Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 119

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2014
In het Rijksprojectbesluit Gaswinning onder de Waddenzee vanaf de
locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen is vastgelegd dat een
aparte, onafhankelijke Auditcommissie wenselijk is om de door de
Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) jaarlijks opgeleverde monitoringsrapportages te toetsen en te beoordelen op de
wetenschappelijke waarde. Daarnaast is, zoals uiteengezet in de Kamerbrief van 25 juni 2012 (Kamerstuk 29 684, nr. 104), de Auditcommissie
tevens gevraagd mij te adviseren over het optimaliseren van het
monitoringsprogramma. Zoals aangegeven in voornoemde Kamerbrief is
deze optimalisatie van het monitoringsprogramma ook expliciet
onderdeel van de recent uitgevoerde methodologische evaluatie van het
meet- en regelprotocol en het monitoringsprogramma over de periode
2007 tot en met 2012 (zes jaar).
Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Staatssecretaris
van Economische Zaken, over het proces en de uitkomsten van deze
6-jarige evaluatie. Het proces bestond uit de volgende stappen:
1. Een evaluatie door NAM van het monitoringsprogramma over de
periode 2007–2012.
2. Het advies van de Auditcommissie over deze door NAM uitgevoerde
evaluatie.
3. Een door NAM opgesteld nieuw monitoringsprogramma voor de
periode 2014–2019 op basis van de eigen evaluatie, het advies van de
Auditcommissie over de evaluatie en het advies van de Auditcommissie over het nieuwe door NAM opgestelde monitoringsprogramma
2014–2019.
In onderstaande ga ik eerst nader in op bovengenoemde drie stappen.
Tenslotte informeer ik uw Kamer over de uitkomsten van het monitoringsjaar 2013, en het advies van de Auditcommissie hierover.

kst-29684-119
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 684, nr. 119

1

1. NAM-evaluatie monitoringsprogramma 2007–2012
Na een periode van zes jaar (2007 tot en met 2012), waarin NAM jaarlijks
heeft gemonitord en hierover heeft gerapporteerd, heeft NAM in 2013 het
monitoringsprogramma 2007–2012 voor de gaswinning Moddergat,
Lauwersoog en Vierhuizen geëvalueerd. Deze evaluatie heb ik aan de
Auditcommissie toegezonden met het verzoek hierover te adviseren.
2. Advies Auditcommissie over NAM-evaluatie monitoringsprogramma 2007–2012
Het advies van de Auditcommissie over de evaluatie van NAM (advies
2796–83 van 5 maart 2014) is bijgevoegd als bijlage bij deze brief1.
In haar advies concludeert de Auditcommissie dat het aannemelijk is dat
de bodemdalingssnelheden over de periode 2007–2012 binnen de
toegestane gebruiksruimte zijn gebleven. Ook constateert de Auditcommissie dat uit de zogenaamde signaleringsmetingen geen aanwijzingen
naar voren zijn gekomen dat er sprake is van trendmatige veranderingen
die een relatie hebben met bodemdaling door gaswinning. De Auditcommissie signaleert wel dat er praktische problemen zijn met de opbouw en
het onderling afstemmen van meetreeksen, bijvoorbeeld voor bodem- en
schelpdieren en wadvogels. Hierdoor is het monitoringsprogramma niet
overal voldoende krachtig om goed onderbouwde uitspraken te doen over
eventuele aantasting van natuur door bodemdaling. Tevens constateert de
Auditcommissie dat tussentijds bijsturen van het programma belangrijk is
om problemen met meetreeksen in de toekomst te voorkomen. Dit is een
belangrijke les uit de evaluatie. Hiervoor is een betere overlegstructuur en
een betere afstemming tussen de betrokken onderzoekers essentieel. De
door NAM uitgevoerde evaluatie geeft naar de mening van de Auditcommissie voldoende inzicht in de sterke en zwakke punten van het monitoringsprogramma 2007–2012 en vormt een goed uitgangspunt voor de
verantwoording van een nieuw en bijgesteld monitoringsprogramma voor
de jaren 2014–2019.
3. Monitoringsprogramma 2014-2019
Op basis van de evaluatie en het advies daarover van de Auditcommissie
(advies 2796–83) heeft de NAM een nieuw monitoringsprogramma
opgesteld, opnieuw voor een periode van zes jaar. Het hierover door de
Auditcommissie uitgebrachte advies «Monitoringsprogramma 2014 t/m
2019 gaswinning Waddenzee Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen»,
advies 2796–87 van 28 april 2014, is met het betreffende «Monitoringsprogramma 2014 t/m 2019 in het kader van de gaswinning vanaf de locaties
Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen» eveneens als bijlage bij deze brief
gevoegd2.
Samengevat concludeert de Auditcommissie ten aanzien van het nieuwe
monitoringsprogramma 2014–2019 dat de sterke punten uit het oude
programma zijn behouden. Voor in de evaluatie geconstateerde zwakke
punten stelt het programma 2014–2019 kansrijke alternatieven voor. Ook
is nu tussentijdse bijsturing van het programma mogelijk gemaakt, wat de
Auditcommissie positief vindt.
Meer specifiek komt de Auditcommissie tot de volgende conclusies:
• De voorgestelde splitsing tussen de monitoring van respectievelijk het
Lauwersmeergebied, de kwelders van de Waddenzee en de Wadplaten
is logisch;

1
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 684, nr. 119

2

•

•

•
•

•

Door samenwerking tussen de verschillende onderzoekers is er meer
dan voorheen sprake van samenhang, afstemming en focus tussen de
onderdelen;
De sterke punten uit het programma 2007–2012 zijn behouden. Voor in
de evaluatie geconstateerde zwakke punten stelt het programma
kansrijke alternatieven voor. De precieze uitwerking hiervan moet nog
plaatsvinden;
Minder bruikbare onderdelen uit het oude programma zijn op goede
gronden vervallen;
Tussentijdse bijsturing van het programma is nu mogelijk gemaakt. De
Auditcommissie vindt dit positief, ook gezien de ervaringen uit de
evaluatie 2007–2012;
De komende jaren zal het nieuwe programma zich moeten bewijzen.
Een sturende rol van EZ en de NAM is hierbij essentieel.

Besluit over het nieuwe monitoringsprogramma 2014–2019
Op grond van het advies van de Auditcommissie over het door NAM
opgestelde nieuwe monitoringsprogramma 2014–2019 (advies 2796–87)
heb ik besloten het «Monitoringsprogramma 2014 t/m 2019 in het kader
van de gaswinning vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en
Vierhuizen» goed te keuren. Een afschrift van mijn goedkeuringsbesluit is
bijgevoegd3 bij deze brief.
Tenslotte: monitoring 2013
In het jaar 2013 is als tussenjaar nog gemonitord conform het Monitoringsplan 2007–2012. De werkwijze van het nieuwe monitoringsprogramma 2014–2019 is in het monitoringsjaar 2013 (logischerwijs) nog niet
toegepast. De monitoring 2013 laat zien dat de bodemdaling in 2013
binnen de gebruiksruimte voor de gaswinning blijft. Ook zijn de effecten
van de bodemdaling op natuurwaarden verwaarloosbaar.
De Auditcommissie onderschrijft in haar advies 2928–22 dd. 6 oktober
2014 (als bijlage bij deze brief bijgevoegd4) de conclusies uit de
monitoring over 2013, te weten dat de bodemdalingssnelheden binnen de
toegestane gebruiksruimte blijven, en dat uit de signaleringsmetingen ook
geen aanwijzingen naar voren zijn gekomen over trendmatige veranderingen die het gevolg zijn van de winning.
De Auditcommissie wijst er tenslotte op dat uit de resultaten van deze
monitoring nog geen conclusies getrokken kunnen worden over mogelijke
gevolgen voor natuurwaarden, omdat gevolgen pas na meerdere jaren
meten waarneembaar kunnen zijn.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

3
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 684, nr. 119

3