Opdrachtomschrijving PwC onderzoek risicoscores
De opdrachtbeschrijving, zoals opgenomen in de offerte-uitvraag ten behoeve van het extern
onderzoek is als volgt geweest:
“Omschrijving van de Opdracht
Achtergrondinformatie
Naar aanleiding van vragen uit de media is onderzoek gedaan naar het breder gebruik van de
risicoscores van het risicoclassificatiemodel (hierna: ‘het model’). Hieruit blijkt dat de risicoscores
breder zijn gebruikt dan enkel voor het selecteren van aanvragen die voor handmatige
behandeling in aanmerking kwamen.
Eerder is al geconstateerd dat de datapreparatie van het model breder is gebruikt voor de ‘Hoge
Toeslag, Hoog Risico’ (HotHor) en het voorspellend model problematische terugvorderingen.
Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd in de brieven van 8 december 2021 en 24 februari
2022.
Inmiddels is duidelijk dat daarnaast de risicoscore van het model werd toegevoegd aan
beoordelingen van het zogenaamde ‘screeningsteam’ van Toeslagen. Dit team beoordeelde
signalen van misbruik en oneigenlijk gebruik en was betrokken bij het instellen van een CAFonderzoek binnen Toeslagen. De informatie kon vervolgens door dit screeningsteam worden
gedeeld met de betrokkenen bij CAF-onderzoeken binnen Toeslagen, de handmatige beoordeling
binnen Intensief subjectgericht toezicht (IST) en Fraudeteams. Dit is in tegenstelling tot wat
eerder bij brief van 8 december 2021 aan uw Kamer is gemeld waarin is aangegeven dat in relatie
tot CAF-onderzoeken binnen Toeslagen geen gebruik werd gemaakt van het model. De risicoscore
van het model werd door Toeslagen ook gebruikt voor de selectie van adressen in het kader van
projecten van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams en voor eigen onderzoek naar aanleiding
van een door het Financieel Expertise Centrum aangedragen zaken ten aanzien van de aanpak van
terrorismefinanciering.
Uit bovenstaande blijkt dat de risicoscores binnen Toeslagen gebruikt zijn voor interne
fraudeonderzoeken en onderzoeken in samenwerkingsverband.
Dat de risicoscore van het model breder is gebruikt is zorgelijk en daarom is de AP ook hierover
geïnformeerd. Omdat het belangrijk is om met zekerheid te kunnen vaststellen dat alle hierover
relevante informatie bekend wordt, heb ik Toeslagen opdracht gegeven om extern onderzoek te
laten uitvoeren. Onder andere om te proberen te achterhalen hoe breed het gebruik van de
risicoscores heeft plaatsgevonden, met wie het is gedeeld en welke gevolgen dit voor burgers
heeft gehad. Uw Kamer wordt over dit onderzoek geïnformeerd.
De aard en het doel van de Opdracht
In de Kamerbrief1 van 21 april inzake de analyse van het risicoclassificatiemodel is toegezegd een
extern onderzoek te laten uitvoeren naar het breder gebruik van de risicoscores. Eerder is door de
directie Toeslagen intern gekeken naar het breder gebruik van de risicoscores. Omdat onvoldoende
zeker is of nu alle informatie bekend is hebben de directies Toeslagen, Ketenregie en SR&B de
staatssecretaris geadviseerd een extern onderzoek uit te laten voeren.
Opdrachtgever heeft een aantal deelgebieden in beeld waarbij de risicoscores gedeeld zijn en
eveneens een redelijk maar mogelijk onvolledig overzicht van welke bronnen tot nu toe zijn
geraadpleegd. Na gunning wordt een toelichting gedeeld van de al beschikbare informatie.
De hoofdvraag uit de Kamerbrief kan in drie hoofdonderwerpen verdeeld worden: (1) hoe breed
heeft het plaatsgevonden, (2) met wie (of wat) is het gedeeld en (3) welke gevolgen heeft dit voor
burgers gehad. Hierbij zijn verschillende deelvragen opgesteld, deze zijn opgenomen in deze
Nadere offerteaanvraag.
Het beoogde resultaat
Opdrachtnemer stelt een eindrapport op dat beantwoordt aan het omschreven doel en antwoord
geeft op de genoemde onderzoeksvragen. Ook dient de gehanteerde onderzoeksmethode te
worden beschreven. Er worden aan de eindrapportage geen noemenswaardige vormrestricties

1 Belastingdienst | Tweede Kamer der Staten-Generaal

opgelegd. Opdrachtgever gaat uit van een standaard vormgeving in de huisstijl van
Opdrachtnemer.
De volgende onderzoeksvragen dienen door Opdrachtnemer beantwoord te worden in het
eindrapport:

Hoe heeft het breder gebruik van de risicoscores binnen en/of buiten Toeslagen
plaatsgevonden in de periode 2013 tot juli 2020?
o Welke informatie is er gedeeld?
o Over welke tijdsperiode heeft dit plaatsgevonden binnen 2013 tot juli 2020?
o In hoeverre kan een reconstructie worden gemaakt?
o Op welke manier heeft dit plaatsgevonden?
o Op basis van welke rechtsgronden is dit gebeurd?

Met wie is het gedeeld?
o Met welke projecten/ programma’s zijn de risicoscores gedeeld?
o Welke andere organisaties waren hierbij betrokken?
Wie had toegang tot deze informatie? Was de informatie voor alle werknemers
toegankelijk of op te vragen, zonder tussenkomst van management? Wie wist
hiervan af en/of heeft hier toestemming voor gegeven?

Welke gevolgen heeft dit voor burgers gehad?
o In hoeverre heeft het delen van de risicoscores geleid tot (extra) onderzoek naar
de burger?
o In hoeverre was het delen van de risicoscores de doorslaggevende factor?
o Zijn de gegevens van de burger en/of de toeslagen van de burger naar aanleiding
van dit onderzoek aangepast? Zo ja, welke?
o Is de burger op de hoogte gesteld dat onderzoek naar hem/haar heeft
plaatsgevonden?
o Is de burger als gevolg van het delen van risicoscores geregistreerd in FSV of op
een andere manier aangemerkt als fraudeur door Toeslagen?

Zijn er andere onderdelen van het risicoclassificatiemodel breder gebruikt binnen en/of
buiten Toeslagen? Zoals de waarden van individuele burgers op bepaalde indicatoren.
Buiten de scope van de Opdracht
Het navolgende valt buiten de scope van dit onderzoek:

De focus in het onderzoek ligt primair op de risicoscores en het verdere gebruik daarvan.
De risicoscores zijn de output van het risicoclassificatiemodel, onderzoek naar het (werken
van het) systeem zelf valt buiten de scope van onderhavig onderzoek.

Opdrachtgever verwacht dat Opdrachtnemer het breder gebruik van de risicoscores
onderzoekt op basis van het uitgevoerd vooronderzoek. Opdrachtgever verwacht niet dat
Opdrachtnemer ad random onderzoek verricht naar mogelijk gebruik bij een groot aantal
stakeholders.”