Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

Nr. 498

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 oktober 2020
Op 7 juni 2018 heb ik u geïnformeerd over de ontwikkeling van de
bevolkingsonderzoeken op Caribisch Nederland (Kamerstuk 34 775 XVI,
nr. 133). Met deze brief wil ik u informeren over de voortgang en wil ik een
doorkijk geven naar de doelstellingen die ik de komende jaren wil
bewerkstellingen door een opdrachtverlening aan het RIVM.
In Europees Nederland wordt het bevolkingsonderzoek naar borst-,
baarmoederhals- en darmkanker gefinancierd vanuit de rijksoverheid
(Rijksbegroting) en uitgevoerd door de screeningsorganisatie (SO) onder
regie van RIVM-CvB. Op dit moment wordt geen structureel bevolkingsonderzoek naar kanker uitgevoerd op Caribisch Nederland en bestaat er
geen overkoepelende Caribische screeningsorganisatie. Screening van
inwoners gebeurt wanneer daar directe aanleiding voor is en binnen de
bestaande zorgstructuren. Om dit op korte termijn verder te brengen heb
ik in 2018 het RIVM gevraagd om een verkenning te starten en een notitie
en kwaliteitsdocument op te leveren met een advies voor de uitvoering en
organisatiestructuur van de pilots bevolkingsonderzoeken op Caribisch
Nederland.
Parallel zijn eind 2018 door het Zorgverzekeringskantoor (ZVK) alvast
voorbereidingen gestart voor een pilot bevolkingsonderzoek naar
borstkanker op Bonaire om een eerste concrete stap te zetten. In oktober
2019 is de pilot gestart en in totaal zijn 341 vrouwen gescreend. De pilot
liep tot mei 2020, maar is door de coronacrisis vroegtijdig gestopt. Daarna
heb ik het RIVM – dat niet betrokken is geweest bij de pilot – gevraagd om
de pilot te evalueren en advies te geven over de vraag of het verantwoord
is om de pilot door te laten gaan en zo ja op welke manier. Door de
coronapandemie is hierbij ook advies gevraagd hoe de pilot het beste

kst-32793-498
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 793, nr. 498

1

weer opgestart zou kunnen worden. Het evaluatieverslag van de pilot is
op de website van het RIVM te vinden1.
Uit de evaluatie blijkt dat men trots is op wat is neergezet en dat er
gezondheidswinst is behaald bij een aantal vrouwen, waarbij vroegtijdig
borstkanker is opgespoord. Tegelijkertijd biedt ze ook concrete handvaten
om de bevolkingsonderzoeken op Caribisch Nederland verder uit te
werken. Ik heb daarom het RIVM gevraagd om op basis van deze
informatie een plan te maken voor het opzetten van een duurzame
programmastructuur voor bevolkingsonderzoeken op Caribisch
Nederland, waarvan de basis uiterlijk 2022 staat. Daarbij heb ik gevraagd
actie te ondernemen om te komen tot een volwaardig Caribische
screeningsorganisatie voor de uitvoering op Bonaire, die makkelijk
uitgebreid kan worden naar St. Eustatius en Saba. Hierin zitten verschillende onderdelen, zoals het herstarten van de pilot borstkankerscreening
op Bonaire, het omzetten van de pilot naar een volwaardig programma
uiterlijk zomer 2021, het starten van de pilots darmkanker en baarmoederhalskankerscreening op Bonaire en een plan van aanpak voor het opzetten
van bevolkingsonderzoeken op St. Eustatius en Saba. Met dit laatste plan
van aanpak wordt ingezet op het zo snel mogelijk starten van een eerste
pilot op St. Eustatius en Saba. Een dergelijke opdrachtverlening aan het
RIVM past in de systematiek van verkenningen en werkwijze van het RIVM
en alle ervaring met de bevolkingsonderzoeken in Europees Nederland.
Ik blijf uw Kamer periodiek informeren over de ontwikkelingen van de
bevolkingsonderzoeken op Caribisch Nederland. Voor de zomer 2021
ontvangt u van mij een brief met de laatste stand van zaken.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

1

https://www.rivm.nl/bevolkingsonderzoek-borstkanker/professionals/actuele-ontwikkelingen/
evaluatie-pilot-borstkankerscreening-bonaire

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 793, nr. 498

2