Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1445

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 december 2014
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan van de Raad Algemene
Zaken van 16 december 2014.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-02-1445
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1445

1

GEANNOTEERDE AGENDA RAAD ALGEMENE ZAKEN 16
DECEMBER 2014
Voorbereiding Europese Raad van 18 en 19 december 2014
De Raad zal spreken over de voorbereiding van de Europese Raad (ER)
van 18 en 19 december a.s. De ER zal gericht zijn op verdere inspanningen
om groei, werkgelegenheid en Europese concurrentiekracht te bevorderen. De Commissie zal hierbij de jaarlijkse analyse van prioriteiten voor
economische groei (Annual Growth Survey) presenteren, het startschot
voor het Europees Semester voor de coördinatie van economisch beleid
in de EU, en de analyse van mogelijke macro-economische onevenwichtigheden in de EU (Alert Mechanism Report).
De ER beoogt aan de hand van deze stukken conclusies aan te nemen
omtrent de coördinatie van het economisch en budgettair beleid en
economische hervormingen. In lijn met de visie van het kabinet op de
toekomst van de Economische en Monetaire Unie benadrukt de
Commissie het belang van en de samenhang tussen gezonde overheidsfinanciën, structurele hervormingen en investeringen. Dit wordt ondersteund door een verdere verdieping van de interne markt, met name op
het terrein van de digitale economie, dienstensector en energie. Het
kabinet hecht veel belang aan deze geïntegreerde aanpak en heeft zijn
visie weergegeven op de voorstellen van de Europese Commissie in de
brief van de Ministers van Financiën en Economische Zaken van
28 november jl. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 924).
Commissievoorzitter Juncker zal, zoals afgesproken op de Europese Raad
van 23/24 oktober jl., zijn investeringsplan presenteren. Ook zal naar
verwachting de Task Force Investeringen, bestaande uit de Commissie,
Europese Investeringsbank en lidstaten, haar bevindingen presenteren.
Deze Task Force heeft gekeken naar bij de financiering van potentieel
rendabele projecten, heeft oplossingen hiervoor verkend en heeft een lijst
opgesteld van potentiële projecten die daarbij zouden passen. Het kabinet
heeft steeds benadrukt dat beleid in Europa dat specifiek gericht is op
investeringen van waarde is, mits het ingebed is in een algehele verbetering van het investerings- en vestigingsklimaat en gericht is op het
wegnemen van belemmeringen voor investeringen. Europees investeringsbeleid moet altijd in samenhang worden gezien met gezonde
overheidsfinanciën en structurele hervormingen. De inzet van het kabinet
ten aanzien van het investeringspakket van Juncker staat in de brief van
de Ministers van Financiën en Economische Zaken van 26 november 2014
jl. (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1202).
Uitbreiding en Stabilisatie- en Associatieproces
Mede ter voorbereiding op de ER zal de RAZ spreken over het op
8 oktober jl. verschenen jaarlijkse uitbreidingspakket van de Europese
Commissie, dat onder andere een aanbeveling bevat voor het openen van
toetredingsonderhandelingen met Macedonië. Uw Kamer is op 31 oktober
jl. per brief geïnformeerd over de kabinetsappreciatie van het uitbreidingspakket (Kamerstuk 23 987 nr. 146). Op 10 december a.s. is hierover een
Algemeen Overleg voorzien met de vaste commissie Europese Zaken.
Rechtsstatelijkheid
Tijdens de RAZ zal – in navolging van de discussie tijdens de RAZ in
november – opnieuw worden gesproken over het rechtsstatelijkheidsinitiatief. Doel van het Voorzitterschap is Raadsconclusies aan te nemen
waarin de rol van de Raad op dit terrein wordt onderkend. Het kabinet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1445

2

steunt deze inzet van het Voorzitterschap. Een groot aantal lidstaten
toonde zich tijdens de RAZ in november positief over de ideeën van het
Italiaanse Voorzitterschap om deze rol via een constructieve dialoog in de
Raad vorm te geven, teneinde bedreigingen van de rechtsstaat te
voorkomen. Deze insteek sluit nauw aan bij de inzet van het kabinet op dit
terrein om een politieke dialoog in de Raad mogelijk te maken over
ontwikkelingen op het terrein van de Rule of Law in EU-lidstaten, zowel ad
hoc als op periodieke wijze.
Versterking van interinstitutionele jaarlijkse en meerjarige
programmering
Tijdens de RAZ zal worden gesproken over het Commissiewerkprogramma 2015 en de wijze waarop de bespreking van jaarlijkse en
meerjarige programmering in de toekomst procedureel kan worden
vastgelegd in een interinstitutioneel akkoord (IIA). De inhoudelijke
bespreking van het Commissiewerkprogramma 2015 volgt op de eerste
bespreking van het Commissiewerkprogramma tijdens de RAZ van
18 november jl., die was gebaseerd op de «Letter of Intent» van de
Europese Commissie. Nederland heeft gepleit voor inhoudelijke
bespreking van het concept-Commissiewerkprogramma op de RAZ,
daarin bijgevallen door een aantal andere, grote lidstaten. Er is dit jaar
sprake hierbij van een uitzonderlijke situatie, omdat de termijn voor
bespreking van het Commissiewerkprogramma korter is vanwege het
aantreden van de Europese Commissie op 1 november jl.
De Raad heeft, anders dan het Europees parlement, nog geen procedure
vastgelegd voor de bespreking van het Commissiewerkprogramma met
de Commissie. Daartoe is van belang dat er een IIA tussen Europees
parlement, Commissie en Raad tot stand komt waarin een procedure
wordt vastgelegd voor bespreking van jaarlijkse en meerjarige programmering voor alle instellingen. Momenteel bereidt het Italiaanse voorzitterschap de onderhandelingen tussen de drie instellingen over een dergelijk
IIA voor. Tijdens de RAZ zal het voorzitterschap terugkoppelen over de
besprekingen met de Europese Commissie en het Europees parlement en
een Politieke Verklaring aan de Raad voorleggen waarin de politieke
intentie tot onderhandelen over een dergelijk IIA met de andere instellingen wordt vastgelegd. Het kabinet steunt het Italiaanse voorzitterschap
hierin en verwacht dat de Europese Commissie in de eerste helft van 2015
met een voorstel voor een IIA zal komen.
Friends of the Presidency verbetering functioneren EU
Naar aanleiding van de vier bijeenkomsten van de Friends of Presidency
voor verbetering van het functioneren van de EU zal het Italiaanse
voorzitterschap het eindrapport presenteren op de RAZ. Naar verwachting
zal het eindrapport een overzicht bevatten van de conclusies die het
voorzitterschap na elke bijeenkomst heeft gebruikt voor terugkoppeling in
de Raden Algemene Zaken in de afgelopen maanden. Nederland heeft er
voor gepleit dat de uitkomsten van de Friends of Presidency daadwerkelijk
gebruikt worden voor het bepalen van een Raadspositie met het oog op
de onderhandelingen met de Europese Commissie en het Europees
parlement over een IIA. De bespreking in de Friends of Presidency hebben
immers bijgedragen aan de convergentie van standpunten in Raadskader.
Dit proces zal tijdens het inkomende Letse voorzitterschap moeten
worden voortgezet, mede in het licht van de voorstellen van de
Commissie voor een nieuw IIA in de eerste helft van 2015. Naar
verwachting zal het Lets voorzitterschap ervoor kiezen verdere bespreking
in bestaande Raadskaders (Raadswerkgroep of Coreper) voort te zetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1445

3

Samenstelling Comité van de Regio’s
Mogelijk zal de RAZ opnieuw de samenstelling van het Comité van de
Regio’s bespreken, met het oog op besluitvorming op basis van unanimiteit, nadat op de RAZ van 21 okt jl. geen overeenstemming kon worden
bereikt. De samenstelling voor de komende termijn dient volgens het
Verdrag van Lissabon te worden aangepast van 353 naar 350 zetels. De
huidige termijn van het Comité verloopt op 25 januari 2015. Het kabinet
kan, evenals de Nederlandse delegatie in het Comité, instemmen met het
voorliggende Commissievoorstel. Het voorstel sluit aan op de resolutie
van het Comité van de Regio’s uit 2010, waarbij de huidige balans in de
samenstelling – gebaseerd op beginselen van demografische proportionaliteit, pluraliteit en solidariteit – zoveel mogelijk behouden blijft. Nederland
verliest hierbij geen zetels. Luxemburg, Cyprus en Estland kunnen zich
niet vinden in het voorliggende voorstel, waarbij zij ieder één zetel
verliezen. De grote lidstaten zouden op basis van demografie graag meer
zetels krijgen toebedeeld, maar zijn bereid tot overeenstemming te
komen, mits er een sterke herzieningsclausule wordt opgenomen in het
voorstel. Met betrokken lidstaten wordt momenteel naar een compromis
gezocht.
Tussentijdse evaluate 2020-strategie: syntheserapport
De RAZ zal een syntheserapport bespreken dat de inbreng van de
lidstaten tijdens de discussies in de diverse vakraden over mogelijke
verbeterpunten van de Europa 2020-strategie voor groei en banen
samenvat. Het kabinet zet bij de evaluatie van de Europa 2020-strategie in
op het behouden van focus op de bestaande vijf hoofddoelen (onderwijs,
werkgelegenheid, onderzoek en ontwikkeling, klimaatverandering en
duurzame energie en armoede). Voorts hecht het kabinet aan meer
aandacht voor de implementatie van de interne markt in de strategie en
het beter monitoren van voortgang op de doelstellingen door lidstaten
onderling, bijvoorbeeld door bespreking van de landenspecifieke
aanbevelingen in de Europese Raad en relevante Raadsformaties. Op
basis van voorgaande besprekingen van de Europa 2020 strategie kan
worden opgemaakt dat er algemene consensus is dat de huidige focus
van de strategie behouden moet blijven. Daarnaast zijn lidstaten het
erover eens dat meer aandacht voor de implementatie van de doelstellingen noodzakelijk is.
Europees semester
Tijdens de RAZ zal de Commissie de jaarlijkse analyse van prioriteiten
voor economische groei (Annual Growth Survey) presenteren, het
startschot voor het Europees Semester voor de coördinatie van economisch beleid in de EU. In lijn met de visie van het kabinet op de toekomst
van de Economische en Monetaire Unie benadrukt de Commissie het
belang van en de samenhang tussen gezonde overheidsfinanciën,
structurele hervormingen en investeringen. Dit wordt ondersteund door
een verdere verdieping van de interne markt, met name op het terrein van
de digitale economie, dienstensector en energie. Het kabinet hecht veel
belang aan deze geïntegreerde aanpak, zie Kabinetsreactie met kenmerk
BFB 2014-12252M. Het Litouws voorzitterschap zal tevens het Europees
Semester-traject voor 2015 toelichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1445

4

Strategische agenda: bespreking deel «Union as strong global
actor»
Dit vierde thematische debat in een reeks besprekingen over de
uitwerking van de Strategische Agenda staat in het teken van het vijfde
hoofdstuk «The Union as a strong global actor».
Bij de uitwerking van de inhoudelijke prioriteiten hecht het kabinet er
vooral aan dat de oproep uit de Strategische Agenda tot een betere focus
behouden blijft. Het is zaak te voorkomen dat de zorgvuldig geformuleerde aandachtsgebieden nu weer worden opgerekt, met een verwaterde
focus tot gevolg. De vastgestelde principes en prioriteiten moeten in het
werkprogramma van de Commissie terugkomen. Het kabinet dringt aan
op bespreking van de wetgevende programmering van de Commissie in
de Raad voorafgaand aan vaststelling, zoals dat ook in het Europees
parlement gebeurt.
Het kabinet hecht aan een effectief extern optreden van de EU binnen de
kaders van het Verdrag van Lissabon. Om een krachtigere rol te spelen in
mondiale kwesties en snel, effectief en geïntegreerd te kunnen handelen,
is het belangrijk dat lidstaten de Hoge Vertegenwoordiger, in lijn met de
bevoegdheidsverdeling in de Verdragen, voldoende ruimte en vertrouwen
geven en waar mogelijk een gezamenlijke boodschap uitdragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1445

5