Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 667

Wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op
de economische delicten ten behoeve van de
implementatie van richtlijn nr. 2009/29/EG van
het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 23 april 2009 tot wijziging
van Richtlijn 2003/87/EG teneinde de regeling
voor de handel in broeikasgasemissierechten
binnen de Gemeenschap te verbeteren en uit te
breiden (PbEU L 140) en de uitvoering van
verordening (EU) nr. 1031/2010 van de
Commissie van 12 november 2010 inzake de
tijdstippen, het beheer en andere aspecten van
de veiling van broeikasgasemissierechten
overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG van het
Europees Parlement en de Raad tot vaststelling
van een regeling voor de handel in
broeikasgasemissierechten binnen de
Gemeenschap (PbEU L 302) en verordening (EU)
nr. 920/2010 van de Commissie van 7 oktober
2010 inzake een gestandaardiseerd en beveiligd
registersysteem overeenkomstig Richtlijn
2003/87/EG van het Europees Parlement en de
Raad en Beschikking nr. 280/2004/EG van het
Europees Parlement en de Raad (PbEU L 270)
(herziening EG-richtlijn handel in
broeikasgasemissierechten)

Nr. 6

VERSLAG
Vastgesteld 29 maart 2011
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag uit te
brengen van haar bevindingen. Het verslag behandelt alleen die onderdelen waarover door de genoemde fracties inbreng is geleverd. Onder het
voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig en afdoende zal
hebben beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van dit
wetsvoorstel voldoende voorbereid.

kst-32667-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

1

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de voorgestelde Wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de
economische delicten ten behoeve van de implementatie van richtlijn nr.
2009/29/EG ter herziening van de EG-richtlijn inzake de handel in
broeikasgasemissierechten, hierna: het wetsvoorstel.
De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel. De leden van de fractie van
de Partij van de Arbeid vragen de regering om een verdere toelichting op
een aantal punten.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel teneinde het Europese systeem van handel in
broeikasgasemissierechten (hierna ETS) te verbeteren en uit te breiden.
Het voorstel zal bijdragen aan de CO2-emissiereductie die de Europese
lidstaten voornemens zijn te halen in 2020. Ten aanzien van de implementatie van het voorstel hebben de leden van de CDA-fractie een aantal
vragen en opmerkingen.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Deze leden zien er een aanscherping van de toewijzing
in die ten goede komt aan de te realiseren klimaatdoelen. Met name het
feit dat er meer emissierechten geveild gaan worden in plaats van gratis
weggegeven juichen de leden zeer toe. Over de wijzigingsvoorstellen zelf
hebben de leden nog een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de fractie van D66 hebben met interesse kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Op hoofdlijnen ondersteunen zij de intentie van de
wetgeving: het verbreden en aanscherpen van de beprijzing van de
uitstoot van broeikasgassen via het ETS-systeem van emissiehandel. Wel
roept de Wijziging bij deze leden vragen op over de praktische consequenties voor Nederlandse bedrijven. De leden van de D66-fractie maken
daarom graag gebruik van de mogelijkheid een aantal vragen voor te
leggen aan de regering.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Europees plafond
De leden van de VVD-fractie lezen dat er één Europees emissieplafond
komt en dat het Europese beleid voor de uitgifte van gratis emissierechten
verder wordt geharmoniseerd. In de memorie van toelichting (MvT) wordt
echter summier ingegaan op de gewijzigde positie van Nederland in
Europa. Er staat alleen hoe de Europese richtlijn vertaald wordt naar de
Nederlandse situatie. Maar wat betekent deze geharmoniseerde Europese
situatie voor onze concurrentiepositie? Welke voor- of nadelen had
Nederland onder het oude systeem, dat nu vervalt? Daarnaast is het ETS
een Europees systeem en bestaat het naast andere internationale
systemen. Wat betekent deze wijziging voor internationale concurrentiepositie van Nederland? De leden van de VVD-fractie willen graag dat de
regering hier nader op ingaat.
De leden van de CDA-fractie nemen kennis van de belangrijke wijziging
ten opzichte van de huidige wetgeving dat voor toewijzing van emissierechten voortaan een EU-plafond gaat gelden, terwijl dat tot nu toe een
nationaal plafond was. Met het vaststellen van een Europees plafond
wordt de toewijzing van emissierechten ook sterk Europees gereguleerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

2

Daarbij spreken deze leden hun waardering uit voor het feit dat flexibiliteit
is ingebouwd in de wet: de Commissie kan het plafond nog wijzigingen in
geval van opt-in- en opt-outverzoeken of bij toetreding van nieuwe
lidstaten. De vraag van de leden van de CDA-fractie is in hoeverre
Nederland als lidstaat nog zeggenschap heeft over de besluiten van de
Commissie. Kan Nederland het besluit voor toewijzing van rechten aan
landen beïnvloeden en is zowel voor de overheid als voor het bedrijfsleven een beroepsprocedure mogelijk bij bezwaar tegen het besluit van de
Commissie op dit punt?
Is de wijze waarop de Commissie vorm geeft aan de geleidelijke afname
van het emissieplafond in lijn met de Nederlandse mogelijkheden? De
Commissie kiest nu voor een gelijkmatige trapsgewijze afname van het
emissierechtenplafond van 1,74% per jaar. Zou, gezien de ontwikkelingen
in Nederland, waar investeringen en innovatie in CO2-reductie mogelijk
pas op iets langere termijn hun vruchten afwerpen, een lager startpercentage en een verhoging naar het gewenste niveau op langere termijn
geen betere optie zijn?
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de lineaire
afname die in werking treedt met betrekking tot de hoogte van het
gezamenlijke Europese emissieplafond. Deze leden ondersteunen de
ambities wat betreft de beperking van de uitstoot van broeikasgassen,
maar maken zich wel zorgen over de schommelingen in de prijs van
emissierechten die de laatste jaren waargenomen zijn. De leden vragen
derhalve of de regering kan inschatten of en, zo ja, hoe het gezamenlijke
EU-emissieplafond zal doorwerken in de volatiliteit van de prijzen van
emissierechten? Neemt deze af in verband met een te verwachten
toename in de liquiditeit of de introductie van nieuwe handelsinstrumenten zoals «forward»- en «future»prijzen vanaf 2013, zo vragen deze
leden. Zo nee, ervaart de regering dan het mogelijke optreden van grote
schommelingen in de prijs voor emissierechten als een potentiële
drempel voor investeringen op de langere termijn door bedrijven die
binnen de ETS handelen?
Toewijzing van rechten: kosteloze verdeling, benchmark, veilen
De leden van de PvdA-fractie onderschrijven het uitgangspunt dat veilen
de norm is en kosteloos toewijzen een overgangsmaatregel. De rechten
die kosteloos worden toegewezen worden via een benchmark bepaald. De
benchmark is gebaseerd op gegevens uit 2007 en 2008 en de beste
techniek in een bepaalde sector. Worden de kosteloos toegewezen rechten
voor de gehele periode vastgesteld of worden ze jaarlijks aangepast en
wel op basis van recentere cijfers (2009 en verder)?
Wat betreft de opbrengst van de veiling vragen deze leden of de regering
een inschatting kan maken van de totale opbrengsten. Zo nee, wanneer
kan zij dit wel? De richtlijn bevat de aanbeveling om ten minste 50% van
de opbrengsten toe te wijzen aan nationaal of internationaal klimaatbeleid. Dit is ook onderschreven door de Europese Raad. De leden
ondersteunen deze inzet en verwachten een voorstel van de regering om
deze opbrengst nuttig te besteden. Wanneer komt de regering met
informatie over dit punt? En wat wil de regering doen met het resterende
bedrag?
Deze voorschriften betekenen een belangrijke wijziging in de berekeningswijze in vergelijking met fase I en II. De berekening zal zoveel mogelijk
geschieden aan de hand van Europese benchmarks. Deze worden
gebaseerd op de CO2-emissies van de 10% meest efficiënte inrichtingen
per sector in Europa in 2007 en 2008 en op de gegevens omtrent best

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

3

beschikbare technieken in een sector. De leden van de PvdA-fractie
hebben gezien dat een aantal bedrijven een voorstel heeft gedaan onder
de naam DAAN-arrangement1. Kan de regering toelichten hoe zij dit
voorstel beoordeelt en welke mogelijkheden zij ziet om dit voorstel in te
voeren in de huidige plannen?
De leden van de CDA-fractie zien het principe «de vervuiler betaalt» niet
terug in de berekening van de te veilen rechten. Hier lezen deze leden dat
88% van de totale hoeveelheid te veilen rechten wordt verleend op basis
van emissies uit het verleden. Daarbij is bepalend welk aandeel een
lidstaat had in de totale emissies binnen het ETS in 2005, of in de periode
2005 t/m 2007. Met deze systematiek lijkt het of de vervuiler wordt
beloond. Ziet de regering nog ruimte om, behalve emissies in het
verleden, besparingspotentieel in de toekomst (eventueel per sector
bekeken) mee te laten tellen in de verdeling van te veilen rechten?
De leden van de CDA-fractie merken op dat de richtlijn een aanbeveling
bevat omtrent het gebruik van de veilingopbrengsten. Bepaald is dat
tenminste 50% van de opbrengsten uit de veiling van emissierechten zou
moeten worden besteed aan nationaal, Europees en mondiaal klimaat. De
leden van de CDA-fractie waren kritisch op die aanbeveling, en zijn dat
nog steeds. De lidstaat Nederland moet zelf vrij kunnen beslissen over de
besteding van middelen zoals veilingopbrengsten, zonder Europese
inmenging. Hoe is de regering voornemens deze opbrengsten te
besteden?
Hoe groot zijn de jaarlijkse te verwachten opbrengsten? Hoe gaan andere
lidstaten met deze aanbeveling om? In een aantal sectoren, bijvoorbeeld
bij de Nederlandse zinkindustrie, bestaat de vrees dat hun Europese
concurrenten via de achterdeur sterker worden gecompenseerd voor de
kosten van emissiehandel dan zij zelf. De leden van de CDA-fractie
verwachten dat het van individuele bedrijven veel tijd en energie zou
vragen om mogelijke onverantwoorde verstoringen van het gelijk
speelveld bij de rechter aan te vechten. Daarom verzoeken zij de regering
om de Europese Commissie te manen actief te voorkomen dat dit soort
concurrentievervalsing optreedt.
Het wetsvoorstel bevat een aantal waarborgen tegen fraude. In het licht
van recente fraude met emissierechten, steunen de leden van de
CDA-fractie deze voorstellen van harte. Toch hebben zij ook een vraag. Het
veilingsysteem, met inbegrip van «future»- en «forward’rechten kan een
lucratieve handel worden. Kan de regering garanderen dat het opkopen
van rechten door derden en die doorverkopen tegen een prijs boven de
marktwaarde, is uitgesloten onder het regime van de nieuwe wet? En zo
ja: welke zijn dan die ingebouwde garanties?

1
http://www.transitiepraktijk.nl/nl/
programma/example/daan-arrangement-voorenergie-intensieve-bedrijven

Ten aanzien van Carbon Caption and Storage (CCS) merken de leden van
de CDA-fractie het volgende op. Op pagina 21 van de MvT staat dat voor
het geologisch opslaan van CO2 geen rechten kosteloos worden toegewezen omdat CCS op zichzelf namelijk geen activiteit is waarbij broeikasgas vrijkomt. Maar op pagina 43 lezen ze dat omdát in het wetsvoorstel
CCS-activiteiten onder het ETS worden gebracht, de CCS-activiteiten als
broeikasactiviteiten moeten zijn aangewezen. De leden van de CDA-fractie
lijkt één en ander dusdanig met elkaar in tegenspraak dat er in het
wetsvoorstel op één van beide plaatsen een wijziging dient plaats te
vinden. Zij denken daarbij gezien de koppeling van ETS met CCS aan een
wijziging op pagina 21. Bij CCS-activiteiten kunnen immers wel degelijk
CO2-emissies plaatsvinden. In ieder geval brengt het bedrijfsproces van
CCS emissies met zich mee. Zoals op pagina 43 valt te lezen kan de
opgeslagen CO2 eventueel ook voor andere doeleinden worden
aangewend. Een dergelijk besluit heeft echter tot gevolg dat het niet meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

4

logisch is dat CCS kosteloos rechten krijgt toegewezen. De leden van de
CDA-fractie vragen op dit punt helderheid aan de regering.
Hierbij hebben deze leden de aanvullende vraag welke partij verantwoordelijk is bij eventuele lekkages bij CCS of aanwending van CO2 voor
andere doeleinden: de eigenaar van de installatie of de oorspronkelijke
emittent?
De leden van de SP-fractie lezen in § 6.5.2 van de MvT dat de nationale
overheid op grond van het voorstel ten minste 50% van de opbrengsten
uit ETS dient te besteden aan klimaatbeleid. Wat de leden van de
SP-fractie betreft is dit een te laag percentage en is het doel van de
besteding nog erg vaag omschreven. De leden horen graag of de regering
het ermee eens is dat op zijn minst 90% van de opbrengsten moet
terugvloeien naar de sectoren ter financiering van emissiebeperkende
maatregelen en innovatie. Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat de
regering daar vorm aan geven?
Naar aanleiding van § 6.11.2 van de MvT constateren de leden van de
SP-fractie dat de emissiehandel in de eerste twee fasen nogal onder druk
is komen te staan door grote hoeveelheden handelsrechten die
overbleven na sluiting of verbetering van industrie in Oost-Europa. De
leden van de SP-fractie zien dan ook grote voordelen in het terugvorderen
van de emissierechten. Hoe wordt voorzien in maatregelen tegen een
voortijdige verkoop van de rechten als een onderneming de definitieve
sluiting voorziet en daarmee dus handelt met voorkennis? Wordt de
handel in die rechten ook als fraude betiteld en wat betekent dat dan voor
de rechten van de koper die te goeder trouw is?
De leden van de D66-fractie ondersteunen de wens om over te gaan op
het veilen van een groter deel van de emissierechten. Wel hebben deze
leden vragen bij de wijze waarop het emissiehandelssysteem tijdens de
overgangsperiode bedrijven prikkelt om over te gaan tot het beperken van
energiegebruik of emissiebeperking. Deze leden vragen wat er bekend is
over de effecten van de verschillende keuzes ten aanzien van het veilen of
uitdelen van rechten aan vergelijkbare bedrijven in verschillende EU
lidstaten de voorbije jaren. Valt er op basis van vergelijkend onderzoek
iets te zeggen, zo vragen de leden van de D66-fractie, over de mate waarin
het vervroegd veilen door Nederland in fases I en II van de emissiehandel
zich vertaald heeft in de concurrentiepositie of het eerder investeren in
maatregelen ten aanzien van energiebesparing of emissiebeperking.
De leden van de D66-fractie constateren dat voor fase III in de stukken de
exacte hoogte van het industrieplafond betreffende de hoeveelheid
kosteloos toe te delen rechten nog niet bepaald is. Is hier inmiddels
duidelijkheid over, zo vragen deze leden, mede gelet op de genoemde
deadline van 31 december 2010 en het feit dat deze beleidskeuze van
groot belang is in relatie tot de uiteindelijke werking van het emissiehandelssysteem gedurende de komende periode.
De leden van de D66-fractie constateren dat het wetsvoorstel niet uitgaat
van de inzet van de opbrengsten van veilingrechten voor de reductie van
de emissie van broeikasgassen of de ontwikkeling van duurzame energie.
Deze leden hechten sterk aan de interpretatie van de intentie van de
Europese richtlijn door de Raad van State, die in haar advies aangeeft
sterk te betwijfelen of de gekozen vormgeving van het wetsvoorstel juist
is. De leden van de D66-fractie lezen in het advies van de Raad van State
dat meerdere andere Europese lidstaten wel de genoemde inzet van
veilingrechten voor de reductie van de emissie van broeikasgassen of de
ontwikkeling van duurzame energie als een verplichting lijken te lezen.
Deze leden delen vooralsnog deze twijfel, en vragen of het wetsvoorstel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

5

op basis van de gekozen formulering niet strijdig is met zowel letter als
geest van de Europese richtlijn. Zij vragen de regering daarom zorgvuldig
in te gaan op deze kwestie en om in ieder geval een overzicht te geven
van de wijze waarop alle andere EU-lidstaten gekozen hebben de richtlijn
op dit punt te implementeren in nationale wetgeving.
Mondiale emissiesystemen
De leden van de VVD-fractie hebben eerder aangegeven meer te zien in
een mondiaal emissiesysteem dan in een Europees systeem. Het ETS
vormt samen met de mondiale systemen Joint Implementation (JI) en
Clean Development Mechanism (CDM) het instrumentarium van het
Kyoto-protocol. De emissiereducties die voortkomen uit deze mondiale
systemen mogen beperkt gebruikt worden voor de invulling van de
ETS-verplichting. De leden van VVD-fractie hebben al eerder gepleit voor
een logische invulling van CDM. De leden merken op dat er internationaal
verschillende systemen zijn waarmee landen willen voldoen aan
CO2-reductiedoelstellingen. De leden van de VVD-fractie horen graag of
en hoe de regering streeft naar het waar mogelijk op elkaar aansluiten van
de verschillende programma’s.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat in het algemeen overleg
Milieuraad van 8 maart 2010 is gesproken over de brief betreffende het
uitsluiten van HFK-projecten onder het CDM. Zijn er nog meer projecten
waar kritisch naar gekeken moet worden?
De leden van de CDA-fractie constateren dat in het wetsvoorstel onder
andere staat dat het gebruik van rechten afkomstig uit JI en het CDM
wordt beperkt. Deze instrumenten uit het Kyoto-Protocol bieden bedrijven
en landen de mogelijkheid om in andere landen projecten te starten die
dankzij geringe CO2-uitstoot emissierechten opleveren voor andere
activiteiten van het bedrijf of land. Deze manier van rechtenopbouw vormt
volgens de leden van de CDA-fractie een belangrijke prikkel om onder
andere in ontwikkelingslanden projecten te starten met een geringe
uitstoot van broeikasgassen. Het lijkt contrair dat in een wetsvoorstel
gericht op emissiereductie deze instrumenten worden beperkt. Kan de
regering uiteenzetten hoe het één zich tot het ander verhoudt? In dit
verband missen deze leden ook informatie over de inzet van «domestic
offsets», waarbij een bedrijf in het land waar het opereert reducties
creëert, die het in een veiling van emissierechten kan inzetten. De leden
van de CDA-fractie ontvangen op dit punt graag een toelichting van de
regering.
De leden van de SP-fractie hebben altijd grote scepsis gehad ten aanzien
van JI en CDM-projecten. Nederland heeft in fases I en II veel van haar
verplichtingen gerealiseerd via de JI en CDM. Over de betrouwbaarheid
van deze projecten is veel te doen geweest. Deze leden horen daarom
graag op welke wijze in fase III wordt omgesprongen met het aandeel JI
en CDM en hoe een wezenlijke bijdrage aan de emissiereductie wordt
gewaarborgd. Deelt de regering de opvatting dat het aandeel JI en CDM
naar beneden bijgesteld moet worden?
Carbon leakage
De leden van de VVD-fractie willen bij deze weer de aandacht vestigen op
het gevaar van «carbon leakage». Door het ETS-systeem verplaatsen
bedrijven hun industriële werkzaamheden naar landen die geen emissiehandel (of vergelijkbaar systeem) kennen. De EU reduceert hierdoor wel
haar uitstoot, maar in andere delen van de wereld is er sprake van
ongebreidelde toename van (onder andere) CO2-uitstoot. De leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

6

VVD-fractie zien de reactie van de regering op deze ontwikkeling
tegemoet.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Nederlandse regering niet
tevreden is met de ruime formulering van de «carbon-leakage»criteria
onder artikel 10bis, dertiende lid, van richtlijn 2003/87. Is er ruimte, zo
vragen deze leden, om in nationaal of sectoraal verband een scherpere
formulering na te streven?
Reikwijdte
De leden van de VVD-fractie constateren dat de reikwijdte van het ETS
wordt vergroot met nieuwe gassen (zoals N2O) en sectoren (zoals
aluminium). De leden van de VVD-fractie merken op dat er op dit punt
discussie bestaat tussen overheid en sector. Er zijn verschillende ideeën
over de reikwijdte en de toedeling van de emissierechten. De leden van de
VVD-fractie hebben kennisgenomen van de opmerkingen van ondernemingsorganisatie VNO-NCW, waarbij ervoor wordt gepleit om bij
bedrijven met méérdere installaties in één inrichting wordt gekeken naar
de omvang van een installatie als vertrekpunt bij de berekening van de
drempelwaarde. Kan de regering reageren op de opmerkingen van
VNO-NCW? De leden van de VVD-fractie worden hier graag nader over
geïnformeerd.
De leden van de SP-fractie zijn verheugd dat de luchtvaartsector verplicht
wordt tot het deelnemen aan de emissiehandel. Kan de regering
toelichten of en op welke termijn te verwachten valt dat ook de zeescheepvaart tot deelname aan de emissiehandel verplicht wordt? In die sector
wordt immers ook veel broeikasgas uitgestoten.
Financiële aspecten
Met genoegen stellen de leden van de CDA-fractie vast dat op diverse
punten recht wordt gedaan aan het principe dat de vervuiler betaalt. Dit
leidt er onder andere toe dat met ingang van 2013 voor elektriciteitsproductie geen kosteloze toewijzing meer geldt, maar dat de veiling van
rechten voor deze sector de primaire methode is om aan rechten te
komen. De leden van de CDA-fractie kunnen zich hier in principe in
vinden, maar hebben moeite met het gestelde dat dit zal worden
doorberekend in de prijs aan afnemers. Dit bezwaar is tweeledig:
1. Hoewel van een hogere prijs een prikkel tot energiebesparing uitgaat,
kan de kostenverhoging negatief doorwerken in de economische
groei en het investeringsklimaat;
2. Als de kostenverhoging één-op-één wordt doorberekend, welke
prikkel is er dan nog voor een elektriciteitsproducent om zijn emissies
te verminderen, behalve dat het totale aantal rechten jaarlijks
afneemt?
De leden van de CDA-fractie dringen er bij de regering op aan in beeld te
brengen welke prijsstijgingen consumenten en bedrijfsleven kunnen
verwachten en wat hiervan de effecten zijn. Ten aanzien van het
verdwijnen van kosteloze toewijzing aan elektriciteitsproductie-installaties
vragen de leden van de CDA-fractie voorts of de regering kan garanderen
dat dit principe door alle lidstaten op dezelfde manier wordt gehanteerd,
zodat een Europees gelijk speelveld blijft bestaan.
Met het wetsvoorstel zijn diverse kosten gemoeid. De leden van de
CDA-fractie onderscheiden:
1. Administratieve lasten voor het bedrijfsleven;
2. Kosten voor het bedrijfsleven voor aan te kopen emissierechten, daar
waar kosteloze toewijzing niet aan de orde of ontoereikend is;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

7

3.

Bestuurlijke kosten om de wetswijziging te implementeren, te
handhaven en te monitoren.
De kosten van emissierechten zijn weer uit te splitsen naar kosten van de
rechten zelf en de kosten voor deelname aan de emissiehandel. De prijs
van de rechten komt op de «markt» tot stand, maar de kosten voor
deelname aan de handel zijn een gegeven. De leden van de CDA-fractie
zijn bezorgd over de hoogte van deze kosten. Zeker voor bedrijven die
meerdere keren per jaar zullen handelen in emissierechten. Hoe kijkt de
regering tegen deze kosten aan? Zijn deze op te brengen door het
bedrijfsleven?
De leden van de CDA-fractie menen dat in de MvT onvoldoende naar
voren komt wat de bestuurlijke kosten voor de Rijksoverheid zijn voor
implementatie, monitoring en handhaving. Zo lezen deze leden bijvoorbeeld dat om een volledige en werkelijke toepassing van de EU-veilingverordening in de Nederlandse rechtsorde te verwezenlijken, functionarissen moeten worden aangewezen, waaronder een zogenaamde veiler.
Kan de regering toelichten wat de totale kosten zijn voor de Rijksoverheid?
Overig
De leden van de VVD-fractie merken op dat er in enkele omringende
landen (onder andere in Frankrijk en Duitsland) emissiereducties uit de
non-ETS-sectoren worden verhandeld op de ETS-markt. In december 2010
heeft er een Energy Delta Convention plaatsgevonden over dit thema en
de mogelijkheden hiervoor in Europa. Kan de regering de leden van de
VVD-fractie hier nader over informeren?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat in artikel 24bis van de richtlijn de
mogelijkheid wordt geboden aan lidstaten om binnenlandse projecten die
niet onder het ETS systeem vallen, rechten te verlenen bij CO2-reductie.
«Naast de in artikel 24 bedoelde opneming kunnen uitvoeringsmaatregelen worden vastgesteld voor het verlenen van emissierechten of
kredieten voor door de lidstatenbeheerde projecten die de emissie van
broeikasgassen die niet onder de Gemeenschapsregeling vallen,
verlagen». Is de regering aan het onderzoeken of dergelijke «domestic
offsets» in Nederland kunnen worden ingevoerd en toegepast? Zo ja, aan
welke sectoren denkt zij dan in eerste instantie? Zo nee, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie lezen dat met de wetswijziging de EU meer
invloed krijgt op de verdeling van de emissierechten, dan tot nu toe het
geval is geweest. Deze leden vragen ten aanzien van het register of, nu
nationale registers worden overgeheveld naar een register van de
Gemeenschap, dit register voor iedere lidstaat toegankelijk is. Kan de
regering dit bevestigen dan wel ontkennen? En, bij bevestiging, is dit
wenselijk in het kader van concurrentiegevoelige bedrijfsinformatie?
Bij verdere harmonisatie van de regelgeving worden, na wijziging van de
wet, de Europese regels rechtstreeks bindend. Dit gaat in per 31 december
2011. Is Nederland daar op tijd klaar voor, zo vragen de leden van
CDA-fractie.
De leden van de CDA-fractie constateren met tevredenheid dat de
regering het voornemen heeft om de glastuinbouwsector aan te melden
voor een opt-out. Deze opt-out dient dit najaar geregeld te zijn en is voor
deze onder druk staande sector van groot belang. Mogen deze leden er
derhalve van uitgaan dat de regering van haar kant al het nodige doet om
de opt-out veilig te stellen, mede omdat dit essentieel is voor de toekomst
van het Topgebied Tuinbouw? Is de regering voorts bereid te onderzoeken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

8

of de grens voor deelname aan NOX-emissiehandel voor de glastuinbouw
gelijkgetrokken kan worden met de grens voor de opt-out voor
CO2-emissiehandel, te weten 35 MWth, zodra de glastuinbouw daarvoor
in aanmerking komt?
De leden van de CDA-fractie steunen de inzet van marktconforme
instrumenten voor de reductie van broeikasgasemissies. Zij merken
daarbij op dat voortdurend evaluatie van de effectiviteit van het systeem
onderdeel behoort te zijn van de beleidscyclus. Deze leden vragen de
regering op welke wijze hierin voorzien wordt. Ook vragen zij hoe de
afspraak uit het regeerakkoord over «doorlichting van de wereldwijde
broeikasgasemissiehandel ten aanzien van de betrouwbaarheid van
emissierechten, zoals die uit het Clean Development Mechanism» wordt
uitgevoerd.
De leden van de SP-fractie constateren dat in het afgelopen jaar regelmatig berichten zijn verschenen over grootschalige fraude en witwaspraktijken via de handel in emissierechten. Het wetsvoorstel bevat een aantal
maatregelen om hier tegen op te treden. Het is deze leden niet duidelijk
wat nu exact de sancties zijn en hoe toezicht en handhaving op de handel
wordt aangescherpt. Kan de regering hier een nadere toelichting op
geven?
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat het doel van artikel 21
van het wetsvoorstel is dat bedrijven bestaande kosteloos toegedeelde
rechten moeten inleveren bij een significante beperking van de capaciteit.
De leden van de D66-fractie vragen hoe wordt omgesprongen met
bedrijven die grote schommelingen kennen in hun productie. Leidt de
combinatie van kosteloos toedelen van rechten en de inname hiervan bij
beperkingen in de productie niet tot het risico van perverse prikkels te
gunste van het blijven uitstoten langs de lijnen van de historische uitstoot,
zo vragen deze leden. Kan de regering toelichten of de toepassing van dit
artikel het risico met zich meebrengt dat energiebesparing ontmoedigt
wordt, en zo ja hoe hier mee wordt omgegaan?
De leden van de D66-fractie vragen met betrekking tot de wijziging van
artikel 16.23, lid 2, waarom de regering denkt flexibeler om te moeten
kunnen springen met het stellen van regels aangaande veilingen dan nu
het geval is Kan de regering deze wens nader motiveren, zo vragen deze
leden, door concrete voorbeelden te noemen van situaties waarin de
bestaande praktijk middels een voorhangprocedure onmogelijk voldoende
snelheid van handeling zou bieden.
Ten aanzien van de wijziging van onderdeel 28 vragen de leden van de
D66-fractie waarom de regering in het wetsvoorstel gekozen heeft om de
regels over de behandeling van verzoeken van «nieuwkomers» om
kosteloze toewijzing van emissierechten niet meer bij algemene maatregel
van bestuur te bepalen, zoals nu het geval is, maar bij ministeriële
regeling. Naar de mening van deze leden zouden dergelijke regels in het
voorliggende wetsvoorstel kunnen worden opgenomen. Deze leden
vragen daarom de regering nader te motiveren waarom niet voor deze
weg gekozen is, dan wel voor het in stand laten van de bestaande praktijk
met betrekking tot regels over de behandeling van verzoeken van
«nieuwkomers».
De voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Snijder-Hazelhoff
De adjunct-griffier van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
De Best

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

9

1

Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), Gent, W. van (GL), Snijder-Hazelhoff, J.F.
(VVD), voorzitter, Slob, A. (CU), Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom, D.M.
(PvdA), Jansen, P.F.C. (SP), Koppejan, A.J. (CDA), Graus, D.J.G. (PVV),
Ouwehand, E. (PvdD), Rouwe, S. de (CDA), Bashir, F. (SP), Mos, R. de
(PVV), Tongeren, L. van (GL), Monasch, J.S. (PvdA), Dekken, T.R. van
(PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Veldhoven, S. van (D66), Koolmees, W. (D66),
ondervoorzitter, Jong, L.W.E. de (PVV), Huizing, M.E. (VVD), Leegte, R.W.
(VVD) en Werf, M.C.I. van der (CDA).
Plv. leden: Groot, V.A. (PvdA), Braakhuis, B.A.M. (GL), Houwers, J. (VVD),
Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Lucas, A.W. (VVD), Smeets,
P.E. (PvdA), Gerven, H.P.J. van (SP), Haverkamp, M.C. (CDA), Bontes, L.
(PVV), Thieme, M.L. (PvdD), Bochove, B.J. van (CDA), Vacature SP, Agema,
M. (PVV), Grashoff, H.J. (GL), Plasterk, R.H.A. (PvdA), Jacobi, L. (PvdA),
Staaij, C.G. van der (SGP), Ham, B. van der (D66), Verhoeven, K. (D66),
Bemmel, J.J.G. van (PVV), Boer, B.G. de (VVD), Lodders, W.J.H. (VVD) en
Koopmans, G.P.J. (CDA).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 667, nr. 6

10