Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 510

Parlementaire ondervraging
kinderopvangtoeslag

Nr. 81

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 april 2021
Het lid Lodders vroeg tijdens de regeling van werkzaamheden van
9 februari 2021 (Handelingen II 2020/21, nr. 54, item 34) om een brief van
het kabinet met de voortgang rond de toezeggingen en de aangenomen
moties, voor zover deze het kabinet raken, uit het debat over het verslag
en de kabinetsreactie van de Parlementaire Ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslag (Handelingen II 2020/21, nr. 98, Debat over het
verslag van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag «Ongekend onrecht»). Met deze brief geef ik, mede namens de
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Minister en Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de Minister van
Justitie van Veiligheid, de Minister voor Rechtsbescherming en de
Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienstinvulling aan
dit verzoek.
De moties en toezeggingen gaan over meerdere beleidsterreinen en raken
de portefeuilles van verschillende bewindspersonen. Op meerdere
onderwerpen lopen al eigenstandige voortgangsrapportages. Uw Kamer
wordt op die onderwerpen door verschillende bewindslieden al via
brieven en rapportages over de voortgang geïnformeerd. Om ook een
totaaloverzicht te bieden, geven wij onderstaand per toezegging en motie
aan hoe deze wordt opgevolgd of op welke wijze uw Kamer hierover
wordt geïnformeerd. Zo heeft uw Kamer inmiddels de zesde voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag ontvangen, waarin ook wordt ingegaan
op verschillende moties en toezeggingen uit het bovengenoemde debat.

kst-35510-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

1

Tijdens het debat is toegezegd dat het kabinet voor de zomer een brief zal
sturen met een stand van zaken van de actiepunten uit de brief. Op dat
moment zal ook opnieuw over de voortgang van de moties en toezeggingen worden gerapporteerd.
De Staatssecretaris van Financiën,
A.C. van Huffelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

2

Bijlage:

stand van zaken moties en toezeggingen
Toezeggingen
1. De Minister-President zegt toe van bewindsliedenoverleggen meer vast
te leggen in de vorm van verslagen.
Stand van zaken
De Minister-President heeft in het debat over het verslag van de ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag van 19 januari 2021 (Handelingen II
2020/21, nr. 45, item 4) toegezegd van bewindsliedenoverleggen die als
karakter hebben dat ze regelmatig plaatsvinden, zoals die over Corona,
KLM en de Vijfhoek verslagen te gaan maken. Verslaglegging van deze
genoemde overleggen vindt inmiddels plaats.
2. De Minister-President zegt toe dat uiterlijk vrijdag 22 januari een
voorstel zal worden gedaan voor een externe partij die onderzoek kan
doen naar de gebeurtenissen rondom het memo Palmen door middel van
het interviewen van betrokkenen.
Stand van zaken
Deze toezegging is afgedaan middels de brief van 29 januari 2021.1
3. De Minister-President zegt toe de brief van Minister De Vries over art. 68
Grondwet te betrekken bij de uitwerking van de maatregelen genoemd in
de kabinetsreactie op het rapport «ongekend onrecht».
Stand van zaken
Deze toezegging wordt meegenomen bij de uitwerking van de maatregelen in de kabinetsreactie.
4. De Minister-President zegt toe dat de TK in juni 2021 wordt geïnformeerd over de stand van zaken rondom de implementatie van de
maatregelen genoemd in de kabinetsreactie op het rapport «ongekend
onrecht».
Stand van zaken
De brief staat gepland voor juni.
5. De Staatssecretaris van Financiën (Toeslagen en Douane) komt terug in
het debat van begin februari over de aantallen rechtszaken (tot aan 2018)
waarin een onvolledig dossier is vertrekt en de maatregelen die zijn
genomen om dit recht te zetten.
Stand van zaken
Vanuit de optiek dat zoveel mogelijk gedupeerde ouders zich melden is
gekeken of een analyse of inventarisatie van beroepsdossiers in het
algemeen, en de omgang hierbij met de «op de zaak betrekking hebbende
stukken» in het bijzonder, hieraan een waardevolle bijdrage zou kunnen
leveren. Er is hier helaas geen reële mogelijkheid mede gezien de
onevenredige inspanningen die een dergelijke exercitie zou vergen.
Waarbij het de vraag is of deze toegevoegde waarde zal hebben naast de
inspanningen die al worden geleverd om mogelijk gedupeerde ouders op
1

Kamerstuk 35 510, nr. 48

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

3

proactieve wijze te benaderen. Uit het Beroepenregister blijkt dat vanaf
toeslagjaar 2006 tot en met maart 2021 circa 16.000 (hoger-) beroepszaken
zich hebben aangediend die kunnen worden gelinkt aan kinderopvangtoeslag. Het is onvoldoende mogelijk om via data inzichtelijk te maken bij
welke beroepszaken op grond van welke argumentatie de rechter ten
nadele van een ouder heeft beslist. De vorige Staatssecretaris van
Financiën heeft dit ook al eerder met de Kamer gedeeld. Vanwege de
aantallen is het ondoenlijk om voor iedere individuele beroepszaak uit het
verleden op handmatige wijze te controleren of alle «op de zaak
betrekking hebbende stukken» toentertijd zijn meegestuurd en, indien er
stukken ontbreken, of en in hoeverre de ouder hier nadeel van heeft
ondervonden. Daarbij wordt verwacht dat dat veel ouders die in het
verleden een rechtszaak hebben gevoerd en verloren of die bij een
CAF-zaak waren betrokken al via andere wegen op de hoogte zijn van de
mogelijkheid om zich aan te melden voor herstel. Concluderend is het
opnieuw gaan bekijken van oude beroepszaken dus zeer bewerkelijk en
vergt dit veel capaciteit die elders in de hersteloperatie hard nodig is,
waarbij het verwachten resultaat, in termen van het kunnen aanschrijven
van gedupeerde ouders die zich nog niet hebben gemeld, zeer onzeker is.
Het uitgangspunt blijft dat alle ouders die zich gedupeerd voelen door de
problemen met de kinderopvangtoeslag zich bij UHT kunnen melden voor
herstel. In de loop van volgend jaar zal onderzocht worden in hoeverre
een overzicht kan worden gemaakt van enerzijds ouders die in het
verleden bij een beroepsprocedure betrokken zijn geweest en anderzijds
ouders die zich voor herstel hebben gemeld. Eerder is al aangegeven dat
sinds eind 2018 in beroepsprocedures Toeslagen naar aanleiding van het
memo van de Landsadvocaat in zijn stukken ruimhartiger verstrekt.
Bovendien heeft de vorige Staatssecretaris van Financiën in zijn brief van
11 oktober 2018 (Kamerstukken 31 066 en 31 322, nr. 434) aangekondigd
de vaktechnische inbedding te versterken om de kwaliteit van de juiste
rechtstoepassing ook in de toekomst te waarborgen. Aanvullend op de
concrete punten uit deze brief is er een onafhankelijke monitoringfunctie
ingericht waarmee het juridisch perspectief en burgerperspectief wordt
verstrekt voorafgaand aan het aantekenen van hoger beroep en het
behandelen van hoger beroepzaken. In 2021 wordt deze functie verder
ontwikkeld binnen DG Toeslagen en daarmee wordt beoogd aan te sluiten
op de langer bestaande vaktechnische waarborgen binnen de Belastingdienst. Verder zijn er inmiddels negen en vijf personen aangesteld in de
rol van vaktechnisch aanspreekpunt (vta) bij respectievelijke team
Bezwaar en team Beroep. Zij dienen als vraagbaak voor vaktechnische
vragen van de uitvoerende medewerkers bij Toeslagen. Thans staan er
nog verschillende vacatures over om deze teams verder te versterken.
Bovendien is er de afgelopen periode fors geïnvesteerd in vaktechnische
coördinatoren die op een variëteit aan juridische en procesmatige
domeinen specialistische ondersteuning bieden bij zowel de hersteloperatie als de reguliere uitvoeringsdirectie Toeslagen
6. De Staatssecretaris van Financiën (Toeslagen en Douane) laat het de
Kamer weten zodra een akkoord is gesloten met private schuldeisers over
het kwijtschelden van schulden van ouders die in aanmerking komen voor
de EUR 30.000-regeling.
Stand van zaken
Om te realiseren dat gedupeerden zoveel mogelijk schuldenvrij zijn en
zoveel mogelijk van de compensatie overhouden, zet het kabinet met
grote prioriteit in op een oplossing voor de schulden van gedupeerden bij
schuldeisers in de private sector (private schulden) en schulden bij familie
of vrienden (informele schulden). De private en informele schulden die
daarvoor in aanmerking komen zijn alle vorderingen die tot 12 februari

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

4

2021 zijn ontstaan. Daarnaast wordt gewerkt aan een oplossing voor de
schulden van de toeslagpartner per 31 december 2020 om zo het gehele
huishouden perspectief te bieden. Ook wil het kabinet zorgdragen dat
ouders in MSNP, WSNP en met een persoonlijk faillissement zo snel als
mogelijk uit deze trajecten komen, zodat ook zij een nieuwe start kunnen
verwezenlijken. De kaders die uw Kamer heeft gegeven middels de motie
Wilders
over het indien nodig overnemen van private schulden en de motie
Omtzigt betreffende een nieuwe start voor ouders in de WSNP worden
daarin meegenomen. De afgelopen maanden zijn veel gesprekken
gevoerd met alle betrokken ministeries, de VNG, de branchevereniging
voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering (NVVK), de
grote koepels van schuldeisers, de Recofa en vertegenwoordigers van
WSNP-bewindvoerders (de Branchevereniging voor Bewindvoerders).
7. De Staatssecretaris van Financiën (Toeslagen en Douane) komt
schriftelijk terug op de vraag van Kamerlid Ouwehand betreffende de
vergoeding van schade en de gesprekken met bewindvoerders.
Stand van zaken
Deze toezegging is afgedaan middels de brief van 12 maart 2021.2
8. De Staatssecretaris van Financiën (Toeslagen en Douane) komt terug in
het volgende debat op de lijst van onrechtmatige handelingen door de
Belastingdienst (zoals het verkeerd gebruik van nationaliteit, opschorten/
stopzetten toeslagbetaling, etc.)
Stand van zaken
Deze toezegging is afgedaan middels de brief van 12 maart 2021.3
9. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt toe de
suggestie om tegendenkers bij fraudezaken te betrekken bij de wijziging
van het fraudebegrip in de Fraudewet.
Stand van zaken
In de Kamerbrief van 12 november 2020 over fraude in de sociale
zekerheid4 is een onderzoek aangekondigd naar handhaving in de sociale
zekerheid. Daarin wordt de motie van het lid Gijs van Dijk5 meegenomen
die vraagt om een onderzoek naar de mate waarin sancties in verhouding
staan tot de verwijtbaarheid. Dit onderzoek wordt naar verwachting in
september 2021 afgerond. Er wordt op korte termijn voorzien in een breed
samengestelde klankbordgroep die regelmatig wordt geraadpleegd over
de uitkomsten van het onderzoek. Bij de samenstelling van de klankbordgroep wordt gezorgd voor een evenwichtige vertegenwoordiging van het
uitvoeringsperspectief, het klantperspectief en het wetenschappelijk
perspectief. Daardoor kan een breed scala aan gezichtspunten door de
onderzoekers worden meegenomen, zowel van voor- als tegendenkers.
Over de uitkomsten van het onderzoek zal de Kamer te zijner tijd
geïnformeerd worden. Daarbij zal ook worden vermeld hoe de klankbordgroep bij het onderzoek is betrokken.

2

Kamerstuk 31 066, nr. 800
Kamerstuk 31 066, nr. 800
4
Kamerstuk 17 050, nr. 596
5
Kamerstuk 35 374, nr. 15
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

5

Moties
7. De motie van het lid Wilders over private schulden van slachtoffers
overnemen (Kamerstuk 35 510, nr. 7).
Stand van zaken
De kaders uit deze motie worden meegenomen in de gesprekken met
betrokkenen. Zie hiervoor de stand van zaken rondom toezegging 6.
12. De motie van de leden Omtzigt en Van Dam over een staatscommissie
die het functioneren van de rechtsstaat analyseert (Kamerstuk 35 510, nr.
12).
Stand van zaken
Voortvarend – dat wil zeggen snel én zorgvuldig – werken de bewindspersonen voor Rechtsbescherming en van BZK aan de voorbereidingen voor
de instelling van de Staatscommissie. De kritiek van de Commissie Van
Dam richt zich op alle drie de staatsmachten. Daarom is het van belang
hen te betrekken bij de opdracht en instelling van de Staatscommissie.
Het kabinet treft voorbereidingen om dit te laten plaatsvinden in een
driezijdige gesprek tussen de staatsmachten waartoe ook de rechtspraak
heeft opgeroepen.
We werken er aan dit rondetafelgesprek van de staatsmachten voor de
zomer te laten plaatsvinden.
13. De motie van het lid Omtzigt c.s. over een voorstel voor doorlichting
van wetten en regelingen door een externe partij.
Stand van zaken
Op 12 februari 2021 is uw Kamer per brief6 geïnformeerd over de
opvolging van de motie van het lid Omtzigt c.s.7 over een onderzoek naar
hardvochtige effecten in wet- en regelgeving in de Participatiewet, de
werknemersverzekeringen en het persoonsgebonden budget (pgb). De
genoemde inventarisatie naar hardheden in de Participatiewet loopt. Het
onderzoek naar het handhavingsinstrumentarium zit in de aanbestedingsfase en UWV en SVB wordt gevraagd om klachten en bezwaar- en
beroepszaken te scannen op signalen voor elementen die te hard
uitpakken. Deze trajecten geven input voor het externe onderzoek naar
hardvochtige effecten. Het offertetraject vindt op dit moment plaats. In de
Stand van de uitvoering van de sociale zekerheid van juli 2021 wordt over
de voortgang gerapporteerd. De inzichten uit deze aanpak kunnen worden
gebruikt bij het vormgeven van de inventarisatie van overige wetgeving
die hardvochtig uitpakt, zoals gevraagd in de motie van de leden Ploumen
en Jetten8. Het vraagstuk rond hardvochtige wetgeving houdt nauw
verband met de verhouding tussen de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, al dan niet vastgelegd in de Awb enerzijds en de
sectorale wetgeving anderzijds. Zie motie 15.
14. De motie van de leden Jetten en Segers over verwijderen van
negatieve registraties bij het BKR (Kamerstuk 35 510, nr. 14).

6

Kamerstuk 26 448, nr. 643
Kamerstuk 35 510, nr. 13
8
Kamerstuk 35 510, nr. 24
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

6

Stand van zaken
De wet die het amendement Lodders en Van Weyenberg bevat en op
9 maart jl. is gepubliceerd in het Staatsblad ziet er ook op toe dat
gegevens over vervallen achterstanden van gedupeerden, die normaal
gesproken 5 jaar blijven geregistreerd, helemaal uit de registratie van het
Bureau Kredietregistratie (BKR) moeten worden verwijderd. Deze
negatieve registraties zitten de ouder dan niet langer in de weg bij een
nieuwe start. De wet verplicht de schuldeiser om het BKR te verzoeken om
de negatieve registratie te verwijderen waarna het BKR dat uitvoert.
Indien de schuldeiser dat niet doet, handelt hij onrechtmatig en kan de
ouder dit voorleggen aan de Geschillencommissie BKR. Bij minnelijke
schuldregelingen zal de schuldhulpverlening het BKR verzoeken de
registratie te verwijderen. UHT zal de betrokkenen informeren over deze
verplichting. Daarmee is uitvoering gegeven aan deze motie.
15. De motie van de leden Jetten en Marijnissen over buiten twijfel stellen
dat de algemene beginselen van behoorlijk bestuur leidend moeten zijn.
Stand van zaken
In de kabinetsreactie op het rapport «Ongekend Onrecht» en ook in de
brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
15 januari 2021 (Kamerstuk 35 510, nr. 4), mede namens de Minister voor
Rechtsbescherming, is aangekondigd dat het kabinet stappen zet voor een
nadere regeling van de verhouding tussen de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, met name het evenredigheidsbeginsel, en sectorale
wetten. Ook is toegezegd dat de Awb meer mogelijkheden en verplichtingen zal bevatten om maatwerk te leveren. Bij de uitvoering van die
toezeggingen wordt de motie van de leden Jetten en Marijnissen9, de
motie van de leden Ploumen en Jetten10 en de motie van de het lid Van
Brenk11, betrokken. Tussen deze moties bestaat een samenhang, omdat
met hardheidsclausules invulling kan worden gegeven aan de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur.
De in voorbereiding zijnde voorstellen raken de kern van het algemene
bestuursrecht. Daarom wordt bij de uitwerking gebruikgemaakt van
inzichten van bestuursorganen (zoals grote uitvoeringsorganisaties), de
wetenschap en de bestuursrechtspraak. Met de bestuursrechtspraak
vinden gesprekken plaats, en er is een interdepartementale klankbordgroep opgericht. In die klankbordgroep komt de verhouding tussen de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur en sectorale wetten aan de
orde, en wordt gewerkt aan een aantal wijzigingen van de Awb. Zo wordt
er gewerkt aan een uitbreiding van de verplichting voor bestuursorganen
om burgers vooraf te horen als een in hun nadeel te nemen beschikking
wordt voorbereid. Voorts wordt nagedacht over voorzieningen om
laagdrempelige geschilbeslechting te stimuleren, zoals elementen uit het
project «Passend Contact met de Overheid». Ook wordt gekeken naar een
versterking van de verplichting voor bestuursorganen om besluiten
deugdelijk te motiveren, en naar een explicitering van de verplichting om
– ten voordele van de burger – af te wijken van beleidsregels als de
toepassing daarvan tot onevenredige resultaten leidt. Zoals eerder bericht
wordt uw Kamer in juni 2021 nader geïnformeerd over de beoogde
uitwerking.

9

Kamerstuk 35 510, nr. 15.
Kamerstuk 35 510, nr. 24.
11
Kamerstuk 35 510, nr. 37.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

7

16. De motie van het lid Klaver c.s. over opzetten van een algoritmeregister.
Stand van zaken
Het lid Klaver (GroenLinks) c.s. heeft een motie ingediend die onder
andere toeziet op het vormgeven van een algoritmeregister. De stand van
zaken op de uitvoering van deze motie zal worden meegenomen in de
voortgangsbrief AI die naar verwachting binnenkort eveneens aan uw
Kamer wordt toegezonden.
20. De motie van het lid Marijnissen c.s. over het kinderfonds in handen
leggen van een onafhankelijke derde (Kamerstuk 35 510, nr. 20).
Stand van zaken
Lea Bouwmeester, de voorzitter van het Kindpanel, is gevraagd om het
programma vorm te geven en in samenwerking met alle betrokkenen
nadere uitwerking te geven aan de aanpak voor kinderen. Hierin komen
tenminste de drie actielijnen terug die eerder met uw Kamer zijn gedeeld.
Bij de uitwerking hiervan zal zij ook deze motie betrekken.
21. De motie van het lid Marijnissen c.s. over een voorstel hoe binnen
overheidsinstellingen vervuilde data worden opgeruimd.
In het debat van 19 januari jl. over het rapport «Ongekend Onrecht» van
de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag12 is bij
motie van het lid Marijnissen (SP) c.s. verzocht om «voor 1 maart een
voorstel te doen hoe overal binnen overheidsinstellingen vervuilde data,
risicomodellen en het gebruik van nationaliteit worden opgeruimd»13.
Uitvoering van deze motie vindt plaats met inachtneming van het verzoek
van lid Klaver (GroenLinks) c.s. om hierbij niet alleen te kijken naar
nationaliteit, maar ook naar etniciteit en geboorteplaats14. Middels de
brief aan uw Kamer van de Staatssecretaris van BZK van 8 april met als
titel «Voorstel voor onderzoek naar en opruimen van vervuilde persoonsgegevens» is voldaan aan dit gedeelte van de motie.
Bij brief van 29 januari jl. bent u in het kader van het nota overleg
fraudeopsporing en gebruik tweede nationaliteit door de Belastingdienst
geïnformeerd over verschillende stappen die hierin zijn en worden gezet.
15

Op 13 oktober 2020 is uw Kamer ingelicht over het plan Herstellen,
Verbeteren, Borgen (HVB) van de Belastingdienst16. Als onderdeel hiervan
is het traject Bedrijfsprocessen op orde aangekondigd, waarin de
processen van de Belastingdienst systematisch worden doorgelicht op het
gebruik van data. In april 2021 ontvangt uw Kamer een overzicht van de
stand van zaken van plan HVB.
De motie van het lid Marijnissen heeft de regering tevens verzocht
personen op «de zwarte lijst» te informeren over hun registratie. In de
brief van 5 februari jl.17 hebben de Staatssecretarissen van Financiën
aangegeven aan deze motie gehoor te geven door mensen die in de
Fraudesignaleringsvoorziening (FSV) per brief in te lichten. Dit proces is in
12

Kamerstuk 35 510, nr. 2
Kamerstuk 35 510, nr. 21
14
Kamerstuk 35 510, nr. 16
15
Kamerstuk 35 510, nr. 49
16
Kamerstuk 31 066, nr. 709
17
Kamerstuk 31 066, nr. 804
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

8

gang gezet en de eerste 2.000 brieven zijn eind maart 2021 bezorgd. Over
de gekozen aanpak is uw Kamer 25 maart geïnformeerd18.
23. De motie van de leden Ploumen en Segers over wegnemen van het
probleem met private schuldeisers (Kamerstuk 35 510, nr. 23).
Stand van zaken
Om te komen tot een oplossing voor de private schulden van gedupeerde
ouders en hun partners is tijd nodig. Het amendement van de leden
Lodders en Van Weyenberg dat onderdeel uitmaakt van de Wet
incidentele suppletoire begroting Financiën 2021 inzake Herstel Toeslagen,
speelt daarin een belangrijke rol. Deze wet regelt een moratorium, ook wel
pauzeknop of afkoelingsperiode genoemd. Deze pauzeknop voorkomt
onder andere dat executoriaal beslag kan worden uitgewonnen ten koste
van de forfaitaire tegemoetkoming van € 30.000 of andere eigendommen.
Hiermee wordt gehoor gegeven aan deze motie.
24. De motie van de leden Ploumen en Jetten over een inventarisatie van
wetgeving die hardvochtig uitpakt.
Stand van zaken
Zie de stand van zaken onder motie 13 en 15. De vraagstukken over
hardvochtigheid worden in onderling verband aangepakt onder regie van
het programma Werk aan uitvoering, spoor toekomstbestendig
wetgeving.
26. De motie van het lid Segers c.s. over uitwerken van de afschaffing van
de kinderopvangtoeslag (Kamerstuk 35 510, nr. 26).
Stand van zaken
De motie wordt momenteel uitgewerkt, in samenwerking met de
uitvoeringsorganisaties.
29. De motie van het lid Azarkan over onderzoek naar de cultuur van
diversiteit en inclusiviteit bij de Belastingdienst (Kamerstuk 35 510, nr. 29).
Stand van zaken
De brief over deze motie wordt in april verstuurd.
30. De motie van de leden Azarkan en Van Kooten-Arissen over een
discriminatietoets.
Stand van zaken
Motie met Kamerstuk 35 510, nr. 30 van de leden Azarkan en Van
Kooten-Arissen verzoekt de regering om op alle wetsvoorstellen,
maatregelen van bestuur, beleidsprotocollen en werkwijzen aan de
voorkant een discriminatietoets uit te voeren. Op verschillende momenten
van het wetgevingsproces en het beleidsproces wordt er getoetst aan
grondrechten, waaronder het discriminatieverbod. De toetsing is
onderdeel van de grondrechtentoets door BZK, in het kader van de
toetsing van ontwerpregelgeving op rechtsstatelijke en bestuurlijke
kwaliteit door het Ministerie van Justitie (wetgevingstoets). Later in het
proces vindt toetsing door de Raad van State en door de wetgever zelf
18

Kamerstuk 31 066, nr. 802

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

9

plaats. Ook beleidsvoornemens die het discriminatieverbod raken kunnen
worden onderworpen aan een constitutionele toets. Er zijn daarnaast
specifieke toetsingsinstrumenten die beoordelen of het handelen van de
overheid conform het discriminatieverbod is. Zo neemt het instrument
gegevensbeschermingseffectbeoordeling – ook wel Privacy Impact
Assessment (PIA) genoemd – de conformiteit van de gegevensverwerking
aan het discriminatieverbod mee.
In het kader van de brede doorlichting van de overheid, die de Staatscommissie conform motie met Kamerstuk 35 510, nr. 33 zal uitvoeren en in het
kader van de werkzaamheden van de in te stellen Nationaal Coördinator
tegen Discriminatie en Racisme, kan de effectiviteit van de huidige
discriminatietoetsen worden bezien en waar nodig aangescherpt.
31. De motie van de leden Azarkan en Van Kooten-Arissen over monitoren
van de voortgang van de cultuurverandering (Kamerstuk 35 510, nr. 31).
Stand van zaken
U wordt geïnformeerd in de periodieke voortgangsrapportages van zowel
Toeslagen als de Belastingdienst over de voortgang van de verandering
van de cultuur in de organisatie en het kennisniveau onder medewerkers
over het gebruik van gevoelige persoonsgegevens.
33. De motie van het lid Azarkan c.s. over een brede doorlichting op
discriminatie en etnisch profileren.
Stand van zaken
In de kabinetsreactie op het rapport «Ongekend Onrecht» heeft het
kabinet aangegeven dat om discriminatie, ook door overheidshandelen,
terug te dringen onder meer een gecoördineerde aanpak en onderzoek
van belang is. In een brief van 9 december 2020 heeft de Minister van BZK
aangekondigd dat er een verkenning zou worden uitgevoerd naar een
Nationaal coördinator tegen discriminatie en racisme en dat na deze
verkenning de Staatscommissie Discriminatie en Racisme zou worden
ingesteld19. Op 10 maart 2021 is de verkenning naar een Nationaal
Coördinator tegen Discriminatie en Racisme naar de Tweede Kamer
gezonden20. Zoals toegezegd wordt hierop volgend de instelling van de
Staatscommissie voorbereid. Het streven is dat deze na de zomer met de
werkzaamheden zal starten. In het plenaire debat over het verslag van de
ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag op 19 januari 2021 heeft
de Minister-President in reactie op motie met Kamerstuk 35 510, nr. 33 van
het lid Azarkan aangegeven de gevraagde brede doorlichting van de
overheid bij de Staatscommissie te betrekken.
35. De motie van het lid Azarkan over een wettelijk kader voor het gebruik
van artificiële intelligentie en algoritmes door uitvoeringsorganisaties
(Kamerstuk 35 510, nr. 35).
Stand van zaken
Het lid Azarkan heeft een motie ingediend over het wettelijk kader voor
artificiële intelligentie en algoritmen bij uitvoeringsorganisaties. Met
betrekking tot dit onderwerp kan worden verwezen naar de brief van
29 januari 202121 waarin uitgebreid op deze motie is ingegaan. Daarin is
19

Kamerstuk 30 950, nr. 216
Kamerstuk 30 950, nr. 218
21
Kamerstuk 35 510, nr. 49
20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

10

ook aangegeven dat het kabinet beziet welke (delen) van in die brief
genoemde richtlijnen wettelijk verplicht gesteld moeten worden in
aanvulling op het bestaande wettelijke kader en dat de Minister voor
Rechtsbescherming uw Kamer voor de zomer zal informeren over het
verdere verloop van het proces.
37. De motie van het lid Van Brenk over als regel in wetgeving een
hardheidsclausule opnemen.
Stand van zaken
Zie nr. 15.
43. De motie van het lid Van Kooten-Arissen c.s. over de compensatie en
schadeafhandeling verbreden naar (ex-)partners en kinderen (Kamerstuk
35 510, 43).
Stand van zaken
Mede naar aanleiding van de oproep van uw Kamer in deze motie is de
afgelopen weken met de Commissie Werkelijke Schade, de BAK en de
Catshuisouders gesproken over de positie van de (ex-) toeslagpartners
binnen de opzet van de herstelregelingen. In het Besluit forfaitair bedrag
en verruiming compensatieregeling, gepubliceerd op 19 maart jl., is
aangegeven dat het herstelbedrag van ten minste € 30.000 eenmalig
wordt uitbetaald aan de ouder die de kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd. En dat de forfaitaire regeling is ontworpen vanuit het uitgangspunt dat een ouder en diens toeslagpartner in de jaren waarover herstel
plaatsvindt, samen één keer voor het bedrag in aanmerking komen. Naar
aanleiding van vragen vanuit ouders, de Commissie Werkelijke Schade en
de Kamer over (ex-) toeslagpartners wordt verkend of de positie van (ex-)
toeslagpartners hiermee voldoende gewaarborgd is, of dat nog een
andere vorm van hulp en/of herstel nodig is. Het karakter van eventuele
aanvullende hulp en/of herstel wordt op dit moment vormgegeven en
afgestemd met de diverse (externe) adviesorganen, waaronder het
ouderpanel. We gaan bovendien in gesprek met een aantal aangemelde
ouders/ex-partners om hun ervaringen en wensen mee te nemen. Ook op
dit punt is zorgvuldigheid van groot belang. De uitkomsten hiervan
worden in de volgende VGR, in de vorm van een concreet voorstel, aan
uw Kamer worden voorgelegd.
45. De motie van de leden Van Kooten-Arissen en Azarkan over het
Serviceteam gedupeerden Kinderopvangtoeslag uitbreiden (Kamerstuk
35 510, nr. 45)
Stand van zaken
Gezien deze ontwikkeling en de veelheid en diversiteit van de werkzaamheden die op het Serviceteam zijn afgekomen de afgelopen periode, is de
capaciteit van het team uitgebreid. Dit ook met het oog op gedupeerden
van de andere toeslagen die zich inmiddels hebben gemeld of zich nog
gaan melden. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan deze motie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 510, nr. 81

11