Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z10868
Vragen van de leden Van Esch en Vestering (beiden PvdD) aan de Ministers
voor Natuur en Stikstof, van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van
Infrastructuur en Waterstaat over de ongekende droogte (ingezonden 1 juni
2022).
Vraag 1
Kunt u aangeven wat de laatste stand van zaken is aangaande de droogte?
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat periodes van extreme droogte in de toekomst vaker
voor zullen komen als gevolg van de klimaatcrisis?1
Vraag 3
Wat is het beeld dat naar voren komt uit de regionale verdringingsreeksen
voor de verdeling van het beschikbare zoetwater? Kunt u op basis daarvan
schetsen welke belangen momenteel het meest in de verdringing zijn
geraakt?
Vraag 4
Kunt u aangeven op basis waarvan er onderscheid gemaakt wordt in de
verschillende types natuur en de bijbehorende plaats in de verdringingsreeks? Zit er regionaal verschil in die criteria?
Vraag 5
Kunt u aangeven wat de grootste waterverbruikers zijn op de zandgronden
(waar de afhankelijkheid van neerslag het grootst is)?
Vraag 6
Kunt u aangeven wat de grootste waterverbruikers zijn in de gebieden waar
verzilting dreigt?
Vraag 7
Welke fundamentele keuzes maakt u om in die beide gebieden de watervraag
van de industrie en landbouw te verminderen?
1

kv-tk-2022Z10868
’s-Gravenhage 2022

Website Universiteit Utrecht, 29 april 2022, «Extreme droogte komt bij klimaatverandering bijna
drie keer zo vaak voor» (https://www.uu.nl/nieuws/extreme-droogte-komt-bijklimaatverandering-bijna-drie-keer-zo-vaak-voor)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

Vraag 8
Kunt u aangeven welke trend het Landelijk Grondwater Register (LGR) de
laatste paar jaar liet zien voor het aantal waterputten en de hoeveelheid
onttrokken grondwater? Klopt het dat beide sterk zijn gestegen? Wat zijn de
consequenties daarvan voor de belangen zoals genoemd in de verdringingsreeks?
Vraag 9
Welke maatregelen zijn genomen nadat het Interprovinciaal Overleg en de
Unie van Waterschappen concludeerden dat er, met name in de landbouw,
een toename was in het aantal en de hoeveelheid grondwateronttrekkingen?2
Vraag 10
Kunt u ingaan op de toezegging die uw voorganger tijdens het wetgevingsoverleg Water d.d. 22 november 2021 aan het lid Vestering deed om de
Kamer te informeren over het aantal illegale grondwaterwinputten? Kan zij
deze informatie eerder delen?
Vraag 11
Is er uiteindelijk, zoals gevraagd, een landelijk en uitgebreid onderzoek
gedaan naar de hoeveelheid illegale waterputten nadat in 2019 in Friesland
bleek dat er bij 16 bedrijven 30 geregistreerde waterputten en maar liefst
25 illegale waterputten waren?
Vraag 12
Is het nog altijd staande praktijk om gevonden illegale waterputten te
legaliseren in plaats van af te sluiten en te beboeten? Zo ja, waarom en bent
u van mening dat dit een juiste werkwijze is? Op welke manier draagt deze
staande praktijk bij aan het voorkomen van verdroging?
Vraag 13
Is er, zeker ten tijde van droogte, een intensivering in de handhaving op het
gebruik van (illegale) waterputten? Zo nee, waarom niet?
Vraag 14
Is het u bekend dat in Limburg en Noord-Brabant de vergunningsvrijstelling
voor beregenen komt te vervallen? Zijn er provincies die het beregenen nog
niet gereguleerd hebben met een vergunningsplicht? Indien dat het geval is,
gaat u erop aandringen dat dit wel gebeurt?
Vraag 15
Op welke wijze wordt momenteel het voornemen vormgegeven om water
beter vast te houden? Deelt u de mening dat nu daarbij de nadruk wel erg
nadrukkelijk ligt op technische maatregelen, zoals het aanleggen van
pijpleidingen en irrigatiesystemen, en te weinig op natuurlijke oplossingen,
zoals een verbeterde bodemdoorlaatbaarheid en een vergroot natuurlijk
waterbergingsvermogen?
Vraag 16
Op welke manier gaat u ervoor zorgen dat natuurlijke oplossingen, zoals
verbeterde bodemdoorlaatbaarheid, een vergroot natuurlijk waterbergingsvermogen en een hoger grondwaterpeil versneld worden uitgevoerd, om droge
periodes beter het hoofd te kunnen bieden?
Vraag 17
Deelt u de mening dat het onverstandig zou zijn om water vooral beter vast
te gaan houden met permanent ondoorlaatbare waterkeringen omdat dit
vismigratie zou bemoeilijken en daarmee een voorbeeld zou zijn van
maladaptatie?

2

Unie van Waterschappen en Interprovinciaal Overleg, januari 2021, «Overzicht grondwateronttrekkingen» (https://open.overheid.nl/repository/ronl-50bd0112-74f0-4a63-855a-cec5a39efcaf/1/
pdf/rapport-grondwateronttrekkingen.pdf)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2

Vraag 18
Welke aanpassingen van de belastingsystematiek zijn er gedaan om te zorgen
dat grootverbruikers minder financiële voordelen genieten en meer financiële
prikkels krijgen om het waterverbruik terug te dringen? Klopt het dat u nog
altijd de belasting op leidingwater (BOL) niet hebt aangepast?
Vraag 19
Deelt u de mening dat, zoals ook vastgelegd in de verdringingsreeks,
drinkwater voor burgers belangrijker is dan water om te beregenen voor de
landbouw? Wat is uw oordeel over het collectief dat drinkwaterbedrijven
aansprakelijk wil stellen voor 300 miljoen euro?
Vraag 20
Vind u het wenselijk dat drinkwaterbedrijven boeren moeten compenseren
wanneer zij drinkwater winnen?
Vraag 21
Klopt het dat de compensatie die betaald moet worden hoger zou kunnen zijn
als boeren gewassen gaan verbouwen en methodes gaan gebruiken die meer
water vragen? Acht u dat wenselijk?
Vraag 22
Bent u bereid de Waterwet aan te passen, ook omdat periodes van droogte in
de toekomst door de klimaatcrisis vaker voor zullen gaan komen? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 23
Kunt u deze vragen nog beantwoorden voor het commissiedebat Water op
7 juni?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

3