Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 639

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 november 2020
Het Bureau ICT-toetsing (BIT) heeft in de periode tussen januari en mei
2020 onderzoek verricht naar het UWV-project Datafabriek en heeft op
12 oktober het definitieve advies opgeleverd. Het BIT geeft een aantal
concrete aanbevelingen om de projectaanpak aan te passen. Met deze
brief bied ik u het BIT-advies aan vergezeld van mijn reactie hierop1.
Ik beschouw het BIT-advies als waardevol en dank het BIT voor het
uitbrengen hiervan. UWV heeft in de afgelopen periode reeds acties in
gang gezet, onder andere op het gebied van de projectsturing en het
kort-cyclisch realiseren van informatieproducten, die invulling geeft aan
de adviezen van het BIT. De bevindingen van het BIT ziet UWV dan ook als
een goed signaal en een steun in de rug om door te gaan met de in gang
gezette acties.
De afgelopen maanden heeft UWV zich ingespannen om het BIT een
grondig beeld te geven van de reden waarom en de wijze waarop UWV
werkt aan het vervangen van de huidige datawarehouses en de realisatie
van het Data Integratie Magazijn (DIM) door middel van het project
Datafabriek. Het project levert een bijdrage aan de stabiliteit en continuïteit van de bedrijfsprocessen, externe rapportages en gegevensleveringen. Verbetering en vereenvoudiging van de technologie stelt het UWV
in staat om de kwaliteit van de bedrijfsprocessen beter te ondersteunen
en de informatievoorziening aanzienlijk te verbeteren.
UWV deelt de observatie van het BIT dat een spoedige uitfasering van de
bestaande datawarehouses wenselijk is en dat risico’s op vertraging
moeten worden beperkt.

1

kst-26448-639
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 448, nr. 639

1

Het BIT-advies bestaat uit twee hoofdpunten:
1. Geadviseerd wordt om alle activiteiten die essentieel zijn voor het
succes van het project onder aansturing te brengen van het project
Datafabriek, zodat UWV meer grip krijgt op de voortgang van het
project;
2. Geadviseerd wordt om de ontwikkelaanpak die het project hanteert,
aan te passen en te richten op het frequent in gebruik nemen van
opleveringen van afnemersproducten, zodat het project sneller
businesswaarde gaat leveren.
Hieronder sta ik stil bij de aanbevelingen van het BIT en licht toe hoe UWV
hier opvolging aan geeft.
Zorg dat gestuurd kan worden op essentiële afhankelijkheden en daarmee
op resultaat
UWV neemt het advies van het BIT over en centraliseert de aansturing.
Hierbij krijgt de opdracht gevende directeur nog nadrukkelijker de
bevoegdheid om besluiten te nemen ten behoeve van het beoogde
projectresultaat bij conflicterende belangen binnen de UWV-organisatie.
Dit betekent dat de directeur Gegevensdiensten directe opdrachten kan
(en moet) geven aan directeuren in de lijn. Waar nodig stemt hij dit vooraf
af met de (portefeuillehouder) Raad van Bestuur. Hierbij wordt hij
ondersteund door het programma DIAscoop, waaronder het project valt.
De activiteiten die nodig zijn voor de invulling van deze eindverantwoordelijkheid worden opgeknipt in behapbare en goed bestuurbare brokken
die door de afnemer snel gevalideerd kunnen worden.
Het BIT stelt dat het project de invulling van diverse AVG-eisen buiten
scope heeft geplaatst. UWV benadrukt dat weliswaar niet alle AVG-eisen
met betrekking tot de aangeleverde data onder de directe verantwoordelijkheid van het project Datafabriek vallen, maar dat alle AVG-eisen wel
door UWV worden geïmplementeerd. Bij de verwerving van de benodigde
softwaresuite is een uitgebreid pakket aangeschaft waarmee invulling
gegeven kan worden aan de eisen van de AVG.
Verander de ontwikkelaanpak en pas planning en sturing daarop aan
Het BIT adviseert om de ontwikkelaanpak aan te passen door niet alles
eerst volledig generiek uit te werken, maar juist te streven naar snelle,
kort-cyclische oplevering van de informatieproducten op basis van «goed
genoeg» bouwblokken. Hiermee kan een planning worden gemaakt,
waarop beter gestuurd kan worden.
De ontwikkeling van de vier door het BIT beschreven bouwblokken is op
het moment van uitbrengen van het BIT-advies afgerond. De vier
bouwblokken bevinden zich in de systeemtestfase. Hier nu mee stoppen
en via andere weg verder gaan, zou een desinvestering betekenen en de
essentie van de aangeschafte tool terzijde schuiven. Voor het vervolg
(m.i.v. januari 2021) van het project wordt een ombuiging doorgevoerd,
waarmee het advies om te zorgen voor snellere oplevering van waarde
voor de business wordt opgevolgd. Het huidige project zal voor de
volgende fasen worden «opgedeeld» in afzonderlijke projecten, te weten:
a. Eén project voor de bronontsluitingen van alle bronsystemen, inclusief
de voor DIM benodigde metadata/leveringsovereenkomsten. Hierdoor
wordt de «fall-back» gerealiseerd en tevens de basis gelegd voor een
UWV-breed analyseplatform en de doorontwikkeling van datakwaliteit.
b. Drie projecten elk samengesteld als een multidisciplinair team, dat zich
richt op de afnemersproducten (end to end benadering), werkend
volgens de Agile methode (dus gericht op gezamenlijk bereiken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 448, nr. 639

2

resultaat), in afgebakende scrumperiodes van een halfjaar en in
volgorde van de afgesproken migratiestrategie (DWH 3.0, DWH 2.0 en
DWH 1.0). Een van deze drie projecten zal zich specifiek richten op de
coördinatie van de bedrijfsonderdelen UWV waarvoor de afnemersrapporten sturen en verantwoorden worden gemaakt. Hiermee wordt
bereikt dat kort-cyclisch producten worden opgeleverd, de afnemersrapporten direct binnen de scope van het project komen en kan
worden geëvalueerd over het bereikte resultaat.
Door de projecten gerealiseerde producten (zowel bron als afnemers)
worden direct na realisatie overgedragen aan de uitvoerings- en beheersorganisatie bij de divisie Gegevensdiensten en aan de afnemers. Hiermee
komt de «nieuwe organisatie» ook gelijk in positie (voor onderhoud,
relatie tussen beheerder Gegevensdiensten en de afnemers, en voor
nieuw te ontwikkelen producten). Conform het BIT-advies wordt hiermee
het aantal overdrachtsmomenten beperkt en wordt het project ingericht
op het zetten van kleinere en kort-cyclische stappen, met als gevolg een
snellere oplevering van informatieproducten. UWV zal zijn planning
hierop herijken.
Het BIT stelt voor om één globale integrale planning voor het uitfaseren
van DWH 3.0 en 1.0 op te stellen en hier ook het migreren naar het
datacentrum van DXC in op te nemen. UWV neemt het advies van het BIT
over en zal zijn globale planningen herijken en meer integraal neerzetten.
UWV zal de implementatie van de nieuwe Datafabriek binnen de divisie
Gegevensdiensten, alsmede de fysieke uitfasering van de oude DWH’s
onderbrengen in afzonderlijke projecten. Daarnaast zal UWV ook de
aspecten opnemen die het BIT benoemt, zoals evaluatie- en heroverwegingsmomenten en rekening houden met de planning van de migratie
naar het datacentrum van DXC.
Het BIT adviseert dat project Datafabriek voor het eind van het jaar moet
laten zien dat het wel degelijk resultaten kan leveren door zorg te dragen
dat:
• de OTAP-straat op de kortst mogelijke termijn beschikbaar is;
• de uitgangspunten voor schaalbaarheid en foutafhandeling uiterlijk in
augustus 2020 beschikbaar zijn;
• de aansluitingen op de bestaande datawarehouses zonder aanpassingen worden overgezet naar het DIM, tenzij dit echt niet anders kan;
• de eerste rapportage uiterlijk eind 2020 is geïmplementeerd.
UWV gaat in fase 4 van het project verschillende zaken opleveren. De
OTAP-straat is conform planning faseplan 4 inmiddels geïnstalleerd en
begin oktober in beheer genomen. De benodigde systeemreleases die
nodig zijn voor de aanpassing van de bronsystemen voor de komende
fase zijn vastgesteld en de daadwerkelijke aansluiting op het nieuwe DIM
is gepland. Eind 2020 zal het eerste afnemersproduct zijn gerealiseerd.
UWV komt eind december met een herijkt projectplan waarin rekenschap
aan de BIT-adviezen wordt gegeven. Mijn ministerie zal meegenomen
worden in dit plan.
Het BIT adviseert om het project periodiek voortgang te laten rapporteren
op basis van percentage afgerond werk afgezet tegen bestede kosten en
in te grijpen indien substantieel wordt afgeweken van de planning. UWV
heeft in mei 2020 de verantwoording door het project herijkt. Sinds de
rapportage van mei hanteert het project een productgerichte aanpak
waarbij, op basis van de productendecompositie en bijbehorende
productenbeschrijving, wordt gerapporteerd over de voortgang op basis
van afgerond werk afgezet tegen bestede kosten. Indien substantieel
wordt afgeweken van de planning grijpt de stuurgroep in. De Raad van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 448, nr. 639

3

Bestuur van UWV wordt door middel van de maandelijkse portfoliorapportage meegenomen in de voortgang op dit strategische project.
Tenslotte adviseert het BIT om na het uitzetten van DWH 3.0 te beoordelen
of er nog een zakelijke rechtvaardiging bestaat voor vervanging van het
veel omvangrijkere DWH 2.0. Indien besloten wordt om door te zetten met
die uitfasering, zal UWV de lessen van het uitzetten van DWH 3.0
meenemen in de besluitvorming over het eventueel uitzetten van
DWH 2.0.
Ik dank het onderzoeksteam nogmaals voor het advies en de aanbevelingen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 448, nr. 639

4