Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2018

Nr. 50

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 juli 2018
Van 30 juni tot en met 4 juli bracht ik een werkbezoek aan Curaçao, Aruba
en Bonaire. Graag informeer ik u over de indrukken en gesprekken die ik
had.
Zijne Majesteit de Koning en Hare Majesteit Koningin Máxima luisterden
dit jaar op 2 juli met hun aanwezigheid de viering van Dia di Bandera – de
dag van de vlag – in Curaçao op. Zowel in Willemstad als in Barber
woonden zij de officiële plechtigheden bij. Op de nieuwe megapier
onthulde de Koning een plaquette die de naam van Tula, de leider van de
slavenopstand in 1795, blijvend aan deze faciliteit – die een impuls geeft
aan het cruise-toerisme – verbindt. Ook bezocht het Koninklijk Paar in het
havengebied de scheepswerf van Damen Shiprepair Curaçao, waar
binnenkort een nieuw droogdok in gebruik zal worden genomen. De
ontmoeting met jongeren van de Excel Arts Academy en het gesprek met
deelnemers aan het Kansen voor jongeren project vormden de finale van
dit koninklijk bezoek.
In Curaçao toonde de gouverneur zich aan de vooravond van het bezoek
zeer ingenomen met de aanwezigheid van het Koninklijk Paar, die in de
gemeenschap veel enthousiasme losmaakt. Dit onderstreept de koninkrijksband, die ook gestalte krijgt in praktische samenwerking op tal van
terreinen. Hierbij verdienen met name de economische initiatieven
vermelding, waaronder de recent gehouden investeringsconferentie in
Den Haag «Bon bini for business».
Minister-President Rhuggenaath wees op de ervaring die is opgedaan in
koninkrijksverband, nadat de orkanen Irma en Maria in september 2017 de
bovenwindse eilanden troffen. Op basis hiervan worden nu afspraken
gemaakt voor samenwerking bij eventuele toekomstige crises. De
zeemacht in het Caribisch gebied vervult hierbij een belangrijke rol,

kst-34775-IV-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 50

1

samen met de landen Curaçao, Aruba en Sint Maarten, betrokken
ministeries in Nederland en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties in een faciliterende rol.
De sterk verslechterde en nog steeds slechter wordende situatie in
Venezuela raakt de benedenwindse eilanden flink. Zeker de economische
gevolgen laten zich voelen, onder meer rond de Isla-raffinaderij op
Curaçao. Nederland is op verzoek graag bereid assistentie te verlenen bij
vraagstukken die zich op de korte en langere termijn voordoen rond de
toekomst van de raffinaderij.
Ook sprak ik met Minister-President Rhuggenaath over praktische
samenwerking bij het verwezenlijken van de ambities bij innovatie in het
bestuur. Op het hoogste ambtelijk niveau is er tijdens het werkbezoek
contact geweest over het uitwisselen van kennis en ervaring, die
behulpzaam kan zijn bij de verdere opbouw van de ambtelijke organisatie
in Curaçao.
Het revitaliseren van probleemwijken stond centraal tijdens een dinerbijeenkomst met ervaringsdeskundigen vanuit zeer uiteenlopende achtergronden. Het was inspirerend te ervaren hoe bevlogen mensen het
verschil kunnen maken; dat geeft hoop en inspiratie bij de uitdagingen die
Curaçao het hoofd te bieden heeft. Ook hier kan het delen van kennis en
contacten in koninkrijksverband behulpzaam zijn. Ik ben desgevraagd
graag bereid dit te ondersteunen.
In Aruba had ik besprekingen met gouverneur Boekhoudt en MinisterPresident Wever-Croes. Met de gouverneur en Minister Lampe van
Onderwijs, Wetenschap en Duurzame Ontwikkeling bezocht ik twee
scholen, waar zeer betrokken docenten hun leerlingen – soms in uitdagende omstandigheden – een meer dan goede start bezorgen. Met
Minister-President Wever-Croes besprak ik de zorgelijke situatie van de
Arubaanse overheidsfinanciën. Over het toekomstig toezichtskader
bestaat op hoofdlijnen overeenstemming. Dit zal worden uitgewerkt in
een protocol en een landsverordening, geldig tot 2022. Hierover zal ik uw
Kamer te zijner tijd informeren.
Met Minister Bikker van Justitie sprak ik over samenwerking tussen de
vier landen van het Koninkrijk op justitieel terrein. Krachtenbundeling
zorgt hier voor effect en meerwaarde. Onder die voorwaarde wordt
overwogen om een impuls te geven aan het aanpakken van complexe
zaken. Hiervoor zou een deel van de restmiddelen van het ontwikkelingsfonds Fondo Desaroyo Aruba kunnen worden gebruikt. Een restantbedrag
van € 500.000,- zal daarnaast worden besteed aan versterking van het
integraal plan kinderbescherming in Aruba. Met de besteding van deze
middelen komt straks een eind aan de ontwikkelingssamenwerking tussen
Nederland en Aruba. Nederland wil in de periode hierna gerichte
initiatieven van Aruba ondersteunen, met name door het leggen van
verbindingen en het helpen bij aanboren van expertise.
Vertegenwoordigers van politieke partijen – zowel coalitie als oppositie –
gaven in een gesprek met mij hun visies op de actuele politieke situatie in
Aruba. Van mijn kant heb ik benadrukt dat het van groot belang is, over
vaak scherpe partijpolitieke grenzen heen, te zoeken naar consensus en
draagvlak; dit in het belang van de bevolking van Aruba.
Op Bonaire heb ik gesprekken gevoerd met gezaghebber en gedeputeerden – zowel individueel als collectief – en met de eilandsraad. In
gesprekken met de leden van het bestuurscollege is de personele
capaciteit, het rapport van de rijksrecherche en het af te sluiten bestuurs-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 50

2

akkoord besproken. Dit alles in een poging de impasse te doorbreken die
het eiland nu al jarenlang in een bestuurlijke surplace gevangen houdt.
Het vijfde bestuurscollege in vier jaar tijd staat op een kruispunt. Ik heb
erop aangedrongen voortvarend aan de slag te gaan. Dat geeft toegang
tot de investeringsmogelijkheden die het kabinet biedt uit de regio
envelop, naast de betekenisvolle impuls bij het tegengaan van armoede
waartoe recent is besloten.
Een brief met beleidsprioriteiten die ik recent van het bestuurscollege
ontving biedt daarvoor nog niet voldoende aanknopingspunten. Alleen
een concretere agenda en een ambitieuzer tijdpad bieden zicht op
daadwerkelijke oplossingen voor urgente problemen. Het kabinet is bereid
hierover afspraken te maken in een overkoepelend bestuursakkoord.
Tot mijn genoegen heeft het bestuurscollege aangegeven deze uitdaging
te willen aangaan. De eilandsraad gaf in het gesprek dat ik met hen had
aan dit akkoord te ondersteunen. Ik ben bereid deskundigheid ter
beschikking te stellen om te komen tot een plan dat uitvoerbaar is en
effect sorteert. In het vroege najaar wil ik met alle betrokkenen de balans
opmaken. Ik zal u op dat moment nader, in lijn met de toezegging die ik
deed in het AO van 21 juni 20181 naar aanleiding van de vraag van
Kamerlid Van Dam (CDA), informeren over de vorderingen om het bestuur
op Bonaire te versterken.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

1

AO Justitie- en Veiligheidsketen BES-eilanden, Kamerstuk 31 568, nr. 206

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 IV, nr. 50

3