Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

189
Vragen van de leden Van der Staaij
(SGP), Haverkamp (CDA) en
Voordewind (CU) aan de minister
van Buitenlandse Zaken over nieuwe
aanvallen op christenen in deelstaat
Orissa (India). (Ingezonden
7 september 2009)
1
Heeft u kennisgenomen van de
nieuwe aanvallen op christelijke
gezinnen door extremistische
hindoes in de Indiase deelstaat
Orissa?1
2
Kunt u de precieze toedracht rond
deze aanvallen duidelijk maken? Wat
was de aanleiding? Bestaat er grote
kans op nieuwe aanvallen?
3
Hoe konden deze aanvallen
plaatsvinden, ondanks de vele
maatregelen die genomen zouden
zijn door de autoriteiten van de
deelstaat Orissa na de bloedige
aanvallen op christenen in de zomer
van 2008? Zijn er door deze deelstaat
daadwerkelijk serieuze
ordehandhavende en
rechtsherstellende maatregelen in
gang gezet na de gebeurtenissen in
2008, zoals destijds onder meer is
beloofd aan de desbetreffende
EU-missie? Zijn deze maatregelen in
uw ogen afdoende? Bent u bereid
zoveel mogelijk te bevorderen, dat er
steviger maatregelen worden
getroffen ter voorkoming van deze

KVR37828
2009Z15897
0910tkkvr189
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

geweldsuitbarstingen jegens
christenen?
4
Op welke wijze heeft u in de
afgelopen periode, eventueel middels
internationale gremia, de precaire
positie van christelijke minderheden
in Orissa aan de orde gesteld bij de
betreffende autoriteiten? Welke
resultaten heeft dit opgeleverd?
Betonen India en de desbetreffende
deelstaat zich gevoelig voor
internationale kritiek hieromtrent? In
hoeverre heeft de positie van
godsdienstige minderheden in India
thans de aandacht van de EU? Kan
deze aandacht verder geïntensiveerd
worden? Wilt u dit bevorderen?
5
Bent u bereid – zo mogelijk ook in
internationaal verband – om de nu
aangeduide casus te benutten als
handvat om opnieuw de positie van
christenen in India en in het bijzonder
in Orissa aan de orde te stellen bij de
betreffende autoriteiten? Zo ja, op
welke wijze, met welke mogelijke
drukmiddelen en op welke termijn?
1

Reformatorisch Dagblad, 4 september 2009:
«Opnieuw aanval op christenen in deelstaat
Orissa».

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen
1 oktober 2009)
1
Ja.

2 en 3
Hoewel grootschalige
gewelddadigheden tegen christenen
in Orissa sinds vorig jaar zijn
uitgebleven, hebben specifieke lokale
spanningen tot een geweldsincident
geleid, waarvan in het
Reformatorisch Dagblad melding
wordt gemaakt. De politie heeft, zoals
het bericht ook reeds aangeeft,
daarbij ingegrepen. Er is bij mij geen
aanvullende informatie beschikbaar
over de exacte aard van dit incident.
Voorlopig is echter geen sprake van
toename van interreligieuze
incidenten of van een verzwakking
van de ordehandhavende
maatregelen.
Zoals de VN Hoge Commissaris voor
de Rechten van de Mens in haar
rapport naar aanleiding van haar
bezoek in India in maart 2009
aanhaalde, is India het land met het
grootste aantal religies en talen
binnen zijn grenzen. Zij stelt verder
vast dat India een groot aantal wetten
en instituties kent ter bestrijding van
alle vormen van discriminatie,
maar dat vooroordelen tussen
minderheden, lagere kasten en arme
bevolkingsgroepen diep geworteld
zijn. Dit geldt ook voor de Indiase
deelstaat Orissa, waarbij
sociaal-economische en etnische
kwesties een rol spelen in de
verhoudingen tussen bepaalde
groepen hindoes en christenen
(veelal bekeerde Dalits uit lagere
hindoekastes). Dit beïnvloedt het
risico op onderlinge twisten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

403

Ten aanzien van rechtsherstellende
maatregelen kan worden gemeld dat
er enkele zogenaamde «fast-track»
rechtbanken werden opgericht,
specifiek belast met de berechting
van aanstichters van de
geweldsexplosie tegen christenen in
2008. Diverse daders zijn inmiddels
veroordeeld, maar er zijn ook
verdachten wiens zaak nog op
behandeling wacht. Ook is door de
overheid een proces in gang gezet
dat individuen financieel moet
compenseren voor tijdens de
geweldsexplosie van vorig jaar
geleden schade. De autoriteiten in
Orissa hebben daarnaast zogeheten
«Peace Committees» ingesteld om op
lokaal niveau tot een reconciliatie te
komen tussen de verschillende
(religieuze) groepen.

geweld. Aanleiding voor het project
waren onder andere de
gewelddadigheden tegen christenen
in Orissa in 2008. De Indiase ngo
Commonwealth Human Rights
Initiative (in samenwerking met de
organisatie Multiple Action Resource
Group) voert het project uit.

4 en 5
Het tegengaan van geweld tegen
religieuze minderheden en de
bevordering en de bescherming
van vrijheid van godsdienst en
levensbeschouwing zijn prioriteiten
van mijn mensenrechtenbeleid.
Tijdens de lokale EU-India
mensenrechtendialoog eerder dit jaar
is, mede op instigatie van Nederland,
op constructieve wijze gesproken
over geweld tegen religieuze
minderheden. Ook de situatie in
Orissa kwam aan bod. Van EU-zijde
werd onder andere de noodzaak
benadrukt van de ontwikkeling van
onderwijsprogramma’s op het gebied
van mensenrechten en van
samenwerking op het gebied van
religieuze en linguïstische diversiteit.
De EU zal dit najaar een follow-up
missie organiseren om de situatie
van christenen in Orissa te
onderzoeken. Evenals tijdens de
voorgaande EU-missie zal over de
voortgang van de rechtsherstellende
maatregelen worden gesproken met
zowel de autoriteiten van de deelstaat
Orissa, als met maatschappelijke- en
religieuze organisaties. Nederland zal
ervoor zorgen dat de missie bij de
autoriteiten in Orissa aandacht vraagt
voor een effectieve implementatie
van de slachtofferregeling en
reconciliatie-initiatieven. Daarnaast
zal Nederland er voor pleiten om de
bescherming van religieuze
minderheden en de situatie in Orissa
in het bijzonder, ook tijdens
de komende EU-India
mensenrechtendialoog te agenderen.
Nederland financiert in India een
project gericht op toegang tot justitie
voor slachtoffers van religieus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

404