Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z07616
Vragen van de leden Van Raan en Teunissen (beiden PvdD) aan de
Staatssecretaris van Financiën en de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over mensenrechtenschending, milieuvervuiling
en belastingontwijking door oliebedrijf Pluspetrol (ingezonden 10 mei 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Oliebedrijf Pluspetrol weigert Nederlandse
bemiddeling in conflict over milieuvervuiling en belastingontwijking»?1
Vraag 2
Bent u bekend met de OESO Due Diligence Handreiking voor Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen2, een set overheidsverwachtingen mede ontwikkeld en ondersteund door Nederland op internationaal niveau, waarin
bedrijven worden geacht hun medewerking te verlenen in zaken die
ontvankelijk worden verklaard door het Nederlandse Nationaal Contactpunt
(NCP) van de OESO?
Vraag 3
Welke consequenties zouden volgens u moeten worden verbonden aan het
niet meewerken?
Vraag 4
Vindt u dat bedrijven die OESO-richtlijnen schenden moeten kunnen
profiteren van faciliteiten die de Nederlandse overheid biedt, zoals exportkredietverzekeringen en handelsmissies?
Vraag 5
Bent u bekend met het feit dat er inmiddels drie Nederlandse oliebedrijven
zijn die geweigerd hebben hun medewerking aan het Nederlandse NCP te
verlenen in zaken die het NCP ontvankelijk heeft verklaard?

1

Trouw, 20 april 2021, «Oliebedrijf Pluspetrol weigert Nederlandse bemiddeling in conflict over
milieuvervuiling en belastingontwijking», (https://www.trouw.nl/cs-b0787825)
2
OESO Due Diligence Handreiking voor IMVO, https://www.oesorichtlijnen.nl/oeso-richtlijnen/
due-diligence-test/documenten/publicatie/2019/06/06/oeso-due-diligence-handreiking-voormvo-nls

kv-tk-2021Z07616
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 6
Bent u het er mee eens dat deze kwestie bevestigt dat het huidige overheidsbeleid rondom internationaal verantwoord ondernemen, gericht op vrijwillige
maatregelen, dringend aangevuld moet worden met stevige internationaal
maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO)-wetgeving in Nederland?
Vraag 7
Heeft het ministerie sinds de indiening van de klacht tegen Pluspetrol bij het
NCP in maart 2020 activiteiten ondernomen om Pluspetrol aan te sporen deel
te nemen aan een bemiddelingsproces? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Op eerdere schriftelijke vragen over Pluspetrol3 werd geantwoord dat het
kabinet voornemens was te rappelleren bij de olie- en gassector, in de
verwachting dat een plan van aanpak beschikbaar komt voor Internationaal
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO); heeft u dat rappel gedaan
en hoe is daarop gereageerd?
Vraag 9
In antwoord op eerdere vragen over Pluspetrol antwoordde u dat er geen
zicht is op hoe vaak het voorkomt dat geldstromen zoals rente en royalty’s
van Nederland via Luxemburg of een ander land naar laagbelastende of
niet-coöperatieve staten lopen, aangezien dit niet in de beschikbare statistieken kan worden meegenomen; waarom is dat niet mogelijk?
Vraag 10
Wanneer een bedrijf haar geldstromen zo aanpast dat ze niet meer naar een
laag-belastende jurisdictie gaan, maar naar Luxemburg, zou dat een reden
kunnen zijn om een informatieverzoek te doen bij de Luxemburgse belastingdienst om te zien of Luxemburg slechts als tussenliggende schakel is
toegevoegd?
Vraag 11
Kunt u inzicht geven in hoe vaak een antimisbruikbepaling voor de conditionele bronbelasting op rente en royalty’s is ingeroepen, waardoor er een
bronbelasting wordt geheven?
Vraag 12
Zou het de aanpak van belastingontwijking ten goede komen wanneer van
alle landen waarmee Nederland een belastingverdrag heeft wordt verlangd
dat in die landen jaarverslagen worden gepubliceerd?
Vraag 13
Houdt u bij de ontwikkeling van «bouwstenen» voor de reikwijdte van
wetgeving voor maatschappelijk verantwoord ondernemen rekening met
grote bedrijven die een hoofdkantoor in Nederland hebben, maar hier weinig
of geen personeel hebben («brievenbusmaatschappijen»)?
Vraag 14
Wordt er overwogen om in de bouwstenen voor nieuw IMVO-beleid ook weer
een bemiddelingsinstrument of klachtenmechanisme op te nemen? Zo ja, is
er in de plannen voor dit nieuwe beleid sprake van een stevig sanctieregime
wanneer bedrijven niet meewerken, of wordt ook hier uitgegaan van de
«vrijwillige medewerking» van bedrijven?
Vraag 15
Deelt u de mening dat deze zaak tekenend is voor de tekortkomingen van een
systeem waarin gepoogd wordt bedrijven achteraf verantwoordelijk te
houden, vaak zonder succes? Erkent u dat een systeem waarbij vervuiling van
de leefomgeving bij voorbaat al verboden is, bijvoorbeeld middels ecocidewetgeving, een effectievere manier is om ervoor te zorgen dat lokale
gemeenschappen niet langer slachtoffer worden van de vervuilende
activiteiten van (o.a. Nederlandse) bedrijven?
3

Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2568.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2

Vraag 16
Herinnert u zich dat u in uw reactie op de initiatiefnota Behoud het Woud4
stelde dat Nederland de bescherming van inheemse volkeren hoog in het
vaandel heeft staan en hierbij bijdraagt middels ambassades en subsidiefondsen? Erkent u dat het effect van deze inzet minimaal is zolang (Nederlandse)
bedrijven de leefomgeving van lokale gemeenschappen ongestraft kunnen
vervuilen? Bent u bereid stappen te nemen om inheemse volkeren beter te
beschermen? Zo ja, welke stappen gaat u nemen?
Vraag 17
Kunt u op een logische manier uit de vele IMVO-schendingen de conclusie
trekken dat er voldoende sancties of andere afdwingbare maatregelen zijn om
bedrijven aan hun IMVO-verantwoordelijkheden te houden? Kunt u deze
vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
Vraag 18
Hoeveel IVMO-schendingen mogen er van u nog plaatsvinden voordat u het
tijd vindt dat er sancties of andere afdwingbare MVO-maatregelen worden
genomen?
Vraag 19
Onder welke omstandigheden kunnen sancties of andere afdwingbare
maatregelen worden gesteld bij het in gebreke blijven van het naleven van
OESO-richtlijnen?

4

Kamerstuk 35 327, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

3