Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 868

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 oktober 2020
Hierbij informeer ik uw Kamer over de stand van zaken van de aanvraag
tot aanwijzing van de BSO-bus1 als bijzondere bromfiets. In deze brief
schets ik het proces dat sinds de laatste Kamerbrief van 16 juli jl.2 is
doorlopen. Dat proces heeft mij gebracht tot het voornemen om de
BSO-bus aan te wijzen als bijzondere bromfiets en daarmee toe te laten
tot het verkeer op de weg. Gezien uw verzoek om volledig op de hoogte te
worden gehouden op dit dossier hecht ik er aan het doorlopen proces kort
uiteen te zetten.
Op 10 oktober 2019 heeft de fabrikant de nu lopende aanvraag ingediend
voor de aanwijzing van de BSO-bus als bijzondere bromfiets. Na een
controle of de aanvraag volledig was, is advies gevraagd aan de Dienst
Wegverkeer (RDW) voor een technische beoordeling en is de Stichting
Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) een second
opinion (aanvullend advies) gevraagd op het veiligheidsrapport van de
fabrikant. Uw Kamer is op 19 december 2019 en 16 juli 2020 over de stand
van zaken van de aanvraag nader geïnformeerd.3
Technische beoordeling RDW
De RDW heeft gekeken naar de veiligheid van het voertuig en de kwaliteit
van het productieproces. De RDW schrijft dat aan alle eisen uit de
Beleidsregel aanwijzing bijzondere bromfietsen is voldaan, met uitzondering van het toegelaten maximum aantal van 8 passagiers. De sterkte
van deze zitplaatsen en de overige onderdelen van het voertuig voldoen
wel aan de eisen. Naar aanleiding van een motie van uw Kamer is voor
deze specifieke aanwijzing van deze eis met betrekking tot het maximale

1

In de officiële aanvraag tot aanwijzing Stint-bus genoemd.
Kamerstuk 29 398, nr. 844
3
Kamerstuk 29 398, nr. 789
2

kst-29398-868
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 868

1

aantal personen afgeweken.4 Randvoorwaarde was daarbij dat sprake is
van een convenant met de kinderopvangsector dat voldoende juridisch
afdwingbaar is. Het convenant is op 10 juli 2019 met uw Kamer gedeeld5.
In de bijlage treft u het advies van de RDW aan6.
Veiligheidsrapport van TNO en aanvullend advies SWOV
In de Kamerbrief van 19 december 2019 is gemeld dat het veiligheidsrapport van de aanvrager is beoordeeld door de SWOV. Deze beoordeling
door de SWOV is gedeeld met de aanvrager met het verzoek om een
nieuw rapport op te stellen en daarbij rekening te houden met de
bevindingen van de SWOV. Naar aanleiding hiervan heeft de fabrikant aan
TNO gevraagd om een hernieuwd veiligheidsrapport voor hem op te
stellen. TNO heeft naar de veiligheid van de BSO-bus gekeken en
constateert hierbij dat de BSO-bus beter is te besturen dan de eerdere
Stint, dat het remmen beter doseerbaar is en dat de bediening vergelijkbaar is met die van een bromfiets. TNO stelt ook vast dat de tekortkomingen van de oude Stint zoals beschreven in de technische analyse van
de oude Stint, in de vernieuwde BSO-bus aantoonbaar zijn opgelost.
Daarnaast stelt TNO dat de passieve veiligheid van de BSO-bus laag is.
Verkeersveiligheid kan alleen geborgd worden door het kiezen van veilige
routes, zoveel mogelijk gescheiden van snelverkeer zodat de kans op een
botsing met snelverkeer wordt geminimaliseerd.
Het TNO-rapport is aan de SWOV aangeboden voor een second opinion
(aanvullend advies). De bevindingen van de SWOV zijn gedeeld met de
fabrikant waarop de fabrikant een aangepast TNO-rapport heeft aangeboden. Dit aangepaste rapport is eveneens aan de SWOV aangeboden
voor een second opinion (aanvullend advies). Naar aanleiding van deze
beoordeling van de SWOV, heb ik uw Kamer op 16 juli geïnformeerd dat
de SWOV de ruimte krijgt om de methodiek die werd ontwikkeld, te
finaliseren zodat zij een betrouwbare risico-inventarisatie kan uitbrengen
over de veiligheid van een te beoordelen voertuig.
Uitkomsten risico-inventarisatie door de SWOV
De uitkomsten van deze inventarisatie zijn op 1 oktober jl. aan het
ministerie aangeboden. Ik stuur u hierbij de risico-inventarisatie van de
BSO-bus toe7, alsook een algemene beschrijving van de gebruikte
methodiek en een begeleidend schrijven8. De SWOV constateert het
volgende:
«Op basis van de uitgevoerde risico-inventarisatie van de BSO-bus zijn
door de experts verscheidene risico’s geconstateerd waarvan zowel de
«kans» op het ongeval als het «gevolg» ervan is ingeschat als «middelgroot» of «groot». Deze risico’s hebben betrekking op: de plaats en
bescherming van de bestuurder, de belasting van het voertuig, de
taakbelasting van de bestuurder, de afmetingen en massa van het
voertuig, en de inzittendenbescherming. Er zijn minstens evenveel risico’s
geïdentificeerd waarvan de ernst van de mogelijke gevolgen als «groot» is
ingeschat door de experts. Bij bijna al deze risico’s is de ingeschatte
letselernst zo groot vanwege de kwetsbaarheid van de inzittenden. Door
het grotendeels ontbreken van een beschermende schil kunnen zeer
ernstige en zelfs dodelijke verwondingen optreden indien de geschetste
4

Kamerstuk 29 398, nr. 693
Kamerstuk 29 398, nr. 734
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
7
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
8
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
5
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 868

2

risicovolle situaties tot een ongeval leiden. We benadrukken dat de lijst
met risico’s niet uitputtend is: nieuwe en onvoorziene ontwikkelingen of
gedragsreacties kunnen leiden tot nieuwe risico’s. Het rapport bevat géén
advies over het wel of niet toelaten van het voertuig. Wel geeft dit rapport
een overzicht van risico’s waarmee rekening moet worden gehouden bij
de beslissing om de BSO-bus al dan niet op de openbare weg toe te laten.
Overigens geldt dat sommige risico’s inherent zijn aan verkeersdeelname
en nooit alle risico’s geheel weggenomen kunnen worden.»
Conclusie n.a.v. de informatie van de experts
In reactie op de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid
heb ik uw Kamer gemeld dat de ontvangen adviezen van de RDW en
SWOV bindend zijn voor de besluitvorming totdat er een onafhankelijke
keuringsinstantie is ingericht.9 De RDW heeft een positief advies uitgebracht over de technische veiligheid van de BSO-bus. Ook TNO komt tot
positieve conclusies hierover. De risico-inventarisatie van de SWOV geeft
een overzicht van de geïdentificeerde risico’s waarmee bij de beslissing
om de BSO-bus al dan niet op de weg toe te laten rekening moet worden
gehouden. Zoals de SWOV schrijft bevat het rapport geen advies over het
wel of niet toelaten van het voertuig en kunnen de uitkomsten meegewogen worden bij een beslissing om een LEV al dan niet toe te laten tot
de weg. Dat betekent dat er geen twee bindende adviezen liggen terwijl er
besluitvorming moet plaatsvinden. Om die reden stel ik uw Kamer in
kennis over de wijze waarop ik tot het voornemen ben gekomen om de
Stint-bus aan te wijzen en over de wijze waarop in de toekomst invulling
wordt gegeven aan een volledig onafhankelijke beoordeling.
In het LEV-kader dat wordt ontwikkeld, over de voortgang waarvan ik Uw
Kamer onlangs heb geïnformeerd,10is de RDW de beoogde onafhankelijke
keuringsinstantie. Zoals uw Kamer is gemeld, is daarvoor een wetswijziging nodig. Dat betekent dat een langer proces doorlopen moet worden
om de RDW als onafhankelijke keuringsinstantie in te stellen. Daarom wil
ik kijken hoe in de toekomst toch kan worden geborgd dat een integrale
risicobeoordeling plaatsvindt, zonder dat ik daarover afwegingen moet
maken. Een oplossing die is besproken met de RDW en de SWOV, is om
tot die tijd de algemene risico-inventarisatie van de SWOV onderdeel te
maken van de informatie die de RDW meeneemt in zijn beoordeling. Op
die manier kan de RDW ook meteen kijken naar de risico’s die op basis
daarvan worden gesignaleerd. Dat heb ik nu ook gevraagd aan de RDW en
de uitkomst daarvan treft u in bijlage11. De RDW herkent de risico’s die de
SWOV identificeert. Aan deze risico’s is volgens de RDW extra aandacht
besteed bij het testen van het voertuig destijds. De RDW concludeert dat
de uitkomsten van de risico-inventarisatie van de SWOV het positieve
advies van de RDW niet wijzigen. Daarnaast merkt de SWOV op dat
sommige risico’s inherent zijn aan verkeersdeelname en nooit alle risico’s
geheel weggenomen kunnen worden. De kans op een aanrijding op
kruisingen en kruispunten (oversteekplaatsen) en op wegen met een
limiet van 50 km/uur en hoger is een kenmerk van het huidige, nog niet
volledig duurzaam veilig ingerichte wegverkeer. Het risico is dus, volgens
de SWOV, aanwezig voor alle kwetsbare verkeersdeelnemers, ook
wanneer zij gebruik maken van nu al op de weg toegelaten voertuigen,
zoals – al dan niet elektrisch ondersteunde – fietsen en bakfietsen. Het is
daarnaast evident dat een BSO-bus, net als andere licht elektrische
voertuigen, niet de beschermende schil kan bieden aan de bestuurder of
inzittenden die een auto of bus wel kan bieden.
9

Kamerstuk 29 398, nr. 758
Kamerstuk 29 398, nr. 866
11
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 868

3

Gelet op het bovenstaande ben ik gekomen tot het voornemen om de
BSO-bus aan te wijzen als bijzondere bromfiets. Daarbij weegt voor mij
mee dat met de kinderopvangsector een convenant is gesloten met
afspraken over het veilig gebruik van de BSO-bus. Deze afspraken, met
Uw Kamer gedeeld op 10 juli 201912, zijn dat bestuurders van de BSO-bus
minstens 18 jaar oud zijn, een rijvaardigheidstraining hebben gevolgd en
dat gebruik wordt gemaakt van veilige routes. De naleving van deze
afspraken wordt gemonitord door een onafhankelijke commissie aan de
hand van steekproeven.
Tot slot
Ik realiseer me dat mijn voornemen de nodige emoties kan oproepen. Dat
is begrijpelijk gezien de tragische aanleiding. Dat is een extra reden
waarom ik het belangrijk vind om uw Kamer inzicht te bieden in het
proces naar dit voornemen. Net als de SWOV ben ik me ervan bewust dat
het deelnemen aan het verkeer risico’s met zich meebrengt. Door ook de
generieke omstandigheden van verkeersdeelname te verbeteren, zoals de
realisatie van veiliger infrastructuur, wordt een deel van de inherente
risico’s aan verkeersdeelname verminderd. De SWOV schrijft in relatie tot
het toelaten van licht elektrische voertuigen (LEVs) in het algemeen om bij
het nieuwe toelatingskader voor LEVs te kijken naar de beoogde plek op
de weg van LEV’s en het beoogde functionele gebruik van het voertuig in
kwestie, waaronder het vervoeren van kwetsbare passagiers, daarbij
zwaar te wegen. Zoals ik uw Kamer heb gemeld in de verzamelbrief voor
het AO Verkeersveiligheid van 8 oktober aanstaande ben ik voornemens
precies op het punt van de plek op de weg een verdiepende discussie te
organiseren met medeoverheden, Fietsersbond en ANWB. Daarnaast laat
ik per categorie van de nieuwe beoogde categorie-indeling van LEVs,
risicoprofielen opstellen die vervolgens worden vertaald naar eisen voor
het gebruik op de weg.
De fabrikant is mondeling op de hoogte gebracht van mijn voornemen,
evenals de nabestaanden van het ongeval in Oss. Het besluit op de
aanvraag zal binnenkort worden genomen. Aan dat besluit zullen
voorschriften en beperkingen verbonden zijn, zoals dat de naleving van
het bovengenoemde convenant randvoorwaardelijk is voor de aanwijzing
en de voorschriften en beperkingen die zijn opgenomen in de Beleidsregel
aanwijzing bijzondere bromfietsen. Van het besluit zal – zoals gebruikelijk
– mededeling worden gedaan in de Staatscourant.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

12

Kamerstuk 29 398, nr. 734

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 398, nr. 868

4