Bijlage bundel Staat van de Veiligheid 2022

Bestaande uit
-

Aanbiedingsbrief jaarverslag BRZO+ 2022
Jaarverslag BRZO+ 2022
Aanbiedingsbrief Jaarverslag Stichting Veiligheid Voorop
Jaarverslag van de Stichting Veiligheid Voorop
RIVM analyse van incidenten
Stand van zaken aanwijzingen bedrijfsbrandweer
Factsheet ongewone voorvallen
Duidingsbrief IPO over ongewone voorvallen

1
> Retouradres Lange Kleiweg 34, 2288 GK Rijswijk
Bureau BRZO+

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
t.a.v. de staatssecretaris mevrouw V.L.W.A. Heijnen
dbo-stas@minienw.nl

Lange Kleiweg 34
2288 GK Rijswijk
Postbus 2232
3500 GE Utrecht
www.brzoplus.nl
Contactpersoon
bureaubrzo@rws.nl
Ons kenmerk
BRZO23-01

Datum
Betreft

Uw kenm erk
-

19 september 2023
Jaarverslag BRZO+ 2022

Bijlage(n)
Jaarverslag BRZO+ 2022

Geachte mevrouw Heijnen,

Namens het samenwerkingsprogramma BRZO+ bied ik u hierbij het Jaarverslag
BRZO+ 2022 aan.
We zijn met name trots op de implementatie in 2022 van onze nieuwe
inspectiemethodiek en ICT-applicatie waarmee we nog scherper een integraal beeld
creëren van de veiligheid bij de Brzo-inrichtingen.
Samenwerkingsprogramma BRZO+
Binnen het samenwerkingsprogramma BRZO+ werken de Brzo-omgevingsdiensten, de
veiligheidsregio’s, de Nederlandse Arbeidsinspectie, Staatstoezicht op de Mijnen,
waterkwaliteitsbeheerders (Rijkswaterstaat en de waterschappen), de Inspectie
Leefomgeving en Transport en het Openbaar Ministerie samen aan
vergunningverlening, toezicht en handhaving bij de meest risicovolle bedrijven in
Nederland. Dit gebeurt onder andere door het uitvoeren van gezamenlijke Brzoinspecties.
LBR en GIR2.0
De samenwerkende Brzo-inspectiediensten zijn continu bezig om het toezicht op
risicovolle bedrijven te verbeteren. Gezamenlijk hebben we een nieuwe
inspectiemethodiek, de Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR), met bijhorende
ICT-applicatie, de Gemeenschappelijke Inspectieruimte (GIR2.0), ontwikkeld en in 2022
geïmplementeerd. Met de LBR-methodiek en de GIR2.0 zijn we steeds beter in staat
informatiegestuurd en risicogericht toezicht te houden. Door onze unieke samenwerking
treden we uniform op naar de bedrijven en maken we het verschil door daar waar nodig
extra toezichtscapaciteit in te zetten.
Door monitoring en analyse van de inspectieresultaten in de GIR2.0 zullen we een steeds
scherper beeld krijgen van de veiligheidsprestaties bij de Brzo-bedrijven in Nederland.
Dit zult u de komende jaren terugzien in ons jaarverslag.

a

Pagina 1 van 2

Resultaten
De resultaten van Brzo-inspecties met de LBR en de GIR2.0 geven ons nu al meer
inzicht dan voorheen. De algemene conclusies die we kunnen trekken naar aanleiding
van de verzamelde gegevens zijn:
• De Brzo-inspectiediensten voldoen aan de kwantitatieve prestatie-indicatoren die
vastgesteld zijn.
• Het aantal middelgrote (categorie 2) en zware (categorie 1) overtredingen is in 2022
niet significant veranderd ten opzichte van voorgaande jaren.
• Er zijn regionale verschillen zichtbaar in de handhaving. De redenen hiervoor zullen
verder uitgezocht worden.
• In de opvolging van regelgeving zijn tussen de branches duidelijke verschillen
aanwezig. Hiernaar zal nader onderzoek plaatsvinden en gesprekken worden
gevoerd met de branches.
• Een beperkt aantal Brzo-bedrijven is in 2022 door de samenwerkende
inspectiediensten aangemerkt als zogenaamde zorgbedrijven en opgenomen in dit
jaarverslag. Deze bedrijven vragen meer aandacht van de toezichthoudende
instanties. De Brzo-inspectiediensten plegen extra inzet met juridische en nietjuridische instrumenten om deze zorgbedrijven te bewegen de geconstateerde
tekortkomingen of risico’s op te lossen.
Doorontwikkeling monitor
Dit jaarverslag is de doorontwikkeling van de Monitor naleving en handhaving Brzobedrijven die wij sinds 2011 elk jaar hebben uitgegeven. Het jaarverslag beschrijft, net
als de monitor, de resultaten van de Brzo-inspecties die in 2022 zijn uitgevoerd en
geeft daarmee een beeld hoe bedrijven het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo 2015)
naleven.
Omdat we als samenwerkingsverband BRZO+ open en transparant willen zijn, geven we
in het jaarverslag een uitgebreidere terugkoppeling van onze activiteiten dan voorheen.
Het Jaarverslag BRZO+ 2022 is onderdeel van de Staat van de Veiligheid die door het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in oktober wordt aangeboden aan de Tweede
Kamer.

Met vriendelijke groet,

mr. R.M. Thé
voorzitter BRZO+

Pagina 2 van 2

Jaarverslag
BRZO+
2022

BRZOPLUS.NL

Voorwoord
Gezamenlijk voeren de Brzo-inspectiediensten de inspecties uit
bij de Seveso-inrichtingen. In dit jaarverslag zijn de ­resultaten
uit de gezamenlijke inspecties opgenomen. Vanaf dit jaar geven
we als samenwerkingsverband BRZO+ een uitgebreidere terugkoppeling van onze activiteiten dan voorheen.
In 2022 is gestart met de nieuwe toezichtmethodiek, de
­Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR), en de bijbehorende
ICT-applicatie, de Gemeenschappelijke inspectieruimte (GIR2.0).
De eerste verzamelde resultaten geven ons nu al meer inzicht
dan voorheen. De algemene conclusies die getrokken kunnen
worden naar aanleiding van de verzamelde gegevens zijn:
• De Brzo-inspectiediensten voldoen aan de kwantitatieve
prestatie-indicatoren die vastgesteld zijn.
• Het aantal middelgrote (categorie 2) en zware (categorie 1)
overtredingen is in 2022 niet significant veranderd ten opzichte van voorgaande jaren.
• Er zijn regionale verschillen zichtbaar in het percentage
­bedrijven met overtredingen en eventueel ook afwijkingen. ­
De redenen hiervoor zullen verder uitgezocht moeten worden.
• In de opvolging van regelgeving zijn tussen de branches
duidelijke verschillen aanwezig. Hierover zal nog nader
­onderzoek plaatsvinden en gesprekken gevoerd worden met
de verschillende branches.
• Met de LBR is de beoordeling ‘afwijking’ geïntroduceerd,
waar voorheen de term ‘actiepunt’ of ‘verbeterpunt’ werd
gebruikt. Vanaf 2022 wordt dit type beoordeling voor het
eerst geregistreerd. Het aantal is relatief hoog. Daarom wordt
gemonitord om welke situaties het gaat en hoe de bedrijven
hiermee omgaan.
• Voor het duiden van de resultaten beschikken we nog niet
over alle juiste indicatoren om een goed oordeel te ­kunnen
geven over het nalevingsgedrag en de veiligheid bij de
­bedrijven. Om het niveau van naleving en de invloed vanuit
de inspectiediensten te kunnen beoordelen moet de stap van
output naar outcome nog worden gemaakt.
Naast de afspraken die gemaakt worden over de gezamenlijk uit
te voeren inspecties, worden binnen het samenwerkingsverband
BRZO+ ook inhoudelijke projecten uitgevoerd die de kwaliteit
van de inspecties bevorderen of specifiek gericht zijn op maatschappelijke ontwikkelingen die een risico kunnen vormen op of
nabij de Seveso-inrichtingen. Deze projecten zijn vastgelegd in
het jaarplan. In 2022 heeft de inzet zich met name gericht op de
doorontwikkeling van LBR en GIR2.0. ­
De introductie van de nieuwe landelijke toezichtmethodiek is
een intensieve operatie waarin samenwerking en commitment
van alle betrokken inspectiediensten essentieel is. Elk veranderproces heeft zijn uitdagingen en zo ook de introductie van LBR.
Van iedere dienst is elke inspecteur opgeleid in de methodiek
en het gebruik van de ICT-applicatie. Daarbij is het zeker ook
het vernoemen waard dat de GIR2.0 als op maat gemaakte
ICT-applicatie zonder problemen en technische uitval in 2022
live is gegaan.

Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

Verder wordt in dit jaarverslag ook een korte uiteenzetting
gegeven van de projecten die de Brzo-inspectiediensten met
een specifiek inhoudelijk karakter in 2022 hebben uitgevoerd bij
de Seveso-inrichtingen.
Met dit jaarverslag geven we een breder beeld van de ­wijze
waarop de Brzo-inspectiediensten gezamenlijk toezicht ­houden
op het veilig opereren van de risicovolle bedrijven in ­Nederland.
Met de LBR en de GIR2.0 gaan we dit beeld de komende jaren
completer maken zodat we de juiste keuzes kunnen maken
in de wijze waarop we de Seveso-bedrijven ­benaderen in
­uitvoering van onze toezicht- en handhavings­taken. Om de
inspectieresultaten nog beter te kunnen ­gebruiken voor de
programmering van toezicht en handhaving willen we, zoals
hierboven is beschreven, een instrumentarium met indicatoren
ontwikkelen om het gewenste niveau van naleving te toetsen.
Erwin de Bruin
Programmamanager BRZO+

In het Jaarverslag BRZO+ 2022 zijn de werkzaamheden
beschreven die de organisaties van het BRZO+-samen­
werkingsverband gezamenlijk in 2022 hebben uitgevoerd.
De belangrijkste taak zijn de gezamenlijke inspecties bij
Brzo-bedrijven. Daarnaast zijn enkele ontwikkelprojecten
uitgevoerd. Met deze nieuwe wijze van verantwoording
worden de inspectieresultaten toegelicht en, gecombineerd met andere relevante ontwikkelingen, kan het
jaarverslag als monitorings- en evaluatiemiddel worden
gebruikt voor programmering van de werkzaamheden voor
het komend jaar en verder.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

2

Inhoud
Voorwoord2
Inleiding4
1. Doorontwikkeling nieuwe ­toezichtmethodiek en applicatie

6

2. Resultaten BRZO+-projecten en afspraken convenant

9

3. Inspectieresultaten

11

4. Ongevallen en incidenten

18

5. Accentprojecten veiligheid bij ­Brzo-bedrijven

19

6. Conclusies en opvolging

22

Bijlage	Overige tabellen ­inspectieresultaten

24

Van NIM naar LBR
Uitgevoerde werkzaamheden in 2022

6
7

BRZO+-projecten9
Afspraken convenant
10
Overzicht inspectieresultaten
Specifieke handhavingstrajecten bij zorgbedrijven

11
16

Veiligheidsregio’s19
Brzo-omgevingsdiensten20
Nederlandse Arbeidsinspectie
20
Waterkwaliteitsbeheerders20
Openbaar Ministerie
21

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

3

Inleiding
Binnen het samenwerkingsverband BRZO+ werken verschillende
inspectiediensten van de overheid samen bij het toezicht op
­naleving van de regels door de Brzo-bedrijven. Het samenwerkingsverband BRZO+ bestaat uit de zes Brzo-­omgevingsdiensten
(in opdracht van het provinciaal bevoegd gezag - Wet algemene
bepalingen Omgevingsrecht), de Nederlandse Arbeidsinspectie,
de veiligheidsregio’s, Staatstoezicht op de Mijnen en de wateren hoogheemraadschappen en Rijkswaterstaat. Ook de Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT) en het Openbaar Ministerie
(OM) maken deel uit van BRZO+. Meer informatie over BRZO+ is
te vinden op de website www.brzoplus.nl.
Op 6 oktober 2021 is door de deelnemers aan het Bestuurlijk
Omgevingsberaad het Convenant Brzo ondertekend. Daarmee is een belangrijke stap gezet op weg naar een robuuster
BRZO+ en is een structurele verbinding tussen beleid en
uitvoering tot stand gebracht. In het convenant hebben de
partijen afgesproken dat jaarlijks een jaarplan BRZO+ door het
directeurenoverleg BRZO+ wordt opgesteld, en geagendeerd in
het Beleid, Toezicht en Uitvoeringoverleg.
Deze veranderingen hebben ertoe geleid dat het BRZO+ de
verantwoording over de uitgevoerde werkzaamheden ook op
een andere manier wil presenteren. Het afgelopen decennium
zijn de inspectieresultaten jaarlijks in de Monitor naleving en
handhaving Brzo-bedrijven gepresenteerd. Hierbij ontbrak een
duiding van de resultaten en een opvolging van de inspectie- of
projectresultaten. Vanaf (inspectiejaar) 2022 wordt de verantwoording via een jaarverslag gedaan. Met het jaarverslag legt
BRZO+ verantwoording af over de verplichtingen en afspraken
op verschillende niveaus:
• Wettelijke verplichtingen die voortkomen uit het Brzo
2015 en, na inwerkingtreding van de Omgevingswet, het
­Omgevingsbesluit op grond van de Omgevingswet. Hierin zijn
ook de toezichtstaken van de Nederlandse Arbeidsinspectie
en de veiligheidsregio’s geregeld.
• Convenant Brzo.
• Vastgesteld jaarplan BRZO+.

“BRZO+ is een uniek samenwerkingsverband. We hebben
één inspectiemethodiek waarmee verschillende uitvoeringsdiensten als één team aan de slag gaan, ieder met
zijn eigen wet- en regelgeving en zijn eigen bestuurlijke
gremia. Ik vind het heel mooi dat wij vanuit de inhoud
èn de bedoeling - wij willen meewerken aan een veilige
industrie - elkaar hebben gevonden en samenwerken om
een mooi product af te leveren. Het is best een uitdaging
om met zoveel partijen en wet- en regelgeving rekening te
houden.”

Meerjarenprogramma BRZO+ 2022-2025 en Jaarplan 2022
In het Meerjarenprogramma BRZO+ 2022-2025 zijn de doelstellingen voor deze periode benoemd. Een belangrijk project is
de transitie naar informatiegestuurd toezicht. In het jaarplan
BRZO+ voor 2022 waren verschillende projecten en activiteiten
afgesproken, ingedeeld in vier sporen:
• Nieuwe instrumenten en actualisatie bestaande instrumenten
• Monitoring en communicatie
• Kennis en opleidingen
• Nieuwe inhoud
In onderstaande figuur zijn de verschillende projecten en
activiteiten van het jaarplan 2022 weergegeven.
BRZO+ 2022
Nieuwe
instrumenten

Monitoring en
communicatie

Kennis en
opleidingen

Nieuwe inhoud

LBR en GIR2.0

Doorontwikkeling monitor

BRZO+
academie

Digitale
kwetsbaarheid

LHS

Communicatie

Opleiding
LBR/GIR2.0

Klimaatadaptatie

Concernbenadering

Monitor
naleving

Deelname SDN

Verouderde
ontwerpen

Zorgbedrijven

Beleid GIR-data

Verkenning
informatiegestuurd toezicht

“Met de nieuwe toezichtmethodiek LBR en de wijze
waarop gegevens over de inrichtingen en het uitgevoerde
toezicht in de nieuwe GIR2.0 worden vastgelegd, zijn we
beter in staat om analyses uit te voeren. Het biedt kansen
om meer informatiegestuurd toezicht uit te voeren.”
Claudia Lambermont, product owner analyse- en
­moni­toringtool BRZO+

Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

4

“De nieuwe inspectiemethodiek is ontwikkeld vanuit de
behoefte van de Brzo-inspecteurs om meer diepgang te
krijgen in de inspecties. Ze vonden dat ze te vaak bleven
hangen op een bepaald abstractieniveau en dat het tijd
was om meer de installaties in te gaan en vanuit de
installaties te kijken of het bedrijf veilig opereert.
LBR en GIR2.0 zijn gemaakt vóór Brzo-inspecteurs, dóór
Brzo-inspecteurs. Veel inspecteurs hebben een bijdrage
geleverd in het ontwikkelproces.”
Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

Vanaf begin 2022 konden de Brzo-inspecties weer normaal
worden uitgevoerd, na meer ‘toezicht op afstand’ tijdens de
coronapandemie. Enkele onderdelen van de werkwijze tijdens
de coronapandemie (onder andere vooroverleg op afstand met
digitale hulpmiddelen) zijn goed bevallen en worden nu vaker
gebruikt.
In 2022 zijn de Brzo-inspecties uitgevoerd volgens een nieuwe
toezichtmethodiek, de Landelijke Benadering Risicobedrijven
(LBR). Dit is een belangrijke verandering in de manier waarop
inspecties worden uitgevoerd. Aan deze verandering is een
lange voorbereiding voorafgegaan (gestart in 2017). Daarnaast is op 10 januari 2022 een nieuwe applicatie in gebruik
­genomen waarin de inspectieresultaten worden vastgelegd, de ­Gemeenschappelijke inspectieruimte 2.0 (GIR2.0).
Dit heeft ­ertoe geleid dat er vanaf 2022 andere gegevens
over de ­Brzo-inspecties beschikbaar zijn in vergelijking met
­voorgaande jaren.

In onderliggend jaarverslag is beschreven welke werkzaamheden in BRZO+-verband zijn uitgevoerd en een toelichting gegeven op de resultaten en relevante ontwikkelingen. Wat nieuw
is ten opzichte van de Monitor naleving en handhaving
Brzo-bedrijven is dat het jaarverslag fungeert als monitoringsen evaluatiemiddel voor de programmering van toekomstige
werkzaamheden in BRZO+-verband. Deze werkwijze sluit
aan bij de Big-8 en sluiting van de PDCA-cyclus zoals de
­Omgevingswet dit beoogt.
Het jaarverslag is als volgt ­opgebouwd. In hoofdstuk 1 is de
doorontwikkeling van de LBR en de applicatie GIR2.0 toegelicht. In hoofdstuk 2 is een toelichting ­gegeven op de overige
BRZO+-projecten en de uitvoering van de afspraken uit het
Convenant Brzo. In hoofdstuk 3 zijn de meest opvallende inspectieresultaten weergegeven en is een overzicht opgenomen
van bedrijven die door de regio­nale managementoverleggen
in 2022 als zorgbedrijven waren ­aangemerkt. In hoofdstuk
4 wordt ingegaan op ongevallen en incidenten. Hoofdstuk 5
laat zien welke projecten en werkzaamheden de BRZO+-samenwerkingspartners vanuit hun dienst of kolom hebben
uitgevoerd rond Brzo-­bedrijven. In hoofdstuk 6 zijn conclusies
en punten van opvolging geformuleerd. In de bijlage is een
aanvullend aantal inspectie­resultaten weergegeven.

In verband met het gebruik van de toezichtmethodiek
LBR is sprake van een trendbreuk. Daarom is het niet
mogelijk om alle cijfers en resultaten van dit verslagjaar
een-op-een te vergelijken met die van voorgaande jaren.
In dit jaarverslag is een toelichting gegeven op de meest
essentiële resultaten.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

5

1. Doorontwikkeling nieuwe
­toezichtmethodiek en applicatie
In 2022 lag de prioriteit op de doorontwikkeling van de nieuwe
toezichtmethodiek LBR en de applicatie GIR2.0.
De inspecties in 2022 zijn volgens de LBR voorbereid en
­uitgevoerd en de resultaten van de inspecties in GIR2.0
­geregistreerd. De inspectieresultaten worden in hoofdstuk 3
toegelicht. In dit hoofdstuk zijn de werkzaamheden voor de
doorontwik­keling van LBR en GIR2.0 toegelicht.
Van 2005 tot en met 2021 was de NIM (Nieuwe Inspectie
Methodiek) de basis voor het uitvoeren van de Brzo-inspecties.
Hierbij lag de nadruk op het beoordelen van het veiligheids­
beheerssysteem van een bedrijf of een onderdeel hiervan.
Nadelen van deze benadering waren dat het arbeidsintensief
was en dat vergelijkbare situaties op verschillende manieren
konden worden beoordeeld. Dit laatste kan zowel inhoudelijk
als juridisch tot problemen leiden. Hierdoor was het ook moeilijker om tot eenduidige beelden op landelijke schaal te komen.

“De applicatie is flexibel en toekomstbestendig opgezet.
We hebben in de voorbereidende fase geprobeerd om
te kijken in glazen bollen. Wat komt er op ons af? De
­Omgevingswet, noodzakelijke koppelingen met basis­
registraties, en gewenste koppelingen met diensteigen of
externe systemen, zoals het Register Externe Veiligheid.”
Iman Tel, product owner GIR2.0

“Ik heb het werken met LBR en GIR2.0 ervaren als een
­openbaring! De focus op één installatie, het werken met
inspectieonderwerpen en inspectiegidsen voelt goed en
intuïtief.”
Tony Heer, Brzo-inspecteur Veiligheidsregio
­Rotterdam-Rijnmond

De LBR is gebaseerd op drie pijlers:
• Systeem: beoordeling van het preventiebeleid zware
ongevallen (PBZO) en het veiligheidsbeheerssysteem van
Seveso-inrichtingen;
• Techniek: beoordeling van de stand en staat van de techniek;
– Stand van de techniek: het hoogste niveau van een technische ontwikkeling dat op een bepaald moment wordt
bereikt. De technische onderdelen voldoen aan de stand
van de veiligheidstechniek (voor zover dat redelijkerwijs
verlangd kan worden) en zijn passend voor de aangetroffen situatie.
– Staat van de techniek: geeft aan of het onderhoud op de
juiste wijze is toegepast zodat het systeem blijft voldoen
aan de staat der techniek.
• Cultuur: inschatting van de veiligheidscultuur bij de exploitatie van de Seveso-inrichting en goed werkgeverschap.

“Een belangrijke wijziging met de nieuwe methodiek is het
werken met stellingen. Dat vergt een andere denkwijze en
meer voorbereidingswerk. Daarnaast zoomen we nu zo
veel mogelijk in op specifiek één installatie in plaats van
de zaken in breder verband globaal te beoordelen.”

Van NIM naar LBR
Met de ontwikkeling van de LBR wil het BRZO+ komende
jaren informatie en data van bedrijven slimmer inzetten en
daarmee een meer doeltreffende en efficiëntere aanpak van de
inspecties bereiken. De noodzaak hiervoor is ook gebleken uit
verschillende onderzoeken (commissie Van Aartsen, Algemene
Rekenkamer). Met de LBR wordt aangesloten op de Omgevingswet, die het nieuwe wettelijke kader wordt. Hierin is de
Seveso-richtlijn geïmplementeerd en is tevens de grondslag
voor de toezichtstaken van alle toezichthoudende inspectiediensten verwerkt. Met de introductie van de LBR in 2022 is
de eerste stap gezet voor het verbeteren van de kwaliteit van
toezicht en handhaving bij Brzo-bedrijven. De verbeteringen
moeten leiden tot:
• meer landelijke uniformiteit in het toezicht;
• meer naar buiten;
• minder tijd besteden aan rapportages;
• betere monitoring en aanlevering van gegevens voor onder
andere de landelijke Staat van de Veiligheid.

Pedro Wetzels, Brzo-inspecteur en -coördinator
­Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant

“Het inspecteren volgens LBR en GIR2.0 was wennen. Nu
is vooral de voorbereiding heel belangrijk. Je moet als
inspectieteam voldoende tijd besteden aan het kiezen van
het inspectieonderwerp, het opzetten van de inspectietrail
en het opstellen van de verificatievragen aan het bedrijf.
Dat is echt noodzakelijk voor een goede registratie en
rapportage. Voorbereiding vergt meer tijd, maar er komt
echt iets moois uit!”
Kathleen Klerks, Brzo-inspecteur en -coördinator
­Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

6

“De LBR zorgt voor landelijk uniform, eenduidig, integraal
en risicogestuurd toezicht op Brzo-bedrijven. Om dit
te bereiken werken we met een landelijke basisbibliotheek van aandachtspunten, inspectieonderwerpen en
­inspectiegidsen. Elk inspectieteam, in iedere regio geeft
de inspectie vorm op basis van deze bibliotheek. Een
inspectieonderwerp wordt beoordeeld op vooraf vast­
gestelde aandachtspunten. Er is sprake van een level
playing field. Een inrichting in Groningen wordt hetzelfde
beoordeeld als een bedrijf in Zeeland of Noord-Holland.”
Felix Rodriquez Vingerhoets, projectleider LBR

Met de LBR-toezichtmethodiek wordt een activiteit, proces of
installatie geïnspecteerd en beoordeeld op specifieke aspecten
van de drie genoemde pijlers. Het gebruik van inspectiegidsen,
waarin aandachtspuntenlijsten zijn opgenomen, zorgt voor een
uniforme beoordeling. De beoordelingsruimte van de inspecteurs blijft hierbij wel behouden.
De LBR is vastgelegd in een document dat structureel wordt
beheerd. De GIR2.0 wordt gebruikt in een online afgeschermde
werkomgeving, die niet toegankelijk is voor derden. Eind 2021
waren de essentiële werkprocessen van LBR ingebouwd in
GIR2.0. Dit was een goede basis voor het inspecteren volgens
de LBR en het registreren in de GIR2.0 vanaf 2022. Voor 2023 en
verder wordt gewerkt aan het uitwerken van meer werkprocessen (LBR) en ontwikkelen van de ondersteuning ervan (GIR2.0).

Uitgevoerde werkzaamheden in 2022
Voor de verdere ontwikkeling van de LBR zijn in 2022 de volgende werkzaamheden gerealiseerd:
• Contentbeheerapplicatie
Binnen de LBR wordt het ­Brzo-bedrijf beoordeeld op een of
meerdere inspectieonderwerp(en). De beoordeling van het
inspectieonderwerp vindt plaats door antwoord te geven op
hoofd- en substellingen. Ter ondersteuning van de inspecteur zijn inspectiegidsen opgesteld waarin het inspectieonderwerp toegelicht wordt en vooraf relevante stellingen zijn
geselecteerd die gebruikt kunnen worden bij de inspectie.
De LBR beschikt over een bibliotheek met inspectieonderwerpen, inspectiegidsen en honderden vooraf gedefinieerde
aandachtspunten. Om de inhoud (content) van deze bibliotheek te onderhouden is een beheerapplicatie ontwikkeld.
• Nieuwe Inspectiegidsen
Door vertegenwoordigers van het samenwerkingsverband
BRZO+ is gewerkt aan het ontwikkelen van inspectieonderwerpen, inspectiegidsen en ­aandachtspunten. Een
inspectiegids is een digitaal ­document over een inspectieonderwerp waarin relevante aandachtspunten zijn beschreven.
De volgende inspectie­gidsen zijn opgesteld en beschikbaar
gemaakt in de GIR2.0:
– Zes inspectiegidsen voor ATEX (Explosieve Atmosfeer):
° Installatie overstijgend - ATEX
° Installatie overstijgend - ATEX - Algemene maatregelen
° Installatie overstijgend - ATEX - Gevarenzonering

° Installatie overstijgend - ATEX - Maatregelen in

­gevarenzones
° Installatie overstijgend - ATEX - Mobiele apparatuur in
gevarenzones
° Installatie overstijgend - ATEX - Vaststellen en
­toepassen procedures en instructies
– Inspectiegids voor Tankverlading te gebruiken bij tankautoen tankwagonverladingen
– Inspectiegids voor Stationaire koelvoorzieningen
– Inspectiegids voor Ageing
– Inspectiegids voor Controlerondes
– Inspectiegids voor Acceptatie gevaarlijke stoffen
• Uitwerking processen
Met deskundigen van de verschillende inspectiediensten
zijn de volgende werkprocessen uitgewerkt om te kunnen
worden opgenomen in de LBR:
– Handhavingsregistratie
– Documentbeoordeling
Hiermee is concreet uitgewerkt wat relevant is voor de nieuwe
uniforme wijze van toezichthouden. De uitwerkingen vormden
ook de basis voor de ontwikkeling van de IT-ondersteuning van
deze processen in de GIR2.0-applicatie.
• Herijkt toezichtmodel
Het toezichtmodel is een instrument dat het mogelijk maakt
om de hoeveelheid benodigde toezichtinzet te koppelen
aan het naleefgedrag van een Brzo-inrichting. Ter voor­
bereiding van de planningscyclus van inspectiejaar 2024 is
het toezichtmodel bijgewerkt en passend gemaakt binnen
de LBR-methodiek. Met dit toezichtmodel wordt bij de
berekening van de benodigde toezichtinzet van inspectiejaar
2024 gebruik gemaakt van de in de GIR2.0 ­geregistreerde
inspectieresultaten.
• Onderzoek toepasbaarheid milieubelastende activiteiten
Er is een onderzoek gedaan naar de toepasbaarheid van
­milieubelastende activiteiten binnen een nieuw toezicht­
model. Doel is om een fijnmazigere weegmethode te
­hanteren om de inherente gevaren van de inrichting te
wegen. Gebleken is dat met de benadering van de milieu­
belastende activiteiten de complexiteit van Brzo-inrichtingen
fijnmaziger in kaart wordt gebracht dan volgens de in GIR2.0
­geregistreerde industrietypen volgens de MARS-codering
(codering volgens de Europese regelgeving voor het rapporteren van arbeid gerelateerde ongevallen). De resultaten zijn
vastgelegd in een notitie waarin wordt aanbevolen om te
starten met de vervolgacties direct na inwerkingtreding van
de Omgevingswet.
• Gezamenlijk planningsformat
Gedurende de planningscyclus wordt de planning voor de
inspecties in elke regio vastgelegd in een Excel-format.
Elke regio hanteert hierbij een eigen format. In 2022 is een
landelijk uniform Excel-format tot stand gekomen, die in
de planningscyclus vanaf inspectiejaar 2024 zal worden
gebruikt. Dit uniforme format is een stap richting verdere
automati­sering van het planningsproces.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

7

Hieronder is een overzicht opgenomen van de belangrijkste
werkzaamheden die voor de ontwikkeling van GIR2.0 in 2022
zijn uitgevoerd.
Op hoofdlijnen zijn de volgende functionaliteiten in 2022 opgeleverd (output):
• Ondersteuning inschattingsinstrument Veiligheidscultuur
• Ondersteuning proces collegiale toets
– Organisatorische implementatie is inmiddels in gang gezet
• Ondersteuning proces handhavingsregistratie, inclusief
inzicht in handhavingstraject per overtreding
– Nog wel dit jaar organisatorisch te implementeren
• Ondersteuning proces documentbeoordeling op regieniveau
(vastlegging overall (deel)conclusies en genereren beoordelingsrapport)
– Nog wel dit jaar organisatorisch te implementeren
• Diensteigen systeemkoppeling met de Nederlandse
­Arbeidsinspectie (inclusief basis gelegd voor andere
­organisaties)
• Continu actualiseren LBR-stamdata
• Meer business logica bij doorlopen zaakstatussen en data­
registraties ter bevordering van datakwaliteit (volledigheid
en juistheid)
• Vele verbeteringen, aanpassingen en aanvullingen van
­bestaande functionaliteiten op basis van gebruikersfeedback uit de praktijk
De verwachting is dat dit komende jaren zal leiden tot
­(outcome):
• Door ondersteuning van andere processen naast inspecties
wordt LBR steeds volwaardiger ondersteund, wat zorgt voor
meer uniformiteit en eenduidigheid.
• Door meer en betere vastlegging van (vooral de structurele)
registraties is gebleken dat meer en betrouwbaardere data
beschikbaar is voor onderzoek en analyse. Effect hiervan is
onder andere dat dit jaar voor het eerst een jaarverslag over
het voorgaande inspectiejaar opgesteld kan worden met
meer duiding van de cijfermatige output.
• Door uitwisseling van data uit GIR2.0 naar diensteigen
systeem wordt de administratielast beperkt en asynchrone
dataregistraties voorkomen.
• Door diverse praktijkwensen op te pakken is het draagvlak
voor gebruik van GIR2.0 vergroot. Dat helpt in het complexe
verandertraject en leidt tot steeds betere implementatie
(al weten we dat we op die vlakken echt nog wel een weg te
gaan hebben).

“De LBR maakt het makkelijker om in bredere zin naar
een technische installatie of een activiteit van het bedrijf
te kijken. Daardoor zijn verbanden tussen de verschillende VBS-elementen en de techniek duidelijker dan
bij een systeeminspectie waar alleen naar een specifiek
VBS-element of een maatregel wordt gekeken.
Bij de minder complexe en kleinere bedrijven is het soms
wel een uitdaging om de systematiek toe te passen.
Een afbreukrisico is dat de inspecties erg op elkaar lijken
omdat dezelfde inspectiegids wordt gebruikt. Maar
­gelukkig is het bij deze bedrijven nog wel mogelijk om
een systeeminspectie uit te voeren.”
Paul van der Kooij, Arbeidsinspecteur, Nederlandse
­Arbeidsinspectie

“Het belangrijkste bij het ontwikkelen van een applicatie is
het constant in verbinding blijven en het gesprek blijven
voeren met de eindgebruikers. Met de gebruikersgroep
GIR2.0 hadden we een stabiele groep van vertegenwoordigers, vol overtuiging en inzet, scherp en kritisch, maar
altijd positief in de grondhouding. Met elkaar hebben we
goed onderbouwd moeilijke keuzes gemaakt. Een stapje
naar binnen, een stapje naar buiten, naar voren, naar
achteren, naar links, naar rechts, dan weer concessies
doen, dan weer iets binnenhalen. Het is geven en nemen.
Ik ben er trots op dat we hand in hand steeds verder
zijn gekomen en uiteindelijk het best haalbare resultaat
hebben opgeleverd binnen de beschikbare tijd, financiën
en capaciteit.”
Iman Tel, product owner GIR2.0

“Met de nieuwe methodiek voeren we veel meer visuele
inspecties bij het bedrijf uit dan voorheen. Als ­Brzo-team
inspecteren en beoordelen we een installatie of
inspectie­onderwerp veel grondiger. Aandachtspunt is nog
wel dat we volgens de LBR een installatie of inspectie­
onderwerp met elkaar inspecteren waarbij iedere
­inspecteur zijn eigen specialisme inzet. Soms worden de
eigen thema’s nog te veel gevolgd. Daarom is het belangrijk om van tevoren met elkaar de inspectiethema’s te
bespreken en af te stemmen.”
Diana Broers, Brzo-coördinator Waterschap
­Hollandse ­Delta

“In 2022 zijn de methodiek en de applicatie nog verder
doorontwikkeld. GIR2.0 bijvoorbeeld was eind 2022 veel
intuïtiever dan de versie waarmee we zijn gestart. Vele
collega’s hebben echt hard gewerkt om aanpassingen
gerealiseerd te krijgen. Topwerk!”
Pedro Wetzels, Brzo-inspecteur en -coördinator

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

8

2. Resultaten BRZO+-projecten en
afspraken convenant
In het jaarplan BRZO+ voor 2022 waren verschillende projecten
en activiteiten afgesproken, ingedeeld in vier sporen:
• Nieuwe instrumenten en actualisatie bestaande instrumenten
• Monitoring en communicatie
• Kennis en opleidingen
• Nieuwe inhoud

BRZO+-projecten
De doorontwikkeling van de LBR en GIR2.0 is in hoofdstuk 1
besproken. In dit hoofdstuk wordt het resultaat van de andere
BRZO+-projecten toegelicht.

“In 2022 lag de focus op de implementatie van LBR en
GIR2.0, het hart en de ziel van onze samenwerking. Er was
minder ruimte voor andere projecten. Over enkele inhoudelijke onderwerpen, zoals cyber safety, hebben we meegedacht. Over het project Zorgbedrijven hebben we meegekeken of de implementatie goed verliep. Maar onze bijdrage
was minimaal. Er was geen gelegenheid om daar vol in mee
te draaien.”
Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

Spoor Nieuwe instrumenten en actualisatie bestaande
instrumenten
• Actualisatie Landelijke Handhavingsstrategie Brzo
In verband met de komst van de Omgevingswet is de
­Landelijke Handhavingsstrategie Brzo (LHS Brzo) geactualiseerd. Verwijzingen naar deze nieuwe regelgeving is verder
uitgewerkt in de LHS Brzo. In 2023 zal deze actualisatie
aangeboden worden aan de Brzo-inspectiediensten. Omdat
het gaat om een beleidsneutrale wijziging kan deze wijziging
ambtelijk worden geaccordeerd. Een inhoudelijke wijziging
van de LHS Brzo is de tweede stap die opgepakt gaat worden. Hiervoor zullen wel alle betrokken bestuurlijke gremia
hun akkoord moeten geven.
• Aanpak zorgbedrijven
Het project zorgbedrijven richt zich op de ontwikkeling van
een landelijke aanpak voor de groep bedrijven die structureel
overtreden. Het project is in 2021 afgerond met het opleveren
van een landelijk eenduidige aanpak van zorgbedrijven met
een daarbij horende interventiestrategie.
De implementatie is in 2022 uitgevoerd door de BRZO+-regio’s
via de regionale managementoverleggen. De actie vanuit het
BRZO+ is beperkt gebleven tot een ondersteunende rol.
• Concernbenadering
Brzo-bedrijven die in Nederland meerdere vestigingen met
één veiligheidsbeheerssysteem hebben en in meerdere regio’s
gevestigd zijn, komen in aanmerking voor een eenduidige en
effectieve concernaanpak vanuit de Brzo-toezichtpartners. In

2022 is deze aanpak onder regie van het BRZO+ gecontinueerd
voor drie concerns (Gasunie, Varo en FinCo).
• Verkenning informatiegestuurd toezicht
In het Meerjarenprogramma BRZO+ 2022-2025 zijn vier strategische thema’s opgenomen, die elk starten met een verkenning.
De eerste die is gestart, is informatiegestuurd toezicht. Deze
verkenning is beperkt gebleven tot regio Rotterdam-Rijnmond.
De verkenning heeft niet direct geleid tot concrete resultaten
maar tot een aantal duidelijke adviezen die meegenomen
moeten worden in het vervolgproject dat gepland staat in 2023.
Het koppelen van meerdere systemen zodat verschillende
informatiebronnen aangesproken kunnen worden, vraagt onder
andere ook een nadere studie naar het veilig overbrengen en
gebruiken van deze informatiebronnen. Dit project zal gezien de
behoefte zeker doorgezet worden naar 2023.

Spoor Monitoring en communicatie
• Doorontwikkeling Staat van de Veiligheid
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is bezig met
de doorontwikkeling van de Staat van de Veiligheid. Hierbij
wordt gedacht aan het ontwikkelen van prestatie-indicatoren
en het benoemen van parameters om meer en breder inzicht
te geven in de veiligheid bij Brzo-bedrijven. In 2021 is BRZO+
aangesloten bij deze doorontwikkeling. De Monitor naleving
en handhaving Brzo-bedrijven van BRZO+ wordt als input
gebruikt voor de Staat van de Veiligheid. De dooront­wikkeling
van de Staat van de Veiligheid richt zich op 2023. De cijfers die
gebruikt werden voor de Staat van de Veiligheid in 2022 komen
namelijk voort uit 2021, het laatste jaar dat de BRZO+-inspectiediensten de NIM en GIR1.0 hebben gebruikt voor registratie
van resultaten van de Brzo-inspecties. Vanaf 2022 wordt de
toezichtmethodiek LBR en de applicatie GIR2.0 gebruikt. In Q4
2022 is daarom al een verkenning gestart wat een doorontwikkeling van de BRZO+-monitor behelst en aan welke data
we duiding willen geven. Met de deelname van BRZO+ aan dit
project is tevens uitvoering gegeven aan het in het jaarplan
opgenomen project ­Doorontwikkeling Monitor naleving en
handhaving Brzo-bedrijven.

“Data gaat pas leven en wordt pas informatie als je er
duiding aan geeft. Als de deskundigen uit het BRZO+-­
samenwerkingsverband zelf duiding kunnen geven aan de
inspectieresultaten, kunnen anderen de informatie beter
op waarde schatten. Ik vind dat een belangrijk onderdeel
van de doorontwikkeling van de Monitor naleving en handhaving Brzo-bedrijven naar het Jaarverslag BRZO+.
Met onze nieuwe toezichtmethodiek en ICT-applicatie
is het gemakkelijker om data naar boven te halen en te
interpreteren. We werken toe naar een jaarlijkse rapportage
waarin we duiding geven aan de getallen.”
Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

9

• Beleid ten aanzien van GIR-data
In 2021 is een overeenkomst voorbereid tussen twee universiteiten en BRZO+, onder welke voorwaarden BRZO+ GIR-­data
ter beschikking stelt voor wetenschappelijk onderzoek.
Daarnaast wordt een bewaarbeleid opgesteld ten aanzien van
data in GIR en vastgesteld wie de zogeheten zorgdragers zijn
voor de data in GIR. Het project ‘beleid t.a.v. GIR-data’ is er
voornamelijk op gericht om de Universiteit van Amsterdam
en de Universiteit van Leiden de mogelijkheid te bieden om
wetenschappelijk onderzoek te verrichten met de inspectieresultaten van deze risicovolle bedrijven. Dit project heeft in
2022 stilgelegen, maar zal verder opgepakt worden in 2023.
• Communicatie
In 2022 heeft de werkgroep voornamelijk een ondersteunende rol gespeeld in het implementatietraject LBR/GIR2.0.
In ­samenwerking met de projectgroep implementatie LBR/
GIR2.0 zijn op frequente basis de Brzo-inspecteurs geïnformeerd over de vorderingen via nieuwsbrieven.
Daarnaast heeft er wederom een succesvolle Kennisdag
plaatsgevonden. Eind 2022 heeft het directeurenoverleg
BRZO+ zich uitgesproken om het communiceren vanuit het
samenwerkingsverband BRZO+ op een hoger plan te ­krijgen.
Niet alleen de zakelijke mededelingen moeten intern en
­extern gecommuniceerd worden, maar ook de successen.
In 2023 wordt deze insteek verder uitgewerkt met behulp van
een extern bureau.

“Het eerste jaar werken met LBR en GIR2.0 was een ­periode
van wennen voor zowel de inspecteurs als de bedrijven. Een
aantal uitgangspunten van de vorige inspectiemethodiek is
losgelaten en het concept afwijking op basis van stellingen
is geïntroduceerd. ­
De inspectie­rapporten zien er niet alleen qua stijl maar ook
qua ­inhoud soms heel anders uit. Sommige inspecteurs
hadden echt moeite om over te schakelen op de LBR/
GIR2.0-methodiek. Dit had misschien ook te maken met
de opleiding voor de inspecteurs, die werd als summier
ervaren.”
Paul van der Kooij, arbeidsinspecteur Nederlandse
­Arbeidsinspectie

Spoor Kennis en opleidingen
• BRZO+-academie
De leden van de projectgroep BRZO+-academie hebben in
2022 nauw samengewerkt met de projectgroep LBR/GIR om
alle Brzo-inspecteurs op te leiden in LBR/GIR2.0. In het voorjaar is ook een opleiding LBR/GIR2.0 voor nieuwe inspecteurs
opgezet. In 2022 is besloten dat voor de benodigde kwaliteitsimpuls de basisopleidingen van de BRZO+-academie plaats
gaan vinden bij een extern onderwijsinstituut. In 2023 wordt
hiervoor een aanbestedingstraject gestart.
• Deelname in Safety Delta Nederland
Aanvankelijk was dit als een project beoogd. Regulier contact
met Safety Delta Nederland bleek echter voldoende voor een
goede wederzijdse afstemming.

Spoor Nieuwe inhoud
• Digitale kwetsbaarheid Brzo-bedrijven
Hiervoor is niet echt een projectgroep opgezet. Er is ­intensief
contact onderhouden met onder andere het ­Interprovinciaal
Overleg met de insteek dat de bedrijven in ieder geval
­geïnformeerd zijn over wat kan gebeuren. Zolang het nog
ongewis blijft welke dienst straks het bevoegd gezag is,
­blijven de Brzo-inspectiediensten deze ontwikkeling op
gepaste wijze volgen.
• Klimaatverandering en Brzo-bedrijven
Dit project is in 2021 als mono-project door de omgevingsdiensten uitgevoerd, wegens gebrek aan middelen bij BRZO+
en prioriteit bij de omgevingsdiensten. Aanvankelijk was
hiervoor een project opgenomen in het jaarplan BRZO+. Later
is besloten dat Omgevingsdienst NL dit project zal oppakken,
waarmee het geen BRZO+-project meer is.
• Innovatiekansen in relatie tot verouderde ontwerpen
De staatssecretaris IenW verzocht BRZO+ om n.a.v. een
incident bij een Brzo-inrichting hier verder onderzoek naar te
doen. In het najaar van 2022 is gestart met een onderzoek
naar innovatiekansen in relatie tot verouderde ­ontwerpen.
Hierbij is onder andere afstemming geweest met de
­brancheverenigingen. Voor dit project is aan Royal Haskoning­
DHV opdracht gegeven de inventarisatie en analyse van de
resultaten uit te voeren. Er is veel respons op de vragenlijst
gekomen. Begin 2023 is het project afgerond en zijn de resultaten gepresenteerd tijdens de Kennisdag BRZO+ op 25 mei.
In 2023 zal worden verkend hoe de aandacht voor innovatie bij
Brzo-bedrijven een plek kan krijgen binnen de LBR.

Afspraken convenant
In navolging van het Bestuurlijke Convenant Brzo uit 2021
is in 2022 de samenwerkingsstructuur waarin de Brzo-­
inspectiediensten met elkaar samenwerken uitgewerkt in een
­governance-model. Dit model is geaccordeerd door het Beleid,
Toezicht en Uitvoeringsoverleg (BTU). De beleidsdepartementen, onderdeel van het BTU, hebben afspraken gemaakt om
gezamenlijk de activiteiten die het BRZO+ vanuit het Brzo 2015
en Rrzo oppakt, meerjarig te gaan financieren. De inhoudelijke
ambities vanuit het BRZO+ zullen jaarlijks door het BTU via het
jaarplan worden beoordeeld en vervolgens worden gefinancierd.
De verplichting van de Brzo-regelgeving om gezamenlijk te
­inspecteren en te rapporteren heeft in 2022 een nieuwe impuls
gekregen door de introductie van een nieuwe toezichtmethodiek
(LBR) en bijhorend digitaal zaaksysteem (GIR2.0).

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

10

3. Inspectieresultaten
In 2022 zijn de inspecties voorbereid en uitgevoerd volgens de
nieuwe toezichtmethodiek LBR. De inspectieresultaten zijn
geregistreerd in de applicatie GIR2.0 en enkele workarounds.
In dit hoofdstuk zijn de resultaten van de inspecties in 2022
gepresenteerd. Met tabellen en figuren1 worden de resultaten
over specifieke onderwerpen van de inspectieresultaten belicht.
Voor sommige onderwerpen wordt meer dan één tabel of figuur
gebruikt. De tabellen en figuren over de meest (relatief) basale
onderwerpen zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Dit geldt ook voor
de onderwerpen waarover gezamenlijk afspraken zijn gemaakt in
BRZO+-verband.
Meer gedetailleerde informatie over specifieke onderwerpen is in
de bijlage opgenomen. De nummering van de tabellen en figuren
zijn wel gebaseerd op het specifieke onderwerp dat wordt ­belicht.
In de tekst is aangegeven over welk onderwerp het gaat en of
er eventueel meer gedetailleerde informatie in de bijlage is opgenomen. Hiervoor is gekozen om de leesbaarheid te vergroten.
Bij verschillende figuren en tabellen is een toelichting gegeven.

Overzicht inspectieresultaten

Brzo-bedrijven

Figuur 1 Aantal Brzo-bedrijven in de jaren 2018-2022 met
indeling naar Brzo-drempel
450

136

144

142

145

149

260

261

265

263

266

2018

2019

2020

2021

2022

250
200
150
100
50
0

Hogedrempelbedrijven

Metaal
Afval

Overig

Petrochemie
Handel en
distributie

Energie
Rubber en
kunststof

Bulkchemie
Overslag en
transport
Fijnchemie

In de tabellen 9 en 10 (zie bijlage) zijn de aantallen geplande
en niet geplande inspecties (al dan niet (deels) aangekondigd)
vermeld.
In tabel 11 (zie bijlage) is per regio het percentage deelname van
de inspectiediensten aan de geplande inspecties weergegeven.
Vrijwel alle geplande inspecties werden uitgevoerd. Hieraan
hebben de Brzo-omgevingsdiensten in verreweg de meeste
situaties deelgenomen. Vrijwel altijd was minimaal één van de
andere inspectiediensten aanwezig. Dit leidt tot een 99% deelname aan de geplande (deels) aangekondigde inspecties door
minimaal twee diensten (zie tabel 12 in de bijlage).

400
350

Figuur 2 Landelijke indeling Brzo-bedrijven naar branche in 2022

In tabel 8 (zie bijlage) is een overzicht opgenomen van het
percentage geïnspecteerde bedrijven per regio.

In 2022 waren 415 bedrijven als Brzo-bedrijf aangemerkt. In
­figuur 1 is een onderscheid gemaakt tussen de hoge- en lagedrempelbedrijven. Ten opzichte van 2018 is het aantal Brzo-­
bedrijven met 5% gestegen.

300

In figuur 2 is de landelijke indeling van Brzo-bedrijven per
­ ranche in 2022 weergegeven. De aard van de branches is
b
­(vrijwel) identiek aan die in 2021.

Jaar

In artikel 13 van het Brzo 2015 is gesteld dat de toezicht­
houders de exploitant van de inrichting binnen vier ­maanden
na een inspectie informeren over de conclusies van de
uitgevoerde inspectie. Uit tabel 14 (zie bijlage) blijkt dat dit in
verreweg de meeste situaties is gelukt.
In tabel 15 (zie bijlage) is een overzicht opgenomen van de regionale verdeling van het aantal overtredingen bij hoge­drempelen lagedrempelbedrijven.

Lagedrempelbedrijven

In tabel 7 (zie bijlage) is een overzicht opgenomen waarin het
aantal bedrijven is onderverdeeld per branche (overslag en transport, bulkchemie, e.d.) en de regionale verdeling hiervan.

1 Versie 13 juni 2023. Peildatum gegevens GIR2.0: 7 maart 2023. Peildatum gegevens workaround handhaving: 21 maart 2023.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 | 11

In figuur 3 is een overzicht opgenomen van de percentages bedrijven waar geen overtredingen zijn geconstateerd in de periode 2018
tot en met 2022.

Figuur 4 Indeling van geïnspecteerde bedrijven zonder en met
geconstateerde afwijkingen en/of overtredingen
21

Percentage

Figuur 3 Percentage bedrijven zonder overtredingen in 2018-2022
60%
50%

155
43%

40%

132

45%
33%

38%

40%

30%

Geen overtredingen/
afwijkingen
Alleen overtredingen
in categroie 3
Overtredingen in categorie 2
of categorie 2 en 3
Tenminste overtredingen
in categorie 1
Alleen afwijkingen

78

20%
4
10%
0%

2018

2019

2020

2021

2022

Jaar

Met de vorige BRZO+-toezichtmethodiek, de NIM, werd naast
overtredingen gewerkt met de beoordeling ‘actie- of verbeterpunt’.
Over het aantal actie- of verbeterpunten is niet eerder gerapporteerd, omdat dit niet als gestructureerde informatie beschikbaar
was. Met de LBR is in plaats van de term actie- of verbeterpunt de
term ‘afwijking’ geïntroduceerd en wordt dit ook als gestructureerde informatie geregistreerd. Dit maakt het mogelijk om hierover
te rapporteren. Bij een afwijking gaat het om een tekortkoming
(negatief inspectieresultaat). Deze tekortkoming is onvoldoende
zwaar om te leiden tot een overtreding. Het bedrijf wordt erop
aangesproken om de tekortkoming te herstellen. Als bij een (eerst)
volgende inspectie geconstateerd wordt dat het Brzo-bedrijf de
afwijking niet heeft verholpen, kan besloten worden een overtreding te schrijven op de onvoldoende functionerende PDCA-cyclus
of het onvoldoende functionerend veiligheidsbeheerssysteem.

Tot 2022 bestond de groep bedrijven zonder overtredingen uit
bedrijven waar geen overtredingen maar (zeer waarschijnlijk)
wel actie- of verbeterpunten (vanaf 2022 ‘afwijkingen’) waren
geconstateerd. Met de toepassing van de LBR en gebruik
van de GIR2.0 vanaf 2022 wordt in het jaarverslag voor het
eerst onderscheid gemaakt tussen de groep bedrijven zonder
over­tredingen en afwijkingen en de groep bedrijven zonder
­overtredingen maar met afwijkingen. Hieronder zijn deze
­groepen verder gespecificeerd wat betreft type tekortkoming,
regio en branche.
In tabel 1 is per regio een overzicht opgenomen van de ­bedrijven
waar overtredingen en eventueel afwijkingen zijn geconstateerd, de bedrijven waar alleen afwijkingen zijn geconstateerd
en de bedrijven waar geen overtreding en/of afwijking is
geconstateerd.

Regio

Aantal geïnspecteerde
bedrijven

Aantal bedrijven met
overtredingen en eventueel
ook afwijkingen

% bedrijven met
overtredingen en
eventueel ook afwijkingen

Aantal bedrijven met
alleen afwijkingen

% bedrijven met alleen
afwijkingen

Aantal bedrijven zonder
overtredingen e/o
afwijkingen

% bedrijven zonder
overtredingen e/o
afwijkingen

Tabel 1 Aantal en percentage geïnspecteerde bedrijven met
overtredingen en eventueel afwijkingen, met alleen afwijkingen
en zonder afwijkingen en/of overtredingen

Limburg

33

15

45%

18

55%

0

0%

Noord-Brabant

76

46

61%

29

38%

1

1%

Zuid-Holland/Zeeland

140

86

61%

45

32%

9

7%

Gelderland/Overijssel

48

20

42%

28

58%

0

0%

Groningen/Drenthe/Friesland

43

19

44%

21

49%

3

7%

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

43

27

63%

11

26%

5

11%

Staatstoezicht op de Mijnen

7

1

14%

3

43%

3

43%

Totaal

390

214

55%

155

40%

21

5%

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 | 12

In tabel 1 is vermeld dat bij 5% van de bedrijven alle geïnspecteerde
onderdelen in orde waren. NB Het percentage bedrijven zonder
overtredingen én afwijkingen van voorgaande jaren is niet bekend,
omdat de afwijkingen (tot en met 2021 ‘verbeter- of actiepunten’ genoemd) niet werden g­ eregistreerd. Hierdoor kan er geen
vergelijking worden gemaakt met het percentage over 2022. Figuur
3 laat zien dat het percentage bedrijven zonder overtredingen geen
significante wijziging laat zien ten opzichte van voorgaande jaren.
Omdat bij verreweg de meeste geïnspecteerde bedrijven (95%)
afwijkingen zijn geconstateerd, is het nodig nader te bezien wat
hiervan de oorzaken kunnen zijn en of hier op ­geanticipeerd moet
worden in het toezicht komende jaren.
Tabel 1 laat verder zien dat er regionale verschillen zijn van de percentages bedrijven waar overtredingen en (eventueel ook) afwijkingen zijn geconstateerd. Het is nu nog onvoldoende duidelijk waar
deze verschillen vandaan komen. Dit vraagt nog nader onderzoek.

In tabel 16 (zie bijlage) is een overzicht opgenomen van de regionale verdeling van het aantal bedrijven (per branche) waarbij
geen overtredingen en/of afwijkingen zijn geconstateerd.

“De scope van GIR2.0 is breed, primair gericht op ondersteuning van de LBR-processen binnen het gezamenlijke
toezicht. Dat is niet alleen de inspectie maar ook bijvoorbeeld een documentbeoordeling, de handhavingsregistratie en gewenste monitoring en analyse. De inspecteur
staat centraal, maar er zijn ook andere gebruikers waar
expliciet rekening mee gehouden moet worden, zoals
coördinatoren, managers en analisten.”
Iman Tel, product owner GIR2.0

Tabel 2

Aantal overtredingen per branche uitgesplitst naar ernst

Aantal overtredingen naar ernst

Aantal
geïnspecteerde
bedrijven

Aantal
bedrijven met
overtredingen

Totaal aantal
overtredingen

CAT 1

CAT 2

CAT 3

Afval

21

13

45

0

13

32

Bulkchemie

48

30

99

3

22

74

Energie

15

4

5

0

1

4

Fijnchemie

68

45

134

1

51

80

Handel en distributie

94

44

117

0

29

88

Metaal

14

9

36

0

6

30

Overslag en
transport

90

46

177

1

31

145

Petrochemie

10

5

25

0

6

19

Rubber en kunststof

18

8

18

1

1

18

Overig

12

10

30

0

2

28

Totaal

390

214

686

6*

162

518

Branche

*Bij alle categorie 1 overtredingen is het gevaar direct weg­genomen.
Vier van de zes categorie 1 overtredingen zijn verholpen. Hiervoor zijn
respectievelijk een stillegging, een stillegging met boete, een bestuurlijke boete en een last onder dwangsom opgelegd. Bij de andere twee
overtredingen heeft het bedrijf tijdelijke maatregelen getroffen, waarmee de onmiddellijke dreiging op een zwaar ongeval is weg­genomen.
Voor deze overtredingen is een last onder ­dwangsom ­opgelegd. Het
bedrijf heeft een termijn gekregen voor het structureel oplossen van de
overtreding.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

13

In deze tabel is overigens geen rekening gehouden met de
concernbenadering, waardoor er sprake kan zijn van een wat
vertekend beeld in de mate van naleving door de verschillende
branches.

Totaal aantal afwijkingen

Bedrijven met alleen
afwijkingen

% bedrijven met alleen
afwijkingen

Bedrijven met
overtredingen en
eventueel afwijkingen

% bedrijven met
overtredingen en
eventueel afwijkingen

Bedrijven zonder
overtredingen en
afwijkingen

% bedrijven zonder
overtredingen en
afwijkingen

Tabel 3 Bedrijven met overtredingen en eventueel afwijkingen,
alleen afwijkingen en zonder overtredingen en afwijkingen per
branche

Aantal geïnspecteerde
bedrijven

In tabel 3 is het aantal overtredingen en afwijkingen per
branche vermeld. Bij 5% van de bedrijven zijn geen over­
tredingen en/of afwijkingen geconstateerd. Zoals bij tabel 1 is
aangegeven moet dit percentage worden genuanceerd om een
vergelijking te kunnen maken met de mate van naleving ten
opzichte van voorgaande jaren.

Afval

21

103

8

38%

13

62%

0

0%

Bulkchemie

48

232

18

38%

29

60%

0

0%

Energie

15

20

6

40%

4

27%

5

33%

Fijnchemie

68

352

23

34%

45

66%

0

0%

Handel en distributie

94

333

42

45%

45

48%

8

9%

Metaal

14

106

5

36%

9

64%

0

0%

Overslag en transport

90

396

37

41%

46

51%

7

8%

Petrochemie

10

66

5

50%

5

50%

0

0%

Rubber en kunststof

18

77

10

56%

8

44%

0

0%

Overig

12

68

1

8%

10

83%

1

8%

Totaal

390

1753

155

40%

214

55%

21

5%

Branche

Uit tabel 3 blijkt er verschillen zijn in de mate van naleving
tussen de branches. BRZO+ wil hierover het gesprek aangaan
met de brancheverenigingen.
Uit tabel 2 en 3 valt af te leiden dat er tussen de branches een
verschil is terug te vinden in de wijze waarop zij navolging geven aan wet- en regelgeving. De branche ‘energie’ steekt er in
positieve zin uit terwijl procentueel bij de branche ‘bulkchemie’
de meeste categorie 1 en bij de branche ‘fijnchemie’ de meeste
categorie 2 overtredingen zijn aangetroffen. In het najaar worden de resultaten met brancheverenigingen besproken.

In tabel 4 is het aantal overtredingen opgenomen met een
onderverdeling naar de mate van ernst. De mate van ernst is
gebaseerd op de categorie-indeling, waarvan categorie 1 de
meest ernstige overtreding is. Als gevolg van de invoering van
het oordeel ‘afwijking’ met de LBR is het niet mogelijk om
het resultaat van de categorie 3 overtredingen over 2022 te
vergelijken met voorgaande jaren. De mogelijkheid bestaat
bijvoorbeeld dat een tekortkoming in een voorgaand jaar is
geclassificeerd als een categorie 3 overtreding en een vergelijkbare tekortkoming in 2022 is geclassificeerd als een afwijking.
Tabel 4 Aantal overtredingen naar ernst in de jaren 2018-2022
Aantal overtredingen

Categorie

2018

2019

2020

2021

2022

1: Onmiddellijke dreiging zwaar ongeval

1

8

3

9

6

2: Geen onmiddellijke dreiging zwaar ongeval

147

217

178

220

162

3: Zeer geringe dreiging zwaar ongeval

607

588

580

523

518

Totaal

755

813

761

752

686

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

14

Figuur 5 Percentage ernst van de overtredingen in 2018-2022
Percentage

80%
70%

In tabel 18 (zie bijlage) is het aantal beoordelingen en
­geconstateerde overtredingen per normenkader weerge­
geven. In tabel 19 (zie bijlage) is het aantal beoordelingen en
­geconstateerde afwijkingen per normenkader weergegeven.

60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2018

2019

2020

2021

2022

Jaar

Uit figuur 7 blijkt dat bij 4% van de bedrijven waar een over­
treding is geconstateerd nog geen handhavingstraject is gestart.
Dit is aanmerkelijk lager dan de percentages van ­afgelopen
jaren. Het verschil moet mogelijk wel enigszins worden genuanceerd. Omdat de GIR2.0 in 2022 nog niet was ingericht voor
registratie van deze informatie, zijn de gegevens handmatig
verzameld. Het vermoeden bestaat dat deze wijze van gegevensverzameling heeft gezorgd voor actuelere brondata.
Figuur 7 Status van alle overtredingen uit 2022 op 21 maart 2023

Cat 3: Zeer geringe dreiging zwaar ongeval
Cat 2: Geen onmiddellijke dreiging zwaar ongeval
Cat 1: Onmiddellijke dreiging zwaar ongeval

4%

Wat we zien is dat de categorie 1 en 2 overtredingen over de
jaren heen vrij stabiel blijven.

31%
Opgeheven
Handhavingstraject gestart

In figuur 6 is het aantal beoordeelde hoofdstellingen, over­
tredingen en afwijkingen per normenkader opgenomen.
In 2022 is gestart om te werken met inspectiegidsen (als
­onderdeel van de LBR). Bij de NIM lag de nadruk op het
­inspecteren van het veiligheidsbeheerssysteem, bij LBR ligt
de nadruk op inspectie van de installatie of het proces dan wel
activiteit. Dit verklaart de relatief hoge scores van de onderwerpen stand en staat van de techniek2.
Figuur 6 Aantal beoordeelde hoofdstellingen, overtredingen en
afwijkingen per normenkader
1400
1200

Handhavingstraject
in voorbereiding
65%

In tabel 5 is een overzicht opgenomen van de ingezette handhavingsinstrumenten per inspectiedienst (bevoegd gezag) in de periode 2022 tot begin 2023. De nieuwe handhavings­instrumenten
(waaronder bestuurlijke boete) zijn nog niet verwerkt in de huidige Landelijke handhavingsstrategie Brzo. Voor 12 overtredingen
is geen handhaving ingezet, omdat deze direct waren opgelost.
Voor 29 overtredingen is de handhaving nog in voorbereiding.

1000

“Met de nieuwe inspectiemethodiek van BRZO+ besteden
de inspecteurs meer tijd in het veld. Installaties worden
gedetailleerd geïnspecteerd. Omdat het effect van veiligheidsmaatregelen uiteindelijk moet blijken in de praktijk,
denk ik dat de huidige inspectiemethodiek doelmatiger is.

800
600
400
200

VB

el
S
ijk Sta
i
e e at
V i
ise de BS
n r te iii
do ch
cu ni
m ek
en
ta
tie
VB
S
vi
VB
S
v
VB
S
iv
VB
S
a
VB
S
vii
VB
S
Cu i
ltu
ur

St
a

nd

de
r

te

ch

ni
ek

0

W
et
t

Aantal afwijkingen

Aantal overtredingen

Aantal beoordelingen*
* vier beoordelingen zijn volgens de NIM in de oude GIR geregistreerd

In mijn 14 jaar als Brzo-coördinator bij SABIC heb ik met
veel verschillende inspecteurs te maken gehad. Een enkele
inspecteur is wat repressiever ingesteld, maar de meeste
proberen met kennis van zaken werkelijk een positieve
invloed uit te oefenen op het verbeteren van de veiligheid.
Daar kan ik alleen maar respect voor hebben. Als SABIC
streven wij hetzelfde doel na, dus vinden wij deze constructieve samenwerking heel belangrijk.”
Laurus van der Wekke, senior process safety assurance
engineer, SABIC Innovative Plastics B.V. Bergen op Zoom

2 Zie toelichting stand en staat van de techniek in hoofdstuk 1

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

15

Handhavingsinstrument

Totaal

Nederlandse
­Arbeidsinspectie

Wabo bevoegd
gezag

Veiligheidsregio

Tabel 5 Ingezette bestuurlijke handhavingsinstrumenten per
toezichthouder op 21 maart 2023

Eis

242

242

0

0

Aanschrijving / Waarschuwing

265

4

247

14

Kennisgeving Eis

65

65

0

0

Last onder dwangsom

52

0

42

10

Voornemen last onder dwangsom

13

0

13

0

Boeterapport

3

3

0

0

Stillegging met boeterapport

1

1

0

0

Stillegging zonder boete

3

3

0

0

Bestuurlijke boete

1

1

0

0

Totaal

645

319

302

24

Strafrechtelijke opvolging
Het OM heeft vorig jaar bij twee Brzo-bedrijven een op­
volging gedaan op constateringen uit 2022 in de vorm van
een OM-strafbeschikking. Beide op constateringen van de
­omgevingsdienst. Daarop is resp. € 600.000,- en € 35.000,door deze bedrijven betaald.

Specifieke handhavingstrajecten bij
zorgbedrijven
In het Brzo 2015 is met een categorisering van overtre­
dingen aangegeven welk handhavingsinstrument gebruikt
moet ­worden (artikelen 16, 17 en 18). Over het algemeen is
het toepassen van de bekende handhavingsinstrumenten
­(waarschuwing, opleggen van een dwangsom, e.d.) voldoende

om naleving af te dwingen. Bij een bedrijf waar herhaaldelijk
c.q. structureel overtredingen plaatsvinden, volstaan deze
standaard instrumenten niet of onvoldoende en is de inzet
van een andere interventiestrategie nodig om het slechte
naleefgedrag te corrigeren. Een dergelijk bedrijf wordt in het
samenwerkingsverband BRZO+ zorgbedrijf genoemd. Bij de
handhaving bij zorgbedrijven werken de inspectiediensten
in de regio’s actief samen, waarbij het Wabo bevoegd gezag,
uitgevoerd door de zes Brzo-omgevingsdiensten, vaak het
voortouw neemt. In de regionale managementoverleggen
staan de zorgbedrijven structureel op de agenda. In tabel 6
is een overzicht opgenomen van de bedrijven die in 2022 bij
de regionale managementoverleggen als zorgbedrijf stonden
aangemerkt en als zodanig werden benaderd.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

16

Tabel 6 Zorgbedrijven in 2022
Regio

Naam bedrijf

Vestigingsplaats

Limburg

Broekman Logistics Venlo B.V.

Venlo

Noord-Brabant

Diffutherm B.V.

Hapert

Noord-Brabant

Nyrstar Budel B.V.

Budel-Dorplein

Noord-Brabant

SABIC Innovative Plastics B.V.

Bergen op Zoom

Noord-Brabant

Vendrig Holding B.V.

Someren

Zuid-Holland/Zeeland

Koole Tankstorage (vestigingen Botlek B.V.
en ­Minerals B.V.)

Rotterdam

Zuid-Holland/Zeeland

Emerald Kalama Chemical B.V. (inmiddels
­overgenomen door Lanxess)

Rotterdam

Gelderland/Overijssel

JCL Logistics Benelux B.V.

’s-Heerenberg

Gelderland/Overijssel

Tanatex Chemicals B.V.

Ede

Groningen/Drenthe/Friesland

DAMCO Aluminium Delfzijl Coöperatie U.A.

Farmsum

Groningen/Drenthe/Friesland

Cosun Beet Company Vierverlaten

Groningen

Groningen/Drenthe/Friesland

ChemCom Industries B.V.

Farmsum

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland/

-

-

Voorbeeld: Een bedrijf in Zeeland waar in de periode
2018-2020 diverse overtredingen zijn geconstateerd, is
als zorgbedrijf benaderd. Omdat het praktisch gezien niet
haalbaar was de tekortkomingen op zeer korte termijn te
herstellen, is overeengekomen dat door het bedrijf een
verbetertraject werd ingezet, waarbij de brandveiligheid,
de veiligheid voor werknemers en de omgevingsveiligheid
gedurende het traject was geborgd. Op verzoek van de
DCMR Milieudienst Rijnmond en in afstemming met de
veiligheidsregio, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de
waterkwaliteitsbeheerder heeft het bedrijf hiervoor een
plan van aanpak opgesteld waarin dit verbetertraject is
beschreven. Vervolgens moet het bedrijf regelmatig rapporteren over de voortgang en wordt dit met de inspectiediensten besproken. Gedurende het verbetertraject behouden de inspectiediensten de mogelijkheid handhavend
op te treden. Deze interventie vraagt een grote inspanning
van de inspectiediensten, maar heeft ervoor gezorgd
dat de naleving inmiddels aanzienlijk is verbeterd. De
verwachting is dat de naleving door het bewuste bedrijf in
de loop van 2023 op voldoende niveau is en de specifieke
aanpak in 2023 wordt beëindigd. In het Jaarverslag BRZO+
2023 wordt hierover gerapporteerd.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

17

4. Ongevallen en incidenten
In dit hoofdstuk is een overzicht opgenomen van de
MARS-meldingen over 2022 en hoe hierop is gereageerd door
de inspectiediensten.

Ongevalsonderzoek door Nederlandse Arbeidsinspectie
Door de Nederlandse Arbeidsinspectie wordt naast het uit­
voeren van periodieke Brzo-inspecties ook onderzoek naar
zware ongevallen gedaan. In 2022 werden in totaal 13 zware
ongevallen gemeld. Dit kan rechtstreeks of via doorgeleiding
vanuit de omgevingsdienst (indien daar gemeld als ongewoon
voorval).

Van de in 2022 gestarte onderzoeken werden er drie vanuit
het strafrecht uitgevoerd onder aansturing van het Openbaar
­Ministerie. De feitelijke leiding en communicatie over die zaken
ligt om die reden ook buiten de Nederlandse Arbeidsinspectie.
De overige ongevalsonderzoeken vonden plaats binnen het
bestuursrecht (toezicht). Jaarlijks wordt door het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu in opdracht van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een analyse opgeleverd
op de zware ongevallen.

Van deze 13 meldingen zijn er drie die tevens kwalificeren als
een MARS-meldingsplichtig zwaar ongeval. Dit aan de hand
van de criteria zoals opgenomen in bijlage VI van de Seveso-III
richtlijn. Vanwege de omvang van het effect of de schade en
voor het delen van kennis en eventuele lessen worden deze
aan de Europese Commissie gemeld en opgenomen in de
MARS ongevallen database3.

3 https://emars.jrc.ec.europa.eu/en/emars/content

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

18

5. Accentprojecten veiligheid bij
­Brzo-bedrijven
Accentprojecten zijn projecten die de afzonderlijke ­kolommen
uitvoeren om de veiligheid bij Brzo-bedrijven te bevorderen.
Het gaat hierbij om specifieke aspecten ­(brandveiligheid,
­omgevingsveiligheid of arbeidsveiligheid). Deze projecten
­worden niet in BRZO+-verband uitgevoerd. In het jaarplan
BRZO+ 2022 zijn dit mono-projecten genoemd. ­Hieronder
is een toelichting gegeven op de accentprojecten en
­werkzaamheden die in 2022 door de omgevingsdiensten,
de veiligheidsregio’s, het Openbaar Ministerie en de water­
kwaliteitsbeheerders zijn uitgevoerd en het resultaat hiervan.

Veiligheidsregio’s
Het Landelijk Expertisecentrum industriële veiligheid (LEC IV)
heeft voor de veiligheidsregio’s in 2022 verschillende projecten
uitgevoerd in het domein industriële veiligheid.

Kennisdocument incidentenonderzoek
Het ‘Kennisdocument Incidentonderzoek Industriële Veiligheid’ van het LEC IV is een kader waarmee de veiligheidsregio’s
hun incidentonderzoek in het industriële domein (Brzo- en
bedrijfsbrandweerbedrijven) kunnen inrichten.
Meer info: https://nipv.nl/blog/kennisdocument-incidentonderzoek-iv-gelanceerd/

Lancering Scenarioboek IV
Het Scenarioboek Industriële Veiligheid is in 2022 gepubliceerd. Het scenarioboek kan worden gebruikt als naslagwerk
voor verdieping en ter ondersteuning bij vergunningsadvies
(door veiligheidsregio richting omgevingsdienst), bedrijfsbrandweeraanwijzingen in het bijzonder en scenario’s in het
algemeen. Milieubelastende activiteiten, wat een centraal
begrip is in de Omgevingswet, is hierbij het uitgangspunt.
Meer info: https://nipv.nl/lec-industriele-veiligheid/#scenarioboek

Onderzoeksrapport ‘Brandveiligheid bij afvalbedrijven in
Nederland’
Van alle afvalbedrijven in Nederland vielen er in het verslagjaar
21 onder het Brzo 2015 (zie tabel 7). Een grotere groep afvalbedrijven wordt gezien als risicorelevante inrichtingen. Door
een toenemend aantal (grote) branden bij afval­(inzamelings)
bedrijven met langdurige effecten op de omgeving en langdurige en grootschalige inzet van de hulpdiensten, is in 2022
onderzoek uitgevoerd naar de brandveiligheid bij afvalbedrijven. De veiligheidsregio’s willen de brandveiligheid bij
deze bedrijven verhogen met als doel het verhogen van de
omgevingsveiligheid. Hiertoe is een literatuurstudie, een
data-analyse van de afvalbrandendatabase van de Inspectie
Leefomgeving en Transport en een casusstudie naar zeven
recente grote branden bij afvalbedrijven in Nederland uitge-

voerd. Veel branden in de afvalbranche blijken te ontstaan
in bulkopslagen in de buitenlucht: grote bergen schroot of
ander bulkmateriaal. In de onderzochte brandcasussen werd
echter in geen van de betrokken vergunningen dit type brand
als scenario beschreven, terwijl de omgevingsimpact van deze
branden groot is. Verder werden weinig voorwaarden gesteld
aan de omvang of hoogte van de afvalstapel. In 2023 wordt, in
samenwerking met veiligheidsregio’s en omgevingsdiensten,
ingezet op het opstellen van een beleidskader voor advisering
op omgevingsvergunningen bij afvalbedrijven en kennisdeling.
De inzet van onderzoekers en specialisten is betaald uit cluster
1, Brzo, van de Meerjarenagenda Versterken Omgevingsveiligheid (MVO), gefinancierd door het ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat.
Meer info: https://nipv.nl/blog/onderzoek-branden-bij-afvalbedrijven-vergunningen-sluiten-onvoldoende-aan-bij-praktijk
Verkenning toezicht op de bedrijfsbrandweerorganisatie
In 2022 is de verkenning afgerond naar de wijze van toezichthouden op de bedrijfsbrandweerorganisatie. Tijdens gesprekken met de zes IV-veiligheidsregio samenwerkingsverbanden
zijn de werkwijzen geïnventariseerd en de best practices
opgehaald. Onderwerpen van aandacht waren preventief toezicht op de bedrijfsbrandweerorganisatie, beoordeling van het
oefenplan, toezicht bij oefeningen, aard en wijzen van handhaving en interne en externe communicatie. De resultaten zijn
zowel intern als extern gedeeld.
Meer info: https://nipv.nl/wp-content/uploads/2022/11/20221015-LECIV-Samenvatting-verkenning-toezicht-op-de-bedrijfsbrandweerorganisatie.pdf

MOC-handreiking blusschuimtransitie
In 2022 heeft het LEC IV gewerkt aan een praktische handreiking voor een management of change (MOC) van fluor­
houdend blusschuim naar fluorvrij blusschuim voor industriële
toepassingen. Het vertrekpunt is de veranderende Europese
wetgeving. De handreiking geeft de gebruiker – zowel specialisten industriële veiligheid van de overheid als het blusschuim
gebruikende bedrijfsleven – via een stappenplan een praktisch kader voor (semi-) stationaire en mobiele toepassingen,
inclusief de bedrijfsbrandweerorganisatie. In dit project zijn
onder andere betrokken: veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten, ­waterkwaliteitsbeheerders, Inspectie Leefomgeving en
­Transport, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid en brancheverenigingen van industriebedrijven. In februari
2023 is de MOC-handreiking gepubliceerd.
Meer info: https://nipv.nl/wp-content/uploads/2022/11/20221015-LECIV-Samenvatting-verkenning-toezicht-op-de-bedrijfsbrandweerorganisatie.pdf

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

19

Brzo-omgevingsdiensten
Project Financiële zekerheidstelling
In 2022 zijn – samen met het Interprovinciaal Overleg –
­belangrijke stappen gezet om te komen tot het afronden van
de handreiking en duidelijkheid te verkrijgen ten aanzien van
meerdere juridische bepalingen. Tevens is gewerkt aan het
onderdeel concerngarantie en de inzet van de accountantsverklaring. Met het Interprovinciaal Overleg is samengewerkt
om te komen tot concept beleidsregels voor provincies. Door
uitstel van de Omgevingswet wordt het project in 2024 verder
geïmplementeerd. Verdere bouw aan de organisatie, opleidingen voor betrokken medewerkers, communicatie met bedrijven
en het opstarten van een pilotfase worden vanaf 1 januari 2024
uitgevoerd.

Project Bestuurlijke boete
Voorbereidend op de invoering van de Omgevingswet is
het instrument Bestuurlijke boete voorbereid door de
­omgevingsdiensten. Dit heeft geresulteerd in een uniform
werkproces Opstellen bestuurlijke boete dat is afgestemd met
het Interprovinciaal Overleg en het Functioneel Parket. Tevens
is het werkproces Opstellen beschikking bestuurlijk boete
gemaakt. Voor inwerkingtreding van de Omgevingswet worden
de inspecteurs bij de Brzo-omgevingsdiensten geïnstrueerd en
hebben de zes Brzo-omgevingsdiensten de beschikking over
een nieuw handhavingsmiddel.

publicatie van de handhavingsbesluiten van Brzo-bedrijven
te borgen binnen de omgevingsdiensten. Bijvoorbeeld welke
­provincies wel of geen handhavingsbesluiten en Wabo-­
inspecties van Brzo-bedrijven actief publiceren, welke processen, capaciteit en producten noodzakelijk zijn en duidelijkheid
wat wel en niet wordt gepubliceerd. In 2023 zal een nieuwe
projectgroep aan de slag gaan om dit nauwgezet in beeld te
brengen en het uitgedachte proces beschikbaar te stellen aan
alle andere omgevingsdiensten.

Nederlandse Arbeidsinspectie
Al meerdere jaren wordt door de Nederlandse ­Arbeidsinspectie
tijdens inspecties naar de maatregelen ten aanzien van
explosie­veiligheid gekeken. Een deel van de (ernstige)
­overtredingen (categorie 1) zijn ook hieraan gerelateerd.
Er ­worden nog steeds veelvuldig overtredingen geconstateerd
op dit onderwerp, soms ten aanzien van herkennen van de
aanwezigheid van het gevaar (onjuiste zonebepaling), maar
vaker nog door verkeerd toegepaste arbeidsmiddelen in de
zone (niet explosieveilig uitgevoerd of niet geschikt voor
gebruik in de betreffende zone) of een slechte uitvoering van
aangetroffen vast materieel. Dat laatste is mede aanleiding
om vanaf 2023 te gaan inspecteren op de staat van onderhoud
en de juiste installatie van aanwezige explosieveilige apparatuur en hun veilige werking (inclusief de bekabeling).

Overige activiteiten Nederlandse Arbeidsinspectie

Project Melden ongewone voorvallen
Het doel van dit project is het bevorderen van het melden
van ongewone voorvallen door Brzo-bedrijven en het op
uniforme wijze aanleveren van de gegevens. Daarnaast is
de informatie over de ongewone voorvallen een belangrijke bron voor het risicogerichte toezicht bij Brzo-bedrijven.
Het samenstellen van de analyse OVV 2021 is afgerond en
vastgesteld. Ook heeft de implementatie van de voorbeeldenatlas (eenduidige interpretatie ongewone voorvallen) bij
de zes omgevingsdiensten plaatsgevonden. De Factsheet
melden ongewone voorvallen ten behoeve van de Staat van
de Veiligheid is opgesteld en door het directeurenoverleg van
de zes Brzo-­omgevingsdiensten vastgesteld en bestuurlijk
vastgesteld door het­­Interprovinciaal Overleg (BAC VTH).
Daarna is het doorgeleid naar het ­ministerie van Infrastructuur
en ­Waterstaat. De aanbevelingen uit het deelprojectrapport
Verbeteren meldingsbereidheid door bedrijven zijn gedeeld
onder de zes omgevingsdiensten.

Project Actieve publicatie handhavingsbesluiten en
Wabo inspecties
Het project is opgezet omdat de samenleving in toenemende
mate vraagt om openheid en transparantie van overheids­
handelen. Actieve publicatie van de handhavingsbesluiten
draagt in belangrijke mate bij aan transparantie over hoe
het bevoegd gezag omgaat met bedrijven die onvoldoende
naleefgedrag vertonen. Daarnaast is het uit oogpunt van een
gelijk speelveld van belang om als Brzo-omgevingsdiensten en
provincies op dit onderwerp eenduidig te acteren. Eind 2022
is gestart met het inventariseren wat er voor nodig is om de

Door de Nederlandse Arbeidsinspectie is in 2022 aandacht gevraagd voor onderhoud en periodieke inspectie door bedrijven
aan vast explosieveilig materieel met een presentatie tijdens
het ATEX jaarcongres. Daarnaast is over het gebruik van
mobiele apparatuur in gebieden waar een explosieve atmos­
feer kan voorkomen, met de chemiesector intensief overleg
gevoerd. Deze gesprekken hebben geleid tot een herziening
van de in 2021 gepubliceerde Wijze van toezicht. Tot slot heeft
de Nederlandse Arbeidsinspectie het veilig werken met gevaarlijke stoffen in opslag uiteengezet in verschillende artikelen en
presentaties rondom actuele onderwerpen. Deze varieerden
van juiste gevaaraanduiding bij (PGS 15) opslagen, beoordeling
van explosiegevaren bij verpakte gevaarlijke stoffen en een
toelichting over het veiligheidsbeheerssysteem gericht op
fabrikanten van verf- en drukinkten.

Waterkwaliteitsbeheerders
Milieurisicoanalyses
De hogedrempelinrichtingen (zwaarste categorie Brzo-­
bedrijven) moeten een veiligheidsrapport opstellen
met daarin opgenomen een milieurisicoanalyse (MRA).
De ­water­kwaliteitsbeheerders beoordelen de MRA’s.
De ­waterkwaliteitsbeheerders, bestaande uit de waterschappen en Rijkswaterstaat, zijn adviseur van het Wabo bevoegd
gezag voor de beoordeling van de risico’s van onvoorziene
lozingen/calamiteuze lozingen richting het oppervlaktewater.
Naast alle MRA-beoordelingen die deze inspecteurs uitvoeren
tijdens de Brzo-inspecties zijn ook nog circa 110 MRA-be-

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

20

oordelingen uitgevoerd in het kader van de VR-beoordelingen, ­nieuwe MRA’s die door bedrijven aangeleverd zijn naar
aanleiding van overtredingen tijdens de inspectie en MRA’s
die aangeleverd worden bij Wabo vergunningaanvragen door
Brzo-bedrijven. De MRA’s worden op verschillende momenten beoordeeld om na te gaan of de Brzo-bedrijven, aan de
hand van de risico’s die voortkomen uit de MRA en Proteus­
modellering, een aanvullende risicostudie moeten uitvoeren,
de juiste maatregelen (LOD’s) hebben getroffen of deze maatregelen geborgd zijn in de Wabo-vergunning en in het veiligheidsbeheerssysteem van de Brzo-bedrijven. Dit alles tot doel
om een onvoorziene lozing van gevaarlijke stoffen of bluswater
richting oppervlaktewater en rioolwaterzuiverings­inrichting
(RWZI) bij een calamiteit of grote spill te voorkomen.

Risicobenadering inspectiedeelname
De waterkwaliteitsbeheerders gaan niet elk jaar mee met de
Brzo-inspectie van een hogedrempelinrichting, maar hanteren daarbij een risicobenadering die gebaseerd is op de
waterrelevantie van een Brzo-bedrijf. De Brzo-bedrijven zijn
door het ­Brzo-team van Rijkswaterstaat en de waterschappen ingedeeld op grond van een ingeschat risicoprofiel voor
de ­waterrelevantie. Daarvoor heeft het Brzo-team in 2022
voor elke Brzo-inrichting een risicoscore bepaald op basis van
een aantal relevante risicofactoren per bedrijf. De scores zijn
bepaald door te kijken naar de aanwezigheid van een of meer
van de volgende aspecten: cryogene opslagen, drukopslagen,
milieugevaarlijke en ontvlambare stoffen, explosieven, opslagloodsen, steigers, tankparken en verlaadstations.

Openbaar Ministerie
Op 15 maart 2022 veroordeelde de rechtbank Oost-Brabant
zowel een (relatief kleine) onderneming/rechtspersoon als
haar directeur voor het gedurende enkele jaren niet ­naleven
van de zorgplicht van artikel 5 Brzo 2015 voor het niet
­voldoen aan een bevel tot stillegging op grond van artikel
28 ­Arbeidsomstandighedenwet. De veroordeling had vooral
­betrekking op de uitermate onverantwoorde wijze waarop
de onderneming omging met het gevaar van gasexplosies
bij ­afvul- en overslagwerkzaamheden met producten en
grondstoffen die met lucht een explosie konden veroorzaken. Er werd gewerkt met niet-explosieveilige ventilatoren, ­weegschaal en afzuiging, er was geen of onvoldoende
­risico-inventarisatie en de voorlichting aan en de ­instructies
voor de ­medewerkers waren onvoldoende. ­Vanwege deze
­omstandigheden beval de Inspectie SZW (inmiddels
­Nederlandse Arbeidsinspectie) de onderneming al in 2014 om
dergelijke werkzaamheden in een van haar productiehallen
te staken. Verbetering bleef uit, waarop een proces-verbaal,
een veroordeling en oplegging van een boete van € 100.000,volgde. De directeur is ook persoonlijk veroordeeld, omdat hij
bij het merendeel van de risicovolle werkzaamheden zelf een
rol speelde. Op grond van het feitelijke leiding geven aan de
strafbare feiten van de rechtspersoon/onderneming werd hij
veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en een voorwaar­
delijke gevangenisstraf van drie maanden. In deze zaak is
hoger beroep ingesteld.

Ook de aanwezigheid van bijvoorbeeld drijflaagvormende
stoffen en afstroomroutes naar het oppervlaktewater en
RWZI’s zijn hierbij relevant. De verkregen scores zijn door het
Brzo-team ingedeeld in een viertal klassen: zeer laag (0-14),
laag (15-26), gemiddeld (27-40) en hoog (>40). De inspectiefrequentie die door de waterkwaliteitsbeheerders voor een
Brzo-bedrijf wordt gehanteerd, is bepaald aan de hand van
deze risico-indeling.
Risicoklasse

Inspectiefrequentie

zeer laag

1x per 10 jaar

laag

1x per 5 jaar

gemiddeld

1x per 3 jaar

hoog

1x per 2 jaar

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 | 21

6. Conclusies en opvolging
In dit hoofdstuk zijn de vornaamste conclusies over de uitgevoerde werkzaamheden in 2022 beschreven en de opvolging
daarvan. Deze opvolging wordt meegenomen in de programmaplannen van BRZO+.
1. Doorontwikkeling nieuwe toezichtmethodiek LBR en
GIR2.0-applicatie
• In 2022 is voor het eerst gewerkt volgens de ­nieuwe
­toezichtmethodiek LBR en de applicatie GIR2.0.
De ­nieuwe methodiek en applicatie zijn algemeen ­gesteld
goed werkbaar gebleken, ook al worden specifieke onder­
delen nog verder uitgewerkt in 2023. In dit stadium
kunnen echter nog niet op alle onderdelen gedetailleerde
conclusies worden getrokken. Om hierover inzicht te
krijgen is in het voorjaar van 2023 een enquête uitgezet.
Over het resultaat van de enquête wordt in ons jaarverslag
2023 gerapporteerd.
• Het werkproces ‘inschatten van de veiligheidscultuur’ is in
2022 nog onvoldoende uitgewerkt. De veiligheidscultuur
is een belangrijk onderdeel van de LBR, omdat dit één van
de drie pijlers van de LBR betreft. Dit thema zal daarom
hernieuwde aandacht krijgen.
2. Uitgevoerde BRZO+-projecten
• In 2022 is prioriteit gegeven aan de implementatie en
verdere uitbouw van de LBR en de GIR2.0. Hierdoor zijn
enkele BRZO+-projecten vertraagd (Beleid t.a.v. GIR-data,
Digitale kwetsbaarheid, Innovatiekansen in relatie tot
verouderd ontwerpen) en/of doorgeschoven (Landelijke
handhavingsstrategie Brzo).
• Een aantal werkzaamheden werd anders ingericht of door
anderen opgepakt (Aanpak zorgbedrijven, Deelname SDN
en Klimaatverandering).
• De aanpak Concernbenadering is in 2022 gecontinueerd.
3. Inspectieresultaten 2022
• Het registreren van de gegevens in de GIR2.0 gaat voornamelijk goed. Omdat de inspecties in 2022 op een andere
manier zijn uitgevoerd (volgens de LBR in plaats van de
NIM) is het echter niet (goed) mogelijk de resultaten eenop-een te vergelijken. De inspectieresultaten van 2022
kunnen als een nulmeting worden beschouwd. Komende
jaren zal een vergelijking van resultaten uit meerdere
jaren mogelijk worden.
• In de LBR is het begrip ‘afwijking’ beschreven. Van een
Brzo-bedrijf mag worden verwacht dat afwijkingen binnen
het veiligheidsbeheerssysteem worden hersteld. Vanaf
2022 wordt dit type beoordeling voor het eerst geregistreerd.
Het aantal is relatief hoog. Daarom wordt gemonitord
om welke situaties het gaat en hoe de bedrijven hiermee
omgaan. Voorkomen moet worden dat er situaties ontstaan die – op korte of lange termijn – een negatief effect
hebben op de interne en/of externe veiligheid.

• Het percentage bedrijven met overtredingen en eventueel
ook afwijkingen varieert tussen de regio’s, van 42 tot 63%
(tabel 1). Binnen BRZO+ wordt het gesprek aangegaan om
na te gaan wat hiervan de redenen zijn.
• Het percentage overtredingen en afwijkingen per branche
verschilt aanzienlijk, van 27 tot 64% (tabel 3). BRZO+ zal
met de brancheorganisaties van de bedrijven bespreken
wat hiervan de oorzaken zijn. Hierbij zal ook de concern­
benadering aandacht krijgen.
• Er geldt een wettelijke verplichting voor de publicatie van
inspectierapporten (artikel 15 lid 1 onder b Brzo 2015).
Binnen BRZO+ is afgesproken dat de samenvattingen
van de inspectierapporten worden gepubliceerd op de
BRZO+-website, maar het is onbekend of dit overzicht
volledig is. Binnen BRZO+ wordt een traject gestart dat
alle inspectiediensten de samenvattingen structureel naar
Bureau BRZO+ sturen, zodat deze op de BRZO+-website
worden gepubliceerd. Het nakomen van deze werkafspraak wordt gemonitord.
• Met het uitvoeren van inspecties volgens de LBR kunnen
de inspectieresultaten in principe specifieker en uniformer
worden geduid. Met de GIR2.0 kan veel gestructureerde
informatie worden opgehaald. Geconstateerd is dat voor
het duiden van de resultaten indicatoren nog ontbreken
waarmee kan worden beoordeeld welk effect de inspecties
hebben gehad op het nalevingsgedrag van de Brzo-­
bedrijven en waarmee een indicatie kan worden gegeven
over de mate van veiligheid bij de bedrijven. Om het
niveau van naleving te kunnen beoordelen moet de stap
van output naar outcome worden gemaakt.
Er wordt een onderzoek gestart naar de ontwikkeling van:
– een instrumentarium om per bedrijf en per sector het
nalevingsniveau te kunnen vaststellen;
– het gewenste gemiddelde nalevingsniveau voor de
­sector en afrekenbare doelen voor het Brzo-toezicht.
In een later stadium kan overwogen worden om een
­instrumentarium te ontwikkelen waarin de BRZO+-­
inspectiediensten een scherper beeld krijgen of een andere inzet leidt tot een verbetering c.q. ­verslechtering van
het naleefgedrag bij specifieke ­bedrijven of branches.
• Het nieuwe handhavingsinstrument Bestuurlijke
­boete (tabel 5) is nog niet verwerkt in de ­Landelijke
­Handhavingsstrategie Brzo. Deze zal hierop nog worden
aangepast.
• Op dit moment wordt niet inzichtelijk gemaakt of de
oorspronkelijk voorgenomen inspecties ook daadwerkelijk
zijn uitgevoerd. Hieraan is wel behoefte om de voortgang
van gemaakte afspraken te kunnen monitoren. In 2024
wordt een landelijk planningsformat in gebruik ­genomen.
De Brzo-omgevingsdiensten gaan deze ingevulde
planningsformats delen met de toekomstige werkgroep
Analyse en monitoring.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

22

4. Geregistreerde meldingen en ongevallen
In dit jaarverslag is een overzicht opgenomen van het ­aantal
MARS-meldingen en een beschrijving hoe de inspectiediensten hierop hebben gereageerd. Er is voor gekozen om
dit overzicht voorlopig tot een kwantitatief overzicht te
beperken. Het lijkt zinvol te onderzoeken of in toekomstige
jaarverslagen een meer kwalitatieve ­beschrijving van de geregistreerde meldingen en ongevallen, breder dan alleen de
MARS-meldingen kan worden opgenomen. Door dit meerjarig te gaan monitoren kan worden gevolgd of inspecties en
interventies van de inspectiediensten het aantal meldingen
en ongevallen kan verlagen en welke interventies aanzienlijk
effect hebben. Hiermee kunnen de inspectiediensten meer
actief gaan sturen op het verhogen van de veiligheid bij de
Brzo-­bedrijven.

“In januari 2022 zijn we gaan werken met de LBR en
de GIR2.0. De livegang van de ICT-applicatie is feilloos
gegaan. Ik kijk daar met trots op terug. Ik ben me wel
bewust dat een nieuwe manier van werken een veranderproces is waar we nog middenin zitten. We zien dat we de
goede kant op gaan, maar er zijn ook besluiten of zaken
die heroverwogen moeten worden. Die zijn met de beste
intenties toch niet helemaal goed terechtgekomen. Daar
moeten we de komende jaren verder aan sleutelen. Niet
alleen aan de methodiek, maar ook aan de wijze waarop
de mensen ermee aan de slag gaan.”
Erwin de Bruin, programmamanager BRZO+

5. Overige conclusies
Onderliggend jaarverslag is wat betreft planning en
­oplevering nog niet goed opgenomen in de jaarplanning van
de werkzaamheden in 2023 en verder. Hierdoor wordt dit
jaarverslag te laat opgeleverd om als input te gebruiken voor
het jaarplan BRZO+ 2023. Het jaarverslag is bedoeld om als
monitorings- en evaluatiemiddel te gebruiken voor sluiting
van de beleidscyclus. Om het jaarverslag vanaf 2023 te gaan
gebruiken als input voor de programmering voor 2024 en
verder, is het nodig het opstellen van het jaarverslag 2023
eerder te starten. BRZO+ gaat dit initiëren.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

23

Bijlage O
 verige tabellen
­inspectieresultaten
I n deze bijlage zijn in aanvulling op de inspectieresultaten in
hoofdstuk 3, de tabellen opgenomen die een meer gedetailleerd
beeld geven over de aard van de bedrijven, aantal geïnspecteerde
bedrijven, inspectieonderwerpen, afwijkingen en overtredingen.

Tabel 7 Aantal actieve Brzo-bedrijven in 2022 met indeling
naar branche en regio (op enig moment actief in 2022)

Regio

Totaal

Handel en distributie

Overslag en transport

Fijnchemie

Bulkchemie

Rubber en Kunststof

Energie

Afval

Metaal

Overig

Petrochemie

Branche

Limburg

40

9

5

6

3

9

0

4

1

2

1

Noord-Brabant

76

18

13

20

0

7

0

8

4

5

1

Zuid-Holland/Zeeland

146

27

46

13

37

5

3

3

2

4

6

Gelderland/Overijssel

50

20

7

14

0

0

2

3

4

0

0

Groningen/Drenthe/Friesland

47

6

10

16

2

0

8

1

2

1

1

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

49

19

12

1

9

0

1

2

3

1

1

Staatstoezicht op de Mijnen

7

0

0

0

0

0

7

0

0

0

0

Totaal

415

99

93

70

51

21

21

21

16

13

10

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

24

Tabel 8 Percentage geïnspecteerde bedrijven per regio4

Regio

Percentage geïnspecteerde
bedrijven

Aantal niet geïnspecteerde
bedrijven

Aantal bedrijven

Aantal in 2022 geïnspecteerde
bedrijven

Aantal bedrijven minimaal 1x per
3 jaar geïnspecteerd

Aantal bedrijven dat niet is
geïnspecteerd in periode ­
2020-2022

Aantal bedrijven

Aantal geïnspecteerde bedrijven

Totaal

Aantal geïnspecteerde bedrijven

Lagedrempelbedrijven

Aantal bedrijven

Hogedrempelbedrijven

Limburg

26

26

100%

0

14

7

14

0

40

33

Noord-Brabant

45

45

100%

0

31

31

31

0

76

76

Zuid-Holland/Zeeland

113

112

99%

1

33

28

33

0

146

140

Gelderland/Overijssel

30

30

100%

0

20

18

20

0

50

48

Groningen/Drenthe/Friesland

22

22

100%

0

25

21

25

0

47

43

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

24

22

92%

2

25

21

24

1

49

43

Staatstoezicht op de Mijnen

6

6

100%

0

1

1

1

0

7

7

Totaal

266

263

99%

3

149

127

148

1

415

390

In tabel 9 is een overzicht opgenomen van uitgevoerde aangekondigde, gedeeltelijk aangekondigde en onaangekondigde
inspecties.
Om de toezichtlast voor Brzo-bedrijven te beperken, worden
de inspecties zo veel als mogelijk gezamenlijk door de drie
inspectiediensten uitgevoerd. De bedrijven worden over het
algemeen ook vooraf geïnformeerd dat een inspectie wordt
uitgevoerd. Dit kan ook een positief effect hebben op het
resultaat c.q. het effect van de inspectie. Toch kan er een
­legitieme reden zijn voor de inspectiediensten van het BRZO+samenwerkings­verband of voor een van hen, een bedrijf vooraf
niet te informeren over een inspectie, of voor een individuele
inspectiedienst een controle zonder de andere partners uit te
voeren. De wetgeving geeft hiervoor ruimte aan het bevoegd
gezag. In Noord-Brabant is er bestuurlijk voor ­gekozen om ook
onaangekondigde inspecties uit te voeren. Dit is mede een
­verklaring voor het hogere aantal inspecties in deze provincie.
In Zuid-Holland is er voor gekozen elke maand een onaangekondigde inspectie uit te voeren (= 10%) Hierbij wordt de
landelijke ranking gebruikt. Het gaat dan in principe om ieder
bedrijf met een matige tot slechte score betreft naleving (< 6.0
bij een schaal van 1-10). Echter, op basis van expert judgement

door een inspecteur kan ook een ander bedrijf worden geselecteerd. Dat geldt ook voor inspectieteams die in het vooroverleg
zelfstandig besluiten om deels onaangekondigd te willen
inspecteren, al dan niet als onderdeel van de reguliere (aangekondigde) inspectie. Voor Zeeland geldt dat foutief in het
werkplan was opgenomen maandelijks een onaangekondigde
inspectie uit te voeren (=50%). Voor 2022 werden er ­jaarlijks
vijf onaangekondigde inspecties uitgevoerd (=20%). Er is
bestuurlijk voor gekozen het opgenomen aantal uit te voeren,
wat betekende dat er 7 extra onaangekondigde inspecties zijn
uitgevoerd. Ook in Zeeland geldt dat inspecteurs en inspectie­
teams op basis van expert judgement kunnen besluiten
gedeeltelijk onaangekondigde controles uit te voeren.

4 Reden dat er drie hogedrempelinrichtingen niet zijn geïnspecteerd, is dat bij deze bedrijven tijdelijk of permanent geen risicovolle Brzo-activiteiten
(meer) worden uitgevoerd. Er is één lagedrempelinrichting die de afgelopen drie jaar niet is geïnspecteerd. Reden hiervoor is dat er in deze periode
geen risicovolle Brzo-activiteiten bij dit bedrijf zijn uitgevoerd.

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 | 25

Tabel 9 Aantal uitgevoerde geplande inspecties uitgesplitst
naar aangekondigd, deels aangekondigd en onaangekondigd
Aantal deels
aangekondigde
inspecties

Aantal
onaangekondigde
inspecties

Regio

Totaal

Aantal
aangekondigde
inspecties

Limburg

37

35

2

0

Noord-Brabant

107

41

39

27

Zuid-Holland/Zeeland

171

135

3

33

Gelderland/Overijssel

54

53

1

0

Groningen/Drenthe/Friesland

45

38

5

2

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

48

35

9

4

Staatstoezicht op de Mijnen

7

7

0

0

Totaal

469

344

59

66

In tabel 10 is het aantal uitgevoerde inspecties dat niet was
gepland, weergegeven. Het aantal van dergelijke inspecties kan
door de jaren heen fluctueren, omdat er verschillende redenen
kunnen zijn dit te doen (incident, opstarten fabriek e.d.).

Tabel 10 Aantal uitgevoerde niet geplande inspecties uitgesplitst
naar aangekondigd, deels aangekondigd en onaangekondigd
Aantal deels
aangekondigde
inspecties

Aantal
onaangekondigde
inspecties

Regio

Totaal

Aantal
aangekondigde
inspecties

Limburg

0

0

0

0

Noord-Brabant

3

2

0

1

Zuid-Holland/Zeeland

2

1

0

1

Gelderland/Overijssel

1

0

1

0

Groningen/Drenthe/Friesland

0

0

0

0

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

1

0

1

0

Staatstoezicht op de Mijnen

0

0

0

0

Totaal

7

3

2

2

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

26

Tabel 11 Deelnamepercentage per toezichthouder aan de
afgeronde geplande inspecties per regio5

Regio

Wabo bevoegd
gezag

Nederlandse
Arbeidsinspectie

Veiligheidsregio

Waterkwaliteits­
beheerder

Limburg

100%

86%

97%

22%

Noord-Brabant

100%

83%

100%

28%

Zuid-Holland/Zeeland

100%

90%

85%

17%

Gelderland/Overijssel

98%

91%

93%

15%

Groningen/Drenthe/Friesland

98%

98%

98%

29%

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

98%

90%

98%

21%

Staatstoezicht op de Mijnen*

100%

100%

100%

0%

Totaal

98%

89%

93%

21%

*Staatstoezicht op de Mijnen voert de inspecties uit voor zowel het
Wabo bevoegd gezag (Ministerie van Economische Zaken) als de
Nederlandse Arbeidsinspectie.

In BRZO+-verband is afgesproken dat alle geplande Brzo-­
inspecties (hercontroles uitgezonderd) door minimaal twee
verschillende inspectiediensten (dat betekent minimaal
twee verschillende bevoegde gezagen) gezamenlijk worden
uitgevoerd. In tabel 12 is een overzicht opgenomen van het
percentage geplande aangekondigde en deels aangekondigde

inspecties (zonder de onaangekondigde inspecties) die door
minimaal twee verschillende inspectiediensten zijn uitgevoerd.
Uit de gegevens van tabel 12 blijkt dat dit in verreweg de meeste situaties is gelukt. In tabel 13 zijn ook de onaangekondigde
inspecties meegenomen. Dan valt het percentage iets lager uit.
Tabel 12 Percentage deelname aan de geplande aangekondigde en deels aangekondigde inspecties door minimaal twee
diensten6

Regio

Minimaal twee diensten

Limburg

100%

Noord-Brabant

100%

Zuid-Holland/Zeeland*

97%

Gelderland/Overijssel

100%

Groningen/Drenthe/Friesland

100%

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

100%

Staatstoezicht op de Mijnen

100%

Totaal

99%

* De DCMR Milieudienst Rijnmond heeft vier geplande aangekondigde
inspecties solo uitgevoerd. Drie van deze inspecties waren oorspronkelijk gepland om met minimaal twee verschillende inspectiediensten
uit te voeren. Er waren verschillende redenen dat de DCMR deze
solo heeft uitgevoerd: minder relevant i.r.t. arbeidsveiligheid en/of
brandveiligheid in combinatie met risicogerichte afweging voor inzet
capaciteit, onverwacht tijdelijk capaciteitsgebrek en abusievelijk
onvoldoende ruimte in de planning bij de Nederlandse Arbeidsin-

spectie gereserveerd. Om aan de afspraken met de opdrachtgever te
kunnen voldoen, heeft de DCMR deze inspecties solo uitgevoerd. In de
planning voor 2023 is voor inspecties bij enkele specifieke bedrijven
die in 2022 niet gezamenlijk zijn uitgevoerd nu wel voldoende tijd bij
de Nederlandse Arbeidsinspectie gereserveerd.

5 In deze tabel zijn de onaangekondigde inspecties niet meegenomen.
6 Op basis van de in GIR2.0 afgeronde SIU-zaken

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

27

Tabel 13 Percentage deelname aan de geplande
aangekondigde, deels aangekondigde en onaangekondigde
inspecties door minimaal twee diensten6
Regio

Minimaal twee diensten

Limburg

100%

Noord-Brabant

100%

Zuid-Holland/Zeeland

90%

Gelderland/Overijssel

100%

Groningen/Drenthe/Friesland

100%

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

100%

Staatstoezicht op de Mijnen

100%

Totaal

96%

*

De DCMR heeft tien onaangekondigde inspecties in Zuid-Holland en
Zeeland uitgevoerd vanwege afspraken met haar opdrachtgevers om
een aantal bedrijven onaangekondigd te inspecteren. De beschikbare
capaciteit bij de andere diensten liet niet toe om aan deze inspecties
deel te nemen. De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft drie onaangekondigde inspecties solo uitgevoerd in het kader van zorgbedrijf/
verscherpt toezicht.

*

In artikel 13 van het Brzo 2015 is gesteld dat de toezichthouders de exploitant van de inrichting binnen vier maanden na
een inspectie informeren over de conclusies van de uitgevoerde
inspectie. Uit tabel 14 blijkt dat dit in verreweg de meeste
­situaties is gelukt.
Tabel 14 Aantal en percentage inspectierapporten dat binnen
4 maanden naar het bedrijf is verzonden
Percentage rapporten
binnen 4 maanden
verzonden

Regio

Totaal afgeronde inspecties

Aantal rapporten binnen 4
maanden verzonden

Limburg

37

37

100%

Noord-Brabant

110

109

99%

Zuid-Holland/Zeeland

173

170

98%

Gelderland/Overijssel

55

54

98%

Groningen/Drenthe/Friesland

45

45

100%

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

49

49

100%

Staatstoezicht op de Mijnen

7

7

100%

Totaal

476

471

99% *

* Van twee inspecties in Zuid-Holland/Zeeland is het rapport na 4
maanden na de datum van de mondelinge terugkoppeling naar het
bedrijf verzonden vanwege een lang lopende inhoudelijke discussie
tussen de DCMR en de VRR. Een derde inspectierapport is vertraagd
verstuurd i.v.m. ziekte van de betrokken inspecteur. Overigens
zijn de bedrijven wel steeds op de hoogte gehouden. Eén bedrijf in
Noord-Brabant betreft een bedrijf waarbij herhaaldelijk (structureel)
veel overtredingen worden geconstateerd en wat veel extra aandacht
van het bevoegd gezag vraagt. Vanuit de periodieke inspectie van
2021 is besloten om een verdiepende inspectie uit te voeren. Deze is

uitgevoerd op 24 maart 2022. Tijdens de daarop­volgende onaangekondigde inspectie en de periodieke inspectie in 2022 is men erachter
gekomen dat deze inspectie nog niet geheel was afgerond. Er is ook
een aantal opvolgings­inspecties uitgevoerd in datzelfde jaar. De
verdiepende ­inspectie is daardoor op een later moment administratief
afgehandeld. In de regio Gelderland/­Overijssel is één ­inspectierapport
vertraagd verstuurd vanwege de vakantieperiode.

6 Op basis van de in GIR2.0 afgeronde SIU-zaken

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

28

Tabel 15 Aantal geïnspecteerde bedrijven en aantal overtredin-­
gen uitgesplitst naar hogedrempel- en lagedrempelbedrijf

Aantal bedrijven met overtredingen

Regio

Aantal geïnspecteerde
bedrijven

Hogedrempelbedrijf

Lagedrempelbedrijf

Limburg

33

11

4

Noord-Brabant

76

27

19

Zuid-Holland/Zeeland

140

69

17

Gelderland/Overijssel

48

13

7

Groningen/Drenthe/Friesland

43

11

8

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

43

14

13

Staatstoezicht op de Mijnen

7

0

1

Totaal

390

145

69

Regio

Fijnchemie

Bulkchemie

Rubber en Kunststof

Energie

Afval

Metaal

Overig

Petrochemie

Tabel 16 Bedrijven zonder overtredingen en/of afwijkingen per
regio en branche

Overslag en transport

De branches Handel en distributie en Overslag en transport zijn
samen goed voor 45% van het totaal. Absoluut gezien vallen
de meeste bedrijven zonder overtredingen en/of afwijkingen

Handel en distributie

in een van deze twee branches. Energie is een kleine branche,
toch zijn er bij 5 bedrijven geen overtredingen en/of afwijkingen geconstateerd.

Totaal aantal bedrijven

In tabel 16 is een overzicht opgenomen van bedrijven (ingedeeld per branche en regio) waar geen overtredingen en/of
afwijkingen zijn geconstateerd.

Limburg

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Noord-Brabant

1

0

0

0

0

0

0

0

0

1

0

Zuid-Holland/Zeeland

9

6

3

0

0

0

0

0

0

0

0

Gelderland/Overijssel

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Groningen/Drenthe/Friesland

3

0

1

0

0

0

2

0

0

0

0

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

5

2

3

0

0

0

0

0

0

0

0

Staatstoezicht op de Mijnen

3

0

0

0

0

0

3

0

0

0

0

Totaal

21

8

7

0

0

0

5

0

0

1

0

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

29

Regio

Aantal bedrijven

Aantal uitgevoerde
inspecties

Aantal
overtredingen

Aantal afwijkingen

Tabel 17 Aantal uitgevoerde inspecties met totaal aantal
overtredingen en afwijkingen per regio

Limburg

40

37

37

113

Noord-Brabant

76

110

150

347

Zuid-Holland/Zeeland

146

173

280

738

Gelderland/Overijssel

50

55

74

235

Groningen/Drenthe/Friesland

47

45

54

130

Noord-Holland/Utrecht/Flevoland

49

49

90

184

Staatstoezicht op de Mijnen

7

7

1

6

Totaal

415

476

686

1753

Het verschil tussen tabel 17 en tabel 1 is dat 1 gaat over het
aantal geïnspecteerde bedrijven en tabel 17 over het aantal
uitgevoerde inspecties. Er zijn bedrijven waar in 2022 meerdere
inspecties zijn uitgevoerd. De cijfers in deze tabellen laten zich
dus niet een-op-een met elkaar vergelijken.

Tabel 18 Aantal beoordelingen en aantal en percentage overtredingen per normenkader

Normenkader

Aantal beoordelingen*

Aantal overtredingen

% overtredingen

Stand der techniek

1331

191

14%

VBS ii

521

102

20%

VBS iii

931

102

11%

Staat der techniek

657

90

14%

Wettelijke eisen documentatie

299

44

15%

VBS vi

321

38

12%

VBS v

489

33

7%

VBS iv

140

26

19%

VBS a

355

22

6%

VBS vii

109

19

17%

VBS i

281

19

7%

Cultuur

21

0

0%

Totaal

5455

686

13%

* Vier beoordelingen zijn volgens de NIM in de oude GIR geregistreerd

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

30

Tabel 19 Aantal beoordelingen en aantal en percentage
­afwijkingen per normenkader
Normenkader

Aantal beoordelingen*

Aantal afwijkingen

% afwijkingen

Stand der techniek

1331

421

32%

VBS ii

521

157

30%

VBS iii

931

262

28%

Staat der techniek

657

204

31%

Wettelijke eisen documentatie

299

96

32%

VBS vi

321

119

37%

VBS v

489

193

39%

VBS iv

140

60

43%

VBS a

355

127

36%

VBS vii

109

31

28%

VBS i

281

81

29%

Cultuur

21

2

10%

Totaal

5455

1753

32%

* Vier beoordelingen zijn volgens de NIM in de oude GIR geregistreerd
De vergelijking van de percentages overtredingen met de percentages van afwijkingen op de beoordelingen laten per normenkader relatief gezien een ander beeld zien (tabellen 18 en 19).

JAARVERSLAG BRZO+ 2022 |

31

Colofon
Bureau BRZO+
www.brzoplus.nl
bureaubrzo@rws.nl
Rijswijk, juli 2023

BRZOPLUS.NL

Veiligheid Voorop
Hare Excellentie mevrouw Drs. V.L.W.A. Heijnen
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
Den Haag, 21 juli 2023
Betreft: Jaarverslag 2022 Stichting Veiligheid Voorop
Hooggeachte mevrouw Heijnen,
Hierbij bied ik u het jaarverslag 2022 van de Stichting Veiligheid Voorop aan.
Ook in 2022 heeft de Stichting Veiligheid Voorop zich ingezet voor een veiligere (petro)chemische industrie in
Nederland.
De verzamelde prestatie-indicatoren geven aan dat deze de laatste jaren niet significant zijn veranderd. Dit
geldt ook voor het aantal ongevallen met verzuim en het aantal procesveiligheidsincidenten, waarbij
opgemerkt kan worden dat wat betreft het aantal procesveiligheidsincidenten forse stappen zijn gezet sinds
de start van de rapportage in 2014. We streven continu naar verbeteringen op het gebied van veiligheid
omdat het hoge niveau niet vanzelfsprekend is en omdat er nog ruimte is voor verbeteringen. Het is goed
om te constateren dat de sector overall de prestaties heeft weten vast te houden, mede in het licht van de
moeilijke jaren die nu achter ons liggen ten gevolge van de Covid-19 pandemie.
Er is goede voortgang geboekt bij de diverse verbeterprojecten en ook de Regionale Veiligheidsnetwerken
hebben met veel creativiteit hun programma van activiteiten met hun bedrijven voortgezet. Hoogtepunt in
het afgelopen jaar was de Veiligheidsdag, die na enkele malen uitstel door Covid-19, dan toch eindelijk
doorgang kon vinden en waar wij met elkaar – plenair en in diverse workshops – goed van gedachte hebben
kunnen wisselen wat leren van incidenten voor ons betekent en hoe we dit binnen onze sector kunnen
verbeteren. Verder wil ik specifiek het Seveso Top Leadership Curriculum noemen, waarvan in 2022 twee
leergangen met elk 12 deelnemers zijn gestart. Dit curriculum kan naar onze mening een belangrijke
bijdrage leveren aan het kennisniveau en het kompas van de leidinggevende om een Brzo bedrijf op veilige
wijze te opereren voor de medewerkers, contractors en omwonenden.
Naast voortzetting van specifieke verbeterprogramma’s zal komende jaren extra aandacht worden gegeven
om de samenwerking met alle betrokken partijen te versterken. Dit geldt niet alleen voor de samenwerking
met Safety Delta Nederland, maar evenzeer voor de samenwerking met de diverse overheden,
inspectiediensten en Brzo+.
Uiteraard staan wij open voor een gesprek met u over verdere veiligheidsverbeteringen in onze sector,
mede in het licht van de plannen om de industrie versneld en verder te verduurzamen.
Hoogachtend,

Jurgen Hoekstra
Voorzitter Stichting Veiligheid Voorop

Veiligheid Voorop

VEILIGHEID VOOROP
JAARVERSLAG

2022
1

Veiligheid Voorop – leren, luisteren en leiden in veiligheid
Veiligheid Voorop is hét samenwerkingsverband van en voor Brzo-bedrijven en branches uit
de (petro)chemische industrie en haar ketenpartners, van raffinage, chemie tot opslag.
Veiligheid Voorop maakt leren, luisteren en leiden in veiligheid toegankelijk voor de hele sector
én verzamelt en deelt informatie over veiligheidsprestaties met de buitenwereld met als doel
om samen te bouwen aan een nog veiliger Nederland.

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

Inhoudsopgave
VOORWOORD...................................................................................................................3
SAMENVATTING .............................................................................................................4
1.

Stichting Veiligheid Voorop ........................................................................................5
1.1 Organisatie ........................................................................................................................... 5
1.2 Werkprogramma Veiligheid Voorop ................................................................................... 5

2.

Prestatie indicatoren 2022 ...........................................................................................6
2.1 Aansluitgraad bij Veiligheid Voorop ................................................................................... 6
2.2 Aantal rapporterende Brzo-locaties ..................................................................................... 7
2.3 Ongevallen met verzuim ...................................................................................................... 7
2.4 Procesveiligheidsincidenten ................................................................................................. 7
2.5 Self-assessment veiligheidscultuur en veiligheidsbeheerssysteem (VBS) ............................. 8
2.6 Leren van incidenten ........................................................................................................... 8
2.7 Veiligheid in de keten ........................................................................................................... 9

3.

Conclusie ....................................................................................................................9

Bijlage 1 - Structuur en organisatie Stichting Veiligheid Voorop (2023) ........................... 10
Bijlage 2 – Pijlers voor de strategische koers van activiteiten ............................................ 11

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

2

VOORWOORD
Hierbij bied ik u het jaarverslag van de Stichting Veiligheid Voorop aan, waarin verslag wordt gedaan
van de veiligheidsprestaties van de aangesloten Brzo-bedrijven in 2022 en ook van de activiteiten van
Veiligheid Voorop.
De verzamelde prestatie-indicatoren geven aan dat deze de laatste jaren niet significant zijn veranderd.
Dit geldt ook voor het aantal ongevallen met verzuim en het aantal procesveiligheidsincidenten, waarbij
opgemerkt kan worden dat wat betreft het aantal procesveiligheidsincidenten forse stappen zijn gezet
sinds de start van de rapportage in 2014. We streven continu naar verbeteringen op het gebied van
veiligheid omdat het hoge niveau niet vanzelfsprekend is en omdat er nog ruimte is voor verbeteringen.
Het is goed om te constateren dat de sector overall de prestaties heeft weten vast te houden, mede in het
licht van de moeilijke jaren die nu achter ons liggen ten gevolge van de Covid-19 pandemie.
Hoogtepunt in het afgelopen jaar was de Veiligheidsdag, die na enkele malen uitstel door Covid-19, dan
toch eindelijk doorgang kon vinden en waar wij met elkaar – plenair en in diverse workshops – goed
van gedachte hebben kunnen wisselen wat leren van incidenten voor ons betekent en hoe we dit binnen
onze sector zouden kunnen verbeteren. Een van de acties die we mede naar aanleiding van deze dag zijn
gestart is het gezamenlijke project met Safety Delta Nederland over data collectie en rapportage. Als dit
project succesvol verloopt zal dat de sector helpen om op basis van goede en robuuste data gerichte
acties te nemen om veiligheidsprestaties in de bedrijven verder te verbeteren. Ik nodig u dan ook van
harte uit om aan dit project deel te nemen.
Verder wil ik specifiek het Seveso Top Leadership Curriculum noemen. In ’22 werden twee leergangen
van dit curriculum gestart en in begin ’23 afgerond. Dit curriculum levert een belangrijke bijdrage aan
het kennisniveau en het kompas van de leidinggevende om een Brzo bedrijf op veilige wijze te opereren
voor de medewerkers, contractors en omwonenden. Het curriculum is mijns inziens een ‘must’ voor
elke leidinggevende en ik ben dan ook verheugd dat wij ook dit jaar weer met een leergang van start
zijn gegaan.
Onze samenwerking met Safety Delta Nederland is in het afgelopen jaar verder uitgebouwd en versterkt.
De evaluatie die nu wordt uitgevoerd door het Ministerie van Infrastructuur &Waterstaat op het
functioneren, de rol en de positie van Safety Delta Nederland zal richting geven aan de verdere koers
van Safety Delta Nederland èn aan Veiligheid Voorop.

Jurgen Hoekstra
Voorzitter Veiligheid Voorop

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

3

SAMENVATTING
De resultaten van 2022 laten zien dat het aantal ongevallen met verzuim en het aantal
procesveiligheidsincidenten in de afgelopen 5 jaar min of meer constant is gebleven. Dit sluit aan bij het
beeld van de Brzo inspecties en het naleefgedrag dat ook al enkele jaren op hetzelfde niveau blijft.
Samen met de bedrijven, partners van Veiligheid Voorop, Safety Delta Nederland en overheid wordt
getracht dit plafond te doorbreken en een volgende verbeterstap te maken.
Voorbeelden van projecten en activiteiten die in 2022 gericht waren op het verbeteren van de
veiligheidsprestaties in de Brzo-bedrijven waren onder andere: het Seveso Top Leadership Curriculum,
webinars over het ontwikkelde zelfbeoordelingsinstrument van Veiligheid Voorop de zogenaamde
SelfAssessment Questionnaire (SAQ) in samenwerking met Safety Delta Nederland, de Veiligheidsdag
met als thema leren van incidenten, voorlichting over de ARIE regeling, het opstellen van een praktische
handreiking voor bedrijven over explosieveiligheid (ATEX) en de start van het gezamenlijke project
met Safety Delta Nederland over data collectie en rapportage.
Naast voortzetting van specifieke verbeterprogramma’s zal komende jaren extra aandacht worden
gegeven om de samenwerking met alle betrokken partijen te versterken. Dit geldt niet alleen voor de
samenwerking met Safety Delta Nederland, maar evenzeer voor de samenwerking met de diverse
overheden, inspectiediensten en Brzo+.

4

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

1. Stichting Veiligheid Voorop
1.1 Organisatie
Sinds januari 2018 is de Stichting Veiligheid Voorop het uitvoerend orgaan van het gelijknamige
programma. Het is een gemeenschappelijk initiatief waarin vijftien brancheorganisaties en
vakverenigingen, en zes regionale veiligheidsnetwerken samenwerken.
Het doel van Veiligheid Voorop is het bevorderen van de veiligheidscultuur en de veiligheidsprestaties
van de Brzo-bedrijven in de (petro)chemische industrie en haar ketenpartners. De brancheorganisaties
en regionale veiligheidsnetwerken vertegenwoordigden in ’22 gezamenlijk ~80% van de Brzo-bedrijven
in de (petro)chemische sector in Nederland. Met het begrip ketenpartners worden in deze context alle
bedrijven en bijbehorende activiteiten bedoeld die in deze sector een onmisbare schakel vormen voor
de raffinage, productie en opslag van grondstoffen, halffabricaten en eindproducten.
Bijlage 1 geeft een overzicht van de deelnemende partijen en organisatiestructuur van Veiligheid
Voorop.
In het verslagjaar is driemaal een bestuursvergadering geweest en tweemaal een ‘Directeurenoverleg’,
waarvoor de vertegenwoordigers van de aangesloten brancheorganisaties, vakverenigingen, en de focal
points van de Regionale Veiligheidsnetwerken werden uitgenodigd. Verder is tweemaal een overleg
geweest met de Projectgroep van Veiligheid Voorop, die bestaat uit vertegenwoordigers van de
besturende kernbranches, aangevuld met een vertegenwoordiger van de Vereniging Afvalbedrijven
(VA) en VNO-NCW, en die de programma managers en het bestuur inhoudelijk adviseren over het
werkprogramma. Tenslotte zijn er in het verslagjaar 4 nieuwsbrieven uitgegeven en een nieuwsbrief
‘special’ die geheel gewijd was aan ‘leren van incidenten’, het thema van de Veiligheidsdag op 4 juli
’22.

1.2 Werkprogramma Veiligheid Voorop
Het werkprogramma van Veiligheid Voorop in 2022 was een voortzetting van het programma van
eerdere jaren en gebaseerd op de door het bestuur vastgestelde pijlers (bijlage 2), die richtinggevend zijn
voor de strategische koers van de activiteiten.
Belangrijke activiteiten in 2022 waren onder andere:
• Seveso Top Leadership curriculum – in 2022 zijn twee leergangen van dit curriculum uitgevoerd
met elk 12 deelnemers, waarvan een landelijke groep en een groep die bestond uit
leidinggevenden van Chemelot;
• SelfAssessment Questionnaires SAQ en SAQ Light – om de in 2021 ontwikkelde tools verder
onder de aandacht te brengen van Brzo bedrijven en het gebruik ervan te stimuleren werden in
samenwerking met Safety Delta Nederland twee webinars georganiseerd. Ook zijn er contacten
geweest met Brzo+ om de SAQ af te stemmen op de nieuwe Brzo+ inspectiemethode (LBR).
• Pilot rapportage prestatie-indicatoren – samen met Safety Delta Nederland werd een pilot
gestart om te komen tot een meer efficiënte manier van data verzamelen, een structurele
uitwisseling van veiligheidsprestaties (incidenten en overtredingen) tussen bedrijven én betere
duiding van data. Aan de pilot, die loopt tot november ’24, nemen verschillende
brancheorganisaties en individuele bedrijven deel;
• Veiligheidsdag – op 4 juli 2022 werd onder belangstelling van circa 100 deelnemers een
succesvolle veiligheidsdag georganiseerd met als thema ‘Leren van Incidenten’ met een keynote speech door Jeroen van Dijsselbloem, destijds voorzitter van de Onderzoeksraad voor
Veiligheid (OVV)
• Staat van de Veiligheid – de door Veiligheid Voorop verzamelde prestatie-indicatoren over
2021werden aangeboden aan I&W en verwerkt in de Staat van de Veiligheid. Ook werd een
bijdrage geleverd aan de door I&W ingestelde projectgroep om te leesbaarheid van de Staat van
Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

5

de Veiligheid te verbeteren en om te komen tot een betere duiding van de verzamelde data. Dit
project zal in ‘23 worden gecontinueerd;
Als penvoerder van de safety deal voor het Kenniscentrum van Safety Delta Nederland werd de
voortgang van dit project periodiek besproken met vertegenwoordigers van RVO en werden de
vereiste gegevens aangeleverd om het project en de uitgevoerde activiteiten te verantwoorden.
De Regionale Veiligheidsnetwerken spelen een belangrijke rol om de Brzo-bedrijven en hun
ketenpartners met elkaar in contact te brengen, zodat kennis, ervaring en goede praktijken op
het gebied van veiligheid met elkaar besproken en uitgewisseld worden. Naast het feit dat elke
regio zijn eigen jaarprogramma kent met bijeenkomsten voor de aangesloten bedrijven, vindt er
ook overleg en afstemming plaats tussen de netwerken onderling. Veiligheid Voorop en Safety
Delta Nederland zijn eveneens bij dit overleg betrokken. In ‘22 heeft dit gezamenlijk overleg
onder voorzitterschap van de VNCI 4 maal plaatsgevonden. In samenwerking met de landelijke
branches zijn in regionale bijeenkomsten voor de BRZO bedrijven o.a. de volgende
onderwerpen aan de orde geweest de voorlichting over de nieuwe ARIE wetgeving, de
uitvoering van de regels omtrent ATEX, leren van incidenten en de wijze waarop contractor
management kan worden ingevuld.

•
•

2. Prestatie indicatoren 2022
Via de brancheorganisaties en Regionale Veiligheidsnetwerken werden voor het verslagjaar de volgende
prestatie-indicatoren van de Brzo bedrijven in de (petro)chemische keten opgevraagd:
• Aantal ongevallen met verzuim (LTI)
• Aantal procesveiligheidsincidenten (PSE)
• Aantal uitgevoerde self-assessments naar de veiligheidscultuur en het VBS
• Aantal bedrijven met een leveranciers beoordelingssysteem
• Aantal bedrijven die incidenten met derden delen en bespreken.
De in ‘21 gevraagde gegevens over het uitvoeren van een management review van het VBS, het leren
van incidenten (intern) en het testen en evalueren van bedrijfsnoodplannen, werden in ‘22 niet meer
opgevraagd, omdat de scores uit ’21 aangaven dat de werkpraktijken verbonden aan deze indicatoren
ruimschoots zijn ingevoerd in de bedrijven en het rapporteren daarover geen meerwaarde meer zou
vormen.

2.1 Aansluitgraad bij Veiligheid Voorop
De aansluitgraad bij Veiligheid Voorop werd
vastgesteld op basis van de Brzo+ lijst van
87%
december ‘22 en de verstrekte gegevens van de
85%
83%
brancheorganisaties
en
de
regionale
82%
veiligheidsnetwerken. Het verloop van de
80%
aansluitgraad over de laatste 5 jaar is
weergegeven in figuur 1. Eind ‘22 bedroeg het
aantal locaties dat onder de Brzo-regeling viel
Figuur 1 – Aansluitgraad bij Veiligheid Voorop
412 (ref. Brzo+). Hiervan werden 320 locaties
gerekend tot de (petro)chemische keten. De locaties met deze aanduiding zijn betrokken bij de raffinage
en verwerking van olie en olieproducten, de fabricage en verwerking van chemische producten, de
opslag en transport van (petro)chemische producten en de afvalverwerking. Van de locaties in de
(petro)chemische keten waren in ‘22 255 locaties aangesloten bij Veiligheid Voorop via een
lidmaatschap bij een van de brancheorganisaties en/of deelname aan een van de regionale
veiligheidsnetwerken. De aansluitgraad – gedefinieerd als de procentuele verhouding tussen het aantal
locaties in de (petro)chemische keten dat is aangesloten bij Veiligheid Voorop en het aantal Brzolocaties in de (petro)chemische keten – bedroeg in ‘22 ~80%. In perspectief de gemiddelde
aansluitgraad over de afgelopen 5 jaar bedroeg 83%. Naast de Brzo-locaties die gerekend worden tot
de (petro)chemische keten waren er in ‘22 nog 38 andere Brzo-locaties aangesloten bij Veiligheid
Aansluitgraad %

BRZO locaties (chemieketen)

2018

Jaarverslag 2022

2019

2020

2021

2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

6

Voorop. Het totale aantal Brzo-locaties dat bij Veiligheid Voorop in ‘22 was aangesloten komt hiermee
op 293. Op het totaal van 412 Brzo-locaties vormt dit een aansluitgraad van ~71%. Ter vergelijking dit
percentage was in ’21 76%. Jaarlijks worden de gegevens over de aansluitdraad gedeeld met de
brancheorganisaties en Regionale Veiligheidsnetwerken, die op basis hiervan actief bedrijven benaderen
om zich aan te sluiten.

2.2 Aantal rapporterende Brzo-locaties
% rapporterende BRZO locaties
75%
74%
72%

67%

64%

2018

2019

2020

2021

2022

Figuur 2 – Aantal rapporterende Brzo-locaties

Om inzicht te krijgen in het collectief
veiligheidsniveau van de sector worden via de
brancheorganisaties en de regionale veiligheidsnetwerken jaarlijks gegevens opgevraagd bij de
Brzo-locaties die tot de (petro)chemische keten
behoren. Deze gegevens worden per branche of
netwerk in geaggregeerde vorm en anoniem aan
Veiligheid Voorop gerapporteerd.

Figuur 2 geeft het aantal bedrijven weer dat in de afgelopen vijf jaar mee heeft gedaan aan de rapportage
van Veiligheid Voorop, uitgedrukt als percentage van het aantal bedrijven dat bij Veiligheid Voorop is
aangesloten. Gemiddeld over deze periode deed 70% (186 bedrijven) van de aangesloten bedrijven mee
aan deze rapportage. In ‘22 was dit aanmerkelijk minder met 64% (162 Brzo-bedrijven). Het feit dat
het aantal gewerkte uren (eigen personeel en contractors) in ’22 nauwelijks is afgenomen ten opzichte
van het jaar daarvoor (afname van ~1%), vormt een indicatie dat de genoemde daling voornamelijk de
kleinere bedrijven in de portfolio betreft. Het is niet duidelijk waarom de bereidheid tot rapporteren is
afgenomen, maar mogelijk spelen factoren als werkdruk, personeelstekorten en de veelheid aan
verplichtingen voor bedrijven om te rapporteren hierin een rol.

2.3 Ongevallen met verzuim
Ongevallen met verzuim (per 200.000 gewerkte uren)
0,28

0,28

0,25
0,24

2018

0,24

2019

2020

2021

2022

Figuur 3 – Aantal ongevallen met verzuim (per 200.000
gewerkte uren)

Figuur 3 geeft het aantal ongevallen met verzuim
weer per 200.000 gewerkte uren (eigen
werknemers en contractors) over de afgelopen 5
jaar. Gemiddeld bedroeg de LTI rate in deze
periode 0.26 per 200.000 gewerkte uren. Ten
opzichte van dit gemiddelde is de LTI rate in ’22
(0.28) met ~8% gestegen. De geconstateerde
variaties zijn niet ongewoon, maar zijn zonder
onderliggende gegevens niet verder te duiden.

Goede benchmark data over de LTI rate en andere veiligheidsindicatoren in de (petro)chemische
industrie zijn in de openbare literatuur lastig te vinden. Uit de Monitor Arbeidsongevallen 2021 van de
Nederlandse Arbeidsinspectie valt af te leiden dat de gemiddelde LTI rate voor alle sectoren in
Nederland (ruim 8.1 miljoen banen) in dat jaar ongeveer 0.82 bedraagt. Dit laat zien dat de Brzo
bedrijven die aan Veiligheid Voorop zijn verbonden gemiddeld genomen significant beter presteren dan
het gemiddelde van de Nederlandse industrie. Desondanks blijven de bedrijven in de (petro)chemische
sector continue bezig om verbeteringen op het gebied van veiligheid door te voeren.

2.4 Procesveiligheidsincidenten
Voor de rapportage van het aantal procesveiligheidsincidenten (PSE) wordt sinds 2018 de definitie
gevolgd zoals vermeld in de ‘CEFIC guidance for reporting on the ICCA globally harmonised process
safety metric’ (juni 2016).

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

7

Figuur 4 geeft het aantal PSE incidenten weer per
200.000 gewerkte uren (eigen werknemers en
contractors) over de afgelopen 4 jaar1. Gemiddeld
bedroeg de PSE rate over deze periode 0.36 per
200.000 gewerkte uren en is daarmee nagenoeg
hetzelfde als de PSE rate in 2022 (0.37). Ten
opzichte van 2021 is de PSE rate gedaald met
~12% van 0.43 in ’21 naar 0.37 in ’22. Wat betreft
benchmark data gelden dezelfde opmerkingen als
eerder genoemd voor de ongevallen met verzuim.

Procesveiligheidsincidenten (per 200.000 gewerkte uren)
0,43
0,37
0,33
0,29

2019

2020

2021

2022

Figuur 4 – Aantal procesveiligheidsincidenten (per
200.000 gewerkte uren)

2.5 Self-assessment veiligheidscultuur en veiligheidsbeheerssysteem (VBS)
De beoordeling van de veiligheidscultuur en het VBS betreft een zelfbeoordeling, die kan worden
uitgevoerd met behulp van de Self Assessment Questionnaire (SAQ) van Veiligheid Voorop of een
vergelijkbaar instrument.
Self-Assessments Cultuur en VBS
161
144

162

158

142

142
131

123

114

77

2018

2019

2020
Veiligheidscultuur

2021

2022

VBS

Figuur 5 geeft voor de periode vanaf 2018 het
percentage Brzo bedrijven waar een selfassessment naar de veiligheidscultuur en het
veiligheids-beheerssysteem
(VBS)
is
uitgevoerd, uitgedrukt als percentage van het
aantal bedrijven dat aan de data rapportage heeft
deelgenomen.

Figuur 5 – % bedrijven waar een self-assessment is
uitgevoerd naar de veiligheidscultuur en het VBS

Gemiddeld genomen is over de laatste 5 jaar in
63% van de bedrijven een self-assessment naar
de veiligheidscultuur uitgevoerd. In ‘22 is het aantal self-assessments naar de veiligheidscultuur
aanmerkelijk lager (48%) dan dit gemiddelde. Een duidelijke verklaring hiervoor kan niet gegeven
worden. Mogelijk spelen dezelfde factoren een rol zoals al eerder genoemd voor het lagere aantal
bedrijven dat data in ’22 heeft aangeleverd (zie paragraaf 2.2) in combinatie met het feit dat bedrijven
niet wettelijk verplicht zijn een dergelijke assessment uit te voeren.
Wat betreft de beoordeling van het VBS geven de data in figuur 7 aan dat gemiddeld genomen over de
afgelopen 5 jaar in 83% van de bedrijven een self-assessment naar het VBS is uitgevoerd. ‘22 steekt
hierbij positief af met een percentage van 88%. Een factor die hierbij vermoedelijk een rol speelt is het
feit dat Brzo-bedrijven wettelijk verplicht zijn om een veiligheidsbeheersysteem (VBS) te hebben,
waarin de kernprocessen, regels en procedures om veiligheid in het bedrijf te managen zijn vastgelegd.
Hierbij hoort ook een periodieke check om vast te stellen of de eigen regels en procedures worden
nageleefd en of er punten zijn die verbetering behoeven.

2.6 Leren van incidenten
In 2021 is bedrijven gevraagd om aan te geven of men op management niveau actief deelneemt aan een
platform met andere bedrijven om lessen van incidenten die hebben geleid tot een LTI of PSE met elkaar
te delen en te bespreken. In ’21 bedroeg het percentage bedrijven dat hier positief op antwoordde 79%.
In ’22 bedroeg dit percentage 83%.

1

In de periode daarvoor werd het aantal lekkages gerapporteerd (Loss of Primary Containment - LoPC) volgens de toen
geldende definitie van CEFIC.

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

8

2.7 Veiligheid in de keten
Om ‘veiligheid in de keten’ te versterken, wordt opdrachtgevers aanbevolen een systeem te gebruiken
om opdrachtnemers te beoordelen op het gebied van hun veiligheidsprestaties en veiligheids-cultuur,
voorafgaand aan het verstrekken van de opdracht en tijdens de duur van de opdracht.
% BRZO bedrijven met Leveranciers Beoordelings Systeem
l
87%

85%
84%
83%
82%

2018

2019

2020

2021

2022

Figuur 6 vermeldt voor de periode vanaf 2018 het
percentage Brzo-bedrijven dat gebruikt maakt van
een leveranciers beoordelingssysteem (LBS),
uitgedrukt als percentage van het aantal bedrijven
dat aan de data rapportage heeft deelgenomen.
Het gemiddelde percentage over de afgelopen 5
jaar bedroeg 84%, wat overeenkomt met het
percentage gerapporteerd over ’22.

Figuur 6 – % bedrijven met Leveranciers Beoordelings
Systeem

3. Conclusie
De resultaten van de gerapporteerde prestatie-indicatoren zijn samengevat in onderstaande tabel. Met
uitzondering van het aantal uitgevoerde self-assessments naar de veiligheidscultuur, waren de resultaten
in 2022 niet significant afwijkend (<10%) ten opzichte van het gemiddelde over de afgelopen 5 jaar.
Het is goed om te constateren dat de sector overall de prestaties heeft weten vast te houden, mede in het
licht van de moeilijke jaren met vele restricties ten gevolge van de Covid-19 pandemie.
9
Gemiddelde
(‘18 – ’22)

2022

Aansluitgraad VV1

83%

80%

Aantal rapporterende
bedrijven1

70%

64%

LTI rate2

0.26

Aantal ongevallen* met verzuim (LTI) en procesveiligheidsincidenten (PSE)**

1,40

0.28

PSE rate2

0.36

0.37

Self-assessment cultuur1

63%

48%

Self-assessment VBS1

83%

88%

Leveranciers Beoordelings
Systeem1

84%

84%

* per 200.000 gewerkte uren

1,20

** PSE vanaf 2018 (voorheen LoPC)

1,00

0,80

0,60

0,40

0,20

2014

2015

2016

2017

2018
LTI

1 berekend als % tov aantal Brzo locaties in de (petro)chemische

sector
2 Berekend per 200.000 gewerkte uren

0,00
2019

2020

2021

2022

PSE

Figuur 7 – Aantal ongevallen met verzuim en
procesveiligheidsincidenten (per 200.000 gewerkte uren)

Figuur 7 geeft grafisch de LTI en PSE rate weer over de periode 2014 – 2022. De grafiek illustreert dat
wat betreft procesveiligheid er sinds 2014 grote stappen voorwaarts zijn gezet om de prestatie op dat
punt significant te verbeteren. De laatste jaren laten zien dat beide indicatoren op een plateau zijn beland.
Dit sluit aan bij het beeld van de Brzo inspecties en het naleefgedrag dat ook al enkele jaren op hetzelfde
niveau blijft. Samen met de bedrijven, partners van Veiligheid Voorop, SDN en overheid wordt getracht
dit plafond te doorbreken en een volgende verbeterstap te maken.

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

Bijlage 1 - Structuur en organisatie Stichting Veiligheid Voorop (2023)

Stichting Veiligheid Voorop
Bestuur

Voorzitter (Jurgen Hoekstra)
VNO-NCW

VNCI (Manon Bloemer)
Vereniging Nederlandse Chemische Industrie
VEMOBIN (Erik Klooster)
Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie
VOTOB (Willem Henk Streekstra)
Vereniging van Nederlandse Tank Opslag Bedrijven
VHCP (Robert Stuyt)
Verbond van Handelaren in Chemische Producten

VOMI (Peter Hecker)
Dienstverlenende Ondernemers Procesindustrie
Voorzitter Werkgroep Externe Veiligheid VNO NCW
(Nils Bosma) - adviseur
Programma Management en communicatie
(Paul Rocchi, Milja Mulder en Marcia van der Hoorn)

Deelnemende organisaties
NRK
Nederlandse Rubber– en Kunststofindustrie

ION
Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland

Deltalinqs

VVVF
Vereniging van Verf- en Drukinkt Fabrikanten

NOVE
Nederlandse Organisatie Voor de Energiebranche

MCV

VA
Vereniging Afvalbedrijven

Koninklijke Binnenvaart Nederland

MVZO

WCM-FME
World Class Maintenance

MVM

NVDO
Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud

NPAL

SSVV
Stichting Samenwerken Voor Veiligheid

ORAM

NVVK
Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde

Jaarverslag 2022

Deelnemende
organisaties

Stichting Veiligheid Voorop

10

Regionale
netwerken

juli 2023

Bijlage 2 – Pijlers voor de strategische koers van activiteiten
•

Betrokken leiderschap - betrokken leiderschap is op alle niveaus binnen de Brzo-bedrijven een voorwaarde voor het
bevorderen van een open veiligheidscultuur en het continu verbeteren van de veiligheidsprestatie.

•

Veiligheid in de keten – goed veiligheidsmanagement betekent dat bedrijven die grootschalig omgaan met gevaarlijke
stoffen niet alleen zelf bezig moeten zijn met veiligheid, maar dit ook moeten vragen van bedrijven waarmee zij in de
keten werken, zoals bijvoorbeeld toeleveranciers, aannemers en dienstverleners. Het ligt immers voor de hand dat een
bedrijf dat veiligheid belangrijk vindt, deze houding ook wil aantreffen bij de bedrijven waarmee het zaken doet. Op
deze manier ontstaat er een effect van bedrijven in de keten die aan elkaar hoge eisen stellen met betrekking tot
veiligheid.

•

Excellente veiligheidsbeheersystemen – deze beheerssystemen vormen het fundament van het veiligheidsbeleid van
Brzo-bedrijven, waarin de kernprocessen, regels en procedures om veiligheid te managen zijn vastgelegd.

•

Best practice sharing – veel kennis, kunde en ervaring op het gebied van veiligheid zit bij de Brzo bedrijven die via
hun organisaties aan Veiligheid Voorop verbonden zijn. Veiligheid Voorop ziet het als een van haar taken om
uitwisseling van best practices tussen bedrijven te bevorderen. De Regionale Veiligheidsnetwerken zijn tot op heden
een belangrijke partner voor de implementatie van het programma van Veiligheid Voorop. Via deze netwerken worden
de Brzo-bedrijven en hun ketenpartners met elkaar in contact gebracht om hun kennis, ervaring en goede praktijken
uit te wisselen. Veiligheid Voorop stimuleert de Brzo-bedrijven hiervan actief lid te zijn. Ook de brancheorganisaties
en de betrokken vakverenigingen in de (petro)chemische sector bespreken en delen kennis, ervaringen en goede
praktijken op het gebied van veiligheid. Tenslotte wordt op dit onderwerp intensief samengewerkt met Safety Delta
Nederland om bestaande kennis en ervaring bij bedrijven via het SDN KennisCentrum te identificeren en beschikbaar
te maken

•

Beleidsmatige onderwerpen – dit betreft activiteiten die gerelateerd zijn aan best practice sharing en die in algemene
zin tot doel hebben om handreikingen, guidance over best practices en andere informatie te ontwikkelen en te delen,
die brancheorganisaties en bedrijven kunnen ondersteunen bij de uitvoering en implementatie van bestaande
wetgeving op het gebied van veiligheid.

Jaarverslag 2022

Stichting Veiligheid Voorop

juli 2023

11

Stand van zaken bedrijfsbrandweeraanwijzingen bij Brzo-bedrijven
11 april 2023
op basis van input van de veiligheidsregio’s

Ten behoeve van de Staat van de Veiligheid 2022
30 juni 2023, v. 1.0

Onderstaande tekst is de bijdrage vanuit het Landelijk expertisecentrum industriële veiligheid (LEC
IV)1 voor de “Staat van de Veiligheid 2022”.
De gegevens zijn door de 6 industriële veiligheid veiligheidsregio samenwerkingsverbanden
aangeleverd bij het LEC iv.

“Voorbereiding op de rampenbestrijding”
Context
De Seveso-richtlijn stelt eisen aan bedrijven en aan de overheid op het gebied van de
voorbereiding op zware ongevallen. In Nederland is de voorbereiding op ongevallen,
branden en rampen op grond van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) een taak van de
veiligheidsregio’s. Daartoe behoren het opstellen, op basis van de veiligheidsrapporten, van
rampenbestrijdingsplannen voor de hogedrempelbedrijven2 en het inspecteren van deze
bedrijven.
Verder kunnen op grond van artikel 31 van de Wvr Brzo-bedrijven, vervoersgebonden
inrichtingen, spoorwegemplacementen en bepaalde bedrijven die onder de Kernenergiewet
vallen worden aangewezen als bedrijfsbrandweerplichtig.

Artikel 31 Wet veiligheidsregio’s

Dit kan indien zij naar het oordeel van de veiligheidsregio in geval van brand of ongeval een
bijzonder gevaar voor de openbare veiligheid vormen. Een veiligheidsregio kan een inrichting
verzoeken om een bedrijfsbrandweerrapport in te dienen. Op basis van de door het Brzobedrijf aangeleverde gegevens, wordt bepaald of tot een bedrijfsbrandweeraanwijzing moet
worden overgegaan. Hierbij zijn de bedrijfsbrandweerscenario’s, de effecten en de
bestrijdbaarheid bepalend als ook de blusvoorzieningen van het bedrijf, de
basisbrandweerzorg van de overheidsbrandweer en de directe omgeving om het bedrijf
bepalend. De bedrijfsbrandweer moet bestaan uit mensen en middelen (bijvoorbeeld één of
meerdere blusvoertuigen met bemensing) om de bedrijfsbrandweerscenario’s te kunnen
bestrijden. Samenvattend is een bedrijfsbrandweer nodig als sprake is van een bijzonder
gevaar voor de openbare veiligheid, er onvoldoende stationaire blus- en koelvoorzieningen
aanwezig zijn en een bedrijfsbrandweerinzet het verschil kan maken op het verloop van het
scenario.
1 Het Landelijk expertisecentrum industriële veiligheid is een samenwerkingsverband tussen de

Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid. Het LEC IV
ondersteunt, adviseert en vertegenwoordigt de 25 Veiligheidsregio's bij de uitvoering van taken in het
vakgebied industriële veiligheid.
2 Bedrijf dat de hoge drempelwaarde voor de aanwezige hoeveelheid gevaarlijke stoffen en mengsels
uit bijlage I van de Seveso III-richtlijn overschrijdt.

Stand van zaken aanwijzingen bedrijfsbrandweer
Het Landelijk expertisecentrum industriële veiligheid (LEC IV) heeft op verzoek van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid een overzicht opgesteld van de stand van zaken met
betrekking tot de bedrijfsbrandweeraanwijzingen bij Brzo-bedrijven. Hierbij is gebruik
gemaakt van de bedrijvenlijst van BRZO+ die ook de basis vormt voor het ‘Jaarverslag
BRZO+ 2022’3.
De status van de bedrijfsbrandweeraanwijzingen en –procedures is opgenomen in de
onderstaande tabel. Voor 415 Brzo-bedrijven is een beoordeling uitgevoerd. Dit heeft geleid
tot 103 aanwijzingen en 260 besluiten dat geen bedrijfsbrandweer nodig is. Van de
aangewezen bedrijven is 64% hogedrempelbedrijf.
Tijdens de momentopname (op 11 april 2023) zijn 37 Brzo-bedrijven in beeld waar een
bedrijfsbrandweer procedure loopt of nog opgestart moet worden. Deels betreft dit nieuwe
Brzo-bedrijven. De verantwoordelijke veiligheidsregio’s verwachten dat bij 32 inrichtingen de
lopende of de nog te starten procedure niet zal leiden tot een bedrijfsbrandweeraanwijzing.
Daarnaast verwachten ze dat bij 5 bedrijven de lopende procedure wel zal leiden tot een
bedrijfsbrandweeraanwijzing. Over het algemeen adviseren de veiligheidsregio’s om
(automatische) stationaire voorzieningen voor incidentbestrijding, zoals vaste
(schuim)blussystemen en sprinklersystemen, voor te schrijven in de omgevingsvergunning
milieu. Dit heeft veelal de voorkeur boven personele inzet van een bedrijfsbrandweer. Dit is
in een aantal gevallen ook de reden dat trajecten nog niet zijn afgerond.
Bij geen van de bedrijven is sprake van acuut gevaar in verband met het nog ontbreken van
de inhoudelijke beoordeling of een bedrijfsbrandweer al dan niet nodig is.
Bij 7 bedrijven is geen aanwijsprocedure gestart omdat in 2022 de Brzo-status is vervallen.
Tabel 1: Gegevens Staat van de Veiligheid 2022, stand van zaken per 11 april 2023
Aantal
bedrijven dat
mogelijk in
aanmerking
komt voor een
aanwijzing

Aantal
beoordeeld

Aantal
Bedrijven
aangewezen waar geen
bedrijven
bedrijfsbran
dweer nodig
is

Hoge
drempelbedrijven

266 (64%)

237 (89%)

92 (35%)

146 (55%)

Overige
bedrijven (in
behandeling
/ nog niet
gestart /
Brzo-status
vervallen)
284 (11%)

Lage
drempelbedrijven

149 (36%)

125 (84%)

11 (7%)

114 (77%)

245 (16%)

Totaal

415

362 (87%)

103 (25%)

260 (63%)

52 (13%)

3 Voorheen: ‘Monitor naleving en handhaving Brzo-bedrijven’ van BRZO+

4 Hiervan 20 bedrijven in behandeling, 1 bedrijf nog niet gestart. Van deze 21 bedrijven verwachten de

behandelende veiligheidsregio’s dat 5 bedrijven een bedrijfsbrandweeraanwijzing zullen krijgen. Bij 7
bedrijven is geen aanwijsprocedure gestart omdat in de loop van 2022 de Brzo-status is vervallen.
5 Hiervan 15 bedrijven in behandeling, 1 bedrijf nog niet gestart. Van deze 16 bedrijven verwachten de
behandelende veiligheidsregio’s dat de procedure niet zal leiden tot een bedrijfsbrandweeraanwijzing.
Bij 8 bedrijven is geen aanwijsprocedure gestart omdat in 2022 de Brzo-status is vervallen.

Toezicht bedrijfsbrandweer
Het is een wettelijke taak van veiligheidsregio’s om toezicht te houden op de
bedrijfsbrandweer en de organisatie daarvan door het betreffende bedrijf.

Artikel 63 Wet veiligheidsregio’s

De uitvoering van inspecties kan plaatsvinden tijdens de reguliere Brzo-inspectie of door
middel van zelfstandige bedrijfsbrandweerinspecties. Dit kunnen zowel aangekondigde als
onaangekondigde inspecties zijn. Daarnaast voeren veiligheidsregio’s toezicht uit op het
oefenbeleid middels het bijwonen van een aantal oefeningen. Deze oefeningen zijn
opgenomen in het oefenprogramma dat de aangewezen bedrijven jaarlijks indienen bij de
veiligheidsregio.
Conclusie
De 25 veiligheidsregio’s hebben de Brzo-bedrijven in beeld die in aanmerking komen voor
een mogelijke aanwijzing bedrijfsbrandweer. Daar waar nodig worden procedures gestart om
over te gaan op aanwijzing bedrijfsbrandweer. Zowel aangewezen als afgewezen bedrijven
worden tijdens inspecties gecontroleerd op het aspect bedrijfsbrandweer. Indien nodig wordt
conform de Wet veiligheidsregio’s en het landelijke handhavingsbeleid handhavend
opgetreden. Hiermee trachten de veiligheidsregio’s bedrijfsbrandweerscenario’s te
ondervangen die de basisbrandweer zorg overstijgen.

Landelijk Expertisecentrum Industriële Veiligheid (LEC IV) p/a Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond
Postbus
9154, 3007 AD Rotterdam
Bezoekadres
Van Hogendorpstraat 50, 3201 WD Spijkenisse
Website
leciv.nl
Twitter
@LEC_IV
LinkedIn
LEC Industriële Veiligheid

Factsheet

Meldingen Brzo-bedrijven 2022
Nederland kent ruim vierhonderd bedrijven die onder het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo) vallen.
Deze bedrijven moeten ongewone voorvallen op basis van artikel 17.2 Wm melden aan hun bevoegd gezag: een
Brzo-omgevingsdienst. Het aandeel Brzo-bedrijven dat, sinds de landelijke uniforme registratie vanaf 2018,
melding heeft gedaan van ongewone voorvallen is gestegen. 75% van de huidige Brzo-bedrijven heeft in de
afgelopen vijf jaar ongewone voorvallen gemeld. In 2022 werd melding gedaan van 4282 ongewone voorvallen.
Dit is een toename ten opzichte van 2021 en 2020, maar vergelijkbaar met de jaren vlak voor de coronacrisis.
Ongewone voorvallen zijn afwijkende gebeurtenissen
met mogelijk verregaande gevolgen voor het milieu
en de omgeving. Voorbeelden zijn een storing, brand
of lekkages van gevaarlijke stoffen. De zes Brzoomgevingsdiensten (Brzo-OD's) en de Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT) registreren en
analyseren gezamenlijk meldingen van ongewone
voorvallen. Ook doen zij onderzoek om de oorzaak te
achterhalen en om het risico op nieuwe ongewone
voorvallen te verkleinen. De Brzo-OD's gebruiken de
informatie daarnaast voor hun toezichtstaak.
Figuur 1: Aandeel Brzo-bedrijven met één of meerdere

Meldende Brzo-bedrijven
Bedrijven moeten een ongewoon voorval op grond
van artikel 17.2 Wet milieubeheer (Wm) melden aan
het bevoegd gezag. Afhankelijk van de aard en de
omvang van het voorval is het bedrijf verplicht om
een onderzoek in te stellen, het bevoegd gezag
controleert en beoordeelt dit. Het bedrijf dient altijd
maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen.

geregistreerde meldingen per jaar (ILT: cijfers 2015-2017,
Brzo-OD's: cijfers 2018-2022).

Sinds 2015 is het jaarlijkse aandeel Brzo-bedrijven
waarvan een melding is geregistreerd toegenomen
van 35% naar maximaal 52% in 2018 (figuur 1).
Sinds de Brzo-OD's de data gezamenlijk analyseren
schommelt het jaarlijkse aandeel rond de 50%

Figuur 2: Aandeel Brzo-bedrijven met meldingen vanaf 2018. Bedrijven zonder meldingen zijn opgeknipt in nieuwe bedrijven en
bedrijven die gedurende het gehele tijdspad onder het Brzo vallen. Percentages tellen niet altijd op tot 100% vanwege afronding.

Pagina 1 van 3

Niet bij ieder bedrijf vindt jaarlijks een gebeurtenis
plaats dat als ongewoon voorval gemeld moet
worden. Afhankelijk van de branche en het soort
Brzo-bedrijf kan het risico op een ongewoon voorval
relatief klein zijn. Van de huidige Brzo-bedrijven heeft
75% minstens eenmaal een voorval gemeld sinds
2018 (figuur 2). In 2022 hebben 21 Brzo-bedrijven
voor het eerst een ongewoon voorval gemeld sinds
het begin van de registratie. Dit lijkt een gevolg te
zijn van specifieke focus op bedrijven zonder
meldingen. 103 Brzo-bedrijven (25%) hebben nog
steeds geen ongewoon voorval gemeld, waarvan 83
bedrijven (21%) meer dan 4 jaar actief zijn. Deze
Brzo-bedrijven krijgen in 2023 extra aandacht, het
risico van de branche in ogenschouw nemende.

De 63 Brzo-bedrijven met maatwerkafspraken zijn
dusdanig complex dat zij, zelfs zonder nietsignificante meldingen, 2341 ongewone voorvallen
hebben gemeld. Dit is meer dan de 1941 ongewone
voorvallen bij de 341 Brzo-bedrijven zonder
maatwerkafspraken voor ongewone voorvallen.
De verwachting is dat de maatwerkafspraken onder
de Omgevingswet komen te vervallen. Vanaf januari
2024 dienen bedrijven alleen significante ongewone
voorvallen te melden.

Vanuit de Brzo-OD's is in 2022 een onderzoek
afgerond naar de meldingsbereidheid van ongewone
voorvallen van de Brzo-bedrijven. Hieruit blijkt dat 9
op de 10 bedrijven het vanzelfsprekend vindt om
ongewone voorvallen te melden en dat 8 op de 10
bedrijven dit ook daadwerkelijk altijd doet. Deze
gedragsanalyse geeft mooie handvatten om
bedrijven nog beter het belang te tonen van goede
registratie en om eventuele barrières weg te nemen.
Meldingen Brzo-bedrijven
In 2022 zijn in totaal 4282 ongewone voorvallen
gemeld en geregistreerd bij 204 verschillende Brzobedrijven. Aanvullend toont figuur 3 onderscheid
tussen bedrijven met en zonder maatwerkafspraken
over het melden van ongewone voorvallen.
Sommige bedrijven zijn zeer complex en hebben veel
ongewone voorvallen met een beperkte impact, dan
kan in de vergunning afgeweken worden van artikel
17.2 Wet milieubeheer. Bij deze bedrijven hoeven
alleen significante voorvallen rechtstreeks gemeld te
worden. Dat voorkomt administratieve lasten bij het
bedrijf en de overheid. De afspraken over maatwerkvoorschriften kunnen per regio en per Brzo-bedrijf
verschillen. Hoeveel ongewone voorvallen een bedrijf
met maatwerk rechtstreeks meldt kan sterk variëren,
van een fractie van de afwijkende gebeurtenissen tot
bijna alles. De overige niet-significante ongewone
voorvallen worden binnen het bedrijf geregistreerd in
een logboek. Deze registratie is te allen tijde door het
bevoegd gezag in te zien of bedrijven sturen deze op.
Niet-significante voorvallen van de Brzo-bedrijven
met maatwerk worden niet opgenomen in figuur 3.
# Bedrijven
op de lijst

# OVV
gemeld

Brzo-bedrijven zonder
maatwerkafspraken
(inclusief niet-significant)

341

1941

Brzo-bedrijven met
maatwerkafspraken
(exclusief niet-significant)

63

2341

Totaal

404

4282

Figuur 3: Ongewone voorvallen (OVV) geregistreerd bij de
Brzo-OD's in 2022 (peildatum bedrijvenbestand: 1-1-2023).

Pagina 2 van 3

Figuur 4: Totale aantallen ongewone voorvallen bij Brzo-OD's
geregistreerd van 2018 tot en met 2022.

De totale hoeveelheid ontvangen en geregistreerde
meldingen van Brzo-bedrijven was in 2022 duidelijk
hoger dan in 2021 en 2020, maar vergelijkbaar met
2018 en 2019. Het lagere aantal meldingen in 2020
en 2021 kan beïnvloed zijn door lagere producties ten
tijde van de coronacrisis. Ook andere landelijke
ontwikkelingen kunnen invloed hebben gehad op de
hoeveelheid gemelde ongewone voorvallen. Figuur 4
geeft deze trend grafisch weer.
Ondernomen acties Brzo-OD's
De Brzo-OD's besteden sinds 2018 extra aandacht
aan het stimuleren van bedrijven om ongewone
voorvallen te melden:
Tijdens inspecties worden steekproefsgewijs de
procedures bekeken en wordt de meldplicht
herhaaldelijk uitgelegd. Er is altijd aandacht voor
de kwaliteit van het onderzoek naar oorzaken en
verbetermaatregelen van (bijna) ongewone
voorvallen. In enkele regio's wordt bij elke
inspectie het agendapunt "ongewone voorvallen
en klachten" behandeld. Ieder inspectierapport
bevat vervolgens een bijlage met betrekking tot
het melden van ongewone voorvallen.
Op basis van een gedragsanalyse naar de
meldingsbereidheid van ongewone voorvallen
wordt beter nagedacht hoe bedrijven zo soepel
mogelijk hun ongewone voorvallen kunnen
melden, zonder onnodige barrières.
Er is een landelijke informatiebrochure (Z-card)
over ongewone voorvallen gemaakt die onder
alle Brzo-bedrijven is verspreid.

-

-

-

Voor eenduidige interpretatie van artikel
17.2 Wm is een leidraad (Voorbeeldenatlas)
opgesteld. Deze leidraad bevat voorbeelden van
soorten ongewone voorvallen die rechtstreeks
gemeld moeten worden aan het bevoegd gezag.
De leidraad wordt gebruikt door zowel de
inspecteurs als de bedrijven. In 2022 lag de
focus op bredere implementatie, in 2023 wordt
dit product verder onder de aandacht gebracht.
Middels intervisiesessies proberen de 6 BrzoOD's hun werkwijze rondom de registratie en
afhandeling van ongewone voorvallen zoveel
mogelijk te uniformeren.
Voor hoogwaardige registratie van ongewone
voorvallen worden buitenlandse succesformules
verkend, zoals de Ierse voorvallenregistratie
LEMA. Een landelijk registratiepunt maakt het
mogelijk om nog meer inzichten te genereren en
meer grip te krijgen op de ongewone voorvallen.

Geregistreerde meldingen
Vanaf
2018
gebruiken
de
Brzo-OD's
een
informatiemodel, dat samen met de ILT is
gerealiseerd, voor het uniform en compleet melden.
De afgelopen jaren is dit model verder aangepast
zodat het nog beter bijdraagt aan een landelijk
dekkend uniforme registratie. Dit model vergroot de
analysemogelijkheden en is daarmee een stimulans
voor datagedreven werken. Jaarlijks worden
analyses gedaan om trends te ontdekken.

Indicatie meldingen
In figuur 5 zijn de in 2022 geregistreerde ongewone
voorvallen bij Brzo-bedrijven per soort voorval
weergegeven. De meerderheid van de ongewone
voorvallen omvat een lekkage of emissie naar de
lucht (60%). Emissie naar de bodem is ook
veelvoorkomend (10%). Ten opzichte van 2021 zijn
er weinig verschuivingen waar te nemen in de
soorten ongewone voorvallen.
In tegenstelling tot het totaalplaatje in figuur 5,
hebben meer verschillende bedrijven een lekkage
naar de bodem gerapporteerd dan dat er bedrijven
waren die een lekkage naar de lucht meldden. De
frequentie van lekkages naar de lucht ligt doorgaans
hoger dan de frequentie van lekkages naar de
bodem. 122 Brzo-bedrijven hebben samen 442
lekkages naar de bodem gemeld, tegenover 119
Brzo-bedrijven met 2573 gerapporteerde lekkages
naar de lucht. Fakkelen is ook een soort voorval dat
onevenredig vaak voorkomt bij een selecte groep,
namelijk bij 31 Brzo-bedrijven in 2022.

Figuur 5: Soorten ongewone ongevallen in 2022 geregistreerd bij Brzo-OD's.

Pagina 3 van 3

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
T.a.v. mevrouw V. Heijnen
Postbus 20901
2500 EX 's-GRAVENHAGE

uw brief van

uw kenmerk

ons kenmerk

datum

MTH 11568/2023

22 september 2023

onderwerp

IPO duiding op jaarverslag BRZO+ en factsheet meldingen Brzo-bedrijven

Geachte mevrouw Heijnen,
Met deze brief geven wij namens de gezamenlijke provincies onze reactie op het ‘Jaarverslag
BRZO+ 2022' (verder te noemen: jaarverslag), vanuit onze rol als bevoegd gezag Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (Wabo) bij bedrijven die vallen onder het Besluit risico zware
ongevallen (Brzo-bedrijven).
Daarnaast bieden wij u de factsheet ‘Meldingen Brzo-bedrijven 2022’ met deze brief aan.
Jaarverslag BRZO+ 2022
Met interesse hebben de gezamenlijke provincies kennisgenomen van het jaarverslag BRZO+
2022. Naast de nieuwe naam, voorheen Brzo-monitor, zijn ook de inspectiemethodiek ‘Landelijke
benadering risicobedrijven’ (LBR) en het gebruik van de database ‘Gemeenschappelijke
inspectieruimte’ (GIR2.0) vernieuwd ten opzichte van voorgaande jaren. Wij zijn verheugd dat de
al jaren in ontwikkeling zijnde nieuwe inspectiemethodiek daadwerkelijk in de praktijk wordt
gebruikt. Deze nieuwe benadering en ook het gebruik van de nieuwe GIR moet nog beter inzicht
geven in de prestaties van de Brzo-bedrijven.
De Brzo-omgevingsdiensten hebben, in opdracht van de provincies, een belangrijke rol in de
uitvoering van de Brzo-inspecties. De LBR en GIR geven ons naar verwachting nieuwe informatie
die wij kunnen gebruiken om in afstemming met de Brzo-omgevingsdiensten te bepalen waar
toezicht efficiënt en effectief ingezet kan worden en daarmee informatiegestuurd en risicogericht te
kunnen werken.
De Brzo-inspecteurs hadden in 2022 niet meer te maken met beperkingen als gevolg van de
Corona-pandemie. De cijfers laten dan ook zien dat vrijwel alle bedrijven zijn geïnspecteerd en bij
de meeste bedrijven alle drie de inspectiediensten aanwezig waren. Wij zien dit als een positieve
ontwikkeling.

Inlichtingen bij
Email
Bijlagen

Lars Hopman
lhopman@ipo.nl
: 1
:

:

-2-

Het jaarverslag geeft ook inzicht in de uitgevoerde BRZO+ projecten. Hiermee wordt goed
weergegeven dat de Brzo-inspectiediensten werken aan verbetering van de Brzo-inspecties.
Door het gebruik van de nieuwe inspectiemethodiek is er cijfermatig sprake van een trendbreuk.
Daarom is een vergelijking met de inspectieresultaten van voorgaande jaren niet goed mogelijk.
Wij blijven ons, in nauwe afstemming met de BRZO+ partners, onverminderd inzetten om het
naleefgedrag van de bedrijven verder te bevorderen.
Factsheet meldingen Brzo-bedrijven 2022
Ongewone voorvallen zijn afwijkende gebeurtenissen met mogelijk verregaande gevolgen voor het
milieu en de omgeving. Voorbeelden zijn een storing, brand of lekkage van gevaarlijke stoffen.
Bedrijven moeten een ongewoon voorval op grond van artikel 17.2 Wet milieubeheer (Wm) melden
aan het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag geeft alle meldingen door aan de Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT).
Voor 63 complexe bedrijven met veel kleine ongewone voorvallen met beperkte impact zijn
maatwerkvoorschriften in de vergunning opgenomen. Door deze maatwerk-voorschriften moeten
de betreffende bedrijven alleen de significante ongewone voorvallen direct melden. Dit om
onnodige administratieve lasten bij de betreffende bedrijven en overheid te voorkomen. De nietsignificante voorvallen worden door de bedrijven geregistreerd en zijn inzichtelijk voor het bevoegd
gezag zodat er wel een compleet beeld is van alle ongewone voorvallen. De verwachting is dat met
de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 de maatwerkafspraken komen te
vervallen.
De factsheet ‘meldingen Brzo-bedrijven 2022’ (verder te noemen: de factsheet), maakt onderdeel
uit van de Staat van de Veiligheid. De factsheet wordt door de Brzo-omgevingsdiensten opgesteld
en door ons aangeleverd.
De factsheet laat zien dat het aantal meldingen (4282) is toegenomen ten opzichte van de
voorgaande twee jaar maar overeenkomt met de aantallen van voor de coronacrisis. Er is geen
duidelijk causaal verband tussen het aantal meldingen en de coronacrisis maar het feit dat
bedrijven lagere producties hadden en Brzo-inspecties op een andere wijze zijn uitgevoerd hebben
mogelijk wel invloed gehad op de aantallen.
In 2022 hebben 21 bedrijven voor het eerst een melding gedaan. Dit komt mogelijk door de extra
aandacht van de Brzo-omgevingsdiensten voor deze bedrijven. Wij zien dit als een positieve
ontwikkeling en als resultaat van de door de Brzo-omgevingsdiensten ondernomen acties.
Daarnaast zien we dat de meeste meldingen worden gedaan door bedrijven die maatwerkafspraken
hebben. Het hanteren van de term ‘significant’, zoals ook straks in de Omgevingswet gehanteerd
wordt, zorgt voor minder administratieve last bij bedrijf en Brzo-omgevingsdiensten.
In de factsheet geven de Brzo-omgevingsdiensten aan dat ze diverse acties ondernemen ten
behoeve van het stimuleren van bedrijven om ongewone voorvallen te melden. Deze acties
betreffen onder andere het opstellen van informatiebrochures voor bedrijven en het houden van
intervisiesessies. Wij onderschrijven de ondernomen acties.
De Brzo-omgevingsdiensten blijven onverminderd aandacht besteden aan het stimuleren van
bedrijven om ongewone voorvallen te melden.

MTH 11568/2023 d.d. 22 september 2023

-3-

Graag blijven wij met u in gesprek over het verhogen van de veiligheid en een heldere en
transparante informatievoorziening rondom de naleving en handhaving bij Brzo-bedrijven.
Met vriendelijke groet,
INTERPROVINCIAAL OVERLEG

drs. M. (Meindert) Stolk
Gedeputeerde provincie Zuid-Holland
Portefeuillehouder Brzo a.i. IPO

MTH 11568/2023 d.d. 22 september 2023