Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 711

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 21 mei 2013
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de staatssecretaris van Economische Zaken over de informele Landbouwen Visserijraad op 26–28 mei 2013 in Dublin. De volledige agenda is
opgenomen aan het einde van het verslag.
De op 16 mei 2013 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de staatssecretaris bij brief van 21 mei 2013 toegezonden antwoorden
hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
Adjunct-griffier van de commissie,
Van Bree

kst-21501-32-711
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

1

Inhoudsopgave
I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

2

Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
Vragen van de leden van de SGP-fractie en PVV-fractie
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie

2
4
4
5
8
8

II

Antwoord / Reactie van de staatssecretaris

10

III

Volledige agenda

20

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Beantwoording vragen commissie over de Landbouw- en Visserijraad van
13–14 mei 2013
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording van de staatssecretaris de minister-president en zijn collega-regeringsleiders op 8 februari
jl. een unaniem akkoord hebben bereikt over de mogelijkheid om tot 15%
van de middelen uit de eerste pijler van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid (GLB) zonder nationale cofinanciering in te zetten voor
de tweede pijler.
De leden van de VVD-fractie lezen voorts dat de Kamer in het najaar wordt
geïnformeerd over de nationale implementatiekeuzes die het kabinet
voorstaat. De leden van de VVD-fractie willen in het licht van de motie
Lodders (Kamerstuk 21 501-32, nr. 666) de staatssecretaris nogmaals
meegeven dat zij absoluut geen voorstander zijn om middelen van de
eerste pijler over te hevelen naar de tweede pijler. Deze leden gaan er
vanuit dat Nederland dan ook geen gebruik maakt van deze mogelijkheid.
De leden van de VVD-fractie hebben in de schriftelijke inbreng ten aanzien
van Landbouw- en Visserijraad 13–14 mei zorgen geuit over de invoering
van de aanlandplicht en de eventuele patstelling die lijkt te zijn ontstaan
tussen de overheid en de sector. De staatssecretaris heeft aangegeven
zich niet te herkennen in het geschetste beeld over een patstelling en
geeft verder te kennen dat er inmiddels een werkgroep van vertegenwoordigers is opgericht die werkt aan verschillende modaliteiten om te komen
tot een zo effectief en efficiënt mogelijke invulling van de aanlandplicht.
Inmiddels is er een petitie gestart in de sector tegen de aanlandplicht. Kan
de staatssecretaris aangeven hoe zij hiermee omgaat in relatie tot de
werkgroep?
Aanvullende informatie Informele Landbouwraad 26–28 mei 2013
De leden van de VVD-fractie lezen dat van een formele agenda geen
sprake is. De leden van de VVD-fractie vinden dit opmerkelijk om te lezen,
omdat in de geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad van
13 en 14 mei 2013 wordt aangegeven dat een definitieve agenda nog niet
beschikbaar is en naar verwachting pas in de tweede helft van mei zal
verschijnen. De leden van de VVD-fractie willen de staatssecretaris ook
eraan herinneren dat vorig jaar ook een Informele Landbouwraad heeft
plaatsgevonden en dat hiervoor wel een agenda beschikbaar was en naar
de Kamer is gestuurd. Kan de staatssecretaris aangeven hoe zij dit proces

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

2

in de toekomst beter gaat stroomlijnen en welke afspraken hiervoor met
Europa gemaakt kunnen worden?
De leden van de VVD-fractie lezen dat vanaf medio mei 12 trilogen hebben
plaatsgevonden. Het zwaartepunt ligt tot op heden op de verordening
voor de directe betalingen. Hierin liggen de belangrijkste inhoudelijke
aandachtspunten. Kan de staatssecretaris de aandachtspunten nader
toelichten en aangeven hoe de lidstaten hier tegenaan kijken?
Hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid
De leden van de VVD-fractie willen de staatssecretaris complimenteren
met haar inzet tijdens de laatste Landbouw- en Visserijraad. De leden van
de VVD-fractie hebben desondanks nog een aantal vragen en opmerkingen bij het behaalde resultaat.
De leden van de VVD-fractie lezen dat in de voorbereiding van dit akkoord
de staatssecretaris zich vooral gericht heeft op de borging van flexibiliteit,
uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht. De leden van
de VVD-fractie constateren dat de handhaafbaarheid van de huidige
visserijregelingen al problemen oplevert. Kan de staatssecretaris
aangeven hoe zij de handhaafbaarheid ten aanzien van de aanlandplicht
gaat waarborgen? De leden van de VVD-fractie lezen verder dat de
uitvoeringsmodaliteiten ruim voor de inwerkingtreding van de aanlandplicht bekend moeten zijn. Wat is de stand van zaken met betrekking tot
het uitwerken van de uitvoeringsmodaliteiten en wordt bij de uitwerking
van deze modaliteiten ook rekening gehouden met berekeningen die al
zijn gemaakt en gebruikt over ongewenste bijvangst bij de vaststelling van
de quota?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de toevoeging van een bepaling, die
gelijktijdige introductie van de aanlandplicht en de minimis-uitzonderingen waarborgt, een van de belangrijkste wijzigingen is ten aanzien van
het oorspronkelijke onderhandelingsmandaat. De leden van de
VVD-fractie vragen of het maken van uitzonderingen de handhaving juist
niet ingewikkelder maakt en of dit niet leidt tot een lastenverzwaring van
de controlerende instanties? Een andere belangrijke wijziging is dat in het
kader van het regionaliseringsmodel wordt bepaald dat nationale
maatregelen hun oorsprong vinden in communautaire afspraken, in plaats
van in overleg met andere lidstaten. De leden van de VVD-fractie vragen
of dit niet ten koste gaat van een gelijk speelveld? Elke lidstaat gaat de
uitvoering namelijk straks nog meer doen op basis van «eigen cultuur».
De leden van de VVD-fractie lezen dat mede door de inbreng van de
staatssecretaris is voorkomen dat een extra beperking voor vissers en een
extra controlelast voor lidstaten is opgenomen in de vorm van een limiet
aan teruggooi van 9% per visreis, bovenop andere voorschriften. De leden
van de VVD-fractie merken op dat in Brussel echter wordt gesproken over
5% per visreis. Kan de staatssecretaris deze verschillen nader verklaren?
De leden van de VVD-fractie lezen dat eerder overeenstemming is bereikt
over de versterking van de rol van producentenorganisaties via ruimere
doelstellingen. Naast de op de markt gerichte doelstellingen, zoals
verbetering van de voorwaarden waaronder producten op de markt
gebracht worden, verbetering van winstgevendheid van ondernemers en
stabilisering van de markten kunnen de producentenorganisaties zich ook
gaan richten op bevordering van duurzame visserijactiviteiten. Deelt de
staatssecretaris de mening dat vissers met deze verordening nog steeds
geen countervailing power ontwikkelen tegenover inkoopmachten? Zo
nee, waarom niet? Kan de staatssecretaris aangeven hoe zij deze aspecten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

3

gaat betrekken bij de uitwerking van de motie van het lid Graus
(Kamerstuk 33 400-XIII, nr. 127) en motie van het lif Dijkgraaf (Kamerstuk
33 400-XIII, nr. 99)?
Hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De leden van de VVD-fractie zijn tevreden met de inzet van de staatssecretaris. Zij sluiten zich bij het standpunt van de staatssecretaris over de
jonge boeren en de kleine ontvangers.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Jonge boeren
In de brief met aanvullende informatie over de Informele Landbouwraad
van 15 mei 2013 staat dat over een aantal regelingen nog geen overeenstemming is tussen de Raad, het Europees Parlement en de Europese
Commissie. De leden van de PvdA-fractie willen graag een verduidelijking
met betrekking tot het mogelijk verplicht stellen van de steunregeling voor
jonge boeren. Nederland kent zelf al een dergelijke regeling. Wat zijn de
gevolgen als het, al dan niet vrijwillig, via afspraken in het GLB zal lopen?
Worden dan de Nederlandse en Europese regeling in elkaar geschoven of
blijft de Nederlandse regeling dan bestaan naast de afspraken in het GLB?
Welke bedragen zijn er met deze regeling gemoeid?
Visserijprotocol EU-Mauritanië
De leden van de PvdA-fractie vernemen graag wat de huidige stand van
zaken is met betrekking tot het visserijprotocol tussen de Europese Unie
en Mauritanië. Wat zijn de resultaten van het gezamenlijk wetenschappelijk comité van begin april? Is er inmiddels een datum voor het
volgende gezamenlijk technisch comité vastgesteld? Zullen de technische
voorwaarden van het protocol nog worden aangepast?
Vragen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de summiere
informatie die er ligt over de informele Landbouw- en Visserijraad van 26
t/m 28 mei 2013.
Tijdens de informele raad zal, naar de verwachting van deze leden, niet
alleen gesproken worden over de hervorming van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid (GLB). De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat
ook over het Gemeenschappelijk Visserijbeleid gesproken zou moeten
worden.
Verder zouden de leden graag het beloofde antwoord op vragen naar
registratie van transporteurs van dierlijke bijproducten willen ontvangen.
Dit ontbreekt helaas in het verslag van 13–14 mei 2013.
Hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De leden van de CDA-fractie zouden graag de inzet willen ontvangen van
de Nederlandse regering met betrekking tot de definitie van actieve boer.
Deze leden willen verder graag weten welke ontvangers nog meer (als
voorbeeld zijn luchthavens genoemd) volgens de staatssecretaris op een
lijst met uitsluitingen zouden kunnen voorkomen? De staatssecretaris
geeft aan in de brief met aanvullende informatie dat zij «[er] voorstander
van [is] om geen referentiejaar te hanteren». Op dit moment wordt wel
gesproken over een referentiejaar. Nieuwe sectoren in het GLB, zoals
bollen- en bomenteelt, krijgen de kans om te participeren in het nieuwe
GLB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

4

De leden van de CDA-fractie vragen hoe de staatssecretaris dit ziet, en hoe
dit ligt in de Raad?
Ook schrijft de staatssecretaris «om gronden met een niet-agrarische
hoofdfunctie uit te kunnen sluiten van directe betalingen». De leden van
de CDA-fractie vragen of deze inzet tot gevolg kan hebben dat gronden
van een actieve boer uit percelen gehaald kunnen worden met betrekking
tot directe betalingen c.q. vergroeningen?
De leden van de CDA-fractie willen verder van de staatssecretaris
vernemen of zij denkt dat de huidige constructie die op tafel ligt van
(verplicht of niet verplicht) 2% van de envelop van 1e pijler in te zetten
voor jonge boeren ook volledig benut kan worden in Nederland?
Welke maatregelen neemt de staatssecretaris om ervoor te zorgen dat er
ook daadwerkelijk 2% van de envelop 1e pijler bij de jonge boeren terecht
zal komen?
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de volle 2% naar jonge
boeren moet gaan, en dat er geen geld weg kan vloeien bij de jonge
boeren, omdat het niet weggezet kan worden.
Hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid: basisverordening
en gemeenschappelijke marktordening
De leden de CDA-fractie vragen de staatssecretaris het volgende ten
aanzien van de aanlandplicht. Is de staatssecretaris bereid niet alleen te
pleiten voor het op papier vastleggen dat de aanlandplicht flexibel,
uitvoerbaar en handhaafbaar moet zijn, maar ook bij Europese Commissie
en andere lidstaten de grote en terechte zorgen van de visserijsector over
de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te wrijven en ervoor te pleiten dat veel meer rek en
ruimte gezocht wordt om de schade te beperken?
Deze leden hebben kennisgenomen van wijzingen in de inzet van de Raad
met betrekking tot de toevoeging van een bepaling die gelijktijdige
introductie van de aanlandplicht en de minimis-uitzonderingen waarborgt.
Maken de uitzonderingen de handhaving niet juist veel ingewikkelder? Zit
de robuustheid van een regeling niet juist in de eenvoud? Is dat ook niet
het principe van deregulering en lastenverlichting? En is wel gecalculeerd
hoeveel lastenverzwaring dit gaat betekenen voor de controle-instanties?
De staatssecretaris spreekt verder ferme taal over de positie van jonge
boeren. Wanneer gaat ze dit ook doen voor jonge vissers, zo vragen deze
leden.
Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 13 en 14 mei en de agenda
van de informele Landbouw- en Visserijraad van 26–28 mei. Zij hebben
enkele vragen over de onderhandelingen over het nieuwe gemeenschappelijke visserijbeleid.
Aanlandplicht
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen ten aanzien van de aanlandplicht of de staatssecretaris bereid is niet alleen te pleiten voor het op
papier vastleggen dat de aanlandplicht flexibel, uitvoerbaar en
handhaafbaar moet zijn, maar ook bij de Europese Commissie en andere
lidstaten de grote en terechte zorgen van de visserijsector over de
daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te wrijven en ervoor te pleiten dat veel meer rek en
ruimte gezocht wordt om de schade te beperken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

5

Handhaving
De leden van de ChristenUnie-fractie waarderen het dat de staatssecretaris zich heeft ingezet voor de handhaafbaarheid van het nieuwe
gemeenschappelijke visserijbeleid, maar zij vragen wat dan de extra
maatregelen zullen worden om de handhaafbaarheid te waarborgen?
Waar heeft de staatssecretaris precies voor gepleit en is hiervoor
draagvlak bij andere lidstaten en bij de visserijsector? Deze leden
constateren dat de huidige handhaafbaarheid van visserijregelingen al
een probleem vormt en de Algemene Inspectiedienst (AID) moet
bezuinigen. Wat betekent de inzet van de staatssecretaris voor de AID?
Hoe gaat de nationale handhaving door de AID georganiseerd worden?
Uitvoerbaarheid
Welke beeld heeft de staatsecretaris bij de uitvoerbaarheid van de
aanlandplicht? Kan de staatssecretaris onderbouwen waarom zij
overtuigd is van deze uitvoerbaarheid? Genoemde leden onderschrijven
het standpunt van de staatssecretaris dat de uitvoeringsmodaliteiten ruim
voor de inwerkingtreding van de aanlandplicht bekend moeten zijn. Deze
leden vragen of hier enig zicht op is. De leden van de ChristenUnie-fractie
krijgen de indruk dat de staatssecretaris hiermee erkent dat er nu nog
geen idee is van de uitvoeringsmodaliteiten. Kan de staatssecretaris
aangeven of er iets bekend is over de huidige hoeveelheden van
ongewenste bijvangsten en of de staatssecretaris hiervan een doorrekening heeft laten maken van de gevolgen voor de vissers?
Uitzonderingen
In het nieuwe onderhandelingsmandaat is een bepaling opgenomen die
gelijktijdige introductie van de aanlandplicht en de minimis-uitzonderingen waarborgt. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de
uitzonderingen de handhaving niet juist veel ingewikkelder maken? Zit de
robuustheid van een regeling niet juist in de eenvoud? Is dat ook niet het
principe van deregulering en lastenverlichting? Is wel gecalculeerd
hoeveel lastenverzwaring dit gaat betekenen voor de controle-instanties,
zo vragen deze leden.
Regionalisering
Een ander onderdeel van het onderhandelingsmandaat is dat in het kader
van het regionaliseringsmodel wordt bepaald dat nationale maatregelen
hun oorsprong vinden in communautaire afspraken, in plaats van in
overleg met andere lidstaten. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen
of hier niet het gevaar in zit van nog meer gebrek aan Level Playing Field
tussen de lidstaten?
Producentenorganisaties
Kan de staatssecretaris puntsgewijs aangeven hoe concreet de positie van
vissers en producentenorganisaties wordt versterkt? Hoe kunnen vissers
met deze nieuwe verordening een countervailing power ontwikkelen
tegenover inkoopmachten? Hoe ziet de staatssecretaris daarbij de positie
van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) (voormalig NMa)?
Ondermaatse vis
In het verleden kon bij controle op zee het aan boord hebben van
ondermaatse vis worden bestraft. Met de aanlandplicht zal deze ondermaatse vis echter direct onder de noemer van ongewenste bijvangst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

6

wordt geboekt. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of hiermee de
vangst van ondermaatse vis niet juist wordt gestimuleerd? Ook vragen
deze leden hoe de staatssecretaris de registratie van bijvangst voor zich
ziet. Momenteel verloopt verkoop en registratie via de visafslagen, waarbij
vis gesorteerd is op soort en maat. De ongewenste bijvangst zal echter
niet gesorteerd kunnen worden en zal ook niet de visafslag in mogen
vanwege hygiëne-voorschriften. Deze leden vragen of hiermee niet een
grote lacune ontstaat in de verantwoorde administratie voor de uitputting
van de individuele quota. Tevens vragen zij of hier al een oplossing voor
is? Zo nee, waarom is de staatssecretaris er dan van overtuigd dat de
handhaving straks goed zal kunnen verlopen?
Vismeel
De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen op het risico van het
stimuleren van aanvoer van ongewenste bijvangst als er een goede prijs
is voor vismeel. Ontstaat niet het risico, zo vragen deze leden, dat de
maatschappelijk ongewenste «puf» visserij weer zal terugkeren? Deelt de
staatssecretaris de mening dat er veel meer controle en handhaving nodig
is om dit te voorkomen? Zo ja, is hierin voorzien, niet alleen op papier
maar ook financieel?
Overleg met visserijsector
In het antwoord op vragen over de aanlandplicht in het vorige schriftelijke
overleg verwijst de staatssecretaris naar de activiteiten van een werkgroep van ministerie, onderzoekers en sector die werkt aan een effectieve
invulling van de aanlandplicht en dat zij zich niet herkent in het beeld van
een patstelling. Deelt de staatssecretaris wel de mening van de sector dat
er tot nu toe vooral steeds meer vragen komen over de praktische
uitwerking in plaats van antwoorden? De leden van de ChristenUniefractie constateren dat de staatssecretaris het begrip «sluitstuk» anders
interpreteert dan de visserijsector en deze leden. De staatssecretaris wil al
beginnen met de invoering van de aanlandplicht, terwijl eerst juist volop
ingezet zou moeten worden op innovatie en selectiviteit en als er dan nog
een aanlandplicht nodig zou zijn dan zou hiervoor een wetenschappelijke
onderbouwing moeten zijn en een praktische uitwerking van de consequenties voor zowel vissers als voor de handhaving voordat hiertoe wordt
besloten. De leden van de ChristenUnie-fractie betreuren het dat de basisoorzaken van het verspillen van
hoogwaardig eiwit, namelijk de huidige rigide regelgeving, niet wordt
genoemd.
Gelijk speelveld meten vis
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen, mede in het licht van het
wenselijk zijn van een gelijk speelveld, een nadere analyse van de gekozen
oplossing in het Verenigd Koninkrijk van het wegen van vis. Voorkomen
moet worden dat het beleid in Nederland onnodig complex wordt. Is de
staatssecretaris bereid de praktische consequenties (kosten/baten/
handhaving/speelveld) van de verschillende methoden op een rij te
zetten?
Noorwegen
De staatssecretaris verwijst voor de quota-discussie met Noorwegen naar
de meerjarenplannen en de jaarlijkse consultaties. De leden van de
ChristenUnie-fractie wijzen erop dat het invoeren van de aanlandplicht
een dusdanig fundamentele wijziging is dat het van belang is dat er van te
voren zekerheid is dat er overeenstemming zal worden bereikt en hiervoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

7

ook voldoende draagvlak is bij de sector. Deze leden vragen wat de
huidige stand van zaken is met het overleg met Noorwegen.
Impact assessment
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat er nog wordt
gewerkt aan een impact assessment. Deze leden vragen wanneer deze
impact assessment klaar is. Zij dringen erop aan dat dit voor de finale
besluitvorming is in de Europese Raad en dat daarbij voldoende tijd wordt
genomen om hierbij ook belanghebbenden te raadplegen om de
berekeningen te verifiëren. Deze leden brengen in herinnering dat een
eerdere verkennende studie van het LEI, na een reactie vanuit de
visserijsector, in 2011 is bijgesteld.
Pilots
De leden van de ChristenUnie-fractie waarderen het dat er pilots worden
gedaan om te kijken hoe de bedrijfsvoering kan worden verbeterd om de
selectiviteit te vergroten en te kijken hoe de bedrijfsvoering kan worden
aangepast aan de aanlandplicht. Deze leden hebben echter de indruk dat
er nog geen inzicht is in de aard en omvang van de problemen die door
de aanlandplicht worden veroorzaakt. Deze leden vragen of een enkele
pilot hiervoor wel de oplossing kan bieden en of hier voldoende tijd voor
is. Zijn de verwachtingen voor de pilots niet te hoog gespannen, zo
vragen deze leden?
Vragen van de leden van de SGP-fractie en PVV-fractie
De leden van de fracties van SGP en PVV hebben kennisgenomen van de
reactie van de staatssecretaris op de vragen vanuit de Kamer over onder
meer de aanlandplicht (in het kader van het schriftelijk overleg in
voorbereiding op de vorige Landbouw- en Visserijraad). Zij hebben ook
kennisgenomen van de inzet van de staatssecretaris op dit punt bij de
vorige Landbouw- en Visserijraad en de resultaten daarvan. Deze leden
moeten helaas constateren dat de staatssecretaris nog weinig inzicht
toont in de enorme uitvoeringsproblemen die de aanlandplicht met zich
mee dreigt te gaan brengen en dat zij deze uitvoeringsproblemen in
Brussel nog nauwelijks op tafel heeft gelegd, terwijl de besluitvorming
over de hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid al in een
vergevorderd stadium is. Deze leden moeten helaas ook constateren dat
in aansluiting hierop de staatssecretaris vooralsnog weinig inzet heeft
getoond om, gegeven het feit dat de aanlandplicht er komt, daadwerkelijk
de maximale rek en ruimte te zoeken om de pijn voor de visserijsector
zoveel mogelijk te beperken. Is de staatssecretaris bereid zich niet alleen
in te zetten voor het op papier vastleggen dat de aanlandplicht flexibel,
uitvoerbaar en handhaafbaar moet zijn, maar is zij ook bereid bij de
Europese Commissie en andere lidstaten de grote en terechte zorgen van
de visserijsector over de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te wrijven en ervoor te
pleiten dat veel meer rek en ruimte gezocht wordt om de pijn voor onze
visserijsector te beperken? Zo ja, hoe wil zij dat concreet gaan doen? Zo
nee, waarom niet?
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben kennisgenomen van de agenda voor de informele Landbouwraad. Zij willen graag
nog enkele vragen stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

8

De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren maken zich zorgen
over de vrije veredeling van planten. Kan de staatssecretaris bevestigen
dat Het Europees Octrooi Bureau (EOB) op 8 mei jl. een octrooi heeft
verleend aan Syngenta op rode peperplanten met insecten resistentie, die
via klassieke veredeling tot stand is gekomen? Zo ja, hoe beoordeelt zij
dat, mede in het licht van de gewenste kwekersvrijstelling?
Kan de staatssecretaris bevestigen dat zelfs het verbouwen en oogsten
van de planten geclaimd wordt als een uitvinding? Zo ja, deelt zij de
mening dat het verbouwen en oogsten van planten geen uitvinding is, en
derhalve ook niet te patenteren is?
Kan de staatssecretaris bevestigen dat Syngenta met dit octrooi profiteert
van de ruime interpretatie van het Europees Octrooi Verdrag (EOV) door
het Europees Octrooi Bureau (EOB)? Zo ja, hoe beoordeelt zij dit? Zo nee,
hoe kan het dat dit octrooi toch verleend is, terwijl het EOV het
octrooieren van planten- en dierenrassen verbiedt? Heeft het EOB naast
het genoemde octrooi op peperplanten al meerdere octrooien verleend,
waarbij de octrooibescherming zich uitstrekt tot klassiek veredelde
plantenrassen?
Deelt de staatssecretaris de mening dat het patenteren van planten, zeker
als deze via klassieke veredeling tot stand zijn gekomen, de monopolisering van onze voedselvoorziening in de hand werkt, en daarmee een
bedreiging vormt voor de voedselzekerheid? Is zij bereid dit punt aan te
kaarten in de Raad, en te pleiten voor aanpassing van het Europees
Octrooi Verdrag, zodat dit soort patenten in de toekomst niet meer
verleend kan worden? Is zij tevens bereid zich ervoor in te zetten dat de
Raad zich uitspreekt om de implementatieregels van het Europese Octrooi
Verdrag aan te passen en deze in lijn te brengen met de aangenomen
resolutie van het Europese Parlement, zodat octrooien op planten- en
dierenrassen niet meer afgegeven zullen worden? Zo nee, waarom niet,
en op welke manier wil de staatssecretaris zich er dan wel voor inzetten
dat octrooien niet meer worden verleend op planten- en dierenrassen?
Voorts zijn de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren benieuwd
hoe de staatssecretaris aankijkt tegen het recent verschenen advies van de
Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI), «Onbeperkt
houdbaar», waarin wordt geconcludeerd dat agrarisch natuurbeheer een
groot fiasco is, en dat er een einde moet komen aan de regeling die
duizenden boeren van natuursubsidies voorziet, terwijl zij door gebruik
van mest en landbouwgif datzelfde landschap juist aantasten. Kan de
staatssecretaris bevestigen dat aan deze subsidies afgelopen twintig jaar
één miljard euro is uitgegeven, hoewel er tegelijkertijd een volgens de
adviesraad dramatische biologische verarming plaatsvond door de
intensivering van de landbouw? Hoe ziet de staatssecretaris dit in relatie
tot de hervorming van het GLB? De vergroening van het GLB, die
oorspronkelijk werd voorgesteld door de Europese Commissie, is mede
onder druk van Nederland sterk afgezwakt, waardoor er feitelijk niets
veranderd wordt en de inkomenssteun voor agrarisch natuurbeheer wordt
gecontinueerd. De RLI pleit nu juist voor het afschaffen van deze
inkomstensteun. Is de staatssecretaris bereid het advies van het RLI op dit
punt op te volgen en dit te bepleiten op de aankomende informele
Landbouwraad? Zo nee, waarom niet?
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren zijn verheugd dat de
Raad een ambitieuzer beleid voor biologische landbouw heeft bepleit
tijdens de vorige bijeenkomst. Deze leden zijn heel benieuwd op welke
wijze Nederland daar zelf uitvoering aan zal geven, aangezien het
Nederlandse biologische areaal achterblijft bij andere Europese landen.
Kan de staatssecretaris uiteenzetten welke ambities zij heeft voor de
biologische landbouw in Nederland, en op welke wijze zij erop inzet om
deze ambitie te verwezenlijken? Kan zij tevens uiteenzetten welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

9

consequenties op EU-niveau de uitgesproken ambities van de lidstaten
zullen hebben?
II Antwoord van de staatssecretaris
Vragen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben in de schriftelijke inbreng ten aanzien
van Landbouw- en Visserijraad 13–14 mei zorgen geuit over de invoering
van de aanlandplicht en de eventuele patstelling die lijkt te zijn ontstaan
tussen de overheid en sector. Inmiddels is er een petitie gestart in de
sector tegen de aanlandplicht. De leden van de VVD fractie vragen of ik
kan aangeven hoe ik hiermee om ga in relatie tot de werkgroep.
Er vindt regelmatig overleg plaats op werkgroep niveau en bestuurlijk
overleg over de implementatie van de aanlandplicht. De werkgroep
bestaat uit vertegenwoordigers van de sector, milieuorganisaties,
onderzoek en het ministerie. De sector heeft hierin een actieve rol. Ik heb
kennis genomen van het manifest «Aanlandplicht NEE» van de Nederlandse Vissersbond. Ik wil binnenkort met de vertegenwoordigers van
Vissersbond en VisNed over de aanlandplicht praten. Het gaat daarbij met
name over de modaliteiten van de aanlandplicht waarbij flexibiliteit,
uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid worden geborgd. Ik wil vooral
oplossingsgericht aan de slag en van mijn kant doen wat mogelijk is om
dit samen tot een werkbaar geheel te maken.
De leden van de VVD-fractie constateren dat de handhaafbaarheid van de
huidige visserijregelingen al problemen oplevert en vragen of ik kan
aangeven hoe ik de handhaafbaarheid ten aanzien van de aanlandplicht
ga waarborgen.
Over de handhaving van de aanlandplicht zijn al de eerste gedachtewisselingen met lidstaten en de Europese Commissie geweest, maar dit heeft
nog geen concrete voorstellen opgeleverd. De invulling krijgt meer
gestalte zodra de Raad en Europees Parlement (EP) overeenstemming
hebben bereikt. De Europese Commissie zal met het oog op de invoering
van de aanlandplicht aanpassingen in de technische maatregelen en de
controleverordening voorstellen.
De wijze waarop de nieuwe regels van het GVB en met name de aanlandplicht zullen worden gehandhaafd door de NVWA zal te zijner tijd worden
besloten op basis van de besluitvorming over de GVB hervorming in de
Raad.
De leden van de VVD-fractie lezen verder dat de uitvoeringsmodaliteiten
ruim voor de inwerkingtreding van de aanlandplicht bekend moeten zijn
en vragen mij wat de stand van zaken is met betrekking tot het uitwerken
van de uitvoeringsmodaliteiten en of bij de uitwerking van deze modaliteiten ook rekening wordt gehouden met berekeningen die al zijn gemaakt
en gebruikt over ongewenste bijvangst bij de vaststelling van de quota.
Het uitwerken van uitvoeringsmodaliteiten kan pas na het bereiken van
overeenstemming tussen de Raad, de Europese Commissie en het
Europees Parlement. Volgens het akkoord binnen de Raad worden de
uitvoeringsmodaliteiten, zoals de aanspraak op de de minimisuitzonderingen bijvangstbepalingen en de beoogde selectiviteitsmaatregelen, bepaald in de meerjarenplannen. Met het opstellen van deze
nieuwe meerjarenplannen moet nog begonnen worden. Er zal bekeken
worden hoe er rekening gehouden kan worden met ongewenste
bijvangsten bij de vaststelling van de quota. Het is belangrijk dat hier een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

10

flexibel instrument voor wordt gekozen, dat kan inspelen op actuele
ontwikkelingen in de visserij praktijk en actuele kennis omtrent de
bijvangsten.
De leden van de VVD-fractie vragen zich af of het maken van uitzonderingen (de minimis-regels) de handhaving juist niet ingewikkelder maken
en of dit niet leidt tot een lastenverzwaring van de controlerende
instanties.
Verbijzonderingen en uitzonderingen bemoeilijken de handhaving. Om die
reden heb ik mij ook ingezet om het aantal uitzonderingen tot een
minimum te beperken.
Een andere belangrijke wijziging is dat in het kader van het regionaliseringsmodel wordt bepaald dat nationale maatregelen hun oorsprong
vinden in communautaire afspraken, in plaats van in overleg met andere
lidstaten. De leden van de VVD-fractie vragen zich of dit niet ten koste gaat
van een gelijk speelveld. Elke lidstaat gaat de uitvoering namelijk straks
nog meer doen op basis van «eigen cultuur».
De wijziging is juist ingegeven door de wens van een level playing field. In
de oorspronkelijke algemene oriëntatie van de Raad, is naast het
regionaliseringsmodel als aanvullende mogelijkheid opgenomen dat
lidstaten ook nationale maatregelen mogen vaststellen op voorwaarde dat
hierover overeenstemming bestaat tussen de betrokken lidstaten en dat
de maatregelen in overeenstemming zijn met de relevante
beheermaatregelen/meerjarenplannen. Omdat de Raad van oordeel was
dat deze aanvullende mogelijkheid teveel gebaseerd is op de nationale
invalshoek, is er nu voor gekozen om de nationale maatregelen te binden
aan EU voorwaarden. Over deze nationale maatregelen moet voorts
overeenstemming bestaan met alle betrokken lidstaten.
De Europese Commissie kan ook verzoeken tot aanpassing, indien de
nationale maatregelen naar haar inzicht niet voldoen aan de voorwaarden
die de Europese Unie vooraf hieraan gesteld heeft.
De leden van de VVD-fractie lezen dat mede door de inbreng van de
staatssecretaris is voorkomen dat een extra beperking voor vissers en een
extra controlelast voor lidstaten is opgenomen in de vorm van een limiet
aan teruggooi van 9% per visreis, bovenop andere voorschriften. De leden
van de VVD-fractie merken op dat in Brussel echter wordt gesproken over
5% per visreis en vragen of ik deze verschillen nader verklaren?
Volgens het aanvankelijke compromis voor het onderhandelingsmandaat
van de Raad was naast de 5% de minimis regel additioneel opgenomen
een limiet van 9% van de vangsten per visreis die mogen worden
teruggegooid. Dat was onuitvoerbaar en zou de gewenste flexibiliteit
ernstig beperken. In het overeengekomen compromis is bepaald dat tot
5% van de jaarlijkse vangsten van alle gequoteerde soorten mag worden
teruggegooid zonder een beperking van 9% per visreis. Dit brengt de
gewenste flexibiliteit voor vissers met lage discardspercentages.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

11

De leden van de VVD-fractie lezen dat eerder overeenstemming is bereikt
over de versterking van de rol van producentenorganisaties (PO’s) via
ruimere doelstellingen. Naast de op de markt gerichte doelstellingen,
zoals verbetering van de voorwaarden waaronder producten op de markt
gebracht worden, verbetering van winstgevendheid van ondernemers en
stabilisering van de markten kunnen de producentenorganisaties zich ook
gaan richten op bevordering van duurzame visserijactiviteiten. De leden
vragen of ik de mening van de vissers deel met deze verordening nog
steeds geen countervailing power ontwikkelen tegenover inkoopmachten?
Zo nee, waarom niet? Zij vragen of ik kan aangeven hoe ik deze aspecten
ga betrekken bij de uitwerking van de motie Graus (Kamerstuk 33 400-XIII,
nr. 127) en motie Dijkgraaf (Kamerstuk 33 400-XIII, nr. 99)?
Voor de door mij genoemde doelen die PO’s moeten of mogen nastreven
bevat de Gemeenschappelijke marktordening een set van maatregelen die
ze mogen gebruiken om die doelen te bereiken. Dat zijn onder meer
collectieve planning en management van de visactiviteiten van hun leden,
het managen van tijdelijke opslag voor visserijproducten, het aanpassen
van de productie aan marktvereisten, kanalisatie van het aanbod en de
marketing van de producten van hun leden, het beheersen en het nemen
van maatregelen voor de naleving van de regels van de PO voor de
activiteiten van hun leden, het gebruik bevorderen van ICT ter verbetering
van het vermarkten en de prijzen en het faciliteren van toegang tot
informatie voor consumenten over aquacultuurproducten. Ik heb uw
Kamer al eerder toegezegd, tijdens het AO Voedsel en Voedselprijzen van
6 februari, de beleidsregels voor de NMa (nu ACM) ter hand te nemen en
u voor de zomer hierover te informeren.
Vragen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie vragen om verduidelijking met betrekking
tot het mogelijk verplicht stellen van de steunregeling voor jonge boeren
en de gevolgen daarvan voor de Nederlandse regeling voor jonge boeren.
De introductie van een verplichte regeling voor jonge boeren onder de 1e
pijler van het GLB moet, ook in de ogen van de Europese Commissie,
worden gezien als een extra steun in de rug voor jonge boeren in de vorm
van een extra hectarebetaling. Voor Nederland gaat het daarbij vanaf 2015
om een enveloppe van ca. 15–16 miljoen euro per jaar.
Dit hoeft geen gevolgen te hebben voor de reeds bestaande regeling in
het kader van het plattelandsbeleid. Deze regeling ondersteunt gericht de
kosten na bedrijfsovername in combinatie met investeringen in de
duurzame bedrijfsmiddelen. In 2013 gaat het hierbij in Nederland om een
bedrag van 5,3 miljoen euro.
De leden van de PvdA-fractie vernemen graag wat de huidige stand van
zaken is met betrekking tot het visserijprotocol tussen de Europese Unie
en Mauritanië. Wat zijn de resultaten van het gezamenlijk wetenschappelijk comité van begin april? Is er inmiddels een datum voor het
volgende gezamenlijk technisch comité vastgesteld? Zullen de technische
voorwaarden van het protocol nog worden aangepast?
Over het wetenschappelijk comité en de reactie van de Europese
Commissie hierop heb ik u reeds geïnformeerd in mijn brieven van
12 april jl. (Kamerstuk 21 501-32 nr. 701) en 26 april jl. (Kamerstuk
21 501-32 nr. 704). Er is nog geen nieuw gemeenschappelijk comité
gepland. Wel heb ik informeel vernomen dat de Commissie voornemens
is binnenkort met de autoriteiten van Mauritanië te praten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

12

Vragen van de SGP-fractie en PVV-fractie (gezamenlijke inbreng)
De leden van de fracties van SGP en PVV vragen of ik bereid ben me niet
alleen in te zetten voor het op papier vastleggen dat de aanlandplicht
flexibel, uitvoerbaar en handhaafbaar moet zijn, maar of ik ook bereid ben
bij de Europese Commissie en andere lidstaten de grote en terechte
zorgen van de visserijsector over de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te wrijven en
ervoor te pleiten dat veel meer rek en ruimte gezocht wordt om de pijn
voor onze visserijsector te beperken?
Ik heb in de discussies over de aanlandplicht in deze maar ook in de
voorafgaande Raden de Europese Commissie en andere lidstaten
gewezen op het belang van uitvoerbare en handhaafbare afspraken. Dit
niet alleen voor de visserijsectoren maar ook voor de controlerende en
handhavende instanties.
Uit mijn verslag van de afgelopen Raad kunt u opmaken dat ik waar
mogelijk binnen de bewegingsruimte van de reeds vastgestelde algemene
oriëntatie van de Raad en het standpunt van het Europees Parlement, het
mogelijke heb gedaan om het mandaat meer flexibel, uitvoerbaar en
handhaafbaar te maken. Wat de de minimis-regels betreft verwijs ik naar
het antwoord op de betreffende vraag van de leden van de fractie van de
VVD. Daarnaast heb ik gepleit voor uitstel van de aanlandplicht voor de
pelagische visserij met 1 jaar tot 2015, zodat ook daar een zorgvuldige
introductie mogelijk is. Dit voorstel is door de Raad overgenomen. Ook
zijn de mogelijkheden om bijvangsten af te boeken van doelsoorten
vastgesteld op 9%, mits de soort in kwestie binnen biologisch veilige
grenzen is. De uitwerking van de beheerplannen biedt de gelegenheid om
binnen de geboden kaders passende maatregelen te nemen. Ik heb goede
hoop dat op korte termijn overeenstemming wordt bereikt tussen de
Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement.
Vragen van de CDA-fractie
De leden van de fractie van het CDA geven aan dat ze verwachten dat
tijdens de Informele Landbouwraad van 26–28 mei a.s. niet alleen over het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zal worden gesproken. Ze
vinden dat er ook over het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) zou
moeten worden gesproken.
Het is een gewoonte van de Raad van Landbouwministers dat er twee
keer per jaar een Informele Landbouwraad wordt georganiseerd.
Visserijonderwerpen komen daarbij traditiegetrouw niet aan de orde. Er is
geen officiële agenda van de Informele Raad beschikbaar. Ook is er niet
zoals gebruikelijk een discussiedocument verspreid. Het Ierse voorzitterschap heeft namelijk aangegeven dat de Informele Raad in het teken zal
staan van de hervorming van het GLB en daartoe liggen de u welbekende
wetgevingsteksten voor. Ik zie daarom geen aanleiding om te verwachten
dat er andere onderwerpen zullen worden geagendeerd dan de
hervorming van het GLB.
De leden van de CDA-fractie hebben mij verzocht vragen te beantwoorden
over registratie van transporteurs van dierlijke bijproducten.
In Nederland moeten mesttransporteurs zich registreren bij Dienst
Regelingen (DR). Dit met het oog de verantwoording van mineralenstromen in het kader van de Meststoffenwet. Daarnaast moeten transporteurs die mest naar het buitenland willen vervoeren zich, in het kader van
de uitvoering van de Europese Verordening Dierlijke Bijproducten met het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

13

oog op het verminderen van veterinaire risico’s, registreren bij de
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Momenteel onderzoeken DR en de NVWA wat de mogelijkheden voor en
(financiële) gevolgen van één registratie zijn.
Hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De leden van de CDA-fractie vragen naar de inzet ten aanzien van de
definitie van actieve boer en willen graag weten welke ontvangers, naast
luchthavens, nog meer op een lijst met uitsluitingen zouden kunnen
voorkomen.
De door de Europese Commissie voorgestelde definitie is door mij steeds
als ingewikkeld en praktisch moeilijk uitvoerbaar geacht (Kamerstuk
28 625, nr. 152). Ik ben er voor dat lidstaten ruimte krijgen om op basis
van objectieve criteria zelf keuzes te kunnen maken om begunstigden uit
te sluiten van GLB steun. Nederland werkt op basis van de bestaande
EU-regelgeving al met een zogenoemde «negatieve lijst». In het onderhandelingsmandaat dat de Landbouwraad op 19 maart heeft vastgesteld
is een sterk vereenvoudigde definitie van de actieve boer opgenomen.
Ook is opgenomen dat het gebruik van een lijst met uitsluitingen vrijwillig
wordt. Lidstaten kunnen daarmee kiezen voor een eenvoudiger en
goedkopere uitvoering. Het Europees Parlement evenals de Europese
Commissie zijn voor een verplicht gebruik. In de triloog ligt het accent
vooral op het vrijwillige of verplichte gebruik van de lijst met uitsluitingen.
In het onderhandelingsmandaat van 19 maart stelt de Raad voor dat
lidstaten ontvangers kunnen uitsluiten op basis van objectieve en
non-discriminatoire criteria. Daarbij kan worden gedacht aan ontvangers
als publiekrechtelijke organen (nationale, regionale en lokale overheden
en waterschappen), luchthavens (w.o. Schiphol), waterbedrijven,
spoorwegbedrijven en campingbedrijven. Maar ook ontvangers wiens
agrarische activiteiten slechts een marginaal deel van de totale economische activiteiten omvat of van wie de primaire bedrijfsdoelstelling
evident niet is gericht op het uitoefenen van een agrarische activiteit.
De leden van de CDA-fractie vragen of sectoren zoals als de bollen- en
bomenteelt in het nieuwe GLB kunnen meedoen, en hoe dit in de Raad
ligt.
In het licht van de met deze hervorming beoogde omslag van het
bestaande historische model naar een regionaal model met een betaling
voor alle landbouwgrond, ben ik er voorstander van om het nieuwe stelsel
te starten zonder het hanteren van een referentiejaar. Daarmee komen in
het nieuwe stelsel in beginsel alle bedrijven, dus ook bedrijven met
bollen- en boomteelt, en alle hectaren landbouwgrond voor steun in
aanmerking. Deze optie is ook in het Raadsmandaat opgenomen en is met
name van belang voor de lidstaten die de omslag nog moeten maken.
Voor lidstaten die reeds een regionaal model of een andere vorm van
hectarebetaling hebben is dit minder van belang.
Daarnaast vragen de leden van de CDA-fractie wat de gevolgen kunnen
zijn voor de gronden van actieve boeren van de inzet «om gronden met
een niet-agrarische hoofdfunctie uit te kunnen sluiten van directe
betalingen».
Ik ben er groot voorstander van om de GLB-steun meer te richten op de
actieve landbouwer en op gronden die actief voor de uitoefening van
agrarische activiteiten worden ingezet. Gronden met een niet-agrarische
functie moeten in mijn visie niet meer voor steun in aanmerking komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

14

Zoals ik in het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 13–14 mei jl.
(kenmerk DGA-ELV/13087438) heb aangegeven kan gedacht worden aan
bijvoorbeeld dijken, spoor- en wegbermen en natuurgronden.
De leden van de CDA-fractie vragen welke maatregelen zijn voorzien om
ervoor te zorgen dat er ook daadwerkelijk 2% van de envelop bij de jonge
boeren terecht zal komen.
Ik deel de mening van de CDA-fractie dat jonge boeren extra steun
verdienen. Ik ben daarom voor een verplichte jonge boeren regeling,
waarbij ik het ook van belang vind dat elke lidstaat de enveloppe volledig
kan benutten. Hoe Nederland dit precies zal invullen zal onderdeel
uitmaken van de nog te nemen implementatiebesluiten.
Hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid: basisverordening
en gemeenschappelijke marktordening
De leden de CDA-fractie vragen ten aanzien van de aanlandplicht of ik
bereid ben niet alleen te pleiten voor het op papier vastleggen dat de
aanlandplicht flexibel, uitvoerbaar en handhaafbaar moet zijn, maar ook
bij Europese Commissie en andere lidstaten de grote en terechte zorgen
van de visserijsector over de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te wrijven en ervoor te
pleiten dat veel meer rek en ruimte gezocht wordt om de schade te
beperken?
Ik verwijs naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de leden van
de fracties van de PVV en SGP.
De leden van de CDA fractie hebben kennisgenomen van wijzingen in de
inzet van de Raad met betrekking tot de toevoeging van een bepaling die
gelijktijdige introductie van de aanlandplicht en de minimis-uitzonderingen waarborgt. Maken de uitzonderingen de handhaving niet juist veel
ingewikkelder? Zit de robuustheid van een regeling niet juist in de
eenvoud? Is dat ook niet het principe van deregulering en lastenverlichting? En is wel gecalculeerd hoeveel lastenverzwaring dit gaat
betekenen voor de controle-instanties?
Ik verwijs naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de leden van
de CU fractie.
De leden van de CDA-fractie vragen of ik net zulke ferme taal zal spreken
over de positie van jonge vissers als over jonge boeren.
In het AO Landbouw- en Visserijraad van 13 maart jl. is de positie van de
jonge boeren aan de orde geweest. Ik wil mij ook voor jonge vissers
inzetten en heb dat ook zo laten weten in de Raad bij eerdere bespreking
van het voorstel voor het nieuwe Europees Fonds voor Maritieme Zaken
en Visserij. De onderhandelingen hierover worden onder Litouws
voorzitterschap in de tweede helft van dit jaar gevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

15

Vragen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen ten aanzien van de aanlandplicht of ik bereid ben niet alleen te pleiten voor het op papier vastleggen
dat de aanlandplicht flexibel, uitvoerbaar en handhaafbaar moet zijn,
maar ook bij de Europese Commissie en andere lidstaten de grote en
terechte zorgen van de visserijsector over de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de aanlandplicht onder de neus te
wrijven en ervoor te pleiten dat veel meer rek en ruimte gezocht wordt om
de schade te beperken?
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de
leden van de fracties van de SGP en PVV.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat de extra maatregelen
zullen worden om de handhaafbaarheid te waarborgen, waar ik precies
voor heb gepleit en of hiervoor draagvlak is bij andere lidstaten en bij de
visserijsector? Deze leden constateren dat de huidige handhaafbaarheid
van visserijregelingen al een probleem vormt en de Algemene Inspectiedienst (AID) moet bezuinigen. Wat betekent de inzet van de staatssecretaris voor de AID? Hoe gaat de nationale handhaving door de AID
georganiseerd worden?
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoorden op de betreffende vragen van de
leden van de VVD-fractie over de controle door de NVWA.
De leden van de ChristenUnie-fractie informeren naar mijn beeld bij de
uitvoerbaarheid van de aanlandplicht en vragen of ik kan onderbouwen
waarom ik overtuigd ben van deze uitvoerbaarheid?
De afspraken in het compromis voor het onderhandelingsmandaat van de
Raad bieden in de praktijk flexibiliteit bij de toepassing van de aanlandplicht. In de verdere uitwerking van de voorstellen zal uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid voor mij een belangrijk aandachtspunt blijven.
De leden van de CU-fractie of enig zicht is op uitvoeringsmodaliteiten,
welke ruim voor de inwerkingtreding van de aanlandplicht bekend moeten
zijn. Daarnaast vragen de leden of ik kan aangeven of er iets bekend is
over de huidige hoeveelheden van ongewenste bijvangsten en of ik een
doorrekening heb laten maken van de gevolgen voor de vissers?
Op het punt van de uitvoeringsmodaliteit verwijs ik naar mijn antwoord
op de betreffende vraag van de leden van de VVD-fractie. Over de
hoeveelheden ongewenste bijvangsten heeft mijn voorganger u in het
najaar van 2011 schriftelijk geïnformeerd (Kamerstuk 230208). Dit beeld
wordt nu geactualiseerd en ik zoek nu de verbinding met het Belgische
Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) om te kijken of we
daarin samen kunnen optrekken. Het Landbouw Economisch Instituut
(LEI) doet momenteel onderzoek naar de impact van de aanlandplicht op
basis van de huidige inzichten. Op basis van het te sluiten akkoord zal een
en ander verder worden uitgewerkt in een regionaal meerjaren- of
discardsplan. Dit dient nog nader ingevuld te worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

16

In het nieuwe onderhandelingsmandaat is een bepaling opgenomen die
gelijktijdige introductie van de aanlandplicht en de minimis-uitzonderingen waarborgt. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de
uitzonderingen de handhaving niet juist veel ingewikkelder maken? Zit de
robuustheid van een regeling niet juist in de eenvoud? Is dat ook niet het
principe van deregulering en lastenverlichting?
Ik verwijs naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de leden van
de VVD-fractie.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of wel is gecalculeerd
hoeveel lastenverzwaring dit gaat betekenen voor de controle-instanties.
De lastenverzwaring voor de controle-instanties kan op dit moment nog
niet gecalculeerd worden, omdat nog niet bekend is hoe de uitvoeringsmodaliteiten eruit gaan zien.
Een ander onderdeel van het onderhandelingsmandaat is dat in het kader
van het regionaliseringmodel wordt bepaald dat nationale maatregelen
hun oorsprong vinden in communautaire afspraken, in plaats van in
overleg met andere lidstaten. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen
of hier niet het gevaar in zit van nog meer gebrek aan Level Playing Field
tussen de lidstaten.
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de
leden van de VVD fractie.
De leden van de ChristenUnie fractie vragen of ik puntsgewijs kan
aangeven hoe concreet de positie van vissers en producentenorganisaties
wordt versterkt? Hoe kunnen vissers met deze nieuwe verordening een
countervailing power ontwikkelen tegenover inkoopmachten? Hoe ziet de
staatssecretaris daarbij de positie van de Autoriteit Consument & Markt
(ACM) (voormalig NMa)?
Ik verwijs naar mijn antwoord op de betreffende vraag van de leden van
de VVD-fractie.
De leden van de ChristenUnie fractie vragen of de vangst van ondermaatse vis niet juist wordt gestimuleerd wanneer deze apart wordt
geboekt als bijvangstquotum, hoe de registratie verloopt en hoe de
bijvangsten straks via de afslag gaan.
Er is vooralsnog geen sprake van een apart bijvangstquotum. Inzet is dat
er één quotum per soort komt, waarin rekening gehouden worden met
onvermijdbare bijvangsten. Vis die niet voor humane consumptie geschikt
is zal apart opgeslagen en aan land moeten worden gebracht. De
werkgroep discards doet momenteel een verkennend onderzoek naar de
vermarkting, de logistiek en controle van de niet voor humane
consumptie geschikte bijvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

17

De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen op het risico van het
stimuleren van aanvoer van ongewenste bijvangst als er een goede prijs
is voor vismeel. Ontstaat niet het risico, zo vragen deze leden, dat de
maatschappelijk ongewenste «puf» visserij weer zal terugkeren? Deelt de
staatssecretaris de mening dat er veel meer controle en handhaving nodig
is om dit te voorkomen? Zo ja, is hierin voorzien, niet alleen op papier
maar ook financieel?
In de beheerplannen zullen selectiviteitmaatregelen getroffen moeten
worden om kwetsbare leeftijdsgroepen van visbestanden te beschermen.
Ook zullen de maatregelen eraan bij moeten dragen om zo min mogelijk
ongewenste bijvangst aan boord te hebben en daarmee de lasten voor de
visser zo veel mogelijk te beperken. Controle is nodig om erop toe te zien
dat deze maatregelen ook nageleefd worden. Overigens is vanuit
bestandsoogpunt het vissen op «puf» (jonge platvis) niet automatisch
slecht, zo heeft ook IUCN in haar studies aangetoond. Zolang vissers zich
maar aan hun quota houden. Er blijft dan voldoende volwassen vis over
voor een gezond bestand. Met een toenemende eiwitbehoefte neemt de
vraag naar kweekvis en daarmee vismeel toe. Het is dan ook maar de
vraag in hoeverre visserij voor industriële doeleinden maatschappelijk
ongewenst is.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of ik de mening van de sector
deel dat er tot nu toe vooral steeds meer vragen komen over de praktische
uitwerking in plaats van antwoorden.
Het is juist dat de invoering van de aanlandplicht ons voor grote uitdagingen stelt. Verschillende modaliteiten van de invoering van deze
aanlandplicht moeten nog worden uitgewerkt. Het is dan ook belangrijk
dat de sector meewerkt om de problemen tijdig te adresseren en
oplossingsgericht te zoeken naar wegen om de aanlandplicht als sluitstuk
werkbaar te maken.
De leden van de ChristenUnie-fractie betreuren het dat de basisoorzaken
van het verspillen van hoogwaardig eiwit, namelijk de huidige rigide
regelgeving, niet wordt genoemd.
Dit is één van de punten waar de werkgroep discards naar gekeken heeft.
Het is evident dat bijvoorbeeld de minimum aanlandingsmaat tot discards
leidt, de regels voor de vangstsamenstelling discards in de hand werken,
en dat beperkingen t.a.v. pulsvisserij en het huidige kabeljauwzeedagensysteem overschakeling naar andere tuigen waarmee minder discards
worden geproduceerd niet gemakkelijker maken. Dit zijn echter zaken die
in de technische maatregelen en de beheerplannen moeten worden
opgelost en niet in de basisverordening.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen, mede in het licht van het
wenselijk zijn van een gelijk speelveld, een nadere analyse van de gekozen
oplossing in het Verenigd Koninkrijk van het wegen van vis. Voorkomen
moet worden dat het beleid in Nederland onnodig complex wordt. De
leden vragen of ik bereid ben de praktische consequenties (kosten/baten/
handhaving/speelveld) van de verschillende methoden op een rij te
zetten?
Ik verwijs naar de antwoorden op de betreffende vragen die de leden van
de VVD fractie hebben gesteld tijdens het Schriftelijk Overleg ter voorbereiding van de Landbouw en Visserij Raad van 13–14 mei jl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

18

In het schriftelijk overleg ter voorbereiding van de Raad van 13–14 mei jl.
heb ik verwezen naar de quota-discussie met Noorwegen, naar de
meerjarenplannen en de jaarlijkse consultaties. De leden van de
ChristenUnie-fractie wijzen er op dat het invoeren van de aanlandplicht
een dusdanig fundamentele wijziging is dat het van belang is dat er van te
voren zekerheid is dat er overeenstemming zal worden bereikt en hiervoor
ook voldoende draagvlak is bij de sector. Zij vragen wat de huidige stand
van zaken is met het overleg met Noorwegen.
Het heeft mijn blijvende aandacht, maar het is de Europese Commissie die
de onderhandelingen hierover voert met de Noorwegen. Of de Europese
Commissie het onderwerp quota en beheerplannen met de Noren reeds
strategisch besproken heeft is niet bekend. Ik zal hier wel aandacht voor
vragen bij de Europese Commissie.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wanneer het impact
assessment klaar is.
Ik heb het LEI gevraagd de resultaten van zijn impact assessment medio
juni 2013 gereed te hebben. De uitvoering van de studie werd bemoeilijkt
door het feit dat de afgelopen tijd standpunten van de Raad zijn gewijzigd.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af of de verwachtingen
voor de pilots niet te hoog gespannen zijn.
Het is in ieders belang om op tijd gereed en goed voorbereid te zijn op de
aanlandplicht. Een pilot kan helderheid verschaffend en oplossingen die
mogelijk zijn voor gesignaleerde problemen.
Vragen van de fractie van de Partij voor de Dieren
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren stellen diverse vragen
over de vrije veredeling van planten.
Ik zal op de beantwoording van deze vragen in een later stadium
terugkomen. Dit onderwerp namelijk heeft geen betrekking op de agenda
van de Informele Raad en evenmin op het geagendeerde verslag van de
Landbouw- en Visserijraad van 13–14 mei jl. Waar het gaat om het verzoek
van de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren om dit onderwerp
op de Raad te agenderen zeg ik u toe dit mee te nemen in mijn beantwoording. Tijdens de Informele Raad worden sowieso geen diversenpunten besproken.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen mij om een
reactie op het advies van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur
(RLI) inzake Agrarisch Natuurbeheer.
Ik heb bij de aanbieding van het RLI- rapport aangegeven dat er binnen
drie maanden een kabinetsreactie op het rapport komt. Hierin zal ik ook
ingaan op de vragen van de leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren. Mij zijn de kritiekpunten op het huidige stelsel van agrarisch
natuurbeheer bekend. Daarom ben ik samen met provincies bezig om een
nieuw stelsel voor agrarisch natuurbeheer voor te bereiden.
Hierover zal ik uw Kamer in juni apart informeren. Ik verwacht hiermee de
huidige kritiekpunten te kunnen adresseren.
Agrarisch natuurbeheer is een nationale invulling van de 2e pijler van het
GLB (EU plattelandsontwikkeling). Het nieuwe stelsel voor agrarisch
natuurbeheer zal dan ook onderdeel gaan uitmaken van het Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

19

plattelandsontwikellingsprogramma 2014–2020, ook wel POP 3 genaamd.
Het is daarom niet opportuun om dit in Europees verband aan de orde te
stellen.
Met betrekking tot biologische landbouw stellen de leden van de fractie
van de Partij voor de Dieren mij de vraag of ik ambities heb voor de
biologische landbouw in Nederland, en de consequenties van ambities
van lidstaten op EU-niveau.
Op grond van de beleidsnota Biologische Landbouwketen 2008–2011
(Kamerstuk 29 842 nr. 15) is in Nederland gewerkt aan de verdere
verzelfstandiging van de biologische sector. Dit heeft geresulteerd in een
biologische markt die al jaren een solide groei kent. De markt doet nu zijn
werk. In 2012 telt Nederland 48,4 duizend hectare biologische landbouwgrond, dat is 2,1% meer dan in 2011.
In totaal komt het biologisch landbouwareaal in Nederland hiermee op
2,6% van het totale landbouwareaal. Daarnaast zijn de consumentenbestedingen ten opzichte van vorig jaar gestegen met 11,8%.
Vanaf 2012 is, zoals in de nota Biologische Landbouwketen 2008–2011 was
aangekondigd, het beleid op biologische landbouw geïntegreerd in
algemeen landbouwbeleid. Er is hiermee geen specifiek stimuleringsbeleid voor de biologische landbouw in Nederland. Wel ontvangt de
sectororganisatie Bionext in 2013 een tijdelijke subsidie van 260.000 euro
voor projecten die voor de sector van algemeen belang zijn en wordt het
amendement 33 400 XIII nr. 121 uitgevoerd, waarbij jaarlijks vijf miljoen
euro geoormerkt wordt voor onderzoek uit de biologische sector. Ook
heeft de biologische landbouw haar plaats binnen het Topsectorenbeleid
als één van de vormen van duurzame landbouw.
Zoals eerder gemeld in mijn schriftelijke reactie naar aanleiding van het
algemeen overleg over het onderwerp voedsel en voedselprijzen van
6 februari 2013, ben ik bereid met de biologische sector te overleggen
over een ambitieuze groeiagenda
De wet- en regelgeving op het gebied van biologische landbouw wordt
bepaald op EU-niveau en geldt daarmee voor alle lidstaten. Op dit
moment worden de biologische verordeningen herzien. De uitgesproken
ambities van de lidstaten zullen naar verwachting door de Europese
Commissie in de evaluatie worden meegenomen. De verwachting is dat
de Commissie begin 2015 met een voorstel komt voor de vernieuwing van
de biologische verordeningen. Op basis daarvan zal Nederland haar inzet
bepalen.
III Volledige agenda
Brief regering – staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma –
26 april 2013 Geannoteerde agenda Landbouw- en Visserijraad 13–14 mei 2013 en
informatie over de informele Landbouwraad 26–28 mei 2013 (Kamerstuk
21 501-32, nr. 703)
Brief regering – staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma –
8 mei 2013 – Beantwoording vragen commissie over de Landbouw- en
Visserijraad van 13–14 mei 2013 (2013Z09126)
Brief regering – staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma –
15 mei 2013 – Aanvullende informatie Informele Landbouwraad 26–28 mei
2013 (2013Z09445)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

20

Brief regering – staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma –
15 mei 2013 – Verslag Landbouw- en Visserijraad 13–14 mei 2013
(2013Z09454)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 711

21