Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 200 XIV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2008

Nr. 213

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 april 2008
Op 21 januari jl. heeft het Ruimtelijk Planbureau (RPB) het rapport «Nationale Landschappen: Beleidsdilemma’s in de praktijk» gepubliceerd. Over
dit rapport is om een kabinetsreactie gevraagd (08-LNV-B-14).
In het rapport staan vier beleidsdilemma’s centraal:
• Hoe kan de nationale regierol zodanig worden ingevuld dat een effectief beschermingsbeleid ontstaat met draagvlak in de regio? De nationale regierol is onvoldoende helder uitgewerkt en krijgt nauwelijks
invulling. De provincies richten zich in het algemeen vooral op een
procesmatige aanpak.
• Hoe kan integratie van beleid plaatsvinden, zonder dat dit ten koste
gaat van de uitvoeringskracht? Het beleid is nog sterk getekend door
sectorale beleidsaccenten van de betrokken ministeries. Hier wreekt
zich de inconsistente beleidsvoering van het Rijk uit voorgaande fasen.
• Hoe kan het landschap worden behouden, zonder dat de sociaaleconomische vitaliteit en leefbaarheid wordt aangetast? Het blijkt dat
in de praktijk de balans in de meeste Nationale Landschappen uitslaat
in het voordeel van «ontwikkeling». Dit is mede een gevolg van het
door het Rijk geformuleerde concept Nationaal Landschap: dat heeft
geen beschermingsstatus, maar een stimuleringsstatus.
• Hoe kunnen publieke landschapsdoelen worden gefinancierd door
private investeringen? De aandacht heeft gezorgd voor een mobilisatie
van stakeholders. Toch is een grotere mobilisatie van deze partijen
vereist om daadwerkelijk successen te boeken.
Via een historie van het landschapsbeleid, een uiteenzetting van de werkwijze en ervaringen van omringende landen en interviews met provinciemedewerkers doet het RPB aanbevelingen over het omgaan met deze
dilemma’s. Het gaat hierbij om de volgende aanbevelingen:
• Het Rijk moet zorgdragen voor continuïteit en consistentie in het beleid
door middel van een goede, eventueel wettelijke, verankering van het

KST117895
0708tkkst31200XIV-213
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 XIV, nr. 213

1

•

•
•
•

•

•

beleid. Dit helpt bij het creëren van een noodzakelijk draagvlak bij
politiek en burger.
Het Rijk moet een heldere rijksvisie uiteenzetten met duidelijk
omschreven taken en verantwoordelijkheden. Zo kan er meer evenwicht ontstaan tussen centrale en decentrale beleidsniveaus.
Uitvoerders van het beleid voor de Nationale Landschappen zouden
meer autoriteit kunnen krijgen op gebiedsniveau.
Bij belangenconflicten zou het Rijk meer als arbiter moeten optreden.
Differentiatie onder de Nationale Landschappen maakt alternatieve
sturingsopties mogelijk. Selectief in te zetten regimes met een afgewogen mix van behoud én ontwikkeling sluiten beter aan bij de
verschillende opgaven in een Nationaal Landschap.
Een sectorale bestemming kan de Nationale Landschappen bescherming bieden. Deze maakt het mogelijk om ruimtelijke keuzes voor de
lange termijn te maken en zo bepaalde delen van de Nationale Landschappen vrij te stellen van grootschalige ontwikkelingen. Een voorbeeld is het instrument «beschermd landschapsgezicht».
Private betrokkenheid is van belang om daadwerkelijk successen te
boeken. De private stakeholders kunnen worden aangetrokken door
publicitaire programma’s, «branding» van streekidentiteit en de
versterking van subsidies voor landschapsbehoud.

De manier waarop het kabinet met onder meer deze dilemma’s wil
omgaan, wordt uiteengezet in de Agenda Landschap en de Visie op de
nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening. Beide documenten zullen na het zomerreces aan de Tweede Kamer worden aangeboden.
Ter voorbereiding hierop vindt overleg plaats met provincies en gemeenten, waarin het RPB-rapport ook wordt meegenomen. Hierop vooruitlopen
met een inhoudelijke kabinetsreactie op het RPB-rapport is niet wenselijk.
Daarom stel ik, mede namens de ministers van VROM, VenW en EZ, voor
om de bevindingen van het RPB-rapport te bespreken tijdens een overleg
over de aangekondigde Agenda Landschap en de Visie op de nieuwe Wet
Ruimtelijke Ordening.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 XIV, nr. 213

2