Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2175
Vragen van het lid Buitenweg (GroenLinks) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over de artikel 7-procedure tegen EU-lidstaten Polen en Hongarije
(ingezonden 11 maart 2021).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 29 maart 2021).
Vraag 1
Kent u de brief van het Portugese voorzitterschap aan het Europees Parlement waarin de gang van zaken rond de artikel 7-procedure tegen de
EU-lidstaten Polen en Hongarije uiteen wordt gezet?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de juridische analyse van het Portugeese voorzitterschap dat het
voorlopig niet mogelijk is deze procedure voort te zetten omdat er geen
fysieke hoorzittingen met Polen en Hongarije worden georganiseerd?
Antwoord 2
Het kabinet kan de redenering van het Portugese voorzitterschap volgen.
Artikel 7(1) VEU schrijft voor dat, alvorens te constateren dat er duidelijk
gevaar bestaat voor een ernstige schending van de waarden van de Unie, de
Raad de betrokken lidstaat hoort. Het horen dient dus in een formele
Raadszitting te gebeuren. De vergaderingen per videoconferentie, die thans
worden georganiseerd vanwege de reisbeperkingen als gevolg van de
COVID-19-crisis, zijn geen formele raadzittingen maar informele vergaderingen, omdat ze niet worden gehouden op de zetel van de Raad zoals
voorgeschreven door het Verdrag (Protocol nr. 6, onder b, betreffende de
plaats van de zetels van de instellingen, van bepaalde instanties, organen,
organisaties en diensten van de Europese Unie). Het is spijtig dat daardoor
beide artikel 7-procedures gedurende de COVID-19-crisis tot nu toe slechts
eenmaal door de Raad besproken zijn (namelijk op de Raad Algemene Zaken
van 11 september 2020). Tegelijkertijd is het belangrijk de zorgvuldigheid van
de procedure van artikel 7 VEU zoveel mogelijk te bewaken. Daarbij is ook
van belang dat het horen van de lidstaat in kwestie in de zin van artikel 7(1)

1

ah-tk-20202021-2175
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Secretary of State for European Affairs Ana Paula Zacarias, Lissabon 1 maart 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

VEU een essentieel procedureel vereiste is waarvan de eerbiediging, op
verzoek van de lidstaat ten aanzien waarvan de Raad een constatering heeft
gedaan, kan worden getoetst door het Hof van Justitie (overeenkomstig
artikel 269 VWEU). Voorkomen dient te worden dat de wettigheid van een
eventuele constatering onder artikel 7(1) VEU later door de betrokken lidstaat
voor het Hof van Justitie ter discussie zal worden gesteld wegens de niet
correcte naleving van de procedurele vereisten van dat artikel. Daarbij is het
goed te onderstrepen dat naast de artikel 7-procedures ook andere
EU-instrumenten op het terrein van de rechtsstaat ingezet worden, zoals
inbreukzaken gestart door de Europese Commissie en het jaarlijkse Rechtsstaatrapport waarin ook Polen en Hongarije langs de rechtsstatelijke meetlat
worden gelegd.
Vraag 3 en 4
Deelt u de mening dat stagnatie van deze artikel 7-procedure bijzonder
ongewenst is en dat het ook onvoorstelbaar is dat een fysieke hoorzitting niet
«coronaproof» zou kunnen worden georganiseerd?
Deelt u voorts de mening dat, gezien de ernst van de situatie in Polen en
Hongarije, alles in het werk moet worden gesteld om de hoorzittingen alsnog
voortvarend te organiseren? Zo ja, bent u bereid om hierin een actieve rol te
vervullen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 4
Het kabinet is het er mee eens dat stagnatie van beide artikel 7-procedures
onwenselijk zou zijn. Het feit dat er met beide landen reeds enkele hoorzittingen zijn gehouden in de Raad Algemene Zaken, en dat beide procedures ook
regelmatig als «stand van zaken» door de Raad zijn besproken, toont aan dat
er in dat opzicht geen sprake is van stagnatie van de procedure. Dat laat
onverlet dat het kabinet zich samen met gelijkgezinde lidstaten zal blijven
inzetten voor regelmatige agendering zolang de zorgen omtrent de rechtsstaat in beide landen voortduren. In dat licht verwelkomt het kabinet het
voornemen van het Portugees Voorzitterschap om, indien de omstandigheden
rond de COVID-19-pandemie een fysieke Raadsvergadering toelaten, de
procedures te agenderen op de Raad Algemene Zaken van 11 mei a.s. Het is
aan het Voorzitterschap te besluiten over de vorm waarin een Raad plaatsvindt, fysiek of per videoverbinding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2