Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-08

Milieuraad

Nr. 463

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2013
Hierbij doe ik u mede namens de minister voor Buitenlandse handel en
Ontwikkelingssamenwerking de geannoteerde agenda toekomen van de
Milieuraad die op 18 juni 2013 in Luxemburg plaatsvindt. Deze geannoteerde agenda is gebaseerd op de voorlopige agenda zoals uitgebracht
door het Ierse Voorzitterschap. De inhoud geeft de meest recente stand
van zaken weer. Mocht de agenda van de Milieuraad nog ingrijpend
veranderen, dan zal ik u hierover informeren.
Tenslotte treft u in de bijlage een voortgangsoverzicht van actuele
Europese wetgevinginitiatieven op het terrein van Infrastructuur en
Milieu1.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

1

kst-21501-08-463
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

1

Geannoteerde Agenda Milieuraad 18 juni 2013
Samenvatting
Op 18 juni vergadert de Milieuraad in Luxemburg. Het Voorzitterschap zal
de voortgang presenteren op de herziening van twee richtlijnen met
betrekking tot biobrandstoffen. Verder is het Voorzitterschap voornemens
Raadsconclusies vast te stellen over de recent gepubliceerde mededeling
voor een EU-klimaatadaptatiestrategie en over de follow-up van Rio+20.
Met dit laatste bereidt de Raad zich voor op de eerste bijeenkomst van het
High Level Political Forum dat is opgericht om uitwerking te geven aan de
afspraken die op de Rio+20 conferentie zijn gemaakt.
Onder diversenpunten zal de Commissie de Raad informeren over de
voortgang wat betreft ETS luchtvaart en zal het inkomend Litouws
Voorzitterschap zijn werkprogramma presenteren. Tenslotte zal het
Voorzitterschap de Raad informeren over drie wetgevende dossiers
waarover het afgelopen half jaar is onderhandeld: de herziening van de
richtlijn milieueffectrapportage, de verordening ter implementatie van het
Nagoya Protocol (dat valt onder het mondiale biodiversiteitverdrag) en de
herziening van de verordening inzake gefluoreerde broeikasgassen.
Biobrandstoffen
Voortgangsrapportage
Inhoud
In mijn brief van 26 februari jl. (Kamerstuk 21 501-08 nr. 453) en met het
BNC-fiche (Kamerstuk 22 112 nr. 1515) heb ik uw Kamer geïnformeerd
over het voorstel (COM 2012 595) van de Commissie voor herziening van
de richtlijnen brandstofkwaliteit en hernieuwbare energie. Dit voorstel is
er op gericht om de duurzaamheid van biobrandstoffen te vergroten. De
Commissie stelt voor om het aandeel van conventionele biobrandstoffen
in het halen van de vervoersdoelstelling uit de richtlijn hernieuwbare
energie te beperken tot 5%, waarbij de resterende opgave (tot 10% totaal)
moet worden ingevuld met geavanceerde biobrandstoffen. Om de inzet
van geavanceerde biobrandstoffen verder te stimuleren wil de Commissie
dat deze meervoudig meetellen voor de doelstelling van 10%
hernieuwbare energie in de vervoersector in 2020. Tenslotte beoogt het
voorstel om lidstaten en brandstofleveranciers verplicht te laten rapporteren over de broeikasgasemissies ten gevolge van indirecte veranderingen in landgebruik (ILUC) onder de richtlijn brandstofkwaliteit en de
richtlijn hernieuwbare energie.
Stand van Zaken
Sinds de Milieuraad van 21 maart heeft het Voorzitterschap gepoogd een
compromis te bereiken op dit punt, maar op het moment van schrijven
van deze geannoteerde agenda hebben de lidstaten nog geen overeenstemming bereikt. Tijdens de Milieuraad van 18 juni (en de Energieraad
van 7 juni) zal het Voorzitterschap de voortgang presenteren.
Nederlandse positie
Nederland steunt het voorstel van de Commissie om de duurzaamheid
van biobrandstoffen te vergroten en de impact van indirecte veranderingen in landgebruik als gevolg van de productie van biobrandstoffen te
minimaliseren. Nederland is voorstander van gewasspecifieke
ILUC-factoren, zodat bij de beoordeling van biobrandstoffen naast directe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

2

emissies ook rekening wordt gehouden met indirecte broeikasgasemissies. Deze positie wordt door meerdere lidstaten gesteund. Uit de
onderhandelingen blijkt echter dat hiervoor nog onvoldoende draagvlak
bestaat om een akkoord op korte termijn te kunnen bereiken. Nederland
zal zich derhalve hard blijven maken voor afspraken over de introductie
van gewasspecifieke ILUC-factoren op langere termijn.
Nederland steunt het door de Commissie voorgestelde plafond van 5%
voor conventionele biobrandstoffen en zal zich, zoals ik heb aangegeven
in mijn brief van 25 april jl. (Kamerstuk 32 813 nr. 48) de komende
maanden onverminderd blijven inzetten voor realisatie van dit plafond en
een snelle besluitvorming hieromtrent.
Zoals aangegeven in de geannoteerde agenda voor de Energieraad van
7 juni die Minister Kamp op 17 mei aan uw Kamer heeft aangeboden zet
Nederland zich in voor heldere randvoorwaarden voor het meervoudig
laten meetellen van geavanceerde biobrandstoffen, waarbij de aandacht
ook uitgaat naar de consequenties die dit heeft voor het halen van de
doelen van het kabinet (16% hernieuwbare energie in 2020).
Follow-up Rio+20
Raadsconclusies
Inhoud
De Commissiemededeling «Een waardig leven voor iedereen: armoede
uitroeien en de wereld een duurzame toekomst geven» (COM 2013 92,
BNC-fiche: Kamerstuk 22 112 nr. 1598) heeft als doel tot een gezamenlijk
EU-standpunt betreffende de ontwikkelingsagenda te komen na het
aflopen van de Millenniumdoelen (Millenium Development Goals; MDG’s)
in 2015. De Commissie zet in op het samenbrengen van de herziene van
de Millenniumdoelen en de nieuwe duurzame ontwikkelingsdoelen
(Sustainable Development Goals, SDG’s) binnen één overkoepelend
raamwerk na 2015. Zo moet er een gezamenlijke aanpak komen om
armoede uit te bannen en de wereld een duurzame toekomst te bieden.
De MDG’s (overeengekomen in 2000) hebben tot doel om voor 2015
armoede de wereld uit te helpen. Tijdens de Rio+20 bijeenkomst van juni
2012 is besloten duurzame ontwikkelingsdoelen voor na 2015 op te
stellen. Hiertoe is een VN-werkgroep opgericht waarin ook Nederland
zitting heeft. De werkgroep heeft tot doel eerste voorstellen over de
inhoud van deze SDG’s aan te dragen. Uiteindelijk moet een set doelen
voor duurzame ontwikkeling tot stand komen waarin sociale, economische en ecologische uitdagingen in samenhang worden bezien.
Daarnaast is overeenkomstig de afspraken van Rio+20 een High Level
Political Forum opgericht, die op termijn de VN Commissie voor
Duurzame Ontwikkeling (blijvend) zal vervangen.
Stand van Zaken
Het Voorzitterschap streeft er naar om tijdens de Milieuraad van 18 juni
Raadsconclusies vast te stellen die op hoofdlijnen de EU-positie bepalen
voor de eerste High Level Political Forum bijeenkomst in het najaar van
2013. Gestreefd wordt naar een eerste bijeenkomst en marge van de
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties die in september in New
York plaatsvindt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

3

Nederlandse Positie
Nederland ondersteunt het samenbrengen van sociale, economische en
ecologische uitdagingen, wat zowel acties op EU-niveau vereist als op
internationaal vlak. Nederland is voorstander van het integreren van de
twee trajecten van het vervolg op de MDG’s en nieuwe SDG’s in één
overkoepelend ontwikkelingskader voor na 2015. Om een constructieve
bijdrage te kunnen leveren in de internationale discussie over het nieuwe
ontwikkelingskader is het van belang dat de EU een gemeenschappelijk
standpunt inneemt. Nederland zou graag een verdere concretisering van
de EU-mededeling zien. Nederland is een voorstander van verdere
doorwerking van de Rio+20 uitkomsten over Groene Economie in EU
beleidskaders als Europa 2020 (gericht op een slimme, duurzame en
inclusieve groei) en de verschillende inhoudelijke beleidsterreinen (zoals
water, klimaat en energie, biodiversiteit, landbouw, afval, gezondheid). Dit
sluit ook aan op de Nederlandse ambities ten aanzien van Groene Groei
(Kamerstuk 21 501-08 nr. 459).
Klimaatadaptatiestrategie
Raadsconclusies
Inhoud
In haar voorstel (COM 2013 216) «Een EU-strategie voor aanpassing aan
de klimaatverandering» stelt de Commissie dat in Europa en in de rest van
de wereld de gevolgen van klimaatverandering steeds sterker worden
gevoeld. Met de klimaatadaptatiestrategie wil de Commissie een bijdrage
leveren aan een klimaatbestendig Europa. Hiertoe wordt een aantal acties
voorgesteld. Primair wil de Commissie de integratie van adaptatiemaatregelen in bestaand beleid en programma’s van de EU bevorderen
(mainstreaming). De Commissie stelt geen specifieke nieuwe regelgeving
voor klimaatadaptatie voor omdat het onderwerp kan worden geïntegreerd binnen de huidige EU-regelgeving. Ten tweede wil de Commissie
lidstaten faciliteren bij het opstellen van nationale adaptatiestrategieën,
die in 2017 vastgesteld moeten zijn. De Commissie verstrekt hiervoor een
aantal richtsnoeren en wijst op verschillende fondsen die beschikbaar
komen in de periode 2014–2020. Ten derde bepleit de Commissie verdere
kennisontwikkeling en het uitwisselen van ervaringen, waarbij het
webportaal Climate-Adapt een centrale rol zal vervullen.
Stand van Zaken
De Europese Commissie bracht op 16 april jl. de EU-klimaatadaptatie
strategie uit. De strategie werd door de lidstaten overwegend goed
ontvangen. Het Voorzitterschap hoopt tijdens de Milieuraad van 18 juni
Raadsconclusies te kunnen vaststellen die de mededeling onderschrijven.
Uw Kamer ontvangt op 31 mei een BNC-fiche over deze mededeling.
Nederlandse Positie
Nederland verwelkomt de mededeling van de Commissie over aanpassing
aan klimaatverandering. De huidige en toekomstige veranderingen van
het klimaat vragen om een proactieve houding en afgestemde acties ook
waar het EU-niveau aan de orde is. Het kabinet acht de motivatie voor het
uitbrengen van de strategie legitiem gelet op de grensoverschrijdende
dimensie, de EU-competentie in bestaand EU-beleid, schaalvoordelen
(capaciteit, kennis dataverzameling) en verschillen in capaciteit in regio’s
om met kwetsbaarheid om te gaan. Het voorstel onderkent de rol en
verantwoordelijkheden van de verschillende bestuurlijke niveaus.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

4

Nederland is tevreden met de keuze van de Commissie om een kader en
ondersteuning (handreikingen en middelen) te bieden om de bewustwording om te zetten in actie, maar nu geen specifieke bindende
adaptatieregelgeving voor te stellen.
Diversenpunten
ETS Luchtvaart
Het voorzitterschap voorziet dat de Commissie de Raad zal informeren
over besprekingen in International Civil Aviation Organization (ICAO)
verband over de mondiale aanpak van CO2 uitstoot door de luchtvaart
(marktconform systeem vergelijkbaar met EU ETS). Ook zal de Commissie
naar verwachting de Raad informeren over de laatste stand van zaken
over de tijdelijke uitzondering van het EU ETS (emissiehandelssysteem)
voor luchtvaart (Stop the clock). Dit onderwerp komt naar verwachting
tevens aan de orde in de Transportraad van 11 juni 2013.
Richtlijn milieueffectrapportage (m.e.r.)
In mijn brief van 26 februari jl. (Kamerstuk 21 501-08 nr. 453) en met het
BNC-fiche (Kamerstuk 22 112 nr. 1521) heb ik uw Kamer geïnformeerd
over het voorstel (COM 2012 628) van de Commissie tot wijziging van de
richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en
particuliere projecten (de m.e.r.-richtlijn). Met het voorstel beoogt de
Commissie een aantal tekortkomingen in de bestaande m.e.r.-richtlijn op
te lossen en de kwaliteit van het MER te verbeteren.
Tijdens de Milieuraad van 21 maart bleek dat veel lidstaten, waaronder
Nederland, vraagtekens zetten bij nut en noodzaak van de gecoördineerde
beoordeling, de verplichting om een reikwijdte en detailadvies te geven
(scoping) en een accreditatiesysteem voor kwaliteitsborging. De
Commissie gaf aan met het Voorzitterschap te willen werken aan een tekst
die op meer steun kan rekenen. Op het moment van schrijven van deze
geannoteerde agenda is er nog geen nieuwe tekst uitgebracht. Tijdens de
Milieuraad van 18 juni zal een voortgangsrapportage worden gepresenteerd door het Iers Voorzitterschap. De rapporteur van het Europees
Parlement heeft een rapport uitgebracht waaruit blijkt dat binnen het
Parlement steun bestaat voor het voorstel van de Commissie.
Nederland steunt de wijzigingen die de Commissie voorstelt om praktijkproblemen bij de toepassing van de m.e.r.-richtlijn op te lossen, de
richtlijn te moderniseren en in overeenstemming te brengen met slimme
regelgeving. Wel heeft Nederland bedenkingen bij de mate van detail en
dwingendheid die wordt voorgesteld, zoals de verplichte coördinatie van
procedures van onderzoeken en de verplichting om voor de hele
procedure één bevoegd gezag aan te wijzen. Deze positie wordt gedeeld
met veel andere lidstaten.
Implementatie van het Nagoya Protocol (genetische bronnen) in
de EU
Het voorstel (COM 2012 576) van de Commissie om het Nagoya Protocol
in de EU te implementeren (BNC-fiche: Kamerstuk 22 112, nr. 1508) heeft
tot doel dat gebruikers van genetische bronnen in de EU door middel van
een stelsel van zorgvuldigheidseisen waarborgen dat de genetische
bronnen die zij gebruiken op legale wijze zijn verkregen in derde landen.
Met de verordening wordt een deel van het Protocol geïmplementeerd,
lidstaten vullen dit aan met nationale maatregelen op terreinen waar de
EU geen bevoegdheid heeft.
Tijdens de Milieuraad van 21 bleek dat er onder de lidstaten brede steun
bestaat om delen van het Nagoya Protocol middels een EU-verordening te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

5

implementeren. Tijdens de Milieuraad van 18 juni zal het Voorzitterschap
een voortgangsrapportage presenteren. Aangezien plenaire stemming in
het Europees Parlement in oktober is voorzien, zal het dossier niet voor
het einde van 2013 worden afgerond. Het belangrijkste discussiepunt in
de Raad gaat over de bepalingen ten aanzien van naleving en handhaving.
Een aantal lidstaten pleit voor Europese regels die strenger zijn dan het
Nagoya Protocol. Nederland sluit zich aan bij de groep lidstaten die zich
hiertegen verzet, en samen met een aantal buurlanden géén Europese kop
wil op de internationale afspraken. Daarnaast is er nog altijd verwarring
over de term «gebruik». Hopelijk zal de Commissie hier snel meer
duidelijkheid over geven.
Nederland steunt het voorstel om het Nagoya Protocol middels een
verordening in de EU te implementeren. Wel is Nederland van mening dat
een betere balans nodig is tussen de verplichtingen voor gebruikers en de
handhaving hiervan door de overheid, in verband met de zorgen over
administratieve lasten voor de overheid. Deze positie wordt gedeeld met
veel andere lidstaten.
Gefluoreerde broeikasgassen
Het voorstel (COM 2012 643) ter herziening van de F-gassenverordening
(gefluoreerde broeikasgassen, BNC-fiche: Kamerstuk 22 112 nr. 1524) is er
op gericht om de bestaande verordening aan te scherpen en de uitvoerbaarheid te verbeteren. Doel is om de emissies van deze sterke broeikasgassen (tot meer dan 22.000 keer zo sterk als CO2) verder te beperken dan
de bestaande verordening nu al doet. De Commissie stelt regelgeving
voor met als doel om de emissies in 2030 ten opzichte van het huidige
niveau met circa 70% terug te brengen. Het voorstel houdt ook in dat het
regime voor lekcontrole wordt verbeterd en uitgebreid naar mobiele
installaties (gekoelde vrachtwagens en opleggers), dat terugwinning van
gefluoreerde broeikasgassen uit diverse toepassingen wordt bevorderd en
dat in de periode 2015 tot 2030 de hoeveelheid fluorkoolwaterstoffen
(HFK’s, voornamelijk gebruikt in koeling en airconditioning) die op de
Europese markt mag worden geplaatst stapsgewijs wordt gereduceerd.
Een aantal specifieke toepassingen dat gebruik maakt van F-gassen met
een sterk aardopwarmingsvermogen (Global Warming Potential, GWP) en
waarvoor voldoende klimaatvriendelijke en energiezuinige alternatieven
voorhanden zijn, wordt op termijn verboden. De industrie krijgt tijd om
zich hier op voor te bereiden en alternatieven toe te passen of verder te
ontwikkelen.
Tijdens de Milieuraad van 18 juni zal het Voorzitterschap een voortgangsrapportage presenteren. Het Iers Voorzitterschap hoopt eind mei
overeenstemming te bereiken over enkele onderdelen van het voorstel
zodat het inkomende Voorzitterschap (Litouwen) in juni of juli de
onderhandelingen met het Europees Parlement kan starten. De plenaire
stemming in het Parlement is voorlopig geagendeerd op 9 september. De
komende maanden zal blijken of het mogelijk is in de tweede helft van
2013 het proces af te ronden. Binnen de Raad lijkt breed draagvlak te
bestaan voor het voorstel van de Commissie om de verordening aan te
scherpen en enkele toepassingen van F-gassen uit te faseren.
Nederland steunt het voorstel om de bestaande verordening aan te
scherpen en ziet de aanpassing van de verordening als een goede
mogelijkheid om broeikasgasemissies in Europa op kosteneffectieve wijze
verder terug te brengen. Daarbij is het van belang dat aan bedrijven
voldoende zekerheid en tijd wordt geboden en dat er voldoende stimulans
is voor de verdere ontwikkeling en inzet van klimaatvriendelijke en
energiezuinige alternatieven. Nederland wil de administratieve lasten tot
een minimum beperken. Nederland voorziet geen problemen bij de
implementatie van de herziene verordening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

6

Tevens zal onder het agendapunt «diversen» de Litouwse delegatie het
werkprogramma voor de tweede helft van 2013 toelichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-08, nr. 463

7