Minister voor Rechtsbescherming

Directie Europese en
Internationale
Aangelegenheden
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv
Datum
21 juni 2023

BNC-fiche - Verordening en raadsbesluit bescherming van
kwetsbare volwassenen

Kopie aan
Minister van Justitie en
Veiligheid
Datum/eindparaaf

Ons kenmerk
xx

Staatssecretaris van Justitie
en Veiligheid
Datum/paraaf

1.
Aanleiding
Op 31 mei 2023 heeft de Europese Commissie (hierna: Commissie) twee
voorstellen gepubliceerd. Het eerste voorstel ziet op een verordening inzake de
bescherming van kwetsbare volwassenen 1 in grensoverschrijdende situaties. Het
tweede voorstel ziet op een raadsbesluit dat ertoe strekt dat alle lidstaten toe
treden tot, of partij blijven bij het Verdrag inzake de internationale bescherming
van volwassenen (hierna: het Haags Volwassenenbeschermingsverdrag of HVV).
JenV heeft voor beide voorstellen één BNC-fiche opgesteld. Beide voorstellen
worden behandeld in de JBZ-Raad.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te geven op het BNC-fiche.
3.
Kernpunten
Verordening
•
Het voorstel voorziet in EU-wetgeving voor de grensoverschrijdende
bescherming van kwetsbare volwassenen.
•
Op deze manier wil de Commissie het recht op individuele autonomie
eerbiedigen wanneer kwetsbare volwassenen zich buiten hun eigen lidstaat
begeven.
•
Nederland beoordeelt het voorstel positief.
•
Het oordeel ten aanzien van de subsidiariteit is positief. Het oordeel ten
aanzien van de proportionaliteit is positief, met aandachtspunten.

De voorstellen hebben betrekking op volwassenen die wegens een stoornis of
ontoereikendheid van hun persoonlijke vermogens tijdelijk of blijvend niet in staat zijn hun
belangen te behartigen en ondersteuning nodig hebben bij het nemen van financiële
beslissingen of beslissingen op persoonlijk vlak.
1

Pagina 1 van 3

Raadsbesluit
•
Het voorstel strekt ertoe dat de lidstaten verplicht toetreden tot, of partij
blijven bij, het HVV.
•
Toetreding van alle lidstaten tot het HVV is een lang gekoesterde wens van de
Commissie om zo de bescherming van kwetsbare volwassenen in
grensoverschrijdende situaties te garanderen.
•
Nederland beoordeelt het voorstel positief, met aandachtspunten.
•
Het oordeel ten aanzien van de subsidiariteit en proportionaliteit is positief.

Directie Europese en
Internationale
Aangelegenheden
Datum
21 juni 2023
Ons kenmerk
xx

4.
Toelichting*
Proces
•
Na bespreking in de ambtelijke voorportalen (de BNC op 28 juni en de CoCo
op 4 juli), wordt het fiche naar verwachting ter instemming aangeboden aan
de MR van 7 juli.
•
Verdere behandeling van de voorstellen verloopt via de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken.
Kern van de verordening
•
Het voorstel bouwt voort op het HVV, in het bijzonder met betrekking tot de
regels tot vaststelling van de bevoegde rechter of andere autoriteit en het
toepasselijk recht in zaken betreffende de bescherming van kwetsbare
volwassenen in grensoverschrijdende situaties.
•
Daarnaast voorziet het voorstel in de automatische erkenning van
beschermingsmaatregelen uit een ander lidstaat en de tenuitvoerlegging van
die beschermingsmaatregelen zonder dat hiervoor een procedure voor het
vragen van verlof tot tenuitvoerlegging (‘exequaturprocedure’) nodig is.
•
Verder bevordert de verordening een nauwere samenwerking tussen de
verschillende autoriteiten, waaronder de gerechten en de centrale autoriteit.
•
Ook introduceert het voorstel een Europees certificaat van
vertegenwoordiging, waarmee vertegenwoordigers van kwetsbare
volwassenen gemakkelijker hun bevoegdheden kunnen aantonen in een
andere lidstaat.
•
Tot slot voorziet het voorstel in het opzetten van onderling gekoppelde
registers die informatie verschaffen over de beschermingsmaatregelen in een
lidstaat, en in het faciliteren van (verplichte) digitale communicatie tussen de
bevoegde autoriteiten (gerechten) en de centrale autoriteit.
Beoordeling: Positief met aandachtspunten
•
Nederland beoordeelt het voorstel voor de verordening positief. Het is in lijn
met het Nederlandse beleid dat gericht is op versterking van de autonomie
van ieder persoon en, waar nodig, het bieden van voldoende bescherming
voor diezelfde persoon.
•
Het kabinet heeft wel een aantal aandachtspunten. In het bijzonder zijn er
vragen over de financiële gevolgen en uitvoeringsconsequenties van de
verordening.
Belangrijkste aandachtspunten
1. Opzetten van een gedecentraliseerde systeem van registers: Het
kabinet is van mening dat er minder vergaande maatregelen zijn om
het doel van het voorstel te halen. Het kabinet denkt hierbij aan een
proces waarbij relevante informatie gemakkelijk opgevraagd kan
worden bij een centrale autoriteit van de betrokken lidstaat.
2. Verplichte digitale communicatie: Het kabinet is van mening dat dit
mogelijk onvoldoende ruimte geeft aan lidstaten om zelf te bepalen
hoe zij de communicatie tussen bevoegde autoriteiten en centrale
autoriteiten willen inrichten. Daarnaast is het niet helder waarom de
communicatie verplicht door één systeem zou moeten gaan.

Pagina 2 van 3

3. Gebruik van het Europees vertegenwoordigingscertificaat: Het kabinet
ziet graag meer onderbouwing in hoeverre het Europees
vertegenwoordigingscertificaat voor de praktijk een meerwaarde heeft
boven de door het HVV en de verordening nauwere samenwerking
tussen de bevoegde autoriteiten en de centrale autoriteiten in de
lidstaten, onder meer door het gebruik van digitale communicatie.
Kern van het raadsbesluit
•
Het voorgestelde raadsbesluit voorziet in een uniform rechtskader voor de
bescherming van volwassenen waarbij landen buiten de EU zijn betrokken en
dat wordt bestreken door het HVV.
•
Lidstaten die nog geen partij zijn bij het HVV, waaronder Nederland, worden
volgens het voorliggende raadsbesluit verplicht gesteld tot het in gang zetten
van de procedure tot toetreding tot het HVV. De bekrachtiging dient afgerond
te zijn binnen 24 maanden na aanvaarding van het raadsbesluit. Nederland
heeft het HVV ondertekend, maar nog niet geratificeerd vanwege financiële
overwegingen.

Directie Europese en
Internationale
Aangelegenheden
Datum
21 juni 2023
Ons kenmerk
xx

Beoordeling positief met aandachtspunten
•
Nederland beoordeelt het voorstel voor het raadsbesluit positief. Nederland
heeft het verdrag in 2009 ondertekend en het wordt door de rechter reeds
anticiperend toegepast. Het raadsbesluit draagt bij aan de rechtszekerheid in
het grensoverschrijdend verkeer.
•
Het kabinet heeft wel een aantal aandachtspunten.
Belangrijkste aandachtspunten
•
Oprichting van een centrale autoriteit: Nederland heeft momenteel nog geen
centrale autoriteit voor volwassenbescherming. Tot op heden is vanwege
financiële afwegingen van de instelling van een centrale autoriteit afgezien.
•
Beleidsverantwoordelijkheid centrale autoriteit: bij het ontbreken van een
centrale autoriteit voor volwassenbescherming wordt momenteel onderzocht
welke beleidsdirectie binnen JenV dan wel elders binnen de Rijksoverheid
beleidsverantwoordelijkheid gaat dragen voor de centrale autoriteit en waar
deze wordt belegd.
•
Capaciteit van de centrale autoriteit: Het kabinet acht het van belang dat er
capaciteit is om alle meldingen te kunnen behandelen. Daarnaast zet het
kabinet in op een centrale autoriteit die eenvoudig en laagdrempelig te
bereiken is.
5.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

5.1 Toelichting
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer. Voor het overige is geen informatie opgenomen in de
nota die niet openbaar gemaakt kan worden.

Pagina 3 van 3

Digitale minuut: BNC-fiche Verordening en raadsbesluit grensoverschrijdende
be... - 4725992
Organisatieonderdeel
Behandelaar zaak
Werkstroomeigenaar
Datum en tijd aangeboden
28-06-2023 om 14:23

BNC-fiche Verordening en Raadsbesluit grensoverschrijdende bescherming van
volwassenen

Externe id's:
Instructie:
Toelichting op
documenten:

MRb akkoord

Werkstroomverloop
Werkstroom afgesloten
28-06-2023 14:23

Afsluiten
28-06-2023 14:23

Afstemmen
28-06-2023 14:05
MRb akkoord

Ter info - Staatssecretaris van JenV
26-06-2023 07:43

Eindparaaf - Minister voor Rechtsbescherming behandeld door Weerwind, F.M. - BD/AL
25-06-2023 16:44

Ter info - Minister van JenV
23-06-2023 17:12

Paraferen
23-06-2023 17:11

Visie vooraf
23-06-2023 16:34
Ter instemming: BNC-fiche verordening en raadbesluit inzake de grensoverschrijdende bescherming van
volwassenen. Ter info ook aan MJenV en SJenV aangeboden. (BNC 28 juni en CoCo 4 juli).

Digitale minuut - BNC-fiche Verordening en Raadsbesluit grensoverschrijdende bescherming van
volwassenen

1

Paraferen
23-06-2023 13:13

Paraferen
22-06-2023 13:23

Document 'BNC-fiche Verordening en raadsbesluit grensoverschrijdende bescherming van
kwetsbare volwassenen' toegevoegd
21-06-2023 15:58

Document 'Beslisnota BNC-fiche Verordening en raadsbesluit grensoverschrijdende bescherming
van kwetsbare volwassenen' toegevoegd
21-06-2023 15:58

Digitale minuut - BNC-fiche Verordening en Raadsbesluit grensoverschrijdende bescherming van
volwassenen

2