2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2379
Vragen van het lid Sylvana Simons (BIJ1) aan de Minister van Buitenlandse
Zaken over de stijging van het aantal afwijzingen van visumaanvragen van
Surinamers (ingezonden 22 maart 2023).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 19 april
2023).
Vraag 1
Kunt u het bericht dat onze partij ter ore is gekomen bevestigen dat, sinds de
beoordeling van visumaanvragen voor kort verblijf in Nederland vanuit
Suriname niet meer plaatsvindt op de ambassade in Paramaribo maar in Den
Haag, het aantal afwijzingen in ongeveer vier jaar tijd is verdriedubbeld van
6% naar 18% van alle aanvragen?
Antwoord 1
Het klopt dat het weigeringspercentage van visumaanvragen van Surinamers
in de afgelopen jaren is toegenomen.
2022

2021

2020

2019

2018

2017

17,4%

19,7%

17,8%

9,6%

8,9%

5,5%

Vraag 2
Wat is uw reactie en analyse op deze bevinding?
Antwoord 2
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het wereldwijde visumbeslisproces sinds 2017 stapsgewijs gecentraliseerd. In dat kader is in
september 2017 het visumbeslisproces van de ambassade in Suriname
overgeheveld naar de Consulaire Service Organisatie (CSO) in Den Haag. Het
weigeringspercentage van visumaanvragen is echter onafhankelijk van de
locatie waar de beslissing op de aanvraag wordt genomen (bij de ambassade
of bij de CSO). Elke visumaanvraag wordt op zijn eigen merites beoordeeld
op basis van de EU-Visumcode door daartoe opgeleide beslismedewerkers
met kennis van de lokale context in Suriname. Op aanvragen die aan de
Europese vereisten voor visumverlening voldoen, zal in de regel positief
worden beslist. Als dat niet het geval is, zal de visumaanvraag moeten
worden geweigerd.

ah-tk-20222023-2379
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Welke oorzaken liggen ten grondslag aan deze sterke groei van het aantal
afwijzingen?
Antwoord 3
In de afgelopen jaren is een stijging waarneembaar van het aantal incompleet
ingediende visumdossiers. Als gevolg hiervan kan veelal het reisdoel en de
terugkeer niet voldoende worden beoordeeld en wordt de visumaanvraag
geweigerd. Dit blijkt ook een van de voornaamste redenen voor de weigering
van een Schengenvisum.
Het is belangrijk dat visumaanvragers geïnformeerd worden over de
documenten die bij een visumaanvraag moeten worden overlegd. Informatie
hierover is voor aanvragers te vinden op de websites van de externe
dienstverlener in Suriname (VFS Global) en van Nederland Wereldwijd,
evenals in de bevestigingsmail van de afspraak voor het indienen van de
visumaanvraag.
Vraag 4
Wat is uw mening over het feit dat sinds de verwerking van visumaanvragen
uit Suriname door het private bedrijf VFS Global wordt gedaan, Surinamers
30 Euro extra moeten betalen aan visumleges – voor velen erg veel geld, dat
bij afwijzing ook niet teruggestort wordt? Vindt u het eerlijk dat het besluit
om de verwerking van aanvragen uit te besteden leidt tot hogere kosten voor
de aanvrager?
Antwoord 4
Bij het Schengenvisumproces wordt door Nederland, evenals door andere
Schengenlanden, wereldwijd samengewerkt met externe dienstverleners. De
inzet van een externe dienstverlener (EDV) is inmiddels de norm geworden.
De EU-Visumcode biedt daartoe de mogelijkheid. De dienstverlening door
externe dienstverleners, tegen betaling van een service fee, wordt door
visumaanvragers veelal als positief ervaren. Het ruime aanbod aan EDVlocaties in de wereld bespaart aanvragers tijd en (hogere) reis- en verblijfskosten voor het indienen van een visumaanvraag, omdat men hiervoor niet
meer naar een ambassade hoeft te reizen. Daarnaast kan men bij een een
externe dienstverlener extra diensten afnemen. Zo is het VFS-kantoor in
Suriname tijdens piekperiodes ook op zaterdag geopend, kan er online een
afspraak gemaakt worden, zijn er kopieer- en printmogelijkheden en kunnen
de beslissingen van de CSO op de aanvragen klantvriendelijk worden
geretourneerd per post of koerierdienst.
De service fee is een vergoeding voor de dienstverleningskosten die door de
externe dienstverleners worden gemaakt. Het in rekening brengen van een
service fee door de externe dienstverlener is in overeenstemming met art.17
van de Visumcode.
De service fee voor de externe dienstverlener maakt geen onderdeel uit van
de visumleges. Deze laatste is bepaald bij art. 16 van de Visumcode. De
service fee wordt niet terugbetaald, ook niet in geval van een visumweigering.
Vraag 5
Hoe gaat u om met spoedaanvragen voor bijvoorbeeld begrafenissen of
andere familiale omstandigheden? Kunt u ons cijfers geven over de hoeveelheid spoedaanvragen en het aantal goedgekeurde spoedaanvragen?
Antwoord 5
Spoedeisende visumaanvragen worden niet als zodanig geregistreerd. Wel
wordt – zoals dat ook het geval was gedurende de Covid-pandemie – voor
urgente familieredenen (zoals bij overlijden of het bijwonen van begrafenissen) zoveel mogelijk maatwerk geboden, waardoor aanvragers met voorrang
een afspraak kunnen maken en er snel wordt beslist op een dergelijke
aanvraag. Hierbij speelt de ambassade een actieve rol.
Vraag 6
Wat is uw reactie op de mogelijkheid dat het grote percentage afwijzingen
van visumaanvragen van Surinamers te maken heeft met het feit dat lokaal
ambassadepersoneel aanvragen beter in kan schatten vanwege contextuele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

kennis dan personeel op afstand in Den Haag? Bent u bereid dit verder te
onderzoeken? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
De Nederlandse ambassades en consulaten leveren een belangrijke bijdrage
aan het borgen van actuele kennis over de lokale omstandigheden bij de
beslismedewerkers bij de CSO. Dit geldt ook voor de ambassade in Paramaribo. Er is geen aanleiding dit verder te onderzoeken. Zie ook het antwoord
op de vragen 2 en 3.
Vraag 7
Gaat u onderzoeken in hoeverre institutioneel racisme op het Ministerie van
Buitenlandse Zaken de beoordeling van visumaanvragen van Surinamers
beïnvloedt, gezien het recente rapport «Racisme bij het Ministerie van
Buitenlandse Zaken: een verkennend onderzoek» (december 2022) impliceert
dat racistische opvattingen, vooroordelen en vooringenomenheid ook kunnen
bestaan bij personeel dat visumaanvragen behandelt? Zo ja, op welke
termijn? Zo niet, kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
Bij de CSO wordt, ook gezien de grote mate van diversiteit van de medewerkers, veel aandacht besteed aan een veilige werkomgeving waarin geen
ruimte is voor discriminatie. Het Racismerapport, diversiteit en inclusiviteit
zijn onderwerpen die nadrukkelijk op de agenda staan. In dit kader worden
door de CSO ook unconscious bias-workshops georganiseerd.
Binnen de CSO wordt door verschillende regionale teams beslist. Zij toetsen
de aanvragen op basis van objectieve beoordelingscriteria, die vastgelegd zijn
in de EU-Visumcode, en op basis van lokale informatie die binnen de
regionale teams voorhanden is. Er zijn voldoende waarborgen in het proces
die vooringenomenheid of vooroordelen uitsluiten.
Vraag 8
Kunt u toelichten in hoeverre er sprake is van een ontwikkeling waarbij
ambassades de behandeling en beoordeling van visumaanvragen uitbesteden? Is hier sprake van groei, en kunt u toelichten wat de redenen zijn voor
ambassades om de beoordeling van visumaanvragen in Den Haag te laten
doen?
Antwoord 8
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het visumbeslisproces sinds
2017 stapsgewijs gecentraliseerd (in overeenstemming met de mogelijkheden
die de EU-Visumcode hiertoe biedt). Dit betreft geen uitbesteding naar
externe partijen maar overheveling naar het Ministerie van Buitenlandse
Zaken in Den Haag. De beslissingen op visumaanvragen worden niet meer
genomen door de posten, maar centraal door de beslismedewerkers bij de
CSO in Den Haag in samenwerking met andere ketenpartners. Daarbij wordt
ervoor zorg gedragen dat actuele lokale informatie over de context waarin de
aanvraag is gedaan voldoende is gewaarborgd voor een gedegen informatiepositie van de beslismedewerkers bij de CSO. Het voordeel van centraal
beslissen op visumaanvragen is naast harmonisatie van het visumproces en
de CSO als kenniscentrum, een objectievere beoordeling van de visumaanvragen door een gescheiden front- en back-office. Het enige wat is uitbesteed
is de inname van de aanvraag (zie antwoord op vraag 4).
Vraag 9
Is een vergelijkbare groei in afwijzingen te zien bij visumaanvragen uit andere
landen waarbij, net als bij Suriname, de beoordeling van aanvragen
plaatsvindt in Den Haag en niet op de ambassade van het desbetreffende
land? Kunt u deze toelichten? Kunt u hierbij specifiek ingaan op landen wiens
inwoners vaak een nauwe familieband hebben in Nederland, zoals Turkije,
Marokko en Indonesië?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 9
De toe- of afname van afwijzingen varieert per land. Uit onderstaande tabel
blijkt dat het weigeringspercentage van Indonesië en Turkije een stijging
vertoont. Voor Marokko vertoont het weigeringspercentage vanaf 2020 een
daling.

Tabel 2: Weigeringspercentages visumaanvragen in Indonesië, Turkije en Marokko
Land

2022

2021

2020

2019

2018

2017

Marokko
Indonesië
Turkije

25,3%
7,5%
18,5%

22,5%
6,3%
19,1%

37,4%
3,2%
18,9%

33,8%
2,4%
15,8%

29,6%
2,9%
11,9%

22,4%
1,7%
8,9%

Vraag 10
Welke mogelijkheden ziet u om visumaanvragen weer te behandelen in het
land waarin de aanvraag is gedaan? Kunt u uw antwoord toelichten, inclusief
op welke termijn dit weer mogelijk is?
Antwoord 10
Het weer behandelen van visumaanvragen door de ambassades is niet aan
de orde. Zie verder het antwoord op vraag 8.
Vraag 11
Welke mogelijkheden ziet u om de kosten voor visumaanvragen voor de
aanvrager weer terug te brengen door de verwerking hiervan niet uit te
besteden aan commerciële bedrijven?
Antwoord 11
Met het centraliseren van het visumbeslisproces naar de CSO in Den Haag en
het wereldwijd uitbesteden van de inname van aanvragen aan externe
dienstverleners, is de rol van de posten en daarmee de personele capaciteit
van de ambassades in het visumproces beperkter geworden. Het beëindigen
van de inzet van externe dienstverleners zou resulteren in een aanzienlijke
vermindering van de dienstverlening aan visumplichtige burgers. Zo zou het
aantal visumaanvragen dat kan worden ingenomen via de ambassades lager
zijn dan wanneer gebruik wordt gemaakt van een externe dienstverlener.
Daarnaast zouden aanvragers weer (verder) moeten reizen om de visumaanvraag in te dienen bij de ambassades en daarvoor hogere kosten voor reis en
verblijf moeten betalen. Zie ook het antwoord op vraag 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4