Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 478

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 april 2020
Met deze brief informeer ik uw Kamer over een aantal wijzigingen in de
reguliere programma’s van neonatale screening en vaccinatie, die deels
met de situatie rond COVID-19 te maken hebben.
1. Hervatten neonatale gehoorscreening na tijdelijke stop door
COVID-19 pandemie
In mijn brief van 25 maart jl. over COVID-191 heb ik laten weten dat om
contacten tussen zorgverleners en cliënten tot een minimum te beperken
de neonatale gehoorscreening (NGS) vanaf 24 maart 2020 tijdelijk
opgeschort werd. Screeners en ouders maakten zich zorgen over het
verspreidingsgevaar en risico op besmetting en de diagnostiek en zorg na
een afwijkende uitslag waren niet geborgd.
De consequenties van lange tijd geen neonatale gehoorscreening voor de
gezondheid van pasgeborenen zijn groot en met de geldende richtlijnen is
het risico ten aanzien van COVID-19 voor screeners en ouders goed
beheersbaar in de optiek van alle betrokken partijen. De herstart kan
plaatsvinden volgens de JGZ-richtlijn gebaseerd op de landelijke
COVID-richtlijn voor zorgprofessionals. Bij de NGS betrokken partijen
hebben aangegeven dat de diagnostiek en zorg na een afwijkende
screeningsuitslag weer landelijk geborgd zijn.
De redenen die aanleiding waren om tijdelijk te stoppen met de gehoorscreening zijn daarmee niet meer aan de orde. Het herstarten kan per
direct ingezet worden conform het reguliere programma.

1

kst-32793-478
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerbrief COVID-19: Update stand van zaken, 25 maart 2020. Kamerstuk 25 295, nr. 199

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 793, nr. 478

1

2. Pneumokokkenvaccinatie bij ouderen in najaar 2020 voor
meest kwetsbare groepen
Zoals toegezegd in de brief van de Minister van VWS van 22 april jl. aan
Uw Kamer,2 informeer ik u hierbij over de besluiten naar aanleiding van
het spoedadvies van de Gezondheidsraad over pneumokokkenvaccinatie
bij ouderen, in het licht van de huidige COVID-19 pandemie. De Gezondheidsraad adviseert alle 70–79-jarigen vaccinatie aan te bieden tegen
pneumokokken in 2020, te beginnen bij de oudsten en afhankelijk van de
beschikbaarheid van vaccin en uitvoeringsaspecten. Ik neem dit advies
over. Ook adviseert de raad mensen die longschade hebben opgelopen
door COVID-19 voorlopig toe te voegen aan de groepen die op medische
indicatie in aanmerking komen voor pneumokokkenvaccinatie. In overleg
met Zorginstituut Nederland kijk ik hoe ik invulling kan geven aan dit
advies.
Het aanbieden van de vaccinatie aan de kwetsbaarste groep hangt af van
de beschikbaarheid van de pneumokokkenvaccinatie. Momenteel wordt
gesproken met de leverancier over het inkopen van 250.000 extra vaccins
in 2020. Op basis hiervan (en de reeds beschikbare 500.000 vaccins) is het
mogelijk om de 73 tot en met 79-jarigen op te roepen voor pneumokokkenvaccinatie in dit najaar. Ik ben blij dat het daarmee zal lukken een groot
deel van de kwetsbaarste mensen de pneumokokkenvaccinatie aanbieden.
De LHV en NHG hebben laten weten dat ze ook mee zullen werken aan de
uitvoering van vaccinatie van deze gewijzigde doelgroep. Ik blijf kijken
naar mogelijkheden om de beschikking te krijgen over extra pneumokokkenvaccin. In 2021 komt er in ieder geval weer een nieuwe hoeveelheid
vaccins beschikbaar en zal gekeken worden aan wie dan de vaccins het
beste kunnen worden aangeboden. De Gezondheidsraad heeft voorgesteld daar op een later moment nog over te adviseren.
Daarnaast wil ik ingaan op het moment van de start van de pneumokokkenvaccinatie. Om verschillende redenen houd ik vast aan de start dit
najaar. Ten eerste is een groot deel van de vaccins niet eerder beschikbaar.
Daarnaast is de infrastructuur om het vaccin aan te bieden nog niet
ingeregeld en juist voor deze kwetsbare ouderen moet het risico om met
coronavirus besmet te raken in de zorgverlening absoluut vermeden
worden. Ik hecht eraan om ervoor te zorgen dat de pneumokokkenvaccinatie en daarnaast uiteraard ook de griepvaccinatie op een slimme manier
aan ouderen aangeboden kunnen worden, zodanig dat dit geen verhoogd
risico op besmetting oplevert. Ik zal in overleg met LHV, NHG en RIVM de
werkwijze hiervoor verder uitwerken.
3. Uitstel implementatie rotavirus vaccinatie
In 2018 heb ik uw Kamer geïnformeerd over het besluit3 om, conform het
advies van de Gezondheidsraad (GR)4 en Zorginstituut Nederland (ZIN),5
kinderen in risicogroepen die daar het meeste baat bij hebben (baby’s die
prematuur geboren zijn of met ondergewicht of aangeboren afwijkingen)
te vaccineren tegen het rotavirus. De start van de implementatie van
rotavirusvaccinatie stond gepland op 1 juni 2020,6 maar om verschillende
redenen moet deze worden uitgesteld.

2

Kamerbrief COVID-19, update stand van zaken 22 april 2020. Kamerstuk 25 295, nr. 277
Kamerbrief Aanbieden rotavirusvaccinatie aan risicogroepen, 16 juli 2018, Kamerstuk 32 793,
nr. 321
4
https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2017/09/27/vaccinatie-tegen-rotavirus
5
https://www.zorginstituutnederland.nl/publicaties/adviezen/2017/09/27/advies-vaccins-rotarixen-rotateq-bij-de-preventie-van-infecties-met-het-rotavirus
6
Kamerbrief Voortgang Verder met vaccineren, 29 jan 2020, Kamerstuk 32 793, nr. 473
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 793, nr. 478

2

Het RIVM heeft mij geattendeerd op nieuwe studieresultaten op basis
waarvan het RIVM adviseert om de invoering van de vaccinatie tegen
rotavirus voor risicogroepen in het Rijksvaccinatieprogramma stop te
zetten. Het gaat om de RIVAR-studie, een wetenschappelijke studie in 13
ziekenhuizen naar het effect van rotavirusvaccinatie in risicogroepen. Het
vaccin is bij het CBG geregistreerd voor gebruik vanaf 6 weken. In deze
studie is geconstateerd dat de vaccin effectiviteit in de risicogroepen veel
lager is dan verwacht, slechts 9% in plaats van >80% zoals gevonden
wordt bij gezonde kinderen. Het vaccin beschermde deze kinderen tijdens
hun eerste levensjaren niet tegen (ernstige) rotavirus-infecties.
Gegeven bovenstaande zal ik opnieuw een adviesaanvraag over rotavirus
vaccinatie indienen bij de Gezondheidsraad. Op basis van de uitkomsten
daarvan neem ik een nieuw besluit over het aanbieden van rotavirusvaccinatie. Conform de motie van de leden Diertens en Hermans7 zal ik hierin
ook vragen om de kosteneffectiviteit van universele vaccinatie opnieuw te
beoordelen. Ik verwacht u dit najaar te kunnen informeren over het
vervolg.
Naast bovenstaande is in verband met de situatie rondom de COVID-19
pandemie ook gebleken dat invoering van rotavirusvaccinatie per 1 juni
niet haalbaar zou zijn. Bij de JGZ ligt de prioriteit nu bij continuering van
het bestaande RVP. Dit vergt al veel aanpassingen (zoals omzetten van
groeps- naar individuele vaccinaties), er is een toename van binnenkomende vragen, een grotere behoefte aan extra uitleg bij ouders en een
deel van het personeel wordt ingezet op coronabestrijding. In de ziekenhuizen wordt momenteel hard gewerkt aan het verlenen van zowel
COVID- als reguliere zorg, waarbij een balans tussen beide belangrijk is.
Een uitstel van de implementatie van deze vaccinatie geeft kinderartsen
de ruimte voor deze balans.
Ik hoop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

7

Kamerstuk 25 295, nr. 91

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 793, nr. 478

3