Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3007
Vragen van het lid Kathmann (PvdA) aan de Minister van Economische Zaken
en Klimaat over verkoop van levensgevaarlijk speelgoed op Bol.com
(ingezonden 24 maart 2022).
Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat), mede
namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 7 juni
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2417.
Vraag 1
Bent u bekend met de Radar-uitzending van 21 maart 2022 over «Levensgevaarlijk kinderspeelgoed makkelijk te verkopen via Bol.com»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Vindt u het ook zorgwekkend dat er op Bol.com levensgevaarlijk en giftig
speelgoed wordt verkocht en dat Bol.com daar vrijwel niets tegen doet?
Vindt u ook dat Bol.com alleen al een morele verantwoordelijkheid heeft, los
van eventuele juridische verplichtingen, om geen levensgevaarlijk en giftig
speelgoed aan te bieden op haar platform?
Antwoord 2 en 3
Het is inderdaad zorgwekkend wanneer gevaarlijk speelgoed wordt aangeboden. Consumenten moeten zowel online als in een fysieke winkel erop
kunnen vertrouwen dat speelgoed en alle andere aangeboden producten
voldoen aan geldende Europese veiligheidsregels. Ik vind dat iedere
marktpartij hierbij zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Diverse lopende
wetgevingstrajecten bevorderen dat marktpartijen daadwerkelijk hun
verantwoordelijkheid nemen.2 Daarnaast roep ik online marktplaatsen ook op
om de Product Safety Pledge na te leven. Met het ondertekenen van deze
vrijwillige afspraak hebben deze partijen toegezegd het Europese informatie-

1

Radar, 21 maart 2022 (https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/levensgevaarlijkkinderspeelgoed-makkelijk-te-verkopen-via-bolcom/).
2
Wetgevingstrajecten als: de Algemene Productveiligheidsverordening en de Verordening
Digitale Diensten. Het wetsvoorstel ter uitvoering van de Markttoezichtverordening is onlangs
aan de Kamer verstuurd.

ah-tk-20212022-3007
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

systeem3 te controleren op producten die door markttoezichthouders als
onveilig zijn bestempeld.4 Daarmee hebben online marktplaatsen laten zien
dat zij productveiligheid belangrijk vinden en hier zorg voor zullen dragen.
Ook Bol.com heeft de Product Safety Pledge ondertekend.
Vraag 4
Welke juridische verplichtingen heeft Bol.com wanneer er gevaarlijke
producten op haar platform worden verkocht? Is Bol.com juridisch aansprakelijk vanwege het niet (afdoende) controleren van het CE-keurmerk van
producten op haar platform?
Antwoord 4
In het handelsverkeer kunnen online marktplaatsen drie rollen hebben: een
verkopende rol, de rol van fulfilmentdienstverlener, en die van tussenpersoon.
Een online marktplaats wordt als verkoper beschouwd indien hij handelt voor
doeleinden die betrekking hebben op zijn eigen bedrijf, bijvoorbeeld door een
eigen merk aan te bieden.5 Wanneer blijkt dat deze producten onveilig zijn
kan de consument de online marktplaats als verkoper aanspreken en is deze
verplicht maatregelen te nemen.6
Alle geharmoniseerde producten (o.a. speelgoed, medische hulpmiddelen,
gereedschap) moeten worden voorzien van de bekende CE-markering
waarmee productconformiteit wordt aangeduid. Wanneer een online
marktplaats als fulfilmentdienstverlener is aan te merken, kan deze ook
bepaalde verplichtingen hebben, waaronder het verifiëren van de toepasselijke conformiteitsverklaring – de bekende CE-markering- en de daaraan ten
grondslag liggende technische documentatie van aangeboden producten.7
Een fulfilmentdienstverlener is een natuurlijk persoon of rechtspersoon die in
het kader van een handelsactiviteit diensten aanbiedt zoals opslag, verpakking en verzending zonder eigenaarschap over de betrokken producten.8
In de meeste gevallen is het echter zo dat de online marktplaats alleen als
tussenpersoon optreedt tussen een derde-verkoper en de consument. In die
hoedanigheid is de online marktplaats niet aansprakelijk wanneer hij geen
kennis had van onrechtmatige activiteiten en niet nalatig is geweest.9
Op basis van een samenwerkingsprotocol tussen de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA) en Bol.com uit 2019, moet laatstgenoemde navolging
geven aan verzoeken van de NVWA om een onveilig product of serie
producten te verwijderen. Ook kan Bol.com worden opgedragen om na de
verkoop een waarschuwing over dat product te plaatsen.10
Vraag 5
Gaat u Bol.com aanspreken en er bij hen op aandringen dat het moreel niet
wenselijk is dat zij, via hun platform, levensgevaarlijk speelgoed verkopen?

3

Voorheen Rapex, nu getiteld de Safety Gate, https://ec.europa.eu/safety-gate-alerts/screen/
webReport
4
Overeenkomst 1 van de Verbintenis productveiligheid (Product Safety Pledge), https://
ec.europa.eu/info/business-economy-euro/product-safety-and-requirements/product-safety/
product-safety-pledge_nl.
5
Overweging 23 Richtlijn (EU) 2019/771 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei
2019 betreffende bepaalde
aspecten van overeenkomsten voor de verkoop van goederen, tot wijziging van Verordening
(EU) 2017/2394 en Richtlijn (EG) 2009/22,
en tot intrekking van Richtlijn (EG) 1999/44 (PbEU2019, L 136/28).
6
Art. 7:17, 7:18, 7:21, 7:22 en 7:24 BW. Zie ook art. 5–7, 10 en 13–16 nieuwe Richtlijn consumentenkoop.
7
Artikel 4, tweede en derde lid, van Verordening (EU) 2019/1020
8
Art.3, sub 11. Verordening (EU) 2019/1020
9
Art.6:196c BW
10
Art. 5.1, Art. 6.1 Samenwerkingsprotocol tussen de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
en Bol.com, https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
detail?id=2019D30503&did=2019D30503.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Ik heb in het kader van het voorstel voor de nieuwe Verordening Algemene
Productveiligheid,11 welke verderop in deze beantwoording wordt toegelicht,
regelmatig contact met diverse online marktplaatsen over productveiligheid,
waaronder ook Bol.com. Hierbij maak ik duidelijk dat ik mij in de onderhandelingen voor dit wetsvoorstel inzet voor gepaste verantwoordelijkheden voor
alle marktdeelnemers, waaronder ook online marktplaatsen.
Vraag 6
Bent u ook van mening dat, ondanks het feit dat de verkoop via externe
verkopers verloopt, Bol.com de verantwoordelijkheid heeft om gevaarlijk
speelgoed van hun platform te weren?
Antwoord 6
Ik vind dat iedere marktpartij zijn verantwoordelijkheid moet nemen om
gevaarlijke producten te weren. Ik pleit hier dan ook voor in de onderhandelingen over de Verordening Algemene Productveiligheid.
Vraag 7, 8 en 9
Hoe staat het om die reden met de door uw voorganger aangekondigde
stappen om platforms, net zoals in fysieke winkels, aan te kunnen spreken
wanneer zij gevaarlijke producten zoals speelgoed verkopen?12
Hoe gaat u er voor zorg dragen dat platforms, zoals Bol.com, ook aan de
voorkant meer verantwoordelijkheid gaan nemen over de producten die zij op
hun platform verkopen?
Bent u om die reden bereid om gebruik te maken van de mogelijkheid om in
de Europese-Unie-richtlijn verkoop goederen platforms, zoals Bol.com, als
verantwoordelijk verkoper aansprakelijk te stellen? Welke andere maatregelen
zijn er mogelijk om Bol.com en andere platforms meer verantwoordelijkheid
te laten nemen over de producten die zij via hun platform verkopen?
Antwoord 7, 8 en 9
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van platforms en productveiligheid. Over diverse wetsvoorstellen lopen Europese onderhandelingen.
De relevantie van deze Europese wetgevingstrajecten licht ik hieronder toe.
Ook ga ik in op andere maatregelen die zijn genomen om onveilige producten te weren van online marktplaatsen.
Op 23 april 2022 bereikten de Europese Commissie, de Raad en het Europees
Parlement een akkoord over de Digital Services Act, DSA (Verordening inzake
Digitale Diensten).13 Op grond van de DSA moeten online marktplaatsen
bepaalde informatie opvragen, zoals de contactgegevens van de verkoper en
productinformatie, voordat ze een product op de website mogen plaatsen.
Online marktplaatsen moeten zo ingericht worden dat derden deze vereiste
informatie ook kunnen plaatsen. Deze verplichtingen kunnen ook helpen in de
bescherming van consumenten tegen aanbod van onveilige producten.
Verder onderhandel ik op dit moment samen met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de Verordening Algemene Productveiligheid.
Dit initiatief kan ervoor zorgen dat online marktplaatsen ook voor nietgeharmoniseerde producten, dus producten waarvoor nog geen sectorspecifieke EU-wetgeving bestaat, meer verantwoordelijkheden krijgen. Het gaat
dan bijvoorbeeld om verantwoordelijkheden ten aanzien van informatieverschaffing aan markttoezichthouders en controlemechanismen om de verkoop
van veilige producten te waarborgen.
De Markttoezichtverordening14 kan ervoor zorgen dat online marktplaatsen
die fulfilmentdiensten verlenen, aanvullende verplichtingen krijgen (zie ook
het antwoord op vraag15. Daarnaast regelt deze verordening dat markttoe11

Kamerstuk 22 112, nr. 3176
Kamerstuk 27 879, nr. 76.
13
European Commission, «Digital Services Act: Commission welcomes political agreement on
rules ensuring a safe and accountable online environment», https://ec.europa.eu/commission/
presscorner/detail/en/ip_22_2545, 23 april 2022.
14
Verordening (EU) 2019/1020 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende markttoezicht en conformiteit van producten en tot wijziging van Richtlijn 2004/42/EG en
de Verordeningen (EG) nr. 765/2008 en (EU) nr. 305/2011 (PbEU 2019, L 169).
15
Kamerstuk 27 879, nr. 76
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

zichtautoriteiten voldoende onderzoeks- en handhavingsbevoegdheden
krijgen om effectief toezicht te kunnen houden. Het gaat dan bijvoorbeeld om
de bevoegdheid om, indien noodzakelijk, online marktplaatsen ertoe te
verplichten informatie over een onveilig product te verwijderen of een
expliciete waarschuwing voor eindgebruikers te plaatsen.
Naast deze wetgevingsinitiatieven is in 2019 een samenwerkingsprotocol
ondertekend door Bol.com en de NVWA. Deze overeenkomst gaat verder dan
de Product Safety Pledge (zie ook het antwoord op vraag 2 en16 en is erop
gericht om producten die niet voldoen aan productveiligheidswetgeving te
weren en snel te verwijderen.17 Bol.com heeft in dit kader preventieve tools
ontwikkeld en verbeterd.
Gelet op voornoemde wetgevingsinitiatieven en de reeds gemaakte vrijwillige
afspraken met online marktplaatsen zie ik op dit moment geen reden om
aanvullende wetgeving te initiëren.
Vraag 10 en 11
Bent u ook van mening dat de door Bol.com aangekondigde maatregelen om
producten te weren aantoonbaar vrijwel geen effect heeft op het weren van
levensgevaarlijk speelgoed?
Vindt u het ook zeer onwenselijk dat Bol.com nog maanden wacht met het
handhaven op het CE-keurmerk, waardoor gevaarlijk speelgoed nog vrijelijk
kan worden gekocht op Bol.com?
Antwoord 10 en 11
Vanzelfsprekend vind ik het van belang dat er maatregelen worden genomen
door online marktplaatsen om onveilige producten te weren.18 Zoals in het
antwoord op vraag 7, 8 en 9 staat beschreven worden er tools ontwikkeld op
basis van het samenwerkingsprotocol tussen de NVWA en Bol.com. Het is
aan de toezichthouder om de effectiviteit van de genomen maatregelen te
beoordelen.
Vraag 12 en 13
Hoe kijkt u aan tegen de mogelijkheid om de «notice and take down»verplichting, waarvoor ook in het advies van de sociaaleconomische Raad
«Directe import van buiten de EU Gelijke bescherming én gelijk speelveld!»
wordt gepleit, in te zetten bij gevaarlijke producten, zoals speelgoed?
In hoeverre is het juridisch mogelijk om van deze «notice and take down» ook
wettelijk verplicht te maken? Indien dit mogelijk is, bent u ook bereid om deze
«notice and take down» verplicht te maken voor online platforms?
Antwoord 12 en 13
Onder het samenwerkingsprotocol (zie ook het antwoord op vraag19 is
Bol.com reeds verplicht om onveilige producten te verwijderen, of een
waarschuwing te plaatsen op zijn interface. In de markttoezichtverordening
wordt bovendien de bevoegdheid voor markttoezichthouders geregeld om dit
te gelasten (en in uiterste gevallen de toegang tot een online marktplaats te
blokkeren).20 Het wetsvoorstel voor de uitvoeringswet bij deze verordening is
onlangs aan uw Kamer verzonden. Met deze uitvoeringswet wordt het voor
Nederlandse toezichthouders mogelijk deze bevoegdheid te gebruiken mits
deze proportioneel is.21
Vraag 14
Gaat u de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit aansporen om daadkrachtiger te handhaven bij de verkoop van gevaarlijke producten, zoals speelgoed,
op platforms zoals Bol.com?

16

Kamerstuk 27 879, nr. 76
Samenwerkingsprotocol tussen de NVWA en Bol.com, https://www.tweedekamer.nl/
kamerstukken/detail?id=2019D30503&did=2019D30503, 9 juli 2019.
18
Zie ook de inzet van het Kabinet naar aanleiding van de publicatie van het Commissievoorstel
tot een Algemene Productveiligheidsverordening: Kamerstuk 22 112, nr. 3176
19
Kamerstuk 27 879, nr. 76
20
Art. 14, vierde lid, onder k, Verordening (EU) 2019/1020
21
Ibidem.
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 14
De NVWA is zeer alert op de verkoop van gevaarlijke producten en treedt
daadkrachtig op. De NVWA maakt daarbij gebruik van verschillende instrumenten zoals meldingen, eigen onderzoek en vrijwillige afspraken zoals de
Product Safety Pledge en het samenwerkingsprotocol tussen Bol.com en de
NVWA (zie ook het antwoord op vraag 2, 3 en22. Ik zie op dit moment dan
ook geen aanleiding om hen aan te sporen daadkrachtiger te handhaven.
Vraag 15
Bent u tevens bereid om met de Consumentenbond in gesprek te gaan om te
kijken of een intensievere samenwerking tussen de Consumentenbond en de
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit kan worden bewerkstelligd?
Antwoord 15
Ik heb vernomen dat de NVWA in het kader van hun periodieke overleg met
stakeholders op het domein van productveiligheid al in gesprek is met de
Consumentenbond. De NVWA geeft hierbij aan dat het contact met de
Consumentenbond gericht is op een nauwere samenwerking tussen hen met
betrekking tot het weren van onveilige producten in de onlinehandel,
waaronder die op (internationale) platforms. Ook richten zij zich op het
verhogen van het bewustzijn van de consument over mogelijke risico’s van
het doen van online aankopen buiten de EU.

22

Kamerstuk 27 879, nr. 76

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5