1. Eenmalige energietoeslag lage inkomens
Op 15 maart jl. is het Wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens bij de Tweede Kamer
ingediend. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de volgende twee bevoegdheden op grond van
de Participatiewet:
1. de bevoegdheid om in het kalenderjaar 2022 een eenmalige energietoeslag toe te kennen aan
huishoudens met een laag inkomen, gebruikmakend van het instrument van de categoriale
bijzondere bijstand, dus zonder dat het college hoeft vast te stellen dat de ontvanger de
kosten daadwerkelijk heeft gemaakt;
2. de bevoegdheid om de eenmalige energietoeslag ambtshalve (dus zonder aanvraag) toe te
kennen aan de huishoudens waarvan de getoetste inkomensgegevens bij de gemeente bekend
zijn.
Alvast overgaan tot uitbetaling van de eenmalige energietoeslagen
Nu het wetsvoorstel is ingediend bij de Tweede Kamer, wil ik gemeenten oproepen om
vooruitlopend op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel tot uitbetaling van de eenmalige
energietoeslagen over te gaan. Ik heb het parlement hiervan op de hoogte gesteld Daarbij wil ik
gemeenten ook nadrukkelijk oproepen te handelen conform de landelijke richtlijn, hetgeen
betekent dat huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum in aanmerking
komen voor de eenmalige energietoeslag van 800 euro. Als blijkt dat het aan gemeenten
toegekende budget hiervoor ontoereikend is, dan geef ik - zoals ik op 30 maart jl. heb toegezegd
in de Tweede Kamer - gemeenten de garantie dat zij hiervoor financieel worden gecompenseerd.
Ook ambtshalve toekenning aan Aio-gerechtigden mogelijk
Gemeenten kunnen de eenmalige energietoeslag ambtshalve toekennen aan de huishoudens
waarvan de getoetste inkomensgegevens bij de gemeente bekend zijn. Inmiddels is ook
ambtshalve toekenning van de eenmalige energietoeslag aan Aio (Aanvullende
inkomensvoorziening ouderen)-gerechtigden mogelijk. De Sociale Verzekeringsbank levert daartoe
de persoonsgegevens aan van de Aio-gerechtigden aan het Inlichtingenbureau. Ten behoeve van
de ambtshalve toekenning van de eenmalige energietoeslag, zijn hieraan de
bankrekeningnummers van de Aio-gerechtigden toegevoegd. Gemeenten kunnen via de bestaande
gegevensuitwisseling met het Inlichtingenbureau beschikking krijgen over deze gegevens.
Verhoogd budget
Het kabinet heeft op 11 maart jl. het voor de eenmalige energietoeslag gereserveerde budget met
480 miljoen euro verhoogd, van 199 miljoen euro naar 679 miljoen euro. Met het verhoogde
budget zal ongewijzigd worden ingezet op het bereiken van maximaal 800.000 huishoudens, maar
is het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag verhoogd van 200 euro naar 800 euro. Het
bedrag van 679 miljoen euro, bedoeld voor zowel de te verstrekken energietoeslagen als de
daaraan verbonden uitvoeringskosten, zal worden toegevoegd aan het gemeentefonds. De
minister van BZK zal deze middelen bij meicirculaire 2022 verdelen over de gemeenten aan de
hand van de reguliere verdeelsleutel voor de bijzondere bijstand.
Landelijke richtlijn eenmalige energietoeslag
Om een uniforme uitvoering van de eenmalige toeslag door gemeenten te bevorderen heeft het
ministerie van SZW in afstemming met de VNG een landelijke richtlijn opgesteld ten aanzien van
de doelgroep en het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag. De gemeente bepaalt zelf de
doelgroep en kan daarbij aansluiten bij de lokale inkomensgrens voor de bijzondere bijstand en
het gemeentelijk minimabeleid, bijvoorbeeld 120% van het sociaal minimum. Hiermee wordt
bevorderd dat aan zoveel mogelijk huishoudens de eenmalige energietoeslag ambtshalve kan
worden toegekend. Gemeenten wordt geadviseerd de volgende groepen uit te sluiten van het recht
op een eenmalige energietoeslag: (1) jongeren tot 21 jaar, (2) personen in een inrichting, (3) daken thuislozen en (4) studenten.
Handreiking eenmalige energietoeslag
In opdracht van het ministerie van SZW heeft Stimulansz een Handreiking eenmalige
energietoeslag opgesteld. Deze handreiking biedt achtergrondinformatie, handvatten en inspiratie
voor beleidskeuzes en uitvoering. In de bijlagen in deze handreiking zijn de landelijke richtlijn
eenmalige energietoeslag, modelbeleidsregels, modelbrieven en -beschikkingen en een
modelaanvraagformulier opgenomen.

2. Minimumbedragen voor de studietoeslag
Op 1 april 2022 treedt de nieuwe studietoeslag in werking en deze vervangt daarmee de
individuele studietoeslag. In het SZW gemeentenieuws 2022-1 heb ik op deze invoeringsdatum
een voorbehoud gemaakt vanwege nog aanhangig zijnde Algemene maatregel van bestuur (AMvB)
bij de Afdeling Advisering van de Raad van State. De Raad van State heeft op 9 maart 2022 een
positief advies uitgebracht.
Bij gelegenheid van het nader rapport heb ik gebruik gemaakt van de mogelijkheid de AMvB op
één punt aan te passen. In plaats van vaste bedragen wordt gekozen voor minimumbedragen per
leeftijdscategorie. Hiermee houd ik rekening met een wens in de Tweede Kamer en het decentrale
karakter van de regeling. Door minimumbedragen vast te leggen in de AMvB, kan het college van
B&W besluiten de hoogte van de studietoeslag per categorie hoger vast te stellen dan de
minimumbedragen. Een lager bedrag is dus niet mogelijk, noch een hoger bedrag op individuele
basis. De staffel voor bedragen is in de onderstaande tabel opgenomen. In de derde kolom staan
de netto minimumbedragen per leeftijdscategorie per maand.

Minimumbedragen studietoeslag per leeftijdscategorie per maand
Leeftijd in jaren
Verhouding jeugd WML
Netto
t.o.v regulier WML
minimumbedragen (in
euro’s) studietoeslag
per maand
21 en ouder
100,0%
300,00
20
80%
240,00
19
60,0%
180,00
18
50,0%
150,00
17
39,5%
118,50
16
34,5
103,50
15
30,0%
90,00

3. Kostendelersnorm
In Gemeentenieuws SZW 2021-6 werd bericht over maatwerk bij de kostendelersnorm (onderwerp
13). Afhankelijk van het individuele geval en de persoonlijke omstandigheden hebben gemeenten
ruimte om maatwerk toe te passen. Zo ook bij het tijdelijk uitzonderen van de kostendelersnorm.
Gemeenten is toen verzocht om gebruik te maken van de bestaande uitzonderingsmogelijkheid
van maatwerk op grond van artikel 18, eerste lid, Participatiewet bij het al dan niet toepassen van
de kostendelersnorm.
Wetswijziging kostendelersnorm naar 27 jaar
In het coalitieakkoord is afgesproken dat de kostendelersnorm wordt gewijzigd. In plaats van
inwonende jongvolwassenen tot 21 jaar zullen inwonende jongvolwassen tot 27 jaar niet langer
meetellen als kostendeler voor de uitkering van huisgenoten. Ik streef ernaar om uiterlijk in mei
een wijzigingsvoorstel via Nota van Wijziging bij het wetsvoorstel Breed offensief wordt
aangeboden aan de Tweede Kamer. De wijziging gaat in per 1 januari 2023, indien de Tweede
Kamer en de Eerste Kamer hiermee instemmen.
Maatwerk kostendelersnorm particuliere opvang ontheemden
Het tijdelijke verblijf van ontheemden heeft geen gevolgen voor de hoogte van de
bijstandsuitkering. Dit geldt ook voor Oekraïense ontheemden. De uitkeringsgerechtigde dient wel
bij de gemeente te melden dat hij/zij een ontheemde in huis heeft. Eventuele afspraken die zijn
gemaakt over een vrijwillige bijdrage die wordt ontvangen van de ontheemde dienen eveneens te
worden gemeld. Met betrekking tot de kostendelersnorm voor de bijstandsuitkering geldt het
volgende: wanneer het gaat om personen van 21 jaar en ouder, die tijdelijk inwonen bij een
uitkeringsgerechtigde, dan hoeft degene die tijdelijk inwoont niet mee te tellen voor de
kostendelersnorm. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om mensen in een crisissituatie, daklozen of
mensen die dakloos dreigen te raken. De gemeente dient dan vast te stellen dat het gaat om
tijdelijk verblijf.

Naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne verzoek ik hierbij gemeenten de kostendelersnorm op
grond van tijdelijk verblijf in ieder geval de eerste zes maanden niet toe te passen wanneer
bijstandsgerechtigden ontheemden tijdelijk in huis opnemen. Dit geldt voor ontheemden uit
Oekraïne, maar ook voor andere ontheemden in crisissituaties. Dit kan met behulp van maatwerk
op grond van artikel 18, eerste lid, Participatiewet.
Vrijwillige bijdrage in relatie tot bijstandsverlening
Als de bijstandsgerechtigde een vrijwillige bijdrage afspreekt met de ontheemde, moet de
bijstandsgerechtigde die op grond van de inlichtingenplicht (art. 17, eerste lid Pw) melden,
ongeacht de hoogte daarvan. Om problemen te voorkomen wordt aangeraden na een melding van
inwoning te informeren of een vrijwillige bijdrage wordt ontvangen en aan te geven dat dit moet
worden gemeld. Daarbij kan worden genoemd dat er geen consequenties voor de
bijstandsverlening aan verbonden worden, zolang deze (vrijwillige) bijdrage in redelijke
verhouding staat tot de te maken kosten. Daarbij kan ook worden aangegeven dat ook een later
overeengekomen bijdrage wel altijd gemeld moet worden. Voor de hoogte van een redelijke
bijdrage kan de wooncomponent binnen de Regeling opvang ontheemden Oekraïne als
uitgangspunt worden genomen (€ 215,- per volwassene per maand en € 55,- per minderjarige per
maand).
4. Aanpak Participatiewet en wetsvoorstel Breed Offensief
Op 21 februari heb ik de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over de voortgang van het traject
tot verbetering van de Participatiewet en de stand van zaken wetsvoorstel Breed Offensief.
Stand van zaken wetsvoorstel Breed Offensief
Het Wetsvoorstel Breed Offensief, dat maatregelen bevat om de kans op werk voor mensen met
een arbeidsbeperking te vergroten, is op 13 februari 2020 bij de Tweede Kamer ingediend. Na het
controversieel verklaren van het wetsvoorstel zijn twee maatregelen uit het wetsvoorstel
overgeheveld naar de Verzamelwet 2022. Deze maatregelen betreffen het wegnemen van de
knelpunten met de no-riskpolis en de harmonisering van de studietoeslag.
Ik vind het belangrijk dat de andere maatregelen van het Wetsvoorstel Breed Offensief, zoals de
verbeteringen in het bieden van ondersteuning op maat, de vrijlating voor mensen die in deeltijd
met loonkostensubsidie werken en de vereenvoudigingen in het instrument loonkostensubsidie
snel door de Kamer worden behandeld.
In het coalitieakkoord heeft het kabinet aangekondigd dat de kostendelersnorm wordt gewijzigd
zodat inwonende jongvolwassenen tot 27 jaar niet langer meetellen als kostendeler voor de
uitkering van huisgenoten. De beoogde inwerkingtreding van deze wijziging is 1 januari 2023. Ik
wil deze aanpassing regelen met een nota van wijziging bij het Wetsvoorstel Breed Offensief. Ik
streef ernaar deze in het voorjaar naar de Kamer te sturen.
5. Eenmalige subsidie voor versterking cliëntondersteuning
In de Wet maatschappelijke ondersteuning is geregeld dat de gemeente moet zorgen voor
onafhankelijke cliëntondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die
bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo
integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning,
preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen.
Uit onderzoek van RIVM blijkt dat de helft van de cliënten en professionals hier niet goed van op
de hoogte is. Ik wil gemeenten dan ook wijzen op de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor
het versterken van de cliëntondersteuning binnen hun gemeenten.
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een Regeling specifieke uitkering
versterking cliëntondersteuning (SUVCO). Met deze regeling worden gemeenten in staat gesteld
om aan de slag te gaan met de lokale versterking van cliëntondersteuning. Deze regeling loopt tot
en met 2023. De uitkering bedraagt maximaal € 50.000 per gemeente.
Gemeenten kunnen een aanvraag indienen. De specifieke uitkering wordt verstrekt voor
activiteiten ten behoeve van het lokaal versterken van de functie van cliëntondersteuning.
De activiteiten en de daarmee samenhangende kosten die in aanmerking komen voor de uitkering
zijn:

de inzet van projectleiding voor het lokaal versterken van de functie van
cliëntondersteuning;



het doen van onderzoek naar wat er nodig is om de functie van cliëntondersteuning lokaal
te versterken.
Aanvragen kunnen worden ingediend bij de Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUS-I).
Voor 2022 kunnen t/m 29 april 2022 aanvragen worden ingediend. Honorering vindt plaats op
volgorde van binnenkomst tot het subsidieplafond bereikt is.
6. Werkconferentie ‘Evenwicht in handhaving’
Het ministerie van SZW werkt aan de herijking van het handhavingsbeleid. Hierbij denkt SZW
bijvoorbeeld na over de mogelijkheden voor maatwerk en het boete- en terugvorderingsbeleid. In
het kader van deze herijking werd in november al een digitale bijeenkomst georganiseerd. Nu is
het weer mogelijk om fysiek samen te komen en gezamenlijk aan de slag te gaan met de
toekomst van de handhaving in de sociale zekerheid. Daarom vindt op 11 mei aanstaande de
werkconferentie ‘Evenwicht in handhaving’ plaats in het Muntgebouw in Utrecht.
Tijdens deze interactieve middag blikken de deelnemers kort terug op de digitale conferentie,
maar spreken zij vooral over de toekomst. Het streven is om in verschillende workshops tot
concrete punten te komen om het stelsel te verbeteren. Onder andere de ervaringswerkers van
Sterk uit Armoede en het dagelijks bestuur van het Landelijk Contact Sociaal Rechercheurs
begeleiden deze middag een workshop.
Ambtenaren die vanuit hun werk in het gemeentelijk domein gedachten en ideeën hebben over het
thema ‘handhaving in de sociale zekerheid’, nodig ik graag uit om die tijdens de conferentie met
het Ministerie te delen.
Meer details over het programma volgen later, maar aanmelden kan al via deze link.
7. Versterken van ketensamenwerking tussen SZW, VNG, Divosa en gemeenten
In 2021 heeft SZW verkend hoe de effectiviteit van ketensturing kan worden vergroot en
ketensamenwerking gestimuleerd. Een drietal ketens binnen het domein van sociale zekerheid –
de loonaangifteketen, de schuldenketen en de SUWI-keten - zijn verkend op succesfactoren en
knelpunten.
Dit heeft geleid tot inzichten in het sturen op, inrichten van en omgaan met ketens en netwerken
van meerdere ketens. In 2022 worden vervolgstappen gezet rondom governance, ketensturing en
ketenarchitectuur. Zo wordt in kaart gebracht welke afhankelijkheden er tussen ketens zijn en wat
het vraagt van de sturing en samenwerking om maatschappelijke opgaven gezamenlijk te
realiseren. SZW gaat daar graag over in gesprek met de VNG, Divosa en gemeenten via de
gebruikelijke kanalen.
Waar gaat het om bij ketensturing?
Rond maatschappelijke vraagstukken en beleidsopgaven werken de Rijksoverheid en verschillende
(uitvoerings- en private) organisaties samen in ketenverband. Deze ketens zijn veelal over
ministeries, uitvoeringsorganisaties en gemeenten heen georganiseerd. Hierdoor wordt vanuit
verschillende hoeken invloed uitgeoefend op het realiseren van deze maatschappelijke opgaven en
beleidsopgaven.
Ketensamenwerking is dan ook een belangrijk onderdeel van de uitvoering van beleid. Dit is onder
andere terug te zien in de diensten en producten die het Inlichtingenbureau levert aan gemeenten.
Zo levert het Inlichtingenbureau de informatiegegevens over werk aan inkomen waarmee
gemeenten inzicht krijgen in welke jongeren mogelijk begeleiding naar school of werk kunnen
gebruiken. Dit draagt bij aan het behalen van beleidsdoelen zoals het tegengaan van voortijdig
schoolverlaten en armoede.
Bij het werken in ketens is ook steeds vaker sprake van organisatie-overstijgende
gegevensuitwisseling en –verwerking. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in de rekenmodule voor de
vereenvoudigde beslagvrije voet in de keten voor derdenbeslag. In deze keten heeft een groot
aantal partijen zoals gemeenten, Belastingdienst, UWV en gerechtsdeurwaarders gewerkt aan de
implementatie van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet. De vereenvoudiging van de regels
betekent dat de berekening van de beslagvrije voet op een eenduidige wijze vastgesteld wordt en

minder afhankelijk is van informatie van mensen met schulden zelf. Op deze manier worden zowel
de burger als werkgever en uitkeringsinstanties (administratief) ontlast.
Het werken in een keten is complex. Het vraagt veel van de samenwerking tussen ketenpartners
en het vraagt ook om het werken aan een eenduidig gezamenlijk ketendoel. Een keten staat
daarnaast niet op zichzelf en het realiseren van een maatschappelijke opgave (het ketendoel) kent
afhankelijkheden met andere ketens. Gezien de toenemende afhankelijkheden, complexiteit en
stapeling van beleidsopdrachten die op dezelfde domeinen impact hebben is het belangrijk om te
bepalen hoe hiermee om te gaan.
Op 5 april jl. is een verzamelbrief over onderwerpen commissiedebat uitvoering SZ aan de Kamer
aangeboden waarin ketensturing wordt genoemd.
8. Opleggen inburgeringsplicht hervat
DUO heeft het proces van vaststellen van de inburgeringsplicht van nieuwkomers onder de Wet
inburgering 2021 (Wi2021) hervat. Sinds 1 maart krijgen gezinsmigranten weer een kennisgeving
van hun inburgeringsplicht. Vanaf eind maart geldt dat ook voor asielstatushouders en overige
migranten.
Half januari is aan het licht gekomen dat verschillende inburgeringsplichtigen ten onrechte bericht
hebben gehad dat ze onder de Wi2021 vallen. Ze moeten inburgeren onder de wet uit 2013. Op
verzoek van de minister van SZW heeft DUO het proces tijdelijk stilgelegd. Sinds die tijd hebben
SZW en partners in de uitvoering hard gewerkt aan een oplossing. Inburgeringsplichtigen onder de
Wi2021 kunnen nu aan de slag met hun inburgering.
Daarnaast wordt gekeken naar een oplossing voor de inburgeringsplichtigen die tussen 1 en 19
januari ten onrechte bericht hebben gehad dat ze onder de Wi2021 vallen. Deze personen en
betrokken gemeenten worden hierover geïnformeerd zodra er meer bekend is.
Meer informatie
Op de site van Divosa zijn veelgestelde vragen gepubliceerd. Zie ook de berichtgeving en de brief
aan de Tweede Kamer over deze kwestie op Rijksoverheid.nl en website van VNG. De Kamerbrief
is hier te vinden.
9. Uitkering middelen maatschappelijke begeleiding inburgeraars
De middelen maatschappelijke begeleiding Wet inburgering 2013 (over het jaar 2021) worden dit
jaar via de septembercirculaire 2022 verstrekt aan gemeenten. Dit keer gaat dat niet via de
meicirculaire, zoals oorspronkelijk de bedoeling was.
Door een onvolkomenheid in het beheer van adressen van asielstatushouders kan op dit moment
een juiste toewijzing van de middelen maatschappelijke begeleiding aan gemeenten in het kader
van de Wi2013 niet volledig worden gegarandeerd. Gezien de korte deadlines voor de sluiting van
het loket voor de decentralisatie uitkeringen in mei van dit jaar is besloten de middelen
maatschappelijke begeleiding via de septembercirculaire 2022 in plaats van de meicirculaire uit te
keren. Hierdoor wordt voorkomen dat gemeenten onjuiste gegevens en middelen ontvangen en
kan tijdig de telling worden herzien.
DUO en COA werken aan aanpassingen in hun informatiesystemen en -uitwisseling om de
adressenproblematiek op te lossen. De oplossing hiervoor is eind maart 2022 voorzien.
De Kamerbrief is hier te vinden.