Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 550

Voorstel van wet van de leden Koşer Kaya en
Van Hijum tot wijziging van de Ambtenarenwet
en enige andere wetten in verband met het in
overeenstemming brengen van de rechtspositie
van ambtenaren met die van werknemers met
een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht
(Wet normalisering rechtspositie ambtenaren)

Nr. 11

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 22 februari 2012
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
1.
In artikel I wordt artikel 3 van de Ambtenarenwet als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b, sub 1°, vervalt «sub 1° tot en met 4°,».
b. Onderdeel e komt te luiden:
e. notarissen en waarnemend notarissen als bedoeld in artikel 2
onderscheidenlijk artikel 29 van de Wet op het notarisambt alsmede
gerechtsdeurwaarders en waarnemend gerechtsdeurwaarders als bedoeld
in artikel 2 onderscheidenlijk artikel 23 van de Gerechtsdeurwaarderswet;.
c. Na onderdeel e wordt een onderdeel f ingevoegd, luidende:
f. de ambtenaren van politie, bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen
a en c, en tweede lid, van de Politiewet 1993.
2.
In artikel I wordt artikel 14 van de Ambtenarenwet als volgt gewijzigd:
In het eerste lid wordt de tweede volzin vervangen door: Van de
arbeidsovereenkomst maken deel uit de op dat tijdstip ten aanzien van de
ambtenaar bestaande beslissingen, afspraken en toezeggingen inzake zijn
arbeidsvoorwaarden, waaronder in ieder geval zijn begrepen: bezoldiging,
werktijden, rooster, verlof, faciliteiten voor de uitoefening van de functie
en studiefaciliteiten.
3.
In artikel I wordt aan artikel 17 van de Ambtenarenwet een derde lid
toegevoegd, luidende:

kst-32550-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

1

3. Voor zover en voor zolang op het in het eerste lid bedoelde tijdstip
geen collectieve arbeidsovereenkomst is gesloten waarbij een overheidswerkgever partij is, blijft een in het eerste lid bedoeld voorschrift
verbindend voor een overheidswerkgever en zijn ambtenaren als ware het
een collectieve arbeidsovereenkomst, voor zover niet in strijd met deze
wet of dwingendrechtelijke bepalingen van burgerlijk recht.
4.
Artikel II wordt vervangen door:
ARTIKEL II
Artikel 50 van de Politiewet 1993 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur op voordracht van
Onze Minister van Veiligheid en Justitie worden voor de ambtenaren van
politie, bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen a en c, en tweede lid,
voorschriften vastgesteld betreffende:
a. aanstelling, schorsing en ontslag;
b. het onderzoek naar de geschiktheid en de bekwaamheid;
c. bezoldiging en wachtgeld;
d. diensttijden;
e. verlof en vakantie;
f. voorzieningen in verband met ziekte;
g. bescherming bij de arbeid;
h. woon-, verblijfs- en bereikbaarheidsverplichtingen;
i. medezeggenschap;
j. overige rechten en verplichtingen;
k. disciplinaire straffen, met dien verstande dat een boete dan wel een
inhouding of korting op de bezoldiging per opgelegde disciplinaire straf
ten hoogste gelijk is aan het bedrag van het salaris van de ambtenaar over
anderhalve maand;
l. de instelling en werkwijze van commissies waaraan de beslissing met
uitsluiting van administratieve organen is opgedragen, voor zover deze
worden mogelijk gemaakt;
m. de wijze, waarop met de daarvoor in aanmerking komende vakorganisaties van overheidspersoneel overleg wordt gepleegd over aangelegenheden van algemeen belang voor de rechtstoestand van de ambtenaren, alsmede de gevallen waarin overeenstemming in dat overleg dient
te worden bereikt;
n. de gevallen waarin berichten inzake de rechtspositie van de
ambtenaar in afwijking van artikel 2:14, eerste lid, van de Algemene wet
bestuursrecht uitsluitend elektronisch verzonden behoeven te worden en
de voorwaarden die daarbij in acht worden genomen.
2. Het derde en vierde lid worden vervangen door:
3. De paragrafen 3, 4 en 5 van de Ambtenarenwet 201. zijn van
toepassing op de ambtenaren van politie, bedoeld in artikel 3, eerste lid,
onderdelen a en c, en tweede lid.
5.
Na artikel II worden vier artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

2

ARTIKEL IIa
Indien het bij koninklijke boodschap van 21 november 2006 ingediende
voorstel van wet houdende vaststelling van een nieuwe Politiewet
(Politiewet 200.) (30 880) tot wet is of wordt verheven en artikel 2 van die
wet in werking is getreden dan wel treedt, wordt de Ambtenarenwet 201.
als volgt gewijzigd:
A
Artikel 3, onderdeel f, komt te luiden:
f. de ambtenaren van politie, bedoeld in artikel 2, onderdelen a, c en d
van de Politiewet 201x.
B
In artikel 16 wordt «artikel 50, eerste lid, van de Politiewet 1993» telkens
vervangen door: artikel 50, eerste lid, van de Politiewet 1993 of artikel 47,
eerste lid, van de Politiewet 201x.
ARTIKEL IIb
Indien het bij koninklijke boodschap van 21 november 2006 ingediende
voorstel van wet houdende vaststelling van een nieuwe Politiewet
(Politiewet 200x) (30 880) tot wet is of wordt verheven en artikel 2 van die
wet in werking is getreden, wordt in artikel 17 van de Ambtenarenwet 201.
«artikel 50, eerste lid, van de Politiewet 1993» vervangen door: artikel 47,
eerste lid, van de Politiewet 201x.
ARTIKEL IIc
Indien het bij koninklijke boodschap van 21 november 2006 ingediende
voorstel van wet houdende vaststelling van een nieuwe Politiewet
(Politiewet 200x) (30 880) tot wet is of wordt verheven en artikel 47 van die
wet in werking is getreden dan wel treedt, wordt dat artikel als volgt
gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur op voordracht van
Onze Minister van Veiligheid en Justitie worden voor de ambtenaren van
politie, bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen a en c, en tweede lid,
voorschriften vastgesteld betreffende:
a. aanstelling, schorsing en ontslag;
b. het onderzoek naar de geschiktheid en de bekwaamheid;
c. bezoldiging en wachtgeld;
d. diensttijden;
e. verlof en vakantie;
f. voorzieningen in verband met ziekte;
g. bescherming bij de arbeid;
h. woon-, verblijfs- en bereikbaarheidsverplichtingen;
i. medezeggenschap;
j. overige rechten en verplichtingen;
k. disciplinaire straffen, met dien verstande dat een boete dan wel een
inhouding of korting op de bezoldiging per opgelegde disciplinaire straf
ten hoogste gelijk is aan het bedrag van het salaris van de ambtenaar over
anderhalve maand;
l. de instelling en werkwijze van commissies waaraan de beslissing met
uitsluiting van administratieve organen is opgedragen, voor zover deze
worden mogelijk gemaakt;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

3

m. de wijze, waarop met de daarvoor in aanmerking komende vakorganisaties van overheidspersoneel overleg wordt gepleegd over aangelegenheden van algemeen belang voor de rechtstoestand van de ambtenaren, alsmede de gevallen waarin overeenstemming in dat overleg dient
te worden bereikt;
n. de gevallen waarin berichten inzake de rechtspositie van de
ambtenaar in afwijking van artikel 2:14, eerste lid, van de Algemene wet
bestuursrecht uitsluitend elektronisch verzonden behoeven te worden en
de voorwaarden die daarbij in acht worden genomen.
2. Het derde en vierde lid worden vervangen door:
3. De paragrafen 3, 4 en 5 van de Ambtenarenwet 201. zijn van
toepassing op de ambtenaren van politie, bedoeld in artikel 2, onderdelen
a, c en d.
ARTIKEL IId
Indien het bij koninklijke boodschap van 22 juni 2011 ingediende
voorstel van wet houdende invoering van de Politiewet 200x en
aanpassing van overige wetten aan die wet (Invoerings- en aanpassingswet Politiewet 201x) (32 822) tot wet is of wordt verheven, vervalt
artikel 51 van die wet.
6.
Artikel VIII, onderdeel C, komt te luiden:
C
In artikel 8:4, onderdeel d, wordt «een ambtenaar als bedoeld in artikel 1
van de Ambtenarenwet als zodanig of een dienstplichtige als bedoeld in
hoofdstuk 2 van de Kaderwet dienstplicht als zodanig, hun nagelaten
betrekkingen of hun rechtverkrijgenden» vervangen door: een persoon
met betrekking tot diens in artikel 3 van de Ambtenarenwet bedoelde
hoedanigheid, zijn nagelaten betrekkingen of zijn rechtverkrijgenden.
7.
Na artikel VIII worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
ARTIKEL VIIIa
Indien het bij koninklijke boodschap van 24 juli 2010 ingediende
voorstel van wet houdende wijziging van de Algemene wet bestuursrecht
en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht (Wet aanpassing bestuursprocesrecht) (32 450) tot wet is verheven en deel A, artikel I, onderdeel CC
onderscheidenlijk RR, van die wet eerder in werking is getreden of treedt
dan artikel I van deze wet, vervalt artikel VIII, onderdelen B en C onderscheidenlijk D van deze wet.
ARTIKEL VIIIb
Indien het bij koninklijke boodschap van 24 juli 2010 ingediende
voorstel van wet houdende wijziging van de Algemene wet bestuursrecht
en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht (Wet aanpassing bestuursprocesrecht) (32 450) tot wet is of wordt verheven en deel A, artikel I,
onderdeel CC onderscheidenlijk CCCCC, later in werking treedt dan artikel
I van deze wet, wordt de Algemene Wet bestuursrecht als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

4

A
Artikel 8:2, eerste lid, onderdeel a, komt te luiden:
a. een andere handeling van een bestuursorgaan waarbij een persoon
met betrekking tot diens in artikel 3 van de Ambtenarenwet bedoelde
hoedanigheid, zijn nagelaten betrekkingen of zijn rechtverkrijgenden
belanghebbende zijn,
B
Artikel 8:4, derde lid, onderdeel a, komt te luiden:
a. tot benoeming of aanstelling, tenzij beroep wordt ingesteld door een
persoon met betrekking tot diens in artikel 3 van de Ambtenarenwet
bedoelde hoedanigheid, zijn nagelaten betrekkingen of zijn rechtverkrijgenden,
C
Bijlage 2 wordt als volgt gewijzigd:
a. In artikel 4 wordt
«Een besluit van een bij of krachtens de Wet op de bedrijfsorganisatie
ingesteld bestuursorgaan of van een kamer als bedoeld in artikel 1 van de
Wet op de Kamers van koophandel en fabrieken 1997, met uitzondering
van:
a. een besluit op grond van de Wet openbaarheid van bestuur
b. een besluit ten aanzien van een ambtenaar als bedoeld in artikel 1
van de Ambtenarenwet als zodanig, zijn nagelaten betrekkingen of zijn
rechtverkrijgenden» vervangen door:
Een besluit van een bij of krachtens de Wet op de bedrijfsorganisatie
ingesteld bestuursorgaan, met uitzondering van:
a. een besluit op grond van de Wet openbaarheid van bestuur
b. een besluit ten aanzien van een persoon met betrekking tot diens in
artikel 3 van de Ambtenarenwet bedoelde hoedanigheid, zijn nagelaten
betrekkingen of zijn rechtverkrijgenden
Een besluit van een kamer als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de
Kamers van koophandel en fabrieken 1997, met uitzondering van een
besluit op grond van de Wet openbaarheid van bestuur.
b. In artikel 10 wordt
«Een besluit waarbij een ambtenaar als bedoeld in artikel 1 van de
Ambtenarenwet als zodanig, een militair ambtenaar als bedoeld in artikel
1 van de Militaire Ambtenarenwet 1931 als zodanig, een lid van het
personeel van een zelfstandig bestuursorgaan waarop ingevolge artikel 15
van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen de ambtelijke rechtspositieregels van overeenkomstige toepassing zijn als zodanig, een dienstplichtige als bedoeld in hoofdstuk 2 van de Kaderwet dienstplicht als
zodanig, hun nagelaten betrekkingen of hun rechtverkrijgenden belanghebbende zijn» vervangen door:
Een besluit waarbij een persoon met betrekking tot diens in artikel 3 van
de Ambtenarenwet bedoelde hoedanigheid, zijn nagelaten betrekkingen
of zijn rechtverkrijgenden belanghebbende zijn.
D
Artikel 1, onderdeel a, van bijlage 3 komt te luiden:
a. een besluit inzake een uitkering bij werkeloosheid of ziekte, genomen
ten aanzien van een persoon met betrekking tot diens in artikel 3 van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

5

Ambtenarenwet bedoelde hoedanigheid, zijn nagelaten betrekkingen of
zijn rechtverkrijgenden;.
8.
Na artikel IX worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IXa
In artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van de Wet op het notarisambt wordt
«de ambtenaar» vervangend door: de bekleder van het ambt.
ARTIKEL IXb
In artikel 2, eerste lid, aanhef, van de Gerechtsdeurwaarderswet vervalt
«een openbaar ambtenaar,».
9.
Artikel X komt te luiden:
ARTIKEL X
De krachtens artikel 125, eerste lid, onderdeel m, van de Ambtenarenwet vastgestelde regels, alsmede de krachtens artikel 50, eerste lid,
van de Politiewet 1993 vastgestelde regels betreffende het in artikel 125,
eerste lid, onderdeel m, van de Ambtenarenwet genoemde onderwerp,
zoals deze golden voorafgaand aan inwerkingtreding van deze wet, blijven
buiten toepassing bij de totstandkoming en inwerkingtreding van deze
wet en de wetten, algemene maatregelen van bestuur, ministeriële
regelingen, gemeentelijke en provinciale verordeningen en andere
algemeen verbindende voorschriften waarmee wetten en andere
algemeen verbindende voorschriften met deze wet in overeenstemming
worden gebracht, dan wel waarmee voorzieningen worden getroffen ter
uitvoering van deze wet.
Toelichting
Deze tweede nota van wijzigingen voorziet in hoofdzaak in het van het
wetsvoorstel uitsluiten van politie en Openbaar Ministerie en enkele
aanvullingen van het overgangsrecht, alsmede in verbetering van een
misstelling, en in technische aanpassingen met betrekking tot
(waarnemend) notarissen en gerechtsdeurwaarders en in verband met
een wetsvoorstel tot aanpassing van het bestuursprocesrecht.
1, 4, 5 en 8 (uitgezonderde categorieën)
Bij nadere overweging komt het de indieners geraden voor om voor het
gehele complex van ambtsdragers in politie en rechtspraak de bestaande
situatie te handhaven. Daarbij weegt voor ons zwaar dat voor wat betreft
de politie reeds een kamermeerderheid heeft uitgesproken vast te willen
houden aan de huidige rechtspositie van politieambtenaren, en dat op het
uitzonderen van het Openbaar Ministerie is aangedrongen door de Raad
voor de Rechtspraak. Bijkomende voordelen van praktische aard zijn, dat
de huidige Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren dan als zodanig in
stand kan blijven en dat de arbeidsmobiliteit tussen de staande en de
zittende magistratuur niet wordt belemmerd.
Hiertoe is in artikel 3 is voorzien in het onder de uitgezonderde
ambtsdragers opnemen van de ambtenaren die zijn aangesteld voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

6

uitvoering van de politietaak en alle onder de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren vallende functionarissen.
In artikel II en in de samenloopbepalingen met de nieuwe Politiewet
(artikelen IIa t/m IId) zijn deels de publiekrechtelijke bepalingen voor de
rechtspositie van de politieambtenaren hersteld. In artikel 50 Politiewet
1993 en het equivalente artikel 47 Politiewet 201x is niet langer verwezen
naar de opsomming van artikel 125a Ambtenarenwet, maar zijn de
onderwerpen uit dat vervallen artikel integraal opgenomen. Aangezien het
voor de verplichtingen van overheidswerkgever en ambtenaar in de
paragrafen 3, 4 en 5 van de nieuwe Ambtenarenwet niet van belang is of
de rechtspositie publiekrechtelijk of privaatrechtelijk is geregeld, is in de
plaats van de verwijzing in artikel 50, eerste lid, Politiewet 1993 naar
artikel 125quinquies en het huidige artikel 50, derde en vierde lid,
Politiewet 1993, in artikel 50 Politiewet en artikel 47 Politiewet 201x in een
nieuw derde lid gekozen voor de van toepassing verklaring van de
paragrafen 3, 4 en 5 van de nieuwe Ambtenarenwet.
Gelet op het feit dat waarnemend notarissen en waarnemend gerechtsdeurwaarders benoemd worden door een orgaan van een overheidswerkgever in de zin van het voorgestelde nieuwe artikel 2 van de Ambtenarenwet, in casu de staat (de voorzitter van de Kamer van toezicht, bedoeld
in artikel 94 van de Wet op het notarisambt respectievelijk de minister van
Veiligheid en Justitie op grond van artikel 23 van de Gerechtsdeurwaarderswet), dient ook voor deze ambtsdragers in artikel 3 te worden
bepaald, dat met hen geen arbeidsovereenkomst wordt gesloten; althans
niet door een overheidswerkgever.
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in artikel 1 van de Wet op
het notarisambt en artikel 2 van de Gerechtsdeurwaarderswet de
kwalificatie van «(openbaar) ambtenaar» te schrappen. Na inwerkingtreding van onderhavig wetsvoorstel is de term «ambtenaar» voor deze
categorie niet langer passend. Wat blijft is, dat zij belast zijn met bij of
krachtens de Wet op het notarisambt of de Gerechtsdeurwaarderswet
opgedragen taken. Ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet zullen zij
echter niet meer zijn.
2 en 3 (overgangsrecht)
In gevolge het eerste lid van het nieuwe artikel 14 Ambtenarenwet
worden alle bestaande ambtelijke aanstellingen omgezet in een arbeidsovereenkomst. Onderdeel daarvan zijn de concrete aanspraken die de
individuele ambtenaar vóór dat tijdstip heeft verkregen. De redactie van
de daarop betrekking hebbende bepaling is zodanig aangepast, dat hij niet
langer voorziet in een uitputtende, maar in een exemplarische
opsomming van de onderwerpen waarop deze aanspraken betrekking
kunnen hebben.
Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet collectieve arbeidsovereenkomsten worden afgesloten.
Het kan hierbij gaan om een betrekkelijk groot aantal cao’s. Deze zullen
niet alle op hetzelfde moment tot stand komen. Het kan echter onwenselijk zijn om met de inwerkingtreding van de wet te wachten tot alle cao’s
tot stand gekomen zijn. Daarom is in artikel 17 een derde lid toegevoegd,
dat een voorziening treft voor de gevallen waarin nog geen cao’s tot stand
gekomen zijn. De bestaande rechtspositieregelingen blijven dan
verbindend als waren het cao’s, totdat door de betreffende overheidswerkgever een echte cao is gesloten.
Uiteraard dienen bepalingen die in strijd zijn met dwingendrechtelijke
bepalingen van burgerlijk recht daarvan uitgesloten te worden. Een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

7

voorbeeld daarvan is het ontslagrecht. Vanaf het inwerkingtreden van de
wet zullen op dat terrein de civielrechtelijke regels gelden.
Ook de paragrafen 3, 4 en 5 van de nieuwe Ambtenarenwet gaan voor
op wellicht enigszins afwijkende bepalingen in de oude rechtspositieregelingen.
Omdat in de voorgestelde tekst van het derde lid wordt bepaald dat
rechtspositieregelingen verbindend blijven «als waren het collectieve
arbeidsovereenkomsten», kunnen daarin voorkomende bepalingen die
afwijkend van «driekwart dwingend recht» wel hun gelding behouden.
Van «driekwart dwingend recht» kan immers bij cao worden afgeweken.
6.
Dit onderdeel strekt tot verbetering van een misstelling.
7.
Deze wijzigingen strekken ertoe te verzekeren dat de wijzigingen die het
wetsvoorstel beoogt aan te brengen in de Algemene wet bestuursrecht
ook doorwerken in die wet, als het in de kamerstukken onder nr. 32 450
opgenomen voorstel van wet tot wijziging van die wet met het oog op
enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht
(Wet aanpassing bestuursprocesrecht) tot wet wordt verheven.
9.
Voordat het onderhavige wetsvoorstel in werking kan treden zal nog de
nodige aanpassings- en/of invoeringswetgeving tot stand moeten worden
gebracht; zowel op het niveau van de formele wet als op lager niveau. Het
buiten twijfel stellen dat het zogenaamde overeenstemmingsvereiste niet
van toepassing is op het wetsvoorstel, zoals beoogd met artikel X van het
wetsvoorstel, is ook van belang voor deze regelgeving. Voor alle
duidelijkheid is de redactie van artikel X in die zin aangepast.
Koşer Kaya
Van Hijum

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 550, nr. 11

8