Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

23 432

De situatie in het Midden-Oosten

Nr. 464

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR
BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 mei 2018
Zoals op 19 april jl. tijdens het Algemeen Overleg over het Midden-Oosten
Vredesproces toegezegd, geef ik u hierbij een overzicht van de Nederlandse steun aan Israëlische en Palestijnse mensenrechtenorganisaties.
Tevens maak ik van de gelegenheid gebruik om u te informeren over de
uitvoering van de motie Sjoerdsma c.s. over steun aan mensenrechtenorganisaties in Israël d.d. 14/06/2016 (Kamerstuk 23 432, nr. 425).
Het kabinet acht het werk van mensenrechtenverdedigers van groot
belang voor een vrije en diverse samenleving. Nederland besteedt – zowel
bilateraal als in EU -verband – dan ook intensieve aandacht aan mensenrechtenonderwerpen in de dialoog met de Israëlische en Palestijnse
autoriteiten, waarbij Nederland zijn zorgen uitspreekt over de bewegingsruimte van mensenrechtenorganisaties of -waar opportuun – positieve
ontwikkelingen verwelkomt.
In Israël worden mensenrechtenorganisaties die kritiek hebben op de
regering of op de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden in
toenemende mate negatief geportretteerd in de media en het publieke
discours. Deze ontwikkeling draagt bij aan een algemeen klimaat waarin
organisaties en personen met een afwijkende mening kunnen worden
geconfronteerd met verbale, online en soms fysieke bedreigingen. Ook in
de Palestijnse gebieden is sprake van een toenemende inperking van de
vrijheid van meningsuiting. In Gaza oefent Hamas zware censuur uit op
andersdenkenden. Op de Westelijke Jordaanoever is de ruimte van
mensenrechtenverdedigers en journalisten om kritiek uit te oefenen op
het beleid van de Palestijnse Autoriteit de afgelopen tijd ernstig onder
druk komen te staan, onder andere door de «Electronic Crimes Law», per
decreet aangenomen door President Abbas in juli 2017.
Het ondersteunen van Israëlische en Palestijnse organisaties die zich
inzetten voor verbetering van de mensenrechtensituatie ter plekke blijft
een prioriteit voor het kabinet. Nederland dringt bij beide partijen actief

kst-23432-464
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 23 432, nr. 464

1

aan op het respecteren van mensenrechten, zoals tijdens het bezoek aan
de regio van mijn voorganger in januari 2018 en tijdens het bezoek van de
Mensenrechtenambassadeur in maart 2018. Ook in VN-fora onderstreept
Nederland het belang van het werk van mensenrechtenorganisaties voor
een vrije en pluriforme samenleving, zoals in de recente aanbeveling van
Nederland aan Israël in het kader van de Universal Periodic Review
(februari 2018). Vanzelfsprekend blijft Nederland zich tevens in
EU-verband inzetten om aandacht te besteden aan dit thema, waaronder
in de jaarlijkse mensenrechtendialoog met Israël en in contacten met de
Palestijnse Autoriteit. Daarnaast blijft Nederland, bilateraal en in
EU-verband, zich uitspreken over wetgeving of andere handelingen die de
druk op het werk van mensenrechtenorganisaties vergroten.
Zoals contractueel voorzien is de steun aan Israëlische en Palestijnse
mensenrechtenorganisaties door Nederland en de andere partners
(Denemarken, Noorwegen en Zweden) via het Human Rights and
International Humanitarian Law Secretariat voor hun werk in de Palestijnse gebieden per 31 december 2017 ten einde gekomen. Nederland en
de andere partners van het Human Rights and International Humanitarian
Law Secretariat zetten hun steun aan mensenrechten per 2018 bilateraal
voort, maar blijven via een lokaal mensenrechtenplatform, opgezet op
Nederlands initiatief, samenwerken in de vorm van gezamenlijke dialoog
met het maatschappelijk middenveld, projectcoördinatie en het afgeven
van politieke boodschappen.
In 2018 steunt Nederland via de Nederlandse ambassade in Tel Aviv en de
Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah de volgende organisaties:
Breaking the Silence, B’tselem, Gisha, Al Mezan Center for Human Rights
Gaza, Palestinian Working Women Society for Development, Yesh Din,
Bimkom, INJAZ, Public Committee Against Torture in Israel (PCATI), Peace
Now, International Centre for Consultations, Israel-Palestine: Creative
Regional Initiatives (IPCRI), Palestinian Independent Commission for
Human Rights, Givat Haviva en Shatil. Nederland is hiermee actief op
diverse terreinen in de mensenrechtensector, waaronder accountability,
rechtsorde («rule of law»), vrijheid van meningsuiting, sociaaleconomische rechten, vrouwenrechten, de rechten van minderheden in Israël,
kinderrechten (waaronder de positie van Palestijnse minderjarigen in
detentie) en de positie van het maatschappelijk middenveld, waaronder
de positie van mensenrechtenverdedigers.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 23 432, nr. 464

2