Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 535

Architectuur en Ruimtelijke Ordening

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU EN
DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 september 2012
Hierbij bieden wij u, mede namens de bewindslieden van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
en Defensie, de Actieagenda architectuur en ruimtelijk ontwerp aan*. De
Actieagenda is een werkprogramma voor de periode 2013–2016 waarin de
specifieke inspanningen van het rijk zijn opgenomen die zich richten op
een excellente en effectieve bijdrage van architectuur en ruimtelijk
ontwerp aan de ruimtelijke en culturele ontwikkeling en de versterking
van onze internationale economische positie. Deze inzet versterkt tevens
de positie van de architectuur- en ruimtelijke ontwerpsector zodat die
blijvend economisch vitaal, maatschappelijk relevant en cultureel
vernieuwend kan zijn. De instrumenten en middelen die het rijk inzet
richten zich op:
– de eigen rol en verantwoordelijkheid van het rijk, èn;
– het versterken van lokale en regionale kwaliteit en kracht.
Architectuur en ruimtelijk ontwerp zijn van belang voor een goed systeem
van ruimtelijke ordening en voor een (inter)nationaal aansprekend
cultuuraanbod. Het zijn toegepaste disciplines die voor complexe fysieke
opgaven een creatieve bijdrage kunnen leveren bij het ontwikkelen van
functionele, aantrekkelijke, innovatieve en betaalbare oplossingen. Deze
Actieagenda verschijnt in een periode waarin we zien dat de opgaven,
rollen en processen ingrijpend veranderen en complexer worden. De
instrumentatie van het beleid speelt hier expliciet op in en richt zich in het
bijzonder op urgente ontwerpopgaven en op de ingrijpende veranderingen in rollen en processen.
De Actieagenda is door het kabinet aangekondigd in de cultuurbrief «Meer
dan kwaliteit» (Kamerstuk 32 820, nr. 1), de Structuurvisie Infrastructuur
en Ruimte (Kamerstuk 32 660, nr. 50) en de IenM begroting 2012. Met
toezending van de Actieagenda aan de Tweede Kamer en uitgevoerde
tussenevaluatie «Bouwen op een sterk fundament»* voldoet de minister
van IenM aan de toezegging die zij de Kamer heeft gedaan in de begroting

kst-31535-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 535, nr. 10

1

voor 2011 om een tussenevaluatie uit te voeren van het beleid. Met
toezending wordt tevens voldaan aan het verzoek van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om reactie op het advies «Goed
opdrachtgeverschap. Vragen naar de onbekende weg» van de Raad voor
Cultuur.
Bij totstandkoming van de Actieagenda hebben diverse betrokkenen een
bijdrage geleverd. Er zijn verschillende bijeenkomsten gehouden rond
inhoudelijke thema’s – zoals stad, scholenbouw, ontwerpen aan krimp en
klimaatverandering – en gesprekken met stakeholders gevoerd (BNA, IPO,
VNG, etc.). Daarnaast is gebruik gemaakt van de tussenevaluatie van het
architectuurbeleid «Bouwen op een sterk fundament», het advies over
opdrachtgeverschap van de Raad voor Cultuur, verschillende adviezen
van het College van Rijksadviseurs, waaronder het ambitiedocument
Architectuur Nu!, en het advies van het Topteam over de versterking van
de positie van de Creatieve Industrie.
Het kabinet kiest in Actieagenda architectuur en ruimtelijk ontwerp de
komende jaren onder de noemer «Het rijk aan zet» voor:
Ë Excellent opdrachtgeverschap in het MIRT, de Rijksvastgoedportefeuille en in het Uitvoeringsprogramma Visie Erfgoed en Ruimte. Het
rijk verbindt zich hier aan het vroegtijdig inschakelen van ontwerp en
ontwerpers in de eigen (beleids)processen.
Ë Het streven naar excellente projecten via een ontwerpdialoog in
«Making Projects». Deze programmatische aanpak is gericht op
innovatieve inrichtingsconcepten en concrete uitvoeringsperspectieven.
Ë Voortzetting van het College van Rijksadviseurs om kennis en
onafhankelijk advies ten behoeve van nationale opgaven en rijksprojecten te borgen.
In het onderdeel «Het rijk versterkt» benoemt de Actieagenda de acties die
gericht zijn op het breder agenderen van de ontwerpopgaven en het
versterken van de lokale en regionale ontwerpkwaliteit en -kracht:
Ë Een compacte culturele basisinfrastructuur bestaande uit één
stimuleringsfonds en één instituut, die complementair aan elkaar de
ontwerpdisciplines architectuur, vormgeving en e-cultuur ondersteunen en stimuleren.
Ë Het programmatisch ontwikkelen en delen van kennis binnen drie
innovatieve ontwerpopgaven: Zorg en Scholenbouw, Stad en Regio,
Stedelijke Transformaties.
Ë Innovatie in rollen en processen. Deze aanpak is gericht op de
overdracht van kennis, de (internationale) zichtbaarheid van onze
ontwerpsector en het tijdig anticiperen op de kansen en gevolgen van
het nieuwe omgevingsrecht. Excellent opdrachtgeverschap krijgt een
podium met de rijksprijs Opdrachtgeverschap («Gouden Piramide») en
de Scholenbouwprijs.
Ë Met het netwerkprogramma Ontwerpopleidingen en de Leerstoel
Ontwerp en Overheid wordt de verbinding van onderwijs, onderzoek
en overheid versterkt.
De Actieagenda architectuur en ruimtelijk ontwerp is voor wat betreft het
architectuur- en ruimtelijk ontwerpbeleid de opvolger van de visie «Een
Cultuur van Ontwerpen» 2009–2012. Uw Kamer wordt gelijktijdig met deze
verzending in de begrotingsvoorstellen voor 2013 geïnformeerd over de
subsidiëring van de architectuurinstellingen in het kader van de culturele
basisinfrastructuur 2013–2016 (op basis van het advies van de Raad voor
Cultuur). De voortgang van deze acties zal vervolgens jaarlijks via de
begroting inzichtelijk zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 535, nr. 10

2

Het kabinet biedt met deze Actieagenda een eenvoudig en doelmatig
pakket: de ingrijpende veranderingen vragen op dit moment een
eenduidige en consistente inzet.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
H. Zijlstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 535, nr. 10

3

*) Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 535, nr. 10

4