Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 769

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 3 juli 2019
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de brieven van 25 juni 2019 over de
geannoteerde agenda Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid (WSBVC)
van 8 juli 2019 (Kamerstuk 21 501-33, nr. 533) en over het verslag van
Raad WSBVC, onderdeel Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 13 juni
2019 (Kamerstuk 21 501-31, nr. 534),en over de brieven van 11 juni 2019
over antwoorden op vragen commissie over o.a. de geannoteerde agenda
Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 13 juni 2019 ((Kamerstuk
21 501-31, nr. 532) en over antwoorden op vragen commissie over de
toekomst van de sociale dimensie van de EU (Kamerstuk 21 501-31,
nr. 531).
De vragen en opmerkingen zijn op 26 juni 2019 aan de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid voorgelegd. Bij brief van 2 juli 2019
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Rog
De adjunct-griffier van de commissie,
Kraaijenoord

kst-21501-33-769
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

1

Inhoudsopgave
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVDfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDAfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie

2

Antwoord/Reactie van de Minister

5

2
3
4

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken. Zij hebben daarover de volgende vragen en opmerkingen.
Geannoteerde agenda Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid (WSBVC)
van 8 jul 2019
De leden van de VVD-fractie hebben de geannoteerde agenda met
interesse waargenomen. Zij lezen dat de Europese Commissie (hierna
Commissie) aanbeveelt om de prikkels voor zelfstandigen zonder
personeel (zzp) te verminderen. Is de Minister van mening dat met het
regeerakkoord deze aanbeveling wordt ingevuld? Hoe bekijkt de Minister
in dat licht de conclusie die hij trekt over de zogenaamde Arbeidsovereenkomst bij laag tarief (ALT), de omzetting van een opdracht in een
arbeidsovereenkomst beneden de 15–18 euro per uur, dat deze in strijd is
met Europees recht? De leden van de VVD-fractie trekken de conclusie dat
de politieke ambitie van de Commissie, van waaruit de aanbevelingen
komen, dezelfde is als Nederland maar dat de invulling ervan door
Nederland op strijdigheid met Europese regels duidt. Is de Minister het
met de leden van de VVD-fractie eens dat dit de aanbevelingen van
Europa op dit punt eigenlijk relativeert?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de aanbeveling voor zzp in 2018
bestond uit «de prikkels om gebruik te maken van tijdelijke contracten en
zelfstandigen zonder personeel verminderen» en dat de aanbeveling nu
luidt «de prikkels voor zelfstandigen zonder personeel verminderen». Is dit
het effect van de Wet Arbeidsmarkt in Balans? Hoe beoordeelt de
Commissie de huidige plannen van Nederland ten aanzien van zzp’ers?
Kan de Minister de Nederlandse aanpak rond de werkgelegenheidseffecten van de energietransitie verder toelichten aan de hand van de
concrete plannen die er nu liggen en welke hij voornemens is in te
brengen tijdens het debat in de Raad?
Antwoorden op vragen commissie over o.a. de geannoteerde agenda
Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 13 juni 2019
De leden van de VVD-fractie hebben de antwoorden op de vragen over de
geannoteerde agenda van de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid
van 13 juni 2019 met interesse waargenomen. In de beantwoording heeft
de Minister zich uitgelaten over de coördinatieverordening 883. De
Minister schrijft zich te blijven inzetten om de afspraken over het
werkloosheidshoofdstuk dichterbij de Nederlandse inzet te brengen. Kan
de Minister zijn volgende stappen toelichten die hij zal nemen wanneer
het nieuwe Europees parlement (EP) is geïnstalleerd? Welke stappen heeft
hij tot nu toe gezet met bijvoorbeeld de nieuwe Nederlandse EP-leden en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

2

de huidige Commissie? Kan de Minister een overzicht geven van de acties
die hij heeft ondernomen?
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording dat de huidige
Commissie heeft aangegeven in de haar resterende termijn te trachten om
met de lidstaten en het nieuwe EP alsnog tot een akkoord te komen. Kan
de Minister toelichten welk voorstel er nu voorligt? Ook schrijft de
Minister het besluit van de Commissie te betreuren. Kan hij dit toelichten?
Zijn er meer lidstaten die dit standpunt delen?
De leden van de VVD-fractie betreuren het om te lezen dat het besluit om
verder te gaan met het herzieningsvoorstel bij de nieuwe Commissie ligt
als er geen akkoord komt. Wat is de stand van zaken van dit voorstel? Kan
de Minister de verhoudingen en verwachtingen toelichten? Deze leden
lezen dat de nieuwe Commissie het herzieningsvoorstel kan aanpassen of
er zelfs volledig van kan afzien als er geen akkoord komt. Kan de Minister
toelichten of er een nieuw herzieningsvoorstel ligt? Is er zicht op welke
aanpassingen de nieuwe Commissie zou willen doorvoeren? Wat zouden
mogelijke wijzigingen betekenen voor het standpunt van Nederland? Ook
lezen de leden van de VVD-fractie helaas dat de meerderheid van de
lidstaten geen voorstander is van de door Nederland gewenste aanpassingen in het werkloosheidshoofdstuk. Hoe gaat de Minister ervoor
zorgen dat wanneer er een nieuw herzieningsvoorstel komt, de Nederlandse inzet gerealiseerd kan worden?
De leden van de VVD-fractie zijn blij om te lezen dat de Minister zich actief
zal blijven inzetten om de Nederlandse inzet te realiseren. Zij lezen echter
ook dat de Minister van mening is dat er meer tijd zou moeten worden
genomen om aan fundamentele bezwaren tegemoet te komen. Over
hoeveel tijd spreekt de Minister? Hoe groot acht de Minister de kans dat
de Commissie aan deze bezwaren tegemoet komt? Heeft Nederland
hiervoor steun bij andere lidstaten?
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse gelezen dat de Minister
in gesprek is met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV) over het bijhouden van beleidsinformatie op een geaggregeerd
niveau. Wat is de stand van zaken van deze gesprekken?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken. Zij hebben daarover de volgende vragen en opmerkingen.
Geannoteerde Agenda Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid (WSBVC)
van 8 juli 2019
De leden van de CDA-fractie lezen dat het discussiedocument ten behoeve
van het agendapunt de economie van welzijn ten tijde van het opstellen
van deze geannoteerde agenda nog niet is gepubliceerd. Wanneer kan de
Kamer hier alsnog kennis van nemen? De «economy of wellbeing» is een
breed concept. Is bekend welke concrete onderwerpen en/of maatregelen
op het gebied van sociale zaken, werkgelegenheid, gendergelijkheid,
gezondheid en onderwijs zullen worden besproken? Hebben lidstaten
daar nog invloed op? Wat is de Nederlandse inzet?
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister de conceptaanbevelingen op het terrein van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
één-op-één overneemt of dat hij nog voornemens is om wijzigingen aan
te brengen ten behoeve van de definitieve vaststelling. De conceptaanbeveling ten aanzien van zzp’ers is vergelijkbaar met die van voorgaande
jaren (2017 en 2018). Hoe duidt de Minister dit? Welke lidstaten van de
Europese Unie (EU) hebben te maken met vergelijkbare vraagstukken
rondom zzp’ers? Waar lopen die lidstaten tegenaan?
Ten aanzien van het werken als zelfstandige begrijpen de leden van de
CDA-fractie dat omzetting naar een arbeidscontract onder een bepaald

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

3

uurtarief Europeesrechtelijk niet kan. Klopt dit en kan de Minister
uitleggen op grond van welke Europese wet- en regelgeving dit niet
mogelijk is? Ziet de Minister aanleiding dit in EU-verband aan de orde te
stellen?
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de opvolging van de
landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.
Hierover wisselen zij graag met de Minister van gedachten op het
moment dat de aangekondigde maatregelen in de Kamer worden
besproken.
De leden van de CDA-fractie lezen dat het discussiedocument ten behoeve
van het agendapunt Schone planeet voor iedereen: strategische langetermijnvisie voor een klimaatneutrale economie – werkgelegenheidsaspecten
ten tijde van het opstellen van deze geannoteerde agenda nog niet is
gepubliceerd. Wanneer kan de Kamer hier alsnog kennis van nemen? Hoe
ziet het tijdspad ten aanzien van de inrichting van de Voorziening
werkgelegenheidseffecten energietransitie eruit? Deze leden lezen over de
rol van de Europese Investeringsbank (EIB) bij het financieren van
klimaatprojecten en het mobiliseren van private geldstromen. Heeft de
nieuwe financieringsinstelling Invest-NL hierbij ook een rol?
Verslag van Raad WSBVC, onderdeel Werkgelegenheid en Sociaal Beleid,
van 13 juni 2019
De leden van de CDA-fractie lezen dat Nederland heeft voorgesteld om
voor de besprekingen van het Europees Semester te kiezen voor een
thematische aanpak. Hoezeer werd deze opvatting door andere lidstaten
gedeeld?
Al sinds 2008 spreekt de EU over het richtlijnvoorstel gelijke behandeling
buiten arbeid. Kern is gelijke behandeling van personen ongeacht
godsdienst of levensovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid
buiten het terrein van de arbeid. Van dit richtlijnvoorstel is bekend dat
twee grote EU-lidstaten er niet mee kunnen instemmen en het daarom
geblokkeerd blijft (omdat de voor de besluitvorming benodigde unanimiteit ontbreekt). Welke lidstaten zijn dit en wat zijn hun beweegredenen
om niet met het voorstel in te stemmen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie danken de Minister voor de geannoteerde
agenda voor de WSB Raad van 8 juli en hebben daarover nog enkele
vragen.
Geannoteerde Agenda Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid (WSBVC)
van 8 juli 2019
De leden van de D66-fractie kijken met interesse naar het thema «the
economy of wellbeing» dat het Finse Voorzitterschap wil agenderen. De
Monitor Brede Welvaart kan hier een interessant instrument zijn. De leden
van de D66-fractie vragen of de Minister ook het onderwerp kwaliteit van
werk zou willen aankaarten. Op het gebied van arbeidsmarkt staan er een
paar duidelijke indicatoren in de Monitor Brede Welvaart: netto arbeidsparticipatie, gewerkte uren, en tevredenheid met werk. Het zou interessant
kunnen zijn om te kijken hoe andere landen sturen op de kwaliteit van
werk of hoe zij dat monitoren. Finland heeft zelf bijvoorbeeld in 2012 als
beleidsdoel geformuleerd dat het land in 2020 de beste arbeidsplaatsen
van Europa moet hebben.
De leden van de D66-fractie zijn daarnaast zeer geïnteresseerd in het
agendapunt over een strategische langetermijnvisie voor de werkgelegenheidsaspecten van een klimaatneutrale economie. Deze leden vragen of
de Minister naar aanleiding van de bespreking in de Raad een overzicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

4

kan geven van welke maatregelen andere landen nemen om de negatieve
werkgelegenheidseffecten van de overgang naar een koolstofarme
economie te beperken.
II Antwoord/Reactie van de Minister
VVD
Zzp
Vraag 1, 2
De leden van de VVD-fractie hebben de geannoteerde agenda met
interesse waargenomen. Zij lezen dat de Europese Commissie (hierna
Commissie) aanbeveelt om de prikkels voor zelfstandigen zonder
personeel (zzp) te verminderen. Is de Minister van mening dat met het
regeerakkoord deze aanbeveling wordt ingevuld? Hoe bekijkt de Minister
in dat licht de conclusie die hij trekt over de zogenaamde Arbeidsovereenkomst bij laag tarief (ALT), de omzetting van een opdracht in een
arbeidsovereenkomst beneden de 15–18 euro per uur, dat deze in strijd is
met Europees recht?
De leden van de VVD-fractie trekken de conclusie dat de politieke ambitie
van de Commissie, van waaruit de aanbevelingen komen, dezelfde is als
Nederland maar dat de invulling ervan door Nederland op strijdigheid met
Europese regels duidt. Is de Minister het met de leden van de VVD-fractie
eens dat dit de aanbevelingen van Europa op dit punt eigenlijk relativeert?
Antwoord op vragen 1 en 2:
Het kabinet wil volop ruimte geven aan echte ondernemers. De groep
zzp’ers is echter zeer divers. Het zzp-schap is bijvoorbeeld niet voor
iedereen een vrije keuze. Ook vindt het kabinet het van belang dat zzp’ers
om de juiste redenen kiezen voor het ondernemerschap, en er niet
eigenlijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. Door kostenvoordelen is
het voor opdrachtgevers én voor de zzp’ers zelf aantrekkelijk om gebruik
te maken van deze contractvorm, terwijl de aard van het werk en de
kwaliteiten van de zzp’er het uitgangspunt zouden moeten zijn. Het
voorgestelde minimumtarief draagt eraan bij dat om de juiste redenen
wordt gekozen voor de inhuur van zelfstandigen. Door aftrekposten,
waaronder de zelfstandigenaftrek, vanaf 2020 in vier jaarlijkse stappen van
3%-punt te verlagen naar het basistarief wordt ook bijgedragen aan het
verminderen van de keuze voor zzp-schap enkel vanwege kostenvoordelen.
Daarnaast is afgesproken dat er een wettelijke verzekeringsplicht komt
voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Het doel van
deze verzekeringsplicht is om naast de bestaande werknemersverzekering
ook andere werkenden te beschermen tegen de gevolgen van arbeidsongeschiktheid en te borgen dat iedereen zich kan verzekeren. Dit past in het
bredere streven van het kabinet om toe te werken naar een situatie waarin
niet instituties en kosten bepalend zijn voor de vorm waarin arbeid wordt
aangeboden, maar de aard van het werk dat gedaan moet worden en de
behoeften/wensen van werkgevers en werkenden. Met een verplichte
verzekering wordt ook afwenteling van kosten en risico’s op de samenleving verminderd.
Bij de uitwerking van de plannen rond zzp’ers is gebleken dat de
oorspronkelijk gekozen opzet van een omzetting van de overeenkomst van
opdracht naar een arbeidsovereenkomst spanning oplevert met de
Europese regels rond de vrijheid van vestiging en de vrijheid van
dienstverrichting. Die strijdigheid betreft echter de vormgeving van de
maatregel (het ingrijpende karakter van de ALT), niet de achterliggende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

5

bedoeling daarvan. In Europa is men voorstander van het bieden van
sociale bescherming van zelfstandigen, en het is dan ook niet alleen
mogelijk, maar ook zeer gebruikelijk dat lidstaten daartoe maatregelen
treffen. Die maatregelen mogen buitenlandse ondernemers echter niet
onevenredig beperken bij het aanbieden van hun diensten. Het kabinet is
van mening dat met de keuze voor een juridisch minder ingrijpend
minimumtarief een vorm van bescherming is gekozen die niet alleen recht
doet aan het regeerakkoord, maar naar verwachting ook past binnen het
Europeesrechtelijk kader. Omtrent het primaire doel van deze maatregel,
het beperken van het risico op armoede, waar ook de aanbeveling op ziet,
bestaat tussen Europa en het kabinet zeker geen verschil van mening.
Wet arbeidsmarkt in balans
Vraag 3
De leden van de VVD-fractie lezen dat de aanbeveling voor zzp in 2018
bestond uit «de prikkels om gebruik te maken van tijdelijke contracten en
zelfstandigen zonder personeel verminderen» en dat de aanbeveling nu
luidt «de prikkels voor zelfstandigen zonder personeel verminderen». Is dit
het effect van de Wet Arbeidsmarkt in Balans? Hoe beoordeelt de
Commissie de huidige plannen van Nederland ten aanzien van zzp’ers?
Antwoord:
In het Nationaal Hervormingsprogramma 20191 heeft het kabinet
aangegeven welke maatregelen op de arbeidsmarkt worden genomen om
de verschillen tussen flex en vast te verkleinen en welke maatregelen
worden uitgewerkt op het gebied van zzp. De Europese Commissie erkent
dat de Wet arbeidsmarkt in balans een concrete stap is in een breder
proces van arbeidsmarkthervormingen; ook de instelling van de
Commissie Regulering heeft de aandacht van de Commissie. Deze
vorderingen van Nederland heeft de Commissie meegenomen bij het
opstellen van de aanbevelingen voor 2020. De Commissie is van mening
dat er belangrijke arbeidsmarktuitdagingen liggen rond de positie van
zzp’ers. De Commissie is op de hoogte van de inhoud van de Kamerbrief
Voortgang uitwerking maatregelen «werken als zelfstandige» van 24 juni
jl.2 Deze maatregelen konden echter niet meer worden meegewogen bij
de landspecifieke aanbevelingen van dit jaar, die ruim voor het
verschijnen van die brief, zijn voorbereid.
Energietransitie
Vraag 4
Kan de Minister de Nederlandse aanpak rond de werkgelegenheidseffecten van de energietransitie verder toelichten aan de hand van de
concrete plannen die er nu liggen en welke hij voornemens is in te
brengen tijdens het debat in de Raad?
Antwoord:
De energietransitie levert veel kansen op, maar kan ook leiden tot
banenverlies in de fossiele sectoren. In het Klimaatakkoord wordt daarom
uitgebreid aandacht besteed aan het thema arbeidsmarkt en scholing in
relatie tot de energietransitie. Ik verwijs dan ook naar het Klimaatakkoord
voor een uitputtend overzicht van alle concrete plannen die door de
betrokken partijen op dit gebied worden uitgewerkt.

1
2

Bijlage bij Kamerstuk 21 501-07, nr. 1512
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/24/kamerbrief-voortganguitwerking-maatregelen-039-werken-als-zelfstandige039

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

6

Op de korte termijn heeft het kabinet oog voor de werkgelegenheidseffecten van de sluiting van de Hemwegcentrale (Kamerstuk 35 167, nr. 7).
In dat kader heeft op 5 juni jl. een overleg plaatsgevonden tussen het
Ministerie van SZW, het UWV, de FNV en de VNO-NCW over het
zogenaamde Westhavenarrangement. Vanuit dit arrangement zal worden
bezien welke maatregelen nodig zijn om het risico op werkloosheid als
gevolg van de sluiting van de Hemwegcentrale te mitigeren. Concreet is
afgesproken dat een unit wordt opgericht van UWV en FNV die gaat
werken aan de vormgeving van een dienstverleningspakket. Ook de
werkgevers worden hier nauw bij betrokken.
Daarnaast neemt het kabinet zelf het initiatief door een Voorziening
werkgelegenheidseffecten energietransitie in te richten, gericht op
van-werk-naar-werk begeleiding en om- en bijscholing. Het kabinet heeft
hiervoor tot en met 2030 € 22 miljoen gereserveerd, waarvan € 11
miljoen tot en met 2024. De voorziening wordt de komende tijd nader
vormgegeven. Dat gebeurt in overleg met de sociale partners en met
inachtneming van de lessen die worden geleerd bij de uitwerking van het
Westhavenarrangement.
Coördinatieverordening sociale zekerheid
Vraag 5
De leden van de VVD-fractie hebben de antwoorden op de vragen over de
geannoteerde agenda van de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid
van 13 juni 2019 met interesse waargenomen. In de beantwoording heeft
de Minister zich uitgelaten over de coördinatieverordening 883. De
Minister schrijft zich te blijven inzetten om de afspraken over het
werkloosheidshoofdstuk dichterbij de Nederlandse inzet te brengen. Kan
de Minister zijn volgende stappen toelichten die hij zal nemen wanneer
het nieuwe Europees parlement (EP) is geïnstalleerd? Welke stappen heeft
hij tot nu toe gezet met bijvoorbeeld de nieuwe Nederlandse EP-leden en
de huidige Commissie? Kan de Minister een overzicht geven van de acties
die hij heeft ondernomen?
Antwoord:
Wanneer het nieuwe EP is geïnstalleerd en duidelijk is welke EP-leden
zitting hebben in het EMPL-comité, wordt contact met de Nederlandse
EP-leden in dit comité opgenomen om de Nederlandse positie en inzet
nader toe te lichten en het belang daarvan te verduidelijken. Ook nu is
sprake van contacten met het EP om een eerste beeld te krijgen van de
mogelijke posities die de verschillende fracties binnen het EP zullen
innemen ten aanzien van de herziening van de coördinatieverordening
883/2004. Richting de huidige Commissie is aangegeven dat er meer tijd
genomen moet worden om aan fundamentele bezwaren, die bij een groot
aantal lidstaten leven, tegemoet te komen. Ten slotte blijft Nederland
samenwerken met gelijkgestemde landen om de Nederlandse inzet te
kunnen realiseren.
Vraag 6
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording dat de huidige
Commissie heeft aangegeven in de haar resterende termijn te trachten om
met de lidstaten en het nieuwe EP alsnog tot een akkoord te komen. Kan
de Minister toelichten welk voorstel er nu voorligt? Ook schrijft de
Minister het besluit van de Commissie te betreuren. Kan hij dit toelichten?
Zijn er meer lidstaten die dit standpunt delen?
Antwoord:
Op dit moment is er geen nieuw voorstel van de huidige Commissie. De
instelling die nu eerst aan zet is, is het nieuwe EP. Het nieuwe EP zal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

7

moeten besluiten hoe het verder wil gaan met de onderhandelingen over
de herziening. Het nieuwe EP heeft daarbij de keuze om het rapport van
rapporteur Balas naast zich neer te leggen en onder leiding van een
nieuwe rapporteur een nieuwe positie te bepalen ten aanzien van het
herzieningsvoorstel van de Commissie. Mijn verwachting is dat de huidige
Commissie, vanwege de beperkte tijd die rest tot het einde van haar
termijn, het voorlopig akkoord van 19 maart jl. als basis zal nemen voor
gesprekken met EP’ers en lidstaten en daarop beperkte aanpassingen zal
voorstellen. Een aantal van de gelijkgezinde lidstaten betreurt, eveneens
het besluit van de huidige Commissie om nog tijdens de resterende
termijn een akkoord te willen afsluiten.
Vraag 7
De leden van de VVD-fractie betreuren het om te lezen dat het besluit om
verder te gaan met het herzieningsvoorstel bij de nieuwe Commissie ligt
als er geen akkoord komt. Wat is de stand van zaken van dit voorstel? Kan
de Minister de verhoudingen en verwachtingen toelichten? Deze leden
lezen dat de nieuwe Commissie het herzieningsvoorstel kan aanpassen of
er zelfs volledig van kan afzien als er geen akkoord komt. Kan de Minister
toelichten of er een nieuw herzieningsvoorstel ligt? Is er zicht op welke
aanpassingen de nieuwe Commissie zou willen doorvoeren? Wat zouden
mogelijke wijzigingen betekenen voor het standpunt van Nederland?
Antwoord:
Er zijn drie instellingen betrokken bij de herziening van de coördinatieverordening: De Raad, het EP en de Commissie. De huidige Commissie heeft
de eerste stap gezet met de publicatie van het voorstel tot herziening van
de verordening. Vervolgens heeft de Raad via de algemene oriëntatie zijn
voorlopige standpunt kenbaar gemaakt. Het EP heeft zijn standpunt nog
niet bepaald. Het herzieningsvoorstel verkeert daarom nog steeds in de
fase voorafgaand aan een akkoord in eerste lezing. Er is op dit moment
geen nieuw voorstel van de Commissie en er is geen zicht op eventuele
aanpassingen die de nieuwe Commissie zou willen doorvoeren. De meest
gebruikelijke aanpak is overigens dat een nieuwe Commissie verder gaat
met het oorspronkelijke voorstel van de oude Commissie.
Vraag 8
Ook lezen de leden van de VVD-fractie helaas dat de meerderheid van de
lidstaten geen voorstander is van de door Nederland gewenste aanpassingen in het werkloosheidshoofdstuk. Hoe gaat de Minister ervoor
zorgen dat wanneer er een nieuw herzieningsvoorstel komt, de Nederlandse inzet gerealiseerd kan worden?
Antwoord:
Ik blijf in gesprek met andere lidstaten, de Commissie en EP-leden om hen
van onze bezwaren met betrekking tot het werkloosheidshoofdstuk te
doordringen en de Nederlandse voorkeuren te bepleiten. Mocht de
nieuwe Commissie een aangepast herzieningsvoorstel indienen, dan zal ik
dat op zijn merites beoordelen.
Vraag 9
De leden van de VVD-fractie zijn blij om te lezen dat de Minister zich actief
zal blijven inzetten om de Nederlandse inzet te realiseren. Zij lezen echter
ook dat de Minister van mening is dat er meer tijd zou moeten worden
genomen om aan fundamentele bezwaren tegemoet te komen. Over
hoeveel tijd spreekt de Minister? Hoe groot acht de Minister de kans dat
de Commissie aan deze bezwaren tegemoet komt? Heeft Nederland
hiervoor steun bij andere lidstaten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

8

Antwoord:
Ik acht de kans klein dat de korte periode die nu nog resteert tot het einde
van de zittingstermijn van de huidige Commissie (31 oktober a.s.),
voldoende is om een oplossing voor de fundamentele problemen te
vinden die Nederland en andere gelijkgestemde landen hebben met het
werkloosheidshoofdstuk. Ik kan geen uitspraak doen over de hoeveelheid
tijd die daarvoor in totaal nodig is en over de vraag of een nieuwe
Commissie bereid zal zijn om aan de bezwaren tegemoet te komen.
Cijfers UWV/Polen
Vraag 10
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse gelezen dat de Minister
in gesprek is met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV) over het bijhouden van beleidsinformatie op een geaggregeerd
niveau. Wat is de stand van zaken van deze gesprekken?
Antwoord:
Om op effectieve wijze het gesprek te voeren met andere lidstaten over
werkhervatting en handhaving van geëxporteerde uitkeringen en om in te
kunnen spelen op praktijksignalen (bijvoorbeeld over misbruik) is het van
belang om te beschikken over beleidsinformatie over de toepassing van
de Europese regelingen op het terrein van sociale zekerheid. Tegelijkertijd
is het van belang om bij het verzamelen van beleidsinformatie de baten af
te wegen tegen de kosten en lasten voor de uitvoering. Op dit moment
wordt in kaart gebracht welke gegevens relevant zijn om op geaggregeerd
niveau bij te houden. Vervolgens inventariseer ik samen met het UWV wat
dit betekent voor de uitvoering. In mijn brief van 2 april 2019 (Kamerstuk
21 501–20, nr. 1430) heb ik aangegeven dat het UWV een pilot uitvoert
gericht op werkloze werknemers die gebruik willen maken van de
mogelijkheid om de WW te exporteren. Om de effectiviteit van de pilot te
kunnen beoordelen en om meer zicht te krijgen op de groep uitkeringsgerechtigden die de WW exporteert worden in deze pilot een aantal extra
gegevens bijgehouden. Bij de besluitvorming over de bij te houden
beleidsinformatie wil ik ook de uitkomsten van de pilot betrekken. De pilot
loopt naar verwachting tot december.
CDA
Economy of well-being
Vraag 11
De leden van de CDA-fractie lezen dat het discussiedocument ten behoeve
van het agendapunt de economie van welzijn ten tijde van het opstellen
van deze geannoteerde agenda nog niet is gepubliceerd. Wanneer kan de
Kamer hier alsnog kennis van nemen? De «economy of wellbeing» is een
breed concept. Is bekend welke concrete onderwerpen en/of maatregelen
op het gebied van sociale zaken, werkgelegenheid, gendergelijkheid,
gezondheid en onderwijs zullen worden besproken? Hebben lidstaten
daar nog invloed op? Wat is de Nederlandse inzet?
Antwoord:
Inmiddels heeft het Fins voorzitterschap een discussiedocument onder de
lidstaten verspreid. Dit discussiedocument is algemeen van aard en gaat
niet op concrete onderwerpen en/of maatregelen in. Onder andere wordt
genoemd dat de bevordering van het welzijn en de preventie van ziekten
en sociale uitsluiting van groot belang zijn vanuit het oogpunt van de
mens, maar ook als het gaat om het verminderen van toekomstige
overheidsuitgaven, het verhogen van de productiviteit en het verlengen
van het beroepsleven. Hoewel het menselijk welzijn een waarde op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

9

zichzelf is, is het ook van vitaal belang voor de economie. In het discussiedocument staan een aantal vragen voor het debat tijdens de Raad. Zo
wordt gevraagd welke opvattingen de lidstaten hebben over het
versterken van de economie van welzijn als richtsnoer voor beleid en
besluitvorming; op welke manier het beleid en de besluitvorming van de
EU kunnen worden ontwikkeld om het verband tussen economisch beleid
en welzijnsbeleid te versterken; en wat de eerste stappen kunnen zijn om
de principes van de economie van welzijn in de hele EU als lange termijn
doelstelling te versterken.
Nederland zal tijdens het beleidsdebat in de Raad aangeven dat het
welzijn van mensen belangrijk is voor economische groei en sociale en
economische stabiliteit. Nederland zal in dat kader de Monitor Brede
Welvaart & Sustainable Development Goals (SDG)3 noemen. Ten slotte zal
Nederland aangeven voldoende ruimte te zien om in reeds bestaande
instrumenten/strategieën het welzijnsaspect mee te nemen. Hierbij kan
gedacht worden aan de Europese Pijler van Sociale Rechten, de Europese
SDG strategie en de (mogelijke) opvolger van de EU-2020 strategie.
Europees Semester aanbeveling/zzp
Vraag 12
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister de conceptaanbevelingen op het terrein van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
één-op-één overneemt of dat hij nog voornemens is om wijzigingen aan
te brengen ten behoeve van de definitieve vaststelling. De conceptaanbeveling ten aanzien van zzp’ers is vergelijkbaar met die van voorgaande
jaren (2017 en 2018). Hoe duidt de Minister dit? Welke lidstaten van de
Europese Unie (EU) hebben te maken met vergelijkbare vraagstukken
rondom zzp’ers? Waar lopen die lidstaten tegenaan?
Antwoord:
Ik neem de conceptaanbevelingen op het terrein van SZW één-op-één
over en ben niet voornemens wijzigingen aan te brengen ten behoeve van
de definitieve vaststelling. Het klopt dat de conceptaanbeveling ten
aanzien van zzp’ers vergelijkbaar is met die van voorgaande jaren. Het
betreft hier een complex vraagstuk en hervormingen kosten tijd. Op
24 juni heeft uw Kamer een voortgangsbrief ontvangen over de
uitwerking maatregelen «werken als zelfstandige».4
In algemene zin kan gesteld worden dat de armoederisico’s in veel
Europese lidstaten hoger zijn onder zzp’ers. Het kwalificatievraagstuk is
eveneens in meer landen een issue. Daarbij is de groei van het aantal
zzp’ers in Nederland in het laatste decennium uniek in de EU. Daardoor
zijn er in ons land mogelijk meer gevolgen voor het stelsel van arbeidsverhoudingen, fiscaliteit en sociale zekerheid dan in andere Europese landen.
Vraag 13
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de opvolging van de
landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.
Hierover wisselen zij graag met de Minister van gedachten op het
moment dat de aangekondigde maatregelen in de Kamer worden
besproken.

3
4

https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2019/20/monitor-brede-welvaart-sdg-s-2019
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/24/kamerbrief-voortganguitwerking-maatregelen-039-werken-als-zelfstandige039

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

10

Antwoord:
Ik verwacht regelmatig met uw Kamer van gedachten te wisselen over de
thema’s van de landspecifieke aanbevelingen, zoals onlangs nog over
pensioenen en zelfstandigen.
Vraag 14
De leden van de CDA-fractie lezen dat Nederland heeft voorgesteld om
voor de besprekingen van het Europees Semester te kiezen voor een
thematische aanpak. Hoezeer werd deze opvatting door andere lidstaten
gedeeld?
Antwoord:
Andere lidstaten hebben niet direct op deze suggestie gereageerd tijdens
het debat. Nederland zal deze suggestie herhalen, zoals in bijeenkomsten
van het Sociaal Beschermings Comité en het Werkgelegenheids Comité.
Zzp
Vraag 15
Ten aanzien van het werken als zelfstandige begrijpen de leden van de
CDA-fractie dat omzetting naar een arbeidscontract onder een bepaald
uurtarief Europeesrechtelijk niet kan. Klopt dit en kan de Minister
uitleggen op grond van welke Europese wet- en regelgeving dit niet
mogelijk is? Ziet de Minister aanleiding dit in EU-verband aan de orde te
stellen?
Antwoord:
Al eerder heeft het kabinet aangegeven dat het op basis van eigen analyse
tot de conclusie is gekomen dat de kans substantieel is dat de ALT
(Arbeidsovereenkomst bij laag tarief)-maatregel strijdig wordt bevonden
met het EU-recht. Zekerheid daarover bestaat niet (een uiteindelijk oordeel
daarover zou liggen bij het Europese Hof van Justitie). Het risico dat het
voorstel in strijd is met het Europees recht en daarmee een grondslag
vormt voor staatsaansprakelijkheid voor geleden schade wil het kabinet
niet nemen. Het gaat dan met name om de vrijheid van vestiging (art. 49)
en de vrijheid van dienstverrichting (art. 56) van zelfstandigen in het
EU-Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Deze
artikelen betreffen zeer fundamentele rechten van de Europese samenwerking, die het kabinet niet ter discussie stelt. Vandaar dat gekozen is
voor een minimumtarief ter bestrijding van armoede, dat een geringer
risico van strijdigheid met het Europese recht vormt.
Energietransitie
Vraag 16
De leden van de CDA-fractie lezen dat het discussiedocument ten behoeve
van het agendapunt Schone planeet voor iedereen: strategische langetermijnvisie voor een klimaatneutrale economie – werkgelegenheidsaspecten
ten tijde van het opstellen van deze geannoteerde agenda nog niet is
gepubliceerd. Wanneer kan de Kamer hier alsnog kennis van nemen? Hoe
ziet het tijdspad ten aanzien van de inrichting van de Voorziening
werkgelegenheidseffecten energietransitie eruit? Deze leden lezen over de
rol van de Europese Investeringsbank (EIB) bij het financieren van
klimaatprojecten en het mobiliseren van private geldstromen. Heeft de
nieuwe financieringsinstelling Invest-NL hierbij ook een rol?
Antwoord:
Inmiddels is een discussiedocument onder de lidstaten verspreid. Hierin
wordt lidstaten gevraagd hoe het werkgelegenheids- en sociaal beleid op
zowel EU- als lidstaat niveau moet worden opgezet zodat het de beste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

11

ondersteuning biedt voor een rechtvaardige overgang naar een concurrerende, milieuvriendelijke en klimaatneutrale economie. Daarnaast wordt
aan lidstaten gevraagd welke acties het meest urgent zijn om de negatieve
gevolgen van de overgang naar een klimaatneutrale economie te
verzachten.
Met betrekking tot de Voorziening werkgelegenheidseffecten energietransitie verwijs ik naar het antwoord op vraag 4.
Invest-nl wordt ingericht om optimaal gebruik te kunnen maken van
Europese cofinanciering, waaronder die van de EIB. Invest-nl kan dus ook
een rol spelen bij het financieren van klimaatprojecten en het mobiliseren
van private geldstromen in samenwerking met deze Europese instellingen
en programma’s. Voorwaarde voor financiering is dat deze past binnen de
kaders die gelden voor Invest-NL, en er ook een Nederlands belang mee
gediend is. Zo moet er onder meer sprake zijn van marktfalen, een
positieve business case en moet de voorgenomen investering passen
binnen de staatssteunkaders.
Richtlijn gelijke behandeling buiten arbeid
Vraag 17
Al sinds 2008 spreekt de EU over het richtlijnvoorstel gelijke behandeling
buiten arbeid. Kern is gelijke behandeling van personen ongeacht
godsdienst of levensovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid
buiten het terrein van de arbeid. Van dit richtlijnvoorstel is bekend dat
twee grote EU-lidstaten er niet mee kunnen instemmen en het daarom
geblokkeerd blijft (omdat de voor de besluitvorming benodigde unanimiteit ontbreekt). Welke lidstaten zijn dit en wat zijn hun beweegredenen
om niet met het voorstel in te stemmen?
Antwoord:
Op dit moment zijn Duitsland en Polen de blokkerende lidstaten. Deze
lidstaten kunnen niet akkoord gaan vanwege hun interpretatie van het
subsidiariteitsbeginsel in relatie tot dit voorstel.
D66
The economy of wellbeing/monitor brede welvaart
Vraag 18
De leden van de D66-fractie kijken met interesse naar het thema «the
economy of wellbeing» dat het Finse Voorzitterschap wil agenderen. De
Monitor Brede Welvaart kan hier een interessant instrument zijn. De leden
van de D66-fractie vragen of de Minister ook het onderwerp kwaliteit van
werk zou willen aankaarten. Op het gebied van arbeidsmarkt staan er een
paar duidelijke indicatoren in de Monitor Brede Welvaart: netto arbeidsparticipatie, gewerkte uren, en tevredenheid met werk. Het zou interessant
kunnen zijn om te kijken hoe andere landen sturen op de kwaliteit van
werk of hoe zij dat monitoren. Finland heeft zelf bijvoorbeeld in 2012 als
beleidsdoel geformuleerd dat het land in 2020 de beste arbeidsplaatsen
van Europa moet hebben.
Antwoord:
Ik deel de mening dat de Monitor Brede Welvaart goed aansluit bij het
thema «the economy of wellbeing». Het is de eerste keer is dat dit thema
besproken wordt in EU-verband. Nederland zal met interesse luisteren
naar de inbreng van alle lidstaten. In het verslag van de Raad zal ik u een
samenvatting van het beleidsdebat doen toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

12

Opvolging bespreking klimaattransitie in de Raad
Vraag 19
De leden van de D66-fractie zijn daarnaast zeer geïnteresseerd in het
agendapunt over een strategische langetermijnvisie voor de werkgelegenheidsaspecten van een klimaatneutrale economie. Deze leden vragen of
de Minister naar aanleiding van de bespreking in de Raad een overzicht
kan geven van welke maatregelen andere landen nemen om de negatieve
werkgelegenheidseffecten van de overgang naar een koolstofarme
economie te beperken.
Antwoord:
Hiernaar ben ik ook benieuwd. In het verslag van de Raad zal een
samenvatting van het beleidsdebat opnemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 769

13