Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2011

Nr. 42

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 november 2010
Inleiding
De ontwikkeling van innovatieve militaire producten door het Nederlandse
midden- en kleinbedrijf (mkb) die aansluiten bij de operationele behoefte
van Defensie, verloopt moeizaam. Bij de behandeling van de defensiebegroting 2010 heeft de Tweede Kamer op 8 december 2009 een motie
aangenomen van de leden Eijsink, Knops en Voordewind waarin de
regering wordt verzocht een fonds in te stellen voor de ontwikkeling van
dergelijke militaire producten (Kamerstuk 32 123 X, nr. 76). Met de brief
van 21 december 2009 (Kamerstuk 32 123 X, nr. 89) is toegezegd dat de
Kamer hierover in het najaar van 2010 zou worden geïnformeerd. Hierbij
voldoe ik aan deze toezegging.
Defensie als Launching Customer
De Defensie Industrie Strategie (DIS), waarin de operationele behoefte van
Defensie per definitie leidend is, beschrijft de mogelijkheden van de
overheid voor de versterking van de positie van Nederlandse defensiebedrijven, inclusief het mkb, in nationale en internationale netwerken voor
de ontwikkeling, productie en instandhouding van materieel. Het optreden
door Defensie als Launching Customer is een van deze mogelijkheden.
Met het begrip Launching Customer wordt bedoeld dat de overheid als
belangrijke eerste afnemer een stimulerende rol speelt bij de toepassing
van nieuwe technieken en de ontwikkeling van producten. Als Launching
Customer kan de overheid onder meer de prioritaire technologiegebieden
uit de DIS verder versterken en het vertrouwen in Nederlandse producten
verder vergroten. Daarnaast wordt een basis gecreëerd voor de verdere
productie en verkoop op de nationale en internationale defensie- en
veiligheidsmarkt.

kst-32500-X-42
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 X, nr. 42

1

Voor het optreden als Launching Customer is een gebrek aan financiering
voor een productontwikkelfase vaak een struikelblok. Het in de motieEijsink c.s. voorgestelde financieringsinstrument kan daarom een
belangrijke rol vervullen om kansrijke producten tot een succes te maken.
In lijn met de motie-Eijsink c.s. heeft Defensie daarom besloten een
instrument in het leven te roepen waarmee in een vroeg stadium kansrijke
projecten worden gefinancierd met het oog op latere verwervingscontracten.
Uitwerking van het instrument
Defensie heeft bij de uitwerking van het instrument de stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV) betrokken. Dit heeft
geresulteerd in een werkwijze ter beoordeling van projectvoorstellen, een
standaard modelovereenkomst en een regeling voor de royalty’s.
Onderdeel van de afgesproken werkwijze is dat Defensie een interne
commissie instelt die de projectvoorstellen zal beoordelen. Deze
commissie bestaat uit enkele functionarissen van de Defensie Materieel
Organisatie, een functionaris van de Hoofddirectie Financiën en Control
van Defensie alsmede een vertegenwoordiger van de Commandant der
Strijdkrachten. De commissie houdt verder toezicht op de voortgang van
goedgekeurde ontwikkeltrajecten en is verantwoordelijk voor het beheer
van het budget. In beginsel komt de commissie twee maal per jaar bijeen.
Zowel Defensie als het Nederlandse MKB kan voorstellen indienen voor
de ontwikkeling van militaire producten. Zoals verzocht in de motie-Eijsink
c.s. zullen bij goedkeuring van een project de kosten voor de ontwikkeling
evenredig worden verdeeld tussen Defensie en de betrokken bedrijven.
Het budget dat Defensie hiervoor beschikbaar heeft, bedraagt in totaal € 5
miljoen voor de jaren 2010 tot en met 2012. Dit bedrag komt ten laste van
de defensiebegroting. Indien een ontwikkeld prototype voldoet aan de
door Defensie gestelde operationele, technische en financiële eisen, kan
Defensie als Launching Customer besluiten tot de aanschaf van het
ontwikkelde product. Bij de levering van producten aan derden zullen
door het desbetreffende bedrijf royalty’s worden afgedragen aan
Defensie. Deze royalty’s zullen beschikbaar komen voor nieuwe
ontwikkelingsprojecten.
Een projectvoorstel moet ingaan op de doelstelling van het project, de te
verrichten werkzaamheden, de voorziene planning, de financiële aspecten
en de verwachtingen op de markt. Een voorwaarde voor goedkeuring van
het ontwikkelingsvoorstel is dat het product voldoet aan een door
Defensie gestelde behoefte. Andere toetsingscriteria hebben betrekking
op beheersbaarheid van de risico’s tijdens het ontwikkeltraject, het
innovatieve karakter van het product en de mogelijke duplicatie met
andere ontwikkeltrajecten. Ook wordt het ontwikkeltraject getoetst aan de
versterking van de in de DIS benoemde prioritaire technologiegebieden
en de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse defensiebedrijven. De opdracht tot de ontwikkeling en de eventuele aanschaf van het
product moeten vanzelfsprekend passen binnen de ruimte die de wet- en
regelgeving hiervoor biedt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 X, nr. 42

2

Pilot
Defensie heeft behoefte aan een mortiersimulator voor een beter en
veiliger opleidings- en trainingstraject voor het personeel. Onder toezicht
van de commissie zijn de voorbereidingen voor een pilot in de vorm van
de ontwikkeling van een prototype voor een mortiersimulator begonnen.
De minister van Defensie,
J. S. J. Hillen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 X, nr. 42

3