Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1337

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT EN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 juni 2021
Bij brief van 3 juni jl. heeft uw Kamer informatie ontvangen over de
uitvoering van de motie van het lid Sjoerdsma c.s. (D66) (Kamerstuk
21 501-20, nr. 1668) die het kabinet verzoekt «aan te geven hoe iedere
Nederlander gratis de mogelijkheid kan krijgen om, ten behoeve van het
Europese digitaal Covid certificaat (DCC), zich deze zomer te laten testen
met een test naar keuze, waaronder een NAAT (PCR)-test, en de Kamer
hierover binnen twee weken te informeren» (hierna: motie Sjoerdsma
c.s.).1 In deze brief heeft het kabinet voor de afweging van de Kamer
uitdrukkelijk aandacht besteed aan de potentiële risico’s die de uitvoering
van deze motie meebrengt. Met deze brief informeert het kabinet uw
Kamer over de uitgangspunten voor de reizigers, de voortgang, de
financiële onderbouwing en de resterende risico’s van de uitvoering van
het project. Voor de financiële onderbouwing dient het kabinet met deze
brief een voorstel voor een suppletoire begroting in waarmee budget
wordt toegevoegd aan de begroting van IenW.
Voor de verdere inhoud, proces en de voortgang van de implementatie
van het DCC verwijs ik uw Kamer naar de komende Stand van zakenbrief
van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de voorliggende brief gaat het kabinet specifiek in op het testen van reizigers,
waaronder:
1. uitgangspunten voor de reiziger en een effectieve uitvoering vanaf
1 juli;
2. de voortgang per spoor;
3. de verwerking op de begroting van IenW;
4. de architectuur en de ICT-koppelingen;
5. slot.

1

kst-25295-1337
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 25 295, nr. 1293.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1337

1

Uitgangspunten voor de reiziger en een effectieve uitvoering vanaf 1 juli
a.s.
– Reizigers zijn zelf verantwoordelijk zich goed te informeren over de
COVID-situatie en de actuele maatregelen voor het inreizen in het land
van bestemming. Deze informatie is onder andere raadpleegbaar via
het portaal van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
– Omdat niet alle reizigers ten tijde van hun vertrek al de kans hebben
gehad zich (tijdig) te laten vaccineren, kan straks via een portaal een
afspraak voor een gratis test worden gemaakt.
– Reizigers kiezen zelf de testlocatie uit de lijst van de gecontracteerde
testaanbieders, of via de processen van de ANVR en de GGD.
– Reizigers ontvangen de testuitslag voor een NAAT (PCR)-test binnen
maximaal 24 uur nadat de test is afgenomen; Voor de antigeentest
geldt dat de testuitslag maximaal 3 uur nadat de test is afgenomen
beschikbaar dient te zijn; In beide gevallen geldt dat de testuitslag in
de CoronaCheck app beschikbaar moet zijn; In uitzonderingssituaties
kan de testuitslag inclusief de koppelcode ook op papier worden
meegegeven op de testlocatie.
De gecontracteerde testaanbieders declareren de kosten voor de
afgenomen testen bij de rijksoverheid. De door IenW gecontracteerde
testaanbieders mogen geen vergoedingen vragen aan de reiziger zelf.
Inschatting aantallen benodigde testen
Er zijn meerdere scenario’s uitgewerkt over het te verwachten aantal
testen voor de maanden juli en augustus. In alle scenario’s is rekening
gehouden met het Nederlandse vaccinatieschema en het feit dat een deel
van de mensen niet meer getest hoeft te worden omdat zij een herstelbewijs kunnen verkrijgen en de testvraag van Nederlandse en buitenlandse reizigers.
Op basis van de huidige inzichten is berekend dat in het meest pessimistische scenario de totale testvraag op 3,5 mln testen uitkomt voor de
periode juli t/m augustus. Dit is lager dan de vorige verwachting van ca.
4,9 mln benodigde testen.
In het derde kwartaal van 2019 reisden er volgens het CBS 9,1 miljoen
Nederlanders naar het buitenland. Uit een recent marktonderzoek en
signalen uit de reisbranche weten we dat 60% daarvan in dezelfde periode
in 2021 voornemens is op reis te gaan naar het buitenland. Een aantal
reizigers geeft daarbij aan liever hun reis uit te stellen totdat ze voldoende
zijn gevaccineerd dan zich te laten testen. Als we uitgaan van het huidige
vaccinatietempo zal ruim de helft van de reizigers met een vaccinatie- of
herstelbewijs op vakantie gaan. Daarbij is er nu rekening mee gehouden
dat vooral de jongere leeftijdsgroepen in juli en augustus op vakantie
zullen gaan. Juist die zijn dan veelal verplicht zich te laten testen. Dat leidt
ertoe dat er in het meest pessimistische scenario in de maanden juli en
augustus een groep van ongeveer 3,5 miljoen mensen gebruik zullen
maken van testen. Omdat de ontwikkeling van het virus en het reisgedrag
deze zomer erg onzeker zijn zal een datateam het testaanbod en de te
verwachte testvraag continue monitoren.
Voortgang per spoor
Zoals in de brief van 3 juni jl. is toegelicht zet het kabinet bij de uitvoering
van de motie Sjoerdsma c.s. in op drie sporen. Het betreft 1) het
vergoeden van testen die reizigers al hebben betaald (via de reisbranche),
2) het starten van een aanbesteding of Open House-constructie en 3) het
benutten van de testcapaciteit van een aantal GGD’en. De uiteindelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1337

2

uitvoering die het kabinet voorziet is een combinatie van deze drie sporen.
Per spoor wordt een stand van zaken gegeven:
1. Het vergoeden van testen die de reiziger heeft betaald (via de
reisbranche)
Het kabinet heeft de voorbije weken verschillende keren overlegd met
vertegenwoordigers van de reisbranche. De samenwerking met de
reisbranche wordt als prettig ervaren en het kabinet stelt de helpende
hand daarin op prijs. Er is geïnventariseerd of en op welke wijze de
afgenomen testen voor vertrekkende reizigers door de rijksoverheid
vergoed kunnen worden. Er zijn immers personen die al in een eerder
stadium van de mogelijkheid gebruik gemaakt hebben om via een
reisaanbieder een test vooraf te boeken en te betalen. Het kabinet is
voornemens om ook deze reeds betaalde testen te vergoeden, evenals
testen die in de komende weken/maanden worden geboekt in combinatie
met een reis via een reisbureau. Over de manier van vergoeden voor
vertrekkende reizigers vinden op moment van schrijven nog gesprekken
plaats en er wordt gewerkt aan een daarvoor bestemde subsidieregeling.
2. Het starten van een Open House-procedure:
Met de publicatie van een uitvraag aan de markt in de landelijke
dagbladen, een startbijeenkomst op 14 juni jl. en het beschikbaar stellen
van de benodigde minimum-eisen voor geïnteresseerden is de Open
House procedure gestart. Hiermee ligt het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat op koers om op 28 juni de contracten met de testaanbieders in
de markt te kunnen tekenen. Het gaat hierbij om testen die worden
afgenomen tussen 1 juli en 31 augustus.
Gratis testen zijn primair bedoeld voor reizigers die nog niet de kans
hebben gehad zich (tijdig) te laten vaccineren. Gelet op de urgentie, de
uitvoeringspraktijk en de juridische kaders wordt als definitie gehanteerd:
«Alle uitgaande reizigers die een testbewijs wensen om naar het
buitenland te reizen». Dit betekent dat ook reizigers die wel de kans
hebben gehad zich te laten vaccineren en niet EU-ingezeten in aanmerking
kunnen komen voor een gratis test.
Het kabinet vergoedt via de Open House dus per test. De commerciële
teststraat ontvangt per afgenomen test een vastgestelde vergoeding. De
commerciële teststraten die nu al open zijn en voldoen aan de vereisten
kunnen mee doen, het kan zijn dat ze daarvoor testcapaciteit gebruiken
die er al is (want er wordt nu ook al getest voor reizen). Naar aanleiding
van berichtgeving in de media over onbenutte testcapaciteit bij «Testen
voor Toegang» is onderzocht of deze ingezet kan worden voor het testen
van reizigers. Dit is juridisch gezien echter niet mogelijk, omdat de
doelgroep «reizigers» destijds niet is meegenomen in de aanbestedingsprocedure voor SON. Indien de capaciteit wel zou worden ingezet voor
reizigers dan zou dit een leiden tot mogelijke onrechtmatigheden in de
aanbesteding. Mogelijke aanbieders van testen die destijds niet hebben
meegedongen naar de aanbesteding voor Testen voor Toegang zouden
dan juridische procedures kunnen starten, omdat de rijksoverheid
onrechtmatig zou hebben geïntervenieerd in de markt. Deze testaanbieders konden immers niet weten dat het niet alleen zou gaan om testen
voor toegang, maar ook om de grotere groep reizigers. Wel wordt nog
onderzocht of de reeds aangeschafte niet-gebruikte antigeentesten ingezet
kunnen worden voor het testen van reizigers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1337

3

Prijzen PCR- en antigeentest
Het tijdelijke tarief voor de analyse van een PCR-test en de afnamekosten
is berekend op € 64,25. Er is gebruik gemaakt van de kennis van het
Ministerie van VWS en het feit dat de analyse kosten zijn vastgesteld op
€ 50 (in de eerdere kamerbrief werd nog uitgegaan van ongeveer € 70,–).
Het tarief voor het afnemen, analyseren en de testkits van de antigeentest
zijn berekend op € 19,25. Alle prijzen zijn inclusief btw (huidig tarief 0%).
3. Het benutten van de testcapaciteit van een aantal GGD’en:
De GGD’en leveren een bijdrage aan het inzetten van testcapaciteit voor
reizigers naar het buitenland tijdens de zomermaanden juli en augustus.
Het gaat om maximaal 35.000 testen per dag. Hiervoor worden verspreid
over Nederland normale en grote testlocaties ingezet (L en XL). Zo is
slechts een beperkt deel van de reguliere testcapaciteit beschikbaar voor
het testen van uitgaande reizigers. Het testen van reizigers gaat hierdoor
niet ten koste van het testen ter bestrijding van het coronavirus in
Nederland.
Verwerking begroting IenW
Om de budgettaire gevolgen van het vergoeden van testen, conform
bovengenoemde wijze, te verwerken, wordt een voorstel voor een
suppletoire begroting aan uw Kamer aangeboden waarmee budget vanuit
de rijksbegroting wordt toegevoegd aan de begroting van IenW. De
financiële gevolgen worden op dit moment ingeschat op € 249 mln. Dit is
gebaseerd op de maximale testvraag van 3,5 mln. en de PCR prijs van
€ 64,25. Tevens is hierin een opslag van 10% geraamd voor onvoorziene
omstandigheden en uitvoeringskosten (zoals begeleiding bij de Open
House). De uitputting van deze budgettaire raming is afhankelijk van de
daadwerkelijke ontwikkeling van de testvraag. Zoals aangegeven in mijn
vorige brief doet het kabinet een beroep op het tweede lid van artikel 2.27
van de Comptabiliteitswet 2016. Vooruitlopend op de suppletoire
begroting is begonnen met eerdergenoemde inhuur van SON om – vanuit
hun eigen ervaring om voor toegangstesten in een korte tijd testcapaciteit
te organiseren – te adviseren op de Open house. Hierbij is vanwege het
zeer korte tijdpad direct een opdracht aan SON verstrekt zonder daarvoor
een aanbesteding te doen. Dit deel van de opdrachtverlening is daarmee
mogelijk onrechtmatig. Dit is anders voor de Open House en de
vergoeding van testen via de Open House. Dit zal het kabinet na afloop
verantwoorden in het jaarverslag. Het kabinet blijft gedurende de
zomerperiode de ontwikkelingen in de noodzaak voor testen en de
budgettaire verwachtingen zorgvuldig monitoren. Verder worden door de
opslag van 10% voor uitvoeringskosten ook de kosten voor de doorontwikkeling van de DCC scan applicatie gedekt. Het gaat hierbij om kosten in
twee fasen. Fase 1: het valideren van de DCC en fase 2 het geautomatiseerd toetsen van de DCC aan de inreisregels van de landen van
bestemming. Samen wordt hiervoor circa 310.000 euro excl. BTW
begroot. Er lopen nog gesprekken tussen de betrokken ministeries of de
opslag ook kan voorzien in andere uitvoeringskosten.
Architectuur ICT-koppelingen
Een belangrijke uitdaging ligt in het tijdig ontwikkelen van adequate
koppelingen tussen de verschillende databases, de gebruikersinterfaces
en de scan apps voor controle. Uitgangspunt is de architectuur die
momenteel door VWS voor het DCC en de Corona Check App wordt
ingericht. In de uitvoering zullen de komende periode echter door
verschillende testaanbieders met ICT systemen van uiteenlopende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1337

4

kwaliteit koppelingen dienen te worden gemaakt. Door strenge kwaliteitsen privacyeisen te stellen aan ICT-systemen borgen we zo goed mogelijk
een adequate werking. De doorlooptijd van aansluitingen kan hierdoor
soms oplopen en dat kan ertoe leiden dat testaanbieders geweigerd
moeten worden.
Slot
Het kabinet merkt tot slot op dat het besluit om testen voor reizigers naar
het buitenland te vergoeden een tijdelijke oplossing betreft. Vanwege het
feit dat in de maanden juli en augustus nog niet iedereen de mogelijkheid
heeft gehad zich te laten vaccineren biedt het kabinet aldus een tijdelijke
oplossing aan door testen voor deze groep te vergoeden.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 1337

5