Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 579

Implementatie van Europese regelgeving
betreffende het verkeer van diensten op de
interne markt (Dienstenwet)

Nr. 19

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 maart 2009
Hiermee geef ik u, mede namens de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, mijn schriftelijke reactie op de motie Elias
over begrijpelijk taalgebruik bij de overheid (31 579 nr. 10), zoals gevraagd
is bij de behandeling van het wetsvoorstel voor een Dienstenwet op
11 februari 2009 (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2008–2009, nr.
53, blz. 4322-4350).
In het debat is aangegeven dat het kabinet deze motie ontraadt. Het
bezwaar tegen de motie is dat het niet verstandig is om de overheid vast
te leggen op de hantering van één norm bij taalgebruik. Bij verschillende
soorten contact van de overheid met burgers en bedrijven (brieven,
internet, besluiten enz.) kunnen verschillende soorten taalgebruik
geboden zijn. Het is uiteraard wel altijd van belang om heldere en duidelijke taal te gebruiken in contacten met burgers en bedrijven. Dit geldt
nadrukkelijk ook in het geval van ondernemers die contact zoeken via
Antwoord voor bedrijven, omdat zij daar een helder en op maat gesneden
antwoord behoren te krijgen op vragen over wet- en regelgeving en subsidies. Meer in het algemeen zijn er door de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verschillende stappen gezet op het
terrein van begrijpelijke formulieren.
Antwoord voor bedrijven
Voor het schrijven van begrijpelijke teksten zijn er meerdere standaarden,
die daarvoor handvatten bieden. Voorbeelden zijn het CCC-model van Jan
Renkema en het Europees Referentiekader. Deze modellen gebruikt
Antwoord voor bedrijven voor het schrijven van teksten.
Het is echter niet zo dat Antwoord voor bedrijven een dergelijk model één
op één kan toepassen. Het CCC-model is bedoeld als kader voor discussie
over tekstkwaliteit, voor het herschrijven van teksten en voor het onderscheiden van verschillende taken in het schrijfproces. Daarnaast houdt
Antwoord voor bedrijven rekening houden met specifieke eisen en

KST129095
0809tkkst31579-19
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 579, nr. 19

1

wensen van ondernemers. Ook stelt het gebruik van internet specifieke
eisen aan taalgebruik.
De site Antwoord voor bedrijven wordt regelmatig getest bij ondernemers. Bij die testen komt ook taalgebruik aan de orde. De opzet van de
site van Antwoord voor bedrijven met de nadruk op korte teksten en een
vaste structuur blijken ondernemers te waarderen. Uit een onderzoek van
RM Interactive blijkt dat veel bezoekers (69%) van Antwoord voor
bedrijven onder de indruk zijn van de eenvoud van het taalgebruik.
Dat Antwoord voor bedrijven veel aandacht hecht aan toegankelijkheid,
blijkt ook uit de certificering begin dit jaar door de Stichting Waarmerk
Drempelvrij.
Overheidscommunicatie in het algemeen
Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onderneemt op dit punt actie. Zij ondersteunt helder taalgebruik door de overheid met het doen van aanbevelingen en het aanbieden van instrumenten.
Daarbij ligt het accent op de begrijpelijkheid van formulieren. Hierbij
worden in de komende periode stappen voorwaarts gezet bij departementen, uitvoeringsorganisaties, gemeenten en provincies. Er wordt
gebruik wordt gemaakt van een reeks instrumenten (formulierenwaaier,
workshops, digitale community, gebruikerspanels en reviews) en het
etaleren van «best practices» zoals rond de WABO. Nader bezien wordt of
de opgedane kennis op dit terrein ook in andere contacten tussen overheid en burger kan worden toegepast.
Overigens moet ook duidelijk zijn dat uiteindelijk overheidsorganisaties
zelf verantwoordelijk zijn voor hun taalgebruik. Ze ervaren dan ook zelf de
nadelen van onbegrijpelijk taalgebruik en krijgen daarmee een prikkel om
dit aan te passen. Een effectieve aanpak vanuit de rijksoverheid is dan
ook: bewustwording creëren, voorbeeldgedrag tonen en ondersteuning
bieden. Het voorschrijven van een standaard voegt daar weinig aan toe en
doet afbreuk aan de eigen verantwoordelijkheid van organisaties om hun
dienstverlening begrijpelijk aan te bieden aan burgers en bedrijven.
De staatssecretaris van Economische Zaken,
F. Heemskerk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 579, nr. 19

2