Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2018

RIVM Briefrapport 2018-0128
G.J. Kommer | M. Mulder

Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2018

RIVM Briefrapport 2018-0128
G.J. Kommer | M. Mulder

RIVM Briefrapport 2018-0128

Colofon

© RIVM 2018
Delen uit deze publicatie mogen worden overgenomen op voorwaarde
van bronvermelding: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave.
DOI 10.21945/RIVM-2018- 0128

G.J. Kommer (auteur), RIVM
M. Mulder (auteur), RIVM
Contact:
Geert Jan Kommer
Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie
geertjan.kommer@rivm.nl
Dit onderzoek werd verricht in opdracht van Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in het kader van Kennisvraag Acute
Zorg

Dit is een uitgave van:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu
Postbus 1 | 3720 BA Bilthoven
Nederland
www.rivm.nl
Pagina 2 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Publiekssamenvatting

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg
2018
Op basis van ritgegevens over het jaar 2017 heeft het RIVM berekend
hoeveel ambulances er in Nederland nodig zijn. Op werkdagen overdag
zijn er 614 ambulances nodig, vijf meer dan uit de doorrekening over
2016 bleek. Op werkdagen in de avond zijn drie ambulances meer
nodig. De berekeningen wijzen uit dat er in het weekend, op zaterdagen
overdag en in de nacht van zaterdag op zondag, twee ambulances
minder nodig zijn. Op andere uren van de weekenddagen varieert het
aantal extra benodigde ambulances tussen nul en één.
De stijging op landelijk niveau van vijf ambulances was minder groot
dan in 2016. Toen waren er nog tien ambulances meer nodig ten
opzichte van het voorgaande jaar. De afnemende stijging heeft te
maken met de relatief lichte groei van het aantal ingezette ambulances
in 2017. Het aantal spoedeisende inzetten steeg in 2017 met 0,3
procent ten opzichte van 2016, het aantal inzetten in de planbare
ambulancezorg daalde met 0,8 procent.
De benodigde capaciteit van de ambulancezorg in Nederland wordt
berekend met behulp van een zogeheten referentiekader. Dit kader
definieert het aantal ambulances waarmee de ambulancezorg in
Nederland kan worden uitgevoerd. Dit gebeurt op basis van een aantal
randvoorwaarden, zoals de tijd na een melding waarbinnen een
ambulance ter plaatse moet zijn en de spreiding van de standplaatsen
over het land.
In opdracht van het ministerie van VWS heeft het RIVM het
referentiekader in 2018 geactualiseerd met cijfers over het gebruik van
ambulancezorg in Nederland in 2017.
Kernwoorden: ambulancezorg, referentiekader, spreiding en
beschikbaarheid, capaciteitsmodel

Pagina 3 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 4 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Synopsis

Frame of reference for distribution and availability of ambulance
care 2018
Based on production data for 2017, RIVM calculated how many
ambulances are needed in the Netherlands. On workdays 614
ambulances are needed during the day, five more than calculated for
2016. On workdays in the evening, three more ambulances are needed.
On weekends, this varies between minus two and plus one ambulances,
depending on the day and time.
The increase of the number of ambulances needed is less than in 2016.
In 2016, compared to the year before, ten more ambulances were
needed. The slight increase in the number of ambulances needed is
related to the minor increase in the number of ambulance services in
2017. The number of emergency services increased by 0.3 percent, the
number of planned services decreased by 0.8 percent.
The required capacity of ambulance care in the Netherlands is calculated
using a national ambulance plan. This is a framework that defines the
number of ambulances with which ambulance care can be carried out in
the Netherlands, given a number of preconditions, such as the time after
notification within which an ambulance must be on site and the
distribution of the stations.
On behalf of the Ministry of Health, Welfare and Sport, RIVM updated
the national ambulance plan in 2018 with figures on the use of
ambulance care in the Netherlands in 2017.
Keywords: ambulance care, national ambulance plan, distribution and
availability, capacity model

Pagina 5 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 6 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Inhoudsopgave

Samenvatting — 9
1

Inleiding — 13

2
2.1
2.2
2.3

Productiecijfers 2017 — 17
Productie 2017 — 17
Nadere selecties voor het referentiekader — 19
Gemiddelde ritduur — 23

3

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid 2018 — 25

4

Conclusies en discussie — 31
Referenties — 35
Bijlage 1: Regio-indeling — 37
Bijlage 2: Spreiding referentiekader 2018 — 38
Bijlage 3: Selectie en herverdelen van inzetten — 44
Bijlage 4: Gemeentelijke herindeling Vijfheerenlanden — 50

Pagina 7 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 8 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Samenvatting

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is een
model voor de ambulancezorg waarin per Regionale
Ambulancevoorziening (RAV)-regio in Nederland wordt vastgesteld
hoeveel ambulances minimaal nodig zijn om aan de vraag naar
ambulancezorg te voldoen. Het referentiekader wordt jaarlijks
geactualiseerd. In 2018 is het referentiekader opnieuw doorgerekend op
basis van productiecijfers van de ambulancezorg over het jaar 2017. In
deze actualisatie is gebruik gemaakt van dezelfde rekenmodellen als in
de vorige doorrekening die in 2017 heeft plaatsgevonden.
Productie 2017 in het referentiekader-2018
De capaciteitsberekeningen van het referentiekader zijn gebaseerd op
de productiecijfers over 2017. Deze productiecijfers worden door
Ambulancezorg Nederland (AZN) gepubliceerd in het Sectorkompas
Ambulancezorg. Voor het referentiekader wordt, op basis van bepaalde
uitgangspunten en randvoorwaarden, een aantal ritten uit de productie
weggelaten. Dit betreft inzetten zonder tijdenregistratie en inzetten van
een rapid responder waarbij er een tweede ambulance is ingezet. Op
basis van deze filters wordt 0,8% van de productie uit de selectie
gefilterd. Het referentiekader gaat uit van 1.302.146 inzetten, waarvan
605.561 met A1-urgentie, 359.159 met A2-urgentie en 337.427 inzetten
in de planbare ambulancezorg (B-urgentie). In vergelijking met de
cijfers voor het referentiekader-2017 is dat een productiestijging van
0,3 %. Tussen regio’s bestaan grote verschillen in productiegroei. De
groei van de totale productie varieert tussen -6,0% en +3,3%.
Bewerking voor het referentiekader
Voor het referentiekader is er één bewerking van de gegevens, namelijk
een herverdeling van spoedritten. Deze herverdeling wordt ook wel een
‘correctie voor burenhulp’ genoemd en is uitgangspunt van het
referentiekader. Op basis van het adres waar de ambulance de patiënt
heeft verzorgd, het ‘afhaaladres’, worden inzetten toegewezen aan de
dichtstbijzijnde standplaats, op basis van kortste rijtijd. De standplaats
bepaalt aan welke RAV de productie voor de capaciteitsberekening wordt
toegewezen. De standplaatslocaties zijn afkomstig uit het spreidingsplan
van het referentiekader. Door de herverdeling kan een deel van de
productie van een RAV worden toegewezen aan een andere RAV. Het
totaal aantal inzetten blijft onveranderd door de herverdeling. Inzetten
in de planbare ambulancezorg worden niet herverdeeld maar blijven
toegewezen aan de RAV die de inzet heeft uitgevoerd.
Gemiddelde ritduur
De gemiddelde ritduur is geschat aan de hand van een selectie van
ritten met valide tijdenregistratie. Landelijk is de gemiddelde ritduur van
alle soorten inzetten (urgent en planbaar) toegenomen: met 26
seconden (A1-urgentie), 18 seconden (A2-urgentie) en 39 seconden (Burgentie).

Pagina 9 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Uren ambulancezorg in de capaciteitsberekening
De capaciteitsberekeningen van het referentiekader worden uitgevoerd
op regionaal niveau, met differentiatie naar dagsoort en uur van de dag.
In het model wordt op detailniveau het aantal uren ambulancezorg
bepaald waarvoor ambulancecapaciteit nodig is. In totaal gaat het
referentiekader uit van 1.467.406 uren verleende ambulancezorg in
2017, een stijging van 0,9% ten opzichte van 2016. Daarvan zijn
1.014.956 uren spoedeisende ambulancezorg en 452.450 uren planbare
ambulancezorg. Ten opzichte van 2016 is het aantal geleverde uren
spoedeisende ambulancezorg in 2017 met 1,3% gestegen. De stijging
van het aantal uren planbare ambulancezorg was 0,1%. Ten opzichte
van het totaal aantal van 8.784 beschikbare uren op jaarbasis werd door
de Nederlandse ambulancezorg per beschikbaar uur 167 uur
ambulancezorg geleverd. Een stijging van 1 uur (0,9%) ten opzichte van
2016. Dit betekent dat, gemiddeld gezien, de ambulances in Nederland
samen per uur van de dag een uur meer ambulancezorg hebben
geleverd. Ze hadden het in 2017 dus drukker dan in 2016 en hebben
minder tijd hoeven wachten op een inzet.
Resultaten referentiekader-2018
Op werkdagen overdag (8-16 uur) zijn 614 ambulances nodig. Dit zijn
vijf meer dan in het referentiekader-2017. Op werkdagen in de
avonduren (16-24 uur) zijn er twee ambulances meer nodig, in de
nachturen (0-8 uur) is het aantal benodigde ambulances onveranderd
ten opzichte van het referentiekader-2017. Op zaterdagen en zondagen
varieert het aantal extra benodigde ambulances tussen -2 en +1.
Omgerekend naar het aantal benodigde diensten betekent dit dat
volgens het referentiekader-2018 er 8.862 diensten ambulancezorg
nodig zijn, 0,4% meer dan in 2017 was berekend. Een dienst is hierbij
gedefinieerd als het verlenen van 8 uur ambulancezorg door een
ambulanceteam. Voor het verlenen van ambulancezorg over een etmaal
zijn dan drie diensten nodig.
Verschillen in stijging/daling van productie
De totale productie van de Nederlandse ambulancezorg is in 2017
vrijwel gelijk gebleven aan 2016. De productie naar soort urgentie is in
2017 wel sterk veranderd ten opzichte van 2016. Er is geen onderzoek
gedaan naar de achtergronden van deze veranderingen. Het is mogelijk
dat de toename van het aantal A2-inzetten verband houdt met een
toename in het aantal inzetten onder het protocol Directe Inzet
Ambulances (DIA). In dit protocol wordt bij een 112-melding een
ambulance onder A2-urgentie ingezet voordat de melding volledig is
uitgevraagd en de urgentie is vastgesteld. Als uit de uitvraag blijkt dat
inzet van een ambulance niet noodzakelijk is wordt de inzet afgebroken.
Ook kan de urgentie worden gewijzigd naar A1. Inzetten onder het DIAprotocol zijn in de registraties vaak niet als zodanig herkenbaar
waardoor een relatie met de toename van het aantal A2-inzetten in
2017 niet uitgesloten kan worden. Ambulancezorg Nederland
constateert in haar Sectorkompas Ambulancezorg een stijging van 10%
van het aantal afgebroken ritten in 2017, deze stijging kan gerelateerd
zijn aan de stijging van het aantal A2-inzetten.

Pagina 10 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Registraties zijn op onderdelen verbeterd
In 2017 is de registratie van ritgegevens verbeterd. Ten opzichte van
2016 zijn er meer inzetten met volledige tijdenregistratie en hoefden
minder inzetten te worden uitgefilterd. Voor het referentiekader-2018 is
0,01% van de inzetten uitgefilterd vanwege onvolledige
tijdenregistratie. Voor het referentiekader-2017 was dit 0,12%.
Invoering nieuwe systemen is niet zonder problemen
Het in gebruik nemen van nieuwe registratiesystemen door een aantal
RAV’s ging gepaard met problemen in de aanlevering van valide
ritgegevens. Hierdoor zijn meerdere leveringen van ritgegevens
geweest. Verwerking van deze gegevens nam extra tijd in beslag en
vertraagde het proces van het doorrekenen van het referentiekader.
Stijging van het aantal benodigde ambulances
De stijging van 0,9% in 2017 van het aantal urenambulancezorg in de
cijfers voor het referentiekader leidt tot een stijging van 0,4% van het
aantal diensten: van 8.824 diensten in het referentiekader-2017 tot
8.862 in het referentiekader-2018. De relatie tussen het aantal uren
geleverde ambulancezorg en de benodigde capaciteit is niet evenredig
omdat in het rekenmodel de bezettingsgraad van ambulances een rol
speelt. Een hogere productie, in aantal uren ambulancezorg, leidt in het
model niet noodzakelijk tot een evenredig hoger aantal benodigd
ambulances Andersom hoeft een dalende productie niet altijd te leiden
tot een evenredig lager aantal benodigde ambulances. Dit is een gevolg
van het niet-lineaire karakter van het capaciteitsmodel.
Aanbevelingen
1. Er zijn grote verschillen in productiegroei tussen de regio’s en
binnen urgentiesoorten. De achtergronden van deze verschillen
zijn niet onderzocht. Het is echter niet waarschijnlijk dat deze
verschillen volledig zijn toe te schrijven aan regionale verschillen
in demografie, epidemiologie, infrastructuur of zorgaanbod.
Aanbevolen wordt om de regionale achtergronden van de
productiegroei nader te onderzoeken.
2. In de rittenregistraties wordt de aanvrager van de inzet, degene
die de melding heeft gedaan, niet goed geregistreerd. Als gevolg
is er beperkt inzicht in de achtergronden van meldingen en
inzetten. Aanbevolen wordt om de aanvrager van de inzet beter
te registeren. Dit geeft tegelijkertijd ook inzicht in groeicijfers.

Pagina 11 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 12 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

1

Inleiding

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is een
model voor de ambulancezorg waarin per RAV in Nederland wordt
vastgesteld hoeveel ambulances minimaal nodig zijn om aan de vraag
naar ambulancezorg te voldoen. Daarbij wordt eveneens rekening
gehouden met de capaciteit die nodig is om voldoende geografische
dekking te garanderen. In het referentiekader wordt aan de hand van
vooraf gekozen uitgangspunten en randvoorwaarden modelmatig de
benodigde spreiding en capaciteit berekend. De uitgangspunten en
randvoorwaarden beschrijven een bepaald minimumniveau voor de
spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg. Het rekenmodel
waarmee de benodigde capaciteit wordt berekend is hierop
toegesneden. De berekeningen zijn gebaseerd op ritgegevens van de
ambulancezorg in een basisjaar.
De minister van VWS stelt het referentiekader vast. Dat gebeurde voor
het eerst in 2004, actualisaties volgden in 2008, 2013, 2016 en in 2017
(Ministerie van VWS, 2004; 2008; 2013; 2016; 2017). De uitkomsten
van het referentiekader vormen de basis voor het bekostigingsmodel
voor de ambulancezorg dat door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
wordt beheerd. Het RIVM beheert de rekenmodellen voor het
referentiekader en rekent deze in opdracht van het ministerie van VWS
door (PVAZ, 2004), (Kommer en Zwakhals, 2009; 2013a; 2016;
Kommer en Mulder, 2017). Naast deze rapportages van het
referentiekader zijn de afgelopen jaren drie achtergrondrapporten
gepubliceerd. Een gedetailleerde documentatie van het rijtijden en
capaciteitsmodel is gegeven in het achtergrondrapport uit 2011
(Kommer en Zwakhals, 2011). In de achtergrondrapporten uit 2013 en
2017 zijn verschillende modelvarianten uitgewerkt die inzicht bieden in
het effect van alternatieve uitgangspunten en aannames op de
uitkomsten van het referentiekader (Kommer en Zwakhals, 2013;
Kommer et al.; 2017).
Actualisatie van het referentiekader in 2018
In opdracht van het ministerie van VWS heeft het RIVM het
referentiekader in 2018 geactualiseerd. Dit rapport geeft hiervan
verslag. De rekenmodellen, uitgangspunten en randvoorwaarden zijn
gelijk aan het referentiekader-2017. Het enige verschil ten opzichte van
2017 is gelegen in de ritgegevens. Het referentiekader-2017 maakte
gebruik van ritgegevens over het productiejaar 2016, het
referentiekader-2018 is gebaseerd op ritgegevens over 2017. De
ritgegevens, het aantal inzetten en de ritduur, bepalen het aantal uren
ambulancezorg waarop de capaciteitsberekeningen zijn gebaseerd.
Extra doorrekening in verband met gemeentelijke herindeling
De gemeenten Zederik, Leerdam en Vianen gaan per 1 januari 2019
samen in een nieuwe gemeente Vijfheerenlanden. In verband hiermee
wordt de grens tussen de provincies Zuid-Holland en Utrecht, en dus de
veiligheidsregio’s Utrecht en Zuid-Holland Zuid, gewijzigd. De nieuwe
gemeente Vijfherenlanden wordt ingedeeld bij de provincie Utrecht. De
herindeling heeft gevolgen voor de berekeningen van het
Pagina 13 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

referentiekader. In verband hiermee is het referentiekader-2018 ook
doorgerekend waarbij rekening is gehouden met de herindeling. Deze
doorrekening gaat uit van de productieaantallen en ritstatistieken die in
het referentiekader-2018 worden gehanteerd.
Terminologie
In de toelichting op de bewerking van de ritgegevens voor de
doorrekening van het referentiekader is het noodzakelijk om bepaalde
kenmerken van de ambulancezorg en de geregistreerde ritgegevens te
bespreken. De terminologie die in dit rapport wordt gehanteerd sluit aan
bij het Uniform Begrippenkader Ambulancezorg van Ambulancezorg
Nederland (AZN, 2013). Voor de leesbaarheid wordt in enkele gevallen
alternatieve terminologie gebruikt. Meestal wordt de term inzet
gehanteerd voor een dienstverlening door een ambulance maar soms
spreken we van een rit. In de meeste gevallen vindt er bij een inzet/rit
daadwerkelijk vervoer van de patiënt plaats, dit zijn declarabele
inzetten. In een aantal gevallen wordt ter plaatse eerste hulp verleend
maar vindt geen vervoer van de patiënt plaats. Dit zijn EHGV-inzetten
(Eerste hulp geen vervoer). In sommige gevallen wordt geen patiënt
aangetroffen of wordt ter plaatse geconcludeerd dat hulpverlening niet
noodzakelijk is. In die gevallen is er noch hulpverlening geweest noch
vervoer. Dit zijn zogenaamde loze ritten. In al deze gevallen is de
ambulance ter plaatse gekomen. Er zijn ook gevallen waarbij de inzet
vroegtijdig wordt geannuleerd of afgebroken. Als de ambulance op het
tijdstip van annulering al rijdt is er sprake van een afgebroken rit. Als
het ambulanceteam wel een opdracht heeft gekregen, maar nog niet is
uitgerukt, is er sprake van een geannuleerde rit. Inzetten van de
ambulance hebben altijd een urgentiecodering. Voor spoedeisende
inzetten is dit een A-urgentie. Bij levensbedreigende situaties wordt een
inzet onder A1-urgentie uitgevoerd, anders is er A2-urgentie. Naast de
spoedeisende inzetten zijn er ook inzetten in de planbare
ambulancezorg. Dit zijn inzetten met B-urgentie, hierbij wordt een
tijdstip afgesproken voor het halen of brengen van een patiënt. Vaak
wordt de patiënt van of naar een ziekenhuis of andere zorginstelling
gebracht voor therapie of behandeling. Het planbare vervoer wordt soms
ook besteld vervoer of B-vervoer genoemd.
De regio-indeling van het referentiekader wijkt af van de reguliere RAVindeling omdat in het referentiekader de zogenaamde ‘eilandbenadering’
wordt gehanteerd. In deze benadering wordt de capaciteitsberekening
voor de Waddeneilanden, voor Goeree-Overflakkee en voor de Zeeuwse
(schier-)eilanden apart berekend. Ook wordt de capaciteitsberekening
voor de regio’s Zaanstreek-Waterland en Amsterdam-Amstelland apart
gedaan, waar deze twee regio’s in de praktijk in veel opzichten
organisatorisch één geheel vormen. In Bijlage 1 is een nummering
gegeven van de regio’s zoals in het referentiekader gehanteerd. Deze
nummering wordt in een aantal tabellen in dit rapport gehanteerd. Voor
de productiecijfers, zoals gehanteerd in het Sectorkompas
Ambulancezorg, voorheen de rapportage Ambulances in-zicht, hanteren
we de term ‘RAV’, voor de indeling van het referentiekader hanteren we
de term ‘regio’.

Pagina 14 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Leeswijzer
In hoofdstuk 2 worden de productiecijfers van de Nederlandse
ambulancezorg besproken. Paragraaf 2.1 geeft de cijfers zoals de
ambulancesector publiceert in het Sectorkompas Ambulancezorg. De
selecties die voor het referentiekader zijn gedaan worden in paragraaf
2.2 besproken. In paragraaf 2.3 zijn de cijfers van de gemiddelde
ritduur gegeven. Hoofdstuk 3 geeft de resultaten van de
capaciteitsberekeningen van het referentiekader. Hoofdstuk 4 geeft de
conclusies en geeft een discussie op de actualisatie van het
referentiekader. In de bijlages van dit rapport is detailinformatie van de
modellering en bewerking van de ritgegevens beschreven en is de extra
doorrekening in verband met de gemeentelijke herindeling
Vijfheerenlanden gegeven.

Pagina 15 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 16 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

2

Productiecijfers 2017

Cijfers over de vraag naar, het aanbod van en de prestaties in de
ambulancezorg in Nederland worden jaarlijks door Ambulancezorg
Nederland (AZN) op de website Sectorkompas Ambulancezorg
gepubliceerd 1. Voor 2017 heette deze rapportage Ambulances in-zicht.
Het RIVM verzorgt sinds 2008 de verzameling en analyse van de
logistieke gegevens. In de jaarlijkse cyclus wordt in januari begonnen
met het verzamelen van ritgegevens. Meestal zijn de productie- en
prestatiecijfers in juni vastgesteld. Voor deze vaststelling is er
afstemming van de RIVM-analyses met de 24 Regionale
Ambulancevoorzieningen (RAV’s). Er wordt aan elke RAV goedkeuring
gevraagd van de door het RIVM geanalyseerde productie- en
prestatiecijfers.
Dit hoofdstuk beschrijft de selecties van ritgegevens voor het
referentiekader. De productiecijfers van de Nederlandse ambulancezorg
liggen aan de basis van het referentiekader (paragraaf 2.1). Voor het
referentiekader wordt een aantal inzetten uitgesloten, dit gebeurt op
grond van de uitgangspunten van het referentiekader (paragraaf 2.2).
Voor de schattingen van de gemiddelde ritduur zijn enkele specifieke
selecties gedaan (paragraaf 2.3).
2.1

Productie 2017
De productie van de Nederlandse ambulancezorg in 2017 is gegeven in
tabel 2.1. Deze cijfers hebben betrekking op de reguliere productie en
zijn door AZN gepubliceerd op de website Sectorkompas Ambulancezorg
(AZN, 2018). Details over de selectie van deze productiecijfers met een
toelichting op welke inzetten wel of niet worden meegenomen, zijn
gegeven in Bijlage 3.
De totale productie van de ambulancezorg is in 2017 niet gestegen. Wel
zijn er verschillen in de groei van inzetten naar urgentiesoort. Het aantal
inzetten met A1-urgentie is in 2017 met 3,4% afgenomen, het aantal
inzetten met A2-urgentie is met 7,2% toegenomen en het aantal
inzetten in de planbare ambulancezorg is met 0,8% licht gedaald.
Opvallend zijn de grote verschillen tussen de regio’s. De RAV met de
grootste stijging van de totale productie had 3,3% stijging (Flevoland),
de RAV met de grootste afname van de totale productie had 6,0%
afname (Kennemerland). Per urgentiesoort zijn de verschillen tussen
minimum en maximum groei nog groter: bij A1-urgentie varieert de
groei tussen -10,9% en +3,5%, bij A2-urgentie tussen -16,0% en
+20,2% en bij de planbare ambulancezorg tussen -8,0% en +7,5%. Er
is geen onderzoek gedaan naar de achtergronden van deze verschillen in
groeicijfers.

1

https://www.ambulancezorg.nl/sectorkompas

Pagina 17 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 2.1: Productiecijfers 2017 per RAV en de verandering ten opzichte van 2016 (bron: AZN 2017; 2018, cijfers bewerkt door
RIVM).

nr
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Amsterdam/Waterland
Kennemerland 1
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Totaal

A1
24.668
23.250
19.784
14.458
14.987
20.828
20.867
15.892
36.523
23.302
67.400
24.594
7.484
47.141
28.415
52.033
16.041
13.839
38.959
21.635
25.122
18.677
21.162
14.132
611.193

2017
A2
14.631
15.397
12.432
10.997
15.107
16.102
13.756
12.846
26.248
12.224
20.805
9.550
4.057
25.620
14.960
29.330
9.976
9.315
27.558
14.838
15.164
12.129
13.514
7.866
364.422

B
14.763
11.376
10.228
9.264
10.731
11.277
9.660
11.546
29.512
7.777
39.848
9.535
6.471
27.571
12.885
33.449
9.632
5.226
20.436
8.191
12.588
6.643
14.317
4.563
337.489

Totaal
54.062
50.023
42.444
34.719
40.825
48.207
44.283
40.284
92.283
43.303
128.053
43.679
18.012
100.332
56.260
114.812
35.649
28.380
86.953
44.664
52.874
37.449
48.993
26.561
1.313.104

A1
-5,4
-6,5
-5,0
-1,1
3,5
-2,8
1,2
2,2
0,3
-8,7
-5,4
-2,9
-9,3
-2,4
-6,6
-2,3
-10,9
-4,6
-4,0
-1,6
-5,1
0,9
-0,5
-1,9
-3,4

Toename 2016-2017 (%)
A2
B
12,6
1,4
15,3
1,6
13,6
-1,3
3,9
3,0
1,5
-2,3
2,3
1,0
1,4
1,0
1,5
0,3
-1,4
-2,8
18,1
-7,6
9,5
4,5
-16,0
-2,3
8,0
4,8
7,2
-3,4
15,3
-5,5
12,9
0,1
20,2
1,9
7,4
-8,0
10,2
-1,9
4,8
-5,6
12,3
-0,3
-0,8
2,0
8,9
-7,8
11,4
7,5
7,2
-0,8

1) In de productiecijfers van RAV Kennemerland over 2017 zijn inzetten van de ambulancedienst van Schiphol niet meegenomen.

Pagina 18 van 50

Totaal
0,8
1,2
0,7
1,5
1,2
-0,3
1,2
1,4
-1,2
-2,2
-0,2
-6,0
-1,0
-0,4
-1,4
1,9
-0,3
-1,7
0,6
-0,3
0,5
0,5
-0,4
3,3
0,0

RIVM Briefrapport 2018-0128

2.2

Nadere selecties voor het referentiekader
Voor de capaciteitsberekeningen van het referentiekader worden drie
soorten inzetten uit de productie niet meegenomen. Het gaat om de
volgende inzetten:
1. Inzetten zonder tijdsregistratie
Deze inzetten worden niet meegenomen in de
capaciteitsberekeningen omdat deze niet kunnen worden
toegedeeld naar uur van de dag. In totaal worden hierdoor 100
inzetten uitgefilterd, dit komt overeen met bijna 0,1 promille van
de totale productie in 2017.
2. Inzetten van rapid responders 2 met inzet van een tweede
voertuig
De inzet van de rapid responder waarbij er een tweede voertuig
is ingezet wordt in het referentiekader als ‘dubbel’ gezien en niet
meegenomen in de productie. In totaal worden om deze reden
10.857 inzetten uitgefilterd, dit is 0,8% van het totaal aantal
spoedeisende inzetten in 2017.
3. Ambulancedienst Schiphol
Inzetten van de ambulancedienst van Schiphol worden niet
meegenomen in de capaciteitsberekeningen. In 2017 waren deze
inzetten niet in de productiecijfers van RAV Kennemerland
meegenomen, cijfers van de ambulancedienst van Schiphol
hoefden dus niet te worden uitgefilterd.
Herverdeling naar dichtstbijzijnde standplaats
Na het uitfilteren van deze inzetten is er nog een bewerking van de
ritgegevens. Hierbij worden de spoedritten herverdeeld naar de
dichtstbijzijnde standplaats en de bijbehorende RAV, op basis van
kortste rijtijd en uitgaande van de locatie van het incident, het
‘afhaaladres’. Het totaal aantal spoedeisende inzetten blijft gelijk, er
vindt alleen een herverdeling plaats tussen regio’s. Dit wordt ook wel
een correctie naar ‘burenhulp’ of ‘grensoverschrijdende assistentie’
genoemd. De planbare ambulancezorg wordt niet herverdeeld. De
planbare ambulancezorg (B-urgentie) blijft bij de RAV die de productie
heeft uitgevoerd. Vanwege de eilandbenadering 3 die het referentiekader
hanteert is het wel noodzakelijk dat de planbare ambulancezorg van de
eilanden wordt bepaald. Deze toedeling gebeurt op basis van
afhaaladres van de inzet. Op deze manier is ook de productie van de
planbare ambulancezorg van de RAV Amsterdam-Waterland opgesplitst
naar de regio’s Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland. De
inzetten in de planbare ambulancezorg van RAV Zeeland die een
afhaaladres buiten de provincie Zeeland hebben zijn toegekend aan
Walcheren-Bevelanden.

2

Een rapid responder, ook wel ‘solo-ambulance’ genoemd, is een ambulanceverpleegkundige die zelfstandig
een inzet verzorgt, al dan niet in afwachting van een ambulance of andere zorgverlener. Een rapid responder
kan zorg verlenen op ALS-niveau (Advanced Life Support), maar heeft geen mogelijkheid tot vervoer van de
patiënt. Het voertuig van de rapid responder is een fiets, motor of een auto (zonder de mogelijkheid tot
‘liggend’ vervoer).
3
In de ‘eilandbenadering’ van het referentiekader worden de Waddeneilanden, Goeree-Overflakkee en de
Zeeuwse (schier-)eilanden als aparte regio’s beschouwd, de benodigde capaciteit wordt voor deze ‘eilanden’
apart berekend.

Pagina 19 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Uitzondering voor RAV Hollands Midden
In 2018 is er nog één uitzonderlijke situatie die een herberekening van
productieaantallen nodig maakte. Omdat de ritgegevens van RAV
Hollands Midden over 2017 niet volledig waren, ritgegevens over de
maanden november en december 2017 ontbraken, is de productie
getalsmatig met 15% opgehoogd. Voor het herverdelen van spoedritten
voor het referentiekader ontbraken details van de ontbrekende ritten
waardoor de burenhulp niet exact kon worden bepaald. De toedeling
vanuit RAV Hollands Midden naar andere (buur-)regio’s is daarom met
15% opgehoogd. De productie van RAV Hollands Midden in eigen regio
is ook met 15% opgehoogd. De burenhulp vanuit andere RAV’s naar
RAV Hollands Midden is niet opgehoogd.
Inzetten in het buitenland
Spoedeisende inzetten in het buitenland worden wel meegenomen in de
capaciteitsberekeningen maar vallen buiten de herverdeling. Het betreft
hier reguliere inzetten in de grensstreek met Duitsland en België.
Repatriëring van patiënten valt hier niet onder. Inzetten van specifieke
buitenlandvervoerders, voor bijvoorbeeld repatriëring van patiënten uit
het buitenland, vallen buiten de reguliere productie. Spoedritten in het
buitenland worden niet meegenomen in de herverdeling van spoedritten
omdat buitenlandse adressen niet voorkomen in de verzorgingsgebieden
van standplaatsen. De buitenlandse inzetten worden toegewezen aan de
uitvoerende RAV. De ritgegevens zijn ook meegenomen in de
berekening van de gemiddelde ritduur. In 2017 zijn 470 inzetten in het
buitenland uitgevoerd, 118 inzetten met A1-urgentie, 44 met A2urgentie en 308 inzetten planbare ambulancezorg.
Tabel 2.2 geeft een overzicht van de uitgefilterde ritten. Bijlage 3 geeft
details van deze selecties. Tabel 2.3 geeft een overzicht op RAV-niveau
van het aantal inzetten dat uit de selectie is gefilterd en de aantallen
inzetten in de herverdeling van spoedritten tussen regio’s. Tabel 2.4
geeft de aantallen inzetten naar urgentie zoals in het capaciteitsmodel
van het referentiekader gehanteerd.
Tabel 2.2: Uitgefilterde inzetten in de selecties voor het referentiekader-2017.

Productiecijfers-2017
Totale productie (1)
Inzetten zonder tijdsregistratie
Rapid responder inzetten met een
vervolgauto
Productie in referentiekader(2)
Aandeel in totale productie (%)

A1
611.193
22 5.610 -

A2
364.422
16 5.247 -

B
337.489
62 0-

Totaal
1.313.104
100 10.857 -

605.561
99,1

359.159
98,6

337.427
100,0

1.302.146
99,1

1: De productie 2017 is conform Tabel 2.1.
2: Door afronding in verband met bijschatten van de productie van RAV Hollands Midden is
er in het totaal aantal inzetten een verschil van één inzet.

Pagina 20 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 2.3: Overzicht van de spoedritten per RAV na selecties en herverdeling voor het referentiekader.

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland(1)
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Totaal(2)

Spoedritten
in 2017
39.299
38.647
32.216
25.455
30.094
36.930
34.623
28.738
62.771
35.526
20.655
34.144
67.122
11.541
72.761
43.376
81.363
26.017
23.154
66.517
36.473
40.286
30.806
34.676
21.998
975.616

Uitgefilterd Netto verschil van
Totaal aantal
obv criteria herverdeling van
spoedritten in
uit Tabel 2.2
spoedritten referentiekader
223
439
39.515
351
270
38.566
-120
32.096
391
-1.472
23.592
464
574
30.204
237
-408
36.285
529
-807
33.287
543
-557
27.638
2.150
-1.500
59.121
339
-1.198
33.989
218
20.873
488
-423
33.233
438
2.796
69.908
216
685
12.010
332
1.181
73.610
-1.428
41.948
1.000
-2.300
78.063
258
3.293
29.052
270
1.006
23.890
1.155
61
65.423
523
628
36.578
129
-498
39.659
320
-583
29.903
327
-41
34.308
274
245
21.969
10.957
-1
964.720

1: De productie van RAV Zaanstreek-Waterland is uit de totale productie van Amsterdam-Waterland geschat op basis van afhaaladres van de
spoedeisende inzet.
2: Door afronding in verband met bijschatten van de productie van RAV Hollands Midden is er in het totaal aantal inzetten een verschil van één inzet.

Pagina 21 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 2.4: Productiecijfers 2017 per regio zoals gehanteerd in het
referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg 2018.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal

Pagina 22 van 50

A1
24.907
22.557
19.739
13.307
15.216
20.391
20.058
15.325
34.788
21.714
15.994
23.706
53.342
7.560
47.787
27.373
48.415
18.018
38.363
21.764
24.750
18.218
21.022
14.123
677
56
345
143
39
1.579
1.546
823
8.189
3.727

A2
14.608
14.651
12.357
10.285
14.988
15.894
13.229
12.313
24.333
11.151
4.879
9.526
16.566
4.450
25.823
14.576
27.172
11.033
27.060
14.814
14.909
11.685
13.286
7.846
447
82
416
220
57
897
989
388
5.594
2.634

B
14.763
11.224
10.228
9.264
10.731
11.277
9.660
11.546
29.512
7.658
5.430
9.535
34.418
6.471
27.571
12.885
32.246
9.632
20.436
8.191
12.588
6.643
14.317
4.563
119
20
62
58
12
1.141
222
93
3.080
1.831

605.561

359.159

337.427

Totaal
54.278
48.432
42.324
32.856
40.935
47.562
42.947
39.184
88.633
40.523
26.303
42.768
104.326
18.481
101.181
54.833
107.833
38.684
85.859
44.769
52.247
36.546
48.625
26.532
1.243
158
823
421
108
3.617
2.757
1.304
16.863
8.192
1.302.146

RIVM Briefrapport 2018-0128

2.3

Gemiddelde ritduur
In de capaciteitsberekening van het referentiekader wordt het aantal
benodigde ambulances bepaald aan de hand van het aantal uren
ambulancezorg dat is geleverd. Het aantal uren ambulancezorg wordt
berekend door het aantal inzetten van tabel 2.4 te vermenigvuldigen
met een gemiddelde ritduur (uitgezonderd de extremen zoals hieronder
beschreven). De ritduur is gedefinieerd als de tijd tussen het tijdstip
‘einde rit’ en het tijdstip ‘vertrek ambulance’. Als het tijdstip ‘einde rit’
niet is geregistreerd wordt uitgegaan van het tijdstip ‘vrijmelden’. In de
berekening van de gemiddelde ritduur worden extreme waarden niet
meegenomen:
- de gemiddelde ritduur voor spoedritten is gebaseerd op ritten
met een ritduur kleiner dan 4 uur;
- de gemiddelde ritduur voor planbare ambulancezorg is gebaseerd
op ritten met een ritduur groter dan 10 minuten en kleiner dan 8
uur.
De gemiddelde ritduur wordt per regio (34 regio’s) en urgentietype (3
urgenties), per tijdsinterval van twee uur (12 blokuren) en soort dag
(werkdag, zaterdag, zondag) berekend. Inzetten in het buitenland in
2017 zijn integraal meegenomen in de berekening van de gemiddelde
ritduur. Tabel 2.5 geeft een overzicht van de geaggregeerde gemiddelde
ritduur per regio en urgentieklasse en een vergelijking met de cijfers
van 2016.
Landelijk is de gemiddelde ritduur van A1-inzetten in 2017 met 26
seconden toegenomen naar 63 minuten en 34 seconden. De gemiddelde
ritduur van A2-inzetten is met 18 seconden licht toegenomen naar 62
minuten en 25 seconden. De gemiddelde ritduur van planbare
ambulancezorg is in 2016 met 39 seconden toegenomen tot 80 minuten
en 39 seconden. 4

4

De gemiddelde ritduur werd in het rapport van het referentiekader-2017 op een geaggregeerde manier
gepresenteerd. Berekening van de geaggregeerde gemiddelde ritduur kan op verschillende manieren. De
gemiddelde ritduur voor heel Nederland zoals in het rapport referentiekader-2017 is gepubliceerd is
herberekend volgens de systematiek van het referentiekader-2018.

Pagina 23 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 2.5: Gemiddelde ritduur per regio in 2017 naar urgentieklasse (minuten
en decimalen) en het verschil ten opzichte van 2016 (%).

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Landelijk

2017
71,0
69,4
64,4
69,6
67,5
66,4
59,0
62,5
68,9
66,2
59,0
61,9
57,3
55,7
62,2
67,0
63,7
65,3
63,1
64,0
57,4
66,5
56,0
58,5
104,
2
70,4
86,0
68,8
77,7
65,0
82,3
80,7
67,7
67,2
63,6

A1
Verschil tov
2016 (%)
2017
0,6 69,7
0,9 68,8
4,1 61,4
2,0 69,0
1,3 68,7
0,0 64,9
1,8 59,6
1,0 58,8
3,7 68,1
2,2 61,3
1,0 58,4
3,6 61,0
0,5 59,6
4,1 56,1
2,5 61,3
2,4 63,2
-1,5 58,5
3,8 61,6
3,9 60,0
1,0 59,7
0,0 54,9
4,8 65,6
1,7 55,7
0,7 60,1
6,5
2,3
-4,1
-10,5
11,3
-5,0
0,5
-0,1
1,0
0,9
-4,3

96,0
75,3
73,3
65,4
69,0
62,2
82,7
74,8
68,5
67,0
62,4

A2
Verschil tov
2016 (%)
3,6
1,9
6,3
4,6
2,7
2,6
4,6
2,7
7,6
4,1
4,2
24,1
1,6
3,8
2,7
6,1
1,7
5,5
8,4
3,5
5,3
4,0
3,5
-0,1

2017
86,6
87,0
81,9
100,5
87,3
84,1
77,8
90,5
88,1
83,9
72,4
74,6
78,9
61,4
72,0
79,7
77,6
72,9
76,4
85,1
79,0
86,9
69,3
77,0

B
Verschil tov
2016(1) (%)
0,2
0,2
1,1
-0,8
1,1
-1,6
-0,7
3,5
3,7
-0,4
-0,4
-0,5
-1,7
3,9
2,9
3,7
0,7
1,5
2,1
1,9
-0,8
-1,9
0,3
2,0

11,5
-4,3
-20,5
-12,3
-1,0
-7,4
1,3
-1,1
3,1
7,4
-1,7

113,1
66,5
65,2
97,5
67,8
97,1
105,4
89,4
94,0
93,9
80,7

-10,6
-25,4
-28,3
-6,2
-33,5
-0,1
9,3
-13,2
0,3
-2,4
0,8

1: De gemiddelde ritduur zoals in het rapport referentiekader-2017 gerapporteerd is
herberekend volgens een vergelijkbare systematiek als in het referentiekader-2018, zie
eerdere voetnoot 4. De herberekening is van toepassing op de presentatie in de
rapportage; de gemiddelde ritduur die in modelberekeningen van het referentiekader-2017
zijn gehanteerd zijn correct.

Pagina 24 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

3

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid 2018

In dit hoofdstuk worden de resultaten van de doorrekening van het
capaciteitsmodel van het referentiekader gepresenteerd. Het
capaciteitsmodel en de manier waarop de berekening van de benodigde
capaciteit plaatsvindt, is beschreven in achtergrondrapporten (Kommer
en Zwakhals, 2011; 2013). Zonder in de details van deze rapporten te
treden schetsen we hier kort de globale berekeningswijze.
Input: aantal uren ambulancezorg
Het capaciteitsmodel van het referentiekader berekent het aantal
benodigde ambulances aan de hand van de ritgegevens in hoofdstuk 2.
Het aantal inzetten vermenigvuldigd met de gemiddelde ritduur geeft
een aantal uren ambulancezorg waarvoor de capaciteit wordt bepaald.
Voor het referentiekader wordt uitgegaan van 1.467.502 uren
ambulancezorg, waarvan 1.014.957 uren spoedeisende inzetten en
452.545 uren planbare ambulancezorg. Het referentiekader-2018 gaat
uit van 0,9% meer uren ambulancezorg dan het referentiekader-2017.
Berekeningswijze
Het capaciteitsmodel bestaat uit drie deelmodellen: een model voor
spoedvervoer, een model voor de geografische paraatheid en een model
voor planbare ambulancezorg. Het deelmodel voor het spoedvervoer
berekent aan de hand van de zogenaamde ‘faalkans’-methode hoeveel
ambulances nodig zijn om in 95% van de gevallen een ambulance
beschikbaar te hebben. ‘Beschikbaar’ betekent hier aanwezig om ingezet
te worden. De faalkans van 5% is een uitgangspunt van het
referentiekader en door het ministerie van VWS, Zorgverzekeraars
Nederland en Ambulancezorg Nederland vastgesteld. Het aantal
benodigde ambulances wordt per regio opgehoogd met het aantal
standplaatsen van het spreidingsplan van het referentiekader. Deze zijn
gegeven in Bijlage 2. Tot slot wordt in het deelmodel voor de planbare
ambulancezorg de benodigde capaciteit voor het verzorgen van de
planbare ambulancezorg berekend, op basis van het aantal uren
planbare ambulancezorg. In de berekening wordt een bezettingsgraad
gehanteerd en er vindt een overheveling plaats van restcapaciteit van
het spoedvervoer naar de planbare ambulancezorg.
Uitkomsten: aantal ambulances
Het eindresultaat van het capaciteitsmodel is het aantal benodigde
ambulances per dagsoort en per blokuur. Aan de hand van deze
aantallen benodigde ambulances is het aantal diensten per week
bepaald. Een dienst is hier gedefinieerd als een werkduur van een
ambulanceteam van 8 uur. Er wordt in het referentiekader geen
onderscheid gemaakt naar dienstvorm (parate dienst,
aanwezigheidsdienst of 24-uurs dienst). Het aantal diensten is berekend
door het aantal ambulances over de dagsoorten en blokuren op te
tellen, waarbij het aantal ambulances op werkdagen vermenigvuldigd is
met een factor vijf, het aantal werkdagen in een week.
Tabel 3.1 geeft de resultaten van het referentiekader-2018 per regio,
dagsoort en blokuur, tabel 3.2 geeft het verschil met het
Pagina 25 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

referentiekader-2017. In Nederland zijn op werkdagen overdag 614
ambulances nodig. Dat zijn vijf meer dan in het referentiekader-2017. In
de avonduren en nacht en op weekenden varieert het aantal extra
benodigde ambulances tussen plus één (zaterdagen 0-8 uur en
zondagen 8-16 uur) en minus twee (zaterdagen 8-16 uur en zondagen
0-8 uur).
Tabel 3.3 geeft het aantal benodigde diensten per week. In heel
Nederland zijn per week 8.862 diensten nodig. Dat is 38 meer dan in het
referentiekader-2017, een toename van 0,4%. De toe- of afname van
het aantal diensten in het referentiekader-2018 ten opzichte van 2017
verschilt per regio.

Pagina 26 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 3.1: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2018: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
16
19

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
33
21
33
23

0-8
uur
17
19

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
24
20
25
23

0-8
uur
17
20

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
22
20
24
22

13
12
12
13
9
10
17
10
6
8
11
3
12
11
15

25
24
23
26
19
21
41
18
11
17
36
7
34
23
40

17
15
16
17
13
14
27
13
8
11
22
5
21
16
25

14
12
12
13
10
10
17
10
6
8
12
3
13
11
15

18
18
17
19
15
16
29
14
8
12
21
5
22
17
24

16
14
15
16
13
13
24
13
8
11
18
5
19
15
21

14
13
12
13
10
11
18
11
6
8
12
4
13
11
16

17
16
15
18
14
15
27
14
8
12
20
5
20
16
23

16
14
15
16
13
13
23
12
7
10
17
4
18
14
21

10
18
10
10
9
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
6
4

18
38
20
22
18
18
13
2
2
2
2
2
4
3
2
11
6

13
25
13
14
12
11
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

10
19
11
10
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
6
4

14
27
14
16
14
11
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

12
24
13
13
12
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

10
19
11
11
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

13
25
14
15
13
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

12
23
13
13
12
10
9
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

Totaal

297

614

413

305

441

389

314

417

376

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

27
12
18
15

41
20
44
22

31
15
28
18

27
12
18
15

33
16
27
18

31
15
24
18

28
13
19
16

32
16
26
18

30
14
24
16

Pagina 27 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabel 3.2: Verschil van de capaciteitsberekeningen tussen het referentiekader2018 en 2017: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
0
0

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
1
0
0
0

0-8
uur
0
0

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
0
0
0
0

0-8
uur
-1
0

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
0
0
0
0
1
0
0
-1
1
0
1
0
1

0
0
1
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
1

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
0
0
0
0
-1
0
0
-1
0
0
1
0
-1

0
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1
1
0
-1
0

0
1
-1
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
1

0
0
1
0
1
0
0
-1
0
0
0
0
0
0
1

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
1
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
-1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1
-1

Totaal

0

5

3

1

-2

0

-2

1

0

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

0
0
0
0

0
0
1
-1

0
0
1
0

0
0
0
0

0
0
-1
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
1
0

0
-1
1
-2

Pagina 28 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Regio

Tabel 3.3: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2018: aantal diensten per week.

Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal
Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

Aantal diensten
referentiekader2018
470
508

Aantal diensten
referentiekader2017
466
508

Absoluut
verschil

Relatief
verschil (%)

4
0

0,9
0,0

370
342
341
375
280
303
563
279
168
241
445
101
440
334
520

370
336
336
375
279
303
553
280
168
247
441
100
434
335
509

0
6
5
0
1
0
10
-1
0
-6
4
1
6
-1
11

0,0
1,8
1,5
0,0
0,4
0,0
1,8
-0,4
0,0
-2,5
0,9
1,0
1,4
-0,3
2,1

276
542
291
308
266
235
210
42
42
42
42
42
68
63
42
169
102

276
536
292
309
265
235
210
42
42
42
42
42
68
63
42
170
108

0
6
-1
-1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1
-6

0,0
1,1
-0,3
-0,3
0,4
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-0,6
-5,9

8.862

8.824

38

0,4

676
321
588
376

676
322
577
383

0
-1
6
-7

0,0
-0,3
1,0
-1,9

Pagina 29 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 30 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

4

Conclusies en discussie

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is in
2018 geactualiseerd op basis van productiecijfers over 2017. Hierbij zijn
de rekenmodellen onveranderd ten opzichte van de vorige doorrekening
uit 2017.
Productiestijging
De productie van de Nederlandse ambulancezorg wordt door
Ambulancezorg Nederland gepubliceerd op de website Sectorkompas
Ambulancezorg. Het totaal aantal inzetten in 2017 was 1.313.104, dat is
vrijwel onveranderd aan de productie in 2016. Wel is er verandering in
het aantal inzetten naar urgentiesoort. Het aantal inzetten met A1urgentie is 3,4% afgenomen, het aantal inzetten met A2-urgentie is met
7,2% toegenomen en het aantal inzetten in de planbare ambulancezorg
is met 0,8% afgenomen. Voor het referentiekader worden op basis van
uitgangspunten van het referentiekader bijna 11.000 inzetten uit de
productie gefilterd. Het merendeel van de uitgefilterde inzetten zijn
inzetten van een rapid responder waarbij een tweede voertuig is ingezet
voor vervoer van de patiënt. De capaciteitsberekeningen van het
referentiekader gaan uit van een schatting van het aantal uren
ambulancezorg in 2017. Hiervoor is de gemiddelde ritduur van belang.
Landelijk is de gemiddelde ritduur van alle soorten inzetten
toegenomen: met 26 seconden (A1-urgentie), 18 seconden (A2) en 39
seconden (B urgentie). In het capaciteitsmodel wordt gerekend op het
niveau van regio, dagsoort en uur van de dag en zijn de gemiddelde
ritduren gedifferentieerd. In totaal wordt voor het referentiekader
uitgegaan van 1.467.502 uren ambulancezorg, waarvan 1.014.957 uren
spoedeisende inzetten en 452.545 uren planbare ambulancezorg. Het
referentiekader-2018 gaat uit van 0,9% meer uren ambulancezorg dan
het referentiekader-2017.
Aantal benodigde ambulances en diensten
Deze productiestijging in de Nederlandse ambulancezorg leidt er toe dat
er op werkdagen overdag 614 ambulances nodig zijn. Dat zijn er vijf
meer ten opzichte van het referentiekader-2017. In de avond- en
nachturen en in het weekend is het aantal extra benodigde ambulances
tussen minus twee en plus één. De veranderingen verschillen per regio.
Enkele regio’s hebben in 2017 ten opzichte van 2016 een forse daling
van het aantal inzetten gehad. In de ene regio gaat het om
spoedvervoer, in de andere om een daling in de planbare
ambulancezorg. Andere regio’s hebben juist een stijging van de
productie gehad, soms zowel spoedvervoer als planbare ambulancezorg.
Door deze verschillende ontwikkelingen zijn er regio’s die twee tot drie
auto’s minder berekend krijgen dan in het referentiekader-2017. Van de
34 regio’s in de eilandbenadering van het referentiekader zijn er 18
waarvan het benodigde aantal ambulances onveranderd is ten opzichte
van het referentiekader-2017.
Volgens het referentiekader-2018 zijn er 8.862 diensten nodig. Het
aantal diensten is berekend door het aantal ambulances over de
dagsoorten en blokuren op te tellen, waarbij het aantal ambulances op
Pagina 31 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

werkdagen vermenigvuldigd is met een factor vijf, het aantal werkdagen
in een week. Ten opzichte van het referentiekader-2017 zijn in 2016 38
meer diensten nodig, een toename van 0,4% ten opzichte van het
referentiekader-2017.
Discussie
Discussie: stijging/daling productie
De totale productie van de Nederlandse ambulancezorg is in 2017
vrijwel gelijk gebleven aan 2016. De productie naar urgentie is in 2017
wel sterk veranderd ten opzichte van 2016. Er is geen onderzoek
gedaan naar de achtergronden van deze veranderingen. Mogelijk dat de
toename van het aantal A2-inzetten verband houdt met een toename in
het aantal inzetten onder het protocol Directe Inzet Ambulances (DIA).
In dit protocol wordt bij een 112-melding een ambulance onder A2urgentie ingezet voordat de melding volledig is uitgevraagd en de
urgentie is vastgesteld. Als uit de uitvraag blijkt dat inzet van een
ambulance niet noodzakelijk is wordt de inzet afgebroken. Ook kan de
urgentie worden gewijzigd naar A1. Inzetten onder het DIA-protocol zijn
in de registraties vaak niet als zodanig herkenbaar waardoor een relatie
met de toename van het aantal A2-inzetten in 2017 niet uitgesloten kan
worden.
Discussie: registraties op onderdelen verbeterd
In 2017 is de registratie van ritgegevens verbeterd. Ten opzichte van
2016 zijn er meer inzetten met volledige tijdenregistratie en hoefden
minder inzetten te worden uitgefilterd. Voor het referentiekader-2018 is
0,01% van de inzetten uitgefilterd vanwege onvolledige
tijdenregistratie. Voor het referentiekader-2017 was dit 0,12%.
Discussie: invoering nieuwe systemen niet zonder problemen
Het in gebruik nemen van nieuwe registratiesystemen door een aantal
RAV’s ging gepaard met problemen in de aanlevering van valide
ritgegevens. Hierdoor zijn meerdere leveringen van ritgegevens
geweest. Verwerking van deze gegevens nam extra tijd in beslag en
vertraagde het proces van het doorrekenen van het referentiekader.
Discussie: stijging van het aantal benodigde ambulances
De stijging van 0,9% in 2017 van het aantal uren ambulancezorg in de
cijfers voor het referentiekader leidt tot een stijging van 0,4% van het
aantal diensten: van 8.824 diensten in het referentiekader-2017 tot
8.862 in het referentiekader-2018. De relatie tussen het aantal uren
geleverde ambulancezorg en de benodigde capaciteit is niet evenredig
omdat in het rekenmodel de bezettingsgraad van ambulances een rol
speelt. Een hogere productie, in aantal uren ambulancezorg, leidt in het
model tot een hogere bezettingsgraad van ambulances. De
bezettingsgraad kan blijven toenemen tot een bepaalde grenswaarde
wordt bereikt en de kans dat er geen vrije ambulance beschikbaar is bij
een volgende melding groter wordt dan 5%. Dan wordt een extra
ambulance toegekend en daalt de bezettingsgraad. Andersom hoeft een
dalende productie niet altijd te leiden tot een lager aantal benodigde
ambulances. Het niet-lineaire karakter van het capaciteitsmodel heeft
als resultaat dat een half procent stijging van de totale productie in de
ene regio kan leiden tot een daling van de benodigde capaciteit en in de
andere regio tot een stijging van de benodigde capaciteit.
Pagina 32 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Aanbevelingen
Er zijn grote verschillen in productiegroei tussen de regio’s en binnen
urgentiesoorten. De achtergronden van deze verschillen zijn niet
onderzocht. Het is echter niet waarschijnlijk dat deze verschillen volledig
zijn toe te schrijven aan regionale verschillen in demografie,
epidemiologie, infrastructuur of zorgaanbod. Waarschijnlijk spelen
verschillen in indicatiestelling tussen meldkamers hierbij een rol.
Aanbevolen wordt om de regionale achtergronden van de productiegroei
te onderzoeken.
In de rittenregistraties wordt de aanvrager van de inzet, degene die de
melding heeft gedaan, niet goed geregistreerd. Als gevolg is er beperkt
inzicht in de achtergronden van meldingen en inzetten. Aanbevolen
wordt om de aanvrager van de inzet beter te registeren. Dit geeft
tegelijkertijd ook inzicht in groeicijfers.

Pagina 33 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Pagina 34 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Referenties

Ambulancezorg Nederland (AZN) (2013). Uniform begrippenkader
ambulancezorg. Versie 3,0. Zwolle, 13 februari 2013.
Ambulancezorg Nederland (AZN) (2016). Ambulances in-zicht 2015.
Zwolle: AZN.
Ambulancezorg Nederland (AZN) (2018). Sectorkompas ambulancezorg,
website https://www.ambulancezorg.nl/themas/sectorkompasambulancezorg; geraadpleegd augustus 2018.
Kommer, G.J., A.A. van der Veen, W.F. Botter en I. Tan. (2003).
Ambulances binnen bereik – analyse van de spreiding en
beschikbaarheid van de ambulancezorg in Nederland. RIVM rapport
270556006. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2009). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2008. RIVM briefrapport 270192001.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2011). Modellen referentiekader
ambulancezorg 2008. RIVM rapport 270412001. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2013). Modellen referentiekader
ambulancezorg. RIVM rapport 270412002. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2013a). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2013. RIVM briefrapport 270412003.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2016). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2016. RIVM briefrapport 2016-0093.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J., S.L.N. Zwakhals, E. Over (2017). Modellen
referentiekader ambulancezorg 2016. Ontwikkeling modellen voor DAM,
B-vervoer en rijtijden. RIVM rapport 2015-0190. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en M. Mulder (2017). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2017. RIVM briefrapport 2017-0109.
Bilthoven: RIVM.
Ministerie van VWS (2004). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg. Kamerstuk CZ/EZ 2487006. Den Haag,
4 juni 2004.
Ministerie van VWS (2008). Herijking landelijk referentiekader spreiding
en beschikbaarheid ambulancezorg. Kamerstuk 1CZ-EKZ-2854207. Den
Haag, 5 juni 2008.

Pagina 35 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Ministerie van VWS (2013). Actualisatie referentiekader spreiding en
beschikbaarheid. Kamerbrief 131849-106797-CZ. Den Haag, 16 juli
2013.
Ministerie van VWS (2016). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2016. Bijlage bij Kamerbrief over
aanpak drukte acute zorgketen. Kamerbrief 1002963-153940-CZ. Den
Haag, 5 oktober 2016.
Ministerie van VWS (2017). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2017. Bijlage bij Kamerbrief over
referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg 2017.
Kamerbrief 1234698-167897-CZ. Den Haag, 25 september 2017.
Project Versterking Ambulancezorg (PVAZ) (2004). Landelijk
referentiekader spreiding- en beschikbaarheid – Een landelijk
referentiekader als planningsgrondslag. Van Naem & Partners,
04.0177jk, eindrapport S&B II; Woerden.
RIVM (2015). Trendanalyse spoedeisende ambulancezorg. Brief met
kenmerk 039/2015 V&Z/AvB/GJK/tv. Bilthoven, 19 maart 2015.

Pagina 36 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Bijlage 1: Regio-indeling

De nummering van de regio’s in de eilandbenadering van het
referentiekader en in de productiecijfers van Sectorkompas
Ambulancezorg is gegeven in Tabel B1.1.
Tabel B1.1: Regio indeling in de eilandbenadering van het referentiekader (links)
en de RAV indeling zoals gehanteerd in het Sectorkompas Ambulancezorg.

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland exclusief Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord exclusief Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond exclusief GoereeOverflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
16
17

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Amsterdam-Waterland
Kennemerland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond

18
19
20
21
22
23
24
25

Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland

Pagina 37 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Bijlage 2: Spreiding referentiekader 2018

Tabel B2.1: Aantal standplaatsen per regio (in de eilandbenadering van het
referentiekader) in het spreidingsmodel van het referentiekader-2018.

Nr
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal

Pagina 38 van 50

Aantal
standplaatsen
13
16
11
10
9
10
7
8
11
7
4
5
5
2
6
7
7
7
13
7
7
7
4
6
1
1
1
1
1
2
2
1
5
3
207

RIVM Briefrapport 2018-0128

nr

Tabel B2.2: Locaties (plaatsnaam en vierpositie postcode) van de 207
standplaatsen in het spreidingsmodel van het referentiekader-2018 per RAV.

RAV

1

Groningen

2

Friesland

3

Drenthe

4

IJsselland

Vierpositie
postcode
standplaats
9364
9502
9541
9561
9611
9641
9672
9723
9741
9901
9951
9965
9982
8431
8448
8471
8522
8531
8601
8723
8871
8881
8899
8912
8924
9011
9071
9101
9163
9166
9202
9219
9285
7741
7811
7891
7903
7943
7971
9301
9401
9411
9468
9531
7418
7701
7711
7731
7771

Plaatsnaam standplaats
Nuis
Stadskanaal
Vlagtwedde
Ter Apel
Sappemeer
Veendam
Winschoten
Groningen-Zuid
Groningen-Noord
Appingedam
Winsum
Leens
Uithuizermeeden
Oosterwolde
Heerenveen
Wolvega
Skasterlan (gem.)
Lemmer
Sneek
Koudum
Harlingen (Midlum)
Terschelling
Vlieland
Leeuwarden
Leeuwarden
Boarnsterhim (gem.)
Leeuwarderadeel (gem.)
Dokkum
Nes
Schiermonnikoog
Drachten
Smallingerland (gem.)
Buitenpost
Coevorden
Emmen
Klazienaveen
Hoogeveen
Meppel
Havelte
Roden
Assen
Beilen
Annen
Borger
Deventer
Dedemsvaart
Nieuwleusen
Ommen
Hardenberg
Pagina 39 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

nr

RAV

5

Twente

6

Noordoost Gelderland

7

Midden Gelderland

8

Gelderland-Zuid

9

Utrecht

Pagina 40 van 50

Vierpositie
postcode
standplaats
8013
8103
8261
8281
8331
7447
7475
7483
7541
7556
7572
7602
7651
7681
3843
3852
7005
7051
7102
7207
7271
7311
8081
8181
3772
6661
6701
6711
6828
6901
6951
4002
4041
4101
4191
5301
6524
6602
6651
3436
3447
3561
3582
3608
3645
3707
3811
3823
3903
3941

Plaatsnaam standplaats
Zwolle
Raalte
Kampen
Genemuiden
Steenwijk
Hellendoorn
Markelo
Haaksbergen
Enschede
Hengelo
Oldenzaal
Almelo
Tubbergen
Vroomshoop
Harderwijk
Ermelo
Doetinchem
Varsseveld
Winterswijk
Zutphen
Borculo
Apeldoorn
Elburg
Heerde
Barneveld
Elst (Gld)
Wageningen
Ede
Arnhem
Zevenaar
Dieren
Tiel
Kesteren
Culemborg
Geldermalsen
Zaltbommel
Nijmegen
Wijchen
Druten
Nieuwegein
Woerden
Utrecht (Vader Rijndreef)
Utrecht (Andreaelaan)
Maarssen
Vinkeveen
Zeist
Amersfoort Centrum
Amersfoort Noord
Veenendaal
Doorn

RIVM Briefrapport 2018-0128

nr

RAV

10

Noord-Holland Noord

11

Zaanstreek-Waterland

12

Kennemerland

13

Amsterdam-Amstelland

14

Gooi- en Vechtstreek

15

Haaglanden

16

Hollands Midden

17

Rotterdam-Rijnmond

18

Zuid-Holland Zuid

Vierpositie
postcode
standplaats
1616
1625
1741
1761
1771
1786
1791
1823
1141
1442
1502
1521
1962
1969
1981
2015
2131
1018
1075
1105
1185
1431
1213
1404
2274
2544
2564
2627
2671
2718
2211
2333
2353
2405
2461
2801
2861
2907
2922
3038
3083
3118
3201
3223
3247
3252
2957
2973
3286
3311

Plaatsnaam standplaats
Hoogkarspel
Hoorn (Noord Holland)
Schagen
Anna Paulowna
Wieringerwerf
Den Helder
Texel (Den Burg)
Alkmaar Noord
Monnickendam
Purmerend
Zaandam
Wormerveer
Heemskerk
Heemskerk
Velsen
Haarlem
Hoofddorp
Amsterdam
Amsterdam
Amsterdam Zuidoost
Amstelveen
Aalsmeer
Hilversum Zuid
Bussum
Voorburg
Den Haag
Den Haag
Delft
Naaldwijk (Westland)
Zoetermeer
Noordwijkerhout
Leiden
Leiderdorp
Alphen aan den Rijn
Ter Aar
Gouda
Bergambacht
Capelle aan den IJssel
Krimpen aan den IJssel
Rotterdam
Rotterdam
Schiedam
Spijkenisse
Hellevoetsluis
Dirksland
Goedereede
Nieuw-Lekkerland
Molenaarsgraaf
Klaaswaal
Dordrecht
Pagina 41 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

nr

RAV

19

Zeeland

20

Midden- en West-Brabant

21

Brabant-Noord

22

Brabant-Zuidoost

23

Limburg Noord

24

Zuid Limburg

Pagina 42 van 50

Vierpositie
postcode
standplaats
3331
4204
4231
4301
4323
4335
4354
4401
4411
4462
4501
4535
4561
4695
4255
4283
4611
4651
4701
4721
4761
4811
4851
4901
5018
5047
5142
5231
5281
5341
5363
5405
5441
5463
5541
5571
5611
5657
5701
5751
6026
5801
5854
5912
5981
6003
6045
6101
6166
6229

Plaatsnaam standplaats
Zwijndrecht
Gorinchem
Meerkerk
Zierikzee
Schouwen-Duiveland (gem.)
Middelburg
Vrouwenpolder
Yerseke
Rilland
Goes
Oostburg
Terneuzen
Hulst
Sint-Maartensdijk
Nieuwendijk (Noord Brabant)
Giessen
Bergen op Zoom
Steenbergen
Roosendaal
Rucphen (gem.)
Zevenbergen
Breda
Breda-Zuid (Ulvenhout)
Oosterhout (Noord Brabant)
Tilburg
Tilburg
Waalwijk
s-Hertogenbosch
Boxtel
Oss
Velp (Noord Brabant)
Uden
Oeffelt
Veghel
Reusel
Bergeijk
Eindhoven
Eindhoven
Helmond
Deurne
Maarheeze
Venray
Bergen (Limburg)
Venlo
Panningen
Weert
Roermond
Echt
Geleen
Maastricht

RIVM Briefrapport 2018-0128

nr

25

RAV

Flevoland

Vierpositie
postcode
standplaats
6291
6411
1326
3899
8223
8251
8304
8308

Plaatsnaam standplaats
Vaals
Heerlen
Almere
Zeewolde
Lelystad
Dronten
Emmeloord
Nagele

Pagina 43 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Bijlage 3: Selectie en herverdelen van inzetten

Deze bijlage geeft een beschrijving van de selectie van inzetten voor de
productiecijfers van de ambulancezorg, de nadere selecties voor het
referentiekader en de herverdeling van spoedritten die voor het
referentiekader wordt uitgevoerd. Ook wordt een toelichting gegeven op
de validatie van het ‘afhaaladres’, deze validatie is nodig voor de
herverdeling van spoedritten.
Selectie van inzetten voor productiecijfers
De productie en prestaties van de Nederlandse ambulancezorg wordt
jaarlijks door Ambulancezorg Nederland (AZN) gepubliceerd in voorheen
de sectorrapportages Sectorkompas Ambulancezorg, tegenwoordig de
website Sectorkompas Ambulancezorg. In opdracht van AZN verzamelt
en analyseert het RIVM de logistieke gegevens van de ambulancezorg
ten behoeve van deze jaarlijkse rapportages. In dit proces worden ruwe
ritgegevens door de RAV’s aan het RIVM aangeleverd. Op deze ruwe
gegevens worden selecties gedaan voor de productiecijfers. Deze
selecties worden aan de RAV’s voorgelegd en na goedkeuring door de
RAV’s vastgesteld.
Selecties voor productiecijfers voor Sectorkompas Ambulanczorg
De ruwe rittendatabases die door de RAV’s worden geleverd bevatten
meer dan alleen inzetten van de reguliere ambulancezorg. In sommige
regio’s komen in de databases ook inzetten voor van huisartsen,
huisartsenposten (HAP’s), thuiszorg, andere zorgverleners of inzetten
van mobiele medische teams (MMT’s). Ook worden inzetten van andere
vervoerders geregistreerd of inzetten in dienst van de GHOR. Dat is
mogelijk omdat de gegevens via de meldkamer ambulancezorg worden
geregistreerd en een RAV ook een inzet ten behoeve van andere
organisaties en zorgverleners kan verlenen. Voor de productiecijfers van
de reguliere ambulancezorg worden dit soort inzetten uitgesloten. In
totaal gaat het om de volgende uitsluitingen:
- inzetten van andere vervoerders, tenzij de andere vervoerder in
opdracht van de RAV een reguliere inzet verzorgde;
- inzetten uitgevoerd voor een andere zorgaanbieder (firstresponder, huisarts, thuiszorg) of organisatie (zoals KNRM, SAR,
Koninklijke Marine);
- inzetten in dienst van de GHOR, OvDG, GGD, RGF 5;
- MICU en PICU 6 inzetten, tenzij deze voertuigen in de reguliere
paraatheid worden ingezet;
- standby-inzetten, voor evenementen of multidisciplinaire
bijstandverlening;
- inzetten voor training of voor onderhoud voertuigen.
Voor de productiecijfers worden verder alleen inzetten geselecteerd die
voortkomen uit een melding en waarbij de ambulance daadwerkelijk
5

GHOR = Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio; OvDG = Officier van dienst geneeskundig;
GGD = Gemeentelijke gezondheidsdienst; RGF = Regionaal geneeskundig functionaris
6
MICU = Mobiele intensive care unit; PICU = Pediatrische intensive care unit

Pagina 44 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

heeft gereden. Dat betekent dat de volgende inzetten worden
uitgesloten:
- voorwaardescheppende inzetten 7;
- geannuleerde inzetten.
En om dubbeltellingen te voorkomen worden de volgende inzetten
uitgesloten:
- inzetten uitgevoerd door een andere RAV.
Deze inzetten zijn overgedragen aan een andere meldkamer
ambulancezorg. Een inzet wordt alleen meegeteld bij de RAV die de
inzet heeft uitgevoerd.
De selectie van reguliere inzetten op bovengenoemde criteria gebeurt
door in de ritgegevens selecties te maken op bepaalde kenmerken. In de
ritgegevens wordt eerst een selectie gedaan op ‘vervoerder’, de
organisatie die de inzet heeft verzorgd. In een RAV kunnen meerdere
vervoerders actief zijn. Via het kenmerk ‘vervoerder’ worden reguliere
inzetten geselecteerd en worden inzetten voor andere organisaties,
zoals huisartsenposten of MMT, uitgesloten. De wijze van registreren
verschilt per regio en niet alle regio’s registreren inzetten voor andere
organisaties op deze wijze. Daarom worden nadere selecties gedaan op
de kenmerken ‘standplaats’ en ‘ambulance’. Een ambulance wordt
geïdentificeerd aan het wagennummer. Tot slot wordt ook een selectie
gedaan op het kenmerk ‘soort vervoer’. Per regio is maatwerk vereist
voor de selectie van de reguliere productie.
Valideren van het afhaaladres
Voor sommige analyses wordt gebruik gemaakt van de geografische
kenmerken van de inzet, de locatie van het ‘afhaaladres’. Bijvoorbeeld
voor het bepalen van het aantal overschrijdingen per regio of voor de
herverdeling van spoedeisende inzetten aan de dichtstbijzijnde
standplaats, zoals gebeurt voor het referentiekader. Het ‘afhaaladres’ is
de locatie waar de ambulance naar toe rijdt om zorg te verlenen. In
spoedeisende gevallen is dit de plaats van het incident dat aanleiding
geeft tot de ambulance inzet, bij planbare ambulancezorg is dit de
locatie waar de patiënt opgehaald wordt, het ziekenhuis, een andere
zorginstelling of het woon- of verblijfadres van de patiënt. In de
ritgegevens wordt het afhaaladres geregistreerd als een adres, inclusief
een zespositie postcode (vier cijfers en twee letters). Het RIVM leidt
hiervan een vierpositie postcode af. Ook wordt de vierpositie postcode
gevalideerd, dat wil zeggen dat wordt nagegaan of het een bestaande en
logische code is. In een aantal gevallen is de postcode niet valide, ofwel
omdat een niet-bestaande zespositie postcode is vastgelegd, ofwel
omdat een code oneigenlijk wordt gebruikt. Bijvoorbeeld worden de
codes ‘9999’ of ‘1111’ vaak oneigenlijk gebruikt. In deze gevallen kan
een analyse op basis van de vierpositie postcode van het afhaaladres tot
onzuivere uitkomsten leiden. Het RIVM heeft zich ingespannen om een
valide vierpositie postcode af te leiden, maar heeft niet altijd kunnen
voorkomen dat er soms een onjuiste vierpositie postcode wordt afgeleid.
7

Voorwaardescheppende inzetten zijn inzetten die worden gedaan in het kader van Dynamisch ambulance
management om de paraatheid/dekking in een gebied te verbeteren. Een ambulance wordt dan verplaatst naar
een strategische locatie zonder een opdracht voor hulpverlening.

Pagina 45 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Er zijn ook inzetten waarbij het afhaaladres of de zespositie postcode
niet is geregistreerd. In die gevallen is gekeken naar de plaats van het
afhaaladres en is de centroïde van de plaatsnaam gehanteerd als
vierpositie postcode van het afhaaladres. Als ook de plaatsnaam van het
afhaaladres niet bekend was, is de centroïde van de uitvoerende RAV
gebruikt als vierpositie postcode van het afhaaladres.
Van 97,4% van de inzetten, spoedeisende inzetten en planbare
ambulancezorg, kon de 4-positie postcode worden afgeleid van de 6positie postcode. Van 2,5% van de inzetten is de 4-positie postcode
afgeleid van de gemeente of plaatsnaam van de inzet. Van 0,1% van de
inzetten is de 4-positie postcode afgeleid van de RAV die de inzet heeft
verzorgd. Voor de herverdeling van de spoedeisende inzetten voor het
referentiekader betekent dit dat vrijwel alle spoedeisende inzetten op
een valide wijze is toegerekend aan de dichtstbijzijnde standplaats. Een
zeer klein aantal inzetten is toegekend aan een standplaats die de
centroïde van de RAV in haar verzorgingsgebied heeft. Dit heeft geen
gevolgen voor de capaciteitsberekeningen omdat deze op RAV-niveau
worden gedaan.
Nadere selecties voor het referentiekader
Voor het referentiekader wordt een aantal inzetten uit de productie niet
meegenomen. Deze worden uit productie gefilterd op grond van
bepaalde uitgangspunten van het referentiekader. Het gaat om de
volgende inzetten.
1. Inzetten zonder tijdsregistratie
Deze inzetten worden niet meegenomen in de
capaciteitsberekeningen omdat deze niet kunnen worden
toegedeeld naar het uur van de dag. In totaal worden uit de
2017-productiecijfers hierdoor 100 inzetten uitgefilterd: 22 A1inzetten, 16 A2-inzetten en 62 inzetten met B-urgentie. Dit komt
overeen met minder dan 0,01% van de totale productie in 2017.
2. Inzetten van rapid responders met een ‘vervolgauto’
Inzetten van rapid responder 8 waarbij er ook een ambulance is
ingezet ten behoeve van vervoer van de patiënt worden niet
meegenomen in de productie. De inzet voor het vervoer van de
patiënt wordt wel meegenomen. Inzetten van rapid responders
zonder vervoer van de patiënt worden wel meegenomen in de
selecties. In totaal gaat het om 10.857 inzetten die worden
uitgefilterd: 5.610 A1-inzetten en 5.247 A2-inzetten. Dit komt
overeen met 0,8% van het totaal aantal spoedeisende inzetten in
2017.
3. Ambulancedienst Schiphol
Inzetten van de ambulancedienst van Schiphol worden niet
meegenomen in de capaciteitsberekeningen. In 2017 waren deze
inzetten niet in de productiecijfers van RAV Kennemerland
meegenomen, cijfers van de ambulancedienst van Schiphol
hoefden dus niet te worden uitgefilterd.
8

Een rapid responder, ook wel ‘solo-ambulance’ genoemd, is een ambulanceverpleegkundige die zelfstandig
een inzet verzorgt, al dan niet in afwachting van een ambulance of andere zorgverlener. Een rapid responder
kan zorg verlenen op ALS-niveau (Advanced Life Support), maar heeft geen mogelijkheid tot vervoer van de
patiënt. Het voertuig van de rapid responder is een fiets, motor of een auto (zonder de mogelijkheid tot
‘liggend’ vervoer).

Pagina 46 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

In 2018 is er nog één uitzonderlijke situatie die een herberekening van
productieaantallen nodig maakte. Omdat de ritgegevens van RAV
Hollands Midden over 2017 niet volledig waren, ritgegevens over de
maanden november en december 2017 ontbraken, is de productie
getalsmatig met 15% opgehoogd. Voor het herverdelen van spoedritten
voor het referentiekader ontbraken details van de ontbrekende ritten
waardoor de burenhulp niet exact kon worden bepaald. De toedeling
vanuit RAV Hollands Midden naar andere (buur-)regio’s is daarom met
15% opgehoogd. De productie van RAV Hollands Midden in eigen regio
is ook met 15% opgehoogd. De burenhulp vanuit andere RAV’s naar
RAV Hollands Midden is niet opgehoogd.

Pagina 47 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Tabellen B3.1a-b geven per RAV de aantallen inzetten die op grond van
bovenstaande criteria zijn uitgefilterd.
Tabel B3.1a: Overzicht van de uitgefilterde inzetten in de selecties voor het
referentiekader-2018: ritten zonder tijdenregistratie.

Totale productie in 2017
15 RAV Haaglanden
RAV Rotterdam17 Rijnmond
18 RAV Zuid-Holland Zuid
35 Goeree-Overflakkee
37 Tholen
Totaal

A1
611.193
1

A2
364.422
1

B
337.489

totaal
1.313.104
2

17
2
1
1
22

15

59

91
2
4
1
100

3
16

62

Tabel B3.1b: Overzicht van de uitgefilterde inzetten in de selecties voor het
referentiekader-2018: uitgefilterde rapid responder inzetten

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
35
36
37
38
39

Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal

Pagina 48 van 50

A1
139
218
214
116
123
286
214
1.010
201

A2
84
133
177
348
114
243
329
1.140
138

totaal
223
351
391
464
237
529
543
2.150
339

335
308
114
185
526
143
587
258
44
116
140
134
27
17
3
151
1
5.610

153
130
102
147
340
115
568
265
85
204
187
140
7
5

488
438
216
332
866
258
1.155
523
129
320
327
274
34
22
3
244
1
10.857

93
5.247

RIVM Briefrapport 2018-0128

Herverdeling naar dichtstbijzijnde standplaats
Voor het referentiekader wordt een bewerking op de ritaantallen
gedaan. Hierbij worden spoedeisende inzetten, met A1- of A2-urgentie,
toegedeeld aan de dichtstbijzijnde standplaats, volgens het
spreidingsplan van het referentiekader. Deze toedeling wordt gedaan
met gebruik van het rijtijdenmodel voor de spoedeisende
ambulancezorg. Elke postcodegebied in Nederland wordt toegewezen
aan de dichtstbijzijnde standplaats. Zo worden ’verzorgingsgebieden’
van standplaatsen van het referentiekader bepaald. Spoedritten met het
afhaaladres in een verzorgingsgebied worden toegewezen aan de
bijbehorende standplaats. Het totaal aantal spoedeisende inzetten blijft
gelijk, er vindt alleen een herverdeling plaats tussen regio’s. Dit wordt
ook wel een correctie naar ‘burenhulp’ of ‘grensoverschrijdende
assistentie’ genoemd. De planbare ambulancezorg wordt niet
herverdeeld. Het aantal inzetten in de planbare ambulancezorg blijft bij
de RAV die de productie heeft uitgevoerd. Vanwege de
eilandbenadering 9 die het referentiekader hanteert is het wel
noodzakelijk dat de planbare ambulancezorg van de eilanden wordt
bepaald. Deze toedeling gebeurt op basis van afhaaladres van de inzet.
Op deze manier is ook de productie van de planbare ambulancezorg van
de RAV Amsterdam-Waterland opgesplitst naar de regio’s AmsterdamAmstelland en Zaanstreek-Waterland. De inzetten met B-urgentie van
RAV Zeeland die een afhaaladres buiten de provincie Zeeland hebben
zijn toegekend aan Walcheren-Bevelanden.
Inzetten in het buitenland
Inzetten van Nederlandse RAV’s in het buitenland zijn meegenomen in
de capaciteitsberekeningen. Het betreft hier reguliere inzetten. Inzetten
van specifieke buitenlandvervoerders, voor bijvoorbeeld repatriëring van
patiënten uit het buitenland, vallen buiten de reguliere productie. In
2017 zijn 470 inzetten in het buitenland uitgevoerd: 118 inzetten met
A1-urgentie, 44 met A2-urgentie en 308 inzetten met B-urgentie. Het
gaat hier om spoedeisende inzetten of planbare ambulancezorg in
Duitsland of België. Deze inzetten zijn niet meegenomen in de
herverdeling van spoedritten omdat buitenlandse adressen niet zijn
opgenomen in de verzorgingsgebieden van standplaatsen. Deze
verzorgingsgebieden zijn alleen bepaald voor Nederlandse
postcodegebieden. Inzetten in het buitenland toegewezen aan de
uitvoerende RAV. De ritgegevens zijn wel meegenomen in de
capaciteitsberekeningen en in de berekening van de gemiddelde ritduur.

9

In de ‘eilandbenadering’ van het referentiekader worden de Waddeneilanden, Goeree-Overflakkee en de
Zeeuwse (schier-)eilanden als aparte regio’s beschouwd, de benodigde capaciteit wordt voor deze ‘eilanden’
apart berekend.

Pagina 49 van 50

RIVM Briefrapport 2018-0128

Bijlage 4: Gemeentelijke herindeling Vijfheerenlanden

De gemeenten Zederik, Leerdam en Vianen gaan in per 1 januari 2019
samen in een nieuwe gemeente Vijfheerenlanden. In verband hiermee
wordt de grens tussen de provincies Zuid-Holland en Utrecht, en dus de
veiligheidsregio’s Utrecht en Zuid-Holland Zuid, gewijzigd. De nieuwe
gemeente Vijfherenlanden wordt ingedeeld bij de provincie Utrecht. De
herindeling heeft gevolgen voor de berekeningen van het
referentiekader.
In de huidige situatie, met drie aparte gemeentes, omvat het
verzorgingsgebied van de RAV Utrecht de gehele provincie Utrecht,
inclusief de gemeente Vianen. De gemeenten Leerdam en Zederik vallen
in de RAV-regio Zuid-Holland Zuid. Na de herindeling komt de gemeente
Vijfheerenlanden, inclusief de huidige gemeenten Leerdam en Zederik,
bij de RAV Utrecht. Het spreidingsplan van het referentiekader bevat
één standplaats in dit gebied, een standplaats in Meerkerk. In het
huidige referentiekader valt deze onder de RAV Zuid Holland Zuid. In de
nieuwe situatie blijft in het spreidingsplan de standplaats in Meerkerk.
Deze valt dan onder de RAV Utrecht.
Het referentiekader-2018 is herberekend waarbij is uitgegaan van de
gemeentelijke herindeling Vijfheerenlanden. De berekeningen gaan uit
van dezelfde productiecijfers als het referentiekader-2018. Resultaten
zijn gegeven in tabel B.4.1. Alleen van de RAV’s Utrecht en Zuid-Holland
Zuid zijn de resultaten gegeven, dit zijn de enige regio’s waarbij de
resultaten afwijken van het referentiekader-2018.
Als gevolg van de gemeentelijke herindeling krijgt RAV Utrecht op de
alle blokuren één of twee ambulances erbij, RAV Zuid Holland Zuid krijgt
één of twee ambulances minder toegerekend. Het feit dat soms twee
ambulances meer of minder worden berekend heeft te maken met de
bezettingsgraad van ambulances en de faalkansberekening.
Tabel B.4.1: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2018 waarbij de gemeentelijke herindeling van Vijfheerenlanden is doorgevoerd
en het verschil ten opzichte van het referentiekader-2018 in aantal ambulances
per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Utrecht
Zuid-Holland Zuid

0-8
uur
18
9

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
42
28
17
12

0-8
uur
19
9

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
31
25
12
11

0-8
uur
19
9

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
28
25
12
11

Verschil met referentiekader-2018
Utrecht
1
Zuid-Holland Zuid
-1

1
-1

1
-1

2
-1

2
-2

1
-1

1
-1

1
-1

2
-1

Totaal

0

0

1

0

0

0

0

1

0

Pagina 50 van 50

Contra-expertise op bepalingen van
radioactiviteit van afvalwater
en ventilatielucht van de kernenergiecentrale Borssele
Periode 2013
RIVM Briefrapport 2015-0010
P.J.M. Kwakman | R.M.W. Overwater

RIVM
De zorg voor morgen begint vandaag