Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1333
Vragen van het lid Den Boer (D66) aan de Ministers van Justitie en Veiligheid
en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de groene BOA’s
(ingezonden 7 november 2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
15 januari 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 911.
Vraag 1
Bent u bekend met de uitkomsten van de enquête onder groene «Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s)», zoals bekend gemaakt bij de
uitzending Een Vandaag op woensdagavond 6 november 2019?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u inzicht geven in het totaal aantal groene BOA’s in Nederland? Is het
aantal ten opzichte van 2018 gestegen of gedaald? Kunt u cijfers geven over
de regionale spreiding van het aantal groene BOA’s en heeft u inzicht in de
werkgevers van deze BOA’s? Kunt u deze groep BOA’s specificeren naar
subgroep en aangeven over welke bevoegdheden en middelen deze groene
BOA’s beschikken? Kunt u inzicht geven in het aandeel vrijwillige BOA’s en
hun spreiding over het land?
Antwoord 2
Dienst Justis heeft mij laten weten dat in BOA-domein II (milieu, welzijn en
infrastructuur) in november 2019 2.472 BOA’s werkzaam waren, in november
2018 waren dat er 2.488, inclusief de vrijwillige BOA’s. Groene BOA’s vallen
onder domein II, maar het totaal aantal groene BOA’s wordt niet separaat
geregistreerd. Eind 2018 is ten behoeve van het plan van aanpak versterking
handhaving en toezicht in het buitengebied een inschatting gemaakt van het
totaal aantal groene BOA’s bij particuliere werkgevers. In november 2018
waren dat er ongeveer 460. Hierin zijn de groene BOA’s in dienst van
Staatsbosbeheer, gemeenten en provincies niet meegenomen. Met de dienst
Justis ben ik afspraken aan het maken om vanaf dit jaar ook het aantal
groene BOA’s separaat te registreren, zodat er beter zicht ontstaat op
meerjarige ontwikkelingen.

ah-tk-20192020-1333
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Voor de groene BOA’s geldt net als voor de BOA’s in andere domeinen, dat
een werkgever een aanvraag in kan dienen bij mijn ministerie voor bevoegdheid van geweldsmiddelen. Voor het bredere kader verwijs ik uw Kamer naar
de verkenning politie over samenwerking met boa’s, van 10 december
2018.1van
Vraag 3
Heeft u inzicht in het aantal keer dat agressie werd gebruikt jegens de groene
BOA’s? Kunt u deze incidenten uitsplitsen naar soort agressie? Registreren
groene BOA’s deze incidenten? Waar kunnen groene BOA’s hiervan melding
doen? Is er sprake van een eenduidige en landelijke registratie? Zo nee,
waarom niet? Worden registraties bijgehouden per veiligheidsregio?
Antwoord 3
Helaas krijgen groene BOA’s regelmatig te maken met (dreiging van) agressie
en geweld. Het kabinet acht dit onacceptabel. Er is geen landelijk uniform
beeld van het aantal incidenten waar groene BOA’s bij betrokken zijn. De
registratie van het gebruik van geweld jegens groene BOA’s is een aangelegenheid van de werkgever. Uit eerdere navraag bij een aantal van hen blijkt
dat de groene BOA’s in dienst van deze organisaties enkele malen per jaar
(gemiddeld 2 a 3 keer) worden geconfronteerd met agressie en geweld.
Vraag 4
Hoe en waar registreren groene BOA’s de overtredingen die zij waarnemen?
Vindt deze registratie landelijk en eenduidig plaats? Heeft de politie inzicht in
deze registratie? Zo ja, wordt deze informatie verwerkt in politiële informatiesystemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
In het plan van aanpak versterking handhaving en toezicht in het buitengebied is informatie-uitwisseling tussen politie en BOA’s als aandachtspunt
opgenomen. Aangezien een landelijk uniform registratiesysteem ontbreekt,
ontbreekt ook een koppeling met politiële informatiesystemen. In de
uitvoeringsagenda van de politie wordt gestreefd naar beperkte toegang voor
BOA’s tot het Operationeel Politieproces (OPP).
Vraag 5
Bent u bereid nader onderzoek te laten verrichten naar het soort situaties
waarin groene BOA’s zich onveilig voelen? Wat is er tot nog toe bekend over
de preventie van onveilige situaties? Worden groene BOA’s specifiek getraind
met onveilige situaties om te kunnen gaan?
Antwoord 5
Er wordt in de opleiding van BOA’s aandacht besteed aan omgang met
onveilige situaties. Zo is in het praktijkexamen Gespreks- en Benaderingstechnieken (onderdeel van het examen BOA Basisbekwaamheid) en in het
praktijkexamen van permanente her- en bijscholing Sanctionerend Optreden
het aspect «omgaan met onveilige situaties» in de exameneisen opgenomen.
In het onderwijsprogramma voor de groene BOA’s bestaat bovendien de
mogelijkheid tot het afleggen van het examen de-escalerend optreden met
het zicht op het vermijden van onveilige situaties. Daarbij is het mogelijk om
bijvoorbeeld via (extra) trainingen over de-escalerend gedrag de BOA nog
beter op zijn taak voor te bereiden. Dat is een verantwoordelijkheid van de
werkgever.
Vraag 6, 7
Heeft u inzicht in de wijze waarop wordt samengewerkt tussen de nationale
politie en de groene BOA’s? Herkent u zich in de kritische bevindingen over
deze samenwerking, bijvoorbeeld dat de politie zou neerkijken op de BOA’s,
dat de informatie-uitwisseling te wensen overlaat, dat de politie niet altijd
komt als de groene BOA’s assistentie vragen, en dat de aanrijtijden in de
buitengebieden langzaam zijn, waardoor onveilige situaties nodeloos worden
bestendigd?
1

Kamerstuk 29 628, nr. 838.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Herkent u zich in de bevinding dat een meerderheid van de respondenten
aangeeft dat relevante gegevens of gegevens over criminele ontwikkelingen
niet worden ontsloten of gedeeld door de politie met de groene BOA’s?
Antwoord 6, 7
In algemene zin ben ik ermee bekend dat de samenwerking tussen de politie
en groene BOA’s verbeterd kan worden. Daarbij zijn de uitgestrektheid van de
buitengebieden en het vaak solitaire optreden van groene BOA’s kenmerkend
voor de omstandigheden waarin zij hun werkzaamheden verrichten. Deze
kenmerken bemoeilijken vaak de samenwerking tussen politie en groene
BOA’s in de praktijk.
Met het plan van aanpak versterking van toezicht en handhaving buitengebieden, dat ik op 30 oktober 2018 aan uw Kamer heb verzonden,2 wordt ingezet
op het versterken van het toezicht en handhaving in het buitengebied, het
terugdringen van de illegale activiteiten in het buitengebied en het vergroten
van de veiligheid van groene BOA’s. Het plan omvat onder andere maatregelen voor verbeteringen in de samenwerking met de politie. Verder wordt het
belang van een goede samenwerking tussen politie en BOA’s ook erkend in
de verkennende notitie van de politie «BOA en politie, niet naast elkaar maar
met elkaar» die ik met mijn brief van 10 december 2018 aan uw Kamer heb
verzonden.3 In die notitie worden onder andere adequate informatiedeling
tussen politie en boa’s en back-up (assistentieverlening) door de politie
benoemd als uitgangspunten voor een goede onderlinge samenwerking.
In de Wet politiegegevens (Wpg) is geregeld dat de politie, de Koninklijke
Marechaussee (Kmar), de bijzondere opsporingsdiensten (Bod-en), de
rijksrecherche en de BOA’s elkaar over en weer voorzien van gegevens die
noodzakelijk zijn voor een goede uitvoering van hun taak, tenzij er een
wettelijke weigeringsgrond of een beperkende voorwaarde van toepassing is.
Vraag 8
Bent u van plan het aantal groene BOA’s op te hogen? Hoeveel BOA’s zijn er
volgens u nodig om overtredingen in de buitengebieden, bossen, velden en
natuurgebieden adequaat het hoofd te kunnen bieden?
Antwoord 8
Een uitbreiding van de capaciteit is maar beperkt effectief en is uiteraard ook
de keuze van de werkgever. Handhaving en toezicht in het buitengebied is
door de uitgestrektheid van de terreinen van nature lastig. Het is daarom niet
zomaar vast te stellen welke hoeveelheid BOA’s «genoeg» is. In het plan van
aanpak voor de versterking van toezicht en handhaving in het buitengebied
wordt daarom ook aandacht besteed aan andere, bijvoorbeeld preventieve
maatregelen om criminaliteit in de buitengebieden terug te dringen. Begin
2020 wordt uw Kamer over de voortgang van het actieplan geïnformeerd.
Vraag 9
Herkent u de kritische uitlatingen met betrekking tot de opleiding en
bijscholing van BOA’s, en in hoeverre is het volgens u nodig de opleidingen
en trainingen voor groene BOA’s te verbeteren c.q. uit te breiden? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 9
De kritiek op de opleiding en bijscholing van BOA’s-domein II is mij bekend.
Inmiddels zijn alle examens geanalyseerd door de stichting Exameninstelling
Toezicht en Handhaving (ExTH), die verantwoordelijk is voor examinering van
de BOA’s. Daar waar nodig zijn tekstuele aanpassingen doorgevoerd in de
examens. Ook vinden periodiek gesprekken plaats tussen ExTH en de
aanbieders van BOA-opleidingen, om de kwaliteit van de opleidingen en
examens te optimaliseren. Mijn ministerie is met ExTH in gesprek om te
bezien of, en zo ja, hoe de kwaliteit van de opleidingen verder verbeterd of
gedifferentieerd kan worden.

2
3

Kamerstuk 33 576, nr. 138
Kamerstuk 29 628, nr. 838

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Vraag 10
Vallen de groene BOA’s onder het bereik van het programma Veilige Publieke
Taak (VPT)? Zo ja, wat is het rendement van de maatregelen voor de groene
BOA’s? Zijn de groene BOA’s betrokken bij de evaluatie van het VPT?
Antwoord 10
BOA’s zijn functionarissen met een publieke taak en vielen daarom onder het
programma Veilige Publieke Taak, dat liep van 2006 tot en met 2016. De
Eenduidige Landelijke Afspraken die politie en OM gebruiken bij gevallen van
agressie en geweld tegen mensen met een publieke taak zijn ook van
toepassing op BOA’s die met agressie en geweld te maken krijgen. Verder
heeft het programma Veilige Publieke Taak producten opgeleverd die
werkgevers en werknemers met een publieke taak kunnen gebruiken ter
voorkoming en bij de nazorg van agressie en geweld. Bij de evaluatie van het
programma Veilige Publieke Taak is niet naar specifieke beroepsgroepen
gekeken.
Vraag 11
Op welke wijze wordt in de uitvoering van de motie-Den Boer c.s.4 de
complementariteit van de taken en bevoegdheden tussen verschillende
veiligheidsactoren, waaronder BOA’s en politie meegenomen?
Antwoord 11
Zoals u weet verzoekt de motie Den Boer c.s. om in samenspraak met de
WRR en in samenspraak met burgers een visie te ontwikkelen op de toekomst
van de politiefunctie in Nederland en de samenwerking van de politie met
verschillende veiligheidsorganisaties, rekening houdende met de rol van het
bedrijfsleven en de BOA’s. Op dit moment beraadt de WRR zich nog over de
invulling van dit verzoek. Ik zal uw Kamer in de voorjaarsnota informeren
over de voortgang van dit proces.
Vraag 12
Waarom is de dekkingsgraad van groene BOA’s die over een C2000 portofoon
beschikken niet 100%? Hoe rijmt u de discrepantie tussen uw eerdere
uitspraken dat er een oplossing was gevonden voor de aanschaf en aansluiting van C2000 portofoons voor groene BOA’s en de uitslagen van de
enquête?5
Antwoord 12
Of, en zo ja, hoeveel, portofoons door een aangewezen gebruiker van C2000
aan een organisatie in gebruik worden gegeven wordt in onderling overleg
bepaald. Dit zogenoemde gelieerdengebruik is altijd op vrijwillige basis en
gericht op de OOV-taak van de aangewezen gebruiker. Dit geld ook voor
gebruik van C2000-portofoons door de groene BOA’s, die in de meeste
gevallen gelieerd zijn aan de politie. In mijn brief van 14 december 2018
waaraan de vraag refereert heb ik uw Kamer gemeld dat hier in het verleden
door de 25 regionale politiekorpsen verschillende afspraken met samenwerkingspartners zijn gemaakt. Na de vorming van de nationale politie kiest de
politie hierin nu een eenduidige lijn. Dit betekent dat die partners waar de
politie in het verleden de kosten van voor haar eigen rekening heeft
genomen, hier nu voor worden aangeslagen.
De politie heeft mij laten weten dat zij op mijn verzoek tot halverwege 2020,
als overgangsperiode, nog geen kosten voor het portofoon gebruik van
groene BOA’s in rekening zal brengen. Ik zal tot een nieuwe kostprijsberekening komen op basis van het vernieuwde C2000-spraaknetwerk.
Vraag 13
Hoe staat het met het Plan van Aanpak uit oktober 2018? Waar vindt de
uitbreiding van de samenwerking reeds plaats, met welk doel en welke
resultaten levert het op? Kunt u de Kamer een inventarisatie doen toekomen?

4

35 000 VI, nr. 79 https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/
vktsppq5ikwu#p1
5
25 124, nr. 92 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/
detail?id=2018Z23911&did=2018D60056

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4

Zijn er intussen afspraken gemaakt, waarvan melding wordt gemaakt in het
Plan van Aanpak?6 Zo ja, welke?
Antwoord 13
Op dit moment wordt met diverse partijen, waaronder de private BOAwerkgevers, het Ministerie van LNV, het Ministerie van JenV en provincies en
gemeentes, gewerkt aan de uitvoering van het plan van aanpak versterking
van toezicht en handhaving in het buitengebied. Zoals aangekondigd in mijn
brief van oktober 2018, wordt uw Kamer begin 2020 geïnformeerd over de
voortgang.
Vraag 14
Hebben alle groene BOA’s toegang tot de meldkamer? In hoeverre sluit de
strategische milieukamer wel dan niet aan op de regionale en landelijke
meldkamers? Hoe ziet u de relatie tussen de landelijke meldkamer en de
milieukamer?
Antwoord 14
Door middel van de noodknop op hun portofoon kan elke gebruiker van het
C2000-netwerk altijd contact opnemen met de meldkamer.
De strategische milieukamer is het overleg van het Openbaar Ministerie met
politie en de bijzondere opsporingsdiensten. Daarin wordt op strategisch
niveau gesproken over milieuzaken. De meldkamer functioneert op operationeel niveau.

6

33 576, nr. 138 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/10/30/tk-plan-vanaanpak-toezicht-en-handhaving-buitengebied

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

5