Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

24 170

Gehandicaptenbeleid

Nr. 110

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 september 2010
In de motie Jan de Vries (Kamerstukken II 2009/2010, 24 170, nr. 107)
wordt de regering verzocht te onderzoeken of en, zo ja, hoe het mogelijk is
dat een passende AWBZ-indicatie in de toekomst kan leiden tot een
automatische toekenning van de regeling ouders van thuiswonende
gehandicapte kinderen (TOG). Achtergrond van deze motie is het
verminderen van de administratieve lasten van de ouders en de uitvoeringsorganisaties.
In deze brief geef ik aan wat de resultaten van het onderzoek zijn en hoe ik
deze motie heb uitgevoerd.
Administratieve lastenvermindering voor ouders en de uitvoeringsorganisaties is een van de speerpunten van het kabinetsbeleid. De afgelopen
jaren zijn er veel initiatieven geweest om de administratieve lasten te
verminderen. Het gebruik van de indicatie Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (ABWZ) voor het bepalen van het recht op TOG is hier een
voorbeeld van. Sinds april dit jaar hoeven kinderen niet langer apart
geïndiceerd te worden voor de TOG, maar wordt er gebruik gemaakt van
een reeds bestaand indicatie-instrument, de AWBZ-indicatie. Kinderen die
dusdanig gehandicapt zijn dat hun ouders in aanmerking komen voor de
TOG, worden door deze wijziging niet langer belast met nog een extra
keuring.
In de motie wordt verzocht te onderzoeken of de administratieve lasten
voor de ouders van deze kinderen niet nog verder omlaag gebracht
kunnen worden door het automatisch toekennen van de TOG. Samen met
de Sociale Verzekeringsbank (SVB) heb ik uitgebreid onderzocht wat de
mogelijkheden zijn om de administratieve lasten terug te brengen voor de
ouders van deze kinderen en voor de SVB zelf. Het onderzoek heeft
betrekking op de verschillende mogelijkheden voor het toekennen van het
recht op TOG en de invloed daarvan op administratieve lastenvermindering.

kst-24170-110
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 170, nr. 110

1

Het startpunt van het onderzoek was het in kaart brengen van het huidige
proces van het aanvragen en vaststellen van het recht op TOG.
In de huidige situatie is het proces van aanvragen als volgt. De ouder die
denkt recht op TOG te hebben, moet zelf initiatief ondernemen voor het
aanvragen van TOG. Hij of zij vraagt de TOG aan door middel van het
opsturen van een aanvraagformulier (verkrijgbaar via de SVB). Naast het
aanvraagformulier moet de ouder ook een kopie opsturen van de
AWBZ-indicatie. Aan de hand van de AWBZ-indicatie kan de SVB bepalen
of een kind voor minstens tien uur AWBZ-zorg per week is geïndiceerd,
één van de voorwaarden voor het recht op TOG.
Voor de ouder en de SVB zouden de administratieve lasten lager liggen
als het mogelijk zou zijn voor de SVB om elektronisch gegevens uit te
wisselen tussen het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) en de Bureaus
Jeugdzorg. Deze twee laatste instanties verstrekken de AWBZ-indicaties.
Op het moment dat er elektronisch gegevens uitgewisseld kunnen
worden, hoeft de ouder niet langer een kopie van de AWBZ-indicatie op te
sturen. Hiermee wordt voorkomen dat overheidsorganen onnodig een
dubbele gegevensuitvraag doen bij de burger. Daarnaast zou het voordeel
voor de SVB zijn dat zij geen medische gegevens hoeven op te slaan.
Hiervoor gelden namelijk zwaardere privacy-eisen.
Er zijn twee verschillende mogelijkheden om naar aanleiding van het
elektronisch gegevens uitwisselen het proces van aanvragen te organiseren. In de eerste mogelijkheid doet een ouder een aanvraag, maar hoeft
hij niet langer een indicatie op te sturen. De SVB verifieert bij het CIZ of
Bureau Jeugdzorg of een kind daadwerkelijk voor minstens tien uur zorg
per week geïndiceerd is. De tweede mogelijkheid is dat de SVB van het
CIZ en Bureau Jeugdzorg een signaal krijgt wie er voor ten minste tien uur
zorg per week geïndiceerd is. Vervolgens kijkt de SVB wie er volgens hen
in aanmerking komt voor de TOG. Deze mensen krijgen een aanvraagformulier opgestuurd door de SVB.
De minste administratieve lasten zouden voor de burger ontstaan bij het
automatisch toekennen oftewel ambtshalve toekennen. Het ambtshalve
toekennen betekent in het geval van de TOG dat de SVB aan de hand van
gegevens die reeds bekend zijn bij hen, bepaalt of iemand in aanmerking
komt voor de TOG. Wanneer uit de gegevens blijkt dat dit het geval is, dan
krijgt deze persoon het recht op TOG automatisch toegekend. Hij of zij
hoeft hiervoor zelf geen actie voor te ondernemen. Het nadeel van
ambtshalve toekennen is dat burgers ergens recht op krijgen, zonder dat
zij ingestemd hebben met de verplichtingen die bij dit recht horen. Het
ontneemt de burger de mogelijkheid en verantwoordelijkheid voor een
keuze. Indien een gekoppelde toekenning de voorkeur zou hebben,
zouden beide regelingen tot één regeling moeten worden samengevoegd.
Gezien de huidige wetgeving is alleen de huidige manier van aanvragen
een mogelijkheid. De wetgeving voorziet momenteel niet in de
mogelijkheid dat het CIZ en Bureau Jeugdzorg elektronisch gegevens
uitwisselen. Ik ben voornemens de wetgeving zodanig aan te passen dat
elektronische gegevensuitwisseling vanaf 2011 mogelijk is. Dat betekent
dat vanaf dat moment de administratieve lasten van ouders verminderd
kunnen worden ten opzichte van de huidige situatie. Voor het verminderen van deze lasten zijn er drie mogelijkheden, die hierboven
beschreven zijn.
Vanaf 2011 is de situatie als volgt. Nadat de SVB een signaal ontvangt van
het CIZ en Bureau Jeugdzorg, zullen de burgers die in aanmerking komen
voor de TOG, een reeds zoveel mogelijk ingevuld aanvraagformulier
opgestuurd krijgen van de SVB met daarbij informatie over de rechten en
plichten voor de TOG. Het enige wat de burger nog hoeft te doen, is het
formulier ondertekenen en terugsturen. Ik heb inmiddels de TOG zo
aangepast dat deze werkwijze mogelijk wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 170, nr. 110

2

Op deze manier worden de ouders optimaal gefaciliteerd bij het verkrijgen
van de TOG, terwijl er tegelijkertijd sprake is van een bewuste handeling
van de burger. Het is wenselijk dat de burger op de hoogte is van de
consequenties van het aanvragen en ontvangen van een financiële
tegemoetkoming van de overheid.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 170, nr. 110

3