Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

539
Vragen van het lid Gesthuizen (SP)
aan de minister van Economische
Zaken en de staatssecretaris van
Defensie over uitlatingen van de
staatssecretaris tijdens de
Industriepoort. (Ingezonden 9 oktober
2009)
1
Heeft de staatssecretaris inderdaad
gezegd dat als overheden om
aanbestedingsregels heen kunnen, zij
dit moeten doen met als doel het
Nederlands bedrijfsleven de opdracht
te gunnen, zoals staat op de website
van VNO NCW?1
2
Is de uitlating van de staatssecretaris
«Koop Nederlandse Waar» van
toepassing op het gehele
kabinetsbeleid?
3
Hoe verhoudt zich de uitlating van de
staatssecretaris tot de elders gedane
uitspraken van het kabinet, namelijk
dat er een risico ligt in het eerst aan
eigen bedrijfsleven denken van
landen waarmee andere bedrijven
worden gehinderd en waarmee een
rem op het herstel wordt gezet?
4
Hoe luidt de door het kabinet
gehanteerde definitie van
protectionisme?
5
Bent u bereid de Kamer nader te
informeren over het omslagpunt

KVR38215
2009Z18546
0910tkkvr539
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

tussen stimulering van de economie
zoals dat door landen binnen de
regels van de Europese Commissie
en de WTO2 mag gebeuren en
oneigenlijke concurrentie en
protectionisme?
1

VNO-NCW, 8 oktober 2009: «Jack de Vries:
«Koop Nederlandse waar»»
http://www.vno-ncw.nl/web/show/id=159028/
dbcode=1923/filetype=news
VNO-NCW, 8 oktober 2009: «Oranje boven met
Jack de Vries» (videofragment)
http://www.vno-ncw.nl/web/show/id=268413
2
WTO: World Trade Organisation.

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris De
Vries (Defensie), mede namens de
minister en staatssecretaris van
Economische Zaken (ontvangen
3 november 2009)
1
Nee.
2
Nee.
3
Nederland heeft een open economie
en is gebaat bij vrije handel en open,
internationale concurrentie. Het
kabinet spant zich zowel binnen de
EU als op mondiaal niveau dan ook in
om protectionisme tegen te gaan en
is bij de eigen beleidsmaatregelen
steeds alert op het voorkomen van
handelsverstorende effecten.
Mijn uitspraken hadden specifiek
betrekking op de

defensiegerelateerde industrie. De
Europese defensiemarkt kenmerkt
zich momenteel niet door open,
internationale concurrentie en een
gelijk speelveld.
Dat komt vooral doordat lidstaten bij
de aanschaf van defensiematerieel
veelvuldig een beroep doen op artikel
296 van het EG-verdrag. Hierdoor
hoeven de Europese
aanbestedingsregels niet te worden
gevolgd. In de praktijk schermen veel
lidstaten hun nationale defensiemarkt
af met een beroep op dit artikel. Dit
maakt het voor de Nederlandse
defensiegerelateerde industrie lastig
om op de Europese defensiemarkt op
gelijke voet te concurreren met
buitenlandse defensiebedrijven. Om
een gelijk speelveld op de Europese
defensiemarkt te bereiken, hebben de
Europese ministers op 7 juli jl. een
aanbestedingsrichtlijn goedgekeurd
specifiek op het gebied van defensie
en veiligheid. Deze richtlijn is bedoeld
om een open Europese defensiemarkt
te bevorderen en het beroep op
artikel 296 EG-verdrag verder terug te
dringen. Nederland is steeds
voorstander geweest van een open
(Europese) defensiemarkt.
Zolang er nog geen sprake is van een
defensiemarkt met open concurrentie
is het van belang dat de Nederlandse
overheid bijdraagt aan het
positioneren van de Nederlandse
defensiegerelateerde industrie in de
internationale netwerken voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1149

ontwikkeling, productie en
instandhouding van
defensiematerieel; dit met
inachtneming van de Europese
regelgeving. Deze doelstelling is
opgenomen in de Defensie Industrie
Strategie (DIS, Kamerstukken
2006/2007, 31 125, nr. 1), die is
ontwikkeld door de ministeries van
Defensie en Economische Zaken. De
DIS beschrijft een integrale visie van
de Nederlandse defensiegerelateerde
industrie in internationaal perspectief
en de rol van de overheid daarbij.
Mijn uitspraken tijdens Industriepoort
op 7 oktober jl. refereerden aan de
doelstellingen zoals opgenomen in de
DIS.
4 en 5
Er bestaat geen eenduidige definitie
van protectionisme. Volgens het
kabinet is er in ieder geval sprake van
protectionisme als de internationaal
overeengekomen spelregels van de
EU en de WTO overtreden worden.
De Europese Unie heeft een goed
ontwikkeld kader voor de Europese
spelregels voor de interne markt en
staatssteun. De Europese Commissie
ziet strikt toe op dit kader. Hoewel
lidstaten ruimte hebben om naar
eigen inzicht hun beleid in te vullen,
moet dit wel altijd voldoen aan de
spelregels van de EU. De Europese
Commissie grijpt in als er sprake is
van het overtreden van de Europese
spelregels. Buiten de EU is de
regelgeving nog niet zo ver
ontwikkeld. De WTO kent geen
onafhankelijke toezichthouder. In het
algemeen kan het zijn dat
maatregelen die juridisch niet in strijd
zijn met de regels van de WTO, de
vrije wereldhandel wel nadelig
beïnvloeden. Dit is bijvoorbeeld het
geval wanneer een overheid zich niet
aan het non-discriminatie principe
houdt. In dat geval kunnen landen
elkaar hierop aanspreken middels een
WTO-geschillenbeslechtingsprocedure.
Protectionisme zet een rem op het
economisch herstel en dat moeten
we voorkomen. Het kabinet spreekt
zich binnen de EU en in G20-verband
dan ook uit tegen elke vorm van
protectionisme.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1150