TFKST VAN HET ONTWERP ZOALS DIT
OORSPRONKELIJK IS AANGEBODEN AAN
KM. DE KO'NiNGIN

31 929

Een regeling in de sociale zekerheid van de rechtsgevolgen van het niet
aantonen van de leefsituatie na het aanbod van een huisbezoek

Nota van wijziging
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzlgd:
1

Artikel I wordt als volgt gewijzigd:
a. Het in onderdeel A voorgestelde artikel 14a, derde lid, komt te luiden:
3. Indien de verzekerde of de persoon aan wie of de instelling waaraan op grond van artikel 21
kinderbljslag wordt betaald niet op grond van artikel 15a desgevraagd aantoont dat is voidaan aan
artikel 15a, eerste lid, onderdelen a en b, en als gevolg hiervan niet kan worden vastgesteld tot
wiens huishouden het kind behoort, wordt het recht op kinderbijslag vastgesteld, herzien of
ingetrokken en het recht op kinderbijslag geldend gemaakt overeenkomstig hoofdstuk III,
paragraaf 1 en 2.
b. Het in onderdeel B voorgestelde artikel 15a, derde lid, komt te luiden:
3. Indien door het ontbreken van toestemming van de bewoner niet kan worden vastgesteld tot
wiens huishouden het kind behoort, heeft dit gevolgen voor het recht op en het geldend maken van
het recht op kinderbijslag.

Artikel II, onderdeel B, komt te luiden:
B
Na artikel 35 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 35a
In aanvulling op artikel 35 kan de Sociale verzekeringsbank de nabestaande dan wel zijn wettelijke
vertegenwoordiger respectievelijk het ouderioos kind dan wel zijn wettelijke vertegenwoordiger
verzoeken aan te tonen dat:
a. de nabestaande geen gezamenlijke huishouding voert anders dan ten behoeve van de
verzorging van een hulpbehoevende;
b. het kind, bedoeld in artikel 26, tweede lid, onderdeel d, ongehuwd is en dat tot zijn huishouden
ten minste een ander kind behoort dat recht heeft op een wezenuitkering;

c. de feitelijke woonsituatie van de nabestaande of van een ouderloos kind in overeenstemming is
met het verstrekte adres van de nabestaande of van een ouderloos kind.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt de Sociale verzekeringsbank bij die
verzoeken aan met de toestemming van de nabestaande, het ouderloos kind dan wel de wettelijke
vertegenwoordiger de woning van de nabestaande respectievelijk het ouderloos kind binnen te
treden.

Artikel III wordt als volgt gewijzigd:
a. In het in onderdeel B voorgestelde artikel 17, vierde lid, wordt na "hij een pensioengerechtigde
is als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel a of c," ingevoegd: of dat zijn feitelijke
woonsituatie in overeenstemming is met het door hem dan wel zijn wettelijke vertegenwoordiger
verstrekte adres,.
b. Onderdeel D, komt te luiden:
D
Artikel 50 komt te luiden:
Artikel 50
In aanvulling op artikel 49 kan de Sociale verzekeringsbank de pensioengerechtigde of zijn
wettelijke vertegenwoordiger verzoeken aan te tonen dat:
a. de pensioengerechtigde een pensioengerechtigde is als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel
a of c;
b. de feitelijke woonsituatie van de pensioengerechtigde in overeenstemming is met het door hem
dan wel zijn wettelijke vertegenwoordiger verstrekte adres.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt de Sociale verzekeringsbank bij die
verzoeken aan met de toestemming van de pensioengerechtigde dan wel zijn wettelijke
vertegenwoordiger de woning van de pensioengerechtigde binnen te treden.

Artikel IV wordt als volgt gewijzigd:
a. Onderdeel A, komt te luiden:
A
Na artikel 12 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 12a

1. In aanvulling op artikel 12 kan het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen degene die
aanspraak maakt op toeslag of zijn wettelijke vertegenwoordiger verzoeken aan te tonen dat:
a. degene die aanspraak maakt op toeslag een ongehuwde is als bedoeld in artikel 2, tweede of
derde lid, onderdeel a en onderdeel b, onder 1° of 2°;
b. de feitelijke woonsituatie van degene die aanspraak maakt op toeslag, van zijn echtgenoot of
van een kind in overeenstemming is met het verstrekte adres van hemzelf, zijn echtgenoot of van
zijn kind.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen bij dit verzoek aan met de toestemming van degene die aanspraak
maakt op toeslag dan wel zijn wettelijke vertegenwoordiger de woning van degene die aanspraak
maakt op toeslag binnen te treden.
2. Indien degene die aanspraak maakt op toeslag dan wel zijn wettelijke vertegenwoordiger niet
desgevraagd aantoont dat degene die aanspraak maakt op toeslag een ongehuwde is als bedoeld
in artikel 2, tweede lid, of derde lid, wordt de toeslag toegekend respectievelijk herzien naar een
hoogte gelijk aan het verschil tussen de helft van het bedrag, bedoeld in artikel 8, eerste lid, en het
inkomen per dag.
b. In onderdeel C wordt "artikel 15, vijfde lid" vervangen door: artikel 15, zesde lid.

Artikel V komt te luiden:
Artikel V Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen
De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 14 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot zesde en zevende lid, worden vier leden
ingevoegd, luidende:
2. In aanvulling op het eerste lid kan het college de belanghebbende verzoeken aan te tonen dat:
a. hij een gewezen zelfstandige is als bedoeld in artikel 5, vierde lid, onderdeel b of c;
b. de feitelijke woonsituatie van hemzelf, van zijn echtgenoot of van een kind in overeenstemming
is met het door hem verstrekte adres van hemzelf, zijn echtgenoot of van een kind.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt het college bij die verzoeken de
belanghebbende aan met diens toestemming zijn woning binnen te treden.
3. Indien de belanghebbende niet desgevraagd aantoont dat hij een gewezen zelfstandige is als
bedoeld in artikel 5, vierde lid, onderdeel b of c:
a. kent het college de uitkering toe respectievelijk herziet het de uitkering naar de helft van de
grondslag, bedoeld in artikel 5, vierde lid, onderdeel a;

b. wordt de belanghebbende voor de toepassing van de artikelen 37a, tweede lid, en 38 niet als
alleenstaande ouder aangemerkt.
4. Indien de belanghebbende niet desgevraagd de woonsituatie, bedoeld in het tweede lid,
onderdeel b, aantoont op de wijze bedoeld in de laatste zin van dat lid, schort het college de
betaling van de uitkering op totdat de belanghebbende binnen een door het college gestelde
termijn op andere wijze aantoont dat het feitelijke woonadres overeenkomt met het verstrekte
adres.
5. Het college doet schriftelijke mededeling van de opschorting aan de belanghebbende en stelt
hem daarbij in de gelegenheid om aan te tonen dat het feitelijke woonadres overeenstemt met het
verstrekte adres. Artikel 17a, vierde lid, tweede zin, is van overeenkomstige toepassing.
B
Artikel 17a wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt "schort het college het recht op uitkering" vervangen door: schort het
college de betaling van de uitkering.
2. In het vierde lid wordt: "waarover het recht op uitkering" vervangen door: waarop de betaling
van de uitkering.

Artikel VI komt te luiden:
Artikel VI Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers
De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 14 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot zesde en zevende lid, worden vier leden
ingevoegd, luidende:
2. In aanvulling op het eerste lid kan het college de belanghebbende verzoeken aan te tonen dat:
a. hij een werkloze werknemer is als bedoeld in artikel 5, vierde lid of vijfde lid, onderdeel a of b;
b. de feitelijke woonsituatie van hemzelf, van zijn echtgenoot of van een kind in overeenstemming
is met het door hem verstrekte adres van hemzelf, zijn echtgenoot of van een kind.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt het college bij die verzoeken de
belanghebbende aan met diens toestemming zijn woning binnen te treden.
3. Indien de belanghebbende niet desgevraagd aantoont dat hij een werkloze werknemer is als
bedoeld in artikel 5, vierde lid of vijfde lid, onderdeel a of b:
a. kent het college de uitkering toe respectievelijk herziet het de uitkering naar de helft van de
grondslag, bedoeld in artikel 5, derde lid, onderdeel a;

b. wordt de belanghebbende voor de toepassing van de artikelen 37a, tweede lid, en 38 niet als
alleenstaande ouder aangemerkt.
4. Indien de belanghebbende niet desgevraagd de woonsituatie, bedoeld in het tweede lid,
onderdeel b, aantoont op de wijze bedoeld in de laatste zin van dat lid, schort het college de
betaling van de uitkering op totdat de belanghebbende binnen een door het college gestelde
termijn op andere wijze aantoont dat het feitelijke woonadres overeenkomt met het verstrekte
adres.
5. Het college doet schriftelijke mededeling van de opschorting aan de belanghebbende en stelt
hem daarbij in de gelegenheid om aan te tonen dat het feitelijke woonadres overeenstemt met het
verstrekte adres. Artikel 17a, vierde lid, tweede zin, is van overeenkomstige toepassing.
B
Artikel 17a wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt "schort het college het recht op uitkering" vervangen door: schort het
college de betaling van de uitkering.
2. In het vierde lid wordt: "waarover het recht op uitkering" vervangen door: waarop de betaling
van de uitkering.

Na artikel VI wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel Vla Wet investeren in jongeren
De Wet investeren in jongeren wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 20 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het opschrift komt te luiden:
Artikel 20 Opschorten van het werkleeraanbod
2. In artikel 20, eerste lid, wordt "schort het college het recht op een werkleeraanbod " vervangen
door: schort het college het doen van een werkleeraanbod of de voortzetting van het
werkleeraanbod.
B
In artikel 46 worden, onder vernummering van het tweede en derde lid tot elfde en twaalfde lid,
negen leden ingevoegd, luidende:
2. In aanvulling op het eerste lid kan het college de jongere verzoeken aan te tonen dat:
a. hij een alleenstaande of alleenstaande ouder met een of meer tot zijn last komende kinderen is
waarop de norm, bedoeld in artikel 26, onderscheidenlijk artikel 27, van toepassing is;
b. de feitelijke woonsituatie van hemzelf, van zijn echtgenoot of van een kind in overeenstemming
is met het door hem verstrekte adres van hemzelf, zijn echtgenoot of van een kind;

c. hij de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan niet geheel of gedeeltelijk kan delen met
een ander.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt het college bij die verzoeken de jongere
aan met diens toestemming zijn woning binnen te treden.
3. Indien de jongere niet desgevraagd aantoont dat hij een alleenstaande is waarop de norm,
bedoeld in artikel 26 van toepassing is, kent het college, onverminderd de toepassing van artikel
32, de inkomensvoorziening toe respectievelijk herziet het de inkomensvoorziening overeenkomstig
de volgende norm:
a. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 18 jaar tot en met 20 jaar bevindt; de helft
van de norm, bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a;
b. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 21 jaar tot en met 26 jaar bevindt; de helft
van de norm, bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel b;
4. Indien de jongere niet desgevraagd aantoont dat hij een alleenstaande ouder is waarop de
norm, bedoeld artikel 27, van toepassing is kent het college, onverminderd de toepassing van
artikel 32, de inkomensvoorziening toe respectievelijk herziet het de inkomensvoorziening
overeenkomstig de volgende norm:
a. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 18 jaar tot en met 20 jaar, de helft van de
norm, bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a;
b. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 21 jaar tot en met 26 jaar bevindt heeft, de
helft van de norm, bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel b;
5. Indien de jongere niet desgevraagd aantoont dat hij een alleenstaande ouder is waarop de
norm, bedoeld in artikel 27, van toepassing is maar hij wel heeft aangetoond dat hij een of meer
tot zijn last komende kinderen heeft kent het college, onverminderd de toepassing van artikel 32,
de 'inkomensvoorziening toe respectievelijk herziet het de inkomensvoorziening overeenkomstig de
volgende norm:
a. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 18 jaar tot en met 20 jaar bevindt, de helft
van de norm, bedoeld in artikel 28, tweede lid, onderdeel a;
b. indien de jongere zich in de leeftijdscategorie van 21 jaar tot en met 26 jaar bevindt, de helft
van de norm, bedoeld in artikel 28, tweede lid, onderdeel b.
6. In de gevallen, bedoeld in het derde tot en met vijfde lid, zijn de artikelen 30 en 35, tweede lid,
aanhef en onderdeel a, in die gevallen niet van toepassing.
7. In de gevallen, bedoeld in het vierde en vijfde lid, wordt de jongere voor de toepassing van
artikel 17, vierde lid, niet als alleenstaande ouder aangemerkt.
8. Indien de jongere niet desgevraagd de woonsituatie, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b,
aantoont op de wijze bedoeld in de laatste zin van dat lid, schort het college het doen van een
werkl eeraan bod of de voorzetting van een werkleeraanbod en de betaling van de
inkomensvoorziening op totdat de jongere binnen een door het college gestelde termijn op andere
wijze aantoont dat het feitelijke woonadres overeenkomt met het verstrekte adres.
9. Het college doet schriftelijke mededeling van de opschorting aan de jongere en stelt hem daarbij
in de gelegenheid om aan te tonen dat het feitelijke woonadres overeenstemt met het verstrekte
adres. De artikelen 20, tweede lid, aanhef en onderdeel c, en 40, vierde lid, tweede zin, zijn van
overeenkomstige toepassing.
10. Indien de jongere niet desgevraagd zijn situatie als bedoeld in het tweede lid, onderdeel c,
aantoont, zijn de artikelen 30 en 35, tweede lid, aanhef en onderdeel a, niet van toepassing en
wordt de norm overeenkomstig artikel 31 verlaagd.

Artikel VII komt te luiden:
Artikel V I I Wet werk en bijstand
De Wet werk en bijstand wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 40 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het derde lid wordt "schort het college het recht op bijstand" wordt vervangen door: schort
het college de betaling van de bijstand.
2. In het zesde lid wordt "waarover het recht op bijstand" vervangen door: waarop de betaling van
de bijstand.
B
In artikel 47b wordt "53a, eerste en tweede lid" vervangen door: 53a, eerste tot en met zevende
lid.

In artikel 53a worden, onder vernummering van het tweede en derde lid tot zevende en achtste lid,
vijf leden ingevoegd, luidende:
2. In aanvulling op het eerste lid kan het college de belanghebbende verzoeken aan te tonen dat:
a. hij een belanghebbende is als bedoeld in artikel 21, aanhef en onderdeel a of b, of artikel 22,
aanhef en onderdeel a of b;
b. de feitelijke woonsituatie van hemzelf, van zijn echtgenoot of van een kind in overeenstemming
is met het door hem verstrekte adres van hemzelf, zijn echtgenoot of van een kind;
c. hij de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan niet geheel of gedeeltelijk kan delen met
een ander.
Teneinde hem daartoe in de gelegenheid te stellen biedt het college bij die verzoeken de
belanghebbende aan met diens toestemming zijn woning binnen te treden.
3. Indien de belanghebbende niet desgevraagd aantoont dat hij een belanghebbende is als bedoeld
in artikel 21, aanhef en onderdeel a of b, of artikel 22, aanhef en onderdeel a of b:
a. kent het college, onverminderd de toepassing van artikel 27, de uitkering toe respectievelijk
herziet het de uitkering naar de helft van de grondslag, bedoeld in artikel 21, onderdeel c,
respectievelijk de helft van de grondslag bedoeld in artikel 22, onderdeel c;
b. wordt de belanghebbende voor de toepassing van de artikelen 9, vierde lid, en 9a niet als
alleenstaande ouder aangemerkt;
c. zijn de artikelen 25 en 30, tweede lid, in die gevallen niet van toepassing.
4. Indien de belanghebbende niet desgevraagd de woonsituatie, bedoeld in het tweede lid,
onderdeel b, aantoont op de wijze bedoeld in de laatste zin van dat lid, schort het college de
betaling van de bijstand op totdat de belanghebbende binnen een door het college gestelde termijn
op andere wijze aantoont dat het feitelijke woonadres overeenkomt met het verstrekte adres.

5. Het college doet schriftelijke mededeling van de opschorting aan de belanghebbende en stelt
hem daarbij in de gelegenheid om aan te tonen dat het feitelijke woonadres overeenstemt met het
verstrekte adres. Artikel 40, vierde lid, aanhef en onderdeel c, en zesde lid, tweede zin, zijn van
overeenkomstige toepassing.
6. Indien de belanghebbende niet desgevraagd zijn situatie als bedoeld in het tweede lid, onderdeel
c, aantoont, zijn de artikelen artikel 25 en 30, tweede lid, niet van toepassing en wordt de norm
overeenkomstig artikel 26 verlaagd.

Toelichting
1. Algemeen
Inleiding
In het algemeen deel van de memorie van toelichting is uiteengezet dat een juiste vaststelling van
de leefsituatie van cliënten die een sociale uitkering of voorziening ontvangen of aanvragen voor
goede uitvoering door de uitvoeringsorganen in de sociale zekerheid noodzakelijk is. Ook past dit in
de aandacht van de regering in het regeerakkoord voor handhaving. Onder leefsituatie wordt zowel
de woonsituatie (woont betrokkene feitelijk op het aangegeven adres; is sprake van een
zelfstandige woonruimte) als de leefvorm (alleenstaand of gehuwd/gezamenlijke huishouding
voerend) verstaan.
Wat betreft de leefvorm gaat het er om dat het uitvoeringsorgaan de cliënt kan verzoeken aan te
tonen dat hij alleenstaande (ouder) is en hem aanbieden dat het in dat kader een huisbezoek
aflegt. Wat betreft de woonsituatie gaat het er om dat het uitvoeringsorgaan de cliënt kan
verzoeken aan te tonen waar en hoe hij woont (al dan niet zelfstandig) en hem aanbieden in dat
kader een huisbezoek af te leggen. Met het rapport dat het uitvoeringsorgaan opstelt naar
aanleiding van het huisbezoek is de leefsituatie dan aangetoond. De gegevens die de cliënt
verstrekt, kunnen zo eenvoudig geverifieerd worden. Het wetsvoorstel verduidelijkt daartoe ook
wat de rechtsgevolgen zijn als de cliënt niet aantoont dat de door hem voorgestelde leefsituatie
correct is: geen uitkering, een lagere uitkering of een beëindiging van de uitkering.
In het wetsvoorstel is een aantal wetten gewijzigd waarbij de mogelijkheid is geregeld om de
leefsituatie te kunnen verifiëren door middel van een aanbod van een huisbezoek alsmede de
rechtsgevolgen indien door de cliënt de leefsituatie niet kan worden aangetoond en evenmin een
huisbezoek toestaat.
Uit nader overleg met de uitvoeringsorganen is gebleken dat de vaststelling van de juiste
woonsituatie, naast de vaststelling van de leefvorm, noodzakelijk is voor een rechtmatige bepaling
van het recht op en de hoogte van de gevraagde uitkering. Daarom wordt in deze nota van
wijziging het wetsvoorstel op dit punt nader gepreciseerd zodanig dat de mogelijkheid om een
huisbezoek aan te bieden ook kan worden gedaan om cliënten een eenvoudige manier aan te
reiken om de woonsituatie te kunnen aantonen.
Voor bijvoorbeeld de Wet werk en bijstand (WWB) verschilt de consequentie voor de uitkering
tussen het niet aantonen van de woonsituatie en het niet aantonen de leefvorm. De vraag naar
verificatie begint vaak met de vraag waar iemand feitelijk woont. Toont de cliënt dit niet aan dan
heeft hij geen recht op uitkering. De vraag naar de leefvorm is dan niet aan de orde. Wanneer wel

inzicht in de leefvorm nodig is en de cliënt toont dit niet aan dan is er weliswaar recht op een
uitkering, maar de hoogte van de uitkering is lager. Ook kan zich de situatie voordoen dat de
leefvorm duidelijk is, maar later toch onzekerheid over de woonsituatie ontstaat. Huisbezoek
vereist zorgvuldig handelen, daarvoor is het noodzakelijk dat de gemeente de reden van het
huisbezoek motiveert: leefvorm en/of woonsituatie. Met het oog hierop worden deze onderscheiden
doelen voor een huisbezoek ook in de wettekst expliciet tot uitdrukking gebracht. In de
onderdeelsgewijze toelichting wordt per wet de noodzaak van de voorgestelde preciseringen en
verduidelijkingen uiteengezet.
Verder is gebleken dat de gemeenten bij de uitvoering van de WWB behoefte hebben aan een
verduidelijking zodanig dat ook een huisbezoek aan de cliënt kan worden aangeboden om
eenvoudig aan te kunnen tonen dat de cliënt de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan
niet geheel of gedeeltelijk kan delen met een ander, hetgeen recht geeft op een gemeentelijke
toeslag. Hiertoe wordt in de WWB geregeld dat ook een huisbezoek aan de cliënt kan worden
aangeboden opdat diegene eenvoudig aan kan tonen dat hij de algemeen noodzakelijke kosten van
het bestaan niet geheel of gedeeltelijk deelt met een ander. Daarbij zijn ook de rechtsgevolgen
aangegeven als de woonsituatie of het niet kunnen delen van de kosten van levensonderhoud met
een ander niet kan worden aangetoond en evenmin gebruik wordt gemaakt van het aanbod om een
huisbezoek af te leggen.
Verder geldt zowel voor landen binnen de EU als voor landen buiten de EU waarmee bilaterale
verdragen zijn gesloten dat ten aanzien van controle en verificatie eisen kunnen worden gesteld aan
buiten Nederland wonende rechthebbenden. Hierbij kan het dan bijvoorbeeld gaan om bijstand door
buitenlandse instellingen bij de verificatie van de leefvorm of de woonsituatie.
De nadere preciseringen en verduidelijkingen zijn aangebracht in de Algemene nabestaandenwet
(ANW), de Algemene ouderdomswet (AOW), de Toeslagenwet (TW), de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en
de Wet werk en bijstand (WWB). Verder wordt bij deze nota van wijziging de mogelijkheid van een
huisbezoek en een regeling van de rechtsgevolgen in de Wet investeren in jongeren (WIJ)
doorgevoerd. De WIJ is in werking getreden nadat het wetsvoorstel werd ingediend.
Evenals een aanbod van een huisbezoek om de leefvorm te verifiëren houdt ook een aanbod voor
een huisbezoek om de woonsituatie te verifiëren een inbreuk op het huisrecht in en dient als
zodanig ook gerechtvaardigd te zijn en te voldoen aan de criteria van artikel 8, tweede lid, EVRM.
In de nota naar aanleiding van het verslag is aangegeven dat een aanbod van een huisbezoek om
de leefvorm te verifiëren voldoet aan de internationaalrechtelijke randvoorwaarden.
De regering heeft afgewogen, dat de voorgestelde nadere precisering van het aanbod van het
huisbezoek in het belang van een rechtmatige uitvoering van uitkeringswetten noodzakelijk is,
omdat het element van de feitelijke woonsituatie uiteindelijk alleen op de voorgestelde wijze kan
worden vastgesteld. Een aanbod tot huisbezoek kan nodig zijn omdat niet zonder meer uit
registraties binnen de overheid of op grond van andere informatie betrouwbaar de feitelijke
woonsituatie kan worden vastgesteld. Daarmee voldoet de voorgestelde regeling ook aan het
subsidiariteitsbeginsel, omdat deze informatie niet op andere betrouwbare wijze kan worden
verkregen. Voorts acht de regering de voorgestelde regeling proportioneel, omdat de gevolgen van
het niet verlenen van de toestemming voor een huisbezoek zijn geregeld. Er wordt een

uitkeringsniveau vastgesteld waarbij de woonsituatie niet relevant is. Van belang hierbij is dat een
cliënt nooit tegen zijn wil met een huisbezoek kan worden geconfronteerd. De cliënt maakt de
afweging of hij al dan niet gebruik maakt van het aanbod van het uitvoeringsorgaan om via een
huisbezoek aan te tonen dat hij feitelijk woonachtig is op het door hem verstrekte adres. Als de
cliënt aangeeft dat hij geen gebruik wil maken van het aanbod tot een huisbezoek, zal het
uitvoeringsorgaan ook niet overgaan tot het afleggen van een huisbezoek. Hiermee grijpt de
voorgestelde regeling niet onevenredig in in de persoonlijke levenssfeer van mensen. Men kan zelf
een afweging maken om het aanbod tot een huisbezoek wel of niet te accepteren. Op deze manier
wordt er een beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van de cliënt om een afweging te
maken. Deze afweging kan er toe leiden dat diegene een hoger belang hecht aan de eerbiediging
van zijn persoonlijke levenssfeer zoals bedoeld in artikelen 8 van het EVRM en 10 van de
Grondwet, dan aan het tegenover de uitvoering aantonen van zijn woon- en leefsituatie.
Hierna is in de onderdeelsgewijze toelichting per wet de noodzaak van de voorgestelde
preciseringen en verduidelijkingen uiteengezet.
Financiële aspecten
Naar verwachting levert de uitbreiding naar het toetsen van onder meer het feitelijk wonen een
besparing op. Omdat deze toepassing van het instrument als zodanig nog niet bestaat, is geen
informatie beschikbaar over de effecten. Om deze reden is onbekend wat de omvang van de
besparing op de uitkeringslasten zal zijn als gevolg van deze uitbreiding en worden geen financiële
gevolgen ingeboekt.
Het voorstel leidt tot twee soorten besparingen: indien een uitkeringsgerechtigde een huisbezoek
weigert, kan worden overgegaan tot het niet uitbetalen of verlagen van de uitkering. Van deze
uitkeringsgevolgen gaat een preventieve werking uit, wat een effect zal hebben op de
uitkeringslasten.
Adviezen
De voorliggende nota van wijziging is voor advies over de uitvoeringsaspecten voorgelegd aan het
Uitvoeringspanel gemeenten, de SVB en het UWV. Ook is het wetsvoorstel voorgelegd aan de
Inspectie Werk en Inkomen (IWI).
Het Uitvoeringspanel gemeenten kan zich vinden in de nota van wijziging. IWI heeft geen
opmerkingen over de toezichtbaarheid. Ook de SVB en het UWV achten de nota van wijziging
uitvoerbaar.

I I . Onderdeelsgewijs
Onderdeel 1
Artikel I (Algemene Kinderbijslagwet, AKW)
De aanpassingen in de Algemene Kinderbijslagwet betreffen een verduidelijking in de
formuleringen. Bij de AKW gaat het om het aantonen of het kind tot het huishouden van de
verzekerde behoort of uitwonende is. Aangegeven is dat het om die woonsituatie gaat. Verder is
verduidelijkt dat wanneer door een bewoner, niet zijnde een verzekerde, geen toestemming wordt
gegeven voor een huisbezoek, dit gevolgen heeft voor het recht op kinderbijslag van de

10

verzekerde. Uiteraard is dit niet aan de orde indien anderszins de woonsituatie van het kind kan
worden aangetoond. De rechtsgevolgen zijn geregeld in artikel 14a, derde lid.
Onderdeel 2
Artikel II, onderdeel B (artikel 35a ANW)
Aan het voorgestelde artikel 35a van de ANW is in onderdeel c toegevoegd dat de nabestaande of
zijn wettelijke vertegenwoordiger de woonsituatie of de woonsituatie van een ouderloos kind dient
aan te tonen wanneer de SVB hierom vraagt. Hiertoe kan de SVB een huisbezoek aanbieden. Wordt
de woonsituatie niet of onvoldoende naar het oordeel van de SVB aangetoond en evenmin gebruik
gemaakt van het aangeboden huisbezoek, dan is het gevolg voor de ANW, anders dan bij de AOW
waar de verzekerde altijd recht heeft op een ouderdomspensioen ongeachte zijn woonsituatie, dat
het recht op nabestaandenuitkering als zodanig niet kan worden vastgesteld. Immers, als de
nabestaande zijn woonsituatie en daarmee de afwezigheid van een gezamenlijke huishouding niet
aantoont, eindigt het recht op uitkering. De SVB kan geen uitkering toekennen of moet een
bestaande uitkering beëindigen (artikel 34 ANW). Ditzelfde geldt voor de uitkering van een wees
van tussen de 16 en 21 jaar, die uitkering claimt omdat hij als ongehuwde in de zin van artikel 3
van die wet voor het huishouden van tenminste één andere wees zorgt.
De toevoeging is noodzakelijk om te kunnen verifiëren of de uitkeringsgerechtigde ook feitelijk
woonachtig is op het opgegeven adres in Nederland. Hiermee kan worden voorkomen dat de
uitkering in Nederland wordt betaald terwijl de nabestaande feitelijk in het buitenland woonachtig
is terwijl er in bepaalde situaties geen export van nabestaanden uitkering mogelijk is.
Onderdeel 3
Artikel III, onderdelen B en D (artikelen 17, vierde lid, en 50 AOW)
Aan het voorgestelde artikel 50 van de AOW is in onderdeel b toegevoegd dat de
pensioengerechtigde of zijn wettelijke vertegenwoordiger de woonsituatie dient aan te tonen
wanneer de SVB hierom vraagt. Hiertoe kan de SVB een huisbezoek aanbieden. Wordt de
woonsituatie niet of onvoldoende naar het oordeel van de SVB aangetoond en evenmin gebruik
gemaakt van het aangeboden huisbezoek, dan wordt op grond van de voorgestelde wijziging van
artikel 17, vierde lid, van de AOW het ouderdomspensioen vastgesteld op het niveau van een
gehuwde pensioengerechtigde dat lager is dan het ouderdomspensioen voor ongehuwde
pensioengerechtigde. Dit gevolg is identiek aan de situatie wanneer de leefvorm van de
pensioengerechtigde niet kan worden aangetoond, zoals in het wetsvoorstel is voorgesteld.
De toevoeging is noodzakelijk om te kunnen verifiëren of de pensioengerechtigde ook feitelijk
woonachtig is op het opgegeven adres in Nederland. Hiermee kan worden voorkomen dat in
Nederland het (hogere) ongehuwden pensioen wordt betaald, terwijl de pensioengerechtigde
bijvoorbeeld een gezamenlijke huishouding voert in een ander land waarmee Nederland geen
Verdrag heeft gesloten ter beperking van export van uitkeringen. Export van AOW pensioen naar
een dergelijk land is alleen mogelijk voor een gehuwden pensioen en niet voor het hogere
ongehuwden pensioen.
Verder is verificatie van de woonsituatie noodzakelijk in verband met de uitzondering die geldt voor
de pensioengerechtigde die zorg verleent aan een pensioengerechtigde die hulpbehoevend is en
waarmee sprake is van een gezamenlijke huishouding. In deze situatie wordt het ongehuwden
pensioen niet bijgesteld naar het niveau van een gehuwden pensioen maar dan moeten de

11

pensioengerechtigde en de hulpbehoevende pensioengerechtigde ieder beschikken over een woning
en daarvoor de financiële lasten dragen. Indien bijvoorbeeld de woning van de pensioengerechtigde
wordt (onder)verhuurd, dan draagt hij voor deze woning geen financiële lasten en voldoet hij niet
aan de voorwaarden voor deze uitzondering en wordt zijn pensioen bijgesteld naar het niveau van
een gehuwden pensioen.
Onderdeel 4
Artikel IV
a. Onderdeel A (artikel 12a TW)
Aan het voorgestelde artikel 12a van de TW is in het eerste lid, onderdeel b, toegevoegd dat
degene die aanspraak maakt op toeslag of zijn wettelijke vertegenwoordiger de woonsituatie van
hemzelf, zijn echtgenoot of een kind dient aan te tonen wanneer het UWV hierom vraagt. Hiertoe
kan het UWV een huisbezoek aanbieden. Wordt de woonsituatie niet of onvoldoende naar het
oordeel van het UWV aangetoond en evenmin gebruik gemaakt van het aangeboden huisbezoek,
dan wordt op grond van artikel l l a de uitkering herzien of ingetrokken. De toevoeging is
noodzakelijk om te kunnen verifiëren of degene die aanspraak maakt op toeslag ook feitelijk
woonachtig is op het opgegeven adres in Nederland. Hiermee kan worden vastgesteld dat de
betrokkene al dan niet feitelijk aldaar woonachtig is en niet bijvoorbeeld feitelijk elders woont
alwaar hij een gezamenlijke huishouding voert. Dit is in het bijzonder van belang indien blijkt dat
betrokkene in het buitenland woont. Degene die buiten Nederland woont heeft in bepaalde gevallen
geen recht op toeslag. Hiermee kan worden voorkomen dat in Nederland ten onrechte een toeslag
wordt betaald terwijl de ontvanger buiten Nederland woonachtig is.
b. Onderdeel C (artikel 15 TW)
Bij de Aanpassingswet vierde tranche AWB is artikel 15, vijfde lid, van de TW vernummerd tot
artikel 15, zesde lid. In de onderhavige wijziging Is met deze vernummering rekening gehouden.
Onderdelen 5 en 6
Artikel V, onderdeel A (artikel 14 IOAZ), en artikel VI, onderdeel A (artikel 14 IOAW)
Aan het tweede lid wordt een onderdeel toegevoegd. In onderdeel b is bepaald dat de feitelijke
woonsituatie moet worden aangetoond. In de situatie dat wanneer het verstrekte adres van de
belanghebbende weliswaar overeenstemt met het adres waaronder hij staat ingeschreven in de
gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA), komt het voor dat hij desondanks
aldaar niet feitelijk woonachtig is. Om het recht op uitkering te kunnen vaststellen ofte kunnen
continueren dient helderheid te worden geboden over de feitelijke woonsituatie. De
belanghebbende dient dit aan te tonen. Om hem daartoe in de gelegenheid te stellen is geregeld
dat een huisbezoek wordt aangeboden.
Een mogelijke discrepantie tussen de door de aanvrager verstrekte adresgegevens en de feitelijke
woonsituatie kan aan de orde zijn bij een aanvraag of nadien, bij ambtshalve heronderzoeken.
Door het vierde lid betrekking te laten hebben op de opschorting van de uitbetaling van de
uitkering wordt met één bepaling voor beide situaties een voorziening getroffen. Deze bepaling
maakt het mogelijk dat het college voor een op het concrete geval afgestemde praktische
handelwijze kiest, waarbij zo min mogelijk inbreuk wordt gemaakt op de normale procedure van
afhandeling. Indien er enkel sprake is van nalatigheid kan de afhandeling van een aanvraag

12

normaal worden voortgezet. Indien op het tijdstip van toekenning wordt geconstateerd dat er geen
discrepantie (meer) bestaat tussen het verstrekte adres en het feitelijke adres kan vervolgens
normaal uitbetaling plaatsvinden indien geen verdere onregelmatigheden aanwezig zijn. Anders
wordt het indien tijdens de behandeling van een aanvraag naar aanleiding van afwijkende
adresgegevens het vermoeden rijst dat wellicht sprake is van uitkeringsfraude. In een dergelijk
geval ligt het in de rede dat de behandeling van de uitkeringsaanvraag wordt opgeschort en dat
van de aanvrager met toepassing van artikel 4:5 van de Algemene wet bestuursrecht nadere
gegevens worden verlangd.
Wanneer de belanghebbende niet door middel van een huisbezoek zijn feitelijke woonsituatie
aantoont, wordt hij eerst binnen een door het college gestelde termijn in de gelegenheid gesteld
om op andere wijze aan te tonen dat zijn feitelijke woonadres overeenstemt met het verstrekte
adres, alvorens de uitbetaling wordt opgeschort.
De opschorting eindigt indien de belanghebbende op andere wijze kan aantonen, dat het feitelijke
woonadres en het verstrekte adres wel met elkaar overeenstemmen. Artikel 17a, vierde lid, tweede
zin, van de IOAZ respectievelijk IOAW is van overeenkomstige toepassing verklaard. Dit brengt
met zich mee dat wanneer de afwijking na de gestelde termijn nog steeds bestaat het recht op
uitkering wordt herzien of ingetrokken.
Deze situatie moet worden onderscheiden van de situatie dat wanneer het verstrekte adres van
belanghebbende afwijkt van het adres waaronder hij staat ingeschreven in de GBA. In artikel 17a
van de IOAZ respectievelijk IOAW is geregeld dat in die situatie de uitbetaling van de uikering
wordt opgeschort en indien het adres in de GBA niet wordt aangepast, kan het recht op uitkering
worden herzien of ingetrokken. Dit brengt met zich mee dat in de situatie dat wanneer het feitelijke
adres weliswaar overeenstemt met het verstrekte adres maar deze adresgegevens niet in
overeenstemming zijn met het GBA, de toepassing van artikel 17a van de IOAZ respectievelijk
IOAW onverkort van toepassing blijft.
Het derde lid is inhoudelijke aangepast met toevoeging van onderdeel b. Onderdeel b betreft de
aanduiding, dat indien het alleenstaande ouder zijn niet kan worden aangetoond, de
belanghebbende ook voor de toepassing van artikel 37a, tweede lid, IOAZ respectievelijk IOAW
(plicht tot arbeidsinschakeling met kinderen onder 12 jaar slechts bij de beschikbaarheid van
kinderopvang) en artikel 38 (ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling voor
alleenstaande ouders) niet als alleenstaande ouder wordt aangemerkt.
De oorspronkelijke onderdelen B, C en D van artikel V en de oorspronkelijke onderdelen B en C van
artikel VI zijn vervallen. Bij deze onderdelen werden wijzigingen aangebracht in de artikelen 19 en
59e van de IOAZ en artikel 19 van de IOAW. Deze artikelen zijn echter per 1 januari 2010
vervallen of zodanig gewijzigd bij de inwerkingtreding van de Wet houdende bundeling van
uitkeringen inkomensvoorzieningen aan gemeenten (Stb 2009, 592; inwerkingtreding Stb. 2009,
593), dat bij dit wetsvoorstel geen wijzigingen meer noodzakelijk zijn.
Onderdelen 5, 6, 7 en 8
- artikel V, onderdeel B (artikel 17a IOAZ);
- artikel VI, onderdeel B (artikel 17a IOAW);
- artikel Vla, onderdeel A (artikel 20 WIJ);
- artikel VII, onderdeel A (artikel 40 WWB)

13

Bij de wet van 13 december 2000, houdende wijziging van enige wetten teneinde de aanspraak
jegens bestuursorganen op verstrekkingen, voorzieningen en uitkeringen afhankelijk te maken van
het in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens opgenomen gegeven omtrent het
adres van een ingezetene (Stb. 67) zijn ook in een aantal SZW-uitkeringswetten wijzigingen
doorgevoerd waarbij is geregeld dat de betaling van de uitkering wordt opgeschort indien sprake is
van een discrepantie tussen het verstrekte en het GBA-adres. In de IOAZ, de IOAW en de WWB is
in deze situatie geregeld dat het recht op uitkering of bijstand wordt opgeschort. Dit is evenwel niet
geheel zuiver. Het moet gaan om de opschorting van de betaling van de uitkering waarbij de
opschorting zowel betrekking kan hebben op de aanvraag als op lopende uitkeringen. De
wijzigingen die bij de hierboven aangehaalde wet destijds in de TW, ANW, AOW en de AKW zijn
doorgevoerd zijn wel in lijn hiermee aangebracht. Bij deze onderdelen zijn de IOAW, IOAZ en de
WWB hiermee in overeenstemming gebracht. In lijn hiermee is ook artikel 20 van de WIJ
aangepast.
Onderdeel 7
Artikel Vla, onderdeel B (artikel 46 WIJ)
De mogelijkheid om een huisbezoek aan te bieden wordt ook in de WIJ doorgevoerd.
Het nieuwe tweede lid van artikel 46 bevat de aanvullende verzoeken de leefvorm (alleenstaande
(ouder)), de feitelijke woonsituatie en de kosten van het bestaan die niet geheel of gedeeltelijk
kunnen worden gedeeld met een ander, aan te tonen. Om hem daartoe in de gelegenheid te stellen
is geregeld dat een huisbezoek wordt aangeboden.
Leefvorm
In het tweede lid, onderdeel a, is bepaald dat de leefvorm moet worden aangetoond. In het derde
en vierde lid is geregeld dat als een jongere in zin van de WIJ niet desgevraagd aantoont dat hij
een alleenstaande of alleenstaande ouder is, het college hem een inkomensvoorziening toekent
naar de helft van de uitkeringsnorm voor een gehuwde in zijn leeftijdscategorie respectievelijk zijn
inkomensvoorziening daarnaar wordt herzien. In het vijfde lid is geregeld dat wanneer de jongere
niet aantoont dat hij een alleenstaande ouder is, maar wel vaststaat dat hij een of meer tot zijn
last komende kinderen heeft, het college hem een inkomensvoorziening toekent naar de helft van
de uitkeringsnorm voor een gehuwde met kinderen in zijn leeftijdscategorie respectievelijk zijn
inkomensvoorziening daarnaar wordt herzien. Verder is geregeld dat de eventuele toepassing van
artikel 32 onverlet blijft. In dit artikel is geregeld dat de inkomensvoorziening op een lager niveau
kan worden vastgesteld of herzien wanneer kosten van bestaan kunnen worden gedeeld in verband
met de woonsituatie.
In het zesde lid is geregeld dat bij een dergelijke toekenning respectievelijk herziening artikel 30
WIJ, waarin geregeld is dat de norm voor alleenstaanden en alleenstaande ouders kan worden
verhoogd met een toeslag, niet van toepassing is. Het gaat hier om de situatie dat er overigens
geen aanwijzingen zijn dat er sprake is van een onjuiste opgave van gegevens door de betrokkene.
Verder is in dat geval geregeld dat artikel 35, tweede lid, aanhef en onderdeel a, van de WIJ niet
van toepassing is, waarmee duidelijk gemaakt is dat wanneer de verlaagde inkomensvoorziening
op grond van het derde tot en met het vijfde lid wordt toegekend, deze niet op grond van de
gemeentelijke verordening wordt verhoogd met de alleenstaande (ouder) toeslag, bedoeld in
artikel 30 van de WIJ.

14

In het zevende lid is geregeld dat de jongere ook voor de toepassing van artikel 17, vierde lid
(afstemming werkleeraanbod indien de jongere de volledige zorg heeft voor een te zijnen laste
komend kind tot vijfjaar) in dat geval niet als alleenstaande ouder wordt aangemerkt.
Woonsituatie
In het tweede lid, onderdeel b, is bepaald dat de feitelijke woonsituatie moet worden aangetoond.
In de situatie waarin het verstrekte adres van de belanghebbende weliswaar overeenstemt met het
adres waaronder hij staat ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
(GBA), komt het voor dat hij desondanks aldaar niet feitelijk woonachtig is. Om het recht op een
inkomensvoorziening te kunnen vaststellen ofte kunnen continueren dient helderheid te worden
geboden omtrent de feitelijke woonsituatie. De jongere dient dit aan te tonen. Om hem daartoe in
de gelegenheid te stellen is geregeld dat een huisbezoek wordt aangeboden.
Een mogelijke discrepantie tussen de door de aanvrager verstrekte adresgegevens en de feitelijke
woonsituatie kan aan de orde zijn bij een aanvraag of nadien, bij ambtshalve heronderzoeken.
Door het achtste lid betrekking te laten hebben op de opschorting van het werkleeraanbod of van
de uitbetaling van de uitkering wordt met één bepaling voor beide situaties een voorziening
getroffen. Deze bepaling maakt het mogelijk dat het college voor een op het concrete geval
afgestemde praktische handelwijze kiest, waarbij zo min mogelijk inbreuk wordt gemaakt op de
normale procedure van afhandeling. Indien er enkel sprake is van nalatigheid kan de afhandeling
van een aanvraag normaal worden voortgezet. Indien op het tijdstip van toekenning wordt
geconstateerd dat er geen discrepantie (meer) bestaat tussen het verstrekte adres en het feitelijke
adres kan vervolgens normaal uitbetaling plaatsvinden indien geen verdere onregelmatigheden
aanwezig zijn. Anders wordt het indien tijdens de behandeling van een aanvraag naar aanleiding
van afwijkende adresgegevens het vermoeden rijst dat wellicht sprake is van uitkeringsfraude. In
een dergelijk geval ligt het in de rede dat de behandeling van de uitkeringsaanvraag wordt
opgeschort en dat van de aanvrager met toepassing van artikel 4:5 van de Algemene wet
bestuursrecht nadere gegevens worden verlangd.
Wanneer de jongere niet door middel van een huisbezoek zijn feitelijke woonsituatie aantoont,
wordt hij op grond van het achtste lid eerst binnen een door het college gestelde termijn in de
gelegenheid gesteld om op andere wijze aan te tonen dat zijn feitelijke woonadres overeenstemt
met het verstrekte adres, alvorens het werkleeraanbod of de uitbetaling van de
inkomensvoorziening wordt opgeschort.
De opschorting eindigt indien de belanghebbende op andere wijze kan aantonen, dat het feitelijke
woonadres en het verstrekte adres wel met elkaar overeenstemmen.
Deze situatie moet worden onderscheiden van de situatie waarin het verstrekte adres van
belanghebbende afwijkt van het adres waaronder hij staat ingeschreven in de GBA. In de artikelen
20 en 40, vierde lid, van de WIJ is geregeld dat in die situatie het werkleeraanbod of de uitbetaling
van de inkomensvoorziening wordt opgeschort en indien het adres in de GBA niet wordt aangepast,
wordt het recht op een werkleeraanbod of inkomensvoorziening ingetrokken. Dit brengt met zich
mee dat in de situatie waarin het feitelijke adres weliswaar overeenstemt met het verstrekte adres
maar deze adresgegevens niet in overeenstemming zijn met het GBA, de toepassing van de
artikelen 20 en 40, vierde lid, onverkort van toepassing blijven.
In het negende lid zijn de artikelen 20, tweede lid, onderdeel c, en 40, vierde lid, tweede zin,
WIJ van overeenkomstige toepassing verklaard. Dit brengt met zich mee dat de opschorting
achterwege blijft indien daarvoor naar het oordeel van het college dringende redenen aanwezig
zijn. Verder wordt, indien na het verstrijken van de door het college gestelde gestelde termijn de

15

opschorting niet is beëindigd omdat de afwijking nog steeds bestaat, het besluit tot vaststelling van
de inkomensvoorziening door het college ingetrokken met ingang van de dag waarop de
opschorting is ingegaan.
Algemene kosten van het bestaan kunnen niet worden gedeeld
In het tweede lid, onderdeel c, is bepaald dat wanneer een inkomensvoorziening wordt gevraagd
aangetoond moet worden dat de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan niet voor een
deel of het geheel kunnen worden gedeeld met een ander. Hierbij kan het zowel gaan om
alleenstaanden of alleenstaande ouders als om gehuwden of samenwonenden. Hierbij moet
bijvoorbeeld worden gedacht aan kostgangers. Om hen daartoe in de gelegenheid te stellen is
geregeld dat een huisbezoek wordt aangeboden. Indien niet kan worden aangetoond dat de
betreffende kosten niet kunnen worden gedeeld met een ander, wordt bij de toepasselijke
inkomensnorm een verlaging toegepast overeenkomstig artikel 31 van de WIJ. Dit is geregeld in
het tiende lid. In de gemeentelijke verordening zal op grond van artikel 35 van de WIJ de verlaging
van de norm moeten worden bepaald die in deze situatie moet worden toegepast. In het tiende lid
is voorts geregeld dat de artikelen 30 en 35, tweede lid, aanhef en onderdeel a, van de WIJ in deze
situatie niet van toepassing zijn. Hiermee wordt voorkomen dat wanneer de verlaagde
inkomensvoorziening op grond van artikel 31 van de WIJ wordt toegekend, deze niet op grond van
de gemeentelijke verordening wordt verhoogd met de alleenstaande (ouder) toeslag, bedoeld in
artikel 30 van de WIJ.
Met deze nieuwe leden bevat artikel 46 het totaal van voorschriften over het verkrijgen van
gegevens noodzakelijk voor de verlening en voorzetting van het werkleeraanbod of de
inkomensvoorziening en het onderzoek naar de juistheid en volledigheid daarvan. De gevolgen
voor het doen van een werkleeraanbod of de voortzetting daarvan en de uitkeringsverstrekking
waren al geregeld in het tweede (nieuw elfde) lid van dit artikel. De nieuwe leden twee tot en met
tien bieden daarop dus een aanvulling.
Onderdeel 8
Artikel VII, onderdeel B (artikel 47b)
De verwijzing in artikel 47b naar artikel 53a is technisch aangepast aan de wijzigingen van
laatstgenoemd artikel ingevolge onderdeel C.
Artikel VII, onderdeel C (artikel 53a WWB)
Aan het tweede lid worden twee onderdelen toegevoegd.
In onderdeel b is bepaald dat de feitelijke woonsituatie moet worden aangetoond. In de situatie dat
wanneer het verstrekte adres van de belanghebbende weliswaar overeenstemt met het adres
waaronder hij staat ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens (GBA),
komt het voor dat hij desondanks aldaar niet feitelijk woonachtig is. Om het recht op bijstand te
kunnen vaststellen ofte kunnen continueren dient helderheid te worden geboden omtrent de
feitelijke woonsituatie. De belanghebbende dient dit aan te tonen. Om hem daartoe in de
gelegenheid te stellen is geregeld dat een huisbezoek wordt aangeboden.
Een mogelijke discrepantie tussen de door de aanvrager verstrekte adresgegevens en de feitelijke
woonsituatie kan aan de orde zijn bij een aanvraag of nadien, bij ambtshalve heronderzoeken.
Door het vierde lid betrekking te laten hebben op de opschorting van de uitbetaling van de
uitkering wordt met één bepaling voor beide situaties een voorziening getroffen. Deze bepaling

16

maakt het mogelijk dat het college voor een op het concrete geval afgestemde praktische
handelwijze kiest, waarbij zo min mogelijk inbreuk wordt gemaakt op de normale procedure van
afhandeling. Indien er enkel sprake is van nalatigheid kan de afhandeling van een aanvraag
normaal worden voortgezet. Indien op het tijdstip van toekenning wordt geconstateerd dat er geen
discrepantie (meer) bestaat tussen het verstrekte adres en het feitelijke adres kan vervolgens
normaal uitbetaling plaatsvinden indien geen verdere onregelmatigheden aanwezig zijn. Anders
wordt het indien tijdens de behandeling van een aanvraag naar aanleiding van afwijkende
adresgegevens het vermoeden rijst dat wellicht sprake is van uitkeringsfraude. In een dergelijk
geval ligt het in de rede dat de behandeling van de uitkeringsaanvraag wordt opgeschort en dat
van de aanvrager met toepassing van artikel 4:5 van de Algemene wet bestuursrecht nadere
gegevens worden verlangd.
Indien de belanghebbende niet door middel van een huisbezoek zijn feitelijke woonsituatie
aantoont, moet hij op grond van het vierde lid eerst binnen een door het college gestelde termijn in
de gelegenheid worden gesteld om op andere wijze aan te tonen dat zijn feitelijke woonadres
overeenstemt met het verstrekte adres, alvorens de uitbetaling wordt opgeschort.
De opschorting eindigt indien de belanghebbende op andere wijze kan aantonen, dat het feitelijke
woonadres en het verstrekte adres wel met elkaar overeenstemmen.
Deze situatie moet worden onderscheiden van de situatie waarin het verstrekte adres van
belanghebbende afwijkt van het adres waaronder hij staat ingeschreven in de GBA. In artikel 40
van de WWB is geregeld dat in die situatie het recht op bijstand wordt opgeschort en indien het
adres in de GBA niet wordt aangepast, wordt het recht op bijstand herzien of ingetrokken. Dit
brengt met zich mee dat in de situatie waarin het feitelijke adres weliswaar overeenstemt met het
verstrekte adres maar deze adresgegevens niet in overeenstemming zijn met het GBA, de
toepassing van artikel 40 onverkort van toepassing blijft.
In het vijfde lid is artikel 40, vierde lid, onderdeel c, en zesde lid, WWB van overeenkomstige
toepassing verklaard. Dit brengt met zich mee dat de opschorting achterwege blijft indien daarvoor
naar het oordeel van het college dringende redenen aanwezig zijn. Verder wordt de opschorting
beëindigd wanneer de afwijking niet meer bestaat. Wanneer de afwijking na de gestelde termijn
nog steeds bestaat wordt het recht op bijstand herzien of wordt de bijstand ingetrokken.
In het voorgestelde tweede lid, onderdeel c, is bepaald dat wanneer bijstand wordt gevraagd,
aangetoond moet worden dat de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan niet voor een
deel of het geheel kunnen worden gedeeld met een ander. Hierbij kan het zowel gaan om
alleenstaanden of alleenstaande ouders als om gehuwden of samenwonenden. Hierbij moet
bijvoorbeeld worden gedacht aan kostgangers. Om hen daartoe in de gelegenheid te stellen is
geregeld dat een huisbezoek wordt aangeboden. Indien niet kan worden aangetoond dat de
betreffende kosten niet kunnen worden gedeeld met een ander, wordt bij de toepasselijke
bijstandsnorm een verlaging toegepast overeenkomstig artikel 26 van de WWB. Dit is geregeld in
het zesde lid. In de gemeentelijke verordening zal op grond van artikel 30 van de WWB de
verlaging van de norm moeten worden bepaald die in deze situatie moet worden toegepast. In het
zesde lid is voorts geregeld dat de artikelen 25 en 30, tweede lid, van de WWB in deze situatie niet
van toepassing zijn. Hiermee wordt voorkomen dat wanneer de verlaagde uitkering op grond van
artikel 26 van de WWB wordt toegekend, deze niet op grond van de gemeentelijke verordening
wordt verhoogd met de alleenstaande (ouder) toeslag, bedoeld in artikel 25 van de WWB.
Het derde lid is inhoudelijke aangepast met de toevoeging van onderdeel b en de toevoeging in
onderdeel c met artikel 30, tweede lid, dat niet van toepassing is.

17

Onderdeel b betreft de aanduiding, dat indien het alleenstaande ouder zijn niet kan worden
aangetoond, de belanghebbende ook voor de toepassing van artikel 9, vierde lid, (plicht tot
arbeidsinschakeling met kinderen onder 12 jaar slechts bij de beschikbaarheid van kinderopvang)
en artikel 9a (ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling voor alleenstaande ouders)
niet als alleenstaande ouder wordt aangemerkt.
Met de toevoeging van artikel 30, tweede lid, van de WWB wordt duidelijk gemaakt dat wanneer de
verlaagde uitkering op grond van het derde lid wordt toegekend, deze niet op grond van de
gemeentelijke verordening wordt verhoogd met de alleenstaande (ouder) toeslag, bedoeld in
artikel 25 van de WWB.
Verder is het voorgestelde artikel in overeenstemming gebracht met de wijzigingen die in de WWB
zijn doorgevoerd met de wet van 1 juli 2009, houdende bevordering duurzame arbeidsinschakeling
jongeren tot 27 jaar (Wet investeren in jongeren) en die per 1 januari 2011 in werking zijn
getreden.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

P. de Krom

18