Vacaturedruk Recherche
Feiten en verklaringen

Vacaturedruk Recherche

Versiebeheer

Versie

Datum 2008

Korte beschrijving wijzigingen

0.1

20 augustus

Start Rapport

0.2

5 september

Eerste conceptversie ten behoeve van
klankbordbijeenkomst 11 september 2008

0.3

26 september

Tweede conceptversie ten behoeve van
klankbordbijeenkomst 30 oktober 2008

0.4-0.8

27 sept – 2 okt.

Interne aanpassingen conceptversie

0.9

3 oktober

Definitief document ten behoeve van Stuurgroep 9
oktober

1.0

14 oktober

Definitief document op basis van de aanpassingen van
de Stuurgroep 9 oktober

Naam auteurs:

Drs. Abderrahman Kaouass
Drs. Nicole de Ridder
Dr. Arie Vellekoop

Vacaturedruk Recherche

Vacaturedruk Recherche

Bedrijfsnaam:

Capgemini NV

Plaats:

Utrecht

Datum:

21 oktober 2008

© 2008 Capgemini. De informatie in dit document mag noch geheel noch gedeeltelijk
op enigerlei wijze worden aangepast, gewijzigd of verveelvoudigd zonder voorafgaande
toestemming van Capgemini

Vacaturedruk Recherche

Inhoudsopgave
1

Inleiding

4

1.1 Achtergrond onderzoek

4

1.2 Aanleiding onderzoek

5

1.3 Doelstelling en vraagstelling onderzoek

6

1.4 Opbouw rapport

6

2

7

Verantwoording

2.1 Inleiding

7

2.2 Definities

7

2.3 Formules van definities en functiegroepen

8

2.4 Randvoorwaarden voor definities

9

2.5 Scope van het onderzoek

11

2.6 Opbouw van het onderzoek

11

3

12

Vacaturedruk in cijfers

3.1 Inleiding

12

3.2 Cijfermatige uitkomsten van de gelabelde recherche van regionale politiekorpsen 12
3.3 Cijfermatige uitkomsten van Bovenregionale Recherche Teams

19

3.4 Cijfermatige uitkomsten van KLPD en specifiek de dienst Nationale Recherche

21

3.5 Samenvatting van de belangrijkste bevindingen

24

3.6 Tot slot

28

4

29

Verklaringen en achtergronden

4.1 Inleiding en verantwoording

29

4.2 Factoren voor vacaturedruk

30

4.3 Tot slot

41

5

42

Reflectie op vacaturedruk

5.1 Inleiding

42

5.2 Algemene noties omtrent het onderzoek naar vacaturedruk recherche

42

5.3 Vacaturedruk bij de recherche: fictie of werkelijkheid?

44

5.4 De maatschappelijke context van vacaturedruk

44

5.5 Diversiteit en complexiteit van vacaturedruk

45

ii

Vacaturedruk Recherche

Bijlage A

Lijst van afkortingen

47

Bijlage B

Respondentenlijst

48

Bijlage C

Projectstructuur

50

Bijlage D Gelabelde recherchefuncties PolBIS

51

Bijlage E

53

BPZ gelabelde PolBIS functies

Bijlage F Uitwerking boven-gemiddelde scores en samenhang

54

Bijlage G Absolute cijfers formatie en bezetting regionale korpsen

75

iii

Vacaturedruk Recherche

1 Inleiding
1.1

Achtergrond onderzoek

Met dit onderzoek worden inzichten gegeven in het thema vacaturedruk
recherche. Alvorens dieper op het onderzoek en de bijbehorende inzichten in te
gaan, is het nodig om de context te schetsen waar de recherche zich de
afgelopen jaren naar toe heeft ontwikkeld. De complexiteit van het vraagstuk
rondom recherche(functies) ontstaat door de veelheid aan ontwikkelingen die
onder andere vanaf het jaar 2000 zich hebben voorgedaan.
Voorgeschiedenis
In 2000 heeft de beruchte Schiedammer Parkmoord plaatsgevonden. Deze
vermeende gerechtelijke dwaling heeft geleid tot vragen en bezorgdheid over
het functioneren van politie en justitie. Naar aanleiding daarvan is een evaluatie
uitgevoerd naar de Schiedammer Parkmoord onder leiding van de Commissie
Posthumus. Bij de evaluatie van de Schiedammer parkmoord is onder andere
gekeken naar de invulling en uitvoering van de taak van de rechercheur.
De aanbevelingen van de commissie Posthumus vormde de basis tot het
opstellen van het "Programma Versterking Opsporing en Vervolging" (PVOV).
Een belangrijk onderdeel van dit programma richt zich op de ervaring, opleiding
en vakinhoudelijke kennis van de rechercheurs.
Ontwikkelingen recherche
Naast de externe ontwikkelingen zoals de commissie Posthumus en PVOV zijn er
meer ontwikkelingen die de afgelopen jaren de recherche hebben beïnvloed,
namelijk een stijging van de vraag naar rechercheurs. Terroristische activiteiten
in de afgelopen jaren in zowel Nederland als het buitenland zijn van invloed
geweest op de oprichting/uitbreiding van dienst Nationale Recherche en de
AIVD. De uitbreiding van de dienst Nationale Recherche heeft ertoe geleid dat
er meer rechercheurs nodig zijn. Daarnaast heeft de AIVD ook een personele
groei doorgemaakt. Andere ontwikkelingen die invloed hebben op de omvang
van de recherche zijn: het ontstaan van bovenregionale recherche teams (BRT)
en de informatieknooppunten bij de regionale politie.
Opleiding rechercheur
Naast eerder geschetste ontwikkelingen (versterking van de opsporing en
vergroten van de zij-instromers) speelt de opleiding tot rechercheur ook een
cruciale rol in dit vraagstuk. De politieacademie heeft als opleidings- en
kenniscentrum voor de Nederlandse politie een belangrijke rol in het opleiden
van rechercheurs. Mede naar aanleiding van de commissie Phostumus zijn er
meerdere maatregelen voorgesteld om de kwaliteit van de rechercheurs te
verhogen.

4

Vacaturedruk Recherche

Om ervoor te zorgen dat met een brede visie naar opsporing wordt gekeken en
de zogenaamde tunnelvisie wordt tegengaan, is een nieuwe opleiding
ontwikkeld voor niet politiemensen, de zogenaamde zij-instromers. Deze
relatief nieuwe opleiding heet Leergang Recherchekundige en is een HBO
masteropleiding.
Met alle ontwikkelingen rondom de recherche is het niet ondenkbaar dat er
veranderingen bij de recherche zijn in het aanbod van vacatures en het opvullen
hiervan. Dit onderzoek geeft inzicht in de cijfers en verklaringen rondom het
vacatureaanbod bij de recherche en de opvulling hiervan.

Rechercheurs zijn er in allerlei soorten en maten. Een rechercheur kan werken in een
team- of districtsrecherche, een regionale recherche, bij de Bovenregionale Recherche
of bij de Dienst Nationale Recherche (Korps Landelijke Politie Diensten
(KLPD)). Rechercheurs kunnen in verschillende specialismen werkzaam zijn.
Voorbeelden zijn overvallen en inbraken, geweldsmisdrijven, jeugd en zedenzaken,
milieu en (computer)fraude en (internationale) georganiseerde misdaad. Voor elk van
deze gebieden heeft een rechercheur speciale kennis en ervaring nodig.
Naast de vele soorten en maten aan rechercheurs zijn de recherche-afdelingen bij de
diverse regionale korpsen anders georganiseerd. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met
het aantal zaken, de omvang van de zaken en de specialismen die nodig zijn.
Naast de rechercheurs op de rechercheafdelingen voeren agenten in de Basis Politie
Zorg (BPZ) ook rechercheactiviteiten uit. In dit onderzoek worden de
recherchewerkzaamheden van de BPZ buiten beschouwing gelaten.

1.2

Aanleiding onderzoek

In juni 2007 is het evaluatierapport Bovenregionale Recherche van de IOOV
verschenen. Hierin vraagt de IOOV aandacht voor de personele bezetting van de
recherche teams (bij sommige teams loopt het aantal vacatures op tot 20%) en
voor de loopbaanmogelijkheden voor rechercheurs. Ook wijst de IOOV hierin op
het wegvallen van de onregelmatigheidstoeslagen bij het aanvaarden van een
recherchefunctie; dit zou de instroom van rechercheurs beperken.
Verder heeft het College van procureurs-generaal op 21 december 2007 in een
brief aan de minister van Justitie haar zorgen geuit over het aantal vacatures bij
de recherche.
Omdat feiten over het aantal vacatures bij de recherche en eventuele redenen
daarvan nog ontbreken, is voor een onderbouwde reactie van de minister van
BZK op deze geuite zorgen nader onderzoek noodzakelijk. In het
wetgevingsoverleg van 19 november 2007 heeft de minister van BZK de Tweede
Kamer een onderzoek toegezegd naar vacaturedruk bij de recherche en
daarover rond de zomer van 2008 te rapporteren.

5

Vacaturedruk Recherche

Doelstelling en vraagstelling onderzoek

1.3

De ministeries van BZK en Justitie hebben Capgemini gevraagd een onderzoek te
laten uitvoeren naar de vacaturedruk bij de recherche. De doelstelling van dit
onderzoek wordt als volgt omschreven:

Op basis van feiten bezien of daadwerkelijk gesproken kan worden van een
landelijke vacaturedruk in recherchefuncties en welke redenen daarvoor aan te
voeren zijn.

Het onderzoek bestaat uit zowel een kwantitatief als een verdiepend deel.
-

-

In het kwantitatieve deel gaat het om het in kaart brengen van
vacatures in de recherche bij alle korpsen met als doel te concluderen
of er kan worden gesproken van vacaturedruk.
In het verdiepende deel gaat het om de verklaring en nadere
beschrijving van de vacaturedruk

Opbouw rapport

1.4

Dit rapport heeft de volgende opbouw:
-

Verantwoording (hoofdstuk 2)

-

Vacaturedruk in cijfers (hoofdstuk 3)

-

Verklaringen en achtergronden (hoofdstuk 4)

-

Reflectie (hoofdstuk 5)

Daarnaast zijn de volgende bijlagen opgenomen:
-

Bijlage A

Lijst van afkortingen

-

Bijlage B

Respondentenlijst

-

Bijlage C

Projectstructuur

-

Bijlage D

Lijst van gelabelde recherchefuncties

-

Bijlage E

Lijst van BPZ-functies

-

Bijlage F

Uitwerking bovengemiddelde scores en samenhang

-

Bijlage G

Absolute cijfers formatie en bezetting korpsen

6

Vacaturedruk Recherche

2 Verantwoording
2.1

Inleiding

Dit hoofdstuk gaat over de methodologische verantwoording van het
onderzoek. Welke definities en formules zijn gebruikt om de vacaturedruk in
kaart te kunnen brengen? Welke aannames liggen hieraan ten grondslag? En
welke onderzoeksmethoden zijn gehanteerd?

2.2

Definities

De eerste stap in het kwantitatief berekenen van de vacaturedruk in de
recherche is het definiëren van de begrippen vacature, opengestelde vacature,
formatie en bezetting. Het is noodzakelijk om deze begrippen toe te lichten
omdat binnen en buiten de korpsen hier een gevarieerde uitleg aan wordt
gegeven. Een juiste interpretatie van deze begrippen zorgt voor een juiste
interpretatie van de uitkomsten van het onderzoek.

Vacature:

een formeel beschikbare functie

Opengestelde vacature1:

opengestelde functie geaccordeerd door een
bevoegd leidinggevende vanaf het moment
dat de vacature vrijgegeven is tot het
moment dat de vacature vervalt.

Om de vacaturedruk te kunnen berekenen is het nodig dat het aantal
onvervulde vacatures wordt afgezet tegen een bepaalde formatie en bezetting.

Formatie:

aantal formeel goedgekeurde
arbeidsplaatsen (o.a. inclusief vacatures) in
FTE

Bezetting:

aantal daadwerkelijk ingevulde
arbeidsplaatsen (o.a. exclusief vacatures) in
FTE

1

In dit rapport wordt enkel de definitie opengestelde vacature gehanteerd. De term vacatures is in
dit rapport gelijk aan opengestelde vacatures.

7

Vacaturedruk Recherche

In dit onderzoek wordt de formatie opgebouwd uit bezetting, opengestelde
vacatures, arbeidsplaatsen waar nog geen vacatures voor zijn opengesteld en
tot slot formele arbeidsplaatsen waarbij besloten is deze niet op te vullen.
Schematisch kunnen bovenstaande begrippen als volgt worden weergegeven.

2.3

Formules van definities en functiegroepen

In de vorige paragraaf zijn de definities weergegeven die als basis dienen voor
het kwantitatieve deel. Hieronder staan de definities weergegeven in formules.
Met de invulling van de formules wordt antwoord gegeven op het kwantitatieve
deel van het onderzoek. De vacaturedruk, vervulde vacature intensiteit en
vacature intensiteit worden afgezet tegen de bezetting en de formatie.
Daarmee wordt in dit onderzoek een extra verdieping gemaakt dan ten opzichte
van andere onderzoeken. In andere onderzoeken wordt de vacature intensiteit
gelijk gesteld aan vacaturedruk. In dit onderzoek is de vacature intensiteit
onderzocht en is er een verdieping gemaakt door de vraag te stellen welke
opengestelde vacatures zijn opgevuld in de onderzoeksperiode. Daarmee is
gelijk inzichtelijk het aantal vacatures dat niet is opgevuld en dus voor ‘echte’
druk zorgt op de bezetting.

Definitie

Formule

Vacature intensiteit

aantal vacatures per kwartaal
------------------bezetting (in FTE) / formatie (in FTE)

Vervulde vacature intensiteit

aantal vervulde vacatures per kwartaal
------------------bezetting (in FTE) / formatie (in FTE)

Vacaturedruk

aantal onvervulde vacatures per kwartaal
-------------------

(Onvervulde vacature
intensiteit)

bezetting (in FTE) / formatie (in FTE)

8

Vacaturedruk Recherche

De volgende onderzoekseenheden worden in bovenstaande formules verwerkt
en met elkaar vergeleken:
-

Gelabelde recherche formatie (zie bijlage D)

-

Gelabelde recherche bezetting

-

Vacatures gelabelde recherche

-

Formatie rechercheur A en B

-

Bezetting rechercheur A en B

-

Vacatures rechercheur A en B

-

BPZ formatie (zie bijlage E)

-

BPZ bezetting

-

Vacatures BPZ2

-

Formatie BPZ medewerker A en B + wijkagent A en B

-

Bezetting BPZ medewerker A en B + wijkagent A en B

-

Vacatures BPZ medewerker A en B + wijkagent A en B

De gegevens ten behoeve van bovenstaande onderzoekseenheden zijn
geïnventariseerd bij de korpsen. Bij de Bovenregionale Recherche en de
KLPD/dienst Nationale Recherche zijn alleen de gegevens over de recherche
geïnventariseerd. Gerelateerde randvoorwaarden en definities worden in de
volgende paragraaf toegelicht.

Randvoorwaarden voor definities

2.4

In onderstaande paragraaf worden eerst de algemene aannames bij het
onderzoek weergegeven. Deze aannames zijn vastgesteld in samenspraak met
de klankbord. Vervolgens worden de opmerkingen die de korpsen gemaakt
hebben ten aanzien van het kunnen begrijpen van hun cijfers beschreven.
Algemene aannames onderzoek
-

T.b.v. de onderlinge vergelijkbaarheid van korpsen is het noodzakelijk
om één taal te spreken t.a.v. recherchefuncties en BPZ functies. Elk
korps hanteert eigen functieomschrijvingen. PolBIS hanteert dezelfde
functieomschrijvingen als het Landelijk Functiehuis en daarmee
generieke functieomschrijvingen. Om één taal te kunnen spreken in dit
onderzoek is het uitgangspunt PolBIS. PolBIS beschikt over
bezettingsgegevens en niet over formatie of vacaturegegevens.

9

Vacaturedruk Recherche

-

In dit onderzoek dienen de korps functieomschrijvingen te worden
vertaald naar de PolBIS functieomschrijving. De korpsen hebben dit zelf
gedaan voor de bezettinggegevens t.b.v. PolBIS. Voor de formatie en
vacaturegegevens hebben de korpsen deze vertaling ook nog gemaakt.

-

De recherchefuncties en de BPZ functies zijn niet in PolBIS gelabeld en
er bestaat tot op heden nog geen generieke lijst van recherche of BPZ
functies (op basis van PolBIS). In dit onderzoek wordt daarom gebruik
gemaakt van door de klankbordgroep geaccordeerde lijsten met
recherchefuncties (bijlage D) en BPZ functies (bijlage E) op basis van de
PolBIS functies.

-

In dit onderzoek wordt uitgegaan van de aanname dat de doorstroom
van de BPZ naar de recherche voornamelijk plaatsvindt vanuit de BPZ
functies A en B en wijkagent A en B naar Rechercheur A en B. In dit
onderzoek zijn deze eenheden daarom als geheel nader onderzocht.

-

Gedurende het onderzoek is besloten de formatie- en
bezettinggegevens te meten op peildatum 01-01-2008.

-

De vacaturegegevens zijn gemeten in het eerste kwartaal 2008 om de
meest actuele gegevens en resultaten te verkrijgen zodat eventuele
maatregelen aansluiten.

Specifieke randvoorwaarden genoemd door de regionale korpsen, BR en DNR.
-

Het begrip vervulde vacatures bleek voor de korpsen op meerdere
wijze interpreteerbaar. In dit onderzoek wordt onder vervulde
vacatures verstaan: het moment waarop een geschikte kandidaat is
gevonden (datum waarop de kandidaat geworven is) en de vacature in
principe niet meer hoeft open te staan. Dit moment is dus nog voor alle
onderzoeken die eventueel moeten plaatsvinden en de feitelijke
indiensttreding (het moment dat de betrokkene de functie gaat
vervullen).

-

In sommige korpsen zijn in de formatie en/of bezettinggegevens
medewerkers in de TOR en aspiranten meegenomen. Bij sommige
korpsen zorgt dit voor de nauwe aansluiting van formatie en bezetting.
Bij andere korpsen ontstaat hierdoor een fors gat tussen formatie en
bezetting. In 2008 vinden er bij meerdere recherche eenheden bij de
korpsen reorganisaties plaats. De formatie is dan al aangepast naar de
nieuwe situatie, maar de bezetting nog niet en dit leidt ook tot
verschillen tussen formatie en bezetting. Dit is in de grafieken in
hoofdstuk 4 aangegeven met een * en betekent dat niet altijd de
formatie en bezetting per korps te vergelijken zijn.

2

BPZ vacatures bestaan alleen uit opengestelde vacatures in de BPZ (doorstroom) en niet uit
aspiranten op school (instroom) in kwartaal 1 van 2008.

10

Vacaturedruk Recherche

Scope van het onderzoek

2.5

De scope van het onderzoek is in samenspraak met de klankbord en de
stuurgroep als volgt afgebakend:
-

De cijfermatige analyse in termen van gemiddelden beperkt zich tot de
gekozen functiegroepen (zie paragraaf 2.3)

-

De cijfermatige analyse in termen van absolute eenheden beperkt zich
tot de functiegroep gelabelde recherche

-

De analyse beperkt zich tot de gekozen randvoorwaarden van de
definities (zie paragraaf 2.4)

-

Naast de rechercheurs op de rechercheafdelingen voeren agenten in
de Basis Politie Zorg (BPZ) ook rechercheactiviteiten uit. In dit
onderzoek worden de recherchewerkzaamheden van de BPZ buiten
beschouwing gelaten

Opbouw van het onderzoek

2.6

Dit onderzoek bestond uit drie activiteiten:
1.

Verzamelen en analyse van PolBIS-gegevens ten aanzien van de
gekozen functiegroepen

2.

Verzamelen en analyse van vacaturegegevens, formatiegegevens,
bezettingsgegevens, verloopgegevens van de politiekorpsen

3.

Diepte-interviews met een 11-tal politiekorpsen (zie bijlage B) op basis
van de volgende steekproefcriteria:
-

Korpsgrootte

-

Landelijke spreiding

-

Aandeel rechercheformatie in korpsformatie

-

Bovengemiddelde en benedengemiddelde vacaturedruk

-

Beheerkorpsen en overige korpsen

Gedurende de onderzoeksperiode is het onderzoek begeleid door een
klankbord en heeft verantwoording plaatsgevonden aan de stuurgroep (zie
bijlage C).

11

Vacaturedruk Recherche

3 Vacaturedruk in cijfers
Inleiding

3.1

In dit hoofdstuk worden de cijfers weergegeven ten aanzien van de vacatureintensiteit, de vervulde vacature-intensiteit en de vacaturedruk van de
geselecteerde functiegroepen (zie paragraaf 2.3). Dit hoofdstuk bestaat uit drie
hoofdcomponenten, te weten:

3.2

-

de uitwerking van de cijfers in absolute eenheden en de uitwerking van
de cijfers in gemiddelden3. De uitwerking van de cijfers in absolute
eenheden is alleen toegepast voor de gelabelde recherche (regionaal,
BRT en KLPD/DNR). De uitwerking van cijfers in gemiddelden is voor
alle functiegroepen toegepast. Daarbij is in hoofdstuk 3 alleen de
functiegroep gelabelde recherche volledig uitgewerkt. De
functiegroepen rechercheur A & B + wijkagent A & B, BPZ en BPZ
medewerker A & B staan in bijlage F (onderdelen 1, 2 en 3). De
paragrafen 3.2 tot en met 3.4 vormen derhalve het cijfermatige hart
van dit rapport.

-

ten slotte komt ten behoeve van het overzicht van dit hoofdstuk een
samenvatting en de samenhang van alle belangrijke cijfermatige
bevindingen in paragraaf 3.5 aan bod.

Cijfermatige uitkomsten van de gelabelde recherche van
regionale politiekorpsen

Aan de regionale politiekorpsen is gevraagd het totaal aantal FTE aan gelabelde
recherchefuncties en specifiek rechercheur A en B en wijkagent A en B weer te
geven in formatie-, bezetting- en vacaturegegevens. Daarbij is gevraagd om de
vacaturegegevens op te splitsen in een totaal aantal vacatures in een bepaalde
periode en het aantal vervulde vacatures in dezelfde periode. Om een optimaal
inzicht te bieden in de cijfers wordt in deze paragraaf eerst aandacht besteed
aan de absolute cijfers en vervolgens aan de gemiddelde cijfers.

3.2.1
Absolute cijfers gelabelde recherche
In onderstaande tabel wordt per korps in absolute cijfers voor de gelabelde
recherche aangegeven wat het aantal vacatures is geweest in het eerste
kwartaal 2008, het aantal vervulde vacatures, de vacature-intensiteit t.a.v.
formatie en bezetting en de vacaturedruk t.a.v. formatie en bezetting.

3

In de uitwerkingen worden enkel vergelijkingen gemaakt op basis van de bezetting. Op basis van
de bezetting is namelijk de werkelijke vacaturedruk in kaart te brengen. Het formatiecijfer is
onzuiver doordat hier al de vacatures en niet opgevulde formatieplekken zijn meegeteld.

12

Vacaturedruk Recherche

Korps

Amsterdam-Amstelland
Brabant Zuid-Oost
Brabant-Noord
Drenthe
Flevoland
Friesland
Gelderland-Midden
Gelderland-Zuid
Gooi- en Vechtstreek
Groningen
Haaglanden
Hollands Midden
IJsselland
Kennemerland
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Midden en West Brabant
Noord- en Oost-Gelderland
Noord-Holland Noord
Rotterdam
Twente
Utrecht
Zaanstreek-Waterland
Zeeland
Zuid-Holland Zuid
Landelijk/totaal

Vacatures
recherche

Vervulde
vacatures
recherche

50,5
2
5
1
14
1
10
8
1
0
64,2
34
3
27
12
4
18
11
7
12
5
19
2
8
7,78
326,48

8
2
3
0
5
1
7
3
0
0
44,6
22
3
1
2
4
8
3
3
4
5
10
1
1
2
142,6

%
vacatures
tov
formatie
recherche
4,34%
0,58%
4,59%
1,03%
7,43%
0,47%
3,35%
3,50%
0,78%
0,00%
5,79%
10,37%
1,63%
7,91%
4,88%
1,02%
3,41%
3,63%
1,98%
1,00%
1,52%
2,83%
1,48%
5,48%
3,12%
3,28%

%
vacatures
tov
bezetting
recherche
5,29%
0,78%
3,96%
0,81%
7,85%
0,49%
3,54%
3,72%
0,83%
0,00%
6,31%
11,06%
1,43%
9,52%
5,31%
1,21%
3,69%
3,37%
2,83%
1,03%
2,12%
3,30%
1,50%
5,76%
3,23%
3,56%

%
vacaturedruk
formatie
recherche

%
vacaturedruk
bezetting
recherche

3,66%
0,00%
1,84%
1,03%
4,77%
0,00%
1,00%
2,19%
0,78%
0,00%
1,77%
3,66%
0,00%
7,61%
4,06%
0,00%
1,90%
2,64%
1,13%
0,67%
0,00%
1,34%
0,74%
4,79%
2,32%
1,92%

4,45%
0,00%
1,58%
0,81%
5,04%
0,00%
1,06%
2,33%
0,83%
0,00%
1,93%
3,90%
0,00%
9,16%
4,43%
0,00%
2,05%
2,45%
1,62%
0,69%
0,00%
1,56%
0,75%
5,04%
2,40%
2,08%

NB. Groningen heeft in het eerste kwartaal 2008 geen vacatures opengesteld ten aanzien
van de gelabelde recherchefuncties. Bij de korpsen Noord-Holland Noord en Twente kan
de formatie niet vergeleken worden met de bezetting. Bij het korps Noord-Holland Noord
is in de formatiegegevens geen gebruik gemaakt van de aangedragen gelabelde
recherchefuncties (bijlage D) en in de bezetting wel. Het korps Twente zat midden in een
reorganisatie van de recherche waardoor de formatiegegevens al inclusief reorganisatie
zijn, maar de bezettinggegevens nog niet.

De volgende korpsen hebben relatief veel vacatures uitstaan bij de recherche
ten opzichte van het landelijke aantal vacatures in de recherche bij de korpsen
(3,56% bez):
-

Hollands Midden (11,06% bez)

-

Kennemerland (9,52% bez)

-

Flevoland (7,85% bez)

-

Haaglanden (6,31% bez)

-

Zeeland (5,76% bez)

-

Limburg-Noord (5,31% bez)

13

Vacaturedruk Recherche

-

Amsterdam-Amstelland (5,29% bez)

-

Brabant-Noord (3,96% bez)

-

Gelderland-Zuid (3,72% bez)

-

Midden en West Brabant (3,69% bez)

De volgende korpsen hebben een grotere vacaturedruk bij de recherche dan de
landelijke vacaturedruk in de recherche bij de korpsen (2,08% bez):
-

Kennemerland (9,16% bez)

-

Flevoland (5,04% bez)

-

Zeeland (5,04% bez)

-

Amsterdam-Amstelland (4,45% bez)

-

Limburg-Noord (4,43% bez)

-

Hollands Midden (3,90%bez)

-

Noord- en Oost-Gelderland (2,45% bez)

-

Zuid-Holland-Zuid (2,40% bez)

-

Gelderland-Zuid (2,33% bez)

De resultaten van vacature-intensiteit en vacaturedruk gecombineerd, maakt
dat bij de volgende korpsen de grootste vacaturedruk in de recherche bestaat
in vergelijking met het landelijk percentage in de recherche bij de korpsen:
-

Kennemerland

-

Flevoland

-

Zeeland

-

Amsterdam-Amstelland

-

Hollands Midden

-

Limburg-Noord

-

Gelderland-Zuid

14

Vacaturedruk Recherche

Vergelijking met onderwijsbranche
In voorgaande paragrafen is de vergelijking gemaakt met vacature-intensiteit en
vacaturedruk binnen de politie door te kijken naar de regionale korpsen
onderling, het gemiddelde daarvan en de BPZ. De gegevens van de politie
krijgen nog meer betekenis zodra deze afgezet worden tegen een andere sector
(norm) dan de politie zelf. Een vergelijking maken met andere sectoren bleek
nog niet zo eenvoudig omdat in andere onderzoeken veelal de vacatureintensiteit wordt gemeten en niet zozeer de vacaturedruk. De enige
vergelijkbare cijfers binnen de publieke sector zijn gevonden in de
onderwijssector. Daar is per kwartaal de vacature-intensiteit gemeten en op
basis van de beschikbare cijfers is het mogelijk geweest om de vacaturedruk te
berekenen.
Om niet alleen een vergelijking te maken met cijfers van de recherche zelf,
staan hieronder de bevindingen van een vergelijking van de percentages in de
recherche met percentages in het voortgezet onderwijs. De volgende eenheden
zijn van toepassing op leraren in het voortgezet onderwijs.
Derde kwartaal
2007

Formatie/
Bezetting (fte)

Vacatures
(fte)

Vervulde
vacatures (fte)

% vacatures tov
formatie/
bezetting

% vacature druk
formatie/
bezetting

Leraren
voortgezet
onderwijs (fte)

59976
2579
2399
4,30%
NB. Bij de cijfers in het voortgezet onderwijs kan het om formatie of bezettingsgegevens gaan.

0,30%

Een vergelijking tussen het voorgezet onderwijs en de recherche bij de korpsen
levert een tweetal bevindingen op:
-

Dezelfde korpsen hebben in vergelijking met het percentage in het
voortgezet onderwijs (4,3% form/bez) relatief veel vacatures uitstaan
als zij ook hadden in vergelijking met het landelijke aantal vacatures in
de recherche bij de korpsen(3,56%bez).

-

Een groot deel van de korpsen heeft in vergelijking met het percentage
vacaturedruk in het voorgezet onderwijs (0,3% form/bez) een grotere
vacaturedruk. De korpsen die een kleinere vacaturedruk hebben dan
de vacaturedruk in het voortgezet onderwijs zijn: Brabant Zuid-Oost,
Friesland, IJsselland, Limburg-Zuid en Twente.

-

Het gemiddeld aantal vacatures in de recherche bij de korpsen is gelijk
aan het voortgezet onderwijs (exclusief de korpsen Hollands Midden,
Kennemerland, Flevoland, Haaglanden, Zeeland, AmsterdamAmstelland, Limburg-Noord, Brabant-Noord, Gelderland-Zuid en
Midden en West Brabant), maar dat de vacaturedruk bij 20 korpsen
hoger is.

15

Vacaturedruk Recherche

3.2.2

Gemiddelde cijfers gelabelde recherche

Vacature-intensiteit gelabelde recherche regionaal
8
6
4
2
formatie
friesland

bezetting

groningen

brabant zuid-oost*

rotterdam

gooi- en vechtstreek

drenthe

limburg-zuid

twente*

zaanstreek-waterland

ijsselland

utrecht

noord-holland noord*

zuid-holland zuid

gelderland-midden

gelderland-zuid

midden en west brabant

noord- en oost-gelderland

brabant-noord

amsterdam-amstelland

zeeland

limburg-noord

flevoland

haaglanden

-4

kennemerland

-2

hollands midden

0

Figuur : als afwijking van het gemiddelde (formatie=3,28 en bezetting=3,56)

In bovenstaande grafiek (en andere grafieken in dit hoofdstuk) kan de lezer opmerken dat bij
sommige korpsen het staafje ‘bezetting’ groter is dan ‘formatie’. De conclusies dat de bezetting
hiermee groter is dan de formatie is niet juist. Er wordt een fictief voorbeeld gegeven om dit te
illustreren.
Fictief rekenvoorbeeld:
-

Korps The Netherlands heeft een formatie van 100 FTE en een bezetting van 80 FTE.

-

Korps The Netherlands heeft 10 vacatures openstaan.

-

De vacature-intensiteit op basis van de formatie is 10/100*100% = 10%.

-

De vacature-intensiteit op basis van de bezetting is 10/80*100% = 12,5%

-

De vacature-intensiteit van de bezetting (12,5%) is hoger dan die van de formatie (10%),
terwijl in absolute aantallen de bezetting kleiner is dan de formatie.

Indien in een grafiek met de gemiddelden bij een korps het staafje formatie groter is dan die van
de bezetting, dan is de conclusie dat de bezetting groter is dan de formatie wel juist.

16

Vacaturedruk Recherche

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit, dus hebben relatief veel vacatures uitstaan in de recherche 4:
-

Hollands Midden

-

Kennemerland

-

Flevoland

-

Haaglanden

-

Zeeland

-

Limburg-Noord

-

Brabant- Noord

-

Amsterdam-Amstelland

-

Gelderland-Zuid

Vervulde vacature intensiteit gelabelde recherche regionaal
6
5
4
3
2
1
0
-1
-2

formatie
bezetting

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,37 en bezetting=1,47)

4

Bij de korpsen Noord-Holland Noord en Twente kan de formatie niet vergeleken worden met de
bezetting. Bij het korps Noord-Holland Noord is in de formatiegegevens geen gebruik gemaakt van
de aangedragen gelabelde recherchefuncties (bijlage D) en in de bezetting wel. Het korps Twente
zat midden in een reorganisatie van de recherche waardoor de formatiegegevens al inclusief
reorganisatie zijn, maar de bezettinggegevens nog niet. Dit geldt ook voor de andere categorieën.

17

Vacaturedruk Recherche

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vervulde
vacature-intensiteit, dus vervullen relatief de vacatures snel in de recherche:
-

Hollands Midden

-

Haaglanden

-

Brabant-Noord

-

Flevoland

-

Gelderland-Midden

-

Midden en West Brabant

-

Utrecht

-

Twente

Vacaturedruk gelabelde recherche regionaal
8
7
6
5
4
3
formatie
2

bezetting

1
0
-1
-2
-3

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,92 en bezetting=2,08)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk in de recherche:
-

Kennemerland

-

Zeeland

-

Flevoland

-

Limburg-Noord

-

Hollands Midden

-

Amsterdam-Amstelland

-

Noord- en Oost-Gelderland

-

Zuid-Holland Zuid

-

Gelderland-Zuid

18

Vacaturedruk Recherche

Cijfermatige uitkomsten van Bovenregionale Recherche Teams

3.3

Aan de Bovenregionale Recherche teams (inclusief Noordelijke Recherche
Eenheid) zijn formatie-, bezetting- en vacaturegegevens gevraagd met
betrekking tot:
-

de gelabelde recherchefunctie

-

specifiek voor de functies rechercheur A en B

Om een optimaal inzicht te bieden in de kwantitatieve cijfers wordt in deze
paragraaf eerst aandacht besteed aan de absolute cijfers en vervolgens aan de
relatieve cijfers in afwijking van het gemiddelde van alle korpsen.
NB. De Noordelijke Recherche Eenheid wordt in dit onderzoek vergeleken met de
Bovenregionale Recherche Teams omdat de NRE qua structuur en functie het
meest vergelijkbaar is met de structuur (beheer door één korps), opbouw
(samenstelling uit diverse korpsen) en functie (zwaarte de criminaliteitszaken)
van de BRT’s.

3.3.1
Absolute cijfers Bovenregionale Recherche
In onderstaande tabel wordt per BRT in absolute cijfers aangegeven wat het
aantal vacatures is geweest in het eerste kwartaal 2008, het aantal vervulde
vacatures, de vacature-intensiteit en de vacaturedruk.
Eenheid

Vacatures
recherche
(fte)

BR Amsterdam
BR Haaglanden
BR Noord Oost
Nederland
(IJsselland)
BR
Noord West
Nederland
BR Rotterdam
BR Zuid (Brabant Zuid
Oost)
NRE
Totaal

2
0
28
5
1
7
13
56

Vervulde
vacatures
recherche
(fte)
2
0
5
2
1
4
0
14

%
vacatures
tov
formatie
4,88%
0,00%
17,60%
4,88%
1,74%
5,11%
11,11%
8,23%

%
%
%
vacatures vacaturedruk vacaturedruk
tov
formatie
bezetting
bezetting
5,46%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
19,94%
14,46%
16,38%
6,15%
2,93%
3,69%
1,73%
0,00%
0,00%
5,38%
2,19%
2,31%
12,34%
11,11%
12,34%
9,10%
6,18%
6,82%

De volgende BRT’s hebben veel vacatures uitstaan bij de recherche ten opzichte
van het landelijk aantal vacatures in de recherche bij de korpsen (3,56%):
•

BR Noord Oost Nederland (19,94%)

•

NRE (12,34%)

•

BR Noord West Nederland (6,15%)

•

BR Amsterdam (5,46%)

•

BR Zuid (5,38%)

19

Vacaturedruk Recherche

De volgende BRT’s hebben een hoger percentage vacaturedruk dan de
landelijke vacaturedruk in de recherche bij de korpsen (2,08%):
•

BR Noord Oost Nederland (16,38%)

•

NRE (12,34%)

•

BR Noord West Nederland (3.69%)5

•

BR Zuid (2,31%)

Vergelijking met onderwijs
De volgende BRT’s hebben ten opzichte van de cijfers in het voorgezet
onderwijs (4,3%) relatief meer vacatures uitstaan en hebben ook een grotere
vacaturedruk dan het voorgezet onderwijs (0,3%):
•

BR Noord Oost Nederland

•

NRE

•

BR Noord West Nederland4

•

BR Zuid

Het aantal vacatures bij een deel van de BRT’s is groter in vergelijking met het
landelijk percenatge in de recherche bij de regionale korpsen en met het
percentage in het voortgezet onderwijs. Daarentegen zijn er wel regionale
korpsen die een vergelijkbaar percentages vacature-intensiteit hebben.
Hetzelfde geldt voor de vacaturedruk. De combinatie van relatief veel vacatures
en een hoge vacaturedruk maakt dat de BRT’s Noord Oost Nederland, Noord
West Nederland, de NRE en de regionale korpsen Kennemerland, Hollands
Midden, Flevoland, Zeeland, Amsterdam-Amstelland,Limburg-Noord en
Gelderland-Zuid de grootste vacaturedruk hebben.
Voor de BRT’s is niet een vergelijking opgenomen in dit rapport als afwijking van
het gemiddelde van de BRT’s. Het gemiddelde van de BRT’s wordt namelijk te
sterk beinvloed door het BR Noord Oost Nederland (plus NRE). Het BR Noord
Oost Nederland heeft duidelijk een probleem ten aanzien van het aantal
vacatures en het opvullen van vacatures.

5

Het korps Utrecht heeft bij de beide ministers een verzoek ingediend om een eigen BR op te
mogen richten met de korpsen Gooi- en Vechtstreek en Flevoland. In 2007 hebben de ministers met
dit verzoek ingestemd. Als gevolg hiervan is een 7e BR ontstaan (dit is nu in oprichting) en wordt het
aandeel van de korpsen Utrecht, Flevoland en Gooi- en Vechtstreek ontvlochten uit resp. de BR
Noord-en Midden-West Nederland, de BR NON en de BR Amsterdam. De BR Noord en Midden-West
Nederland wordt inmiddels versterkt door een deel van de recherchecapaciteit van de Kmar op
Schiphol. Bron: ministerie van BZK.

20

Vacaturedruk Recherche

3.4

Cijfermatige uitkomsten van KLPD en specifiek de dienst
Nationale Recherche

Het KLPD kent verschillende diensten met verschillende functionaliteiten , maar
wel met het gemeenschappelijke kenmerk dat deze landelijk opereren. Zo zijn er
de zogenaamde grijze diensten als dienst Internationale Politie Samenwerking
(DINPOL), dienst Nationale Recherche Informatie (DNRI), dienst Specialistische
Recherchetoepassingen (DSRT) en de dienst Nationale Recherche (DNR).
Daarnaast heeft het KLPD zogenaamde blauwe diensten: dienst Waterpolitie
(DWP), dienst Verkeerspolitie (DVP), dienst Spoorwegpolitie (DSP), dienst
Luchtvaartpolitie (DLVP). Verder heeft het KLPD ook recherchefuncties bij de
diensten Operationele Ondersteuning en Coördinatie (DOC), de dienst
Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) en het stafbureau Veiligheid en
Integriteit (BV&I).
De vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en de vacaturedruk voor
de gelabelde recherche bij het KLPD en de dienst Nationale Recherche zijn in
onderstaande tabel verwerkt.
Tabel : de vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en de vacaturedruk
van de gelabelde recherche bij het KLPD
Functies

Formatie

Bezetting

Vacature intensiteit gelabelde recherche
binnen het KLPD (incl. DNR)

5,78

6,58

Vervulde vacature intensiteit gelabelde
recherche binnen het KLPD (incl. DNR)

3,39

3,86

Vacaturedruk gelabelde recherche
binnen het KLPD (incl. DNR)

2,39

2,71

Tabel : de vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en de vacaturedruk
van de gelabelde recherche bij de dienst Nationale Recherche
Functies

Formatie

Bezetting

Vacature intensiteit gelabelde recherche
binnen de DNR

8,39

10,38

Vervulde vacature intensiteit gelabelde
recherche binnen de DNR

4,93

6,10

Vacaturedruk gelabelde recherche
binnen de DNR

3,46

4,28

De totale recherche binnen het KLPD (inclusief de DNR) heeft de opengestelde
vacatures voor een aanzienlijk deel niet in hetzelfde kwartaal kunnen opvullen.

21

Vacaturedruk Recherche

3.4.1
Absolute cijfers KLPD en specifiek de dienst Nationale Recherche
Om meer inzicht te bieden in de absolute aantallen bij het KLPD en de dienst
Nationale Recherche is onderstaande tabel opgesteld.
Eenheid

Vacatures
recherche

Vervulde
vacatures
recherche

%
vacatures
tov
formatie

% vacatures
tov
bezetting

%
vacaturedruk
formatie

%
vacaturedruk
bezetting

KLPD (inclusief DNR)

100,5

59

5,78%

6,58%

2,39%

2,72%

Dienst Nationale
Recherche

71,5

42

8,26%

9,53%

3,41%

3,93%

Het KLPD (6,58%) en de dienst Nationale Recherche (9,53%) hebben meer
vacatures uitstaan ten opzichte van het landelijk aantal vacatures in de
recherche bij de korpen (3,56%). De percentages zijn vergelijkbaar met de
korpsen Hollands Midden, Kennemerland, Flevoland en Haaglanden.
Het KLPD en zeker de dienst Nationale Recherche hebben ook een grotere
vacaturedruk dan de landelijke vacaturedruk in de recherche bij de korpsen
(2,08%), maar niet groter dan de volgende korpsen en BRT’s:
-

Kennemerland (9,16%)

-

Flevoland (5,04%)

-

Zeeland (5,04%)

-

Amsterdam-Amstelland (4,45%)

-

Limburg-Noord (4,43%)

-

Hollands Midden (3,90%)

-

BR Noord Oost Nederland (16,38%)

-

BR Noord West Nederland (3,69%)

-

BR-Zuid (2,31%)

-

NRE (12,34%)

Het KLPD en de dienst Nationale Recherche hebben ten opzichte van de cijfers
in het voorgezet onderwijs (4,3%) relatief meer vacatures uitstaan en hebben
ook een grotere vacaturedruk dan het voorgezet onderwijs (0,3%).
Het aantal vacatures bij het KLPD en specifiek bij de dienst Nationale Recherche
is groter in vergelijking met het landelijk percentage in de recherche bij de
korpsen en met het percentage in het voortgezet onderwijs. Daarentegen zijn er
wel korpsen en BRT’s die vergelijkbare percentages vacature-intensiteit hebben.
Hetzelfde geldt voor de vacaturedruk. De combinatie van relatief veel vacatures
en een hoge vacaturedruk maakt dat het KLPD, de dienst Nationale Recherche,
de BRT’s Noord Oost Nederland (plus de NRE) en de korpsen Kennemerland,
Hollands Midden, Flevoland, Zeeland, Amsterdam-Amstelland,Limburg-Noord
en Gelderland-Zuid de grootste vacaturedruk hebben.

22

Vacaturedruk Recherche

3.4.2
Absolute cijfers van de totale recherche Nederland
In deze paragraaf wordt weergeven wat de totale vacature-intensiteit en
vacaturedruk is bij de recherche in Nederland. De totale recherche bestaat in dit
onderzoek uit alle gelabelde recherche bij de regionale korpsen, de
Bovenregionale Recherche Teams en de totale recherche bij het KLPD.
Vacatures
recherche

Vervulde
vacatures
recherche

%
vacatures
tov
formatie

%
vacatures
tov
bezetting

%
vacaturedruk
formatie

%
vacaturedruk
bezetting

Totale recherche

482,98

215,6

4,04%

4,44%

2,45%

2,71%

Totaal korpsen

326,48

142,6

3,28%

3,56%

1,92%

2,08%

3.4.3
Absolute cijfers, vergelijking totale recherche met de BPZ
In deze paragraaf wordt weergeven wat de totale vacature-intensiteit en
vacaturedruk is bij de Basis Politie Zorg in Nederland. De totale recherche
bestaat in dit onderzoek uit alle gelabelde recherche bij de korpsen, de
Bovenregionale Recherche Teams en de totale recherche bij de KLPD. De totale
BPZ omvat in dit onderzoek de BPZ bij de korpsen.
Eenheid

Totale Recherche
Totale BPZ

Vacatures

482,98
374,5

Vervulde
vacatures

215,6
184,86

% vacatures
tov formatie

% vacatures
tov
bezetting

%
vacaturedruk
formatie

%
vacaturedruk
bezetting

4%
2%

4%
2%

2%
1%

2%
1%

NB. Bij de BPZ vindt er bij het korps Gooi- en Vechtstreek doorlopende werving plaats. Dit
betekent dat het absolute aantal aan BPZ vacatures hoger moet zijn, maar niet significant
hoger.

Op basis van bovenstaande tabel kan gesteld worden dat er bij de recherche
(4%) in Nederland meer vacatures uitstaan dan in de BPZ (2%), exclusief
aspirantenwerving). De vacaturedruk bij de recherche (2%) in Nederland is ook
groter dan de vacaturedruk in de BPZ (1%).

23

Vacaturedruk Recherche

Samenvatting van de belangrijkste bevindingen

3.5

Uit bovenstaande paragrafen blijkt dat op diverse manieren naar relaties is
gezocht met het fenomeen vacaturedruk. Naast bovenstaande bevindingen is in
dit onderzoek ook de eventuele relatie onderzocht tussen:
1. de omvang van een korps en de vacaturedruk bij de recherche
2. de omvang van de recherche binnen een korps en de vacaturedruk bij
de recherche
3. de geografische ligging van een korps en de vacaturedruk bij de
recherche
4. het zijn van een beheerkorps en de vacaturedruk bij de recherche

Op basis van het cijfermateriaal zijn er geen causale relaties te onderscheiden
ten aanzien van de bovengenoemde vier onderwerpen in relatie tot de
vacaturedruk. Met andere woorden: op basis van het cijfermateriaal vindt de
vacaturedruk haar oorsprong niet in bovengenoemde vier thema’s. Dit blijkt een
belangrijke bevinding te zijn waarop in hoofdstuk 5 (reflectie) wordt
teruggekomen.
Naar aanleiding van de analyse van het cijfermateriaal in dit hoofdstuk wordt
een samenvatting gegeven van de belangrijkste cijfermatige bevindingen.

3.5.1
-

Aantallen vacatures recherche
Het totaal aantal vacatures recherche bij de regionale korpsen in het
eerste kwartaal van 2008 bedroeg 326,48 FTE.

-

Het totaal aantal vacatures recherche bij de BRT’s in het eerste
kwartaal van 2008 bedroeg 56 FTE.

-

Het totaal aantal vacatures recherche bij respectievelijk de DNR en de
gehele KLPD in het eerste kwartaal van 2008 bedroeg 71, 5 FTE en
100,5 FTE.

-

Het totaal aantal vacatures recherche voor alle korpsen (regionaal, BRT
en KLPD) in het eerste kwartaal van 2008 bedroeg 482,98 FTE.

3.5.2

Onderlinge vergelijking vacaturedruk recherche

Regionale korpsen
-

De volgende regionale korpsen hebben de grootste vacaturedruk in de
recherche in vergelijking met het landelijke percentage (3,56%):
Kennemerland, Flevoland, Zeeland, Amsterdam-Amstelland, Hollands
Midden, Limburg-Noord en Gelderland-Zuid.
De volgende nuancering is hierbij van toepassing: de korpsen
Kennemerland en Limburg-Noord hebben in de verdiepende

24

Vacaturedruk Recherche

gesprekken aangegeven dat er wel vacaturedruk is, maar het niet als
dusdanig probleem wordt gezien als de cijfers laten zien.
Bovenregionale Recherche Teams
-

Het BR Noord Oost Nederland (plus NRE) heeft duidelijk een probleem
ten aanzien van het aantal vacatures en het opvullen van vacatures.

KLPD en dienst Nationale Recherche
-

Het aantal vacatures is groter bij het KLPD en specifiek bij de dienst
Nationale Recherche in vergelijking met het landelijk percentage in de
recherche bij de korpsen en met het percentage in het voortgezet
onderwijs. Daarentegen zijn er wel korpsen en BRT’s die een
vergelijkbaar percentages vacature-intensiteit hebben. Hetzelfde geldt
voor de vacaturedruk. De combinatie van relatief veel vacatures en een
hoge vacaturedruk maakt dat het KLPD en de dienst Nationale
Recherche ook behoren bij de groep recherche met de grootste
vacaturedruk hebben.

Basis Politie Zorg
-

Bij de recherche (4%) in Nederland staan meer vacatures uit dan in de
BPZ (2%, exclusief aspirantenwerving).

-

De vacaturedruk bij de recherche (2%) in Nederland is ook groter dan
de vacaturedruk in de BPZ (1%).

Branchevergelijking
-

Het gemiddeld aantal vacatures in de recherche bij de korpsen is gelijk
aan het voortgezet onderwijs (exclusief de korpsen Hollands Midden,
Kennemerland, Flevoland, Haaglanden, Zeeland, AmsterdamAmstelland, Limburg-Noord, Brabant-Noord, Gelderland-Zuid en
Midden en West Brabant). De vacaturedruk is daarentegen bij 80% van
de korpsen hoger (20 van de 25 korpsen).

-

Het aantal vacatures is groter bij een deel van de BRT’s in vergelijking
met het percentage in het voortgezet onderwijs. Daarentegen zijn er
wel regionale korpsen die een vergelijkbaar percentages vacatureintensiteit hebben. Hetzelfde geldt voor de vacaturedruk.

-

De dienst Nationale Recherche heeft ten opzichte van de cijfers in het
voorgezet onderwijs (4,3%) relatief meer vacatures uitstaan en heeft
ook een grotere vacaturedruk dan het voorgezet onderwijs (0,3%).

25

Vacaturedruk Recherche

3.5.3

Samenhang tussen resultaten vacature-intensiteit, vervulde vacatureintensiteit en vacaturedruk
In deze deelparagraaf worden de bevindingen met betrekking tot de samenhang
en dwarsverbanden weergegeven van de gelabelde recherche van de regionale
korpsen en de BRT’s.
Hiermee inzichtelijk gemaakt wat de samenhang en dwarsverbanden zijn bij de
gelabelde recherche bij de regionale korpsen die bovengemiddelde scores
hebben dus bijvoorbeeld waar de ‘problemen’ het grootst zijn. In bijlage F is de
samenhang nader uitgewerkt voor overige functiegroepen van de regionale
korpsen en de BRT’s. In voorgaande paragrafen en in bijlage F zijn wel de
absolute cijfers en relatieve cijfers als afwijking van het gemiddelde gegeven,
maar nog niet in samenhang.
Gelabelde recherche regionaal

Gelabelde recherche regionaal
Korps

AmsterdamAmstelland
Brabant Zuid-Oost
Brabant-Noord
Drenthe
Flevoland
Friesland
Gelderland-Midden
Gelderland-Zuid
Gooi- en
Vechtstreek
Groningen
Haaglanden

Snelle
opvulling

Vacaturedruk

Veel
vacatures en
snelle
opvulling

Veel vacatures
en
vacaturedruk
x

x
x
x
x

x

Hollands Midden
IJsselland
Kennemerland
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Midden en West
Brabant
Noord- en OostGelderland
Noord-Holland
Noord
Rotterdam
Twente
Utrecht
ZaanstreekWaterland
Zeeland
Zuid-Holland Zuid

Veel vacatures,
snelle opvulling
en vacaturedruk

x
x
x
x
x

x
x

x
x

26

Vacaturedruk Recherche

Gelabelde recherchefuncties van de BRT’s

Gelabelde recherchefuncties van de BRT’s
Eenheid

BR Amsterdam

Veel vacatures

Vacaturedruk

Veel vacatures, snelle
opvulling en
vacaturedruk

x

BR Haaglanden
BR Noord Oost
Nederland (IJsselland)

x

BR Noord Midden
West Nederland
(Kennemerland)
BR Rotterdam
BR Zuid (Brabant Zuid
Oost)
NRE

x
x

NB betekenis van de categorieën in de tabel:
Snelle opvulling: het korps vervult vacatures snel op en heeft tegelijkertijd niet
bovengemiddeld veel vacatures en bovengemiddelde vacaturedruk
Vacaturedruk: het korps heeft een bovengemiddelde vacaturedruk, maar
tegelijkertijd niet veel vacatures en vervult de vacatures niet bovengemiddeld
snel
Veel vacatures en snelle opvullingen: het korps heeft bovengemiddeld veel
vacatures, vervult deze bovengemiddeld snel, maar geen bovengemiddelde
vacaturedruk
Veel vacatures en vacaturedruk: het korps heeft bovengemiddeld veel vacatures,
tegelijkertijd een bovengemiddelde vacaturedruk en vervult de vacatures niet
bovengemiddeld snel. Dit is de categorie waar de vacaturedruk het grootste
probleem is.
Veel vacatures, snelle opvulling en vacaturedruk: het korps heeft
bovengemiddeld veel vacatures, vervult deze bovengemiddeld snel en heeft
tegelijkertijd ook een bovengemiddelde vacaturedruk

27

Vacaturedruk Recherche

3.6

Tot slot

In dit hoofdstuk is uitvoerig beschreven wat de analyse en bevindingen zijn op
basis van het cijfermateriaal. Op verschillende manieren (absolute aantallen,
gemiddelden, dwarsverbanden, samenhang) en voor verschillen functiegroepen
is uiteengezet wat we kunnen weten als het gaat om de aantallen vacatures en
de vacaturedruk. Dit levert een schat aan kwantitatieve informatie op. De
analyse van de cijfers hebben zeggingskracht, in de zin dat er voor het eerst een
kwantitatief inzicht is in wat nu het ‘probleem’ daadwerkelijk inhoudt. Echter,
op basis van de cijfers alleen kunnen geen normatieve uitspraken gedaan
worden voor de vacaturedruk. Daarvoor is inzicht nodig in de verklaringen en
achtergronden van het verschijnsel ‘vacaturedruk’. In het volgende hoofdstuk
zullen de verklaringen en achtergronden derhalve aan bod komen.

28

Vacaturedruk Recherche

4 Verklaringen en achtergronden
4.1

Inleiding en verantwoording

In het vorige hoofdstuk zijn de kwantitatieve gegevens omtrent de objectieve
vacaturedruk beschreven. Aangezien cijfers een deel van de werkelijkheid
kunnen omvatten, is in dit onderzoek ook ruime aandacht besteed aan het
achterhalen van verklaringen en achtergronden omtrent (objectieve en
subjectieve) vacaturedruk. Hoe komt het dat er sprake is van een structurele of
incidentele vacaturedruk? Welke factoren liggen hieraan ten grondslag? Is er
samenhang te achterhalen betreffende de factoren? Gelden bepaalde factoren
voor de gehele politie of zijn zij het gevolg van de bedrijfsvoering binnen de
korpsen?
Steekproef interviews
Dit hoofdstuk is gebaseerd op de interviews bij de korpsen (zie bijlage B). Er
heeft een steekproef plaatsgevonden van relevante korpsen. De volgende
criteria lagen ten grondslag aan de steekproefselectie: korpsgrootte, landelijke
spreiding, verdeling beheerkorpsen en de aanwezigheid van bovengemiddelde
of benedengemiddelde vacaturedruk.
De bevindingen die in dit hoofdstuk aan bod komen zijn derhalve afkomstig van
een selecte groep respondenten. Er is getracht een zorgvuldige selectie te
maken, om zo een overkoepelend beeld te hebben van de meningen vanuit de
verschillende korpsen. Naast meningen is ook uitvoerig aandacht besteed aan
de praktijkervaringen binnen de korpsen. De bevindingen in dit hoofdstuk geven
derhalve een goed beeld van de factoren die geacht worden in grote mate
bepalend te zijn voor de objectieve en subjectieve vacaturedruk. Echter, de
conclusie dat hiermee een beeld is van alle korpsen zou niet gerechtvaardigd
zijn.
Ad-hoc versus generalistische bevindingen
Uit de analyse van de interviews is gebleken dat bepaalde standpunten vanuit
de korpsen niet altijd te maken hoeven te hebben met de factoren voor de
gehele politie. Hiermee kan niet altijd een verklaring van een factor
veralgemeniseerd worden als zijnde een factor voor de gehele Nederlandse
politie. Om hierbij de juiste nuance te kunnen bewaken, zal in dit hoofdstuk ook
op enkele punten aangegeven worden wat de formaliteiten
(beleidsstandpunten, regelingen, formele versus informele afspraken) zijn ten
opzichte van een standpunt van de geïnterviewde korpsen. Hiermee wordt
getracht de zorgvuldigheid te bewaken om zodoende de juiste context van de
vacaturedruk in beeld te brengen.

29

Vacaturedruk Recherche

Factoren voor vacaturedruk

4.2

De respondenten geven aan dat voor het verschijnsel vacaturedruk er een
aantal factoren hiervoor aanwijsbaar kunnen zijn. Deze factoren zullen
afzonderlijk nooit bepalend zijn voor de aanwezigheid van vacaturedruk.
Afhankelijk van de regionale/nationale context en de persoonlijke motieven van
potentiële sollicitatiekandidaten, zijn één of meer factoren van belang voor een
korps.
Het betreffen de volgende factoren voor vacaturedruk (objectief en subjectief)
bij de recherche:
-

Vacaturedruk als gevolg van het sollicitatieproces

-

Vacaturedruk als gevolg van de noodzaak en duur opleidingen

-

Vacaturedruk als gevolg van het geringe aanbod specialisten

-

Vacaturedruk als gevolg van de geringe doorstroom vanuit BPZ

-

Vacaturedruk als gevolg van de geringe doorstroom tussen regionale
korpsen onderling

-

Vacaturedruk als gevolg van het niet beschikbaar stellen van formatie

-

Vacaturedruk als gevolg van het aannamebeleid bij de DNR

-

Vacaturedruk als gevolg van de carrièreverloop

-

Vacaturedruk als gevolg van de criminaliteitsdruk

-

Vacaturedruk als gevolg van de subjectieve werkdruk

Visuele weergave van factoren vacaturedruk recherche

30

Vacaturedruk Recherche

4.2.1
Het sollicitatieproces
Door de geïnterviewde korpsen wordt aangegeven dat de aanwezigheid van
vacaturedruk bij de recherche, maar ook bij de BPZ het gevolg kan zijn van de
tijdspanne van het gehele sollicitatieproces. Afhankelijk van de keuzes die
gemaakt zijn binnen een korps kan een gemiddeld sollicitatieproces binnen een
korps (BPZ en recherche) (vanaf het moment dat er sprake is van een vacature
tot en met het daadwerkelijk werkzaam zijn van de sollicitatiekandidaat) duurt
in de regel gemiddeld tussen vier en twaalf maanden. Deze periode kan
verklaard worden aan de hand van het volgende:
-

De keuze door een aantal korpsen om een vacature eerst intern en
daarna extern uit te zetten. Dit wordt door de geïnterviewde korpsen
ook wel de ‘drietrapsraket’ genoemd, te weten: in eerste instantie
binnen de eigen korps rekruteren, in tweede instantie landelijk
(politiekorpsen) en in derde instantie buiten de politiekorpsen
rekruteren. Naarmate de eerste twee stappen niet leiden tot geschikte
kandidaten, zal het sollicitatieproces langer duren.

Het volgen van de ‘drietrapsraket’ bij sommige korpsen wordt nog eens
versterkt door de volgende factoren:
-

De sollicitatiegesprekken an sich. In de regel vinden er twee
gesprekken plaats met kandidaten.

-

De assessments. Dit is afhankelijk van het feit of een kandidaat binnen
of buiten de politie wordt gerekruteerd. Indien er sprake is van
rekrutering van buiten de politie, dan is een assessment een verplicht
onderdeel van het sollicitatieproces

-

Eventuele veiligheidsonderzoeken. Dit is afhankelijk van het feit of een
interne kandidaat een nieuwe functie uitoefent met zwaardere
veiligheidsvoorschriften (lees: zwaardere screeningsvereisten) én
uiteraard alle externe kandidaten.

-

De opzegtermijnen van doorstromers en zij-instromers. Binnen de
politie wordt er gesproken van een doorstromer en een zij-instromer.
Een doorstromer is iemand die reeds werkzaam is binnen de politie en
solliciteert op een vacature. Een zij-instromer is iemand van buiten de
politie, zonder een politie-opleiding.

De bovengenoemde factoren gelden uiteraard niet (of minder) wanneer een
kandidaat intern wordt geworven (doorstromer). Deze factoren zijn met name
een opeenstapeling van sollicitatieprocedures die gelden voor zij-instromers.

31

Vacaturedruk Recherche

Opmerkingen bij de ‘drietrapsraket’
Ten aanzien van de ‘drietrapsraket’ dient het volgende in ogenschouw te
worden genomen. De keuze binnen een korps om de ‘drietrapsraket’ te
hanteren is in belangrijke mate de oorzaak van de relatief lange duur. Er zijn ook
korpsen die bij het openstellen van een vacature eerst analyseren wat de
haalbaarheid is om eerst intern te rekruteren. Indien deze korpsen tot de
conclusie komen dat er een geringe kans is om intern de juiste kandidaten te
vinden, zullen deze korpsen veelal gelijk een vacature extern uitzetten. Hiermee
wordt ook de sollicitatieduur verminderd.
Het blijkt dat in de regel de geïnterviewde politiekorpsen eerst intern proberen
een geschikte kandidaat te vinden (focus op doorstomers). Dit geldt met name
voor de niet-specialistische recherchefuncties waarbij uit de BPZ van
desbetreffende korpsen gerekruteerd kan worden. Het volgen van deze interne
bedrijfsvoering leidt in het algemeen tot een lange sollicitatieduur (indien later
blijkt dat toch extern geworven dient te worden).

4.2.2
De noodzaak en duur van de opleidingen (opleidingsdruk)
De ontwikkelingen van de afgelopen jaren in de recherche en daarmee
samenhangend bij sommige recherchefuncties de extra opleidingseis van
minimaal Hbo-niveau stellen hoge eisen aan de professionaliteit van de
politieorganisatie en aan de competenties van de beroepsbeoefenaren – de
rechercheurs. Om het recherchevak duurzaam effectief en zorgvuldig te kunnen
uitvoeren, dienen de rechercheurs gedurende hun loopbaan hun kennis via
scholing actief up-to-date te houden zodat deze aansluit op de actualiteit.
Dit wordt ook wel ‘opleidingsdruk’ door scholing genoemd. Gemiddeld geldt dat
voor de geïnterviewde regionale politiekorpsen 10% van de bezettingscapaciteit
binnen de recherche bestemd is voor opleidingen in vergelijking met het totale
korps waar het gemiddelde ligt tussen 5-6%. Voor de dienst Nationale
Recherche is dit getal hoger, namelijk 20%. Dit bekent dat de opleidingsdruk bij
deze korpsen bij de recherche leidt tot een werk- en een bezettingsdruk.
Duaal leren
Bij het opleidingssysteem is nu gekozen voor duaal leren. Dit brengt met zich
mee dat tijdens de opleiding de aspiranten wel worden ingezet, maar zij nog
niet eigenstandig rechercheonderzoeken kunnen uitvoeren. Wel dienen deze
aspiranten begeleid te worden, wat bij de huidige rechercheurs voor extra
werkdruk zorgt. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor de recherche.
Actief beleid zij-instroom
De politie voert actief beleid uit om zij-instromers aan te nemen (externe
kandidaten zonder politie-opleiding met HBO- en WO-niveau). Hoewel er geen
verplichting bestaat om een volledige politie-opleiding te volgen voor zijinstromers, geldt voor de geïnterviewde korpsen dat belangrijk wordt geacht
om zij-instromers binnen een aantal jaren ook een politie-opleiding te laten
volgen. Dit heeft te maken met het beleid binnen een korps om een zij-instroom
rechercheur ‘feeling’ te laten hebben met de BPZ. Dit komt volgens de
geïnterviewde korpsen de effectiviteit van het recherchewerk ten goede. Dit
geldt met name voor de niet-specialistische recherchefuncties.

32

Vacaturedruk Recherche

Voorbeeld: voor de dienst Nationale Recherche geldt dat indien een zij-instromer
aangesteld is als generalist tactische recherche executief en deze persoon wilt
promotie maken naar senior rechercheur, de dienst Nationale Recherche het
beleid heeft dat deze persoon een volledige politie-opleiding moet volgen.
Naast de veelvoorkomende eis van een politieopleiding bij zij-instroom, speelt
mee dat als er dan zij-instromers zijn aangenomen zonder politie-opleiding de
doorgroei mogelijkheden naar andere functies lastig wordt. Meerdere malen is
in de interviews naar voren gekomen dat het carrièreperspectief bij de
recherche beperkt zijn zonder politie-opleiding.
Er zijn ook korpsen die bij met name de specialistische recherchefuncties
(digitaal, forensisch en financieel) ervoor kiezen om de zij-instromers geen
volledige politie-opleiding te laten volgen. Wel dienen deze groep kandidaten
verschillende deelopleidingen te volgen om zodoende toch in staat te zijn het
recherchewerk effectief te kunnen uitvoeren. Wederom blijft ook voor deze
groep het carrièreperspectief beperkt.

4.2.3
Het geringe aanbod recherchespecialisten en rechercheurs
Uit de gesprekken met de geïnterviewde korpsen blijkt dat het verschijnsel
vacaturedruk bij de recherche enigszins genuanceerd dient te worden. Uit hun
praktijk blijkt dat de vacaturedruk niet evenredig voor alle recherchefuncties
geldt, maar met name geldt voor een drietal recherchespecialisten en
rechercheurs op niveau 4.
Uit dit onderzoek blijkt dat politiekorpsen (zowel regionale korpsen als de dienst
Nationale Recherche) te kampen hebben met een grote vraag naar:
-

digitale rechercheurs,

-

forensische rechercheurs, en

-

financiële rechercheurs.

Hierbij dient wel de nuancering te worden aangebracht dat de formatieplekken
per korps voor deze specifieke functies gering zijn ten opzichte van de
functieplekken voor bijvoorbeeld rechercheur A en B.
Krappe arbeidsmarkt en concurrentie
Ten aanzien van met name de bovengenoemde specialisten geldt dat er sprake
is van een zeer krappe arbeidsmarkt. Het zeer geringe aanbod van deze
bovengenoemde potentiële kandidaten en de grote concurrentie met het
bedrijfsleven en de landelijke opsporingsorganisaties (FIOD, NFI en AIVD),
brengen met zich mee dat het opvullen van bovengenoemde specifieke
recherchevacatures als een structureel probleem wordt ervaren.
De uitbreiding van de dienst Nationale Recherche heeft er bijvoorbeeld toe
geleid dat er meer rechercheurs nodig zijn en dat er verschuivingen van
personeel plaatsvindt tussen de regionale recherche en de dienst Nationale
Recherche. Daarnaast heeft de AIVD en de NFI ook een personele groei
doorgemaakt, waardoor er meer rechercheurs nodig zijn en verschuivingen
hebben plaatsgevonden. Deze rechercheurs zijn per direct nodig en worden dus
direct uit een andere opsporingsorganisatie gehaald.

33

Vacaturedruk Recherche

Voor de politie geldt dat een groot deel van de aanwas van rechercheurs uit de
BPZ komt. De BPZ heeft meer dan genoeg aanwas door middel van aspiranten
op school, maar deze zijn niet direct beschikbaar, pas na vijf jaar, waardoor een
krappe arbeidsmarkt ontstaat.
Deze externe ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat de vraag naar
rechercheurs is gestegen en verschuivingen hebben plaatsgevonden tussen de
diverse opsporingsorganisaties. Naast deze specifieke factoren, is de
overkoepelende factor dat er inmiddels veel opsporingsorganisaties zijn of
uitgebreid zijn, maar dat er nog steeds uit dezelfde relatief kleine vijver dient
te worden geworven.

4.2.4
De geringe doorstroom vanuit BPZ
De geïnterviewde korpsen geven aan dat er een algemene trend is waarbij er
onvoldoende doorstroom vanuit de BPZ naar de recherche is. Vanuit de
korpsen wordt er veelal gesproken van een redelijke ‘honkvastheid’ van
politiefunctionarissen. Politiekorpsen zijn veelal genoodzaakt om (nadat de
interne sollicitatieprocedure niet heeft geleid tot nieuw personeel) externe
sollicitaties uit te zetten. De animo om na/tijdens een carrière in de BPZ een
recherchecarrière te ambiëren, blijkt gering te zijn. Deze geringe animo blijkt
voor het grootste deel het gevolg te zijn van:
-

een sterke daling van de onregelmatigheidstoeslagen als gevolg van de
sterke daling van onregelmatigheidsuren. De aard van de BPZwerkzaamheden brengt met zich mee dat er vaker sprake is van
onregelmatigheidsuren dan bij de recherche. Met andere woorden: het
werk bij de recherche blijkt veel meer een 9-tot-5 baan te zijn. De
onregelmatigheidstoeslagen bij de BPZ blijkt een belangrijke
aanvullende inkomstenbron te zijn.

-

de verbondenheid van BPZ-functionarissen met hun werk (actualiteit,
spanning en dynamiek, veelheid aan collega’s, variëteit)

-

de opleidingsdruk, toegenomen certificering binnen de opsporing

De geringe doorstroom blijkt derhalve zowel een functie-aspect (minder
overwerk, leidt tot lagere onregelmatigheidstoeslagen) als een persoonlijk
aspect te hebben.

4.2.5
De geringe doorstroom tussen korpsen (regionaal, BRT en DNR)
In de vorige paragraaf is er gesproken van een redelijke honkvastheid van
politiefunctionarissen. Deze honkvastheid heeft ook een tweede component,
namelijk de honkvastheid als het gaat om het werken in de eigen politieregio.
De honkvastheid heeft namelijk tot gevolg dat er bij de geïnterviewde korpsen
sprake is van een geringe doorstroom naar de andere korpsen (doorstroom). De
geringe doorstroom tussen korpsen kan verklaard worden aan de hand van de
volgende factoren:
-

de lokale gebondenheid (een persoon is bijvoorbeeld geboren in een
bepaalde regio of heeft kinderen die schoolgaand zijn),

-

de gebondenheid met de collega’s, en/of

34

Vacaturedruk Recherche

-

de interesse voor een bepaalde politieregio om daar te werken zodra
zij geen aspirant meer zijn (bijvoorbeeld voor vele ‘jonge’
politiefunctionarissen wordt het werken in de Randstedelijke
politiekorpsen vanwege de criminaliteitsdruk gezien als een uitdagende
omgeving en verplaatst dit fenomeen zich zodra zij zich gaan settelen)

Opleidingskorpsen
Een specifiek aandachtspunt hierbij is de zogenoemde opleidingskorpsen. Voor
een tijdelijke periode, de studententijd, willen jonge agenten overal werken. Het
korps waar zij als aspirant zijn binnengekomen en vervolgens nog drie jaar
werken, om vervolgens weer terug te gaan naar waar ze oorspronkelijk zijn
opgegroeid, is een fenomeen waar korpsen (bijvoorbeeld het korps AmsterdamAmstelland) mee te maken hebben. Het resultaat voor het opleidingskorps is
dat veel opleidingsinvestering en ervaring verloren gaat. Het korps waarnaar de
jonge agent/rechercheur vertrekt, krijgt daarentegen een goed opgeleide
agent/rechercheur binnen met veel ervaring.
Wel doorstroom van regionale centrumkorpsen naar BRT’s
De geringe doorstroom tussen regionale politiekorpsen geldt niet als het gaat
om de doorstroom vanuit de regionale recherche naar de Bovenregionale
Recherche Teams (BRT’s). Zowel de cijfers als de praktijkervaringen van de
geïnterviewde korpsen geven aan dat de BRT’s geen noemenswaardige
problemen ondervinden bij het aannemen van nieuw personeel4. Dit geldt met
name voor de doorstroom waarbij het politiekorps ook een centrumkorps is van
een BRT. Korpsen die geen centrumkorps van een BRT zijn kunnen dezelfde
factoren ervaren als hierboven genoemd (lokale gebondenheid, collegiale
gebondenheid, criminaliteitsdruk bij sommige korpsen). Dit geeft aan dat de
geringe doorstroom vanuit de regionale korpsen naar de BRT met name geldt
voor die korpsen die geen centrumkorps zijn en waar de afstand tot een BRT
aanzienlijk is.
Geringe doorstroom regionale korpsen naar dienst Nationale Recherche
De geringe doorstroom vanuit de regionale politie geldt ook voor de
doorstroom naar de dienst Nationale Recherche. De volgende factoren spelen
een belangrijke rol bij het geringe en tijdelijke aanbod van potentiële
kandidaten voor de dienst Nationale Recherche:
-

een sterke daling van de onregelmatigheidstoeslagen als gevolg van de
sterke daling van onregelmatigheidsuren indien iemand vanuit de BPZ
komt. Zoals ook geldt voor de regionale recherche en de
bovenregionale recherche.

-

de algehele wijziging bij de dienst Nationale Recherche van de tijdelijke
aanstellingen in vaste contracten (effectuering begin 2009). Deze
wijziging heeft grote gevolgen voor de reiskostenvergoeding die
rechercheurs met een tijdelijke aanstelling voorheen kregen. In de
periode dat rechercheurs tijdelijk aangesteld werden, konden zij een
beroep doen op de KLPD specifieke vergoedingsregeling (aanvullende
regeling woon-werk verkeer). Bij een vast contract vallen de
rechercheurs (die voorheen tijdelijk aangesteld waren) onder een
nieuwe reisregeling. Deze nieuwe reisregeling levert een significant
lagere vergoeding op.

35

Vacaturedruk Recherche

-

de toename van de woon-werkafstand. De dienst Nationale Recherche
functioneert in vijf geografisch verdeelde units met 14
vestigingsplaatsen6. Dit betekent dat voor het merendeel van de
potentiële kandidaten vanuit de politiekorpsen er sprake is van een
significante toename van de woon-werk afstand (indien de rechercheur
niet afkomstig is van een centrumkorps). Dit gekoppeld aan de
‘honkvastheid’ van een gemiddelde politiefunctionaris, brengt een
grote belemmering met zich mee om bij de DNR te gaan werken. Dit
probleem wordt nog eens versterkt doordat in het kader van
‘Strategische Huisvesting DNR’ de vijf geografisch verdeelde units met
14 vestigingsplaatsen gewijzigd worden in vijf geografische teams
waarbij ieder team een vestigingsplaats is.

-

Naar aanleiding van de vorming van de bovenregionale recherche en
de dienst Nationale Recherche, zijn er afspraken gemaakt tussen de
korpsen onderling via de Raad van Hoofdcommissarissen. Deze
afspraken betreffen onder meer de afdracht van 1% van de regionale
korpsen van hun rechercheformatie aan de BRT’s en de DNR7.

-

Daarnaast bestond de afspraak dat deze rechercheurs een
terugkeergarantie hebben naar het korps van herkomst.

-

Dit betekent dat tot eind 2007 na iedere 4 of 6 jaar de dienst Nationale
Recherche nieuw personeel krijgt en ook zodanig moet opleiden8.
Hierdoor was er zeker tot en met eind 2007 structureel sprake van een
tijdelijk aanbod van rechercheurs vanuit de regionale korpsen, wat ten
koste gaat van de continuïteit van de werkzaamheden en de
opleidingsinvesteringen.

-

Daarnaast komt het voor enkele politiekorpsen niet actief meewerken
met het aanbieden van 1% van de recherchebezetting. Deze houding is
het gevolg van:
-

De bezettings- en criminaliteitsdruk in desbetreffende
politiekorps (lees: de korps heeft die 1% van de bezetting zelf
hard nodig)

6

Te weten: Unit Noord- en Oost Nederland, Midden-Nederland, Randstad-Noord, Randstad-Zuid en
Zuid-Nederland
7
De vorming van de bovenregionale recherche en de dienst Nationale Recherche heeft tot gevolg
dat de tot op heden bestaande bijzondere bijdragen voor bovenregionale voorzieningen zijn
gewijzigd. Zowel de bovenregionale recherche als de dienst Nationale Recherche worden als
bijzondere bijdragen uitgekeerd. Het budget voor de bovenregionale recherche en de DNR bestaat
deels uit een inhouding op de bruto basis bve's van 1% van de bruto basis bve's alsmede de
inhouding voor de voormalige bovenregionale voorziening 'Fraudeteams'. Voor het bepalen van de
omvang van de bijdrage worden de inhoudingen van de korpsen per verzorgingsgebied bij elkaar
opgeteld. Bron: Ministerie van BZK, Junicirculaire 2003, 27 juni 2003.
8
De afspraak dat de rechercheurs na vier jaar weer terug mogen (flexbepaling) is per 1 januari 2008
komen te vervallen.

36

Vacaturedruk Recherche

-

De tijdelijke hogere inschaling leidt bij goed functioneren tot
een definitieve hogere inschaling bij het beheerkorps na een
periode van 2 jaar functioneren in een hogere schaal. Deze
indeling in een hogere functieschaal blijft gelden bij terugkeer
naar het uitzendende korps (flexbepaling9). Korpsen blijken
hier verschillend mee om te gaan. Er zijn korpsen die hier
duidelijke afspraken over hebben gemaakt met het BRT of de
DNR en daardoor ervaren sommige korpsen dit niet als een
knelpunt, wat het indirect dus ook minder een knelpunt maakt
voor de DNR.

Dat de BRT’s over het algemeen niet hetzelfde probleem ondervinden als de
dienst Nationale Recherche, is het gevolg van:
-

Woon-werk afstand is over het algemeen gelijk of de toename
is gering (indien een doorstromer afkomstig is vanuit een
centrum- of een aangrenzende korps

-

De bekendheid met de regio

4.2.6
Niet beschikbaar stellen van formatie
Uit de kwantitatieve analyse in het vorige hoofdstuk is gebleken dat er over het
algemeen een verschil bestaat tussen de rechercheformatie en de
recherchebezetting van een politiekorps. Uit de gesprekken met de
geïnterviewde korpsen blijkt dat dit verschil niet alleen het gevolg is van de
vacaturedruk. Politiekorpsen blijken er bewust voor te kiezen om bepaalde
formatieruimte bij de recherche niet beschikbaar te stellen voor vacatures of te
reserveren, waardoor recherche formatieruimte niet of onvoldoende opgevuld
is.
De redenen om formatieruimte niet volledig beschikbaar te stellen (namelijk
bezetting plus vacatures) zijn gevarieerd van aard en hebben voor ieder
politiekorps een andere context. Hier volgt een opsomming:
-

Als gevolg van interne reorganisaties kiezen sommige korpsen ervoor
om tijdelijk een vacaturestop te hebben.

-

Als gevolg van het hoge aandeel aspiranten in de BPZ, wordt er bij
sommige korpsen vanuit strategische redenen gekozen om de

9

De flexbepalingen hielden een duur van 6 jaar in met een verlenging van maximaal 2 jaar. Bij de
laatste verlenging werd afgesproken dat: (1)Voor de ambtenaar die in het kader van een tijdelijke
aanstelling, zoals nu geregeld in artikel 4a Barp, een functie volledig uitoefent waaraan op grond van
artikel 6 lid 2 Bbp een hogere salarisschaal is verbonden, geldt voor de duur van de tijdelijke
aanstelling deze hogere schaal. Tenzij artikel 6 lid 3 Bbp van toepassing is.(2) De tijdelijke hogere
inschaling leidt bij goed functioneren tot een definitieve hogere inschaling bij het beheerkorps na
een periode van 2 jaar functioneren in een hogere schaal. Deze indeling in een hogere functieschaal
blijft gelden bij terugkeer naar het uitzendende korps.

37

Vacaturedruk Recherche

vacatures bij de recherche tijdelijk niet open te stellen. Dit om te
voorkomen dat er onvoldoende bezetting is bij wijk- en districtsteam
in. Dit beleidstandpunt binnen een aantal korpsen speelde sterker op
het moment dat de duur van de opleiding voor de BPZ veranderde van
2 naar 4 jaar. Direct zorgde dit voor een dip in de BPZ, maar vervolgens
ook in de recherche.
-

Het reserveren van recherche formatieruimte voor toekomstige
rechercheurs die van de opleiding komen, bijvoorbeeld de
recherchekundige

-

Het leveren van 1% van de rechercheformatie aan de dienst Nationale
Recherche en de BRT

-

De formatie is niet altijd vergelijkbaar met de bezetting doordat de
budgetten van diverse opsporingsprogramma’s (Bijvoorbeeld: Milieu)
nog niet geëffectueerd zijn in de bezetting, terwijl deze wel zijn
opgenomen in de formatie.

-

In verband met de sterkteafspraken met BZK hebben korpsen een
meerjarenraming. Door de meerjarenraming is de formatie op het
moment van het onderzoek nog niet op volle sterkte. Door het wijzigen
van de opleidingseis hebben de korpsen een dip in de BPZ
doorgemaakt. Vanwege de doorstroom van de BPZ naar de recherche
vertaalt deze zich wellicht vertraagt door naar de recherche. In de
meerjarenraming wordt ook de dip in de BPZ door het wijzigen van de
opleidingseis van 2 naar 4 jaar meegenomen.

4.2.7
Het aannamebeleid bij de dienst Nationale Recherche
De structurele vacaturedruk bij de dienst Nationale Recherche wordt naast het
geringe aanbod ook verklaard door haar aannamebeleid. Volgens de dienst
Nationale Recherche vraagt de complexiteit van het recherchewerk bij de DNR
om een zwaarder profiel per functiegroep. Hierdoor is een structureel deel van
de totale recherchecapaciteit bij de dienst Nationale Recherche niet volledig en
tijdig inzetbaar. De dienst Nationale Recherche voert twee verschillende
trajecten om toch goed en genoeg personeel aan te nemen:
-

De 1% rechercheurs vanuit de flexbepaling krijgen extra interne
opleidingen

-

Het beleid ten aanzien van zij-instromers. De DNR voert hierbij twee
trajecten. Ten eerste de zij-instroom van burgerpersoneel ten behoeve
van de initiële recherche-opleiding. Dit is een 18 maanden durende
opleiding in het kader van duaal leren. Deze zij-instromers worden
aangesteld als generalist tactische recherche executief. Ten tweede de
zij-instroom van digitale en financiële rechercheurs en analisten.
Specifiek voor deze functies volgen de zij-instromers een opleiding van
14 maanden. Zij worden vervolgens aangesteld voor de desbetreffende
functie en als BOA.

38

Vacaturedruk Recherche

4.2.8

De recherche als onderdeel van een carrière

Nieuwe ontwikkelingen arbeidsmarkt
In tegenstelling tot vroeger, is de politie in het algemeen en de recherche in het
bijzonder ook onderhevig aan nieuwe ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de
binding van personeel aan een organisatie. Steeds vaker kiezen ook
rechercheurs (maar dit geldt uiteraard ook voor de gehele politie) ervoor om
het recherchevak als een tussenstap te zien in hun werkcarrière buiten de
politie. Hierdoor is het beeld van een rechercheur die zijn hele werkleven
gebonden is aan de politie-organisatie , niet meer van deze tijd. Dit brengt met
zich mee dat het ‘behoud’ van de huidige rechercheurs steeds vaker een
uitdaging vormt voor de politiekorpsen. De relatief vaker aanwezige
ontwikkeling van rechercheurs die hun carrière elders buiten de politie willen
voortzetten, is daardoor mede een verklaring voor de steeds aanwezige vraag
naar rechercheurs. Zo zijn er politiekorpsen die vanwege de continue uitstroom
(pensioen, doorstroom, andere carrière, ziekte) ervoor kiezen om een continue
werving te hebben.

4.2.9
De criminaliteitsdruk
De vacaturedruk dient ook gekoppeld te worden aan de criminaliteitsdruk in
een politieregio. Een relatief hoge criminaliteitsdruk, heeft tot gevolg dat de
werkdruk bovengemiddeld hoog kan zijn. Voor een grote groep potentiële
kandidaten is dit een aanleiding om niet te solliciteren voor een
recherchefunctie in een politieregio met een hoge criminaliteitsdruk
Uit de gesprekken met de geïnterviewde korpsen blijkt ook de
rechercheformatie niet altijd afgestemd is op de criminaliteitsdruk.
Rechercheformatie wordt vastgesteld op basis van historische cijfers, budgetten
en prestatieafspraken.
Een andere factor die hier van invloed op is, is dat het grootste deel van de
korpsformatie in beslag wordt genomen door de BPZ. Daarbij geven de korpsen
ook aan dat de vacaturedruk in de BZP ook hoog danwel hoger is. Korpsen die
strakke sturing hebben, duidelijke keuzes maken en prioritering aanbrengen in
rechercheonderzoeken ervaren dit niet als een knelpunt dat hoeft te worden
aangepakt. Het standpunt is dan: structureel blijven er altijd meer zaken die
opgepakt dienen te worden ongeacht het aantal fte dat in dienst is.

4.2.10 Subjectieve werkdruk
In deze paragraaf wordt stilgestaan bij het verschijnsel ‘ subjectieve werkdruk’
bij de recherche. Onder subjectieve werkdruk wordt verstaan de ervaren
werkdruk op de werkvloer. In de voorgaande paragrafen lag het accent op het
verschil tussen aanbod en vraag ten aanzien van rechercheurs. Het onderwerp
‘vacaturedruk’ gaat verder dan alleen cijfers en verklaringen van de objectieve
vacaturedruk. Uit het onderzoek blijkt dat de subjectieve werkdruk ook een
relevant onderwerp is. Immers, twee elementen spelen een belangrijke rol, te
weten het aannemen van nieuw personeel en het behouden van het huidige
personeel. Daar waar er sprake is van een grote uitstroom, heeft dit ook een
toename van de vraag naar rechercheurs tot gevolg.

39

Vacaturedruk Recherche

Deze twee elementen (aannemen en behoud) kunnen in dit onderzoek derhalve
niet los van elkaar worden gezien.
Uit de gesprekken met de korpsen blijkt dat de volgende factoren (in meer of
minder mate) bepalend kunnen zijn voor de subjectieve werkdruk binnen een
korps of specifiek voor de recherche:
-

Geen duidelijke sturing tussen het plannen van onderzoeken en de
uitvoering hiervan. Teveel zaken komen door de waan van de dag of
prioriteiten van gezagsdragers beïnvloeden de planning van zaken.

-

In verband met zorgvuldigheid/vakmanschap van de rechercheurs
vinden rechercheurs het lastig om meerdere zaken naast elkaar uit te
voeren

-

In contradictie op voorgaande bullet geven de geïnterviewde korpsen
aan dat de rolverdeling in onderzoek maakt het dat rechercheurs niet
volledige onderzoeken kunnen uitvoeren (midden en zwacri zaken). Dit
zorgt veelal voor een onbevredigend gevoel. Dit geldt met name voor
regionale korpsen en niet voor de BRT en de dienst Nationale
Recherche. Bij regionale korpsen kunnen de rechercheurs juist wel
relatief eenvoudige zaken (bijv. één openbare geweldpleging) volledig
uitvoeren.

-

De leeftijdsopbouw is veelal niet in balans. Er is sprake van veel jonge
aanwas, die nog niet een volwaardig onderzoek kunnen uitvoeren. Veel
begeleiding is hierdoor nodig door ervaren rechercheurs. Tevens zorgt
het ook voor meer sepots, controle en dubbel werk (grotere
foutmarge).

Organisatorische factoren
-

Subjectieve vacaturedruk wordt ook gevoed door creatieve
maatregelen van de korpsen zelf om formatieplekken op te vullen. Een
voorbeeld is: het aannemen van vmbo personeel in schaal 5
(bovenformatief) ter wijl er eigenlijk een formatieplek voor een
rechercheur van schaal 7 is. Vervolgens laat het korps de schaal 5 een
BOA opleiding volgen, zodat zij de relatief eenvoudige zaken kunnen
afhandelen. De zittende rechercheurs ervaren desalniettemin in de
relatief zwaardere zaken nog steeds vacaturedruk omdat zij de
formatieplek van de rechercheur in schaal 7 met bijbehorende kennis
en ervaring missen.

-

Er is geen balans in opleiding, het aantal zaken, ziekte en de
thuissituatie. Opleidingscapaciteit (+/-10%), vacatures (+/-6%) en
ziekteverzuim (+/-5%). De nettocapaciteit als gevolg van deze drie
elementen is geringer dan de beschikbaarheid. Het OM en de
korpsleiding zijn hier veelal niet voldoende bewust van.

-

De nieuwe gelabelde rolverdeling in rechercheonderzoeken draagt bij
aan de subjectieve en zelfs de objectieve vacaturedruk. Hierbij kan
gedacht worden aan het specifiek nodig hebben van een
familierechercheur in een rechercheonderzoek, waar de
familierechercheur niet beschikbaar is of helemaal nog niet in dienst is.

40

Vacaturedruk Recherche

-

4.3

De TGO zorgt voor werkdruk bij de wijk- en/of districtsrecherche,
doordat capaciteit naar de TGO gaat. Dit uit zich in de netto inzetbare
capaciteit. Korpsen die het TGO als aparte eenheid hebben ingericht,
waar continue bezetting is, ondervinden deze werkdruk niet. Deze
korpsen hebben de gelden die zij ontvangen vanuit het departement
voor extra FTE ten behoeve van TGO’s aangewend om een structurele
eenheid in te richten.

Tot slot

In dit hoofdstuk is inzicht gegeven in mogelijke factoren die leiden tot
vacaturedruk. In het laatste hoofdstuk van dit rapport wordt een reflectie
geboden op het verschijnsel vacaturedruk.

41

Vacaturedruk Recherche

5 Reflectie op vacaturedruk
5.1

Inleiding

Het onderzoek naar de vacaturedruk bij de recherche kan in drie opzichten
gezien worden als een uniek onderzoek. In de eerste plaats is tot voorheen nog
nooit de vacaturedruk bij de recherche in deze omvang in beeld gebracht. Het
gevaar voorheen was dat er verschillende beelden en opvattingen waren ten
aanzien van het containerbegrip ‘vacaturedruk’. Dit leidde vaak tot
spraakverwarring omdat er geen eenduidig beeld was van wat nu daadwerkelijk
‘het probleem’ is. Is er nou wel of geen sprake van een vacaturedruk en wat is
daar de omvang van? In de tweede plaats is dit onderzoek uniek omdat er een
scherpe en duidelijke definitie is vastgesteld van het begrip ‘vacaturedruk’. Is
vacaturedruk het aantal vacatures zoals door andere branches wordt
gehanteerd? Of gaat de vacaturedruk verder omdat er pas gesproken kan
worden van een vacaturedruk als een organisatie niet in staat is om vacatures
binnen een redelijke termijn te vervullen?
Ten aanzien van de vacaturedruk bij de recherche is een duidelijk standpunt
ingenomen dat er sprake is van vacaturedruk wanneer een politie-organisatie
niet in staat is om vacatures binnen een redelijke termijn te vervullen. Dit leidt
immers ook tot werkdruk. Juist de koppeling van vacaturedruk aan werkdruk is
een nieuwe manier van kijken naar het verschijnsel vacaturedruk dat recht doet
aan de complexiteit ervan. Om beter in staat te zijn verschillende branches met
elkaar te vergelijken, is het aanbevelenswaardig dat er één geaccepteerde
definitie is van vacaturedruk. Wellicht dat dit onderzoek bijdraagt aan de
acceptatie van een geaccepteerde definitie. In de derde plaats is dit onderzoek
uniek omdat de complexiteit van de vacaturedruk bij de recherche in termen
van factoren in kaart is gebracht. Vacaturedruk gaat over meer zaken dan alleen
HRM-beleid. In dit hoofdstuk wordt op een beschouwende wijze teruggekeken
van wat dit onderzoek ons nu geleerd heeft. Dit onderzoek heeft een aantal
vragen beantwoord en daarmee tegelijkertijd ook nieuwe vragen opgeroepen.

5.2

Algemene noties omtrent het onderzoek naar vacaturedruk
recherche

Alvorens op een beschouwende wijze wordt teruggekeken (paragraag 5.3 en
5.4) naar wat dit onderzoek opgeleverd heeft, worden in deze paragraaf enkele
algemene notities geformuleerd die het resultaat zijn van dit onderzoek. Deze
algemene notities geven inzicht in hoe de resultaten van dit onderzoek
geïnterpreteerd dienen te worden. Er is een zestal notities die deze lading
dekken.
In de eerste plaats is de politie in sommige opzichten een unieke organisatie en
in andere opzichten verschilt de politie niet van andere overheidsorganisaties.
Hetzelfde geldt specifiek voor de recherche. Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in
de opmerkingen die bij het sollicitatieproces in paragraaf 4.2.1 zijn genoemd.
Hierin zijn verklaringen voor subjectieve en objectieve vacaturedruk naar voren
gekomen die ook kunnen gelden voor andere organisaties (2-3 maanden
opzegtermijn) en voor de totale politie (veiligheidsonderzoeken).

42

Vacaturedruk Recherche

In de tweede plaats wordt het begrip vacaturedruk veelal in één adem genoemd
met werkdruk. Uit de interviews is gebleken dat vacaturedruk en werkdruk
begrippen zijn die niet duidelijk van elkaar worden gescheiden. De vragen aan
de Tweede Kamer hebben naar alle waarschijnlijk ook betrekking gehad zowel
op vacaturedruk als de werkdruk.
In de derde plaats geven de kwantitatieve cijfers objectief inzicht in vacatureintensiteit, vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk. In dit onderzoek
worden cijfers met elkaar vergeleken om een analyse te kunnen verrichten.
Deze analyse hoeft niet per se overeen te komen met de beleving in het korps.
Uit de interviews is namelijk niet gebleken dat korpsen die relatief
bovengemiddeld score ten aanzien van vacaturedruk, deze ook altijd zodanig
beleven (werkdruk). Andersom geldt hetzelfde. Korpsen die niet een
bovengemiddelde vacaturedruk laten zien in de cijfers, blijken in de beleving
(subjectief) wel vacaturedruk/werkdruk te ervaren.
In de vierde plaats richt dit onderzoek zich op het eerste kwartaal van 2008. Dit
is een momentopname. Maatregelen voor specifieke korpsen zijn hierdoor
moeilijk te formuleren. Waarbij in het ene korps in het eerste kwartaal sprake
kan zijn van vacaturedruk, kan bij een ander korps vacaturedruk pas ontstaan
zijn in het vierde kwartaal van 2008.
In de vijfde plaats is de wet van de kleine getallen van toepassing op dit
onderzoek. Het aantal vacatures in combinatie met het aantal formatieplekken
is bij sommige korpsen minimaal. Dit geldt met name om de specialistische
recherchefuncties. Een vertekening van de cijfermatige resultaten kan hierdoor
het gevolg zijn.
En in de zesde plaats zijn is getracht verklaringen te maken omtrent het
onderscheid tussen instroom, behoud en uitstroom van recherchepersoneel.
Deze verklaringen liggen in vele gevallen in elkaars verlengde en kunnen
derhalve niet als afzonderlijke thema’s behandeld worden.
Kortom de complexiteit van het onderzoek maakt dat het nodig is om met een
genuanceerde blik naar de objectieve cijfers, de objectieve- en subjectieve
verklaringen te kijken. In het vervolg van dit hoofdstuk wordt hier een aanzet
toe gegeven.
In de rest van dit reflectiehoofdstuk wordt op een beschouwende wijze gekeken
naar wat dit onderzoek heeft opgeleverd, welke vragen beantwoord kunnen
worden, de context van de politie/recherche en welke nieuwe vragen
opgeroepen zijn.

43

Vacaturedruk Recherche

5.3

Vacaturedruk bij de recherche: fictie of werkelijkheid?

Laten we eerst beginnen over wat we daadwerkelijk kunnen zeggen als het gaat
om vacaturedruk bij de recherche. De vacaturedruk bij de recherche voor de
gehele politie is een feit. Het is een feit in die zin dat alle korpsen in meer of in
mindere mate moeite hebben met het op tijd kunnen vervullen van de
vacatures. Echter, de stelling dat de vacaturedruk in dezelfde mate geldt voor
alle korpsen (regionaal, bovenregionaal en nationaal) doet geen recht aan de
diversiteit ervan. Daarnaast geldt de stelling dat de vacaturedruk een feit is
afkomstig is van analyse van cijfermateriaal dat door de korpsen is verzameld.
De verzameling an sich door de korpsen bleek een behoorlijke opgave te zijn
doordat de personeelsadministratie en de wervingsadministratie niet
automatisch gekoppeld zijn.
Laten we eens verder inzoomen op het tweede feit van de vacaturedruk,
namelijk de diversiteit ervan. Geldt de vacaturedruk voor korpsen met een
bepaalde omvang? Geldt de vacaturedruk voor met name de Randstedelijke
korpsen? Geldt de vacaturedruk voor korpsen in een bepaalde regio van
Nederland? Geldt de vacaturedruk voor alle recherchefuncties? Op al deze
vragen dient ontkennend geantwoord te worden. Dit onderzoek laat zien dat de
vacaturedruk niet a priori haar oorsprong vindt in omvang, Randstedelijk versus
rest van Nederland en/of beheerkorps versus overige korpsen. Dit is een
interessant gegeven. Hoe komt het toch dat het verschijnsel vacaturedruk in
theorie voor alle korpsen kan gelden? En andersom geldt dezelfde vraag: hoe
komt het toch dat de afwezigheid van vacaturedruk in theorie ook voor alle
korpsen kan gelden? Voor de beantwoording van deze bovengenoemde vragen
komen twee thema’s nader aan bod, te weten de maatschappelijke context en
de diversiteit/complexiteit van vacaturedruk.

5.4

De maatschappelijke context van vacaturedruk

Voor de politie geldt hetzelfde als voor andere overheids- en bedrijfstakken in
Nederland, namelijk de aanwezigheid van een krappe arbeidsmarkt. De politie is
immers ook afhankelijk van de aanwezige beroepsbevolking. De krappe
arbeidsmarkt duurt momenteel al twee decennia en dat heeft ook haar
weerslag op het aantal potentiële kandidaten voor de politie. Dit maakt het
aannemen van nieuw personeel tot een lastige uitdaging.
De veranderende maatschappelijke context brengt ook een tweede uitdaging
met zich mee, namelijk het behoud van huidig personeel. De carrière binnen de
recherche (net als voor andere bedrijfstakken) wordt steeds vaker gezien als
een tussenstap voor een andere carrière. Dat betekent dat ervaren
rechercheurs steeds vaker ervoor kiezen om de carrière bij een andere
overheids- of bedrijfstak voort te zetten. Het beeld van een rechercheur die zijn
hele leven bij de recherche werkt, is daarom niet meer van deze tijd. De vraag
naar nieuwe rechercheurs wordt daarom ook voor een deel bepaald door de
extra uitstroom van huidig personeel. Er is namelijk altijd sprake van een
natuurlijke uitstroom, maar dit wordt nog eens versterkt. Wat zijn de
carrièreperspectieven van de rechercheur en hoe kunnen de
carrièreperspectieven in de nabije toekomst beter aansluiten op de
veranderende maatschappelijke context?

44

Vacaturedruk Recherche

Een andere ontwikkeling maakt het aannemen van rechercheurs tot een nog
lastiger uitdaging. De groei van (nationale) opsporingsdiensten brengt met zich
mee dat ook zij in dezelfde vijver vissen als de politiekorpsen. Voor zoverre er al
vissen zijn in deze spreekwoordelijke vijver (denk bijvoorbeeld aan de
specialistische recherchefuncties). Dat maakt het voor een kandidaat die een
carrière in de recherche beoogt het alleen maar makkelijker (meer
keuzemogelijkheden) en voor de politie alleen maar moeilijker. Dit laat zien dat
de vacaturedruk ook erkend moet worden als een bepaald gegeven.
Het streven naar afwezigheid van de vacaturedruk is daarom een utopie. Hoe
paradoxaal dit ook mag klinken, maar ook dit is een feit. Nu we een aantal feiten
onder ogen hebben kunnen zien, kunnen we een aantal vragen stellen dat een
meer fundamenteel karakter heeft. Wat hierbij belangrijk is, is wat een
acceptabele norm van vacaturedruk is voor de recherche? Is het überhaupt
mogelijk om een norm vast te stellen voor geaccepteerde vacaturedruk gezien
de complexiteit en de diversiteit van het politiewerk? Is het überhaupt wenselijk
om een norm vast te stellen voor geaccepteerde vacaturedruk? Deze twee
thema’s (mogelijkheden versus wenselijkheden) dienen binnen de politie te
worden besproken.

Diversiteit en complexiteit van vacaturedruk

5.5

Terug naar waarmee we in paragraaf 6.2 geëindigd waren. Hoe komt het toch
dat het verschijnsel vacaturedruk in theorie voor alle korpsen kan gelden? En
andersom geldt dezelfde vraag: hoe komt het toch dat de afwezigheid van
vacaturedruk in theorie ook voor alle korpsen kan gelden? Zoals eerder
beschreven vindt de vacaturedruk haar oorsprong noch in korpsomvang,
landelijke spreiding, beheer- versus centrumkorps etc.? Daarnaast kunnen we
opmerken dat zowel het aantal vacatures als de vacaturedruk bij de recherche
hoger is dan bij de Basis Politie Zorg. Ook hiervoor geldt dat deze kwantitatieve
werkelijkheid divers is voor de korpsen. Is hier sprake van een algemene trend
dat de vacaturedruk bij de BPZ minder een issue is dan bij de recherche? Of
geldt dat de BPZ minder last heeft van een aantal factoren zoals in dit
onderzoek naar voren is gekomen? En hoe komt dit?
In dit onderzoek is echter wel een beeld gegeven welke factoren in meer of in
mindere mate bepalend zijn voor de aan- of afwezigheid van vacaturedruk bij de
recherche. Echter, de focus in dit onderzoek lag met name op de verklaring van
factoren die leiden tot vacaturedruk. Wat nader onderzocht moet worden is de
vraag welke factoren leiden tot een lage vacaturedruk. Hoe komt het toch dat
korpsen er wel in slagen (gegeven het resultaat dat de oorsprong van
vacaturedruk niet gerelateerd kan worden aan korpsomvang, landelijke
spreiding, beheer- versus centrumkorps etc.) om geen last te hebben van
vacaturedruk? Zijn daarvoor redenen aan te wijzen in termen van:
-

De interne bedrijfsvoering van de afzonderlijke korpsen?

-

Het personeelsbeleid per korps?

-

De cultuur binnen de afzonderlijke korpsen?

-

Het carrièreperspectief binnen de afzonderlijke korpsen?

-

De regiospecifieke factoren?

45

Vacaturedruk Recherche

-

De formele bepalingen en regelingen (zowel tussen de korpsen
onderling als vanuit de Rijksoverheid)?

Meer inzicht in de specifieke push- en pullfactoren zal recht doen aan het beter
begrijpen van de complexiteit van dit vraagstuk. De veronderstelling echter dat
de vacaturedruk bij de recherche per definitie een fundamenteel karakter heeft
en daardoor drastische wijzigingen in het politiebestel noodzakelijk zijn, is een
verkeerde veronderstelling. Dat zou tevens een verkeerd signaal zijn, waardoor
mogelijk snelle en relatief makkelijke oplossingen genegeerd worden.
De eerste uitdaging ligt eerder in het versterken van het lerend vermogen.
Kunnen korpsen van elkaar leren als het gaat om het verminderen van de
vacaturedruk? Het antwoord hierop luidt volmondig ja. De winst in de nabije
toekomst zit in het beantwoorden van deze laatste vraag. Daarnaast dienen
korpsen gestimuleerd te worden om binnen de kaders te zoeken naar creatieve
oplossingen. Het adagium ‘eenheid in verscheidenheid’ geldt ook voor het
vraagstuk vacaturedruk. Wij hopen dat door dit onderzoek hiertoe een eerste
aanzet is gegeven.

46

Vacaturedruk Recherche

Bijlage A

Lijst van afkortingen

AIVD

Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst

BPZ

Basis Politie Zorg

BRT

Bovenregionaal Recherche Team

BZK

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

FIOD

Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst

FTE

Fulltime-equivalent

IOOV

Inspectie Openbare Orde en Veiligheid

KLPD

Korps Landelijke Politie Diensten

NFI

Nederlands Forensisch Instituut

DNR

Dienst Nationale Recherche

PVOV

Programma Versterking Opsporing en Vervolging

TGO

Team Grootschalig Onderzoek

ZWACRI

Zware Criminaliteit

47

Vacaturedruk Recherche

Bijlage B Respondentenlijst
Amsterdam-Amstelland

Mevrouw E.G.M. Huyzer

Commissaris, Hoofd
Professionalisering en
Opsporing

Mevrouw K. Kuipers

Bureauchef Dienst
Personeel en
Arbeidsvoorwaarden

De heer J. Hollebrand

Ad-interim Divisiehoofd
Recherche

Mevrouw C. Bruel

Adviseur P&O

De heer A.B. de Lange

Hoofd P&O

De heer H.J.W. van
Klaveren

Hoofd Noordelijke
Recherche Eenheid

De heer J.H.H. Beukers

Senior Medewerker
Opsporing Tactiek

De heer R. Berends

Beleidsmedewerker P&O

Gelderland-Zuid

De heer W.P. van Kleef

Hoofd Divisie Centrale
Operationele Zaken

Haaglanden

De heer P. Entken

Commissaris, Adjunct
Directeur Opsporing

De heer C. Hoefnagel

Procesmanager opsporing

De heer D. Meiboom

Senior Beleidsmedewerker
HRM

De heer O. van Iren

Chef Taktiek

De heer L. Nieuwerth

Districtschef

Zeeland

Drenthe

IJsselland

48

Vacaturedruk Recherche

Midden en West
Brabant

De heer D. Schouten

Plaatsvervangend
korpschef

Mevrouw W.J.M.
Nijssen

Commissaris van
Politie/Plv. Divisiechef

De heer P.J. Appeldoorn

Medewerker
Personeelszaken

De heer D. IJzerman

Plv. Proceseigenaar
Opsporing

Mevrouw J. Zuidam

Beleidsmedewerker P&O

Rotterdam-Rijnmond

De heer P.M.W. Melsen

Districtschef

Limburg-Noord

Mevrouw S. Teeuwen

Personeels Management
Adviseur Regionale
Recherche

Dienst Nationale
Recherche

De heer H. Wolters

Sr. Personeelsmanagement
Adviseur

Kennemerland

49

Vacaturedruk Recherche

Bijlage C
Stuurgroep

Klankbord

Onderzoeksteam

Projectstructuur

De heer W.F. Saris (voorzitter)

Waarnemend Directeur
Politie van het ministerie
van BZK

De heer C.J. Heijsman

Korpschef Utrecht,
Voorzitter Board Opsporing

De heer G.W. van der Burg

Hoofdofficier van Justitie,
parket Den Bosch

De heer Bolhaar

Procureur-generaal

De heer A. Ijzerman

Directeur Rechtshandhaving
en Criminaliteitsbestrijding,
ministerie van Justitie

De heer W. Kleinhuis (voorzitter)

Plaatsvervangend korpschef
Flevoland

De heer R. Boerkamp

Divisie Recherche
Regiopolitie Utrecht

Mevrouw M.J. van Steeg

Openbaar Ministerie

De heer S. Scheeringa

Senior beleidsmedewerker
ministerie van Justitie,
directie Rechtsbestel

Mevrouw V. Wessels

Senior beleidsmedewerker
BZK, DG Veiligheid

Mevrouw E. de Vries

Senior Beleidsmedewerker
BZK, DG Veiligheid

Mevrouw R. van der Woude

Senior beleidsadviseur
vtsPN

Mevrouw Y. Meurs

Secretaris Board Opsporing

De heer A. Kaouass

Projectleider

Mevrouw N. de Ridder

Projectlid

De heer A. Vellekoop

Projectlid

50

Vacaturedruk Recherche

Bijlage D

Gelabelde
recherchefuncties
PolBIS

De gelabelde recherchefuncties zijn gebaseerd op de functieomschrijvingen uit
het Landelijk Functiehuis. Het Landelijk Functiehuis is gebaseerd op de
referentiefuncties ten behoeve van functiewaardering bij de Nederlandse politie
(FUWAPOL). Polbis hanteert dezelfde functieomschrijvingen als het Landelijk
Functiehuis.
Recherche functies Polbis

Referentie code

1-Hoofd justitiële dienst

106

2-Sectorhoofd zware/ georg. Criminaliteit

204

2-Sectorhoofd rechercheondersteuning

206

3-Rechercheur A

306

3-Rechercheur B

311

2-Groepschef recherche B

316

2-Unithoofd recherche

319

3-Rechercheur zware criminaliteit A

401

3-Rechercheur zware criminaliteit B

402

2-Groepschef recherche zware criminaliteit

403

2-Unithoofd recherche zware criminaliteit

404

3-Rechercheur jeugdzaken

501

3-Rechercheur zedenzaken

502

3-Rechercheur jeugd- en zedenzaken

503

2-Groepschef jeugd- en zedenzaken

504

2-Unithoofd jeugd- en zedenzaken

505

3-Rechercheur vreemdelingentoezicht

607

3-Rechercheur politieke-inlichtingendienst

610

3-Fotograaf technische recherche

901

3-Medewerker observatieteam

903

3-Technisch rechercheur A

904

2-Groepschef observatieteam

906

3-Rechercheur A crim. informatie inwinning

907

3-Misdaadanalist

908

3-Vakspecialist A

909

3-Technisch rechercheur B

910

51

Vacaturedruk Recherche

3-Rechercheur B crim.-informatie-inwinning

911

2-Groepschef A technische recherche

912

2-Unithoofd observatie-/ arrestatieteam

913

2-Groepschef CII

914

3-Coordinator Misdaadanalyse

915

3-Vakspecialist B

916

2-Groepschef B technische recherche

917

2-Unithoofd CID

918

2-Hoofd infocentrum

919

2-Groepschef infocentrum

920

3-Dactyloscoop A

921

3-Dactyloscoop B

922

3-Technisch medewerker

923

3-Sporenonderzoeker

924

3-Senior-sporenonderzoeker

925

3-liaisonofficer B

927

3-Projectleider A

928

3-Projectleider B

929

3-Projectleider C

930

3-Adjunct-accountant

1315

3-Accountant

1318

2-Coordinerend accountant

1321

3-Informatie-rechercheur A

1323

3-Informatie-rechercheur B

1324

3-Informatie-rechercheur C

1325

3-Vakdeskundige A

1326

3-Vakdeskundige B

1327

3-Vakdeskundige C

1328

52

Vacaturedruk Recherche

Bijlage E

BPZ gelabelde
PolBIS functies

De BPZ gelabelde Polbis functies zijn gebaseerd op de functieomschrijvingen
Algemene Politiezorg uit het Landelijk Functiehuis.

Polbis functies als BPZ functie

Referentie codes

3-Politieassistent A

301

3-Politieassistent B

301

3-Politiemedewerker

303

3-Medewerker basispolitiezorg A

304

3-Wijkagent A

305

3-Verkeerssurveillant

307

2-Groepschef politieassistenten

308

3-Medewerker basispolitiezorg B

309

3-Wijkagent B

310

2-Groepschef A

312

2-Groepschef verkeerssurveillance

313

2-Groepschef B

315

2-Unithoofd politieassistenten

317

2-Unithoofd A

318

2-Unithoofd verkeerssurveillance

320

2-Unithoofd B

321

2-Unithoofd C

322

53

Vacaturedruk Recherche

Bijlage F
Uitwerking bovengemiddelde scores en
samenhang
Cijfermatige uitkomsten Rechercheur A en B + wijkagent A en B
regionaal
Aan de regionale korpsen is gevraagd het totaal aantal FTE aan rechercheur A en
B + wijkagent A en B weer te geven in formatie-, bezetting- en
vacaturegegevens. Daarbij is gevraagd om de vacaturegegevens op te splitsen in
een totaal aantal vacatures in een bepaalde periode en het aantal vervulde
vacatures in dezelfde periode. Met deze gegevens zijn de vacature-intensiteit,
vervulde vacature intensiteit en de vacaturedruk in kaart gebracht.

Vacature intensiteit rechercheur A en B en wijkagent A en B regionaal
14
12
10
8
6
4

formatie

2

bezetting

0
-2
-4
-6

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=3,8 en bezetting=4,65)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit, dus hebben relatief veel vacatures uitstaan ten aanzien van de
categorie rechercheur A en B en wijkagent A en B:
-

Hollands Midden

-

Kennemerland

-

Gelderland-Midden

-

Twente

54

Vacaturedruk Recherche

-

Zeeland

-

Haaglanden

-

Gelderland-Zuid

-

Flevoland

-

Brabant Zuid-Oost10

Vervulde vacature intensiteit Rechercheur A en B en wijkagent A en B
regionaal

formatie
zaanstreek-waterland*
gooi- en vechtstreek*

noord-holland noord*
zuid-holland zuid

groningen*
drenthe

midden-west brabant

rotterdam
limburg-noord

kennemerland
amsterdam-amstelland

ijsselland
utrecht

noord- en oost-gelderland
friesland

zeeland
brabant zuid-oost*

limburg-zuid

gelderland-zuid
brabant-noord

haaglanden
flevoland

hollands midden

bezetting
gelderland-midden
twente*

14
12
10
8
6
4
2
0
-2
-4

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=2,24 en bezetting=2,96)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vervulde
vacature-intensiteit, dus vervullen relatief de vacatures snel ten aanzien van de
categorie rechercheur A en B en wijkagent A en B 11:
-

Hollands Midden

-

Gelderland-Midden

-

Twente

-

Haaglanden

10

Bij Brabant Zuid-Oost is het verschil tussen formatie en bezetting dusdanig groot (87 fte) dat
wanneer de vacatures af worden gezet tegen de bezetting er sprake is van een bovengmiddelde
vacature intensiteit.Dit geldt ook voor de andere categorieën.
11

De korpsen Groningen, Noord-Holland Noord, Zaanstreek-Waterland en Gooi- en Vechtstreek
wijken af van het gemiddelde omdat zij geen vacatures hebben uitstaan in het eerste kwartaal 2008.

55

Vacaturedruk Recherche

-

Flevoland

-

Limburg-Zuid

-

Gelderland-Zuid

-

Brabant Zuid-Oost

Vacaturedruk Rechercheur A en B en wijkagent A en B regionaal
10
8
6
4
formatie
2

bezetting

0
-2

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,56 en bezetting=1,67)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk ten aanzien van de categorie rechercheur A en B en wijkagent A
en B:
-

Kennemerland

-

Zeeland

-

Hollands Midden

-

Midden en West Brabant

-

Limburg-Noord

-

Noord- en Oost-Gelderland

-

Gelderland-Zuid

-

Zuid-Holland Zuid

56

Vacaturedruk Recherche

Cijfermatige uitkomsten van de Basis Politie Zorg
Aan de regionale politiekorpsen is gevraagd het totaal aantal FTE aan BPZ
functies (zie bijlage E welke BPZ functies hieronder vallen) weer te geven in
formatie-, bezetting- en vacaturegegevens. Daarbij is gevraagd om de
vacaturegegevens op te splitsen in een totaal aantal vacatures in een bepaalde
periode en het aantal vervulde vacatures in dezelfde periode. Met deze
gegevens zijn de vacature-intensiteit, vervulde vacature intensiteit en de
vacaturedruk in kaart gebracht.

Vacature intensiteit gelabelde BPZ

5
4
3
2
formatie

1

bezetting
0
-1
-2

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,67 en bezetting=1,75)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit, dus hebben relatief veel vacatures uitstaan in de BPZ 12:
-

Brabant-Noord

-

Zaanstreek-Waterland

-

Zeeland

-

Hollands Midden

12

De korpsen Noord-Holland Noord en Gooi- en Vechtstreek wijken af van het gemiddelde in het
eerste kwartaal 2008 omdat: Noord-Holand Noord geen vacatures heeft uitstaan en Gooi- en
Vechtstreek een doorlopende werving heeft voor de BPZ.

57

Vacaturedruk Recherche

-

Zuid-Holland Zuid

-

Utrecht

-

Flevoland

-

Haaglanden

-

Amsterdam-Amstelland

Vervulde vacature intensiteit BPZ regionaal
3,5
3
2,5
2
1,5
1

formatie

0,5

bezetting

0
-0,5
-1

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=0,94 en bezetting=0,97)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vervulde
vacature-intensiteit, dus vervullen relatief de vacatures snel in de BPZ:
-

Zeeland

-

Flevoland

-

Zaanstreek-Waterland

-

Utrecht

-

Gooi- en Vechtstreek

-

Haaglanden

-

Zuid-Holland Zuid

-

Groningen

58

Vacaturedruk Recherche

Vacaturedruk BPZ regionaal
5
4
3
2

formatie
bezetting

1
0
-1

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=0,83 en bezetting=0,88)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk in de BPZ:
-

Brabant-Noord

-

Hollands -Midden

-

Zaanstreek-Waterland

-

Zuid-Holland Zuid

-

Utrecht

-

Amsterdam-Amstelland

-

Haaglanden

-

Midden en West Brabant

59

Vacaturedruk Recherche

Cijfermatige uitkomsten Medewerkers Basis Politie Zorg A & B en
wijkagent A & B
Aan de regionale politiekorpsen is gevraagd het totaal aantal FTE medewerkers
BPZ A & B en wijkagenten A & B weer te geven in formatie-, bezetting- en
vacaturegegevens. Daarbij is gevraagd om de vacaturegegevens op te splitsen in
een totaal aantal vacatures in een bepaalde periode en het aantal vervulde
vacatures in dezelfde periode. Met deze gegevens zijn de vacature-intensiteit,
vervulde vacature intensiteit en de vacaturedruk in kaart gebracht.

Vacature intensiteit medewerkers BPZ A en B en wijkagent A en B
10
8
6
4
formatie

2

bezetting
0
-2

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,85 en bezetting=1,77)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit, dus hebben relatief veel vacatures uitstaan ten aanzien van de
categorie medewerker BPZ A en B + wijkagent A en B:
-

Zeeland

-

Brabant-Noord

-

Zuid-Holland Zuid

-

Utrecht

-

Flevoland

-

Haaglanden

-

Hollands Midden

-

Amsterdam-Amstelland

60

Vacaturedruk Recherche

Vervulde vacature intensiteit medewerkers BPZ A en B en wijkagent A en
B
10
8
6
4
formatie
2

bezetting

0
-2

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=1,14 en bezetting=0,97)

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vervulde
vacature-intensiteit, dus vervullen relatief de vacatures snel ten aanzien van de
categorie medewerker BPZ A en B + wijkagent A en B:
-

Zeeland

-

Flevoland

-

Gooi- en Vechtstreek

-

Utrecht

-

Zuid-Holland Zuid

-

Groningen

-

Haaglanden

61

Vacaturedruk Recherche

Vacaturedruk medewerker BPZ A en B + wijkagent A en B
7
6
5
4
3
2

formatie

1

bezetting
flevoland

groningen

gooi- en vechtstreek*

ijsselland*

zaanstreek-waterland*

brabant zuid-oost*

noord-holland noord*

noord- en oost-gelderland

zeeland

friesland

limburg-zuid

limburg-noord

drenthe

kennemerland

midden en west brabant

twente

rotterdam

gelderland-zuid

gelderland-midden

haaglanden

amsterdam-amstelland

utrecht

hollands midden

zuid-holland zuid

-1

brabant-noord

0

Figuur: als afwijking van het gemiddelde (formatie=0,81 en bezetting=0,89))

De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk ten aanzien van de categorie medewerker BPZ A en B + wijkagent
A en B:
-

Brabant- Noord

-

Zuid-Holland Zuid

-

Utrecht

-

Hollands Midden

-

Haaglanden

-

Amsterdam-Amstelland

62

Vacaturedruk Recherche

Samenhang tussen resultaten vacature-intensiteit, vervulde
vacature-intensiteit en vacaturedruk
Gelabelde recherche regionale politiekorpsen (bovengemiddelde scores)
Met de uitkomsten van vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en
vacaturedruk van de recherche algemeen bij de regionale politiekorpsen zijn
dwarsverbanden te maken. In de volgende tabel worden de dwarsverbanden
van de regionale korpsen met bovengemiddelde scores weergegeven.
Tabel: dwarsverbanden tussen bovengemiddelde scores vacature-intensiteit,
vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk bij de gelabelde recherche bij de
korpsen
Bovengemiddelde
vacature intensiteit

Bovengemiddelde
vervulde vacature
intensiteit

AmsterdamAmstelland

X

Brabant-Noord

X

X

Flevoland

X

X

GelderlandMidden

Bovengemiddelde
vacaturedruk
X

X

X

GelderlandZuid

X

Haaglanden

X

X

Hollands
Midden

X

X

Kennemerland

X

X

Limburg-Noord

X

X

Midden en West
Brabant
Noord- en OostGelderland

X

X
X

X

Twente

X

Utrecht

X

Zeeland
Zuid- Holland
Zuid

X

X

X
X

63

Vacaturedruk Recherche

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er diverse dwarsverbanden mogelijk zijn bij de
gelabelde recherchefuncties:
Veel vacatures en snelle opvulling
De regionale politiekorpsen Brabant-Noord en Haaglanden hebben
bovengemiddeld veel vacatures opengesteld bij de gelabelde recherchefuncties
en tevens vervullen zij deze bovengemiddeld snel.
Snelle opvulling vacatures
De regionale politiekorpsen Gelderland-Midden, Midden en West Brabant,
Twente en Utrecht vervullen vacatures bovengemiddeld snel bij de gelabelde
recherchefuncties.
Veel vacatures, snelle opvulling en vacaturedruk
De regionale politiekorpsen Flevoland en Hollands Midden scoren op alle drie de
factoren bovengemiddeld bij de gelabelde recherchefuncties. Bij deze korpsen
zijn bovengemiddeld veel vacatures opengesteld. Van deze opengestelde
vacatures vervullen ze een deel bovengemiddeld snel en een ander deel krijgen
ze in de onderzoeksperiode (1 kwartaal) niet opgevuld.
Veel vacatures en vacaturedruk
De regionale politiekorpsen Amsterdam-Amstelland, Gelderland-Zuid,
Kennemerland, Limburg-Noord, Noord- en Oost-Gelderland en Zeeland hebben
bovengemiddeld veel vacatures opengesteld bij de gelabelde recherchefuncties
en vervullen deze niet binnen de onderzoeksperiode. De combinatie van deze
twee factoren, maakt dat er bij deze korpsen zeker sprake is van vacaturedruk.
Vacaturedruk
Het regionale politiekorps Zuid-Holland Zuid heeft een bovengemiddelde
vacaturedruk bij de gelabelde recherchefuncties.

64

Vacaturedruk Recherche

In onderstaande kaart staat weergegeven waar geografisch gezien de
vacaturedruk bij de gelabelde recherche het hoogst is.

Rechercheur A en B van de regionale politiekorpsen (bovengemiddelde
scores)
Met de uitkomsten van vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en
vacaturedruk van de functies rechercheur A en B bij de regionale politiekorpsen
zijn dwarsverbanden te maken. In de volgende tabel worden de regionale
korpsen met bovengemiddelde scores de dwarsverbanden weergegeven.
Tabel: dwarsverbanden tussen bovengemiddelde scores vacature-intensiteit,
vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk bij rechercheur A en B bij de
korpsen

65

Vacaturedruk Recherche

Bovengemiddelde
vacature intensiteit

Bovengemiddelde
vervulde vacature
intensiteit

Brabant ZuidOost

X

X

Flevoland

X

X

GelderlandMidden

X

X

GelderlandZuid

X

X

Haaglanden

X

X

Hollands
Midden

X

X

Kennemerland

X

Bovengemiddelde
vacaturedruk

X

X
X

Limburg-Noord

X

Limburg-Zuid

X

Midden- en
West Brabant

X

Noord- en OostGelderland

X

Twente

X

Zeeland

X

Zuid- Holland
Zuid

X
X
X

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er diverse dwarsverbanden mogelijk zijn bij de
functies rechercheur A en B:
Veel vacatures en snelle opvulling
De volgende regionale politiekorpsen hebben bovengemiddeld veel vacatures
opengesteld bij de functies rechercheur A en B en vervullen deze
bovengemiddeld snel: Brabant Zuid-Oost, Flevoland, Gelderland-Midden,
Haaglanden en Twente. Als dit vergeleken wordt met de conclusies uit de vorige
tabel blijkt dat het korps Flevoland vooral vacaturedruk ervaart bij
recherchefuncties anders dan rechercheur A en B. Voor het korps Twente is af
te leiden dat er relatief meer vacatures zijn in de functies rechercheur A en B
dan in andere recherchefuncties.
Snelle opvulling vacatures
Het politiekorps Limburg-Zuid vervult vacatures bovengemiddeld snel bij de
functies rechercheur A en B.

66

Vacaturedruk Recherche

Veel vacatures, snelle opvulling en vacaturedruk
De volgende regionale politiekorpsen scoren op alle drie de factoren
bovengemiddeld bij de functies rechercheur A en B: Gelderland-Zuid en
Hollands-Midden. Bij deze korpsen zijn bovengemiddeld veel vacatures
opengesteld voor de functies rechercheur A en B. Van deze opengestelde
vacatures vervullen ze een deel bovengemiddeld snel en een ander deel krijgen
ze in de onderzoeksperiode (1 kwartaal) niet opgevuld. In vergelijking met
eerdere conclusies heeft Gelderland-Zuid relatief meer vacatures in de functies
rechercheur A en B dan in andere recherchefuncties. Voor Hollands-Midden zou
dit ook kunnen gelden, maar dit is niet met zekerheid af te leiden uit de
resultaten.
Veel vacatures en vacaturedruk
De volgende regionale politiekorpsen hebben bovengemiddeld veel vacatures
opengesteld bij de functies rechercheurs A en B en vervullen deze niet binnen
de onderzoeksperiode: Kennemerland en Zeeland. De combinatie van deze
twee factoren, maakt dat er bij deze korpsen zeker sprake is van vacaturedruk.
Deze korpsen hadden deze uitkomst ook bij de gelabelde recherche.
Vacaturedruk
De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk bij de functies rechercheur A en B: Limburg-Noord, Midden- en
West Brabant, Noord- en Oost-Gelderland en Zuid-Holland Zuid. De korpsen
Limburg-Noord en Zuid-Holland-Zuid hadden deze uitkomst ook bij de gelabelde
recherche. Het korps Noord- en Oost- Gelderland heeft bij de gelabelde
recherche ook nog de factor bovengemiddelde vacature intensiteit. Dit duidt
erop dat de vacaturedruk in andere recherchefuncties dan de functies
rechercheur A en B relatief groter is.
In onderstaande kaart staat weergegeven waar geografisch gezien de
vacaturedruk bij de functies rechercheur A en B het hoogst is.

67

Vacaturedruk Recherche

Basis Politie Zorg van de regionale politiekorpsen (bovengemiddelde
scores)
Met de uitkomsten van vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en
vacaturedruk van de BPZ bij de korpsen zijn dwarsverbanden te maken. In de
volgende tabel worden de dwarsverbanden van regionale politiekorpsen met
bovengemiddelde scores weergegeven.
Tabel: dwarsverbanden tussen bovengemiddelde scores vacature-intensiteit,
vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk bij de BPZ bij de regionale
politiekorpsen
Bovengemiddelde
vacature intensiteit

Bovengemiddelde
vervulde vacature
intensiteit

Bovengemiddelde
vacaturedruk

AmsterdamAmstelland

X

X

Brabant-Noord

X

X

Flevoland

X

X

Gooi- en
Vechtstreek

X

Groningen

X

Haaglanden

X

Hollands
Midden

X

X

X
X

Midden- en
West Brabant

X

Utrecht

X

X

X

ZaanstreekWaterland

X

X

X

Zeeland

X

X

Zuid- Holland
Zuid

X

X

X

In dit onderzoek is een aanname gedaan over de doorstroom vanuit de BPZ naar
de functies rechercheur A en B. Door de gegevens van de BPZ bij de korpsen uit
bovenstaande tabel te koppelen aan de gegevens uit de voorgaande twee
tabellen kan bekeken worden of deze aanname juist is. Deze koppeling levert de
volgende dwarsverbanden op:
Veel vacatures BPZ en recherche
De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit bij de BPZ en bij de gelabelde recherche: Amsterdam-Amstelland,
Brabant-Noord, Flevoland, Haaglanden, Hollands Midden en Zeeland.

68

Vacaturedruk Recherche

Veel vacatures BPZ en rechercheur A en B
De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde vacatureintensiteit bij de BPZ en bij de functies rechercheur A en B: Flevoland,
Haaglanden, Hollands Midden en Zeeland.
Vacaturedruk BPZ en recherche
De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk bij de BPZ en bij de gelabelde recherche: Amsterdam-Amstelland,
Hollands Midden en Zuid-Holland Zuid.
Vacaturedruk BPZ en rechercheur A en B
De volgende regionale politiekorpsen hebben een bovengemiddelde
vacaturedruk bij de BPZ en bij de functies rechercheur A en B: Hollands Midden,
Midden- en West Brabant en Zuid Holland Zuid.
In dit onderzoek is ook een aanname gedaan over de doorstroom vanuit de
medewerkers BPZ A en B, wijkagent A en B, naar gelabelde recherche en
specifiek de functies rechercheur A en B. Uit de analyse blijkt dat dezelfde
dwarsverbanden naar voren komen, als de dwarsverbanden die naar voren zijn
gekomen bij de vergelijking BPZ en rechercheur A en B.
In onderstaande kaart staat weergegeven waar geografisch gezien de
vacaturedruk bij de BPZ, bij de gelabelde recherche en de functies rechercheur
A en B tegelijkertijd hoog is.

69

Vacaturedruk Recherche

Gelabelde recherche BRT (bovengemiddelde scores)
Met de uitkomsten van vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en
vacaturedruk van de gelabelde recherche bij de Bovenregionale Recherche zijn
dwarsverbanden te maken. In de volgende tabel worden de dwarsverbanden
weergegeven.
Tabel: dwarsverbanden tussen bovengemiddelde scores vacature-intensiteit,
vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk bij de gelabelde recherche van de
BR
Bovengemiddelde
vacature intensiteit

Bovengemiddelde
vervulde vacature
intensiteit

Amsterdam
Noord Oost
Nederland
(IJsselland)

Bovengemiddelde
vacaturedruk

X
X

X

Noordelijke
Recherche
Eenheid (NRE)
Zuid (Brabant
Zuid-Oost)

X

X

X

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er diverse dwarsverbanden mogelijk zijn bij de
gelabelde recherchefuncties van de BRT:
Veel vacatures
De volgende BRT’s vervullen vacatures bovengemiddeld snel bij de gelabelde
recherchefuncties: BR Amsterdam en BZ Zuid.
Veel vacatures, snelle opvulling en vacaturedruk
Het BR Noord-Oost Nederland scoort op alle drie de factoren bovengemiddeld
bij de gelabelde recherchefuncties. Bij dit BRT zijn bovengemiddeld veel
vacatures opengesteld. Van deze opengestelde vacatures wordt een deel
bovengemiddeld snel vervuld en een ander deel wordt in de onderzoeksperiode
(1 kwartaal) niet opgevuld.
Vacaturedruk
De Noordelijke Recherche Eenheid heeft een bovengemiddelde vacaturedruk bij
de gelabelde recherchefuncties.

Rechercheur A en B (bovengemiddelde scores)
Met de uitkomsten van vacature-intensiteit, vervulde vacature-intensiteit en
vacaturedruk van de functies rechercheur A en B bij de Bovenregionale
Recherche zijn dwarsverbanden te maken. In de volgende tabel worden de
dwarsverbanden weergegeven.

70

Vacaturedruk Recherche

Tabel: dwarsverbanden tussen bovengemiddelde scores vacature-intensiteit,
vervulde vacature-intensiteit en vacaturedruk bij rechercheur A en B van de BR
Bovengemiddelde
vacature intensiteit
Noord Oost
Nederland
(IJsselland)

X

Noordelijke
Recherche
Eenheid (NRE)

X

Zuid (Brabant
Zuid-Oost)

X

Bovengemiddelde
vervulde vacature
intensiteit

Bovengemiddelde
vacaturedruk

X

X

X

X

Uit bovenstaande tabel blijkt dat er diverse dwarsverbanden mogelijk zijn bij de
functies rechercheur A en B van de BR:
Veel vacatures
Het BR Zuid heeft bovengemiddeld veel vacatures opengesteld bij de functies
rechercheur A en B en vervult deze bovengemiddeld snel. Uit de vergelijking
met voorgaande tabel over de BR Zuid is af te leiden dat er relatief meer
vacatures zijn in de functies rechercheur A en B dan in andere
recherchefuncties.
Veel vacatures, snelle opvulling en vacaturedruk
Het BR Noord Oost Nederland scoort wederom op alle drie de factoren
bovengemiddeld bij de functies rechercheur A en B.
Vacaturedruk
De Noordelijke Recherche Eenheid heeft een bovengemiddelde vacaturedruk bij
de functies rechercheur A en B.

71

Vacaturedruk Recherche

Samenvatting van samenhang
Rechercheur A en B

Rechercheur A en B
Korps

Snelle
opvulling

Vacaturedruk

AmsterdamAmstelland
Brabant Zuid-Oost
Brabant-Noord
Drenthe
Flevoland
Friesland
Gelderland-Midden

Veel
vacatures en
snelle
opvulling

Veel vacatures
en
vacaturedruk

x

x

Gelderland-Zuid

x

Gooi- en
Vechtstreek
Groningen
Haaglanden

x

x

Hollands Midden
IJsselland
Kennemerland
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Midden en West
Brabant
Noord- en OostGelderland
Noord-Holland
Noord
Rotterdam
Twente
Utrecht
ZaanstreekWaterland
Zeeland
Zuid-Holland Zuid

Veel vacatures,
snelle opvulling
en vacaturedruk

x
x
x
x
x
x

x

x
x

72

Vacaturedruk Recherche

Doorstroom vanuit de BPZ naar de functies rechercheur A en B

Doorstroom vanuit de BPZ naar de functies rechercheur A en B
Korps

AmsterdamAmstelland
Brabant Zuid-Oost
Brabant-Noord
Drenthe
Flevoland
Friesland
Gelderland-Midden

Veel vacatures
BPZ en
recherche
x

Veel vacatures
Vacaturedruk BPZ
BPZ en
en recherche
rechercheur A en
B
x

Vacaturedruk BPZ
en rechercheur A
en B

x
x

x

x

x

x

x

Gelderland-Zuid
Gooi- en
Vechtstreek
Groningen
Haaglanden
Hollands Midden
IJsselland

x

Kennemerland
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Midden en West
Brabant
Noord- en OostGelderland
Noord-Holland
Noord
Rotterdam
Twente
Utrecht
ZaanstreekWaterland
Zeeland
Zuid-Holland Zuid

x

x

x

x
x

x

73

Vacaturedruk Recherche

Rechercheur A en B van de BR

Gelabelde recherchefuncties van de BRT’s
Eenheid

Veel vacatures

Vacaturedruk

Veel vacatures, snelle
opvulling en
vacaturedruk

BR Amsterdam
BR Haaglanden
BR Noord Oost
Nederland (IJsselland)

x

BR Noord Midden
West Nederland
(Kennemerland)
BR Rotterdam
BR Zuid (Brabant Zuid
Oost)
NRE

x
x

74

Vacaturedruk Recherche

Bijlage G

Absolute cijfers
formatie en
bezetting regionale
korpsen

In onderstaand tabel worden de absolute cijfers weergegeven van de regionale
korpsen ten aanzien van de volgende categorieën:
-

Totale korpsformatie

-

Totale bezettingsformatie

-

Totale rechercheformatie

-

Totale recherchebezetting

-

Verschil tussen totale korpsformatie en –bezetting

-

Verschil tussen totale rechercheformatie en -bezetting

NB. Bij de korpsen Noord-Holland Noord en Twente kan de formatie niet vergeleken
worden met de bezetting. Bij het korps Noord-Holland Noord is in de formatiegegevens
geen gebruik gemaakt van de aangedragen gelabelde recherchefuncties en in de
bezetting wel. Het korps Twente zat midden in een reorganisatie van de recherche
waardoor de formatiegegevens al inclusief reorganisatie zijn, maar de bezettinggegevens
nog niet.

75

Vacaturedruk Recherche

Korps

Omvang korps formatie

Omvang korps
bezetting

Recherche formatie

Recherche bezetting

Verschil korpsformatie en bezetting

Verschil rechercheformatie en bezetting

Amsterdam-Amstelland

5616

4980,92

1162,5

954,87

-635,08

-207,63

Brabant Zuid-Oost

1802

2095

343

256

293

-87

Drenthe

1204

1299,81

97,5

123,47

95,81

25,97

Friesland

1560,5

1543,62

213,7

203,4

-16,88

-10,3

Gelderland-Midden

1583,1

1627,34

298,63

282,41

44,24

-16,22

Gelderland-Zuid

1229,6

1290,71

228,3

214,8

61,11

-13,5

Groningen

1424,5

1739,29

182,5

184,03

314,79

1,53

Haaglanden

4767,91

4538,86

1109,3

1016,72

-229,05

-92,58

Hollands Midden

2021,09

2029,13

327,74

307,51

8,04

-20,23

IJsselland

1248,3

1206

184

210,37

-42,3

26,37

Kennemerland

1523,2

1353,6

341,5

283,7

-169,6

-57,8

Limburg-Noord

1238,4

1224,5

246,1

225,9

-13,9

-20,2

Limburg-Zuid

1824,6

1874,11

390,8

329,8

49,51

-61

Midden en West Brabant

2667,95

2638,53

527,64

487,94

-29,42

-39,7

Noord-Holland Noord

1384,3

1536,73

353,4

247,32

152,43

-106,08

Noord-Oost Gelderland

1846,9

1906

303,3

326,2

59,1

22,9

Zeeland

934,5

974

146

139

39,5

-7

76

Vacaturedruk Recherche

Korps

Omvang korps formatie

Omvang korps
bezetting

Recherche formatie

Recherche bezetting

Verschil korpsformatie en bezetting

Verschil rechercheformatie en bezetting

Rotterdam

5288,8

5209,86

1194,4

1165,09

-78,94

-29,31

Utrecht

3906,09

3670,7

671,4

576,5

-235,39

-94,9

Brabant-Noord

1210,87

1228,36

108,93

126,38

17,49

17,45

Zuid-Holland Zuid

1205,89

1214,26

249,19

241,08

8,37

-8,11

Zaanstreek-Waterland

776,59

728,97

134,75

133,13

-47,62

-1,62

Gooi- en Vechtstreek

712,26

678,83

128,09

120,48

-33,43

-7,61

Twente

1489

1500

330

236

11

-94

Flevoland

1078

1086,92

188,5

178,44

8,92

-10,06

77

78