Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 950 XII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Infrastructuur en Milieu 2017

34 950 XIII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Economische Zaken en Diergezondheidsfonds
2017

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 5 juni 2018
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal
vragen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over
het Jaarverslag Ministerie Infrastructuur en Milieu 2017, onderdeel
klimaat. (Kamerstuk 34 950 XII, nr. 1)
De Minister van Economische Zaken en Klimaat heeft deze vragen
beantwoord bij brief van 4 juni 2018. Vragen en antwoorden, voorzien van
een inleiding, zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Schuurkamp

kst-34950-XII-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 6

1

Inleiding
Uw Kamer heeft bij het Jaarverslag 2017 van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vragen gesteld over het begrotingsonderdeel
klimaat. De werkzaamheden en budgetten van dit onderdeel zijn per 2018
overgeheveld naar het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Aangezien de vragen voornamelijk betrekking hebben op het lopende
begrotingsjaar, stuur ik u hierbij de antwoorden toe.
Beantwoording vragen Jaarverslag 2017 Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat – onderdeel klimaat
58
Hoe gaat de trend van een stijgende CO2-uitstoot op korte termijn
doorbroken worden? Wat zegt het over het huidige beleid dat de
CO2-uitstoot in het eerste kwartaal van 2018 hoger was dan in hetzelfde
kwartaal van vorig jaar?
Antwoord
In de NEV 2017 wordt aangegeven dat met het voorgenomen beleid tot
mei 2017 de broeikasgasemissies naar verwachting dalen tot 170 Mton
CO2-equivalenten in 2020. Ondanks deze dalende trend kan de uitstoot
door incidentele effecten zoals een koude winter in hetzelfde kwartaal in
opeenvolgende jaren stijgen.
De daling van bijna 26 megaton CO2-equivalenten onder voorgenomen
beleid tussen 2015 en 2020 wordt voor ruim 18 megaton
CO2-equivalenten veroorzaakt door ontwikkelingen in de energie- en
industriesector.
De elektriciteitsproductie met kolen en gas in Nederland neemt in deze
periode naar verwachting af door een combinatie van factoren, waaronder
vermindering van het opgestelde opwekkingsvermogen (waaronder het
sluiten van enkele oude kolencentrales conform het Energieakkoord) en
groei van hernieuwbare elektriciteitsproductie in Nederland en in de
landen om ons heen.
Verder dalen de CO2-emissies uit de gebouwde omgeving onder
voorgenomen beleid naar verwachting tussen 2015 en 2020 met ruim
2 megaton CO2-equivalenten, die in het verkeer met ruim 2 megaton
CO2-equivalenten en die uit het energieverbruik in de glastuinbouw en uit
andere landbouwactiviteiten met bijna 1 megaton CO2-equivalenten.
Ten slotte verwachten we in de periode 2015–2020 ook een daling van de
uitstoot van niet-CO2 broeikasgassen met ruim 1 megaton
CO2-equivalenten. Dat komt onder meer door een verdergaande afname
van de methaanemissies uit stortplaatsen.
59
Kan worden toegelicht en onderbouwd in hoeverre het Emissions Trading
System (ETS) het behalen van de klimaatdoelen dichterbij heeft gebracht?
Antwoord
Het ETS beperkt de uitstoot van ongeveer 11.000 elektriciteitscentrales en
industrieën in de EU. Dit beslaat ongeveer 45% van de broeikasgasemissies in de EU.
Het ETS werkt met een emissieplafond dat jaarlijks met een vast
percentage daalt, zodat tenminste een reductie van 21% in 2020 en 43% in
2030 ten opzichte van 2005 in de ETS-sectoren wordt gehaald. Op basis
van de emissiereductie die tot nu toe in het ETS is gerealiseerd, zal het
ETS in 2020 naar verwachting meer dan 21% reduceren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 6

2

60
Op welke wijze en in welke begroting worden de kosten voor de onderhandelingen en onderzoek inzake de klimaattafels en het daarop volgend
akkoord verantwoord?
Antwoord
Via de incidentele suppletoire begroting van maart 2018 is de 2018-reeks
van de klimaatenveloppe van € 300 miljoen per jaar uit het regeerakkoord
toegevoegd aan de begrotingen van de betreffende ministeries. Aan de
begroting van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat is onder
andere een bedrag van € 4,2 miljoen toegevoegd voor de kosten van het
af te sluiten klimaat- en energieakkoord (Kamerstuk 34 901, nr. 2).
Deze middelen staan op artikel 4 van de begroting 2018 van Economische
Zaken en Klimaat en volgen daarmee de reguliere budgettaire
verantwoordingscyclus.
61
Kan worden toegelicht hoe de onderhandelingen aan de verschillende
klimaattafels verlopen? Op welk moment in de zomer worden de
resultaten met de Kamer gedeeld?
Antwoord
Ik zal u binnenkort informeren over de voortgang van het Klimaatakkoord,
inclusief de opzet en voortgang van alle sectortafels. Hierin zal ook
worden aangegeven op welk moment in de zomer de Kamer zal worden
geïnformeerd over het pakket aan maatregelen dat ter doorrekening aan
het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zal worden gestuurd.
62
Welke bijsturing in de klimaatopgaaf is per sector mogelijk wanneer de
«tafels» hun onderhandelingsresultaat presenteren? Met andere woorden,
hoe «vast in steen» zijn de plannen op het moment dat deze naar de
Kamer worden gestuurd? Hoe flexibel kan er worden ingespeeld op
nieuwe inzichten, zoals bij de uitkomst van het te verwachten
IPCC-rapport dit najaar?
Antwoord
Ik heb u bij brief van 26 april jl. geïnformeerd over de herziene indicatieve
opgave voor de sectortafels voor 2030, naar aanleiding van de PBL-notitie
«Kosten Energie- en Klimaattransitie in 2030 – Update 2018» (Kamerstuk
32 813, nr. 186). Invulling van deze opgave moet leiden tot 49%
CO2-reductie in 2030.
In deze brief heb ik ook aangegeven dat het van belang is om stabiliteit te
bieden aan alle partijen die uitvoering moeten geven aan het klimaatbeleid. Daarom vinden mogelijke aanpassingen – bijvoorbeeld naar
aanleiding van nieuwe inzichten – niet jaarlijks plaats. Hiervoor wordt
aangesloten bij de plan- en actualiseringscyclus die voortvloeit uit het
Klimaatakkoord van Parijs en het Integraal Nationaal Energie en
Klimaatplan, voortkomend uit EU-regelgeving.
63
Op welke wijze wordt geborgd dat de rekening van de transitie niet
eenzijdig bij de huishoudens wordt gelegd? Kan dit worden toegelicht?
Antwoord
De klimaat- en energietransitie kan alleen draagvlak genieten als deze
voor iedereen betaalbaar is en blijft. Daarom zet het kabinet in op een zo
kosteneffectief mogelijke transitie. Op deze manier blijven de kosten zo
laag mogelijk voor iedereen, ongeacht de verdeling. Om dit in beeld te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 6

3

brengen zal het CPB de effecten op de lasten en de inkomenseffecten van
de afspraken uit het Klimaatakkoord gaan doorrekenen. Hierdoor ontstaat
een beeld van het effect dat specifieke maatregelen op burgers en
bedrijven en op burgers onderling zal hebben.
Uiteindelijk zal jaarlijks tijdens de augustusbesluitvorming het resulterende koopkrachtbeeld tegen het licht worden gehouden en eventueel
worden gerepareerd.
64
Kan worden toegelicht hoe het principe «de vervuiler betaalt» in het
nieuwe Klimaat- en Energieakkoord uitgewerkt zal worden?
Antwoord
Het adagium «de vervuiler betaalt» staat bij het Klimaatakkoord voorop,
maar daarbij moet wel rekening gehouden worden met eventuele
negatieve economische gevolgen voor het op de export gerichte
bedrijfsleven. Met name wanneer door weglek van CO2 het klimaat hier
niet bij gebaat is.
66
In hoeverre ligt de uitvoering van de gemaakte afspraken «op stoom» om
de klimaatdoelen ook daadwerkelijk te realiseren? Wat is er aan aanvullende maatregelen binnen de Europese Unie nodig om de doelen uit het
Parijsakkoord te realiseren?
Antwoord
In de rapportage van de doorrekening van het Regeerakkoord van ECN en
PBL staat aangegeven dat het doel van 49% emissiereductie in lijn is met
95% emissiereductie in 2050 en passend is bij het realiseren van de
doelstelling uit Parijs-akkoord om de temperatuurstijging te beperken tot
ruim onder de 2 graden. Binnen de Europese Unie is een aanscherping
van het doel van ten minste 40% reductie in 2030 (t.o.v. 1990) nodig om
als EU een bijdrage te leveren aan het realiseren van doelen van het
Parijsakkoord. Daarom zet dit kabinet ook in op een aanscherping van de
Europese ambitie van 55% emissiereductie in 2030 (t.o.v. 1990).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 XII, nr. 6

4