Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 286

Dierenwelzijn

29 683

Dierziektebeleid

Nr. 1207

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juli 2021
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de stand van zaken met
betrekking tot een aantal onderwerpen op het gebied van diergezondheid,
waaronder toezeggingen en moties. Eerst ga ik in op de onderwerpen die
samenhangen met de Europese diergezondheidsverordening. Vervolgens
ga ik in op een toezegging over de aanpak van het tekort aan dierenartsen,
de uitvoering van de roadmap Afrikaanse varkenspest, de audit van
Wageningen Bioveterinary Research, preventieve vaccinatie tegen
dierziekten en tot slot het Europese monitoringsprogramma op
Sars-Cov-2 bij specifieke diersoorten.
Nieuwe diergezondheidsregelgeving
Ter uitvoering van de motie van het lid Van Campen c.s. (Kamerstuk
35 398, nr. 17) informeer ik uw Kamer hierbij over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot de Europese en nationale diergezondheidsregelgeving.
Europees
Sinds 21 april jl. heeft de Europese Commissie een aantal gedelegeerdeen uitvoeringsverordeningen vastgesteld en gepubliceerd. Het gaat om de
volgende verordeningen1:
1. Gedelegeerde verordening (EU) nr. 2021/880 tot wijziging van
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 2020/686 van de Commissie tot
aanvulling van Verordening (EU) nr. 2016/429 van het Europees
Parlement en de Raad wat betreft de traceerbaarheids-,
diergezondheids- en certificeringsvoorschriften voor verplaatsingen
binnen de Unie van levende producten van bepaalde gehouden
landdieren.
1

kst-28286-1207
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Gepubliceerde verordeningen zijn te raadplegen via EUR LEX: https://eur-lex.europa.eu/
homepage.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

1

2. Gedelegeerde verordening (EU) nr. 2021/881 tot wijziging van
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 2020/689 tot aanvulling van
Verordening (EU) nr. 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad
wat betreft regels voor bewaking, uitroeiingsprogramma’s en de
ziektevrije status voor bepaalde in de lijst opgenomen ziekten en
nieuwe ziekten.
3. Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2021/934 tot vaststelling van bijzondere maatregelen ter bestrijding van klassieke varkenspest.
4. Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2021/963 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van de Verordeningen (EU) nr. 2016/429, (EU)
nr. 2016/1012 en (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad
wat betreft de identificatie en registratie van paardachtigen en tot
vaststelling van modelidentificatiedocumenten voor die dieren.
De verordeningen onder punt 1 en 2 betreffen aanpassingen van twee
gedelegeerde verordeningen die reeds van toepassing waren. Naderhand
is gebleken dat deze verordeningen op een aantal punten aanpassing
behoefden. Het betreft vooral technische aanpassingen en herstel van
enkele onvolkomenheden. De verordening onder punt 3 bevat specifieke
maatregelen ter bestrijding van klassieke varkenspest in de lidstaten
Bulgarije en Roemenië. Het gaat om maatregelen die voor 21 april ook al
van kracht waren en met deze verordening opnieuw zijn vastgesteld op
basis van de nieuwe diergezondheidsverordening (verordening (EU)
nr. 2016/429).
De verordening onder punt 4 betreft een uitvoeringsverordening die gaat
over de details voor het paardenpaspoort als onderdeel van het
identificatie- en registratie systeem (I&R) voor paardachtigen. In mijn brief
van 10 februari jl. (Kamerstuk 28 286, nr. 1172) heb ik uw Kamer over het
concept van deze uitvoeringsverordening geïnformeerd. De verordening
is rechtstreeks van toepassing en bevat met name gedetailleerde
operationele en technische eisen voor het paardenpaspoort. De verordening bevat enkele opdrachten aan de lidstaten die ook vragen om
nationale regels. Het gaat voornamelijk om technische eisen waar weinig
tot geen beleidsvrijheid bestaat, zoals het vaststellen van termijnen. Deze
zal ik opnemen in de Regeling houders van dieren. De wijzigingsregeling
zal ik op korte termijn vaststellen aangezien deze Europese uitvoeringsverordening vanaf 7 juli 2021 van toepassing is en Nederland er vanaf dat
moment uitvoering aan moet geven. De wijzigingsregeling zal ik niet
vooraf consulteren, omdat deze alleen bepalingen zal bevatten ter
uitvoering van deze Europese verordening en inhoudelijk aansluit op de
regelgeving en praktijk die Nederland eerder al had.
Naast deze recent gepubliceerde gedelegeerde- en uitvoeringsverordeningen werkt de Europese Commissie nog aan een aantal verordeningen
ter uitvoering van de diergezondheidsverordening. Een belangrijke
verordening zal de uitvoeringsverordening zijn die het mogelijk gaat
maken dat lidstaten uitzonderingen toestaan op de plicht om inrichtingen
met bepaalde diersoorten te registreren. In mijn brief van 6 april jl.
(Kamerstuk 28 286, nr. 1174) heb ik uw Kamer hierover geïnformeerd. Ik
heb van de Europese Commissie nog geen concept van dit voorstel
ontvangen. Het is dan ook nog niet duidelijk welke mogelijkheden de
lidstaten gaan krijgen om vrijstelling van de registratieplicht te verlenen.
Zoals ik in mijn brief van 6 april jl. heb aangegeven zal ik geen uitvoering
geven aan nieuwe registratieverplichtingen totdat er duidelijkheid is over
de derogatiemogelijkheden die deze verordening zal gaan bieden. Hier
heb ik voor gekozen om te voorkomen dat er nieuwe registratieverplichtingen worden ingesteld voor inrichtingen met bepaalde diersoorten of
diercategorieën, als voor hen op een later moment alsnog een uitzonde-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

2

ringsmogelijkheid komt te gelden. Zodra er meer duidelijkheid is over dit
onderwerp zal ik uw Kamer informeren.
Nationaal
In mijn brief van 6 april jl. (Kamerstuk 28 286, nr. 1174) heb informatie
gegeven over de nationale regelgeving die noodzakelijk is voor uitvoering
van de Europese diergezondheidsverordening. Op 21 april jl. is de
nationale regelgeving die op de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren
was gebaseerd ingetrokken en zijn alle benodigde nationale regels
gebaseerd op de Wet dieren. Zoals ik in mijn brief van 6 april heb
toegelicht heb ik, gezien de Europese deadline, de nationale regels
vastgesteld voordat de consultatie en uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoetsen (UHT) gereed waren.
De consultatie van de regeling is inmiddels afgerond en heeft 21 reacties
opgeleverd. RVO.nl en NVWA hebben inmiddels een UHT afgerond. Op
basis van de consultatie en de UHT stel ik momenteel aan een wijzigingsregeling op, waarin ik in de toelichting zal ingaan op de reacties uit de
consultatie en de toetsen. Deze zal naar verwachting na het zomerreces
gereed komen. Ik zal uw Kamer dan nader informeren over deze
wijzigingsregeling.
Tarieven I&R
Een deel van de kosten voor de uitvoering van de identificatie en
registratie van dieren en de registratie van inrichtingen waar dieren
worden gehouden (I&R) wordt gefinancierd door de betrokken
dierhouders. Mede op basis van het aantal registraties ontvangt een
houder van dieren een factuur van de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO). Door de nieuwe diergezondheidsverordening is het
nodig om het bestaande systeem van bekostiging van het I&R-systeem en
de bijbehorende tarieven tegen het licht te houden. Mogelijk worden
bepaalde algemene kosten anders verdeeld, omdat er nieuwe diersoorten
en inrichtingen aan het I&R-systeem toegevoegd zijn of worden. Dit is
mede afhankelijk van de ruimte die de uitvoeringsverordening gaat
bieden voor vrijstelling van de registratieverplichting, zoals ik hierboven
heb toegelicht. Het doel is altijd om de kosten voor de uitvoering van I&R
evenredig bij de verschillende sectoren in rekening te brengen. Ik
onderzoek op dit moment hoe de toekomstige tarieven tegen die
achtergrond bepaald kunnen worden. Dit kan betekenen dat er tarieven
komen voor diersoorten die zijn toegevoegd aan het I&R-systeem, maar
ook dat de tarieven voor de bestaande diersoorten zullen worden
aangepast.
Wanneer de tarieven worden vastgesteld, zullen deze in de Regeling
tarieven identificatie en registratie Wet dieren worden opgenomen. Net
als nu het geval is, zullen dit maximale tarieven zijn. Indien de uitvoeringskosten in een bepaald jaar minder blijken te zijn, wordt niet meer dan de
werkelijke kosten in rekening gebracht. Wanneer de kosten hoger
uitvallen, dan is het niet mogelijk om meer dan de maximaal vastgestelde
tarieven in rekening te brengen. Over de uitkomst van mijn analyse en de
eventuele aanpassingen van de tarieven zal ik alvorens het doorvoeren
van wijzigingen in gesprek gaan met de betrokken sectoren.
Draaiboeken
De nieuwe diergezondheidsverordening leidt er ook toe dat de bestaande
beleids- en uitvoeringsdraaiboeken geactualiseerd worden. In de motie
van het lid Van der Plas (Kamerstuk 35 398, nr. 19) wordt het kabinet
verzocht om alle beleids- en uitvoeringsdraaiboeken zo spoedig mogelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

3

op rijksoverheid.nl openbaar te maken en jaarlijks actueel te houden en te
bewaken, en voor het zomerreces de Kamer een overzicht te geven van
alle huidige draaiboeken die voorzien zijn van een laatste versiedatum.
De aanpassing van de draaiboeken is momenteel gaande. LNV zorgt voor
actualisatie van de beleidsdraaiboeken en de NVWA actualiseert de
uitvoeringsdraaiboeken op basis van de diergezondheidsverordening en
de beleidsdraaiboeken. Lidstaten moeten draaiboeken hebben voor de
ziekten die in verordening (EU) nr. 2018/1882 opgenomen zijn in categorie
A, zoals MKZ en KVP. Dat zijn ziekten waartegen lidstaten op basis van de
diergezondheidsverordening verplicht zijn maatregelen te treffen. Naast
de categorie A ziekten zijn er ook draaiboeken nodig voor de ziekte van
Aujeszky (ZvA) en Q-koorts. ZvA is een besmettelijke dierziekte die is
opgenomen in de categorie C van verordening (EU) nr. 2018/1882.
Categorie C bevat ziekten waar lidstaten een optionele vrijstatus voor
kunnen krijgen. Een uitbraak moet bestreden worden om de vrijstatus te
kunnen behouden. Nederland heeft een vrijstatus voor ZvA en daarom is
er ook voor ZvA een draaiboek nodig.
Q-koorts is Europees alleen een meldingsplichtige ziekte waarvoor het
niet verplicht is maatregelen te treffen (categorie E van verordening (EU)
nr. 2018/1882). Gezien de specifieke situatie in Nederland acht ik een
draaiboek voor de bestrijding van Q-koorts nodig.
Er komt een generiek dierziektedraaiboek dat in zijn algemeenheid ingaat
op de crisisorganisatie, crisiscommunicatie en de verschillende Europese
en nationale maatregelen. Daarnaast worden er per dierziekte specifieke
draaiboeken opgesteld, waar per dierziekte nader in gegaan wordt op de
nodige maatregelen. Het actualiseren van de draaiboeken op basis van de
diergezondheidsverordening en recente wetenschappelijke inzichten zal
gefaseerd worden gedaan. Hierbij geef ik prioriteit aan het generieke
draaiboek, samen met de draaiboeken voor klassieke varkenspest en
Afrikaanse varkenspest (KVP/AVP), mond-en-klauwzeer (MKZ), Afrikaanse
Paardenpest (APP), Kwade droes en Q-koorts. Verschillende sectorpartijen
hebben inmiddels de mogelijkheid gekregen reactie te geven op
concepten van deze draaiboeken. Het streven is de draaiboeken voor deze
ziekten eind augustus af te ronden en te publiceren. De draaiboeken voor
hoog-pathogene aviaire influenza (HPAI), Newcastle disease (ND), ziekte
van Aujeszky (ZvA) en Rift Valley Fever zullen naar verwachting medio
oktober 2021 worden gepubliceerd. Vervolgens zijn er nog een vijf
draaiboeken voor dierziekten die zelden tot nooit of heel lang geleden in
de EU zijn aangetroffen. Deze draaiboeken zullen volgens planning in
december 2021 gereed zijn voor publicatie.
Dierenartsen tekort
Een goede aansluiting van vraag naar en aanbod van dierenartsen is van
maatschappelijk belang. Dierenartsen vervullen belangrijke taken in het
kader van publieke belangen als diergezondheid, dierenwelzijn, voedselveiligheid en volksgezondheid. Het gaat hierbij zowel om praktiserende
dierenartsen als om dierenartsen die bijvoorbeeld bij de NVWA werken, of
in het onderwijs, onderzoek of beleid Daarnaast kan een disbalans tussen
vraag en aanbod ook effect hebben op de belasting van de dierenartsen
die nu actief zijn. Er zijn diverse signalen dat vraag en aanbod op de
diergeneeskundige arbeidsmarkt, met name bij de NVWA en in de praktijk,
niet goed in balans zijn. Tijdens het plenaire debat van 13 februari 2020
over de NVWA heb ik met uw Kamer gesproken over de problemen met
het vervullen van de vacatures voor toezichthoudende dierenartsen.
Tijdens dat debat heb ik toegezegd met mijn collega van OC&W in overleg
te treden over de mogelijkheid om de numerus fixus van de opleiding
Diergeneeskunde te verhogen. Uit dit overleg met OC&W bleek dat het op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

4

dit moment zo is geregeld dat niet de Minister van OC&W, maar de
onderwijsinstelling de capaciteit van het aantal toe te laten studenten
bepaalt. Het afstemmen van het onderwijsaanbod op de behoefte van de
arbeidsmarkt behoort tot de reguliere taak van de onderwijsinstellingen,
in dit geval de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht (FD).
Ik ben daarom over dit vraagstuk in overleg gegaan met de FD. Daarnaast
heb ik, om meer zicht op de problematiek te krijgen, de WUR opdracht
gegeven een inventarisatie te doen naar het aantal dierenartsen dat in
Nederland werkzaam is. In januari 2021 is dit onderzoek gepubliceerd en
aan uw Kamer toegestuurd (Kamerstuk 33 835, nr. 179).
Op basis van deze inventarisatie heb ik in overleg met de FD besloten om
een verdiepend onderzoek te laten uitvoeren naar vraag en aanbod op de
arbeidsmarkt van dierenartsen en de relevante trends die van invloed zijn
op de gewenste capaciteit van de beroepsgroep. Op basis van dat
onderzoek zal ik met betrokken partijen kijken welke mogelijkheden er zijn
om de balans tussen vraag en aanbod te verbeteren. Het mogelijk
verhogen van de numerus fixus zal daarin worden meegenomen. De
uitkomsten van dit onderzoek worden in het eerste kwartaal van 2022
verwacht. De FD heeft vanuit haar verantwoordelijkheid als onderwijsinstelling de afgelopen tijd al diverse stappen gezet om het aantal
afgestudeerde dierenartsen te verhogen en de aansluiting op de arbeidsmarkt te verbeteren. Ten eerste is er een zij-instroom traject voor de
master Diergeneeskunde opgezet, zodat studenten met een specifieke,
geaccrediteerde buitenlandse bachelor Diergeneeskunde en studenten
met een bachelor Animal Sciences van de WUR onder voorwaarden in
kunnen stromen. De FD ontwikkelt in samenwerking met de NVWA extra
keuze-onderwijs. Begin dit jaar is er een raamplan voor een vernieuwde
masteropleiding gepubliceerd. Een van de doelen van deze vernieuwde
masteropleiding is om de studenten nog beter voor te bereiden op het
beroepsveld, om daarmee voortijdige uitval in het begin van de carrière te
helpen voorkomen. Ook heeft de FD de afgelopen periode sterk in gezet
op de ontwikkeling van Onderwijs voor Professionals. Deze initiatieven
van de FD hebben als doel een betere aansluiting van de opleiding op de
vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen.
Roadmap Afrikaanse varkenspest
Op 29 mei 2020 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de Roadmap
«preventie Afrikaanse varkenspest» en de daarin opgenomen acties en
aanbevelingen voor de vier verschillende thema’s (Kamerstuk 29 683,
nr. 251). Inmiddels zijn stappen ter uitvoering van de roadmap gezet,
waarover ik u graag informeer. De samenwerking tussen de deelnemers in
de taskforce verloopt voorspoedig, maar vanwege de coronacrisis heeft
de uitvoering van acties vertraging opgelopen. In thema 1 (de varkenshouderij) is de hygiënescan, gericht op het verbeteren van de bioveiligheid op varkenshouderijen, opgesteld en wordt deze geïmplementeerd.
Ook zijn de bioveiligheidsvoorschriften in het private kwaliteitssysteem
IKB (Integrale Keten Beheersing) aangescherpt. Daarnaast zijn in
samenwerking met de hobbyvarkensvereniging de hobbyvarkenshouders
op verschillende manieren benaderd over het registreren van hun dieren
en over verbeteren van de voorlichting over de risico’s van AVP.
In thema 2 (het beheer van wilde zwijnen) zijn de provincies gestart met
de risicoanalyse en het ontwikkelen van maatwerk van de verschillende
gebieden met wilde zwijnen en de daaraan gekoppelde gebiedsgerichte
aanpak. Tevens melden de betrokken provincies dat het gebruik van
nachtkijkers in het kader van de beheermethoden is geoptimaliseerd. In
thema 3 (menselijk handelen) is een aantal workshops over communicatie
georganiseerd om verdere informatievoorziening over de risico’s van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

5

verspreiding van AVP te ontwikkelen en te verbeteren. Tijdens het AO over
dieren in de veehouderij van 29 oktober 2020 9Kamerstukken 28 286 en
28 973, nr. 1136) heb ik toegezegd om met de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat te bekijken hoe meer voorlichting kan worden gegeven aan
Oost-Europese chauffeurs ter voorkoming van verspreiding van de
Afrikaanse varkenspest. Deze toezegging heb ik binnen dit thema
opgepakt. Ik heb met Rijkswaterstaat een aantal opties besproken, onder
andere suggesties uit een van de workshops. Er is afgesproken dat het
zogenoemde preventieteam samen met RWS kijkt op welke parkeerplaatsen nog informatieborden geplaatst moeten worden en of de teksten
geactualiseerd moeten worden. Aangezien het van belang is hier
aandacht voor te houden blijf ik hierover met RWS contact houden.
In het kader van thema 4 (bestrijden aan de bron) heeft mijn ministerie op
ambtelijk niveau contact gezocht met collega’s in aan Nederland
grenzende Duitse deelstaten om informatie uit te wisselen. Er is
afgesproken om dit contact te continueren om zo van elkaar te kunnen
blijven leren en elkaar snel te kunnen benaderen in geval van grensoverschrijdende besmettingen.
Via internationale overlegstructuren zoals het Standing Committee on
Plants, Animals, Food and Feed (SCOPAFF) en het overleg van de Chief
Veterinary Officers (CVO) wordt regelmatig aandacht besteed aan de
situatie in Europese lidstaten en de bestrijding van de ziekte. De reguliere
overleggen van LNV met het preventieteam en met de provincies blijft
voorlopig in stand. De acties uit de roadmap worden de komende
maanden met betrokken partijen verder uitgewerkt en uitgevoerd. Tevens
houd ik de actuele veterinaire situatie met betrekking tot AVP nauwlettend
in de gaten.
Audit Wageningen Bioveterinary Research
Tijdens het AO over dieren in de veehouderij van 29 oktober 2020 heb ik
toegezegd uw Kamer te informeren over uitkomsten van de onafhankelijke audit van het laboratorium Wageningen Bioveterinary Research
(WBVR). Deze audit wordt uitgevoerd naar aanleiding van de uitspraak
van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) op 7 januari 2020
over mond- en klauwzeer in Kootwijkerbroek. In mijn brief aan uw Kamer
terzake van 7 januari 2020 (Kamerstuk 27 622, nr. 148) heb ik aangegeven
dat het laboratorium WBVR geaccrediteerd is en continu werkt aan het
verbeteren van de werkprocessen en methoden, maar dat ik het belangrijk
vind dat hun werkwijze daarnaast nogmaals onafhankelijk in een audit
wordt beoordeeld. Ik heb drie experts bereid gevonden deze audit uit te
voeren. De uitvoering van de audit is door corona vertraagd, en zal kort na
de zomer worden gepland. Over de resultaten van de audit zal ik u daarna
informeren.
Preventieve vaccinatie tegen dierziekten
In de motie van de leden Tjeerd de Groot en Van Campen (Kamerstuk,
35 398, nr. 14) wordt de regering verzocht zich samen met de sector in te
zetten voor preventieve vaccinatie als onderdeel van het diergezondheidsinstrumentarium, inclusief de handelsaspecten daarvan. Ter uitvoering
van deze motie is als start deze zomer een gesprek gepland met de
pluimveesectoren om hun visie op en standpunten ten aanzien van
preventieve vaccinatie tegen aviaire influenza te horen en hier het gesprek
met hen over te voeren. Enkele farmaceutische bedrijven hebben
aangegeven de ontwikkeling van een vogelgriepvaccin op te willen
pakken. De situatie met betrekking tot vogelgriep in Europa maakt dat ook
op Europees niveau vaccinatie tegen vogelgriep op de agenda staat.
Onder andere in de vergadering van de CVO’s is hier recent over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

6

gesproken. De Europese Commissie heeft de CVO’s geïnformeerd over de
juridische mogelijkheden die er momenteel zijn voor de inzet van
preventieve vaccinatie tegen vogelgriep. Er gelden diverse regels en
randvoorwaarden voor de inzet van preventieve vaccinatie. De Europese
Commissie heeft aangegeven te onderzoeken welke aanpassingen van het
juridisch kader er mogelijk zijn. Tevens zal de Europese Commissie een
wetenschappelijke analyse over vaccinatie vragen aan de European Food
Safety Authority (EFSA) om de technische mogelijkheden van vaccinatie
te kunnen beoordelen. Voor andere dierziekten zal ik – ter uitvoering van
de motie – met sectorpartijen het gesprek voeren over hun standpunten
met betrekking tot preventieve vaccinatie. Ik zal uw Kamer, zodra er op dit
gebied nieuwe ontwikkelingen zijn, weer informeren.
Europees monitoringsprogramma SARS-CoV-2 bij enkele specifieke diersoorten
Op 12 mei 2021 is uitvoeringsbesluit (EU) nr. 2021/788 vastgesteld. Dit
besluit regelt dat lidstaten moeten monitoren en rapporteren over
besmetting met Sars-CoV-2 bij gehouden en in het wild levende nertsen,
andere marterachtigen en wasbeerhonden. Het besluit is onder andere
van toepassing op locaties waar meer dan 500 volwassen dieren van deze
soorten gehouden worden. Hier hoeft Nederland geen uitvoering aan te
geven gezien het verbod op de pelsdierhouderij. Het besluit ziet ook in
bredere zin rapportage over Sars-CoV-2 bij deze diersoorten. Sars-CoV-2 is
daarom voor deze diersoorten in de Regeling diergezondheid aangewezen. Daarmee moeten houders, dierenartsen en laboratoria verdenkingen van besmetting melden. Voor in het wild leven dieren geldt
daarnaast dat het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) signalen over
ziekten onder in het wild levende dieren onderzoekt. Eventuele besmettingen kunnen ook op die manier ontdekt worden.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1207

7