Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 104

Langdurige zorg

Nr. 125

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT

Ontvangen ter Griffie op 30 mei 2016.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Het besluit tot het doen van een aanwijzing
kan niet eerder worden genomen dan op
30 juni 2016.

Den Haag, 30 mei 2016
In mijn brief van 28 januari jongstleden1 heb ik u toegezegd voor de
zomer mijn inhoudelijke reactie op het in december verschenen
afwegingsinstrument eerstelijns verblijf te sturen en u uitgebreid te
informeren over de voortgang van de uitvoering van het eerstelijns
verblijf vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) per 2017. Met deze brief geef
ik, mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, invulling aan deze toezegging. Tevens hebben Actiz, de Landelijke
Huisartsenvereniging, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen,
Verenso, Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland en Zorgverzekeraars Nederland mij een brief gestuurd2 waarin ze aandacht vragen voor
een aantal nog uit te werken punten. In de bijlage bij deze brief ga ik
uitgebreid op deze punten in3, waarmee een gedegen uitvoering van het
eerstelijns verblijf vanuit de Zvw per 2017 mogelijk wordt.
Een sterke eerste lijn
Het kabinet heeft in afstemming met het veld belangrijke stelselwijzigingen doorgevoerd, zoals de overheveling van de wijkverpleging naar de
Zvw, de decentralisaties naar de gemeenten en de invoering van de Wet
langdurige zorg (Wlz). Dit om mensen in staat te stellen zoveel mogelijk
kwaliteit van leven te behouden en zo lang als het gaat thuis, in hun eigen
vertrouwde omgeving, te blijven wonen. Een ontbrekende schakel in de
zorg dicht bij huis is de mogelijkheid tot kortdurende opname bekostigd
vanuit de Zvw. Een gedegen organisatie van het eerstelijns verblijf vanuit
de Zvw per 2017 is het sluitstuk van de hervorming van de langdurige
zorg.

1

Kamerstuk 34 104, nr. 100.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
2

kst-34104-125
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 125

1

Ik ben verheugd te lezen dat bovengenoemde landelijke partijen en de
Patiëntenfederatie NPCF nogmaals hebben benadrukt dat zij voorstander
zijn van de uitvoering van het eerstelijns verblijf onder de Zvw. Tegelijkertijd hebben partijen ook hun zorgen geuit en willen zij op een aantal
punten duidelijkheid. Ik ben het met partijen eens dat zorgvuldigheid in dit
proces voorop staat. Wel zie ik dat er, in het belang van de patiënt en de
zorgverleners die elke dag te maken hebben met de huidige tijdelijke
Wlz-subsidieregeling, een stap gezet moet worden naar structurele
bekostiging van het eerstelijns verblijf in de Zvw per 2017. Hierdoor wordt
het namelijk mogelijk voor de zorgverzekeraar om met één visie de gehele
curatieve zorg voor kwetsbare patiënten in te kopen en kan hij beter
sturen op zorg op de juiste plek.
Om die zorgvuldigheid te betrachten en toch een stap te zetten, heb ik de
NZa gevraagd om de huidige twee prestaties voor het eerstelijns verblijf
en de huidige prestatie voor de palliatief terminale zorg die nu in de
Wlz-subsidieregeling gelden4, geschikt te maken voor de Zvw. Hiermee
voorzie ik voor zorgverzekeraars en zorgaanbieders in een «zachte
landing», met minimale aanpassing aan hun inkoop-, declaratie- en
controleprocessen. Om meer zicht te krijgen op de inhoud van de
geleverde zorg binnen deze prestaties, werkt de NZa uit hoe deze
informatie het beste uit de keten kan worden gehaald en werkt tevens,
indien noodzakelijk, registratie vereisten uit voor zorgaanbieders. Hierbij
is het streven om de registratieplicht zo beperkt mogelijk te houden. Zo
wordt tegemoet gekomen aan het verzoek van de partijen dat er duidelijkheid moet komen in de geleverde zorg in het eerstelijns verblijf. De NZa
zal de bekostigingsbeleidsregels uiterlijk 30 juni vaststellen na technische
afstemming met partijen. Ik zie dit als een stap naar structurele bekostiging van het eerstelijns verblijf in de Zvw. Samen met de partijen,
waaronder de paramedische partijen, zal de NZa ook een doorontwikkelagenda opstellen voor nieuwe passende bekostiging voor het eerstelijns
verblijf.
Het beschikbare budgettaire kader voor het eerstelijns verblijf ga ik
samenvoegen met het beschikbare budgettaire kader voor de geriatrische
revalidatiezorg (GRZ). Hierdoor wordt substitutie ondersteund en geldt
voor zorgaanbieders en zorgverzekeraars een prikkel om deze deels
vergelijkbare zorg doelmatig en op de juiste plek in te zetten. Ik zal de
kostenontwikkeling van het eerstelijns verblijf en de GRZ in dat licht nauw
gezet volgen. Daarnaast zal ik ZN vragen het eerstelijns verblijf op te
nemen in de substitutiemonitor. Ik realiseer me dat het zorgveld een
enorme ontwikkeling ondergaat waarbij meer cliënten thuis hun zorg
ontvangen, maar er tegelijkertijd een grotere behoefte aan tijdelijke
verblijfsvoorzieningen zal ontstaan. Wanneer uit de monitor blijkt dat een
stijging van het eerstelijns verblijf gecompenseerd wordt met een daling
in andere kaders ben ik bereid de toekomstige kaders aan te passen.
De inkoop van eerstelijns verblijf zal, in samenhang met de inkoop van
geriatrische revalidatiezorg, volledig risicodragend plaatsvinden door
individuele zorgverzekeraars. Om de administratieve lasten te beperken
en te zorgen voor een zachte landing, verwacht ik dat er in de contractering zoveel mogelijk aangesloten wordt bij het bestaande zorgaanbod

4

Vanaf 2015 is er voor het eerst sprake van een gemeenschappelijke taal in de indicatiestelling
en bekostiging van eerstelijns verblijf. Deze bestaat uit drie prestaties; basis, intensief en
palliatief terminaal. Vanaf 1 januari 2016 is er sprake van een steekproefsgewijze toetsing door
het CIZ bij de indicatiestelling voor eerstelijns verblijf om te bezien of het onderscheid tussen
de drie prestaties goed wordt gemaakt. Uit resultaten van deze toetsing over de maanden
januari en februari 2015 kan de conclusie worden getrokken dat de prestaties robuust zijn en
daarmee geschikt voor gebruik in de Zvw.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 125

2

en zullen de administratieve lasten bij de inkoop zoveel mogelijk beperkt
worden.
Er is in 2016 € 180 miljoen beschikbaar in het subsidiekader eerstelijns
verblijf en mijn voornemen is om dit bedrag in 2017 toe te voegen aan het
GRZ-kader. De definitieve omvang van het budget dat aan het GRZ-kader
wordt toegevoegd ten behoeve van het eerstelijns verblijf maak ik bekend
in de VWS-begroting 2017.
Macrobeheersinstrument en gewijzigde zakelijke inhoud van de
aanwijzing
In de brief van 4 november 20145 was de zakelijke inhoud van de
aanwijzing opgenomen die ik van plan was op grond van artikel 7 van de
Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) aan de NZa te geven over de
macrokostenbeheersing van het eerstelijns verblijf in de Zvw met ingang
van 2016. In de brief van 17 juni 20156 heb ik aangegeven deze aanwijzing
te geven op het moment dat de subsidieregeling eerstelijns verblijf wordt
beëindigd. Tevens heb ik in de brief van 26 juni 20127 aangegeven dat er
voor GRZ een macrobeheersinstrument (MBI) van kracht wordt. Ik ben
voornemens om per 1 januari 2017 voor het eerstelijns verblijf en de GRZ
gezamenlijk een MBI van kracht te laten zijn, gelet op de in deze brief
beschreven keuze om het budget voor het eerstelijns verblijf samen te
voegen met het budget voor de GRZ. Hieronder volgt de zakelijke inhoud
van de aanwijzing die ik op grond van artikel 7 van de Wmg van plan ben
om aan de NZa te geven over de budgettaire beheersing van het
eerstelijns verblijf en de GRZ in de Zvw. Overeenkomstig artikel 8 van de
WMG ga ik tot het geven van de aanwijzing niet eerder over dan nadat
dertig dagen zijn verstreken na verzending van deze brief.
Ik ben voornemens om de NZa op te dragen om voor het gezamenlijk
kader voor eerstelijns verblijf en de GRZ per 1 januari 2017 een MBI van
kracht te laten zijn. Indien zich een overschrijding op het betreffende kader
voordoet, moeten alle aanbieders die deze zorg hebben geleverd een
generiek percentage van hun omzet terugstorten in het Zorgverzekeringsfonds (mbi-heffing). Alleen in geval de kosten van de afdracht en inning
van de mbi-heffing niet in verhouding staan met baten, kan de NZa inning
achterwege laten.
Tot slot
De in deze brief en bijlage beschreven kaders geven de betrokken partijen
een uitgebreid scala aan mogelijkheden om maatwerk te bieden voor de
mensen met een kwetsbare gezondheid die kortdurend moeten terugvallen op intensievere zorg in het eerstelijns verblijf. Na intensief overleg
met betrokken partijen zijn we gekomen tot het op deze wijze invoeren
van het eerstelijns verblijf onder de Zvw per 2017. Tot slot ben ik ervan
overtuigd dat samen met partijen een mooie en essentiële voorziening
kan worden neergezet die bijdraagt aan het zo lang als mogelijk thuis
kunnen wonen, het voorkomen van onnodige ziekenhuisopnames en
tijdig ontslag uit het ziekenhuis.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

5

Kamerstuk 30 597, nr. 479.
Kamerstuk 34 104, nr. 60.
7
Kamerstuk 30 597, nr. 366.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 125

3