Bijlage 1

Overzicht voortgang acties kosten REACH voor het MKB

Actie uit brief februari 2015
Registratie
1 De REACH-helpdesk (bij het RIVM) houdt de komende jaren met
brancheorganisaties een voorlichtingscampagne voor bedrijven die
stoffen moeten registreren.

2 ECHA, het Europese Agentschap voor chemische stoffen, werkt aan
verbetering van de informatievoorziening en de IT-tools voor de
registratie.

3 De Europese Commissie komt in 2015 met implementatiewetgeving
over eerlijke en transparante kostenverdeling bij gezamenlijke
registratie.

4 De VNCI zal in Europees verband betere toegankelijkheid van
informatie over prijzen van testlaboratoria bevorderen.
Veiligheidsinformatiebladen (VIB’s) en relatie met arbo en milieu
5 Brancheorganisaties en inspectiediensten ontwikkelen en
actualiseren essentieel voorlichtingsmateriaal (zoals een
geharmoniseerde checklist voor VIB’s, vaak voorkomende fouten in
een VIB, essentiële elementen van een VIB, handvatten voor het
opstellen van een Werkplek Instructiekaart, goede praktijken etc.).
6 VNO-NCW, brancheorganisaties en de Inspectie SZW stimuleren
bredere toepassing van het concept van de ‘veilige werkwijze’. In dit
concept worden arbomaatregelen voor gevaarlijke stoffen op
brancheniveau geformuleerd in plaats van per bedrijf. REACHmaatregelen kunnen hierin meegenomen worden. Daarnaast zullen
VNO-NCW en brancheorganisaties werken aan bredere toepassing
van maatregelen voor veel voorkomende toepassingen van een stof
of mengsel (zgn. generieke blootstellingsscenario’s).
7 VNO-NCW zal bredere toepassing van innovatieve (ICT-)systemen
voor automatische verspreiding van VIB’s verkennen.

Voortgang
De campagne is gestart en bestaat uit voorlichtingsbijeenkomsten en trainingen, een nieuwsbrief,
de website van de helpdesk, beantwoording van vragen, en een spreekuur voor bedrijven. Daarbij
wordt samengewerkt met het Europees Chemicaliën Agentschap (ECHA) en met de Vereniging van
de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI). De Nederlandse helpdesk vertaalt veel teksten en
maakt ze toegankelijk via haar website.
Diverse verbeteringen van de ECHA-website zijn doorgevoerd (beknoptere guidance, meer gericht
op doelgroepen). In 2016 komt een verbeterde versie van de IT-tools IUCLID (voor het invoeren
van een registratiedossier) en Chesar (voor het opstellen van een chemisch veiligheidsrapport). Het
programma REACH-IT (waarmee bedrijven zich kunnen aansluiten bij een gezamenlijke registratie)
wordt continu aangepast om de gebruiksvriendelijkheid te verbeteren.
Een concept van deze implementatiewetgeving is in de EU ambtelijk en met stakeholders
besproken. Naar verwachting wordt deze implementing act vastgesteld in oktober 2015. De
implementing act geeft extra verduidelijking aan de bestaande spelregels over kostenverdeling
tussen bedrijven en geeft met name latere toetreders tot een gezamenlijke registratie (veelal
kleinere bedrijven) meer mogelijkheden om de kosten te verifiëren.
De VNCI is hierover in overleg binnen de Europese brancheorganisatie CEFIC.

Het voorlichtingsmateriaal is in 2015 gereed en zal worden verspreid via de zgn. zelfinspectietool
voor veilig werken met gevaarlijke stoffen, brancheorganisaties, het arboportaal en de REACHhelpdesk.

Diverse brancheorganisaties zijn hiermee aan de slag, zoals in de technologische industrie en de
metaal & techniek. De Inspectie SZW heeft met een aantal branches overlegd over het opstellen en
onderbouwen van veilige werkwijzen op brancheniveau en werkt aan richtlijnen voor andere
branches die dit willen gaan doen. Branches kunnen de opgestelde veilige werkwijzen vastleggen in
een arbocatalogus. De eerste resultaten worden eind 2016 verwacht.

VNO-NCW neemt dit punt mee als onderdeel van de verkenning genoemd onder actie 15. De
Vereniging van Verf- en drukinktfabrikanten (VVVF) heeft reeds, met steun van de overheid, een
succesvol digitaal systeem voor verspreiding van veiligheidsinformatiebladen geïntroduceerd.

8 ECHA werkt samen met Europese brancheorganisaties en lidstaten
aan diverse verbeteringen van de informatie en tools voor bedrijven
en vereenvoudiging van de ICT-tools voor het opstellen van zgn.
blootstellingsscenario’s (bijlagen bij het VIB). De
brancheorganisaties en de Inspectie SZW zullen ook verdere ICToplossingen voor het opstellen, verzenden en inlezen van VIB’s in
de EU actief bevorderen.

9 De Ministeries van SZW en IenM dragen, in overleg met de sociale
partners, in de EU actief bij aan het beter op elkaar afstemmen van
REACH en de Arbowetgeving, door verduidelijking van de regels en
betere handleidingen voor bedrijven. Nu zijn vanuit beide kaders
normen en maatregelen van toepassing, wat bij bedrijven tot
onduidelijkheden leidt.
SVHC-stoffen (Substances of Very High Concern)
10 Om de onzekerheden bij bedrijven in de autorisatieprocedure te
verminderen werken de Commissie, ECHA en de EU-lidstaten
momenteel aan versimpeling van de aanvraagprocedure en de
vereisten voor de aanvraag, en aan betere voorlichting.

11 Als SVHC-stoffen voorkomen in gerecycleerd materiaal kan een
spanningsveld ontstaan tussen enerzijds het bevorderen van
recycling en anderzijds het minimaliseren of uitfaseren van SVHCstoffen. Nederland bepleit hierin een evenwichtige Europese
beleidslijn.

•

In 2013 is de CSR/ES-Roadmap gepubliceerd met daarin 21 actiegebieden. In een Europees
samenwerkingsforum (Exchange Network on Exposure Scenario’s, ENES) worden tools en
hulpmiddelen (door)ontwikkeld. Deze hebben als doel het verbeteren van de informatie over
blootstelling in de keten en het vergemakkelijken van communicatie over veilig gebruik van
gevaarlijke stoffen en mengsels via veiligheidsinformatiebladen. Veel hulpmiddelen zijn
inmiddels beschikbaar. Nederland is zowel vanuit de industrie als de overheid hier actief bij
betrokken.
•
Een belangrijk resultaat is de elektronische standaard (ESCom/SDSCom XML) die is ontwikkeld
voor het maken, verzenden en inlezen van VIB’s (met name de zgn. uitgebreide VIB’s),
waardoor handmatige verwerking niet meer nodig is. Veel softwareleveranciers hebben deze
standaard al beschikbaar gesteld, anderen zijn bezig met de implementatie.
•
Diverse industriesectoren werken aan gestandaardiseerde en vereenvoudigde informatie over
veilig gebruik van stoffen en mengsels. Deze informatie wordt met het VIB meegestuurd en
bevat op een leesbare manier de voorwaarden voor het veilig gebruik van het mengsel.
Hiermee kost het interpreteren van VIB’s minder tijd. In de keten van productie en toepassing
van professionele schoonmaakmiddelen wordt deze oplossing reeds geïmplementeerd.
•
De Inspectie SZW neemt deel aan de voorbereidingen voor een Europees handhavingsproject
voor het uitgebreide veiligheidsinformatieblad, wat bijdraagt aan een uniforme interpretatie
van de regelgeving. Ook de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) werken mee aan Europese projecten.
De Europese Commissie werkt aan oplossingen om grenswaarden in beide kaders beter op elkaar
af te stemmen. Nederland denkt hierin mee. Verder bepleit Nederland een systematische aanpak
waarin ook andere aspecten op elkaar worden afgestemd, zoals verplichtingen ten aanzien van
maatregelen, prioritering van stoffen etc.

Nederland denkt actief mee met de Commissie over vereenvoudiging van de autorisatieprocedure
voor stoffen die in een laag volume worden gebruikt. Naar verwachting wordt deze eind 2015 of
begin 2016 vastgesteld. Voor stoffen in reserveonderdelen van producten die niet meer nieuw op
de markt worden gebracht komt er een vrijstelling van de autorisatieverplichting. Vooruitlopend op
het van kracht worden van deze laatste vrijstelling wil de Commissie de termijn voor aanvraag van
autorisatie voor deze stoffen tijdelijk verlengen. Verbeteringen in de voorlichting zijn door ECHA
reeds doorgevoerd (aparte website over autorisatie).
Nederland brengt dit punt in diverse internationale kaders in (REACH, het Verdrag van Stockholm
over persistente organische stoffen), en levert een actieve inbreng in het kader van het Europese
beleidspakket voor de circulaire economie. Nederland zet in op een heldere Europese systematiek
voor de afweging, waarin aan beide doelstellingen recht wordt gedaan.

12 Nederland zal actief inbreng leveren in de EU om tot een
heroverweging van artikel 33 te komen. Inzet daarbij is een betere
balans tussen kosten en baten en een effectievere manier om
risico’s van stoffen die vrijkomen uit voorwerpen te beperken en
informatie daarover beschikbaar te krijgen. Een dergelijke wijziging
wordt overigens niet op korte termijn verwacht. In de tussentijd
pleit Nederland voor concretere Europese guidance om vragen die in
de praktijk leven te beantwoorden.
Informatie
13 De helpdesken voor REACH (in opdracht van IenM) en de CLPverordening1 (in opdracht van VWS) worden per 1 januari 2016
samengevoegd. Het serviceniveau wordt verhoogd door
bijvoorbeeld verbetering van de websites, een gecombineerde
nieuwsbrief en een inloopspreekuur. Er worden ook andere
communicatiekanalen ingezet, bijvoorbeeld de website
www.ondernemersplein.nl. Daarnaast is er in het programma
Ruimte in Regels voor Groene Groei ondersteuning voor
innoverende bedrijven die knelpunten ervaren met betrekking tot
REACH.
14 Er is – naast de genoemde voorlichting over de REACH-registratie in
2018 – extra voorlichting voor de aanstaande CLP-deadline (1 juni
2015) voor het indelen en etiketteren van mengsels. Daarbij wordt
extra aandacht besteed aan de doelgroepen waar het kennisniveau
nog relatief laag is, zoals naar voren komt in een evaluatie van de
voorlichting over dit onderwerp.
15 VNO-NCW doet een verkenning naar samenwerking tussen branches
om MKB-bedrijven te ondersteunen. Er is veel winst te boeken met
ondersteuning door brancheorganisaties en het breder beschikbaar
stellen van best practices. Gedacht wordt aan een gezamenlijk
expertisecentrum, dat ook als contactpunt met ECHA (en andere
overheden) functioneert.

1

Nederland brengt dit punt in de EU onder de aandacht en onderzoekt diverse opties. Wensen ten
aanzien van verbetering van de guidance zijn aan ECHA doorgegeven.

Realisatie van geïntegreerde helpdesk en nieuwe website ligt op schema. De nieuwe website zal
relevante informatie over (met name) REACH, CLP en de arbo-regelgeving beter ontsluiten. Een
gecombineerde nieuwsbrief en het inloopspreekuur zijn gerealiseerd.

In de eerste helft van 2015 is samen met brancheorganisaties intensief ingezet op voorlichting over
deze deadline. De capaciteit aan de helpdesk is uitgebreid en voor bedrijven met complexe vragen
is er een inloopspreekuur. Onderdelen van de campagne waren een CLP-kennisdag over mengsels,
berichten via de website, een nieuwsbrief en twitter, voorlichtingsbijeenkomsten van
brancheorganisaties, en een promotiefilm over het melden van mengsels aan het Nationaal
Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC).
VNO-NCW en MKB Nederland hebben met een zestal brancheorganisaties een projectplan
ontwikkeld. Hoofddoel is om bedrijven die niet actief met REACH bezig zijn maar wel verplichtingen
hebben via de branches voor te lichten en te ondersteunen. In het project speelt de uitwerking van
adequate ICT systemen, veilige werkwijzen, en op maat gesneden voorlichtingspakketten en
oplossingen een rol.

Verordening (EG) Nr. 1272/2008 over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels.