Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

817
Vragen van de leden Voortman en Grashoff (beiden GroenLinks) aan de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris
van Economische Zaken over het arrest van het Europees Hof van Justitie
inzake het achterhouden van milieu-informatie in het kader van bedrijfsbelang
(ingezonden 28 november 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) mede namens
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen
21 december 2016).
Vraag 1
Kent u het arrest van het Europees Hof van Justitie d.d. 23 november 2016
inzake het achterhouden van milieu-informatie in het kader van bedrijfsbelang?1
Antwoord 1
Ja, het Europese Hof van Justitie heeft op 23 november 2016 twee arresten
gewezen, namelijk in
• zaak C-673/13 P – Europese Commissie / Stichting Greenpeace en
Pesticide Action Network (PAN Europe) – over de toegang tot documenten
betreffende de toelatingsprocedure voor een werkzame stof die is
opgenomen in gewasbeschermingsmiddelen en meer specifiek over de
werkzame stof glyfosaat;
• zaak C-442/14 – Bayer CropScience SA-NV en Stichting de Bijenstichting
tegen het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden – over de bescherming van industriële en commerciële belangen
en meer specifiek over de werkzame stof imidacloprid.
Vraag 2
Wat is de reactie van het kabinet op dit arrest?
Antwoord 2
In zaak C-673/13 P vernietigt het Europese Hof van Justitie het arrest van het
Gerecht en verwijst de zaak naar het Gerecht terug. Het Gerecht moet
opnieuw nagaan of bepaalde informatie betrekking heeft op emissies (of

1

ah-tk-20162017-817
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Case C 673/13 P

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

uitstoot) in het milieu. De nieuwe uitspraak van het Gerecht moet derhalve
worden afgewacht.
In een prejudicieel arrest legt het Europese Hof van Justitie, in zaak C-442/14
– op verzoek van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) – drie
zaken uit over de verhouding tussen enerzijds de vertrouwelijkheid en
anderzijds de algemene regels over toegang tot informatie op milieubegrip:
1. Wanneer vertrouwelijkheid nog aangevraagd kan worden en wat
daarvan de gevolgen zijn. Ook wanneer de aanvrager in de loop van de
procedure voor het verkrijgen van een toelating niet heeft verzocht om
vertrouwelijke behandeling, kan de bevoegde autoriteit een openbaarmakingsverzoek – ingediend door een derde na afloop van de procedure –
afwijzen. Reden hiervoor kan zijn dat openbaarmaking afbreuk zou doen
aan de vertrouwelijkheid van commerciële of industriële informatie.
2. Welke informatie uit de informatiebron openbaar moet worden gemaakt.
In geval van een verzoek tot informatie over emissies in het milieu,
worden alleen de relevante gegevens die uit de informatiebron over
emissies in het milieu kunnen worden gedestilleerd, openbaar gemaakt,
voor zover die gegevens van andere informatie in die bron kunnen
worden gescheiden.
3. Het begrip «informatie over emissies (of die betrekking heeft op uitstoot)
in het milieu». Het begrip wordt door het Hof ruim uitgelegd. Het Hof
bepaalt echter óók dat de informatie over zuiver hypothetische emissies,
zoals gegevens uit testen ten behoeve van gevolganalyses, niet onder
het begrip over emissies in het milieu valt. Wat de praktische consequenties van het prejudicieel arrest zijn, moet nog blijken. Het CBb zal
zich hierover nog moeten uitspreken.
Vraag 3
Kunt u toezeggen dat de regering voortaan in lijn met dit arrest van het Hof
van Justitie het belang van de openbaarmaking van milieu-informatie boven
het commerciële belang van bedrijven zal stellen bij verzoeken in het kader
van de Wet openbaarheid van bestuur? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het kabinet gaat er vanuit dat Nederlandse bestuursorganen de jurisprudentie
van het Hof zullen betrekken bij hun besluitvorming. Uit de arresten volgt niet
dat bij verzoeken in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob)
het belang van het openbaar maken van milieu-informatie boven het
commerciële belang van bedrijven gesteld moet worden.
Openbaarmaking van informatie is de regel, maar er geldt een aantal in het
Verdrag van Aarhus2 genoemde gronden op basis waarvan openbaarmaking
kan worden geweigerd als het met deze weigeringsgrond te beschermen
belang zwaarder weegt dan het belang van openbaarheid. Deze weigeringsgronden moeten restrictief worden uitgelegd. Met betrekking tot emissiegegevens kunnen deze gronden, waaronder de vertrouwelijkheid van commerciële
en industriële informatie, niet worden ingeroepen om openbaarmaking van
die informatie te weigeren.
Het Verdrag van Aarhus maakt onderscheid tussen emissiegegevens en
andere milieu-informatie. In artikel 10, vierde lid, van de Wob is dit onderscheid neergelegd, waarbij is aangegeven dat bij emissiegegevens de
belangenafweging achterwege blijft en bij andere milieu-informatie het
belang van openbaarmaking moet worden afgewogen tegen onder meer het
belang van de bescherming van bedrijfsgegevens.
Vraag 4
Is het kabinet voornemens om aan het College voor de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden de opdracht te geven om zo
spoedig mogelijk alle ingediende verzoeken van de Bijenstichting over de
toelating van het bijengif Imidacloprid van Bayer te openbaren? Zo nee,
waarom niet?

2

Richtlijn 2003/4/EG van het Europees parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de
toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de
Raad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Nee, er is geen reden om het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) een dergelijke opdracht te geven. De lijn
van het Ctgb is «openbaar, tenzij». Dit is in lijn met het beleid van het
kabinet. Hiermee geeft het Ctgb uitvoering aan de betreffende bepalingen in
de Europese regelgeving.
Vraag 5
Op welke wijze is het kabinet voornemens om het College voor de toelating
van gewasbeschermingsmiddelen en biociden aan te zetten tot actieve tijdige
openbaarmaking van toelatingscijfers, inclusief de gebruiksvoorschriften, op
een eenduidige manier en in een machineleesbaar open formaat? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 5
Het Ctgb heeft al in 2013 besloten tot het openbaar maken van een aanzienlijk
aantal dossierstukken van imidacloprid. Dit besluit is geschorst door het CBb
in afwachting van een uitspraak van het Hof. Ik wacht – zoals ik in antwoord 2
al aangaf – nu de uitspraak van het CBb af.
Het Ctgb streeft naar het zodanig ontsluiten van informatie – onder meer
toelatingen, etiketten en het beoordelingsrapport op basis waarvan het
besluit is genomen – dat deze bruikbaar is voor iedereen.
Ik heb uw Kamer begin dit jaar geïnformeerd over het openbaar maken van
afzetcijfers van toelatinghouders van gewasbeschermingsmiddelen (Kamerstuk 27 858, nr. 348 en 349). De praktische consequentie van de arresten voor
het openbaar maken van afzetcijfers zal blijken na uitspraak van Rechtbank
Amsterdam in het kader van de Wob over de verkoop van bestrijdingsmiddelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3