Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1287
Vragen van het lid Siderius (SP) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de bovenwettelijke ouderbijdragen van de
Groningse Schoolvereniging (ingezonden 11 december 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 26 januari 2016).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u het feit dat een school geadviseerd wordt ouders bewust
niet te informeren over hun rechtspositie omdat dit misschien «slapende
honden» wakker kan maken?1 2
Antwoord 1
Scholen moeten ouders in hun schoolgids expliciet wijzen op het vrijwillige
karakter van de bijdrage en mogen dat karakter dus niet verhullen. Scholen
moeten zich houden aan de bepalingen hierover in de Wet op het primair
onderwijs (WPO) en de Wet medezeggenschap op scholen (WMS). Indien
scholen zich niet aan de wet houden (en ouders bijvoorbeeld niet wijzen op
het vrijwillige karakter van de ouderbijdrage), kan de inspectie handhavend
optreden en scholen er zo toe bewegen om hun handelen alsnog in
overeenstemming met de wet te brengen.
Vraag 2
In hoeverre is er volgens u sprake van een vrijwillige ouderbijdrage wanneer
dit in het verleden niet op deze wijze kenbaar is gemaakt of zelfs achteraf
verzwegen wordt? Gaat u dergelijke praktijken toestaan? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 2
Scholen kunnen ouders een bijdrage vragen voor zaken die ofwel niet
essentieel zijn voor het onderwijs («extraatjes»), ofwel openstaan voor alle
leerlingen ongeacht of hun ouders de bijdrage betalen of niet. Deze bijdrage
is vrijwillig. Scholen dienen ouders hier expliciet op te wijzen. Zie verder mijn
antwoord op vraag 1.

1

http://www.europeesplatform.nl/vvto/wp-content/uploads/sites/7/2013/08/Veelgestelde-vragenen-antwoorden-over-de-pilot-tpo-versie-1.pdf
2
«Bovenwettelijke financiering scholen» van mr. J. Douwes

ah-tk-20152016-1287
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe beoordeelt u het feit dat de zogenaamde «schoolfee» – de bovenwettelijke bijdrage – onsplitsbaar is en ouders dus niet kunnen kiezen waar zij de
bijdrage aan kunnen besteden? Kunt u uw antwoord toelichten?3
Antwoord 3
De school heeft op grond van de WMS de voorafgaande instemming van de
oudergeleding van de medezeggenschapsraad (MR) nodig ten aanzien van de
vaststelling of wijziging van de hoogte van de ouderbijdrage en de vaststelling en wijziging van de bestemming van de ouderbijdrage. Ouders hebben
via deze weg dus altijd invloed op de hoogte en de bestemming van de
ouderbijdrage.
Vraag 4
Is het toegestaan dat de bovenwettelijke bijdrage in feite een contributie is
voor de lidmaatschap van een vereniging? Wat is uw oordeel hierover?
Antwoord 4
Het van rijkswege bekostigde basisonderwijs is gratis en voor iedereen
toegankelijk. Scholen kunnen ouders een vrijwillige bijdrage vragen (zie
hiervoor ook mijn antwoord op vraag 2). Het lidmaatschap van een school- of
oudervereniging staat los van de wet- en regelgeving over de vaststelling en
de bestemming van de vrijwillige ouderbijdrage. De inspectie zal de
genoemde casus nader bekijken.
Vraag 5
Acht u het wenselijk dat betalende ouders via de algemene ledenvergadering
van de vereniging – door de directe betrokkenheid bij het schoolbestuur en
vanwege de verantwoording die het schoolbestuur over het financiële en
onderwijskundige beleid van de school aan hen af moet leggen – meer
zeggenschap hebben dan de medezeggenschapsraad van de school? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Het is altijd aan het bestuur om, met instemming van de oudergeleding van
de MR, de hoogte en de bestemming van de vrijwillige ouderbijdrage te
bepalen. De randvoorwaarden voor deze inspraak liggen vast in de WMS.
Ouders zijn hiermee wettelijk in positie gebracht. Er zijn dus geen andere
partijen die meer zeggenschap hebben dan het bestuur en de medezeggenschapsraad.
Vraag 6
Acht u het wenselijk dat een school feitelijk een tweedeling maakt tussen
ouders die de zogenaamde «schoolfee» kunnen betalen en ouders die dit niet
kunnen? Vindt u het normaal dat deze school vakleerkrachten inzet voor
leerlingen waarvan de ouders de schoolfee wel kunnen betalen en groepsleerkrachten voor leerlingen waarvan de ouders de schoolfee niet kunnen
betalen? Hoe gaat u aan deze tweedeling in het onderwijs paal en perk
stellen?
Antwoord 6
Scholen kunnen ouders een vrijwillige bijdrage vragen (zie hiervoor ook mijn
antwoord op vraag 2). Indien een ouderbijdrage wordt gebruikt voor het
aanstellen van een extra leerkracht, die ingezet wordt voor het geven van
onderwijs, kunnen kinderen van ouders die hieraan niet kunnen of willen
meebetalen hiervan niet worden uitgesloten. Van een tweedeling mag dan
ook geen sprake zijn. Ook voor dit punt geldt dat de inspectie handhavend
kan optreden, als zij constateert dat scholen zich niet houden aan de
wettelijke bepaling dat toelating tot de school niet afhankelijk mag worden
gesteld van een geldelijke bijdrage.

3

Schoolgids 2015–2016: http://g-s-v.nl/assets/uploads/files/schoolgids_2015–16_def.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7
Is het correct dat computer-, muziek-, gym- en Engelse lessen onder extra
voorzieningen vallen wanneer deze lessen door vakleerkrachten gegeven
worden in plaats van door groepsleerkrachten? Acht u dit onderscheid
wenselijk?
Antwoord 7
Zie ook mijn antwoord op vraag 6. Overeenkomstig de regels met betrekking
tot de ouderbijdrage kan een school een ouderbijdrage vragen ten behoeve
van het aanstellen van vakleerkrachten, mits de oudergeleding in de MR
hiermee heeft ingestemd, en ouders niet gedwongen worden om mee te
betalen. Indien een ouderbijdrage wordt gebruikt voor het aanstellen van een
extra (vak)leerkracht, kunnen kinderen van ouders die hieraan niet kunnen of
willen meebetalen hiervan niet worden uitgesloten.
Vraag 8
Deelt u de mening dat scholen voor al hun leerlingen goed onderwijs moeten
verzorgen? Acht u het geoorloofd dat een school die tweedeling in de hand
werkt het predicaat «excellent» krijgt?
Antwoord 8
Scholen worden geacht goed onderwijs te verzorgen voor al hun leerlingen.
Het van rijkswege bekostigde onderwijs is gratis en voor iedereen toegankelijk. Dit geldt ook voor scholen met het predicaat Excellente School.
Vraag 9
Klopt het dat het internationale onderwijs op deze school nu, of in het
verleden niet onder het reguliere onderwijs valt óf viel en dit onderwijs
daardoor niet volledig bekostigd wordt? Is het in uw ogen vervolgens dan
ook juist om daar een extra bijdrage voor te vragen bovenop de al geldende
bovenwettelijke bijdrage? Wat is uw oordeel hierover?4
Antwoord 9
Het internationaal georiënteerd onderwijs wordt gegeven binnen een afdeling
van een reguliere school en volgt een eigen onderwijsprogramma. Voor
toelating gelden specifieke eisen. De school ontvangt reguliere bekostiging
voor deze leerlingen en daar bovenop een aanvullende bekostiging. Het
internationaal georiënteerd onderwijs wordt vanuit OCW niet kostendekkend
bekostigd. De school mag voor dit onderwijs een bijdrage vragen van de
belanghebbenden (ouders/bedrijven). Dit geld wordt gebruikt voor de speciale
inrichting van dit onderwijs: met name de noodzaak tot kleine groepen, de
kosten van de werving en bijscholing van personeel en aanschaf van Engelse
leermiddelen. De ouderlijke bijdrage mag worden verplicht. Als ouders niet
willen betalen, dan kan hen de toegang worden ontzegd tot het internationaal
georiënteerd onderwijs, maar blijft de leerling welkom op het reguliere
Nederlandse gedeelte.

4

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHARL:2015:8701

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3