Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 037

Mestbeleid

Nr. 81

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2013
Op 5 december ontving ik een verzoek van de vaste commissie voor
Economische Zaken om een reactie op het verslag van de Europese
Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de uitvoering
van Richtlijn 91/676/EEG (hierna: de Nitraatrichtlijn). Hierbij biedt ik u de
gevraagde reactie aan.
Genoemd verslag is gebaseerd op de verslagen die de lidstaten op basis
van artikel 10 van de Nitraatrichtlijn aan de Commissie moeten
overleggen, de zogenaamde Nitraatrichtlijnrapportages. De meeste
recente Nederlandse Nitraatrichtlijnrapportage is op 4 oktober 2012 aan
uw Kamer toegezonden.1
Bevindingen Europese Commissie
Het verslag van de Europese Commissie vergelijkt onder meer ontwikkeling van de veestapel in de verschillende lidstaten met elkaar. Hieruit
blijkt de Nederlandse veestapel relatief hard gegroeid is in de afgelopen
jaren. Uit een vergelijking van de monitoringsresultaten voor grond- en
oppervlaktewater blijkt echter dat Nederland relatief goed scoort in
termen van chemische waterkwaliteit: de nitraatconcentraties in zowel
grondwater als zoet en zout oppervlaktewater liggen relatief laag. Wel is
een opvallend hoog aantal oppervlaktewatermeetstations in Nederland
eutroof of hypertroof.
De Europese Commissie gaat daarnaast in op de actieprogramma’s van
de lidstaten. Nederland wordt in positieve zin genoemd als het gaat om
het hanteren van vaste stikstof-totaal- en fosfaatgebruiksnormen en om
ons mesttransportsysteem. De Commissie toont zich echter kritisch over
de vele uitzonderingen op algemene voorschriften in de Nederlandse
mestregelgeving.

1

kst-33037-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Kamerstuk 33 037, nr. 31.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 81

1

De Europese Commissie geeft aan per juni 2013 tien inbreukprocedures
ingeleid te hebben tegen acht lidstaten (waar Nederland geen deel van
uitmaakt). De Europese ingebrekestellingen hebben met name te maken
met onvoldoende bevonden actieprogramma’s en onvolledig aangewezen
kwetsbare zones.
In dit verband is het relevant om op te merken dat in Nederland het
gehele grondgebied als kwetsbare zone aangewezen is2.
Tot slot benoemt de Europese Commissie enkele uitdagingen voor de
toekomst, zoals bestrijding van eutrofiëring, de milieudruk van tuinbouwgewassen en de problematiek van zand- en lössgrond. Voermaatregelen
worden hier genoemd als een belangrijke positieve ontwikkeling.
Relatie met Nederlandse beleidsvoornemens
In bovenstaande bevindingen en conclusies van de Europese Commissie
zie ik een ondersteuning van mijn beleid. De gegevens over de gegroeide
veestapel in Nederland betrek ik bij mijn besluitvorming over het
mestbeleid, waar ik u op korte termijn over hoop te berichten. Duidelijk is
de belangrijkste bijdrage van het voerspoor. Het is van groot belang dat
de sector de goede resultaten op dit punt vasthoudt en voortzet.
De monitoringsresultaten laten zien dat de Nederlandse landbouwsector
er in toenemende mate in slaagt om de doelstellingen van de Nitraatrichtlijn te realiseren. Daarbij zijn er nog wel knelpunten, in de vorm van
de eutrofiëringsproblematiek in het oppervlaktewater en de grondwaterkwaliteit in met name het zuidelijke zand- en lössgebied. In mijn voorgenomen invulling van het vijfde actieprogramma Nitraatrichtlijn3 speel ik
op deze knelpunten in met onder meer een verlaging van fosfaatgebruiksnormen tot evenwichtsniveau en een verlaging van de stikstofgebruiksnormen voor uitspoelingsgevoelige akker- en tuinbouwgewassen in het
zuidelijke zand- en lössgebied. Daarbij wil ik ruimte bieden voor maatwerk
in de vorm van zogenaamde equivalente maatregelen, mits het milieuresultaat onderbouwd en geborgd is.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

2

Evenals in Oostenrijk, Denemarken, Finland, Duitsland, Ierland, Letland, Luxemburg, Malta,
Slovenië, het Vlaamse Gewest en Noord-Ierland.
3
Kamerstuk 33 037, nr. 74.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 037, nr. 81

2