Bijlage 2

Toelichting op werking CBBS

Achtergrond
Sinds de invoering van het systeem rondom arbeidsongeschiktheid in Nederland zijn diverse
systemen gebruikt voor de vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid. Sinds de jaren ’90
was er FIS, die in 2002 is overgegaan in het vergelijkbare CBBS. In al deze jaren heeft zich (tot de
coronacrisis) nimmer een situatie voorgedaan waardoor actualisatie van het functiebestand voor
langere duur dusdanig beperkt was, dat de omvang en samenstelling ervan in het geding is
geweest. Het gaat daarom om uitzonderlijke situaties, die van langere duur zijn, waardoor de
bezoeken aan de werkplek door de arbeidsdeskundig analist (ADA) ernstig beperkt of geheel niet
mogelijk zijn.
Gedacht kan worden aan gezondheidscrisissen, zoals recent de coronapandemie, waardoor de
samenleving beperkingen wordt opgelegd. Ook regionale ‘rampen’ kunnen ertoe leiden dat in
bepaalde regio’s sprake is van langdurige ontwrichting van de samenleving en bedrijfsvoering,
zoals regionale overstromingen. In het getroffen gebied is de bedrijfsvoering van ondernemers dan
tijdelijk niet mogelijk, hetgeen doorwerkt in de mogelijkheden tot actualisatie van het
functiebestand. Omdat de functies in het CBBS aan het vereiste van landelijke dekking moeten
voldoen, kan een crisis die zich in één arbeidsmarktregio voordoet, doorwerken in het CBBS als
geheel.
Korte beschrijving CBBS
Het CBBS is het functiebestand dat wordt gebruikt als hulpmiddel om de mate van
arbeidsongeschiktheid als gevolg van ziekte of beperking vast te stellen.
Het inkomen van de werknemer dat werd verdiend voorafgaand aan het intreden van de ziekte of
beperking wordt vergeleken met het inkomen dat nog kan worden verdiend in algemeen
geaccepteerde arbeid, waarbij rekening wordt gehouden met de resterende belastbaarheid en de
bekwaamheden van de werknemer. Deze vergelijking resulteert in een mate van
arbeidsongeschiktheid.
In het CBBS komt het werk van de verzekeringsarts (VA), de ADA en de arbeidsdeskundige (AD)
samen. De VA legt de belastbaarheid met een functionele mogelijkhedenlijst (FML) vast in het
systeem. De AD wordt door het systeem ondersteund om het inkomen dat nog kan worden
verdiend vast te stellen en het arbeidsongeschiktheidspercentage te berekenen. Het hiervoor
genoemde inkomen vloeit voort uit de door de ADA beschreven functies in het functiebestand; een
belangrijk onderdeel van het CBBS.
In het functiebestand zijn zo’n 6.000 bestaande functies van de Nederlandse arbeidsmarkt
opgenomen en beschreven. De ADA bezoekt doorlopend bedrijven en spreekt daar met HRfunctionarissen, leidinggevenden en werknemers zelf om op een juiste, zorgvuldige en complete
wijze de functieanalyse te kunnen uitvoeren. Met behulp van alle verkregen informatie tijdens de
functieanalyse en later geraadpleegde bronnen (zoals cao, pensioeninformatie, etc.) wordt een
functiebeschrijving opgesteld. Een functiebeschrijving bevat o.a. de aard van het bedrijf, de taken
in een functie, een uitgebreide functiebeschrijving, de werkomstandigheden, benodigde
bekwaamheden, opleidingseisen, arbeidspatronen, urenvarianten, arbeidsplaatsen, loon en
looncomponenten, en de functiebelasting op ruim 50 belastingpunten. Het gaat dan om fysieke
aspecten van de arbeid, zoals hoeveel er getild of gebogen wordt in de functie, of er moet worden
gereikt en hoe lang er per dag wordt gezeten of gelopen. Daarnaast zijn er ook punten van
mentale belasting beschreven, zoals of er sprake is van klantcontact, veel of weinig omgang met
collega’s, werkdruk en omgevingsfactoren, zoals geluid en temperatuur. Deze belastingpunten
komen overeen met de belasting die de verzekeringsarts in de FML vastlegt. Een
arbeidsdeskundige kan daarmee een weging maken tussen de functionele mogelijkheden die
iemand heeft en de belasting in de functies uit het CBBS. Op basis van het beeld van betrokken
burger (waaronder opleidingen, werkervaring) en met deze weging beoordeelt de
arbeidsdeskundige of deze persoon de functies zou kunnen uitvoeren.
De vaststelling en meting van deze ruim 50 belastingpunten vindt plaats door een ADA. De ADA
heeft hiervoor een opleidingstraject van ruim één jaar doorlopen. Het bedrijfsbezoek, dat vaak een
dagdeel duurt, biedt de ADA gelegenheid om eigen waarnemingen te doen van de belastingpunten.
Dit kan door metingen (duw- en trekkracht, afstanden) en door het aanschouwen van de wijze

waarop de werkzaamheden door een werknemer worden uitgevoerd. Daarnaast wordt alle
relevante informatie uitgevraagd waarmee de ADA later de functie juist kan indelen in een SBCcode, de functionele leeftijd kan bepalen, etc.
Het onderzoek door de ADA op de werkplek speelt een belangrijke rol om tot een zorgvuldige
functieomschrijving te komen. In de nota van toelichting bij de wijzigingen in het Schattingsbesluit
per 18 augustus 20041 is onder andere opgenomen: “Dit betekent dat een ADA van het UWV de
betreffende functie op de werkvloer onderzoekt en zo nodig de beschrijving ervan in het CBBS en
de loonwaarde aanpast.” Het is inmiddels vaste rechtspraak dat in beginsel dient te worden
uitgegaan van de juistheid van de in het CBBS opgenomen gegevens (die door de ADA zijn
onderzocht). De Centrale Raad van Beroep (CRvB) is mede tot deze overwegingen gekomen gelet
op de wijze waarop een in het CBBS opgenomen functiebeschrijving is gebaseerd, namelijk de
waarnemingen en bevindingen van de ADA. Als er twijfel is over de belastbaarheid van een
werknemer in relatie tot een specifiek geduide functie, dan kan de arbeidsdeskundige, ook als deze
in bezwaar- of beroepsprocedures voor uitleg wordt betrokken, altijd een nadere toelichting vragen
aan de ADA.
Binnen het CBBS worden functies geclusterd in SBC-codes, een Standaard Beroepen Classificatie
code. Het gaat daarbij om functies die onder dezelfde werksoorten vallen en daardoor een
voldoende mate van verwantschap kennen. Door te werken met SBC-codes en
functiebeschrijvingen wordt gepoogd om de inhoudelijke overeenkomsten van
functiebeschrijvingen binnen één SBC-code te maximaliseren. Deze werkwijze is eveneens gericht
op het creëren van een zo groot mogelijke diversiteit tussen SBC-codes. Hiermee wordt
voorkomen dat de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling een te enge basis heeft.
Daarnaast geldt een vereiste van ‘landelijke dekking’ in verband met het realiteitsgehalte van de
claimbeoordeling. Een SBC-code kan pas voor de claimbeoordeling worden gebruikt als hierin
minimaal één (actuele) functie met minimaal één arbeidsplaats is vertegenwoordigd in elk van de
vijf regio’s waarin UWV Nederland heeft verdeeld. Verval van een functie (bijv. t.g.v. faillissement)
in één arbeidsmarktregio waar geen direct vervangende functie (tweede functie) is opgenomen
heeft als gevolg dat de gehele SBC-code vervalt dat alle andere functies binnen die SBC-code niet
meer gebruikt kunnen worden in de claimbeoordeling. Zodra in de ontbrekende regio weer een
nieuwe functie in het CBBS wordt toegevoegd is de landelijke dekking voor de betreffende SBCcode hersteld en kunnen alle functies in deze SBC-code (mits actueel) wederom betrokken worden
in de claimbeoordeling.

1

Stb 2004, 434, p.12