Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2658
Vragen van het lid Van Dam (CDA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het bericht «Justitie wil coronahoesters verplicht laten testen of ze willen
of niet» (ingezonden 31 maart 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 1 mei
2020) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2546.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Justitie wil coronahoesters verplicht laten
testen of ze willen of niet»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Klopt het dat de officier van justitie een verdachte normaliter kan verplichten
tot het afstaan van celmateriaal indien er een aanwijzing is dat besmetting
van het slachtoffer heeft plaatsgevonden (artikel 151e Wetboek van Strafvordering)? Klopt het dat bij algemene maatregel van bestuur (het Besluit
bloedtest in strafzaken) is bepaald dat dit mogelijk is bij de ziektes HIV,
hepatitis B en C? Is dit bij andere ernstige infectieziektes mogelijk? Klopt het
dat het momenteel niet mogelijk is een verdachte aan een verplichte
coronatest te onderwerpen? Maakt het in dit verband iets uit dat er (vooralsnog) geen medicijn of vaccinatie beschikbaar is in de strijd tegen het
coronavirus/covid-19?
Antwoord 2
Het klopt dat een verdachte op grond van artikel 151e, tweede lid, (of artikel
177b, vierde lid) van het Wetboek van Strafvordering kan worden gedwongen
om celmateriaal af te staan om vast te stellen of hij drager is van een
ernstige besmettelijke ziekte. Hiervoor geldt dat er sprake moet zijn van een
misdrijf waarbij uit aanwijzingen blijkt dat besmetting van een slachtoffer kan
hebben plaatsgevonden. De ernstige besmettelijke ziekten waarbij het hierom
kan gaan, zijn opgenomen in het Besluit bloedtest in strafzaken in geval van

1

ah-tk-20192020-2658
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

De Limburger, 28 maart 2020, «Justitie wil «coronahoesters» verplicht laten testen, of ze willen
of niet», https://www.limburger.nl/cnt/dmf20200328_00153947/justitie-wil-coronahoestersverplicht-laten-testen-of-ze-willen-of-niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

een ernstige besmettelijke ziekte. Het betreft: human immunodeficiency virus
(HIV), hepatitis B en hepatitis C. Doordat Covid-19 niet in het besluit is
opgenomen, is het op dit moment niet mogelijk om een verdachte aan een
verplichte test te onderwerpen. Het feit dat er nog geen medicijn of vaccinatie
beschikbaar is voor het virus staat hier los van.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het veel efficiënter zou zijn als de limitieve opsomming
uit artikel 2 van het Besluit bloedtest in strafzaken, gelinkt zou zijn aan
bijvoorbeeld de lijst van ziektes uit groep a van de Wet publieke gezondheid?
Waarom kiest de regering ervoor om de infectieziektes waarbij een verdachte
verplicht kan worden om celmateriaal af te staan limitief op te sommen in het
Besluit bloedtest in strafzaken?
Antwoord 3
Bij het opstellen van het Besluit bloedtest in strafzaken in geval van een
ernstige besmettelijke ziekte is met verschillende partijen, waaronder de
gemeentelijke gezondheidsdiensten (GGD), het Academisch Medisch Centrum
(AMC) en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zorgvuldig gekeken welke
ziekten in aanmerking zouden moeten komen voor opname in het besluit. De
reden dat HIV, hepatitis B en hepatitis C zijn aangewezen en niet ook andere
besmettelijke ziekten is dat dit ten tijde van de inwerkingtreding van dit
besluit de enige infectieziekten waren die de verdachte op het slachtoffer kan
overdragen door tijdens het plegen van een misdrijf een inbreuk te maken op
de lichamelijke integriteit van het slachtoffer, alsmede die blijvend zwaar
lichamelijk letsel ten gevolge kunnen hebben en levensbedreigend kunnen
zijn. Daarbij is aangegeven dat, mocht daartoe aanleiding zijn, andere
infectieziekten op vrij eenvoudige wijze kunnen worden toegevoegd aan dit
besluit, zoals nu het geval is met Covid-19. Over het ontwerpbesluit waarin
de aanwijzing van die ziekte plaatsvindt, is op 10 april jl. een spoedadvies aan
de Afdeling advisering van de Raad van State gevraagd. De Afdeling
advisering van de Raad van State heeft een positief advies uitgebracht en de
wijziging is op 24 april jl. in werking getreden.
Vraag 4
Vindt u dat een coronahoester of -spuger (een verdachte die een slachtoffer
bespuwd of in het gezicht hoest en daarbij kenbaar maakt dat hij of zij
corona/covid-19 heeft) verplicht onderworpen zou moeten kunnen worden
aan een coronatest zodat het slachtoffer en de directe familie daarvan snel
weten waar ze aan toe zijn?
Antwoord 4
Ja, ik ben van mening dat verdachten die een slachtoffer in het gezicht
spugen of hoesten en die met het virus Covid-19 besmet kunnen zijn,
verplicht moeten kunnen worden om celmateriaal af te staan om vast te
stellen of zij drager zijn van deze ernstige ziekte. Daarom wordt de relevante
wet- en regelgeving, waaronder het Besluit bloedtest in strafzaken in geval
van een ernstige besmettelijke ziekte, hierop aangepast. Nu kan niet met
zekerheid worden gezegd of een zogeheten coronahoester of -spuger ook
daadwerkelijk met het virus is besmet en, dus, of de betrokken politieambtenaar of medewerker en de omgeving waarin zij of hij verkeert, een reëel
gezondheidsrisico lopen. Daarnaast kan de verdachte, indien Covid-19 wordt
opgenomen in het besluit, voor een zwaarder misdrijf worden vervolgd. Uit
de recente jurisprudentie blijkt dat coronahoesters en -spugers voor
bedreiging, mishandeling of belediging worden vervolgd en bestraft. Indien
kan worden vastgesteld dat de verdachte daadwerkelijk is besmet met
Covid-19, komen ernstigere misdrijven in beeld, zoals (poging tot) zware
mishandeling.
Vraag 5
Is het mogelijk het Besluit bloedtesten in strafzaken zodanig aan te passen
dat een verdachte verplicht kan worden celmateriaal af te staan om een test
op corona mogelijk te maken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Ja, dit is mogelijk. Ik verwijs hiervoor naar de antwoorden op de vragen 3 en
4.
Vraag 6
Bent u bereid het Besluit bloedtest in strafzaken zodanig aan te passen dat
het op korte termijn mogelijk wordt een coronahoester of -spuger verplicht te
onderwerpen aan een coronatest?
Antwoord 6
Ja, ik ben hiertoe bereid. Ik verwijs hiervoor verder naar de antwoorden op
de vragen 3 en 4.
Vraag 7
Voor welk strafbaar feit moet een coronahoester of -spuger volgens u
vervolgd worden indien er wordt vastgesteld dat de verdachte inderdaad
besmet is met het coronavirus/covid-19?
Antwoord 7
Dit hangt af van de omstandigheden van het geval en is aan de officier van
justitie en uiteindelijk de rechter om te bepalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3