Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2633
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over de conclusie van wetenschappers dat Utrecht faalde met het sluiten van
de prostitutieramen (ingezonden 2 juni 2015)
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
22 juni 2015)
Vraag 1, 2 en 14
Wat is uw reactie op het onderzoek van de Universiteit Utrecht en de
Erasmus Universiteit Rotterdam waaruit onder andere is gebleken dat
honderden sekswerkers slachtoffer zijn geworden van de ondoordachte en
overhaaste beleidsbeslissingen van de gemeente Utrecht om het Zandpad te
sluiten?1
Welke lessen kunt u trekken uit betreffend onderzoek? Welke maatregelen
zullen volgens u naar aanleiding hiervan genomen moeten worden?
Kunt u reageren op de conclusies uit het onderzoek waar in voorgaande
vragen nog geen reactie op is gevraagd?
Antwoord 1, 2 en 14
Op 3 juni 2015 is een samenvatting van het betreffende onderzoek, genaamd
«Closing brothels is closing eyes – Utrechtse sekswerkers na de sluiting van
het Zandpad», gepresenteerd. Op internet staat vermeld dat de verschijningsdatum van de volledige publicatie augustus 2015 zal zijn.2 Zoals ik heb
geantwoord3 op schriftelijke vragen van het lid Rebel (PvdA) van uw Kamer,
zal ik na de publicatie van het onderzoek kennis nemen van de inhoud.
Vraag 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 en 13
Deelt u de mening dat sluiting van het Zandpad door voormalig burgemeester Wolfsen en voormalig wethouder Isabella niet verstandig was wegens het
ontbreken van onder andere een deugdelijk alternatief in Utrecht zelf? Zo nee,
waarom niet?

1

http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1332657/wetenschappers-utrecht-faalde-met-sluitenzandpad.html
2
http://www.ciroc.nl/nl/seminars-nl.html
3
Kamerstukken II, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel Handelingen, nr. 2218

ah-tk-20142015-2633
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Kunt u door middel van een tijdspad toelichten wat de gemeente Utrecht
sinds de sluiting van de ramen tot nu heeft ondernomen teneinde alternatieven te realiseren en wat de redenen zijn dat het tot nu toe (nog) niet is
gelukt?
In hoeverre kunt u de gemeente Utrecht helpen bij het snel(ler) realiseren van
een alternatief? Op welke manier biedt het landelijk programma prostitutie
een mogelijkheid om hierbij goed samen te werken? Indien dit al gebeurt,
kunt u toelichten op welke wijze u gemeentes en meer specifiek Utrecht
ondersteunt op dit punt?
Hoe is er door de gemeente Utrecht vanaf de sluiting van alle prostitutieramen toezicht gehouden op de sekswerkers? Lag hier bij de sluiting destijds
direct al een plan voor klaar? Zo nee, waarom niet? Hoe is dit geregeld in
andere gemeentes?
Wat is er door de gemeente Utrecht voorafgaand, tijdens en na de sluiting
van de prostitutieramen gedaan teneinde mensenhandel aan te pakken?
Hoe staat het beeld dat u schetst met betrekking tot de hulpverlening4 in
verhouding tot de conclusie van de onderzoekers dat sekswerkers weinig tot
geen contact hebben met de hulpverleners en er weinig kennis is bij de
gemeente Utrecht en andere instanties over onder andere de situatie van de
sekswerkers? Hoe hoog is het kennisniveau bij andere gemeentes en hoe kan
deze kennis worden vergroot?
Wat is uw reactie op de conclusie van de onderzoekers dat er weinig kennis
is bij de gemeente Utrecht en andere instanties over de mobiliteit, huidige
werkplaats en situatie van de sekswerkers? Wat zijn daar de redenen van en
op welke manier kan deze kennis worden vergroot of wórdt hij vergroot? Kan
daarbij worden toegelicht hoe andere gemeentes hiermee omgaan bij
eventuele sluiting van prostitutieplekken?
Uit het onderzoek wordt duidelijk dat van een aantal sekswerkers van het
Zandpad duidelijk is waar zij op dit moment al dan niet werkzaam zijn; in
hoeverre was de gemeente Utrecht hier ook van op de hoogte?
Op welke manier krijgt de gemeente Utrecht weer zicht op de sekswerkers die
na de sluiting van de prostitutiezone uit beeld zijn geraakt?
Deelt u de mening dat gemeentes bij sluiting van de prostitutieplekken tevens
moeten zorgdragen voor alternatieven, deugdelijke toezicht, hulpverlening en
monitoring van de situatie van de sekswerkers? Zo nee, waarom niet?
Wat gaan u en de gemeente Utrecht ondernemen teneinde de slechte situatie
waarin een aantal sekswerkers zich bevindt te verbeteren of in ieder geval in
de toekomst te voorkomen? In hoeverre kunt u de gemeente Utrecht hierin
ondersteunen?
Antwoord 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 en 13
Ik stel voorop dat het een verantwoordelijkheid van het lokale gezag is om
ten aanzien van het prostitutiebeleid en de uitvoering daarvan binnen de
kaders van de wet keuzes te maken die zijn toegesneden op de lokale situatie.
Het college van burgemeester en wethouders legt over de lokale aanpak
verantwoording af aan de gemeenteraad.
Over het landelijk programma prostitutie en de rol van gemeenten in
algemene zin kan ik het volgende toevoegen.
In het landelijk programma prostitutie werkt een aantal gemeenten samen
aan de verdere uniformering van het prostitutiebeleid. Het doel daarvan is het
verbeteren van de sociale positie van prostituees en het beter reguleren van
de branche om misstanden tegen te gaan. Het landelijk programma is gericht
op kennisuitwisseling en het gezamenlijk werken aan handvatten voor
gemeenten om hun prostitutiebeleid (verder) vorm te geven. Het is uiteindelijk een verantwoordelijkheid van de betreffende gemeenten om met behulp
van deze informatie en handvatten hun prostitutiebeleid in te vullen.
Gemeenten hebben ook een belangrijke rol in de integrale aanpak van
mensenhandel. Gemeenten kunnen bestuurlijke middelen inzetten om
mensenhandel aan te pakken en medewerkers van gemeenten kunnen
mensenhandel signaleren. Om gemeenten daarbij te ondersteunen, is een
referentiekader «basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel» via het
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid beschikbaar.

4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2218

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Verder is het aan gemeenten om regionaal te zorgen voor voldoende
mogelijkheden voor legale prostitutie, zodat een eventuele verschuiving naar
een illegaal circuit wordt tegengegaan, en voor voldoende toegang tot
hulpverlening voor prostituees. Het monitoren en volgen van prostituees als
er geen signalen zijn van mensenhandel is geen taak van de overheid en zou
de privacy van prostituees ernstig schaden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3