Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 407

Biodiversiteit

Nr. 127

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 april 2019
Onder verwijzing naar het verzoek in uw Regeling van Werkzaamheden
van 13 maart 2019 (Handelingen II 2018/19, nr. 62, item 8) informeren wij u
over de recent onder auspiciën van het VN Milieuprogramma (UNEP)
uitgebrachte zesde Global Environment Outlook (GEO6) met als thema
Healthy Planet, Healthy People.
De zesde Global Environment Outlook van de Verenigde Naties is het
meest omvattende mondiale milieurapport sinds 2012. Het biedt een
onafhankelijke beoordeling van de staat van het milieu, van de effectiviteit
van gevoerd beleid en van oplossingsrichtingen in internationale
milieuafspraken, en adviseert daarmee overheden.
De belangrijkste conclusies van de zesde Global Environment Outlook zijn:
• Ondanks alle beleidsinspanningen is het milieu er slechter aan toe dan
ooit. Niet-duurzame productie- en consumptiepatronen leiden in
combinatie met bevolkingstoename tot voortdurende aantasting van
natuurlijke hulpbronnen, die maken dat planetaire grenzen worden
overschreden. Dit heeft ook nadelige gevolgen voor menselijke
gezondheid, welzijn en economische vooruitgang.
• Zonder urgente actie en versterkte internationale samenwerking raken
afgesproken milieudoelen, alsmede de duurzame ontwikkelingsdoelen
(SDG’s) buiten bereik. Indicatoren met betrekking tot menselijke
ontwikkeling, waaronder het aantal mensen met honger en zonder
toegang tot schoon drinkwater en energie, verbeteren onvoldoende
om gerelateerde doelen te halen. Trends in klimaatverandering, verlies
van biodiversiteit, waterschaarste, overmatige afvoer van nutriënten,
bodemdegradatie en verzuring van de oceaan zijn toenemend negatief.
• De mondiale achteruitgang van de milieukwaliteit is een directe
bedreiging voor de volksgezondheid, onder meer waar het gaat om
ernstige luchtvervuiling (met 7 miljoen voortijdige doden per jaar
wereldwijd) en verontreinigd drinkwater. Het verlies aan biodiversiteit
en degradatie van ecosystemen door niet-duurzaam landgebruik,

kst-26407-127
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 407, nr. 127

1

chemicaliën, overbevissing, «plastic soep» en zware metalen hebben
een negatief effect op de menselijke gezondheid.
De zesde Global Environment Outlook roept op tot robuuster beleid en de
implementatie daarvan. De tijdspanne waarbinnen oplossingen nog
haalbaar zijn, wordt steeds kleiner. Urgente maatregelen zijn nodig voor
het tegengaan van ontbossing, lucht- en watervervuiling en broeikasgasemissies, alsmede voor de verbetering van ecosystemen (land en water),
duurzamer gebruik van grondstoffen en voor de versterking van het
aanpassingsvermogen van de bevolking. De milieumaatregelen zijn het
meest effectief als ze – in partnerschap met publieke en private actoren- in
samenhang met beleid voor de sociale en economische SDG’s worden
uitgevoerd, daarbij ook lettend op inclusiviteit en gender. «Stand
alone-milieubeleid» zal niet volstaan.
Aan het rapport werkten 250 experts uit 70 landen mee: wetenschappelijk
onderzoekers, adviseurs en overheidsvertegenwoordigers. Nederland
speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van het rapport.
Professor Joyeeta Gupta van de Universiteit van Amsterdam (UvA) was
co-voorzitter van GEO6. Professor Detlef van Vuuren en Paul Lucas van
het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) coördineerden de scenarioanalyses in het rapport.
Gelijktijdig met de zesde Global Environment Outlook zijn twee andere
rapporten gepubliceerd, de Global Resources Outlook 2019 en de Global
Chemicals Outlook 2, elk met een groot aantal specifieke bevindingen ten
aanzien van respectievelijk natuurlijke hulpbronnen en chemicaliën. De
hoofdboodschappen zijn in lijn met die van de zesde Global Environment
Outlook.
Het kabinet onderkent de problematiek zoals in deze drie rapporten
geschetst, alsook de ambitie en het belang van internationale samenwerking door alle relevante actoren: het is een gedeelde en gezamenlijke
opgave. De armere landen kunnen voor de benodigde transformatie hulp
inroepen van de rijkere landen.
Het kabinet wil vanuit de kracht van Nederland substantieel bijdragen aan
het behalen van de SDGs in 2030, zoals ook verwoord in de nota
Investeren in Perspectief (Kamerstuk 34 952, nr. 1). Deze doelen hebben
elk sociale, economische en klimaat- en milieu-dimensies.
Het kabinet draagt direct en indirect bij aan duurzaam beheer van de
aarde, mede om zo de schadelijke milieu-effecten op de gezondheid van
mensen terug te dringen, en doet dit onder andere door:
• samenwerking met internationale organisaties gericht op het terugdringen van ernstige luchtvervuiling door de bevordering van schoner
koken, uitfasering van kolencentrales en de meest vervuilende
transportbrandstoffen, en door via ontwikkelingssamenwerking in
totaal 50 miljoen mensen voor 2030 toegang te geven tot hernieuwbare energie;
• samenwerking met diverse uitvoeringspartners om in 2030 in totaal
30 miljoen mensen duurzame toegang tot schoon drinkwater te geven
en 50 miljoen mensen duurzame toegang tot sanitaire voorzieningen;
tevens draagt Nederland bij aan verbeterd stroomgebiedbeheer met
behoud van ecosystemen;
• klimaatdiplomatie en internationale samenwerking gericht op de
transitie naar een koolstofarme circulaire economie, verduurzaming
van grondstoffenketens en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, waaronder bosgebieden en kwetsbare landschappen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 407, nr. 127

2

•

•

•

samenwerking met partners gericht op de versterking van het
adaptatievermogen van landen en gemeenschappen aan de gevolgen
van milieu- en klimaatverandering, onder meer door aanpassing aan
waterschaarste en wateroverlast en door klimaatslimme landbouw;
internationale partnerschappen met internationale organisaties,
kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven
gericht op innovatie, kennisinzet en beleidsadvies.
Bij deze inzet staat aandacht voor gendergelijkheid en het versterken
van de positie van vrouwen en meisjes centraal.

Het kabinet blijft zich ervoor inzetten dat alle landen en andere relevante
actoren zich (nog) effectiever gaan inspannen om klimaatverandering
tegen te gaan en de planeet op een duurzame wijze te gebruiken. Sterkere
internationale afspraken en nationaal beleid, kennis- en capaciteitsopbouw en ondersteuning van ontwikkelingslanden zijn daarbij
onontbeerlijk.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 407, nr. 127

3