Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 453

Woningcorporaties

Nr. 546

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2021
Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over de saneringscorporatie Vestia,
de structurele oplossing die de sector heeft voorgesteld, en de inzet vanuit
Vestia, Aedes, WSW, Aw en mijzelf om deze oplossing mogelijk te
maken1. Met deze brief informeer ik u over de voltooiing van de leningruil:
een belangrijk onderdeel van die structurele oplossing. Het succes is te
danken aan de inzet van alle betrokken partijen, de bestuurlijk regisseur
en de individuele woningcorporaties. Daarnaast ga ik in op de afronding
van de sanering, de vervolgstappen voor de splitsing van Vestia waarmee
de structurele oplossing wordt afgerond, en de overdracht van woningen
door Vestia in de maatwerkgemeenten.
Structurele oplossing
Vestia is een grote en belangrijke corporatie met tienduizenden huurders,
met name in Zuid-Holland. Vestia is de afgelopen negen jaar gesaneerd
nadat het in 2011 in de financiële problemen kwam vanwege een
omvangrijke en riskante derivatenportefeuille. Zoals eerder gemeld zou de
sanering uiterlijk volgend jaar aflopen, waarna Vestia nog een grote
leningenportefeuille met een lange gemiddelde looptijd en hoge
rentelasten zou houden. Dit zou zorgen voor blijvende financiële krapte,
waardoor Vestia niet de gewenste volkshuisvestelijke bijdrage zou kunnen
leveren, en een risico voor het borgstelsel zou blijven. Op voorstel van de
sector wordt daarom gewerkt aan een structurele oplossing die bestaat uit
een leningruil en de splitsing van Vestia.
Leningruil
Vorige week heeft de leningruil succesvol plaatsgevonden waardoor de
deze zoals beoogd voor het einde van het jaar is geëffectueerd. Op 8 juli jl.
informeerde ik uw Kamer laatstelijk over de inzet voor de leningruil tussen
1

kst-29453-546
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 29 453, nr. 527

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 453, nr. 546

1

Vestia en andere woningcorporaties2. Ik heb samen met Aedes en Vestia
Marc Eggermont als bestuurlijk regisseur aangesteld die de leningruil
heeft voorbereid en begeleid. Er is door heel veel mensen hard gewerkt
om het succes van de leningruil mogelijk te maken. Ik heb veel
waardering voor de inzet van alle betrokken partijen, in het bijzonder voor
alle deelnemende corporaties. Het verdient een groot compliment dat de
sector dit initiatief heeft genomen en solidariteit heeft getoond. Dankzij de
onverminderde inzet van partijen is een belangrijk resultaat behaald in de
structurele oplossing van Vestia.
De kern van de leningruil is dat dure bestaande leningen van Vestia zijn
geruild met goedkopere nieuwe leningen van andere corporaties.
Technisch is dit vormgegeven door een opzet waarbij Vestia leningen met
een hoofdsom van bijna € 700 miljoen en een looptijd van 40 jaar heeft
geconsolideerd en geruild tegen nieuw aangetrokken leningen met
marktconforme rentepercentages en verschillende looptijden. Met de ruil
worden de renteuitgaven van Vestia met € 28 miljoen per jaar verlaagd.
De bijdrage van de deelnemende corporaties is naar rato van het aantal
verhuureenheden en uitgekomen op ongeveer € 13 per verhuureenheid
per jaar gedurende 40 jaar.
Splitsing
Onderdeel van de structurele oplossing waarover ik uw Kamer eerder
informeerde is een splitsing van Vestia in drie lokale corporaties per
1 januari 2023. Zij sluiten aan op drie lokale werkgebieden: Rotterdam,
Den Haag en Delft/Zoetermeer. Vestia treft alle mogelijke voorbereidingen
om de splitsing per 1 januari 2023 te realiseren. Daarmee is ook de laatste
grote stap in werking gezet.
Afronding sanering
Met het oog op het uitvoeren van de leningruil is de sanering op verzoek
van Vestia vervroegd afgerond. Het Centraal Fonds Volkshuisvesting
verstrekte in 2012 een saneringsbijdrage van € 694 miljoen in de vorm
van een renteloze lening om Vestia te redden en het verstrekte daarnaast
een gedeeltelijke vergoeding van bijkomende juridische kosten. De inzet
was destijds dat de maatregelen uiteindelijk zouden moeten leiden tot
duurzaam financieel herstel van Vestia na tien jaar, ofwel per augustus
2022. Vestia heeft veel maatregelen genomen ter ondersteuning van dit
financieel herstel.
De gemandateerd saneerder (WSW) heeft het verzoek tot afronding van
de sanering beoordeeld en concludeert dat Vestia aan alle voorwaarden
en verplichtingen uit het saneringsbesluit van 2012 heeft voldaan en dat
Vestia niet in staat is om de verleende saneringssteun terug te betalen. De
gemandateerd saneerder besloot daarom vorige week om de saneringsbijdrage van 2012 definitief vast te stellen en dat die bijdrage niet hoeft te
worden terugbetaald. Daarmee is de sanering afgerond en is Vestia niet
langer een saneringscorporatie.
Bij de sanering van Vestia is tussen het CFV en Vestia afgesproken dat
40% van alle juridische kosten die worden gemaakt inzake het geschil met
banken ten aanzien van de juridische aansprakelijkheid voor de derivatenproblematiek worden vergoed uit het saneringsfonds. Nu de sanering is
afgerond, is ook deze bijdrage beëindigd. Vestia heeft deze bijdrage ook
niet nodig om de procedures voor te zetten.

2

Kamerstuk 29 453, nr. 539

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 453, nr. 546

2

Maatwerkgemeenten
In 2019 ben ik samen met Vestia, gemeenten, provincies en andere
corporaties het traject gestart om het mogelijk te maken dat bezit van
Vestia wordt overgedragen aan andere lokaal werkzame corporaties in de
zes zogeheten maatwerkgemeenten. Daartoe heb ik op 1 februari 2019
Hamit Karakus als bestuurlijk regisseur voor dit traject aangesteld. In de
maatwerkgemeenten gaat het om substantiële aandelen van 20% of meer
van de lokale sociale woningvoorraad. Eerder heb ik u geïnformeerd3 over
de intentieverklaringen over de overdrachten die ik heb ondertekend met
alle betrokken bestuurders van gemeenten, provincies, de aldaar
werkzame woningcorporaties en Aedes. In totaal gaat het daarbij om
ongeveer 10.000 woningen. Inmiddels is door Vestia in drie van deze
maatwerkgemeenten (Barendrecht, Pijnacker-Nootdorp en Westland) de
overdracht al uitgevoerd. Ik kan u daarom mededelen dat de dossiers voor
deze drie maatwerkgemeenten nu volledig en met succes zijn afgerond.
In de overige drie maatwerkgemeenten (Bergeijk, Brielle en Zuidplas)
volgt mogelijk op een later moment ook een overdracht van de woningen
door Vestia aan een lokale corporatie. In Bergeijk is de overdracht zeer ver
gevorderd; die vindt naar verwachting dit jaar nog plaats. In Brielle en
Zuidplas worden de voorgenomen overdrachten op dit moment verder
verkend. De huidige opdracht voor de bestuurlijk regisseur loopt tot het
einde van dit jaar. Ik zal uw Kamer in de begin volgend jaar informeren
over de stand van zaken in de overgebleven maatwerkgemeenten en waar
nodig over het verdere proces.
Afsluitend
Belangrijke mijlpalen zijn behaald in de structurele oplossing van Vestia
en een periode van ruim negen jaar sanering van Vestia is definitief
afgesloten. Hiermee wordt een risico in het borgingsstelsel weggenomen
en verbetert het uitzicht op meer volkshuisvestelijke inzet in de
gemeenten waar Vestia nu werkzaam is. Samen met de andere betrokken
partijen blijf ik mij inzetten om de afgesproken implementatie, waaronder
het opsplitsen van Vestia, tot een goed einde te brengen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

3

Kamerstuk 29 453, nr. 517

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 453, nr. 546

3