Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1874

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2014
Met deze brief informeer ik u over de situatie rond onrechtmatig gebleken
betalingen in het kader van de EU-schoolfruitregeling.
Leveranciers van schoolfruit kunnen in het kader van de EU-schoolfruitregeling in aanmerking komen voor 50% EU-cofinanciering van de kosten
voor de geleverde producten en de distributie daarvan. De nationale
financiering vindt plaats via een private bijdrage van de schoolfruitleveranciers. Momenteel nemen vier leveranciers deel aan de EU-schoolfruitregeling. De EU-schoolfruitregeling werd t/m 2013 in medebewind
uitgevoerd door het Productschap Tuinbouw (PT). Sinds 1 januari 2014
vindt de uitvoering plaats door de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO.nl).
Bij een audit van de Auditdienst Rijk (ADR) naar de verantwoording van
de uitgaven over begrotingsjaar 2013 zijn twijfels gerezen over de
rechtmatigheid van de betalingen die in schooljaar 2012/2013 zijn gedaan
in het kader van de EU-schoolfruitregeling aan leveranciers van schoolfruit. Nader onderzoek van de NVWA heeft uitgewezen dat in schooljaar
2012/2013, als ook in de eerste periode van schooljaar 2013/2014,
betaalbewijzen niet beschikbaar waren vóórdat de aanvraag tot subsidieverlening is ingediend. Hiermee is niet voldaan aan de vereisten van de
EU-regelgeving voor schoolfruit.
In het kader van de verantwoording zijn de bevindingen over schooljaar
2012/2013 gerapporteerd aan de Europese Commissie, waarop de
Europese Commissie heeft aangegeven een financiële correctie te zullen
toepassen op de betalingen aan Nederland in het kader van deze regeling.
Het betreft voor schooljaar 2012/2013 een bedrag van circa € 2,7 mln aan
EU-subsidie. Voor de eerste periode van schooljaar 2013/2014 gaat het om
een bedrag van circa € 1,1 mln aan EU-subsidie dat ten onrechte aan de

kst-22112-1874
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1874

1

schoolfruitleveranciers is uitbetaald vanwege het niet beschikbaar hebben
van betaalbewijzen op het moment van indienen van de subsidieaanvraag.
Naar aanleiding van bovenstaande bevindingen zijn de lopende steunaanvragen, over het resterende deel van schooljaar 2013/2014, extra
gecontroleerd door RVO.nl en NVWA. Bij deze controles is gebleken dat er
niet-subsidiabele kosten zijn gedeclareerd, waardoor deze betalingsaanvragen (deels) afgewezen moeten worden.
De Europese regelgeving verplicht mij corrigerende maatregelen te
nemen en de onrechtmatig gebleken betalingen terug te vorderen bij de
schoolfruitleveranciers. Indien dit achterwege zou blijven, zou dit leiden
tot het opleggen van een boete en de verplichting om op last van de
Europese Commissie alsnog tot terugvordering over te gaan. Daarnaast
zullen nog uitstaande betalingsaanvragen niet uitbetaald kunnen worden
voor zover uit toetsing naar voren komt dat deze onrechtmatig en/of
bovenmatig zijn.
De betrokken schoolfruitleveranciers zijn tijdens meerdere gesprekken op
mijn departement ingelicht over deze situatie en mijn besluit om tot
terugvordering van als onrechtmatig beoordeelde betalingen over te gaan
en de lopende betalingsaanvragen (deels) af te wijzen. Zij hebben
bezwaren tegen terugvordering omdat zij aangeven dat ze er door
Productschap Tuinbouw en RVO.nl niet eerder op gewezen zijn dat hun
handelwijze onjuist was. Daarbij zijn zij van mening dat zij ten onrechte
moeten opdraaien voor de gevolgen van de geconstateerde onrechtmatigheden.
De naleving van de Europese en nationale regelgeving is de verantwoordelijkheid van de leveranciers. Bij een verzoek om een voorlopige
voorziening, in april jl. aangespannen door twee van de schoolfruitleveranciers, heeft het College van Beroep voor het Bedrijfsleven bevestigd
dat bij de eerste periode van schooljaar 2013/2014 door de leveranciers
niet conform EU-regelgeving is gehandeld.
Ik realiseer mij terdege dat deze situatie zeer ingrijpende gevolgen heeft
voor de schoolfruitleveranciers. De EU-regelgeving laat mij echter geen
enkele ruimte voor afwijking daarvan of voor een andere handelwijze.
Bovendien mag van organisaties die gebruik maken van Europese
subsidies verwacht worden dat zij zich zelf op de hoogte stellen van de
EU-subsidievoorwaarden die van toepassing zijn, en zijn zij ook zelf
verantwoordelijk voor de naleving van deze voorwaarden.
Voor komend schooljaar is een bedrag van circa € 5,4 mln aan EU-subsidie beschikbaar voor Nederland. Het EU-cofinancieringspercentage
bedraagt 75%, de resterende 25% zal privaat gefinancierd moeten worden.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1874

2