Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

27 858

Gewasbeschermingsbeleid

Nr. 412

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2017
Uw Kamer heeft in het Algemeen Overleg Landbouw- en Visserijraad op
9 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1058) mijn ambtsvoorganger
verzocht u te informeren over wat er op het gebied van kleine toepassingen1 van gewasbeschermingsmiddelen door het Fonds Kleine
Toepassingen en de hulploketten bij de uitvoeringsorganisaties in gang is
gezet en welke uitdagingen er nog liggen.
Mijn vergezicht voor het gewasbeschermingsbeleid is dat we toe moeten
naar meer geïntegreerde gewasbescherming. Dat is waar ik de komende
jaren op zal inzetten, samen met de sector. Geïntegreerde gewasbescherming houdt in dat eerst wordt ingezet op preventieve maatregelen, dan op niet-chemische maatregelen en vervolgens op het
zorgvuldig inzetten van gewasbeschermingsmiddelen. Ik wil benadrukken
dat veel agrarische ondernemers al op deze manier werken.
Ik zal mij op Europees en nationaal niveau inzetten voor een effectief
middelen- en maatregelenpakket. Hierin passen niet alleen haalbare,
betaalbare en milieuvriendelijke niet-chemische maatregelen,
laag-risicomiddelen en basisstoffen, maar ook gewasbeschermingsmiddelen voor kleine teelten.

1

kst-27858-412
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Kleine toepassingen zijn toepassingen in de land- en tuinbouw van een gewasbeschermingsmiddel, die vanwege het beperkte gebruik in een grote teelt of vanwege het geringe
areaal van een teelt, voor de industrie commercieel niet interessant zijn, daar de terugverdienmogelijkheden zich niet verhouden tot de kosten van de wettelijke toelatingsprocedure van het
gewasbeschermingsmiddel voor die toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 858, nr. 412

1

Nationale activiteiten
Expert Centre Speciality Crops
De rijksoverheid (EZ, NVWA en Ctgb) en de stakeholders (Agrodis,
Artemis, LTO-Nederland, Nefyto, Plantum, Wageningen University &
Research), hebben het Expert Centre for Speciality Crops (ECSC)
opgericht. Het ECSC is het kennisnetwerk dat is toegesneden op kleine
teelten en gewasbeschermingsmiddelen en -maatregelen die van belang
zijn om deze – meestal hoogwaardige – teelten in Nederland mogelijk te
blijven maken.
Loket Kleine Toepassingen
Het Loket Kleine Toepassingen (hierna Loket) van de NVWA geeft
landbouwkundige adviezen onder meer aan toelatingshouders en de
agrarische sector om kleine toepassingen beschikbaar te krijgen. Het
Loket heeft een centrale uitvoerende rol tussen de toelatingshouders van
gewasbeschermingsmiddelen, vertegenwoordigers van de agrarische
sector en de Nederlandse toelatingsautoriteit het College voor de
toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Steeds
met het oogmerk de beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen
(inclusief laag risicomiddelen en basisstoffen) en niet-chemische
maatregelen ten behoeve van kleine toepassing te bevorderen.
Deze activiteiten hebben in 2016 geleid tot de uitbreiding van de toelating
van 29 middelen met in totaal 170 kleine toepassingen in de verschillende
sectoren.
Ook is medio 2017 de verplichting vervallen om bij een toelatingsaanvraag de bovenliggende gewasgroep te claimen bij algemeen voorkomende ziekten, plagen en onkruiden, waardoor een uitbreiding van de
toelating voor een kleine toepassing is vereenvoudigd.
Fonds Kleine Toepassingen
Het Fonds Kleine Toepassingen (hierna Fonds) geeft financiële ondersteuning voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biologische bestrijders voor kleine toepassingen. In 2016 heeft het Fonds
ongeveer 240.000 euro toegekend voor projecten die de uitbreiding
beogen van 11 toegelaten middelen met kleine toepassingen in de
akkerbouw, vollegrondsgroenteteelt, fruitteelt, glasgroententeelt,
bloemisterij en/of boomkwekerij en vaste planten. In 2016 is daadwerkelijk
de toelating van 7 middelen uitgebreid met een bijdrage uit het Fonds. De
cijfers over 2017 zijn nog niet bekend.
Het bedrijfsleven (LTO-Nederland, Nefyto) en het Ministerie van LNV
financieren het Fonds, ieder voor 50%. De totale bijdrage is maximaal
400.000 euro per jaar in de periode 1 november 2015 tot met 31 december
2019.
Kleine Toepassingen bij Ctgb
Het Ctgb heeft speciaal team samengesteld voor het afhandelen van de
aanvragen voor kleine toepassingen. Ook heeft het Ctgb sinds enige jaren
een Coördinator Kleine Toepassingen. Door deze bundeling van expertise
kan het Ctgb de aanvragen efficiënt afhandelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 858, nr. 412

2

Internationale activiteiten
De problematiek van de kleine toepassingen blijf ik samen met het
bedrijfsleven ook in de internationale gremia op de agenda zetten.
Europese Minor Use Co-ordination Facility
Nederland heeft samen met Frankrijk en Duitsland aangedrongen op een
Europees Minor Use Co-ordination Facility (MUCF). Dit MUCF is sinds
2015 actief. Het doel is om door samenwerking met de andere lidstaten de
beschikbaarheid van chemische- en niet chemische middelen en
maatregelen voor kleine toepassingen in Europa en Nederland te
bevorderen. Daarnaast beoogt Nederland het gelijke speelveld in Europa
te vergroten door harmonisatie van de toelating van gewasbeschermingsmiddelen voor de kleine toepassingen (artikel 51 van de Europese
gewasbeschermingsverordening (EG) Nr. 1107/2009).
Samen met de vertegenwoordigers van de sector is de NVWA deelnemer
in de Europese Commodity Expert Group on minor uses voor zaadproductie, groenten en fruit, en siergewassen. Daarnaast is de NVWA samen
met het Ctgb deelnemer aan de Horizontal Expert Group en aan de
vergaderingen van de MUCF met de voorzitters van alle «commodity»
groepen. Op mondiaal niveau neemt de NVWA deel aan werkgroepen in
OESO-verband.
Europees netwerk onderzoek geïntegreerde gewasbescherming kleine
toepassingen
Het doel van het netwerk was het niveau van geïntegreerde gewasbescherming in Europa te verhogen door samenwerking te creëren in
nationaal onderzoek en kennisverspreiding van de lidstaten met Europese
initiatieven. Het netwerk (ERANET C-IPM) is 2016 afgerond. In het netwerk
is expliciet aandacht gevraagd voor kleine toepassingen. EZ en de NVWA
hebben namens Nederland actief in dit netwerk geparticipeerd, bijvoorbeeld met de inbreng van de vijf belangrijkste kleine toepassingen die
voor Nederland en voor Europa van belang zijn. Begin 2017 zijn er twee
onderzoeksprojecten gehonoreerd die zich richten op voor Nederland
belangrijke kleine toepassingen.
Uitdagingen
Ik blijf inzetten op nog verder uitbouwen van de samenwerking met de
Europese lidstaten onder coördinatie van de MUCF met als uiteindelijke
doel een Europese geharmoniseerde toelating van gewasbeschermingsmiddelen voor kleine toepassingen.
De NVWA en het Ctgb werken met prioriteit aan een aanpassing van de
beslismethodiek voor kleine toepassingen en verkennen wat de mogelijkheden zijn voor een zonale/Europese lijst van kleine toepassingen
(Kamerstuk 27 858, nr. 395).
Daarnaast is het juist voor gewasbeschermingsmiddelen met een kleine
toepassing een uitdaging om de niet-chemische maatregelen te benutten
en te ontwikkelen conform de principes van geïntegreerde gewasbescherming. Dat vraagt eveneens een transitie waarbij het bedrijfsleven
een belangrijke rol heeft. Het ECSC is hét kennisnetwerk waar in samen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 858, nr. 412

3

werking met alle betrokken partijen die uitdaging vorm moet krijgen. Het
Fonds kan dit financieel ondersteunen bijvoorbeeld voor de aanvragen
voor laag-risicomiddelen en basisstoffen.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 27 858, nr. 412

4