Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

189
Vragen van het lid Agnes Mulder (CDA) aan de Minister van Buitenlandse
Zaken over het bericht dat de wapenstilstand tussen Armenië en Azerbeidzjan
is mislukt (ingezonden 14 september 2022).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 6 oktober
2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat er opnieuw gevechten zijn uitgebroken
tussen Azerbeidzjan en Armenië?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de zorgen over de geweldsescalatie tussen Azerbeidzjan en Armenië?
Antwoord 2
De geweldsuitbarstingen tussen beide landen zijn zeer zorgelijk. Ik verwelkom
het staakt-het-vuren en het stoppen van het geweld. Er zijn aan beide kanten
veel slachtoffers gevallen. Het is zaak dat beide landen terug naar de
onderhandelingstafel gaan om tot een duurzaam vredesakkoord te komen,
maar ook om praktische afspraken te maken over o.a. de uitruil van gevangen
genomen soldaten.
Vraag 3
Klopt het dat er nu ook buiten Nagorno-Karabach gewelddadigheden
plaatsvinden, zoals beschietingen in de Armeense steden Jermuk en Goris?
Zo ja, deelt u de mening dat dit een zeer ernstige escalatie van het conflict
betekent?

1

ah-tk-20222023-189
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NOS, 13 september 2022, «Doden bij gevechten Armenië en Azerbeidzjan, wapenstilstand
mislukt» (Doden bij gevechten Armenië en Azerbeidzjan, wapenstilstand mislukt (nos.nl)).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Eerder beperkte het conflict zich voornamelijk tot de regio Nagorno-Karabach,
waar in 2020 een oorlog werd uitgevochten tussen Azerbeidzjan en Armenië.
Het klopt dat er nu ook buiten Nagorno-Karabach gewelddadigheden
plaatsvinden. Dit is inderdaad een verdere en onwenselijke escalatie van het
conflict.
Vraag 4
Deelt u de zorg dat Azerbeidzjan de huidige geopolitieke onrust en de status
als belangrijke nieuwe gasleverancier voor de Europese Unie (EU) in zijn
voordeel wil gebruiken in het conflict met Armenië?
Antwoord 4
Op dit moment heb ik daar geen aanwijzingen voor. Azerbeidzjan heeft zich in
gesprekken met de EU gecommitteerd aan het vredesproces.
Volgens het energieministerie van Azerbeidzjan is in de eerste 8 maanden
van dit jaar 7,3 miljard kubieke meter aardgas geleverd aan de EU. Dit is naar
schatting slechts een klein deel, circa 3%, van de totale EU-gasconsumptie
over deze periode. Met het door de EU-afgesloten Memorandum of Understanding (MoU) met Azerbeidzjan is de EU geen bindende juridische en
financiële verplichtingen aangegaan.
Vraag 5
Wat is de voortgang van de vredesbesprekingen tussen Azerbeidzjan en
Armenië die in april van dit jaar werden aangekondigd? En zijn naar uw
weten beide partijen nog gecommitteerd aan dit vredesproces?
Antwoord 5
De EU, o.l.v. voorzitter van de Europese Raad Charles Michel, leidt het
bemiddelingsproces tussen Armenië en Azerbeidzjan. Op 31 augustus jl. vond
de vierde ronde gesprekken plaats in Brussel, waar zowel de Azerbeidzjaanse
President Aliyev als de Armeense premier Pasjinian aanwezig waren. Beide
landen hebben zich daar gecommitteerd aan het vredesproces, en het is te
betreuren dat er recentelijk alsnog gewelddadigheden hebben plaatsgevonden. Beide landen hebben publiekelijk aangegeven dat zij vrede ambiëren en
dat zij zo spoedig mogelijk de vredesgesprekken willen herstarten.
Vraag 6
Op welke wijze zetten Nederland en de Europese Unie zich in voor het
onmiddellijk beëindigen van de militaire vijandelijkheden en voor een herstart
van de vredesonderhandelingen tussen beide landen?
Antwoord 6
Meteen na het begin van de militaire escalatie in het grensgebied tussen
Armenië en Azerbeidzjan heeft de EU zich ingezet om verdere escalatie te
voorkomen en de vredesbesprekingen tussen beide landen te hervatten.
Hiertoe reisde de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke
Kaukasus en de crisis in Georgië, T. Klaar, op 13 september jl. naar Bakoe en
Jerevan. Ook had de voorzitter van de Europese Raad, C. Michel, hierover
telefonisch contact met de Minister-President van Armenië en de president
van Azerbeidzjan. Voorts belde de Hoge Vertegenwoordiger J. Borrell met de
Ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen. Nederland steunt de EU
in het bemiddelingsproces. De enige oplossing voor het conflict is dat beide
partijen zich committeren aan het staken van de gewelddadigheden en dat er
een duurzaam vredesakkoord wordt getekend.
Vraag 7
Heeft de voorzitter van de Europese Commissie tijdens haar bezoek aan
Azerbeidzjaan op 18 juli jl. aandacht gevraagd voor het militaire conflict
tussen Azerbeidzjan en Armenië? Zo ja, hoe heeft Azerbeidzjan gereageerd op
de zorgen die binnen de EU leven over het conflict?
Antwoord 7
De voorzitter van de Europese Commissie heeft tijdens haar bezoek in juli in
algemene termen de zorgen overgebracht over de veiligheid in de regio. Ook
worden deze zorgen op andere wijzen overgebracht, o.a. door de speciale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

vertegenwoordiger, de voorzitter van de Europese Raad en de Hoge
Vertegenwoordiger. Nederland heeft op hoog ambtelijk niveau dezelfde
zorgen overbracht. De Azerbeidzjaanse zijde is bekend met de Europese
zorgen en heeft aangegeven gecommitteerd te zijn aan het vredesproces met
Armenië.
Vraag 8
Zijn er in het recent getekende Memorandum of Understanding (MoU) tussen
de EU en Azerbeidzjan, waarin de basis wordt gelegd voor verdergaande
samenwerking, ook voorwaarden opgenomen over gewelddadigheden tegen
Armenië? Zo ja, welke zijn dit?
Antwoord 8
De voorzitter van de Europese Commissie, Von der Leyen, was op 18 juli jl. in
Azerbeidzjan. Tijdens dit bezoek werd een Memorandum of Understanding
(MoU) ondertekend op het gebied van energiesamenwerking. Dit MoU
behelst een intentie om de gastoevoer van Azerbeidzjan naar de Europese
Unie te verdubbelen en samen te werken op het gebied van hernieuwbare
energie en klimaat inclusief het verminderen van methaanemissies. In
algemene zin wordt in het MoU aandacht besteed aan het belang van respect
voor territoriale integriteit, onschendbaarheid van internationale grenzen,
soevereiniteit en goede nabuurschapsbetrekkingen. Met het MoU zijn geen
bindende juridische en financiële verplichtingen aangegaan.
Vraag 9
Kunt u zich binnen de Europese Unie, en in het bijzonder binnen de EU
Associatieraad met Azerbeidzjan, inzetten voor een heldere boodschap
richting Azerbeidzjan dat het de grenzen van Armenië dient te respecteren?
Antwoord 9
De zorgen over het conflict tussen Azerbeidzjan en Armenië worden mede op
instigatie van Nederland consequent in de dialogen van de EU met beide
landen besproken, zo ook tijdens de EU Associatieraad met Azerbeidzjan op
19 juli jl. in Brussel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3