1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

A

32 204

Goedkeuring van het voornemen tot opzegging
van het op 9 december 2002 te Genève
totstandgekomen Verdrag tot oprichting van het
Agentschap voor internationale
handelsinformatie en -samenwerking (AITIC), als
inter-gouvernementele organisatie

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 29 oktober 2009

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
5 november 2009.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 5 december 2009.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het voornemen tot opzegging van het op 9 december 2002 te
Genève totstandgekomen Verdrag tot oprichting van het Agentschap voor
internationale handelsinformatie en -samenwerking (AITIC), als intergouvernementele organisatie (Trb. 2003, 3 en 67).
Een toelichtende nota bij het voornemen tot opzegging treft u eveneens
hierbij aan.
De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

KST136670
0910ekkst32204-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 204, A en nr. 1

1

Toelichtende nota
Het advies van de Raad van State wordt niet
openbaar gemaakt, omdat het zonder meer
instemmend luidt (artikel 25a, vijfde lid jo
vierde lid, onder b, van de Wet op de Raad van
State).

In november 2001 werd in Doha (Qatar) tijdens de Ministersconferentie
van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) door enkele landen besloten, zich
te zullen inzetten voor de verbetering van de onderhandelingspositie van
ontwikkelingslanden in de WTO. De reden hiervoor was de geringe
deelname van deze landen aan het multilaterale handelssysteem en de
WTO. In maart 2002 kwam deze kwestie opnieuw aan de orde in Monterrey (VS) op een conferentie van de Verenigde Naties waar gesproken werd
over de samenhang tussen de (verschillende vormen van) financiering
van de ontwikkelingsagenda en de vereiste wederzijdse beleidsmaatregelen om de ontwikkelingsdoelen te bereiken.
Het secretariaat van de WTO heeft sinds 2002 een omvangrijk programma
voor technische assistentie en training opgezet ten behoeve van de
opbouw van kennis op handelsgebied in ontwikkelingslanden. Hieraan is
financiële steun verleend door een steeds grotere groep landen.
Nederland heeft vanaf het begin financieel aan dit programma bijgedragen.
Parallel hieraan heeft Nederland sinds 2003 ook het Agentschap voor
internationale handelsinformatie en -samenwerking (AITIC) gefinancierd,
samen met zes andere donoren (Denemarken, Finland, Ierland, het
Verenigd Koninkrijk, Zweden en Zwitserland). AITIC werd in 1998 als
non-gouvernementele organisatie (ngo) opgericht in Zwitserland. Het
stelde zich ten doel om de onderhandelingspositie van staten te verbeteren die reeds of nog niet lid zijn van de WTO en geen of een beperkte
vertegenwoordiging in Genève hebben. Dit had onder meer betrekking op
een groot aantal minst ontwikkelde landen (MOL’s) en voormalige Sovjet
Republieken.
AITIC onderscheidde zich van reeds bestaande organisaties door het
bieden van individuele steun die specifiek op de hulpbehoevende staten
was afgestemd. De organisatie wilde ontwikkelingslanden ondersteunen
door:
– op te treden als aanspreekpunt voor informatie op het gebied van
handel, handelsactiviteiten en handelsgerelateerde technische samenwerking en capaciteitsopbouw voor ontwikkelingslanden;
– ondersteuning in het opdoen van kennis over handelsaangelegenheden en het WTO systeem; en
– ondersteuning in het navolgen van eigen handelsbeleiddoeleinden, in
het voorbereiden van onderhandelingen en in andere WTO activiteiten.
De organisatie werd daartoe door middel van het Verdrag omgezet van
een ngo in een intergouvernementele organisatie; dit Verdrag is op
30 april 2004 in werking getreden, onder andere voor het Koninkrijk der
Nederlanden. De inzet was dat AITIC zich speciaal zou richten op het
ondersteunen van ontwikkelingslanden die lid willen worden van de WTO
en van kleine ontwikkelingslanden (met name MOL’s) die reeds WTO-lid
zijn, maar onvoldoende in Genève aanwezig zijn en ook in hun hoofdstad
over weinig onderhandelingscapaciteit beschikken. Nederland heeft AITIC
gesteund met in totaal € 3 000 000 voor de periode 2004–2008.
Hoewel de activiteiten van AITIC hebben geleid tot meer kennis bij
ontwikkelingslanden over de onderhandelingen en een beter voorbereide
positie in het onderhandelingsproces, is gaandeweg twijfel ontstaan over
de bereidheid van de organisatie om daadwerkelijk prioriteit te verlenen
aan activiteiten voor de MOL’s. Dit hangt wellicht samen met de diversiteit
binnen de groep ontvangende landen binnen AITIC, die inmiddels bestaat
uit landen in alle inkomenscategorieën van de lijst van het Development
Assistance Committee (de DAC-lijst) van ontwikkelingslanden.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 204, A en nr. 1

2

Bij het aflopen van de eerste vijfjarenperiode in de financiering van AITIC
eind 2008, hebben de zeven donoren gezamenlijk een externe evaluatie
laten uitvoeren. Volgens de evaluatie heeft de organisatie weliswaar goed
werk verricht, maar ontbreekt het aan effectiviteit en vooral de door
Nederland en andere donoren gewenste focus op niet in Genève vertegenwoordigde landen en MOL’s. Mede vanwege de noodzaak om te
komen tot maximale effectiviteit en verdere reductie van de beheerslasten
is besloten om de vaste vijfjaarlijkse financiering van AITIC te beëindigen.
Dit past ook in de opdracht met betrekking tot de taakstelling om reeds
langer lopende activiteiten en programma’s kritisch te beoordelen op nut
en noodzaak van continuering. Dit besluit is aan de Raad van Vertegenwoordigers, de Uitvoerende Raad en de Uitvoerende Directeur van AITIC
medegedeeld; zij zijn hiermee akkoord gegaan.
Met het stopzetten van de vaste vijfjaarlijkse financiering vervalt de
noodzaak partij te blijven bij het Verdrag. Aan AITIC is wel toegezegd dat
in een afbouwfase nog financiering kan worden verleend aan kortlopende,
door AITIC te formuleren projectvoorstellen ten behoeve van met name
MOL’s.
Koninkrijkspositie
Het verdrag geldt alleen voor Nederland. Goedkeuring van het voornemen
tot opzegging wordt derhalve alleen voor Nederland gevraagd.
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
A. G. Koenders
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 204, A en nr. 1

3