Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2018

Nr. 49

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 juli 2018
Tijdens het Verzamel AO Koninkrijksrelaties d.d. 17 mei jl. (Kamerstuk
34 775 IV, nr. 43) heb ik uw Kamer toegezegd om voor het zomerreces van
2018 te rapporteren over de voortgang in het dossier sociale woningbouw
Bonaire. Het gaat daarbij in het bijzonder om de dringende maatschappelijke behoefte aan additionele sociale woningbouw. Zoals ik in mijn brief
d.d. 12 april 2018 (Kamerstuk 34 775 IV, nr. 37), alsmede in mijn
antwoorden op de Kamervragen van de leden Voortman en Van Tongeren
(beiden GroenLinks) d.d. 15 mei 20181 reeds stelde, vraagt deze situatie
om een structurele oplossing waarbij de bouw, het beheer en de
exploitatie van 500 nieuw te bouwen sociale woningen geborgd is voor de
komende jaren. Om daaraan te voldoen acht ik het noodzakelijk om tot
een totaalplan te komen waar alle betrokken partijen zich aan kunnen
committeren. In de afgelopen weken heeft mijn ministerie meerdere
malen contact gehad met Woningstichting Fundashon Cas Boneriano
(FCB) over de nieuwbouwopgave op Bonaire. Op 18 juni jl. heb ik
daarnaast een vruchtbaar gesprek gevoerd met de directeur van FCB in
Den Haag. Ook heb ik op 4 juli jl. gesproken met het Bestuurscollege van
Bonaire over de kwestie sociale woningbouw tijdens mijn bezoek aan de
Benedenwindse eilanden. Met deze brief informeer ik uw Kamer over de
laatste stand van zaken omtrent de realisatie van de nieuwbouwopgave
op Bonaire.
Eerder meldde ik uw Kamer dat de problematiek van FCB onder meer
gelegen is in het feit dat zij niet in staat bleek om een laagrentende lening
aan te trekken, waardoor de huur van de nieuwe woningen te duur werd
voor de beoogde sociale doelgroep. Voor een mogelijke oplossing van dit
vraagstuk werd daarom overeengekomen te bezien op welke wijze
Nederlandse corporaties een bijdrage zouden kunnen leveren aan de
1

kst-34775-IV-49
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Aanhangsel Handelingen II 2017/18, nr. 2096

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 49

1

realisatie van betaalbare sociale huisvesting op Bonaire. FCB liet mij per
brief van 4 mei jl. weten toch zelf in staat te zijn de 500 woningen zonder
hulp van een Europees Nederlandse woningcorporatie te bouwen.
In een gesprek dat ik op 18 juni jl. had met de directeur van FCB heeft het
FCB laten weten mogelijk toch in staat te zijn om de benodigde laagrentende lening te verkrijgen voor de financiering van de 500 woningen.
Waar de lokale kapitaalmarkt voorheen niet bereid leek een lening te
verstrekken met een rentepercentage lager dan 6%, heeft FCB momenteel
een lening kunnen afsluiten tegen 4,4% rente met een looptijd van circa
15 jaar en een interne financiering van 30% van de investering voor de
bouw van een eerste tranche van 76 woningen. Dit is mede te danken aan
de positieve ontwikkelingen op het gebied van professionalisering en
financieel beheer die FCB heeft doorgemaakt in de afgelopen jaren. De
voorbereidingsfase van de bouw van deze nieuwe tranche woningen
stond gepland voor juni 2018 en is reeds begonnen. Naar verwachting
zullen de woningen in augustus 2019 kunnen worden opgeleverd. FCB
heeft laten weten daarnaast ook de financiering rond te hebben voor een
tweede tranche van 50 woningen tegen 4,4% rente met een looptijd van
20 jaar en een interne financiering van 20% van de investering. Voor
financiering van de overige 375 woningen is FCB momenteel in gesprek
met diverse banken en pensioenfondsen uit de regio.
Een blijvende uitdaging betreft echter de bekostiging van de benodigde
infrastructuur. De kosten hiervan werden geraamd op circa 7 miljoen
dollar. Het gaat daarbij om het bouwklaar maken van de omgeving (incl.
aanleg wegen, elektra, water, etc.). In het gesprek van 18 juni jl. heeft de
directeur van FCB aangegeven dat hij mogelijkheden ziet om deze kosten
door efficiencyslagen te verminderen. De aanleg van de infrastructuur
betreft desalniettemin een taak van de lokale overheid. FCB heeft deze
kostenpost daarom – in tegenstelling tot eerder gepresenteerde versies
van de businesscase – niet langer meegenomen in de exploitatiekosten.
Tijdens mijn bezoek aan Bonaire d.d. 4 juli jl. heb ik over de voorliggende
opgaven gesproken met de betrokken gedeputeerden. In zijn
algemeenheid heb ik tijdens de gevoerde gesprekken de wederkerige
relatie benadrukt tussen BZK en het Bestuurscollege en hierbij gesteld dat
Nederland meer concrete acties verwacht van het huidige Bestuurscollege. Zo ook op het gebied van sociale woningbouw. Ik acht het van
belang dat het openbaar lichaam hier zijn eigen verantwoordelijkheid
pakt. Dit heb ik eind juni ook gemeld aan de leden van de Eilandsraad.
Zoals eerder gesteld vraagt een oplossing voor de sociale woningbouw
immers commitment van zowel de Eilandsraad als het Bestuurscollege.
Met de gedeputeerden heb ik reeds gesproken over de noodzaak tot het
vaststellen van de nieuwe statuten van FCB conform de Code Corporate
Governance. Deze aangepaste statuten liggen al sinds februari 2015 bij de
Eilandsraad ter behandeling. Daarbij is de zittingstermijn van alle RvC
leden van FCB sinds 31 december 2011 overschreden en dient deze te
worden verlengd door de Eilandsraad. De Eilandsraad is hier meerdere
malen op geattendeerd door FCB. Deze zaken maken onderdeel uit van de
governance van FCB en in lijn met het regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) acht ik het van belang dat die op orde is voor we
verdere stappen ondernemen. De gedeputeerden hebben aangegeven dat
het streven is om de nieuwe statuten van FCB voor de verkiezingen van
maart 2019 door de Eilandsraad te laten vaststellen. Ik heb aangedrongen
op een daadkrachtiger en slagvaardiger optreden van het bestuurscollege,
ook op dit punt.
Ik verwacht van het Bestuurscollege meer voortvarendheid. De komende
maanden zullen ze hard moeten werken aan het verder uitwerken van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 49

2

plannen in het kader van het te sluiten bestuursakkoord. Ik ga ervan uit
dat het openbaar lichaam daarin ook aandacht besteed aan de bekostiging
van de benodigde infrastructuur voor sociale woningbouw. Hierover zal ik
de komende periode ook nader in gesprek blijven treden met het openbaar lichaam Bonaire. In die gesprekken zal ik ook aandacht vragen voor
het vaststellen van de benodigde Huurcommissie- Huurprijzenverordening, de Verhuursubsidieverordening en eventueel de Huisvestingsverordening.
Tot slot heb ik in de gesprekken met het Bestuurscollege in lijn met de
recente kabinetsreactie inzake een ijkpunt voor de bestaanszekerheid
(sociaal minimum) voor Caribisch Nederland d.d. 29 juni jl. (Kamerstuk
34 775 IV, nr. 45) gesteld dat het Ministerie van BZK ondertussen werkt
aan de uitwerking van een vereenvoudigde vorm van huursubsidie, dan
wel een andere vorm van tegemoetkoming in de huurlasten in Caribisch
Nederland. Daarmee wordt getracht een oplossing te vinden voor de
aanwezige tekortkomingen in het huidige stelsel van de verhuurdersubsidie, hetgeen uiteindelijk ook de businesscase van FCB ten goede komt.
Ook heb ik een subsidie van 470.000 euro beschikbaar gesteld om de
realisatie van de sociale woningbouw op Bonaire op weg te helpen. Ik heb
daarbij wel de voorwaarde gesteld dat er een duidelijk totaalplan ligt voor
de nieuwbouw van alle 500 woningen.
Ik constateer dus dat er samen met FCB de afgelopen tijd veel stappen in
de goede richting zijn gemaakt. Tegelijkertijd liggen er ook nog diverse
vraagstukken en uitdagingen die moeten worden opgelost. Het openbaar
lichaam Bonaire zal hierbij een actieve rol moeten spelen, zodat er meer
zichtbare resultaten worden geboekt op het terrein van o.a. de sociale
woningbouw.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 49

3