Besluit van
houdende nadere regels met betrekking tot uiteindelijk belanghebbenden en
politiek prominente personen, het vaststellen van indicatoren voor het melden
van ongebruikelijke transacties en tot wijziging van enige andere besluiten in
verband met de implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn en de
verordening betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie
(Uitvoeringsbesluit Wwft 2018)

Op de voordracht van Onze Minister van Financiën van (...), 20xx-0000000000, directie
Financiële Markten, gedaan mede namens Onze Minister van Justitie en Veiligheid;
Gelet op de artikelen 1, eerste en derde lid, 15, eerste lid, en 31, eerste lid, van de Wet
ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, de artikelen 2:3b, tweede
lid, 2:10b, tweede lid en 4:10, derde lid, van de Wet op het financieel toezicht, artikel
30, derde lid, van de Woningwet, artikel 3.22, vierde lid, van de Wet basisregistratie
personen en artikel 127, tweede lid, van de Wegenverkeerswet 1994 en richtlijn (EU)
2015/849 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 inzake de
voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of
terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het
Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het
Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG van de Commissie (PbEU 2015,
L 141);
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van ..., nr. ...);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Financiën van (...), 20xx-0000000000,
directie Financiële Markten;
Hebben goedgevonden en verstaan:

Artikel 1
In dit besluit wordt verstaan onder:
betaalinstrument: betaalinstrument in de zin van artikel 4, onderdeel 14, van de
richtlijn betaaldiensten;
eigendomsbelang: recht op uitkering van de winst of de reserves van een
rechtspersoon of personenvennootschap, of op overschot na vereffening;
geldtransfer: geldtransfer in de zin van artikel 4, onderdeel 22, van de richtlijn
betaaldiensten;

overige rechtspersoon: vereniging, onderlinge waarborgmaatschappij, coöperatie of
stichting als bedoeld in artikel 3 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek;
personenvennootschap: maatschap als bedoeld in artikel 1655 van Boek 7A van het
Burgerlijk Wetboek, vennootschap onder firma als bedoeld in artikel 16 van het Wetboek
van Koophandel of commanditaire vennootschap als bedoeld in artikel 19 van het
Wetboek van Koophandel;
richtlijn transparantie: richtlijn nr. 2004/109/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 15 december 2004 betreffende transparantievereisten die gelden voor
informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de handel op een
gereglementeerde markt zijn toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (PbEU
2004, L 390);
wet: Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.
Artikel 2
1. Prominente publieke functies als bedoeld in de definitie van politiek prominente
persoon in de zin van artikel 1, eerste lid, van de wet zijn in elk geval:
a. staatshoofd, regeringsleider, minister, onderminister of staatssecretaris;
b. parlementslid of lid van een soortgelijk wetgevend orgaan;
c. lid van het bestuur van een politieke partij;
d. lid van een hooggerechtshof, constitutioneel hof of van een andere hoge
rechterlijke instantie die arresten wijst waartegen, behalve in uitzonderlijke
omstandigheden, geen beroep openstaat;
e. lid van een rekenkamer of van een raad van bestuur van een centrale bank;
f. ambassadeur, zaakgelastigde of hoge officier van de strijdkrachten;
g. lid van het leidinggevend lichaam, toezichthoudend lichaam of bestuurslichaam van
een staatsbedrijf;
h. bestuurder, plaatsvervangend bestuurder, lid van de raad van bestuur of bekleder
van een gelijkwaardige functie bij een internationale organisatie.
2. Middelbare of lagere functionarissen vallen niet onder de in het eerste lid bedoelde
prominente publieke functies.
3. Familierelaties als bedoeld in de definitie van familielid van een politiek prominente
persoon in de zin van artikel 1, eerste lid, van de wet zijn:
a. de echtgenoot van een politiek prominente persoon of een persoon die als
gelijkwaardig met de echtgenoot van een politiek prominente persoon wordt
aangemerkt;
b. een kind van een politiek prominente persoon, de echtgenoot van dat kind of een
persoon die als gelijkwaardig met de echtgenoot van dat kind wordt aangemerkt;
c. de ouder van een politiek prominente persoon.
3. Personen bekend als naaste geassocieerde van een politiek prominente persoon in
de zin van artikel 1, eerste lid, van de wet zijn:
a. een natuurlijke persoon van wie bekend is dat deze met een politiek prominente
persoon de gezamenlijke uiteindelijk belanghebbende is van een juridische entiteit of
een juridische constructie, of die met een politiek prominente persoon andere nauwe
zakelijke relaties heeft;
b. een natuurlijke persoon die de enige uiteindelijk belanghebbende is van een
juridische entiteit of juridische constructie waarvan bekend is dat deze is opgezet ten
behoeve van de feitelijke begunstiging van een politiek prominente persoon.

2

Artikel 3
1. Categorieën van natuurlijke personen die in elk geval moeten worden aangemerkt
als uiteindelijk belanghebbende zijn:
a. in het geval van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een
naamloze vennootschap, niet zijnde een vennootschap die als uitgevende instelling is
onderworpen aan openbaarmakingsvereisten als bedoeld in de richtlijn transparantie,
dan wel aan vergelijkbare internationale standaarden, met inbegrip van een 100 procent
dochtermaatschappij van een dergelijke vennootschap:
1°. natuurlijke personen die de uiteindelijke eigenaar zijn van of zeggenschap hebben
over de vennootschap, via:
- het direct of indirect houden van meer dan 25 procent van de aandelen, van de
stemrechten of van het eigendomsbelang in de vennootschap, met inbegrip van het
houden van toonderaandelen; of
- andere middelen, waaronder de voorwaarden voor consolidatie van een jaarrekening,
bedoeld in artikel 406, in samenhang met de artikelen 24a, 24b en 24d, van Boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek; of
2°. indien na uitputting van alle mogelijke middelen en op voorwaarde dat er geen
gronden voor verdenking bestaan, geen van de personen, bedoeld in subonderdeel 1°, is
achterhaald, of indien er enige twijfel bestaat of een persoon als bedoeld in
subonderdeel 1° de uiteindelijke eigenaar is of zeggenschap heeft, dan wel de
natuurlijke persoon is voor wiens rekening een transactie wordt verricht, de natuurlijke
persoon of personen die behoort of behoren tot het hoger leidinggevend personeel van
de vennootschap;
b. in het geval van een kerkgenootschap als bedoeld in artikel 2 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek:
1°. natuurlijke personen die bij ontbinding van het kerkgenootschap als
rechtsopvolger in het statuut van het kerkgenootschap zijn benoemd; of
2°. indien na uitputting van alle mogelijke middelen en op voorwaarde dat er geen
gronden voor verdenking bestaan, geen van de personen, bedoeld in subonderdeel 1°, is
achterhaald, of indien er enige twijfel bestaat of een persoon als bedoeld in
subonderdeel 1° de uiteindelijke eigenaar is of zeggenschap heeft, dan wel de
natuurlijke persoon is voor wiens rekening een transactie wordt verricht, de natuurlijke
personen die als bestuurder staan vermeld in het eigen statuut, of zo mogelijk als
bestuurder staan genoemd in de documenten van de kerkelijke organisatie;
c. in het geval van een overige rechtspersoon:
1°. natuurlijke personen die de uiteindelijke eigenaar zijn van of zeggenschap hebben
over de rechtspersoon, via:
- het direct of indirect houden van meer dan 25 procent van het eigendomsbelang in de
rechtspersoon;
- het direct of indirect kunnen uitoefenen van meer dan 25 procent van de stemmen bij
besluitvorming ter zake van wijziging van de statuten van de rechtspersoon; of
- het kunnen uitoefenen van feitelijk zeggenschap over de rechtspersoon; of
2°. indien na uitputting van alle mogelijke middelen en op voorwaarde dat er geen
gronden voor verdenking bestaan, geen van de personen, bedoeld in subonderdeel 1°, is
achterhaald, of indien er enige twijfel bestaat of een persoon als bedoeld in
subonderdeel 1° de uiteindelijke eigenaar is of zeggenschap heeft, dan wel de
natuurlijke persoon is voor wiens rekening een transactie wordt verricht, de natuurlijke

3

persoon of personen die behoort of behoren tot het hoger leidinggevend personeel van
de rechtspersoon;
d. in het geval van een personenvennootschap:
1°. natuurlijke personen die de uiteindelijke eigenaar zijn van of zeggenschap hebben
over de personenvennootschap via:
- het direct of indirect houden van meer dan 25 procent van het eigendomsbelang in de
personenvennootschap;
- het direct of indirect kunnen uitoefenen van meer dan 25 procent van de stemmen bij
besluitvorming ter zake van wijziging van de overeenkomst die ten grondslag ligt aan de
personenvennootschap, of ter zake van de uitvoering van die overeenkomst anders dan
door daden van beheer, voor zover in die overeenkomst besluitvorming bij meerderheid
van stemmen is voorgeschreven; of
- het kunnen uitoefenen van feitelijke zeggenschap over de personenvennootschap; of
2°. indien na uitputting van alle mogelijke middelen en op voorwaarde dat er geen
gronden voor verdenking bestaan, geen van de personen, bedoeld in subonderdeel 1°, is
achterhaald, of indien er enige twijfel bestaat of een persoon als bedoeld in
subonderdeel 1° de uiteindelijke eigenaar is of zeggenschap heeft, dan wel de
natuurlijke persoon is voor wiens rekening een transactie wordt verricht, de natuurlijke
persoon of personen die behoort of behoren tot het hoger leidinggevend personeel van
de personenvennootschap;
e. in het geval van een trust:
1°. de oprichter of oprichters;
2°. de trustee of trustees;
3°. voor zover van toepassing, de protector of protectors;
4°. de begunstigden, of voor zover de afzonderlijke personen die de begunstigden zijn
van de trust niet kunnen worden bepaald, de groep van personen in wier belang de trust
hoofdzakelijk is opgericht of werkzaam is; en
5°. elke andere natuurlijke persoon die door directe of indirecte eigendom of via
andere middelen uiteindelijke zeggenschap over de trust uitoefent.
2. Het eerste lid, onderdeel a, is van overeenkomstige toepassing op Europese
naamloze vennootschappen en Europese coöperatieve vennootschappen, alsmede op
andere juridische entiteiten vergelijkbaar met een besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid of een naamloze vennootschap.
3. Het eerste lid, onderdeel c, is van overeenkomstige toepassing op andere juridische
entiteiten vergelijkbaar met een van deze rechtspersonen.
4. Het eerste lid, onderdeel d, is van overeenkomstige toepassing op rederijen,
Europees economische samenwerkingsverbanden of andere juridische entiteiten
vergelijkbaar met een personenvennootschap.
5. Het eerste lid, onderdeel e, is van overeenkomstige toepassing op andere juridische
constructies vergelijkbaar met een trust.
6. Voor de toepassing van het eerste lid wordt onder hoger leidinggevend personeel
uitsluitend verstaan: een of meer bestuurders in de zin van artikel 9 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek, of, in het geval van een personenvennootschap, een of meer
vennoten, met uitzondering van een vennoot bij wijze van geldschieting als bedoeld in
artikel 19, eerste lid, van het Wetboek van Koophandel.

4

Artikel 4
1. De indicatoren, bedoeld in artikel 15, eerste lid, van de wet, zijn vastgesteld in de
bijlage bij dit besluit.
2. Voor bijkantoren in Nederland van een bank of andere financiële onderneming met
zetel buiten Nederland als bedoeld in artikel 1a, tweede en derde lid, van de wet, gelden
de indicatoren die van toepassing zijn voor een bank of het type financiële onderneming
waarvan het bijkantoor deel uitmaakt.
Artikel 5
Het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1 wordt “artikel 28, derde lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme” vervangen door: artikel 31, tweede en derde lid, van de Wet
ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.
B
Artikel 13 komt te luiden:
Artikel 13
1. Overtreding van de navolgende voorschriften van de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme, de verordening betreffende bij
geldovermakingen te voegen informatie en de verordening inzake de veiling van
broeikasgasemissierechten, is als volgt beboetbaar:
Artikel
Boetecategorie
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
1e
2
2
2
2a
3
2b
2
2c
2
2d
2
2e, eerste lid
2
2e, tweede lid
2
2f, eerste, tweede en vierde lid
2
3, eerste tot en met negende en elfde lid
3
3a, eerste en tweede lid
3
4, eerste lid, tweede lid, tweede volzin, en
2
derde lid
5, eerste, derde en vijfde lid
3
6
2
7, tweede lid
2
8
3

5

9
10, tweede lid
11
16
17, tweede lid
20a
20b
23, eerste, tweede en vierde lid
23a
33
34
35
35a
38
2. Voor een overtreding van artikel 1a, zesde lid, van de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme geldt de boetecategorie die is bepaald ten
aanzien van het artikel waarop de overtreding betrekking heeft.
3. Overtreding van de navolgende voorschriften van de verordening betreffende bij
geldovermakingen te voegen informatie is als volgt beboetbaar:

3
1
2
3
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2

Artikel
Boetecategorie
Verordening betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie
4
2
5
2
6
2
7
2
8
2
9
2
10
2
11
2
12
2
13
2
14
2
16, eerste lid
2
4. Overtreding van het bepaalde in de verordening inzake de veiling van
broeikasgasemissierechten is beboetbaar met een boete van de tweede categorie.
5. Het geen gevolg geven dan wel niet tijdig of onvolledig gevolg geven aan een
krachtens artikel 28 van de Wwft gegeven aanwijzing is beboetbaar met een boete van
de tweede categorie.
Artikel 6
In artikel 3a, eerste lid, onderdeel h, van het Besluit markttoegang financiële
ondernemingen Wft wordt “Verordening (EG) nr. 1781/2006 van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 15 november 2006 (Pb EU L 345)
betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie over de betaler” vervangen door:
Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015
betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie en tot intrekking van
verordening (EG) nr. 1781/2006 (PbEU 2015, L 141).

6

Artikel 7
In subonderdeel 2.1 van bijlage C bij het Besluit gedragstoezicht financiële
ondernemingen Wft wordt “de artikelen 2, 3, eerste lid, 4, eerste lid, 5, eerste en
derde lid, 8, 16, tweede lid, 23, eerste en tweede lid, 33 en 34 van de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme” vervangen door: overtreding
van de artikelen 2, 3, eerste lid, 4, eerste lid, 5, eerste tot en met derde lid, 8, 16, 17,
tweede lid, 23, eerste en tweede lid, 33 en 34 van de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme.
Artikel 8
In subonderdeel 2.1 van bijlage 2 bij het Besluit toegelaten instellingen
volkshuisvesting 2015 wordt “de artikelen 2, 3, eerste lid, 4, eerste lid, 5, eerste en
derde lid, 8, 16, tweede lid, 23, eerste en tweede lid, 33 en 34 van de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme” vervangen door: overtreding
van de artikelen 2, 3, eerste lid, 4, eerste lid, 5, eerste tot en met derde lid, 8, 16, 17,
tweede lid, 23, eerste en tweede lid, 33 en 34 van de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme.
Artikel 9
In artikel 46, onderdeel e, van het Besluit basisregistratie personen wordt “artikel
24 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme” vervangen
door: artikel 1d, eerste lid, onderdeel c, van de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme.
Artikel 10
In artikel 156, onderdeel g, van het Reglement rijbewijzen wordt “artikel 1, eerste
lid, onderdeel a, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme” vervangen door: artikel 1a, eerste tot en met vierde lid, van de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.
Artikel 11
Het Uitvoeringsbesluit Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme wordt ingetrokken.
Artikel 12
Dit besluit treedt in werking op het tijdstip waarop de Implementatiewet vierde antiwitwasrichtlijn in werking treedt.
Artikel 13
Dit besluit wordt aangehaald als: Uitvoeringsbesluit Wwft 2018.

7

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Financiën,

De Minister van Justitie en Veiligheid,

8

Bijlage Indicatorenlijst
Bijlage als bedoeld in artikel 4, eerste lid.
Tabel 1. Indicatoren voor banken en andere financiële ondernemingen
Instelling
Toepasselijke indicatoren*
Bank (artikel 1a, tweede lid, van de wet)
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, waarbij contante
omwisseling in een andere valuta of van
kleine naar grote coupures plaatsvindt.
Een contante storting voor een bedrag
van €10.000,- of meer ten gunste van een
credit card of een vooraf betaald
betaalinstrument (prepaid card).
Het gebruik van een credit card of een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) in verband met een transactie voor
een bedrag van €15.000,- of meer.

Degene die, geen bank zijnde, in hoofdzaak
zijn bedrijf maakt van het verrichten van
een of meer van de werkzaamheden die
zijn opgenomen onder punt 2, 3, 5, 6, 9, 10
en 12 van Bijlage I bij de richtlijn
kapitaalvereisten (artikel 1a, derde lid,

Een geldtransfer voor een bedrag van
€2.000,- of meer, tenzij het een
geldtransfer betreft door een instelling die
de afwikkeling van bedoelde geldtransfer
overlaat aan een andere instelling waarop
de meldingsplicht, bedoeld in artikel 16,
eerste lid, van de wet, eveneens van
toepassing is.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van

9

onderdeel a, van de wet)

een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, waarbij contante
omwisseling in een andere valuta of van
kleine naar grote coupures plaatsvindt.
Een contante storting voor een bedrag
van €10.000,- of meer ten gunste van een
credit card of een vooraf betaald
betaalinstrument (prepaid card).
Het gebruik van een credit card of een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) in verband met een transactie voor
een bedrag van €15.000,- of meer.

Degene die, geen bank zijnde, in hoofdzaak
zijn bedrijf maakt van het verrichten van de
werkzaamheden die zijn opgenomen onder
punt 14 van bijlage I bij de richtlijn
kapitaalvereisten (artikel 1a, derde lid,
onderdeel a, van de wet)

Degene die, geen bank zijnde, in hoofdzaak
zijn bedrijf maakt van het verrichten van
betaaldiensten als bedoeld in de bijlage bij

Een geldtransfer voor een bedrag van
€2.000,- of meer, tenzij het een
geldtransfer betreft door een instelling die
de afwikkeling van bedoelde geldtransfer
overlaat aan een andere instelling waarop
de meldingsplicht, bedoeld in artikel 16,
eerste lid, van de wet, eveneens van
toepassing is.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen

10

de richtlijn betaaldiensten (artikel 1a, derde
lid, onderdeel b, van de wet)

of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, waarbij contante
omwisseling in een andere valuta of van
kleine naar grote coupures plaatsvindt.
Een contante storting voor een bedrag
van €10.000,- of meer ten gunste van een
credit card of een vooraf betaald
betaalinstrument (prepaid card).
Het gebruik van een credit card of een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) in verband met een transactie voor
een bedrag van €15.000,- of meer.

Beleggingsonderneming (artikel 1a, derde
lid, onderdeel c, van de wet)

Een geldtransfer voor een bedrag van
€2.000,- of meer, tenzij het een
geldtransfer betreft door een instelling die
de afwikkeling van bedoelde geldtransfer
overlaat aan een andere instelling waarop
de meldingsplicht, bedoeld in artikel 16,
eerste lid, van de wet, eveneens van
toepassing is.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

11

Beleggingsinstelling (artikel 1a, derde lid,
onderdeel d, van de wet)

Elektronischgeldinstelling (artikel 1a, derde
lid, onderdeel e, van de wet)

Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een contante storting voor een bedrag
van €10.000,- of meer ten gunste van een
credit card of een vooraf betaald
betaalinstrument (prepaid card).
Het gebruik van een credit card of een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) in verband met een transactie voor
een bedrag van €15.000,- of meer.

Wisselinstelling (artikel 1a, derde lid,
onderdeel f, van de wet)

Een geldtransfer voor een bedrag van
€2.000,- of meer, tenzij het een
geldtransfer betreft door een instelling die
de afwikkeling van bedoelde geldtransfer
overlaat aan een andere instelling waarop
de meldingsplicht, bedoeld in artikel 16,
eerste lid, van de wet, eveneens van
toepassing is.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat

12

deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Levensverzekeraar (artikel 1a, derde lid,
onderdeel g, van de wet)

Icbe (artikel 1a, derde lid, onderdeel h, van
de wet)

Financiële dienstverlener die bemiddelt in
levensverzekeringen (artikel 1a, derde lid,
onderdeel i, van de wet)

Een transactie van €10.000,- of meer,
waarbij contante omwisseling in een
andere valuta of van kleine naar grote
coupures plaatsvindt.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.

13

Betaaldienstagent (artikel 1a, derde lid,
onderdeel j, van de wet)

Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van
een (rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een contante storting voor een bedrag
van €10.000,- of meer ten gunste van een
credit card of een vooraf betaald
betaalinstrument (prepaid card).
Het gebruik van een credit card of een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) in verband met een transactie voor
een bedrag van €15.000,- of meer.
Een geldtransfer voor een bedrag van
€2.000,- of meer, tenzij het een
geldtransfer betreft door een instelling die
de afwikkeling van bedoelde geldtransfer
overlaat aan een andere instelling waarop
de meldingsplicht, bedoeld in artikel 16,
eerste lid, van de wet, eveneens van
toepassing is.

*Waar de genoemde bedragen in euro staan vermeld is ook bedoeld de tegenwaarde
daarvan in een vreemde valuta.
Het ligt in de rede dat transacties die in verband met witwassen of financieren van
terrorisme aan politie of Openbaar Ministerie worden gemeld, ook aan de Financiële

14

inlichtingen eenheid worden gemeld; er is immers de veronderstelling dat deze
transacties verband kunnen houden met witwassen of financieren van terrorisme.
Tabel 2. Indicatoren voor natuurlijke personen, rechtspersonen en
vennootschappen handelend in het kader van hun beroepsactiviteiten
Instelling
Toepasselijke indicatoren*
Belastingadviseur (artikel 1a, vierde lid,
Een transactie waarbij de instelling
onderdeel a, van de wet)
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Externe registeraccountant of externe
accountant-administratieconsulent (artikel
1a, vierde lid, onderdeel b, van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Advocaat (artikel 1a, vierde lid, onderdeel

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling

15

c, van de wet)

aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Notaris, toegevoegd notaris of kandidaatnotaris (artikel 1a, vierde lid, onderdeel d,
van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Degene die werkzaamheden verricht in de
uitoefening van een aan dat van advocaat,
notaris, toegevoegd notaris of kandidaatnotaris gelijksoortig juridisch beroep of
bedrijf (artikel 1a, vierde lid, onderdeel e,
van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat

16

die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Trustkantoor (artikel 1a, vierde lid,
onderdeel f, van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Persoon die beroeps- of bedrijfmatig een
adres of postadres ter beschikking stelt
(artikel 1a, vierde lid, onderdeel g, van de
wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.

Tussenpersoon, voor zover deze bemiddelt

Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling

17

bij het tot stand brengen en het sluiten van
overeenkomsten inzake onroerende zaken
of rechten waaraan onroerende zaken zijn
onderworpen (artikel 1a, vierde lid,
onderdeel h, van de wet)

Tussenpersoon, voor zover deze bemiddelt
bij het tot stand brengen en het sluiten van
overeenkomsten inzake koop en verkoop
van voertuigen, schepen,
kunstvoorwerpen, antiquiteiten,
edelstenen, edele metalen, sieraden of
juwelen (artikel 1a, vierde lid, onderdeel h,
van de wet)

Beroeps- of bedrijfsmatig handelende
koper of verkoper van goederen, voor
zover betaling van deze goederen in
contanten plaatsvindt voor een bedrag van
€ 10 000 of meer (artikel 1a, vierde lid,
onderdeel i, van de wet)

aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques aan toonder, een
vooraf betaald betaalinstrument (prepaid
card) of soortgelijke betaalmiddelen.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij een of meerdere
voertuigen, schepen, kunstvoorwerpen,
antiquiteiten, edelstenen, edele metalen,
sieraden of juwelen verkocht worden
tegen geheel of gedeeltelijke contante
betaling, waarbij het contant te betalen
bedrag €20.000,- of meer bedraagt.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of

18

gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Speelcasino (artikel 1a, vierde lid,
onderdeel j, van de wet)

Een transactie waarbij tegen geheel of
gedeeltelijke contante betaling een of
meerdere voertuigen, schepen,
kunstvoorwerpen, antiquiteiten,
edelstenen, edele metalen, sieraden of
juwelen gekocht of verkocht worden,
waarbij het contant te betalen bedrag
€20.000,- of meer bedraagt.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Het in depot nemen van munten,
bankbiljetten of andere waarden voor een
bedrag van €10.000,- of meer.
Een girale betalingstransactie voor een
bedrag van €15.000,- of meer.

Aanbieders van kansspelen, anders dan
een speelcasino (artikel 1a, vierde lid,
onderdeel j, van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques, een vooraf
betaald betaalinstrument (prepaid card) of
buitenlandse valuta.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.

19

Taxateur (artikel 1a, vierde lid, onderdeel
k, van de wet)

Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.

Pandhuis (artikel 1a, vierde lid, onderdeel
l, van de wet)

Een transactie voor een bedrag van
€10.000,- of meer, betaald aan of door
tussenkomst van de instelling in
contanten, met cheques, een vooraf
betaald betaalinstrument (prepaid card) of
buitenlandse valuta.
Een transactie waarbij de instelling
aanleiding heeft om te veronderstellen dat
deze verband kan houden met witwassen
of financieren van terrorisme.
Een transactie van of ten behoeve van een
(rechts)persoon die woonachtig of
gevestigd is of zijn zetel heeft in een staat
die op grond van artikel 9 van de vierde
anti-witwasrichtlijn in gedelegeerde
handelingen van de Europese Commissie
is aangewezen als een staat met een
hoger risico op witwassen of financieren
van terrorisme.
Een transactie waarbij een goed of
goederen in de macht van het pandhuis
gebracht worden, waarbij het door het
pandhuis daarvoor ter beschikking

20

gestelde bedrag €20.000,- of meer
bedraagt.
*Waar de genoemde bedragen in euro staan vermeld is ook bedoeld de tegenwaarde
daarvan in een vreemde valuta.
Het ligt in de rede dat transacties die in verband met witwassen of financieren van
terrorisme aan politie of Openbaar Ministerie worden gemeld, ook aan de Financiële
inlichtingen eenheid worden gemeld; er is immers de veronderstelling dat deze
transacties verband kunnen houden met witwassen of financieren van terrorisme.

21

NOTA VAN TOELICHTING
I. Algemeen
1. Inleiding
Dit besluit strekt samen met de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn1 tot
implementatie van richtlijn (EU) nr. 2015/849/EC van het Europees Parlement en de
Raad van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel
voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening
(EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van
Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG
van de Commissie (PbEU L 141/73) (hierna: de vierde anti-witwasrichtlijn). Voorts geeft
dit besluit samen met de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn uitvoering aan de
Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015
betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie en tot intrekking van
verordening (EG) nr. 1781/2006 (PbEU 2015, L 141) (hierna: de verordening). De
termijn voor implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn verstreek op 26 juni 2017.
De vierde anti-witwasrichtlijn vervangt de derde anti-witwasrichtlijn2 en vult het reeds
bestaande instrumentarium om het gebruik van het financieel stelsel voor witwassen en
financieren van terrorisme tegen te gaan, verder aan. Daarbij is rekening gehouden met
de aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF)3 en de uitkomsten van een
evaluatie van de derde anti-witwasrichtlijn.4
De verordening vervangt verordening (EG) Nr. 1781/2006 van het Europees Parlement
en de Raad van 15 november 2006 betreffende bij geldovermakingen te voegen
informatie over de betaler (PbEU 2006, L 345). De aanleiding voor deze nieuwe
verordening is gelegen in de herziene FATF-aanbevelingen. Uit FATF-aanbeveling 16
volgt dat landen ervoor moeten zorgdragen dat financiële instellingen (girale)
overschrijvingen vergezeld laten gaan van alle noodzakelijke informatie over de afzender
en de begunstigde van een transactie, waarbij deze informatie door de gehele
betaalketen bij de geldovermaking gevoegd dient te blijven. De verordening beoogt een
volledige traceerbaarheid van geldovermakingen, ten einde witwassen en financieren
van terrorisme te voorkomen, op te sporen en te onderzoeken.

1

Kamerstukken 34 808.
Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2005 tot
voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de
financiering van terrorisme (PbEU 2005, L 309).
3
International Standards on Combating Money Laundering and the Financing of Terrorism &
Proliferation (The FATF Recommendations), February 2012, beschikbaar via: http://www.fatfgafi.org/publications/fatfrecommendations/documents/fatf-recommendations.html.
4
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van
Richtlijn 2005/60/EG tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen
van geld en de financiering van terrorisme, 11 april 2012. COM(2012) 168.
2

22

Voor een uitgebreide toelichting op de inhoud van de vierde anti-witwasrichtlijn en de
verordening wordt verwezen naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel voor
de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn.5
De implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn en de bepalingen ter uitvoering van
de verordening krijgen hoofdzakelijk hun beslag in de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). In aanvulling daarop behoeft ook het
Uitvoeringsbesluit wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
(Uitvoeringsbesluit Wwft) aanpassing, evenals enkele andere besluiten. Omdat een
omvangrijke wijziging van het Uitvoeringsbesluit Wwft nodig was, wordt dat besluit
ingetrokken en vervangen door een nieuw besluit.
De inhoudelijke wijzigingen die ten opzichte van het Uitvoeringsbesluit Wwft worden
doorgevoerd, worden toegelicht in paragraaf 2. Vervolgens wordt in paragraaf 3
stilgestaan bij de regeldruk voor het bedrijfsleven, alsmede bij de gevolgen voor de
toezichthoudende autoriteiten en de Financiële inlichtingen eenheid (FIU). In paragraaf 4
worden de opmerkingen van belanghebbenden bij de consultatie van het ontwerpbesluit
besproken. Tot slot is in paragraaf 5 een transponeringstabel opgenomen.
2. Belangrijkste wijzigingen
§ 2.1. Politiek prominente personen
De Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn voorziet in een wijziging van het begrip
‘politiek prominent persoon’ (PEP). Daarbij is bepaald dat bij algemene maatregel van
bestuur wordt voorzien in een uitwerking van de definitie van dit begrip. De
begripsomschrijving van PEP wijzigt met de implementatie van de vierde antiwitwasrichtlijn ook in onderhavig besluit. Zo wordt voorzien in een uitbreiding van de
definitie van PEP met bestuurders, plaatsvervangend bestuurders en leden van de raad
van bestuur of bekleders van een gelijkwaardige functie bij een internationale
organisatie.
De definities van ‘familielid van een politiek prominente persoon’ en van ‘persoon
bekend als naaste geassocieerde van een politiek prominente persoon’ worden eveneens
uitgewerkt in dit besluit. De vierde anti-witwasrichtlijn wijzigt deze begrippen niet
inhoudelijk, maar verwijst hiervoor niet langer naar de uitvoeringsrichtlijn bij de derde
anti-witwasrichtlijn. In overeenstemming daarmee voorziet ook het onderhavige besluit
niet in een inhoudelijke wijziging van deze begripsomschrijvingen.
§ 2.2. Uiteindelijk belanghebbende
Het besluit voorziet in een nadere uitwerking en uitbreiding van de begripsomschrijving
van ‘uiteindelijk belanghebbende’ (UBO). De vierde anti-witwasrichtlijn laat de kern van
het begrip UBO ongewijzigd, maar voorziet in een gewijzigde uitwerking van dit begrip
ten opzichte van de derde anti-witwasrichtlijn.
Bij de implementatie van de begripsomschrijving van UBO uit de vierde antiwitwasrichtlijn, is de structuur van artikel 3, zesde lid, van de richtlijn gevolgd. De
Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn implementeert het algemeen deel van deze
5

Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 3.

23

definitie, door middel van een begripsomschrijving in artikel 1 Wwft. De twee criteria om
te beoordelen of een persoon kwalificeert als UBO, krijgen daarmee hun beslag in de
Wwft. Het betreft het houden van het uiteindelijke eigendom of het hebben van de
uiteindelijke zeggenschap in een cliënt. De nadere uitwerking van de
begripsomschrijving, waarin artikel 3, zesde lid, onderdelen a tot en met c, van de
vierde anti-witwasrichtlijn voorziet, wordt met het onderhavige besluit geïmplementeerd.
Het betreft de categorieën van personen die in elk geval als UBO moeten worden
aangemerkt. In dit besluit is dit gespecificeerd voor juridische entiteiten die in Nederland
voorkomen.
De begripsomschrijving van UBO in de vierde anti-witwasrichtlijn is zowel relevant voor
het cliëntenonderzoek, als voor de centrale registratie van UBO-informatie. In de weten regelgeving met betrekking tot de centrale registratie van UBO-informatie zal bij
onderhavig besluit worden aangesloten. Hierbij zij opgemerkt dat van bepaalde, in het
voorstel voor de Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden nader te
benoemen, juridische entiteiten geen UBO-informatie centraal hoeft te worden
geregistreerd.6
§ 2.3. Wijzigingen in het cliëntenonderzoek
De vierde anti-witwasrichtlijn laat, anders dan de derde anti-witwasrichtlijn, geen ruimte
voor het opsommen van gevallen waarin vereenvoudigd cliëntenonderzoek kan
plaatsvinden. Instellingen dienen, op grond van een risicobeoordeling voorafgaand aan
het aangaan van een zakelijke relatie of het verrichten van een incidentele transactie,
vast te stellen of kan worden volstaan met een vereenvoudigd cliëntenonderzoek. Om
die reden konden de bepalingen die deel uitmaakten van het Uitvoeringsbesluit Wwft,
waarin verwezen wordt naar cliënten waarnaar in alle gevallen vereenvoudigd
cliëntenonderzoek kan worden verricht, in het onderhavige besluit niet worden
gehandhaafd. In plaats daarvan dienen instellingen, op grond van artikel 6 Wwft, de
risicofactoren in bijlage II bij de vierde anti-witwasrichtlijn in acht te nemen, om te
beoordelen of sprake is van een lager risico op witwassen en financieren van terrorisme
dat een vereenvoudigd cliëntenonderzoek rechtvaardigt.
Omdat de vierde anti-witwasrichtlijn daarnaast nog slechts voorziet in een uitzondering
op de verplichte cliëntenonderzoeksmaatregelen voor zover het gaat om elektronisch
geld dat aan bepaalde voorwaarden voldoet7, is het voortaan niet langer mogelijk om
cliëntenonderzoeksmaatregelen achterwege te laten indien sprake is van onder meer
spaarproducten voor kinderen en bepaalde leaseovereenkomsten. Ook hieraan wordt
met het onderhavige besluit gevolg gegeven.
§ 2.4. Vervallen bepalingen overdracht handhavende bevoegdheden
Als gevolg van de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn worden de
toezichthoudende autoriteiten voortaan aangewezen in artikel 1d Wwft. Voorts komen
aan de toezichthoudende autoriteiten op grond van hoofdstuk 4 Wwft diverse
handhavingsbevoegdheden toe. Het is daardoor niet langer nodig bij algemene
maatregel van bestuur handhavende bevoegdheden van de minister van Financiën over

6

Zie in dit kader het ontwerpvoorstel Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden
d.d. 30 maart 2017, beschikbaar via: www.internetconsultatie.nl.
7
Artikel 12 van de vierde anti-witwasrichtlijn.

24

te dragen aan De Nederlandsche Bank N.V., de Stichting Autoriteit Financiële Markten,
de kansspelautoriteit en het Bureau Financieel Toezicht.
§ 2.5. Indicatoren ongebruikelijke transacties
De Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn voorziet in een nieuw artikel 1a Wwft,
dat bepaalt welke instellingen binnen de reikwijdte van de vierde anti-witwasrichtlijn
vallen. Met het oog op de wijzigingen die daaruit voortkomen, is de bijlage bij het
onderhavige besluit ten opzichte van het Uitvoeringsbesluit Wwft gewijzigd. Daardoor
sluiten de indicatoren voor het melden van een ongebruikelijke transactie, op grond van
artikel 16 Wwft, aan bij voornoemd wetsartikel. Daarbij is ook voorzien in indicatoren
voor het melden van een ongebruikelijke transactie door de instellingen die nieuw onder
de verplichtingen van de Wwft zijn komen te vallen: aanbieders van kansspelen en
personen en vennootschappen die in goederen handelen en betalingen in contant geld
doen of ontvangen van EUR 10.000,- of meer. In lijn met de bepalingen van de vierde
anti-witwasrichtlijn en met het oog op het hoge risico dat aan contante betalingen is
verbonden, zijn tot slot de meldbedragen in de indicatoren die betrekking hebben op
contante omwisseling, contante storting of contante betalingen verlaagd.
§ 2.6. Boetecategorieën
De systematiek dat de hoogte van het basis- en maximumbedrag van een bestuurlijke
boete op grond van de Wwft wordt vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur, aan
de hand van een indeling in boetecategorieën, blijft na implementatie van de vierde antiwitwasrichtlijn ongewijzigd. Wel dient de indeling van overtredingen in boetecategorieën
in artikel 13 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector te worden gewijzigd,
om de boetehoogte van overtredingen van de Wwft in lijn te brengen met de vierde antiwitwasrichtlijn.
3. Gevolgen van het ontwerpbesluit
Op onderdelen brengt het onderhavige besluit gevolgen met zich voor de regeldruk voor
het bedrijfsleven. Het Adviescollege Toetsing Regeldruk heeft hierover advies
uitgebracht. In dit advies stelt het College dat er geen aanleiding bestaat voor het
maken van opmerkingen over het nut en de noodzaak van het onderhavige besluit en
dat zij geen mogelijkheden ziet voor minder belastende alternatieven. Ook de
werkbaarheid van de bepalingen in het besluit geven geen aanleiding tot opmerkingen.
Wel adviseert het College om een berekening van de totale gevolgen voor de regeldruk
te maken, zoveel mogelijk met behulp van scenario’s of bandbreedtes. Waar dit mogelijk
is, is in navolgende omschrijving van de gevolgen van dit besluit voor de regeldruk
rekening gehouden met dit advies.
In de eerste plaats komen de bepalingen uit het Uitvoeringsbesluit Wwft, die
omstandigheden aanwijzen waarin vereenvoudigd cliëntenonderzoek kan plaatsvinden,
niet terug in het onderhavige besluit.8 Als gevolg van de vierde anti-witwasrichtlijn is het
niet langer mogelijk deze omstandigheden bij algemene maatregel van bestuur aan te
wijzen, maar dient een instelling steeds op basis van een risicoanalyse te beoordelen of
er sprake is van een lager risico op witwassen of financieren van terrorisme (zie ook
voorgaande paragraaf 2.3). Deze wijziging kan ertoe leiden dat een instelling in minder
8

Het betreft artikel 2 en 3 van het Uitvoeringsbesluit Wwft.

25

gevallen kan volstaan met een vereenvoudigd cliëntenonderzoek. Tegelijkertijd geldt dat
de risicofactoren in Annex II bij de vierde anti-witwasrichtlijn, die kunnen duiden op een
lager risico op witwassen en terrorismefinanciering, gedeeltelijk overeenkomen met de
omstandigheden die tot dusver in het Uitvoeringsbesluit Wwft stonden omschreven.
Bovendien komt de uitzondering voor het moeten aanmerken van de uiteindelijk
belanghebbende voor beursgenoteerde vennootschappen en 100 procent
dochtermaatschappijen in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het onderhavige besluit
gedeeltelijk overeen met artikel 2 van het Uitvoeringsbesluit Wwft.
In die gevallen waarin een instelling desalniettemin aanvullende
cliëntenonderzoeksmaatregelen moet nemen als gevolg van deze wijzigingen, worden de
kosten die daarmee gemoeid zijn geschat op EUR 74,- per cliënt. Daarbij is uitgegaan
van een uurtarief van EUR 37,-9 en een tijdsbesteding van twee uur per cliënt voor het
uitvoeren van een risicoanalyse en het nemen van de cliëntenonderzoeksmaatregelen.
Hierbij wordt rekening gehouden met het feit dat een deel van de informatie die over
een cliënt moet worden vergaard, reeds bij de instelling beschikbaar is. Uitgaande van
een totaal van 10.000 tot 30.000 cliënten10, wordt de regeldruk als gevolg van deze
wijziging geschat op EUR 740.000,- tot EUR 2.220.000,-.
Doordat ook leden van bestuurslichamen van politieke partijen als PEP worden
aangemerkt, alsmede de bestuurders van een internationale organisatie of personen die
een gelijkwaardige functie hebben bij een internationale organisatie, zal er in meer
gevallen verscherpt cliëntenonderzoek moeten worden verricht. Dit zal naar schatting
per PEP EUR 104,- aan eenmalige kosten met zich brengen. Hierbij wordt ervan
uitgegaan dat het nemen van de maatregelen, bedoeld in artikel 8, vijfde lid, gemiddeld
2 uur in beslag neemt voor een medewerker van de instelling, waarbij wordt uitgegaan
van een gemiddeld uurtarief van EUR 37,-. Daarnaast zal een lid van het hoger
leidinggevend personeel van een instelling betrokken zijn, ten einde toestemming te
geven voor het aangaan of voortzetten van een zakelijke relatie of incidentele transactie
met een PEP. Daarvoor wordt uitgegaan van een uurtarief van EUR 91,-11 en een
gemiddelde tijdsbesteding van een 20 minuten. Een zakelijke relatie met een PEP dient
voorts aan een verscherpte controle te worden onderworpen. Door de uitbreiding van
het begrip van PEP zal deze verscherpte controle in meer gevallen moeten plaatsvinden.
Omdat het op voorhand onduidelijk is hoeveel producten of diensten politiek prominente
personen afnemen bij Wwft-instellingen en ook niet goed gewerkt kan worden met een
bandbreedte, zijn de totale kosten van de wijzigingen van het begrip van PEP niet
kwantificeerbaar.
De wijziging van het UBO-begrip zal ertoe leiden dat een instelling in het kader van haar
cliëntenonderzoek meer personen dan voorheen moet identificeren als UBO en in die
9

Bron: Bijlage 5 bij het Handboek meting regeldruk, versie d.d. 1 juli 2014, gemiddelde van het
bruto uurloon van een administratief medewerker, zoals gemeten door het CBS.
10
In haar consultatiereactie op het ontwerp voor het Uitvoeringsbesluit Wwft 2018, te raadplegen
via www.internetconsultatie.nl, schat de Nederlandse Vereniging van Banken in dat het mogelijk om
tienduizenden klanten gaat.
11
Bron: Bijlage 5 bij het Handboek meting regeldruk, versie d.d. 1 juli 2014, gemiddelde van het
bruto uurloon van een bedrijfshoofd en hoge manager, zoals gemeten door het CBS.

26

gevallen ook redelijke maatregelen moet nemen om de identiteit van de UBO te
verifiëren. De informatie die hiermee wordt vergaard, dient op grond van artikel 33 Wwft
tevens te worden bewaard. Naar schatting zal dit aan kosten EUR 74,- per UBO met zich
brengen. Daarbij is uitgegaan van een tijdsbesteding van 2 uur en een gemiddeld
uurtarief van EUR 37,- (rekening houdend met het diverse scala aan instellingen dat
binnen de reikwijdte van de Wwft valt). Omdat het op voorhand onduidelijk is hoeveel
producten of diensten door vennootschappen en andere juridische entiteiten alsmede
trusts of soortgelijke juridische constructies die in Nederland worden beheerd, worden
afgenomen bij Wwft-instellingen, zijn de totale kosten van de wijzigingen in het UBObegrip niet kwantificeerbaar.
Tot slot hebben de wijzigingen van de indicatoren in de bijlage bij het Uitvoeringsbesluit
Wwft 2018 tot gevolg dat er in meer gevallen een ongebruikelijke transactie zal worden
gemeld bij de FIU. De kosten die met het melden van een ongebruikelijke transactie
gepaard gaan, worden geschat op EUR 37,- (uitgaande van een tijdsbesteding van één
uur voor het melden van een ongebruikelijke transactie bij de FIU en een uurtarief van
EUR 37,-). Navraag bij de FIU leert dat er in ieder geval een toename van het aantal
meldingen door personen die in goederen handelen en daarbij contante betalingen doen
of ontvangen van EUR 10.000,- of meer wordt verwacht. Deze personen dienen voortaan
van contante betalingen van EUR 20.000,- of meer in plaats van EUR 25.000 of meer
een melding te maken bij de FIU, hetgeen naar verwachting van de FIU leidt tot een
toename van het aantal meldingen met 33% van deze groep instellingen. Uitgaande van
de ruim 5.500 meldingen die de FIU in 2016 van deze groep instellingen ontving, wordt
geschat dat het gaat om een toename van het aantal meldingen met 1.815. De totale
gevolgen voor de regeldruk bedragen daarmee naar schatting EUR 67.155,-. Voor de
regeldruk die de meldplicht voor nieuwe instellingen, zoals aanbieders van kansspelen,
met zich brengt, wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van de memorie van toelichting bij de
Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn.
4. Consultatie
Van 31 januari 2018 tot en met 28 februari 2018 is het ontwerp voor dit besluit ter
consultatie voorgelegd via de website www.internetconsultatie.nl. In deze periode van
publieke consultatie zijn er 22 openbare reacties ontvangen en 8 niet openbare reacties.
De openbare reacties zijn afkomstig van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs,
VAN Kansspelen, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), PWC
Belastingadviseurs, Dutch Fund and Asset Management Association, de Nederlandse
Orde van Advocaten, de gecombineerde commissie vennootschapsrecht, Register
Belastingadviseurs, de Vereniging Effecten Uitgevende Ondernemingen, Familiebedrijven
Nederland, VNO-NCW, Nauta Dutilh, de Nederlandse Vereniging van Makelaars, VBO
Makelaars en VastgoedPRO gezamenlijk (de gezamenlijke makelaarsorganisaties), CMS,
de Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland, het Verbond van
Verzekeraars, de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, de Nederlandse Orde van
Administratie en Belastingdeskundigen en Full Finance Consultants gezamenlijk, Bosse
Notaris, Stichting Colperfo, HVK Stevens en één particulier.
Naar aanleiding van de consultatiereacties is dit besluit op verschillende onderdelen
aangepast. In het navolgende worden de ontvangen reacties, voor zover relevant voor
het onderhavige besluit, per thema besproken.

27

§ 4.1. Politiek prominente personen
In diverse consultatiereacties is aandacht besteed aan de omschrijving van ‘prominente
publieke functies’ in artikel 2 van onderhavig besluit. Naar aanleiding van de ontvangen
consultatiereacties is, conform de begripsomschrijving van politiek prominent persoon in
de vierde anti-witwasrichtlijn, verduidelijkt dat ‘middelbare of lagere functionarissen’ niet
vallen onder de in artikel 2, eerste lid, bedoelde prominente publieke functies.
Prominente publieke functies zijn invloedrijke functies die een hoger risico op
bijvoorbeeld corruptie met zich brengen. Functionarissen die een functie op lager niveau
bekleden, worden geacht in een minder invloedrijke positie te verkeren waardoor de
risico’s op bijvoorbeeld witwassen of corruptie op voorhand kleiner worden geschat. Ook
bestuursleden van lokale politieke partijen, waar in de consultatiereacties door
bijvoorbeeld VNO-NCW, de gezamenlijke makelaarsorganisaties en de NVB op is
gewezen, dienen om die reden niet als politiek prominent persoon te worden
aangemerkt. De risicogebaseerde benadering van de Wwft brengt echter wel met zich
dat ook ten aanzien van deze personen een verscherpt cliëntenonderzoek noodzakelijk
kan zijn vanwege de risico’s die zich in een concreet geval voordoen.
In verschillende consultatiereacties is daarnaast verzocht om een verduidelijking van de
functies die genoemd staan in artikel 2, eerste lid. Hieraan is in de tekst van het
onderhavige besluit geen gevolg gegeven. De omschrijving van functies die als
‘prominente publieke functies’ worden aangemerkt is niet limitatief. Dit volgt uit het
woord ‘zoals’ in artikel 3, negende lid, van de vierde anti-witwasrichtlijn en wordt in de
aanhef van artikel 2, eerste lid, verduidelijkt door ‘in elk geval’. Dit niet-limitatieve
karakter brengt met zich dat bij algemene maatregel van bestuur niet kan worden
voorzien in een opsomming van alle functies die het betreft, maar volstaan moet worden
met een generieke omschrijving. Aan een opsomming van exacte functies staat
bovendien in de weg dat de omschrijving van ‘prominente publieke functies’ in het
onderhavige besluit ook toepasbaar moet zijn op functies in het buitenland.
Onderkend wordt echter dat het ontbreken van een lijst met exacte functies van invloed
is op de inspanningen die een instelling moet verrichten in het kader van het
cliëntenonderzoek. Om die reden zal, conform de guidance van FATF 12 en in lijn met het
politiek akkoord dat is bereikt over wijzigingen van de vierde anti-witwasrichtlijn13, bij de
herziening van de ‘Algemene leidraad Wet ter voorkoming van witwassen en financieren
van terrorisme (Wwft) en Sanctiewet (Sw)’14 een lijst worden gepubliceerd van de
specifieke functies die in Nederland in ieder geval onder de opgenomen categorieën
‘prominent publieke functies’ vallen. Met deze leidraad en voornoemde lijst in het
bijzonder wordt beoogd de instellingen die binnen de reikwijdte van de Wwft vallen, te
ondersteunen.

12

FATF guidance on politically exposed persons, juni 2013, beschikbaar via: http://www.fatfgafi.org/media/fatf/documents/recommendations/Guidance-PEP-Rec12-22.pdf.
13
Beschikbaar via: http://www.consilium.europa.eu/en/policies/fight-against-terrorism/.
14
Beschikbaar via: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/richtlijnen/2011/02/21/algemeneleidraad-wet-ter-voorkoming-van-witwassen-en-financieren-van-terrorisme-wwft-en-sanctiewet-sw.

28

§ 4.2. Uitwerking UBO-begrip
Naar aanleiding van de ontvangen consultatiereacties met betrekking tot de uitwerking
van de begripsomschrijving van UBO zijn er verschillende wijzigingen doorgevoerd in het
onderhavige besluit.
De consultatiereacties hebben er in de eerste plaats toe geleid dat het onderscheid dat
in de vierde anti-witwasrichtlijn in de begripsomschrijving van UBO wordt gemaakt
tussen juridische entiteiten en juridische constructies, in het onderhavige besluit meer is
toegespitst op de in Nederland voorkomende rechtsvormen. Zo is voor de uitwerking van
de begripsomschrijving van UBO voor stichtingen thans aangesloten bij de uitwerking
van het UBO-begrip voor vennootschappen en andere juridische entiteiten. Het betreft
artikel 3, zesde lid, onderdeel a, van de vierde anti-witwasrichtlijn. Hiermee wordt
onderkend dat een stichting in Nederland rechtspersoonlijkheid heeft en qua vorm en
functie beter vergelijkbaar is met de benoemde, overige rechtspersonen dan met trusts.
Als gevolg van deze wijzigingen dienen tot de UBO’s van een stichting onder andere de
natuurlijke persoon of personen die direct of indirect meer dan 25% van het
eigendomsbelang in de stichting houden. In het geval van stichtingen kunnen
uitkeringen aan anderen dan de oprichters, bestuurders en leden van andere organen
worden gedaan met een ideële of sociale strekking. Deze uitkeringen vallen als uitkering
van winst ook onder de definitie van eigendomsbelang.
Stichtingen worden, tezamen met verenigingen, onderlinge waarborgmaatschappijen en
coöperaties in het onderhavige besluit tot de ‘overige rechtspersonen’ gerekend. Voor
kerkgenootschappen is, net als voor besloten en naamloze vennootschappen, een
eigenstandige uitwerking van het begrip van UBO opgenomen. Daarmee is rekening
gehouden met de bijzondere status die aan deze rechtspersoon toekomt op grond van
artikel 2 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
Naar aanleiding van verschillende consultatiereacties, waaronder van de Vereniging
Effecten Uitgevende Ondernemingen, is verduidelijkt dat de uitzondering voor
beursgenoteerde vennootschappen waarop reeds openbaarmakingsvereisten van
toepassing zijn, eveneens geldt voor 100% dochtermaatschappijen van deze
beursgenoteerde vennootschappen. Omdat in deze gevallen de UBO’s van de
dochtermaatschappij dezelfde zijn als de UBO’s van de beursgenoteerde vennootschap,
kan deze uitzondering zich ook tot de dochtermaatschappij van de beursgenoteerde
vennootschap uitstrekken.
Daarnaast is de reikwijdte van het begrip hoger leidinggevend personeel verduidelijkt
voor de toepassing van het UBO-begrip. Tot het hoger leidinggevend personeel worden
op grond van de Wwft de dagelijks beleidsbepalers van een Wwft-instelling gerekend,
alsmede de leidinggevenden binnen een instelling direct onder dat niveau die
verantwoordelijk zijn voor natuurlijke personen wier werkzaamheden van invloed zijn op
de blootstelling van een instelling aan de risico’s op witwassen en het financieren van
terrorisme. Deze begripsomschrijving sluit aan bij de functie van het hoger
leidinggevend personeel van Wwft-instellingen bij het risicomanagement van instellingen
en het aangaan van zakelijke relaties met cliënten, op grond van de Wwft, maar is niet
één op één toepasbaar bij het identificeren van de UBO’s van een juridische entiteit. Om
die reden is, in afwijking van de begripsomschrijving in artikel 1 van de Wwft, bepaald
dat ten behoeve van het identificeren van de UBO(’s) van een juridische entiteit onder

29

het hoger leidinggevend personeel het statutair bestuur moet worden verstaan. In het
geval van personenvennootschappen, die geen statutair bestuurders kennen, dienen de
vennoten tot het hoger leidinggevend personeel te worden gerekend.
Daarnaast zijn de verwijzingen naar het ‘rechtstreeks’ of ‘onrechtstreeks’ houden van
aandelen, stemrechten of eigendomsbelang vervangen door het ‘direct’ of indirect’
houden daarvan. Daarmee wordt niet langer de bewoording van de vierde antiwitwasrichtlijn gevolgd, maar gekozen voor een bewoording die in Nederland meer
gebruikelijk is. Benadrukt wordt dat hiermee geen wijziging van inhoudelijke betekenis is
beoogd.
Tot slot is er door verschillende respondenten toe opgeroepen om in de wet- en
regelgeving met betrekking tot de centrale registratie van UBO-informatie zoveel
mogelijk een gelijkluidende begripsomschrijving te hanteren als in de Wwft en het
onderhavige besluit. Naar aanleiding van deze reacties is in paragraaf 2.2. van deze nota
van toelichting verduidelijkt dat bij de totstandkoming van de centrale registratie van
UBO-informatie zal worden aangesloten bij de uitwerking van het begrip UBO in het
onderhavige besluit. Hierbij zij opgemerkt dat van bepaalde, in het voorstel voor de
Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden nader te benoemen,
juridische entiteiten geen UBO-informatie centraal hoeft te worden geregistreerd.15
§ 4.3. Regeldruk
In diverse consultatiereacties is aandacht gevraagd voor de gevolgen van de
implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn voor de regeldruk. Daarbij is in een
aantal gevallen aangegeven dat deze gevolgen, blijkens de regeldruk paragraaf in de
ontwerpnota van toelichting, worden onderschat.
Naar aanleiding van de ontvangen consultatiereacties en het advies van het
Adviescollege Toetsing Regeldruk zijn in paragraaf 3 van het algemeen deel van de nota
van toelichting de gevolgen voor de regeldruk verder in kaart gebracht. Het wordt
onderkend dat de verplichtingen die voor instellingen voortvloeien uit de vierde antiwitwasrichtlijn aanzienlijke gevolgen hebben voor de regeldruk. Gelet op het doel van
deze regelgeving, het voorkomen van het gebruik van het financieel stelsel voor
witwassen en financieren van terrorisme, worden deze gevolgen – zowel internationaal,
als nationaal – proportioneel geacht.
De gevolgen die de onderhavige wet- en regelgeving met zich brengen worden voorts
doorlopend gemonitord. Waar mogelijk zullen instellingen worden ondersteund bij de
naleving hiervan, bijvoorbeeld door middel van de leidraden van de Rijksoverheid en de
toezichthouders.
5. Implementatietermijn
Op grond van artikel 67 van de vierde anti-witwasrichtlijn moeten lidstaten de nodige
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking doen treden die nodig zijn om
uiterlijk op 26 juni 2017 aan deze richtlijn te voldoen. De implementatie van de vierde
15

Zie in dit kader het ontwerpvoorstel Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden
d.d. 30 maart 2017, beschikbaar via www.internetconsultatie.nl. Hierin wordt onder meer bepaald
van welke juridische entiteiten informatie over UBO’s centraal zal worden geregistreerd.

30

anti-witwasrichtlijn in de Nederlandse wet- en regelgeving heeft echter vertraging
opgelopen, waardoor de termijn van 26 juni 2017 is overschreden. De Europese
Commissie heeft Nederland op 19 juli 2017 in gebreke gesteld vanwege de
overschrijding van deze implementatietermijn. Op 7 december 2017 heeft de Europese
Commissie in een met redenen omkleed advies een termijn van twee maanden gesteld,
waarbinnen Nederland de noodzakelijke maatregelen moet nemen om alsnog aan de
verplichtingen uit de vierde anti-witwasrichtlijn te voldoen. Omdat deze termijn niet is
gehaald, kan de Europese Commissie het Europees Hof van Justitie verzoeken een
dwangsom en een boete aan Nederland op te leggen.
Zoals ook in de memorie van toelichting bij de Implementatiewet vierde antiwitwasrichtlijn is toegelicht, zijn de gevolgen van de overschrijding van de
implementatietermijn - waar het gaat om de in Nederlandse wet- en regelgeving
verankerde maatregelen ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme relatief beperkt.16 De belangrijkste reden hiervoor is dat Nederland reeds eerder, per 1
januari 2013, een wetswijziging heeft doorgevoerd waarmee de herziene aanbevelingen
van FATF in de Wwft zijn geïmplementeerd.
6. Transponeringstabel
Artikel, -lid of –onderdeel vierde antiwitwasrichtlijn

Te implementeren in

Artikel 1 tot en met artikel 3, vijfde lid

Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn17
Artikel 3 Uitvoeringsbesluit Wwft 2018
Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn
Artikel 2, eerste lid, Uitvoeringsbesluit
Wwft 2018
Artikel 2, tweede lid, Uitvoeringsbesluit
Wwft 2018
Artikel 2, derde lid, Uitvoeringsbesluit
Wwft 2018
Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn
Artikel 13 Besluit bestuurlijke boetes
financiële sector
Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn

Artikel 3, zesde lid
Artikel 3, zevende en achtste lid

Artikel 3, negende lid
Artikel 3, tiende lid
Artikel 3, elfde lid
Artikel 3, twaalfde lid tot en met artikel 58

Artikel 59
Artikel 60 tot en met Artikel 69 en bijlagen
I tot en met III

16

Zie voor een nadere toelichting hierop de memorie van toelichting bij de Implementatiewet vierde
anti-witwasrichtlijn (Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 3.).
17
Kamerstukken II, 2017-2018, 34 808, nr. 3, p. 89.

31

Artikel, -lid of –onderdeel verordening

Uit te voeren in

Artikel 1 tot en met 16

Behoeven naar hun aard geen
implementatie
Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn
Artikel 13 Besluit bestuurlijke boetes
financiële sector
Zie transponeringstabel bij het
wetsvoorstel voor de Implementatiewet
vierde anti-witwasrichtlijn

Artikel 17

Artikel 18
Artikel 19 tot en met 27

II. Artikelsgewijs
Artikel 1
Ten opzichte van het Uitvoeringsbesluit Wwft keert de begripsomschrijving van Onze
Minister, met het oog op het vervallen van artikel 5 van datzelfde besluit, niet terug. Met
het oog op de uitwerking van het UBO-begrip in artikel 3, wordt een begripsomschrijving
van eigendomsbelang, van overige rechtspersoon en van personenvennootschap
toegevoegd. Onder eigendomsbelang word verstaan het hebben van een recht op
uitkering van de winst of de reserves van de rechtspersoon of personenvennootschap of
op overschot na vereffening.
Met personenvennootschap wordt aangesloten bij de terminologie die in artikel 3 van de
Wwft reeds wordt gehanteerd. Daarnaast is een begripsomschrijving van de richtlijn
transparantie toegevoegd. Zoals ook uit de toelichting bij artikel 3 zal blijken, zijn de
openbaarmakingsvereisten van de richtlijn transparantie van belang voor de beoordeling
van de noodzaak om van een beursgenoteerde vennootschap de UBO’s te identificeren.
Tot slot keert ook de definitie van de richtlijn betaaldiensten, zoals deze in het
Uitvoeringsbesluit Wwft was opgenomen, niet terug met het oog op de gelijkluidende
definitie die met de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn in de Wwft is
opgenomen en die uitgaat van de herziene richtlijn betaaldiensten.18
Artikel 2
In artikel 2 wordt in de eerste plaats bepaald welke functies in elk geval als ‘politiek
prominente functies’ moeten worden aangemerkt. Het eerste lid sluit in dit kader aan bij
de definitie van PEP in artikel 3, negende lid, van de vierde anti-witwasrichtlijn.
Voorheen werd voor de definitie van het begrip PEP verwezen naar de uitvoeringsrichtlijn
bij de derde anti-witwasrichtlijn. Deze uitvoeringsrichtlijn is met de vierde anti-

18

Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015
betreffende betalingsdiensten in de interne markt, houdende wijziging van de Richtlijnen
2002/65/EG, 2009/110/EG en 2013/36/EU en Verordening (EU) nr. 1093/2010 en houdende
intrekking van Richtlijn 2007/64/EG (PbEU 2015, 337).

32

witwasrichtlijn komen te vervallen. Ten opzichte van de begripsomschrijving van PEP in
deze uitvoeringsrichtlijn, wordt ter implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn in
feite in vier wijzigingen voorzien. Zo is verduidelijkt dat naast ministers en
staatssecretarissen, ook onderministers als PEP moeten worden aangemerkt. Daarnaast
is verduidelijkt dat naast parlementsleden, ook leden van een soortgelijk wetgevend
orgaan binnen de reikwijdte van het PEP-begrip vallen. In beide gevallen gaat het om
verduidelijkingen die relevant zijn voor personen die woonachtig zijn in het buitenland of
een buitenlandse nationaliteit hebben. In de vierde anti-witwasrichtlijn wordt voor het
verscherpt cliëntenonderzoek naar PEPs niet langer een onderscheid gemaakt tussen
buitenlandse PEPs en binnenlandse PEPs, zodat ook naar PEPs met de Nederlandse
nationaliteit of PEPs die in Nederland woonachtig zijn verscherpt cliëntenonderzoek moet
worden verricht. De toegevoegde verwijzingen naar onderminister en een met het
parlement vergelijkbaar wetgevend orgaan zijn echter niet relevant voor de kwalificatie
van een Nederlands persoon als PEP.
Daarnaast worden met het onderhavige artikel leden van bestuurslichamen van politieke
partijen als PEP aangemerkt, alsmede de bestuurders van een internationale organisatie
of personen die een gelijkwaardige functie hebben bij een internationale organisatie.
Deze uitbreiding volgt op de FATF-aanbevelingen. De invulling van het begrip
internationale organisatie dat binnen FATF wordt gehanteerd, is derhalve relevant. 19
Daaruit volgt onder meer dat sprake moet zijn van een organisatie die wordt erkend
door het recht van de deelnemende landen en op basis van politieke overeenstemming
tot stand zijn gekomen. Voorbeelden die genoemd worden zijn de Verenigde Naties, de
instellingen van de Europese Unie, de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie en de
Wereldhandelsorganisatie.
In het tweede lid is verduidelijkt dat middelbare of lagere functionarissen, conform het
bepaalde in artikel 3, negende lid, van de vierde anti-witwasrichtlijn, niet onder de in het
eerste lid bedoelde prominente publieke functies vallen. Aan functies op dit niveau wordt
op voorhand een lager risico toegekend, zodat een verscherpt cliëntenonderzoek niet in
alle gevallen noodzakelijk is. Tegelijkertijd geldt dat de opsomming van prominente
publieke functies in het eerste lid, conform artikel 3, negende lid, van de vierde antiwitwasrichtlijn niet limitatief is. Dit houdt verband met de risicogebaseerde benadering
van het cliëntenonderzoek, die vergt dat instellingen de risico’s van een concreet geval
in acht nemen en de cliëntenonderzoeksmaatregelen daarop afstemmen. In
voorkomende gevallen kunnen er ook hogere risico’s zijn verbonden aan functies die niet
in artikel 2, eerste lid, van dit besluit zijn genoemd.
Ook de begripsomschrijvingen van ‘familielid van een politiek prominente persoon’ en
‘naaste geassocieerde van een politiek prominente persoon’ zijn nader uitgewerkt. Deze
begrippen blijven ten opzichte van de uitvoeringsrichtlijn bij de derde antiwitwasrichtlijn, waarnaar eerder in de Wwft werd verwezen, ongewijzigd.
Artikel 3

19

Zie in dit kader de betekenis die in de general glossary bij de International standards on
combating money laundering and the financing of terrorism & proliferation wordt gegeven aan
‘international organisation’.

33

Algemeen
Het algemene deel van de definitie van ‘uiteindelijk belanghebbende’ in artikel 3, zesde
lid, van de vierde anti-witwasrichtlijn heeft zijn beslag gekregen in artikel 1 Wwft.
Blijkens de genoemde richtlijnbepaling wordt onder UBO elke natuurlijke persoon
verstaan die de uiteindelijke eigenaar is van of uiteindelijke zeggenschap heeft over een
cliënt, dan wel de natuurlijke persoon voor wiens rekening een transactie of activiteit
wordt verricht. In artikel 3, zesde lid, onderdelen a tot en met c, van de vierde antiwitwasrichtlijn wordt vervolgens een nadere uitwerking gegeven aan het algemeen deel
van de definitie van UBO. Deze uitwerking, die gewijzigd is ten opzichte van de derde
anti-witwasrichtlijn, wordt met het onderhavige artikel geïmplementeerd.
De nadere uitwerking van de begripsomschrijving van UBO bepaalt welke personen ten
minste als UBO moeten worden gezien. Het betreft nadrukkelijk geen limitatieve
opsomming van de mogelijke UBO’s van een cliënt. Steeds zal, op basis van de criteria
die in artikel 1 van de Wwft zijn geïmplementeerd, moeten worden beoordeeld of er ook
andere personen als UBO moeten worden aangemerkt. Nu de begripsomschrijving van
UBO uit de vierde anti-witwasrichtlijn aansluit bij de begripsomschrijving die FATF
hanteert, is de guidance van FATF hiervoor van betekenis.20 Een cliënt kan één of
meerdere UBO’s hebben.
Artikel 3, zesde lid, onderdelen a, b en c, van de vierde anti-witwasrichtlijn maakt een
onderscheid tussen vennootschappen en andere juridische entiteiten (onderdeel a),
trusts (onderdeel b) en juridische entiteiten en juridische constructies vergelijkbaar met
trusts (onderdeel c). Dit onderscheid komt terug in de onderdelen a tot en met e van
artikel 3, eerste lid, van dit besluit. Omdat het, conform overweging 12 van de vierde
anti-witwasrichtlijn, van belang is dat de bepalingen met betrekking tot de
beschikbaarheid van UBO-informatie van toepassing zijn op het breedst mogelijke scala
van juridische entiteiten dat in een lidstaat kan worden opgericht, is deze onderverdeling
in artikel 3 toegespitst op de juridische entiteiten en juridische constructies die met
name in Nederland voorkomen.
De begripsomschrijving van UBO voor juridische entiteiten wordt geïmplementeerd met
het eerste lid, onderdelen a tot en met d, van artikel 3 in dit besluit. Deze onderdelen
hebben betrekking op besloten en naamloze vennootschappen, kerkgenootschappen en
overige rechtspersonen. Ook voor personenvennootschappen wordt in het eerste lid,
onderdeel d, aangesloten bij de begripsomschrijving van UBO voor juridische entiteiten,
zoals ook reeds het geval is in het vierde lid, onderdeel b, van artikel 3 van de Wwft. In
onderdeel e van het eerste lid wordt de begripsomschrijving van UBO voor trusts
geïmplementeerd. Tot slot is in het tweede tot en met vijfde lid bepaald dat de
begripsomschrijvingen uit het eerste lid van overeenkomstige toepassing zijn op
vergelijkbare juridische entiteiten of juridische constructies die bijvoorbeeld naar
buitenlands recht zijn opgericht. De uitwerking van het begrip UBO in de vierde antiwitwasrichtlijn brengt met zich dat het in geen geval mogelijk is dat een juridische
entiteit of juridische constructie geen UBO heeft. Indien een buitenlandse juridische
entiteit of juridische constructie kenmerken heeft van verschillende juridische entiteiten,
zodat het op voorhand niet duidelijk is welke uitwerking van het UBO-begrip in het
eerste lid van toepassing is, zijn de criteria uit artikel 1 van de Wwft leidend.

20

FATF guidance on Transparency and Beneficial Ownership, oktober 2014.

34

Besloten vennootschappen en naamloze vennootschappen
Het eerste lid, onderdeel a, van artikel 3 heeft betrekking op besloten vennootschappen
met beperkte aansprakelijkheid (BV’s) en op naamloze vennootschappen (NV’s). Deze
uitwerking is daarnaast, blijkens het tweede lid van dit artikel, van overeenkomstige
toepassing op Europese naamloze vennootschappen en Europese coöperatieve
vennootschappen, alsmede op andere juridische entiteiten die vergelijkbaar zijn met een
BV of NV. De UBO’s van een BV, NV of vergelijkbare juridische entiteit kunnen in de
eerste plaats natuurlijke personen zijn die aandelen, stemrechten of een
eigendomsbelang houden in een vennootschap. Daarbij wordt een indicatief percentage
van 25% gehanteerd: personen die meer dan 25% van de aandelen, stemrechten of
eigendomsbelang in een vennootschap houden, dienen in elk geval als UBO te worden
aangemerkt. Dat wil tegelijkertijd niet zeggen dat natuurlijke personen die een lager
percentage aan aandelen, stemrechten of eigendomsbelang in een vennootschap
houden, in geen geval als UBO kunnen worden aangemerkt. Indien deze personen op
andere wijze de uiteindelijke zeggenschap in een vennootschap hebben, bijvoorbeeld op
basis van contractuele betrekkingen, kwalificeren zij (eveneens) als UBO op grond van
de criteria in artikel 1 Wwft.
Niet alleen natuurlijke personen die direct meer dan 25% van de aandelen,
stemrechten, of het eigendomsbelang in een vennootschap houden, moeten als UBO
worden aangemerkt. Ook indien het uiteindelijk eigendom of de uiteindelijke
zeggenschap in een vennootschap indirect wordt gehouden, bijvoorbeeld door
tussenkomst van een andere rechtspersoon, zoals een stichting administratiekantoor, of
een structuur van rechtspersonen, dient een natuurlijke persoon als UBO te worden
aangemerkt. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om de natuurlijke personen die, op grond
van de begripsomschrijving van UBO voor overige rechtspersonen in het eerste lid,
onderdeel c, kwalificeren als de UBO van een stichting administratiekantoor die de
aandelen in een vennootschap houdt. In artikel 3, zesde lid, onderdeel a, onder i, van de
vierde anti-witwasrichtlijn is bepaald dat het houden van meer dan 25% van de
aandelen of van het eigendomsbelang in een vennootschap door tussenkomst van een
juridische entiteit, waarover dezelfde natuurlijke persoon of personen de zeggenschap
hebben, een indicatie is van een indirect uiteindelijk belang in een vennootschap. In het
onderhavige artikel krijgt dit zijn beslag met een verwijzing naar het indirect houden van
aandelen, stemrechten of eigendomsbelang.
Conform het bepaalde in de vierde anti-witwasrichtlijn is daarnaast verduidelijkt dat ook
natuurlijke personen die toonderaandelen houden in een vennootschap, als UBO kunnen
worden aangemerkt. Ook in gevallen waarin een beperkt recht op de aandelen in een
vennootschap is gevestigd, bijvoorbeeld door het verpanden van stemrechten of het
verlenen van vruchtgebruik over een stemrecht, kan de pandhouder of de
vruchtgebruiker als UBO van een vennootschap worden aangemerkt.
Op grond van het eerste lid, onderdeel a, onder 2°, dienen ook natuurlijke personen die
via andere middelen dan aandelen, stemrechten of eigendomsbelang de uiteindelijke
eigenaar zijn van of de uiteindelijke zeggenschap hebben over een juridische entiteit, als
UBO te worden aangemerkt. Zeggenschap via andere middelen kan op grond van de
vierde anti-witwasrichtlijn onder meer worden vastgesteld volgens de criteria die in
artikel 22, eerste tot en met vijfde lid, van de richtlijn jaarrekening staan omschreven.
Deze criteria zijn in Nederland opgenomen in artikel 406, in samenhang met de

35

artikelen 24a, 24b en 24d van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Het betreft onder
meer gevallen waarin een natuurlijke persoon als aandeelhouder het recht heeft om de
meerderheid van de bestuursleden van een vennootschap te benoemen of te ontslaan,
ongeacht welk percentage aan aandelen wordt gehouden. Een ander voorbeeld betreft
natuurlijke personen die op basis van een overeenkomst met de vennootschap een
overheersende invloed op de vennootschap kunnen uitoefenen, zoals bijvoorbeeld het
geval kan zijn bij economisch eigendom.
Een belangrijk onderdeel van de uitwerking van de definitie van UBO voor
vennootschappen en juridische entiteiten in artikel 3, zesde lid, onderdeel a, van de
vierde anti-witwasrichtlijn, betreft de gevallen waarin hoger leidinggevend personeel als
UBO wordt aangemerkt. Tot het hoger leidinggevend personeel worden, voor de
toepassing van het onderhavige artikel en in afwijking van artikel 1 van de Wwft, de
statutair bestuurder of – indien sprake is van een meerkoppig bestuur – de statutair
bestuurders van een vennootschap gerekend. Dit is bepaald in het zevende lid.
Dit aspect van de begripsomschrijving van UBO wordt met de vierde anti-witwasrichtlijn
geïntroduceerd en sluit aan op de FATF-aanbevelingen.21 Het brengt met zich dat er in
alle gevallen (ten minste) een natuurlijke persoon als UBO van een vennootschap of
juridische entiteit moet worden aangemerkt. Indien het niet mogelijk blijkt een
natuurlijk persoon te achterhalen die de uiteindelijke eigenaar is van of de uiteindelijke
zeggenschap heeft over een juridische entiteit via het houden van aandelen,
stemrechten, eigendomsbelang of andere middelen, dient het hoger leidinggevend
personeel van de juridische entiteit als UBO te worden aangemerkt. Uit de verplichtingen
met betrekking tot het cliëntenonderzoek volgt dat deze maatregelen moeten worden
afgestemd op het risico op witwassen of financieren van terrorisme dat zich in een
concreet geval voordoet. Van belang is dat een instelling de maatregelen vastlegt die
zijn genomen om de UBO’s van een cliënt te achterhalen. Dit volgt uit artikel 33 Wwft.
Het hoger leidinggevend personeel wordt eveneens als UBO aangemerkt, indien er
twijfel bestaat of een natuurlijk persoon daadwerkelijk het uiteindelijk eigendom of de
uiteindelijke zeggenschap in een vennootschap heeft. In dat kader is van belang dat het
aanmerken van het hoger leidinggevend personeel als UBO nadrukkelijk een
terugvaloptie is: het hoger leidinggevend personeel kan alleen dan als UBO worden
aangemerkt, indien alle mogelijke maatregelen door een instelling zijn ingezet om op
eerder genoemde gronden de UBO’s van een cliënt vast te stellen en indien er geen
gronden bestaan voor verdenking van witwassen of financieren van terrorisme. Immers,
in die gevallen is een instelling op grond van de wet gehouden zijn dienstverlening te
weigeren of te beëindigen, omdat niet aan de vereisten van het cliëntenonderzoek kan
worden voldaan.
Tot slot geldt met betrekking tot BV’s, NV’s en vergelijkbare juridische entiteiten dat de
natuurlijke personen, bedoeld in onderdeel a van het eerste lid, niet als UBO worden
aangemerkt indien sprake is van een vennootschap die is onderworpen aan de
openbaarmakingsvereisten van de richtlijn transparantie, of aan vergelijkbare
openbaarmakingsvereisten in staat buiten de Europese Unie. Omdat op deze
beursgenoteerde vennootschappen reeds openbaarmakingsvereisten van toepassing
zijn, wordt het – zo volgt uit artikel 3, zesde lid, onderdeel a, van de vierde anti21

Zie in dit kader de interpretive note bij FATF aanbeveling 10.

36

witwasrichtlijn – in deze gevallen niet nodig geacht de natuurlijke personen als UBO aan
te merken. Indien een dergelijke beursgenoteerde vennootschap een 100%
dochtermaatschappij heeft, geldt dezelfde uitzondering ook voor deze
dochtermaatschappij. In een dergelijk geval zijn de UBO’s van de beursgenoteerde
vennootschap immers ook de UBO’s van de dochtermaatschappij, zodat de geldende
openbaarmakingsvereisten ook daarop reeds van toepassing zijn.
Kerkgenootschappen en overige rechtspersonen
In het eerste lid, onderdelen b en c, wordt het begrip van UBO nader uitgewerkt voor
kerkgenootschappen en overige rechtspersonen. Omdat aan kerkgenootschappen op
grond van artikel 2, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
rechtspersoonlijkheid toekomt, wordt ook voor de begripsomschrijving van UBO voor
kerkgenootschappen aangesloten bij het UBO-begrip voor juridische entiteiten. Gelet op
de bijzondere positie van kerkgenootschappen, die op grond van artikel 2, tweede lid,
van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek geregeerd worden door het eigen statuut, wordt
in het onderhavige artikel voorzien in een eigenstandige bepaling voor het identificeren
van de UBO’s van kerkgenootschappen. Tot de natuurlijke personen die in elk geval als
UBO van een kerkgenootschap moeten worden aangemerkt, worden de natuurlijke
personen gerekend die bij ontbinding van het kerkgenootschap als rechtsopvolger in het
eigen statuut zijn benoemd, gelet op een potentieel eigendomsbelang van deze
natuurlijke personen. In lijn met de vierde anti-witwasrichtlijn geldt daarnaast, bij wijze
van uiterste terugvaloptie, dat onder omstandigheden de natuurlijke personen die als
bestuurder staan vermeld in het statuut van het kerkgenootschap, of in de documenten
van de kerkelijke organisatie, als UBO van het kerkgenootschap moeten worden
aangemerkt. Deze laatste categorie natuurlijke personen komt in feite overeen met het
hoger leidinggevend personeel dat op grond van de vierde anti-witwasrichtlijn als UBO
van een juridische entiteit moet worden aangemerkt.
In het eerste lid, onderdeel c, is voorts uitgewerkt welke natuurlijke personen in elk
geval tot de UBO’s van overige rechtspersonen, niet zijnde vennootschappen of
kerkgenootschappen, moeten worden gerekend. Onder ‘overige rechtspersonen worden
de vereniging, onderlinge waarborgmaatschappij, coöperatie en stichting gerekend. Met
name omdat ten aanzien van deze rechtspersonen geen sprake kan zijn van het houden
van aandelen is voorzien in een aparte definitie.
Personenvennootschappen
Voor het identificeren van de UBO’s van een personenvennootschap wordt aangesloten
bij artikel 3, zesde lid, onderdeel a, van de vierde anti-witwasrichtlijn. De rechtsvormen
die tot de personenvennootschappen worden gerekend, worden aangemerkt als
juridische entiteiten. Voorzien is in een aparte definitie, zoals ook het geval is in het
vierde lid, onderdeel b, van artikel van de Wwft. Het gaat hier immers om
vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, waarbij geen sprake kan zijn van het
houden van aandelen.
Omdat er geen sprake kan zijn van het houden van aandelen in een
personenvennootschap, worden in plaats daarvan de natuurlijke personen die meer dan
25% van het eigendomsbelang houden in een personenvennootschap, of die in nader
omschreven gevallen meer dan 25% van de stemmen of de feitelijke zeggenschap in
een personenvennootschap kunnen uitoefenen, als UBO aangemerkt. Onder

37

eigendomsbelang wordt, blijkens de begripsomschrijving in artikel 1, het hebben van
een recht op uitkering van de winst of van de reserves van de personenvennootschap
verstaan, dan wel op een overschot na vereffening.
Ook voor onderdeel d van het eerste lid is de vorenstaande toelichting met betrekking
tot de UBO’s van BV’s en NV’s relevant. Zo wordt ook voor personenvennootschappen
voorzien in de uiterste terugvaloptie van het aanmerken van hoger leidinggevend
personeel als UBO. Omdat een personenvennootschap geen statutair bestuurders kent,
is in het zevende lid verduidelijkt dat in het geval van personenvennootschappen en voor
de toepassing van deze begripsomschrijving onder het hoger leidinggevend personeel de
vennoten van de personenvennootschap worden verstaan. Daarbij wordt een
uitzondering gemaakt voor de vennoten bij wijze van geldschieting, omdat deze
vennoten geen feitelijke invloed op de besluitvorming kunnen uitoefenen.
Trusts
Artikel 3, zesde lid, onderdeel b, van de vierde anti-witwasrichtlijn wordt
geïmplementeerd met het eerste lid, onderdeel e. Dit onderdeel heeft betrekking op de
UBO’s van trusts.
De Angelsaksische rechtsvorm ‘trust’ is een juridische constructie, waarbij
vermogensbestanddelen worden toevertrouwd aan een beheerder (trustee) die deze
vermogensbestanddelen overeenkomstig een trustakte aanwendt voor één of meer
begunstigden.22 De oprichters, trustees, eventuele protectors en de begunstigden van
een trust dienen in elk geval als UBO van een trust te worden aangemerkt. Uit artikel 1
van de Wwft volgt dat voor de invulling van deze begrippen wordt verwezen naar het
Verdrag inzake het recht dat toepasselijk is op trusts en inzake de erkenning van
trusts.23 Ook natuurlijke personen die door direct of indirect eigendom of via andere
middelen zeggenschap over de trust uitoefenen, kwalificeren als UBO. Dit volgt uit
artikel 3, zesde lid, onderdeel b, van de vierde anti-witwasrichtlijn en is in subonderdeel
5° van het eerste lid, onderdeel e, van artikel 3 geïmplementeerd.
Ten aanzien van de begunstigden van een trust geldt dat het onder omstandigheden
mogelijk is dat de individuele begunstigden niet kunnen worden bepaald. In artikel 3,
zesde lid, onderdeel b, van de vierde anti-witwasrichtlijn is bepaald dat in dat geval ‘de
groep’ van personen in wier belang de trust is opgericht, als UBO kan worden
aangemerkt. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van een dusdanig omvangrijke groep
van begunstigden, dat het identificeren van de individuele begunstigden onmogelijk is.
Ook is het mogelijk dat de individuele begunstigden nog niet in beeld zijn, omdat de
begunstigden van een trust pas in de toekomst worden bepaald. In deze gevallen is het
van belang dat de groep van natuurlijke personen nauwkeurig, aan de hand van
specifieke kenmerken of naar categorie, wordt omschreven. Dit moet ertoe leiden dat
het op een later moment –bij uitkering van de gelden onder beheer van de stichting, dan
wel op het moment waarop de begunstigde zijn definitieve rechten uitoefent – mogelijk

22

De Angelsaksische rechtsvorm trust moet worden onderscheiden van het trustkantoor. Een
trustkantoor is een rechtspersoon, vennootschap of natuurlijke persoon die beroeps- of
bedrijfsmatig trustdiensten verleend als bedoeld in de Wet toezicht trustkantoren.
23
Het op 1 juli 1985 te ’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake het recht dat toepasselijk
is op trusts en inzake de erkenning van trusts (Trb. 1985, 141).

38

is de individuele begunstigden alsnog te achterhalen. Dit volgt uit artikel 4, vijfde lid,
van de Wwft.
Tot slot is ook ten aanzien van trusts, in het vijfde lid, bepaald dat de UBO’s van
vergelijkbare juridische constructies, op een met het eerste lid, onderdeel e
vergelijkbare wijze dienen te worden vastgesteld.

Artikel 4
Zoals voorheen al gold, zijn de indicatoren die van toepassing zijn voor banken en
andere financiële ondernemingen ook van toepassing op bijkantoren in Nederland van
banken en andere financiële ondernemingen uit het buitenland. Voor het bijkantoor dat
in Nederland gevestigd is gelden steeds de indicatoren die van toepassing zouden zijn op
het type financiële onderneming waarvan zij deel uitmaken. Dit wordt niet langer voor
iedere afzonderlijke instelling verduidelijkt in de tabel in de bijlage, maar wordt eenmaal
voor alle bijkantoren bepaald in artikel 4, tweede lid.
De implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn vergt om verschillende redenen een
wijziging van de indicatoren die voorheen in de bijlage bij het Uitvoeringsbesluit Wwft
waren opgenomen. In de eerste plaats worden, in aansluiting op artikel 1a Wwft, de
verwijzingen naar de Wwft-instellingen aangepast ten opzichte van de bijlage bij het
Uitvoeringsbesluit Wwft. Hierbij wordt een onderscheid aangebracht tussen de
indicatoren voor banken en andere financiële ondernemingen enerzijds (artikel 1a,
tweede en derde lid, Wwft) en voor natuurlijke personen, rechtspersonen of
vennootschappen die handelen in het kader van hun beroepsactiviteiten anderzijds
(artikel 1a, vierde lid, Wwft).
De indicatoren die voor alle instellingen gelden, blijven inhoudelijk ongewijzigd ten
opzichte van de bijlage bij het Uitvoeringsbesluit Wwft. De eerste indicator omvat
transacties die aanleiding geven om te veronderstellen dat deze verband kunnen houden
met witwassen of financieren van terrorisme. De tweede algemene indicator betreft
transacties van of ten behoeve van een persoon die gevestigd of woonachtig is in een
‘hoog risico derde land’. In deze laatste indicator is rekening gehouden met artikel 9 van
de vierde anti-witwasrichtlijn, op grond waarvan de landen met strategische
tekortkomingen in hun nationale regelgeving ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme voortaan door de Europese Commissie worden aangewezen. 24
Het betreft in beginsel landen waarmee de Wwft-instellingen, vanwege hun plaatsing op
lijsten van FATF, in de praktijk ook nu al rekening houden bij de naleving van de
verplichtingen uit de Wwft.
De indicatoren voor banken en andere financiële ondernemingen zijn op enkele
onderdelen gewijzigd. Het gaat om de indicatoren die betrekking hebben op een

24

Gedelegeerde verordening (EU) 2016/1675 van de Commissie van 14 juli 2016 tot aanvulling van
Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad door de identificatie van derde
landen met een hoog risico die strategische tekortkomingen vertonen.

39

contante omwisseling in een andere valuta, of van kleine naar grote coupures, en om de
indicatoren die betrekking hebben op een contante storting ten gunste van een credit
card of een vooraf betaald betaalinstrument (prepaid card). Voor beide indicatoren wordt
het meldbedrag van EUR 15.000,- verlaagd naar EUR 10.000,-, zodat de indicatoren
voortaan betrekking hebben op een contante omwisseling van EUR 10.000,- of meer,
respectievelijk op een contante storting ten gunste van een credit of prepaid card van
EUR 10.000,- of meer. De vierde anti-witwasrichtlijn gaat uit van een hoog risico op
witwassen en financieren van terrorisme in het geval van betalingen in contanten van
EUR 10.000,- of meer. Dit komt tot uitdrukking in de uitbreiding van de reikwijdte van
de richtlijn, naar personen die in goederen handelen en betalingen doen of ontvangen
van EUR 10.000,- of meer. In overweging 6 bij de richtlijn is daarbij overwogen dat het
risico op witwassen en financieren van terrorisme in die gevallen als ‘zeer hoog’ wordt
aangemerkt. Het ligt in de rede om voor de indicatoren die betrekking hebben op
contante omwisselingen of stortingen bij deze overweging en bijbehorend grensbedrag
aan te sluiten.
Ook de indicatoren voor natuurlijke personen, rechtspersonen en vennootschappen die
handelen in het kader van hun beroepsactiviteiten zijn ten opzichte van de bijlage bij het
Uitvoeringsbesluit Wwft op onderdelen gewijzigd. In de eerste plaats heeft de vierde
anti-witwasrichtlijn tot gevolg dat nieuwe instellingen verplicht zullen zijn om
ongebruikelijke transacties te melden. Het betreft aanbieders van kansspelen en
personen die in goederen handelen en daarvoor betalingen in contant geld doen of
ontvangen van EUR 10.000,- of meer. Voor deze instellingen is voorzien in (gewijzigde)
indicatoren voor het melden van een ongebruikelijke transactie.
Voor aanbieders van kansspelen, niet zijnde speelcasino’s, wordt vooralsnog voorzien in
de twee subjectieve indicatoren die voor alle instellingen gelden. Aldus wordt rekening
gehouden met het onderzoek naar de risico’s op witwassen en financieren van
terrorisme dat wordt verricht en op grond waarvan aanbieders van bepaalde type
kansspelen (met uitzondering van aanbieders van kansspelen op afstand) kunnen
worden vrijgesteld van de verplichtingen uit de Wwft (vgl. artikel 1b Wwft).25 Verwacht
wordt dat, indien uit nader onderzoek specifieke risico’s op witwassen of financieren van
terrorisme naar voren komen, dit ook aanknopingspunten zal bieden voor het vaststellen
van aanvullende indicatoren.
Voor personen die in goederen handelen en die daarvoor contante betalingen doen of
ontvangen van EUR 10.000,- zal als indicator voor het melden van een ongebruikelijke
transactie een transactie gelden waarbij een of meerdere van de genoemde goederen
worden gekocht of verkocht tegen geheel of gedeeltelijke betaling van EUR 20.000,- of
meer. Hiermee wordt aangesloten op de verruiming van deze categorie instellingen
onder de Wwft, waardoor deze instellingen niet langer vanaf betalingen van EUR

25

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie en
Veiligheid e (WODC) heeft reeds een eerste onderzoek verricht naar de risico’s op witwassen en
financieren van terrorisme die gepaard gaan met diverse kansspelen. Het betreft een zogenaamde
‘quick scan’, waarin sprake is van een eerste indicatie van de genoemde risico’s. Dit onderzoek is
afgerond en de samenvatting van de resultaten zijn op 4 april 2017 gepubliceerd door het WODC.
Het rapport “Risico's van witwassen en terrorismefinanciering in de kansspelsector, Quick scan” is
beschikbaar via: www.wodc.nl.

40

15.000,- in contant geld, maar vanaf betalingen van EUR 10.000,- in contant geld
binnen de reikwijdte van de wet vallen. Het meldbedrag wordt ten opzichte van het
Uitvoeringsbesluit Wwft zodanig verlaagd, dat eenzelfde aansluiting bij de reikwijdte van
de Wwft wordt behouden. Het type goederen waarop deze indicator betrekking heeft,
blijft ongewijzigd. Voor tussenpersonen die bemiddelen bij de totstandkoming van
overeenkomsten in bepaalde goederen van hoge waarde, zoals voertuigen en schepen
en kunstvoorwerpen, alsmede voor pandhuizen, is voorzien in eenzelfde wijziging.
Daarmee blijft de samenhang tussen deze gelijkluidende indicatoren behouden.26
Ook voor de overige aangewezen beroepsbeoefenaren zijn de indicatoren die betrekking
hebben op contant geld gewijzigd, zodat wordt aangesloten bij de vierde antiwitwasrichtlijn. Het meldbedrag in de indicatoren met betrekking tot transacties waarbij
aan of door tussenkomst van de instelling wordt betaald in contanten, met cheques aan
toonder of een vooraf betaald betaalinstrument (prepaid card), dan wel soortgelijke
betaalmiddelen, wordt verlaagd naar EUR 10.000,- of meer. Zoals in het voorgaande is
toegelicht, kent de vierde anti-witwasrichtlijn aan betalingen in contant geld vanaf EUR
10.000,- of meer een hoog risico op witwassen of financieren van terrorisme toe. Bij de
totstandkoming van de betreffende indicatoren is overwogen dat betalingen met vooraf
betaalde betaalinstrumenten vergelijkbaar zijn aan betalingen met contant geld. 27
Hetzelfde geldt voor transacties met cheques aan toonder, zodat het meldbedrag van
EUR 10.000,- ook voor betalingen met deze betaalinstrumenten zal gelden.
De objectieve indicatoren die van toepassing zijn voor speelcasino’s hebben ook
betrekking op transacties waarbij contant geld gemoeid is. Ook in deze indicatoren wordt
om voornoemde reden het meldbedrag verlaagd naar EUR 10.000,-. De indicator die
betrekking heeft op girale betalingstransacties blijft ten opzichte van de bijlage bij het
Uitvoeringsbesluit Wwft ongewijzigd.
Tot slot zijn de procedurele aspecten rondom een melding, die aan het slot van de
bijlage bij het Uitvoeringsbesluit Wwft vermeld stonden, gedeeltelijk komen te vervallen.
Voor zover daarin bepaald werd dat een transactie onverwijld nadat het ongebruikelijke
karakter daarvan is vastgesteld aan de FIU gemeld moet worden, volstaat het bepaalde
in artikel 16, eerste lid, van de Wwft.
Artikel 5
A
In artikel 1 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector is de verwijzing naar de
Wwft aangepast, in aansluiting op de wijzigingen van de Wwft die met de
Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn zijn doorgevoerd.
B
Artikel 13 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector omvat een tabel waarin de
voorschriften van de Wwft, de verordening en de verordening inzake de tijdstippen, het

26
27

Stb. 2014, 524, p. 56.
Stb. 2014, 524, p. 55.

41

beheer en andere aspecten van de veiling van broeikasgasemissierechten28 worden
gerangschikt in boetecategorieën. De implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn
leidt niet tot een wijziging in de systematiek waarbij de hoogte van het maximum- en
basisbedrag van een bestuurlijke boete wordt vastgesteld door middel van een indeling
van voorschriften in boetecategorieën. Wel is het noodzakelijk om de indeling van
voorschriften in boetecategorieën, op onderdelen te wijzigen. De vierde
anti-witwasrichtlijn gaat voor overtredingen van bepaalde voorschriften uit van een
maximum boetebedrag van ten minste EUR 1.000.000,-. Het betreft, blijkens artikel 59,
eerste lid, van de richtlijn, de voorschriften omtrent het cliëntenonderzoek en de
meldplicht, alsmede met betrekking tot het bewaren van gegevens en intern
(groeps-)beleid en procedures. Omdat het maximum van de tweede boetecategorie EUR
1.000.000,- bedraagt, dienen deze voorschriften ten minste in de tweede boetecategorie
te worden gerangschikt. Als gevolg hiervan zijn onder meer de voorschriften van de
Wwft met betrekking tot het moment waarop het cliëntenonderzoek moet worden
verricht (artikel 4 Wwft), het verrichten van vereenvoudigd cliëntenonderzoek (artikel 6
en 7 Wwft), de documenten die voor de verificatie van de identiteit kunnen worden
gebruikt (artikel 11), het bewaren van gegevens met betrekking tot het
cliëntenonderzoek en een ongebruikelijke transactie (artikel 33 en 34 Wwft) en het
opleidingsvereiste (artikel 35) ingedeeld in de tweede boetecategorie.
Voorts worden de voorschriften van de Wwft die de kernverplichtingen van deze wet
omvatten, voortaan in de derde boetecategorie ingedeeld. Het betreft artikel 2a Wwft,
waarin de twee kernverplichtingen van de Wwft tot uitdrukking komen, de verplichting
om cliëntenonderzoek te verrichten op grond van artikel 3 en 3a Wwft en het verbod om
een zakelijke relatie aan te gaan of een incidentele transactie te verrichten voordat
cliëntenonderzoek is verricht (artikel 5 Wwft). Met het oog op de hoge risico’s op
witwassen en financieren van terrorisme die met het verrichten van verscherpt
cliëntenonderzoek kunnen worden ondervangen, zijn ook de artikelen 8 en 9 met
betrekking tot het verrichten van verscherpt cliëntenonderzoek in de derde
boetecategorie ingedeeld. Tot slot is ook de tweede kernverplichting van de Wwft, het
melden van ongebruikelijke transacties op grond van artikel 16, ingedeeld in
boetecategorie 3. Het indelen van deze voorschriften in de derde boetecategorie, strekt
in de eerste plaats tot nadere implementatie van artikel 59, derde lid, van de vierde
anti-witwasrichtlijn. In aansluiting op deze richtlijnbepaling voorziet de Wwft in een
maximum boetebedrag van EUR 5.000.000,- en in een omzetgerelateerde boete voor
banken en andere financiële ondernemingen, alsmede voor trustkantoren, voor
overtredingen die zijn gerangschikt in de derde boetecategorie.29 Om artikel 59, derde
lid, van de vierde anti-witwasrichtlijn te implementeren en aan het maximum
boetebedrag van EUR 5.000.000,- en de omzetgerelateerde boete betekenis toe te
kennen, dienen de genoemde overtredingen van de Wwft in de derde boetecategorie te
worden ingedeeld. Daarnaast zal ook voor de overige Wwft-instellingen gelden dat
overtredingen van voornoemde kernverplichtingen gerangschikt zullen zijn in de derde
boetecategorie. Daarmee wordt in de eerste plaats recht gedaan aan de ernst van een

28

Verordening (EU) nr. 1031/2010 van de Europese Commissie van 12 november 2010 inzake de
tijdstippen, het beheer en andere aspecten van de veiling van broeikasgasemissierechten
overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van
een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap (PbEU, L 302).
29
artikel 31, derde lid, en artikel 32, eerste lid, Wwft.

42

overtreding van deze voorschriften. Het verrichten van cliëntenonderzoek en het melden
van ongebruikelijke transacties zijn cruciaal om signalen van witwassen en financieren
van terrorisme tijdig te onderkennen en te melden aan de FIU, zodat witwassen en
financieren van terrorisme effectief kan worden bestreden. Ook wordt de onderlinge
samenhang tussen de indeling van overtredingen in boetecategorieën op deze wijze
behouden. De indeling van overtredingen in de derde boetecategorie is tot slot van
betekenis voor de vroegtijdige openbaarmaking van bestuurlijke boetes, op grond van
artikel 32f, vierde lid, Wwft.
Ook de voorschriften die met de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn zijn
geïntroduceerd, worden ingedeeld in boetecategorieën. In een aantal gevallen schrijft de
vierde anti-witwasrichtlijn hiervoor een maximumbedrag van ten minste EUR
1.000.000,- voor, zodat deze voorschriften in de tweede boetecategorie zijn ingedeeld.
Het betreft artikel 2e en 2f Wwft. Daarnaast betreft het onder meer de bepalingen uit de
Wwft inzake het risicomanagement van instellingen. Omdat een analyse van de risico’s
op witwassen en financieren van terrorisme en daarop afgestemde gedragslijnen,
maatregelen en procedures ten grondslag liggen aan het verrichten van het
cliëntenonderzoek en het melden van ongebruikelijke transactie, worden ook deze
voorschriften in de tweede categorie ingedeeld.
Met de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn is voorzien in de mogelijkheid om
een administratieve maatregel of sanctie op te leggen aan een beheerder van een
beleggingsmaatschappij, beleggingsfonds of icbe met een aparte beheerder. In deze
gevallen treedt de toezichthoudende autoriteit op ten aanzien van een overtreding van
artikel 1a, zesde lid, Wwft, in samenhang met de overtreding van de hoofdnorm die door
de instelling is begaan. In aansluiting hierop wordt in het tweede lid bepaald dat op een
overtreding van artikel 1a, zesde lid, Wwft de boetecategorie van toepassing is die geldt
voor de hoofdnorm die door de betrokken instelling is overtreden.
De voorschriften van de verordening en de verordening inzake de tijdstippen, het beheer
en andere aspecten van de veiling van broeikasgasemissierechten blijven ingedeeld in de
tweede boetecategorie. Deze verordeningen en de vierde anti-witwasrichtlijn, geven
geen aanleiding om in deze indeling wijzigingen aan te brengen.
Artikel 6
In het Besluit markttoegang financiële ondernemingen Wft wordt de verwijzing naar
Verordening (EG) nr. 1781/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15
november 2006 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie over de betaler
(PbEU 2015, L 141), die reeds is ingetrokken, vervangen door een verwijzing naar de
opvolger van de verordening, te weten verordening (EU) nr. 2015/847 van het Europees
Parlement en de Raad van 20 mei 2015 betreffende bij geldovermakingen te voegen
informatie en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1781/2006 (PbEU 2015, L 141).
Artikel 7
De verwijzing in subonderdeel 2.1 van bijlage C bij het Besluit gedragstoezicht financiële
ondernemingen Wft naar door de Wet op de economische delicten strafbaar gestelde
overtredingen van de Wwft, wordt gewijzigd. Met deze wijziging worden de overige

43

strafrechtelijke antecedenten die verband houden met een overtreding van de Wwft, in
lijn gebracht met de strafrechtelijke antecedenten die in de bijlagen bij het Besluit
prudentiële regels Wft, het Besluit Markttoegang Wft en het Besluit reikwijdtebepalingen
Wft zijn aangewezen. Ten behoeve daarvan zijn er verwijzingen toegevoegd naar een
overtreding van de meldplicht (artikel 16 Wwft, waar voorheen alleen artikel 16, tweede
lid, genoemd werd) en naar een overtreding van artikel 17 Wwft, het op verzoek
verstrekken van inlichtingen aan de FIU.

Artikel 8
Bijlage 2 bij het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 wordt op eenzelfde
wijze gewijzigd als de bijlage bij het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen
Wft. Daardoor wordt voortaan ook een veroordeling vanwege het niet melden van een
ongebruikelijke transactie bij de FIU of het niet (tijdig) verstrekken van inlichtingen aan
de FIU genoemd als strafrechtelijk antecedent.
Artikel 9
In het Besluit basisregistratie personen wordt, in aansluiting op de wijze waarop de
toezichthoudende autoriteiten in de Wwft worden aangewezen, voortaan verwezen naar
het Bureau financieel toezicht als bedoeld in artikel 1d, eerste lid, onderdeel c, van de
Wwft.
Artikel 10
Naar aanleiding van de wijzigingen in de Wwft die de Implementatiewet vierde
anti-witwasrichtlijn tot gevolg heeft gehad, is de verwijzing naar artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, van de Wwft vervangen door een verwijzing naar het nieuwe artikel 1a
Wwft.
Artikel 11
Dit artikel regelt de intrekking van het Uitvoeringsbesluit Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme.
Artikel 12
Het besluit treedt in werking op het tijdstip waarop de Implementatiewet vierde antiwitwasrichtlijn in werking treedt. Dit houdt verband met het feit dat het besluit dient ter
implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn en strekt tot uitvoering van de
verordening. De termijn voor implementatie van de vierde
anti-witwasrichtlijn verstreek op 26 juni 2017. Op dezelfde datum is ook de verordening
in werking getreden. Het is wenselijk dat de Implementatiewet vierde
anti-witwasrichtlijn en het onderhavige besluit spoedig in werking treden, met het oog
op de verstreken implementatietermijn. Dit rechtvaardigt, zo nodig, een afwijking van de
vaste verandermomenten.

44

De Minister van Financiën,

45