2022D49870

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
over zijn brief van 4 november 2022 inzake Ontwerpbesluit tot voorhang
van het Besluit tot wijziging van het Besluit diergeneeskundigen in
verband met de uitfasering van vriesbranden bij runderen als toegestane
lichamelijke ingreep (Kamerstuk 28 286, nr. 1264).
De voorzitter van de commissie,
Geurts
De adjunct-griffier van de commissie,
Holtjer

nds-tk-2022D49870

1

Inhoudsopgave

blz.

I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie

2
2
2
2

II

Antwoord / Reactie van de Minister

3

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit tot voorhang van het Besluit tot wijziging van het Besluit diergeneeskundigen in verband met de uitfasering van vriesbranden bij runderen als
toegestane lichamelijke ingreep. Zij hebben hierbij op dit moment geen
aanvullende vragen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen
van het Besluit tot wijziging van het Besluit diergeneeskundigen in
verband met de uitfasering van vriesbranden bij runderen als toegestane
lichamelijke ingreep. De leden hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie lezen dat met de wijziging van dit besluit de
einddatum van de vrijstelling wordt geformaliseerd en dat deze uitfaseringsperiode nu 25 jaar is, omdat dit de termijn is waarop een bedrijf
meestal van eigenaar wisselt. Deze leden zijn benieuwd waarom is
gekozen voor het wisselen van bedrijfseigenaar en niet een andere
uitfaseringsperiode. De motie waarnaar wordt verwezen, de motie van het
lid Heerema (Kamerstuk 28 286, nr. 940), vroeg immers slechts om een
uitfasering, niet om een periode van 25 jaar. Dit lijkt deze leden een erg
lange uitfaseringsperiode, zeker gezien het feit dat vriesbranden eigenlijk
al sinds 1996 zijn verboden en er sindsdien al elke vijf jaar een ontheffing
is verleend. Gezien het feit dat een koe gemiddeld zes jaar oud wordt,
vragen deze leden waarom niet is gekozen om koeien die nieuw worden
geboren niet meer te vriesbranden. Zeker omdat er al werkbare alternatieven bestaan, zoals halsbanden en pootbanden, die geen ingreep vergen
bij het dier. Ook zijn deze leden benieuwd of deze termijn opnieuw ter
discussie zal komen te staan in de gesprekken met betrekking tot het
convenant Dierwaardige Veehouderij. Gezien vriesbranden een lichamelijke ingreep betreft, vinden deze leden het belangrijk dat niet de bedrijfsvoering maar de wetenschappelijk aangetoonde welzijnseisen van het dier
vooropstaan in bepalen wat een redelijke termijn is voor de uitfasering
van de ingreep.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben met grote verbazing en diepe
teleurstelling van het ontwerpbesluit van de Minister kennisgenomen om
het vriesbranden als ingreep bij koeien nog tot 2044 toe te staan. Met de
invoering van het Ingrepenbesluit in 1996 werd al bepaald dat vriesbranden na een overgangstermijn van vijf jaar zou worden verboden per
1 september 2001. Het eindjaar 2001 werd, na vele besluiten tot uitstel,
uiteindelijk 2018. Maar toen dit verbod dan eindelijk werd ingevoerd,
werd, door een motie van het lid Heerema (Kamerstuk 28 286, nr. 940),
besloten dat er een uitzondering kwam voor veehouders die deze ingreep

2

op dat moment nog toepasten. Deze groep melkveehouders kreeg een
vrijstelling van dit verbod tot 1 januari 2023. Met het voorliggende besluit
zou deze situatie nog tot 2044 voortduren.
De leden van de PvdD-fractie vinden het werkelijk onbestaanbaar dat
26 jaar na 1996 niet alleen deze ingreep nog altijd wordt gedaan, maar dat
deze uitzondering nu ook nog eens met nog eens 22 jaar zou worden
verlengd. Hiermee krijgt de sector een overgangstermijn van niet vijf,
maar 48 jaar!
De leden van de PvdD-fractie constateren dat bij het vriesbranden van
koeien met vloeibaar stikstof of met droog ijs een cijfercombinatie wordt
bevroren in de huid van de bil van een dier. Dit veroorzaakt niet alleen pijn
door de handeling zelf, maar wordt ook nog gevolgd door een ontstekingsreactie die vier dagen aanhoudt. Opeenvolgende bewindspersonen
erkenden vrijwel allemaal dat het hier gaat om een niet-noodzakelijke
ingreep die bovendien onwenselijk is en beloofden om hier een einde aan
te maken. Bijvoorbeeld oud-Minister Veerman, die in 2006 stelde: «De
sector heeft met 10 jaar een ruime overgangsperiode gehad om de
bedrijfsvoering aan te passen. Vanaf 1 september aanstaande zal het
koudmerken van runderen niet meer zijn toegestaan.»1 en
oud-Staatssecretaris Van Dam, die nog eens tien jaar later in 2016 schreef
«Deze ingreep is niet noodzakelijk om in de behoeften van het dier te
voorzien en niet noodzakelijk om mensgerichte doelstellingen te bereiken.
Op basis van deze criteria wordt de ingreep als niet toelaatbaar gekwalificeerd.»2
De leden van de PvdD-fractie vragen de Minister of hij ook erkent, net als
zijn voorgangers, dat het hier gaat om een niet-noodzakelijke ingreep. Er
zijn immers alternatieve identificatiemethoden beschikbaar en ook
verplicht gesteld. Erkent deze Minister ook dat de sector inmiddels meer
dan genoeg tijd heeft gehad om te stoppen met vriesbranden? Erkent
deze Minister ook dat vriesbranden als ingreep als niet toelaatbaar moet
worden gekwalificeerd? Erkent deze Minister ook dat het blijven toestaan
van een niet-noodzakelijke ingreep, omdat dit door een bepaalde groep
veehouders nou eenmaal als handig wordt beschouwd, in strijd is met de
uitgangspunten van de Wet dieren?
De leden van de PvdD-fractie vragen de Minister tevens of hij kan
uitleggen hoe hij in hemelsnaam bij een nieuwe overgangstermijn van
nog eens 22 jaar is gekomen.
Kan de Minister uitleggen waarom hij van mening is dat dit past binnen
een «dierwaardige veehouderij»? Wat denkt de Minister dat dit besluit
doet met het vertrouwen dat andere ingrepen wél op korte termijn
worden uitgefaseerd?
De leden van de PvdD-fractie roepen de Minister dan ook op om dit
onzalige besluit in te trekken en daarmee de huidige vrijstelling zoals
gepland te laten vervallen per 1 januari 2023.
II Antwoord / Reactie van de Minister

1
2

Kamerstuk 28 286 30 300 XIV, nr. 30.
Kamerstuk 28 286, nr. 878.

3