Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 453

Woningcorporaties

Nr. 519

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 september 2020
Hierbij stel ik u in kennis van de aanwijzing op basis van artikel 60, tweede
lid, van de Woningwet, die ik heb gegeven aan de Autoriteit woningcorporaties. Deze aanwijzing zorgt ervoor dat de woningcorporaties die (een
deel van) het bezit van Vestia in zes maatwerkgemeenten overnemen,
uitgezonderd worden van een toepassing van de markttoets die is
opgenomen in artikel 44c, van de Woningwet. Inmiddels is ook besloten
de markttoets tijdelijk op te schorten. Dit vergt een aanpassing van het
Besluit toegelaten instellingen 2015, die nog voor advies aan de Raad van
State moet worden voorgelegd. Met deze aanwijzing wordt op die
opschorting vooruitgelopen. Zoals hieronder zal worden toegelicht, draagt
een spoedige overname van (een deel van) het bezit van Vestia bij aan een
volkshuisvestelijke oplossing in de maatwerkgemeenten.
Vestia heeft in zes maatwerkgemeenten, te weten Zuidplas, Barendrecht,
Pijnacker-Nootdorp, Westland, Brielle en Bergeijk, intentieovereenkomsten gesloten ten behoeve van de overdracht van een deel van haar
bezit aan andere woningcorporaties. Een deel van dat bezit is niet-daeb.
De intentieovereenkomsten zijn tot stand gekomen na een langlopend
proces en opvolgend rapport dat tot stand is gekomen onder leiding van
een door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aangewezen bestuurlijk regisseur.1
Vestia is in deze maatwerkgemeenten de grootste of op één na grootste
woningcorporatie en levert als gevolg van haar positie als saneringscorporatie een beperkte bijdrage aan de volkshuisvestelijke opgaven. De
maatwerkgemeenten gaven aan behoefte te hebben aan een woningcorporatie die een grotere volkshuisvestelijke bijdrage kan leveren, onder
meer op het gebied van een uitbreiding van de woningvoorraad, een
kwalitatieve verbetering van de woningvoorraad (waaronder verduur1

kst-29453-519
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Rapportage aanbevelingen bestuurlijk regisseur inzake Vestiagemeenten, 4 juli 2019. Bijlage bij
Kamerstuk 29 453, nr. 490

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 453, nr. 519

1

zaming) en verbetering van de leefbaarheid. Het genoemde rapport heeft
de volkshuisvestelijke problematiek in de maatwerkgemeenten in kaart
gebracht en hiertoe oplossingsrichtingen aangedragen. De overdracht van
Vestia-bezit aan andere woningcorporaties in de maatwerkgemeenten is
als meest kansrijke oplossingsrichting aangewezen. Toepassing van de
markttoets zoals opgenomen in artikel 44c, van de Woningwet kan de
uitvoering van deze oplossingsrichtingen en de gesloten intentieovereenkomsten in de weg staan. Gelet daarop is de toepassing van de markttoets
in dit specifieke geval ongewenst.
Met partijen is in de periode voorafgaand aan de intentieovereenkomsten
verkend welke oplossingsrichtingen er zijn en de overnemende woningcorporaties hebben het voornemen uitgesproken om een belangrijk deel
van het bezit van Vestia terug te brengen in het gereguleerde segment.
Dat is in het belang van de volkshuisvesting en zou niet worden bediend
door marktpartijen. De overdracht van een deel van het Vestia-bezit aan
andere woningcorporaties is op relatief korte termijn uitvoerbaar en goed
ontvangen door de betreffende gemeenten. Daarmee wordt er tevens
gezorgd dat aan de lokale afspraken over het volkshuisvestingsbeleid
voldaan kan worden, met betaalbare woningen van goede kwaliteit in een
fijne, leefbare omgeving. Een overdracht van een deel van de woningen
van Vestia aan marktpartijen is volgens de bestuurlijk regisseur geen
passende oplossing, onder meer omdat de betreffende gemeenten dit niet
als duurzame oplossing zagen en de vraagprijs van Vestia mogelijk lastig
te verenigen is met de rendementseisen die momenteel gangbaar zijn bij
commerciële beleggers.
Gelet op de uitkomsten van het onderzoek onder leiding van de bestuurlijk
regisseur, waaruit blijkt dat een goede uitvoering van de intentieovereenkomsten bijdraagt aan het volkshuisvestelijk belang in de maatwerkgemeenten, is de goede uitvoering van de gesloten intentieovereenkomsten
gewenst. Omdat toepassing van de markttoets deze uitvoering in de
praktijk in de weg kan staan, heb ik de Autoriteit woningcorporaties
verzocht niet te handhaven op het vereiste van de markttoets bij de
overname van Vestia-bezit zoals hierboven beschreven.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 453, nr. 519

2