Directoraat-generaal
Bedrijfsleven & Innovatie

•

•

•

•
•

Plan for the Net-Zero Age dat de Europese Commissie op 1 februari 2023
publiceerde. Het BNC-fiche voor de NZIA is op 3 april naar de EK en TK
verstuurd.
De CRMA is gericht op het verzekeren van duurzame en betrouwbare
bronnen van grondstoffen voor de Europese Unie voor het doen slagen
van de groene en digitale transities en het bevoorraden van de
ruimtevaart- en defensie-industrie.
Hiervoor stelt de EU ambiteuze doelen:
o 10% zelfvoorzienendheid EU consumptie van strategische
grondstoffen in 2030;
o 40% zelfvoorzienendheid EU consumptie van raffinage/werking
strategische grondstoffen in 2030;
o 15% zelfvoorzienendheid EU consumptie recycling strategische
grondstoffen in 2030;
o Minder dan 65% afhankelijk zijn van een enkel derde land (single
third country) voor strategische grondstoffen in 2030.
Dit wil men bereiken door onder andere de winning, raffinage en
recycling van kritieke grondstoffen binnen en buiten de EU te stimuleren
en bij import te kiezen voor leveranciers uit verschillende landen.
In de mededeling worden randvoorwaardelijke maatregelen voorgesteld
zoals standaardisering en aanpassing van bestaande afvalwetgeving.
De bijbehorende verordening stelt een regelgevingskader voor om de
ontwikkeling van capaciteit in de EU te ondersteunen en de duurzaamheid
en circulariteit van de toeleveringsketens van strategische grondstoffen in
en naar de EU te versterken.

Kenmerk
DGBI / 26847372

NLse appreciatie
•
De CRMA is in lijn met de Nationale Grondstoffenstrategie en de brief
Open Strategische Autonomie. De CRMA sluit aan bij de wens, in het licht
van geopolitieke spanningen, dat de Europese Unie onwenselijke
strategische afhankelijkheden o.h.g.v. kritieke grondstoffen afbouwt en de
eigen economische positie behoudt en versterkt.
•

•

Het BNC-fiche stelt dat het kabinet de ambiteuze doelen onderschrijft en
overtuigd is van de noodzaak om de strategische afhankelijkheid te
verkleinen. Om qua ambitie het gat in de waardeketen tussen raffinage en
recycling te dichten, worden in lijn met het nationale programma circulaire
economie EU-doelen voorgesteld voor proces-efficiëntie (aanpak ‘best
beschikbare technieken’) en levensduurverlenging van relevante
componenten en producten.
Wel bestaat er twijfel of het realistisch is deze doelen te behalen met de
voorgestelde maatregelen. In het bijzonder als het gaat om de
strategische projecten vraagt het kabinet zich af of deze van de grond
gaan komen zonder aanvullende middelen. De voorgestelde inzet middels
strategische projecten vraagt om een aanvullende inspanning van
bedrijven in voor de overheid belangrijke sectoren. Het kabinet verkent of
het nodig is om extra financiële middelen beschikbaar te stellen, zodat
deze strategische projecten goed van de grond kunnen komen en
Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal
Bedrijfsleven & Innovatie

daarmee de kabinetsinzet op open strategische autonomie kan worden
versneld.
•

•

•

•

Kenmerk
DGBI / 26847372

Het is positief dat met het voorstel gekeken wordt naar het versnellen van
vergunningverlening. Hoewel de voorstellen voor sommige lidstaten een
versnelling kan betekenen bieden ze dit voor Nederland niet.
De informatievergaring, benchmarking en aanbevelingen over strategische
voorraden zou zich niet alleen moeten richten op (on)bewerkte
strategische grondstoffen maar ook op gerelateerde halffabricaten,
componenten en finale producten aangezien risico’s kunnen bestaan in de
gehele waardeketen. Het regelmatig updaten van de lijsten en
stresstesten is daarom noodzakelijk.
De Commissie zal worden gevraagd om een nadere uitwerking van de
CRM-Club, ook met het oog op al bestaande overleggremia. Overlap in
taken en mandaten moet worden voorkomen. Hetzelfde geldt voor
eventuele overlap met het Single Market Emergency Instrument (SMEI)
en de vergelijkbare crisismechanismen die daarin worden ingesteld. Ook
hier zal om verduidelijking worden gevraagd.
Het BNC-fiche is minder positief over de juridische basis van de
verordening. Omdat de leveringszekerheid van grondstoffen individuele
lidstaten overstijgt en de maatregelen de gehele waardeketen bestrijken,
is het oordeel over subsidiariteit en proportionaliteit in beginsel positief.
Het kabinet heeft echter serieuze vragen bij artikel 114 als grondslag voor
de onderdelen van het voorstel die zien op de bepalingen in de
verordening die raken aan de ruimtelijke ordening, bodembestemming
en/of kwalitatief waterbeheer.

Krachtenveld
•
Voor alle lidstaten is het belang van de CRMA en het belang voor Europa
om de ongewenste strategische afhankelijkheden te verkleinen, duidelijk.
Ook de focus op circulariteit en het aangaan/intensiveren van strategische
partnerschappen wordt aangemoedigd.
•
Lidstaten hebben over het algemeen nog veel vragen over de CRMA. Dit
betreft met name vragen rondom afbakening van strategische- en
kritische grondstoffen, de precieze kaders voor financiering van
strategische projecten, de implicaties van de nieuwe ‘strategische
projecten-status’ voor het nationale vergunningverleningsproces en
implicaties voor grote bedrijven t.a.v. stockpiling en monitoring.
•
Een aantal lidstaten hebben zorgen geuit over de haalbaarheid van de
doelstellingen en over financiering, hier is de verordening volgens deze
lidstaten niet duidelijk over.

Pagina 3 van 3