Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 807

Vogelpest (Aviaire influenza)

Nr. 234

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT EN VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 februari 2021
Op 1 februari informeerde de Minister van LNV uw Kamer over de stand
van zaken hoogpathogene vogelgriep (HPAI) (Kamerstuk 28 807, nr. 231).
In deze brief wordt uw Kamer geïnformeerd over de meest actuele situatie
in Nederland maar ook wereldwijd. Daarnaast wordt uw Kamer geïnformeerd over het bijgevoegde Buro-advies over «de risico’s voor de
volksgezondheid van aviair influenzavirus in separatorvlees van
pluimvee» naar aanleiding van het aantreffen van HPAI-virus in een partij
kipseparatorvlees van een Nederlands vleesverwerkend bedrijf.
Hoogpathogene vogelgriep in Nederland
Op vrijdag 19 februari is bij de NVWA een verdenking gemeld van
hoogpathogene vogelgriep HPAI bij een legbedrijf in Sint-Oedenrode
(Noord Brabant). Op 20 februari bevestigde Wageningen Bioveterinary
Research (WBVR) dat het een besmetting betrof van vogelgriep serotype
H5. Zondag werd bekend dat het om een H5N8-virus ging. Het besmette
bedrijf is op zaterdag 20 februari geruimd. Daarnaast zijn er de twee
bedrijven, die binnen een straal van 1km van het besmette bedrijf liggen,
uit voorzorg geruimd.
Risicoanalyse WBVR
Het virus circuleert op dit moment nog in wilde vogels die nu in
Nederland zijn. Het WBVR heeft recent een actuele risicobeoordeling
gemaakt waarin zij het risico, dat een Nederlands pluimveebedrijf besmet
raakt met hoogpathogene vogelgriep, nog steeds hoog inschatten. In
dode wilde vogels in Nederland worden nog steeds enkele positieve
monsters gevonden.
De resultaten van de risicobeoordeling van WBVR, samen met de laatste
besmetting van het bedrijf in Sint-Oedenrode, betekent dat het risico nog

kst-28807-234
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 807, nr. 234

1

steeds niet voldoende is afgenomen, om maatregelen in te kunnen
trekken.
Op 12 februari is de 16-wekentermijn, dit is de termijn dat vrijeuitloopeieren ondanks de ophokplicht nog als vrije-uitloopei verkocht
mogen worden, afgelopen. Dit betekent dat vrije uitloopeieren tijdelijk als
scharrelei verkocht moeten worden. De Minister van LNV is zich bewust
van de gevolgen die dat heeft voor de sector en de retail. Echter, op dit
moment blijft het nodig om de ophokplicht in stand te houden.
Situatie Europa
De afgelopen drie weken waren met name in Frankrijk, Duitsland en Polen
nog uitbraken met vogelgriep bij pluimveebedrijven. Frankrijk meldde de
laatste drie weken 12 besmettingen bij bedrijven, Duitsland 10 en Polen 5.
In België raakte nog 1 bedrijf besmet de afgelopen drie weken. Daarnaast
werden in Italië (1), Finland (1), Zweden (1), Tsjechië (3), Estland (1),
Bulgarije (1) en Oekraïne (2) uitbraken gemeld bij bedrijven in de
afgelopen drie weken.
Bericht in Rusland van besmettingen met H5N8 bij mensen
Hoogpathogene vogelgriep is een bestrijdingsplichtige dierziekte in de
Europese Unie. Als er besmettingen geconstateerd worden, wordt een
bedrijf altijd geruimd. Bij ruimingen bij uitbraken van hoogpathogene
vogelgriepvirussen in Nederland worden altijd maximale voorzorgsmaatregelen genomen om besmetting van het bij de ruimingen betrokken
personeel te voorkomen, zoals het dragen van volgelaatsmasker en
speciale overalls. Daarnaast wordt ruimingspersoneel gevaccineerd met
een regulier griepvaccin. Het ruimingspersoneel, de veehouder, zijn gezin
en dierverzorgers worden gemonitord door de GGD en aan hen worden
virusremmers verstrekt.
Dit weekend verschenen er berichten in de media dat in Rusland in
december 2020 zeven personen, die op een pluimveebedrijf werkten,
besmet zouden zijn met HPAI H5N8. De berichten vermelden dat de
klachten van deze personen mild waren en dat er alleen aanwijzingen
waren voor dier mens besmetting en niet voor besmettingen tussen
mensen.
Eerder was al bekend dat sommige soorten vogelgriep in zeldzame
gevallen mensen kunnen infecteren. Volgens het RIVM gebeurt dit alleen
als er sprake is van direct en intensief contact tussen besmette dieren en
mensen zoals bij verzorgers van de dieren of bij mensen die betrokken zijn
bij ruimingen. Er zijn in Nederland geen gevallen bekend van met H5N8
besmette mensen. Het RIVM heeft de in Nederland circulerende
HPAI-virussen eerder beoordeeld en het zoönotisch potentieel van deze
virussen als laag beoordeeld. Meer informatie uit Rusland, via de
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), is nodig om deze berichten goed
te kunnen beoordelen. Zodra meer informatie bekend is, zal het RIVM hier
duiding aan geven.
Separatorvlees van pluimveevlees & Buro-advies
Eind vorig jaar heeft een vleesverwerkend bedrijf HPAI-virus aangetroffen
in een partij separatorvlees van pluimveevlees. Het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft naar aanleiding van deze melding
aan het Bureau Risicobeoordeling & Onderzoek (Buro) van de NVWA een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 807, nr. 234

2

beoordeling gevraagd van het risico voor de voedselveiligheid1. Buro
concludeert dat – gezien de Europese monitorings- en bestrijdingsplicht
en de hoge sterfte bij een HPAI-besmetting – er in Europa een zeer kleine
kans is dat met HPAI aviaire influenzavirussen besmet pluimveevlees in de
voedselketen terechtkomt. Buro duidt het aantreffen van AI-virus in een
partij separatorvlees daarom als een uitzonderlijke toevalstreffer. Door het
hanteren van een goede keukenhygiëne en het gebruikelijke koken of
verhitten van pluimveevlees voor consumptie, is de kans dat met HPAI
besmet pluimveevlees tot infecties van consumenten leidt volgens Buro
verwaarloosbaar. Door verhitting wordt het virus namelijk onschadelijk
gemaakt.
Separatorvlees mag niet als zodanig aan de consument verkocht worden
en mag alleen verwerkt worden in producten die vóór consumptie – door
het bedrijf of door de consument – worden verhit. Deze partij betrof het
type separatorvlees dat altijd door een bedrijf moet worden verhit. De
NVWA ziet erop toe dat deze partij in Nederland wordt verhit.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark

1

https://www.nvwa.nl/documenten/consument/eten-drinken-roken/vlees-en-vleesproducten/
risicobeoordelingen/advies-van-buro-over-de-risicos-voor-de-volksgezondheid-van-aviairinfluenzavirus-in-separatorvlees-van-pluimvee

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 807, nr. 234

3