Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1472
Vragen van de leden Omtzigt (CDA), Van der Linde (VVD), Bruins
(ChristenUnie), Stoffer (SGP), Tony van Dijck (PVV), Leijten (SP), Baudet
(FvD) en Van Rooijen (50PLUS) aan de Minister van Financiën over de brief
van de Minister van Financiën d.d. 5 februari 2019 over het op handen zijnde
akkoord betreffende het Pan-Europees Persoonlijk Pensioenproduct (PEPP)
(ingezonden 6 februari 2019).
Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 8 februari 2019).
Vraag 1
Kunt u aangeven wanneer een definitief akkoord over het Pan-Europees
Persoonlijk Pensioenproduct (PEPP) wordt vastgesteld in de Europese Raad?
Antwoord 1
Het Roemeense voorzitterschap is voornemens het onderhandelaarsakkoord
te agenderen voor de Coreper van 13 februari a.s. Zoals is toegelicht in mijn
brief van 5 februari jl., heeft Nederland bij het voorzitterschap aangekondigd
niet te kunnen instemmen met het onderhandelaarsakkoord.
Vraag 2
Kunt u aangeven welke gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen zijn
opgenomen in het onderhandelaarsakkoord?
Antwoord 2
PEPP kenmerkt zich als een derde pijler pensioenproduct. De PEPPverordening bevat maatregelen om te komen tot een derde pijler pensioenproduct waarvan een aantal productkenmerken is gestandaardiseerd op
Europees niveau. De gedelegeerde handelingen hebben betrekking op
producten die als een PEPP worden aangeboden en strekken zich dus niet uit
tot andere onderdelen van de pensioenmarkt.
Nederland was kritisch ten aanzien van de grondslagen voor gedelegeerde
en/of uitvoeringshandelingen in het oorspronkelijke voorstel van de Europese
Commissie voor een PEPP-verordening. Gedurende de onderhandelingen
over dit voorstel heeft Nederland zich dan ook tegen deze grondslagen verzet.
Dit heeft er echter niet toe geleid dat het aantal grondslagen voor gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen is verminderd.
In het thans voorliggende onderhandelaarsakkoord is sprake van drie
grondslagen voor een gedelegeerde handeling van de Europese Commissie.

ah-tk-20182019-1472
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Bij de totstandkoming van deze gedelegeerde regelgeving dient de Europese
Commissie experts uit de individuele lidstaten te betrekken.
1) In de eerste plaats dient de Europese Commissie in een gedelegeerde
handeling de aanvullende informatie te specificeren die aanbieders van
een PEPP aan de nationale toezichthouder moeten verstrekken in het
kader van het (doorlopend) toezicht.
2) Daarnaast is voorgesteld dat de Europese Commissie het maximum
percentage dat op grond van de voorgestelde verordening zal gelden
voor de kosten die aan een «basis PEPP» mogen worden verbonden kan
wijzigen, indien dat nodig is om de markttoegang voor aanbieders van
een PEPP te waarborgen.
3) Tot slot voorziet het onderhandelaarsakkoord in een verplichting voor de
Europese Commissie om nader uit te werken wanneer er sprake is van
een significante zorg omtrent de bescherming van spaarders die gebruik
maken van een PEPP. In die gevallen kan EIOPA, zij het onder voorwaarden, een PEPP tijdelijk van de markt weren («product interventie
bevoegdheid»).
Daarnaast is er in het onderhandelaarsakkoord voorzien in negen gevallen
waarin EIOPA ontwerpen voor technische regulerings- of uitvoeringsnormen
dient op te stellen, die vervolgens door de Europese Commissie worden
vastgesteld. Zo wordt van EIOPA verlangd dat zij de vereisten aan het «key
information document», de informatie die voorafgaand aan het aanbieden
van een PEPP beschikbaar moet worden gesteld, nader invult, dat zij
specificeert in welke gevallen dit document moet worden herzien en op welke
wijze dit document aan de spaarders moet worden verstrekt. Daarnaast dient
EIOPA in een ontwerp voor technische reguleringsnormen regels te formuleren op basis waarvan de veronderstellingen van pensioenprojecties kunnen
worden bepaald en waarop spaarders hun pensioenopbouw bij gebruikmaking van een PEPP baseren. EIOPA dient ook de aanvullende informatie uit te
werken die een aanbieder van een PEPP aan de individuele spaarder dient te
verstrekken in een zogenaamd «PEPP benefit statement». Een andere
grondslag betreft het format voor rapportages van aanbieders van een PEPP
aan de nationale toezichthouders. Daarnaast dient EIOPA in een ontwerp voor
technische reguleringsnormen het type kosten te bepalen dat aan een PEPP
kan worden verbonden, alsmede de (minimum) criteria vast te stellen die
moeten gelden voor de risicobeheertechnieken die door een aanbieder van
een PEPP in acht moeten worden genomen. Tot slot voorziet het onderhandelaarsakkoord in een grondslag op grond waarvan EIOPA nader zal uitwerken
hoe de nationale toezichthouders op aanbieders van PEPP samenwerken en
informatie uitwisselen met elkaar. In al deze gevallen dienen de ontwerpen
voor technische regulerings- of uitvoeringsnormen vervolgens door de
Europese Commissie te worden vastgesteld.
Vraag 3
Klopt het dat door de gedelegeerde regelgeving, de mogelijkheid bestaat dat
er regels worden opgesteld die het Nederlandse pensioenstelsel kunnen
raken, zonder dat Nederland daar nog invloed op kan uitoefenen?
Antwoord 3
Zoals ik in mijn brief van 5 februari jl. heb toegelicht, zal het onderhandelaarsakkoord voor de totstandkoming van de PEPP-verordening geen invloed
hebben op het tweedepijlerstelsel in Nederland. De PEPP verordening heeft
ook geen invloed op andere derde pijlerpensioenproducten, als die niet als
PEPP worden aangeboden.
Dat geldt ook voor de grondslagen voor gedelegeerde en uitvoeringshandelingen die in het onderhandelaarsakkoord zijn opgenomen. Deze gedelegeerde regelgeving is niet van invloed op de bestaande onderdelen van ons
Nederlandse pensioenstelsel.
Dat neemt echter niet weg dat Nederland kritisch is ten aanzien van de in het
onderhandelaarsakkoord opgenomen grondslagen voor gedelegeerde
regelgeving. De rol van de Raad en het Europees Parlement bij de totstandkoming van gedelegeerde handelingen is beperkt. Die beperkte betrokkenheid is
naar mijn oordeel niet in alle gevallen gewenst of gepast. Zo vergt een aantal
onderwerpen waarvoor in gedelegeerde regelgeving is voorzien niet alleen
een technische afweging. Dat is bijvoorbeeld het geval bij het uitwerken van
het criterium dat sprake moet zijn van een significante zorg over de bescher-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

ming van spaarders die gebruik maken van een PEPP, hetgeen een voorwaarde is voor de inzet van de product interventie bevoegdheid van EIOPA.
Het aantal grondslagen voor gedelegeerde en uitvoeringshandelingen is dan
ook één van de redenen waarom Nederland niet kan instemmen met het
onderhandelaarsakkoord.
Vraag 4
Klopt het dat Nederland in onderhandelingen over PEPP, vier voorwaarden
heeft gesteld om PEPP te verbeteren, maar dat niet aan alle vier de voorwaarden is voldaan?
Antwoord 4
Zoals het kabinet eerder heeft aangegeven, is het kabinet van mening dat de
PEPP-verordening een beperkte meerwaarde heeft voor het pensioenaanbod
in Nederland.
Daarnaast had Nederland vier prioriteiten in de onderhandelingen over het
voorstel voor de PEPP-verordening. In de eerste plaats gold als uitgangspunt
dat de PEPP-verordening geen invloed zou moeten hebben op de verplichtstelling in de tweede pijler. Daarnaast zou de PEPP-verordening niet mogen
ingrijpen in de nationale fiscale stelsel. Nederland had als derde prioriteit dat
er geen rol zou moeten worden toegekend aan EIOPA als directe toezichthouder op aanbieders van PEPP. Tot slot gold als vierde prioriteit dat het aantal
grondslagen voor gedelegeerde of uitvoeringshandelingen in het voorstel zou
moeten worden teruggebracht.
Het klopt dat het onderhandelaarsakkoord niet aan alle vier de Nederlandse
prioriteiten tegemoetkomt. Hoewel Nederland zich daar tijdens de onderhandelingen voor heeft ingespannen, is het aantal grondslagen voor gedelegeerde regelgeving in het onderhandelaarsakkoord niet verminderd. Zie in dit
licht ook de beantwoording van de vragen 2 en 3. Daarnaast heeft EIOPA
weliswaar geen doorlopende rol in het directe toezicht op aanbieders van
PEPP, maar is aan EIOPA wel een zogenaamde productinterventiebevoegdheid toegekend. Onder omstandigheden kan EIOPA tijdelijk het aanbieden van
een specifiek PEPP-product verbieden. Bovendien zijn er verschillende
verplichtingen in het voorstel opgenomen voor EIOPA om door middel van
technische reguleringsnormen nadere invulling te geven aan bepalingen uit
het onderhandelaarsakkoord die betrekking hebben op het werk van de
nationale toezichthouders.
Het onderhandelaarsakkoord komt wel tegemoet aan de eerste twee
prioriteiten: de PEPP-verordening zal geen invloed hebben op de Nederlandse
tweede pijler en het akkoord bevat ook geen fiscale bepalingen.
Vraag 5
Bent u bereid om gezien mogelijke gevolgen voor het Nederlandse pensioenstelsel, volgens de wens van de fracties van de ondertekenaars van deze
vragen, u in Europees verband namens Nederland tegen de PEPPverordening uit te spreken?
Antwoord 5
Zoals ik in mijn brief van 5 februari jl. heb aangekondigd, heb ik gisteren aan
het Roemeense voorzitterschap kenbaar gemaakt dat Nederland op Coreper
aanstaande woensdag niet kan instemmen met het onderhandelaarsakkoord
inzake de PEPP-verordening. Tijdens Coreper op 13 februari a.s. zal in een
stemverklaring worden gemeld om welke redenen Nederland niet kan
instemmen. Die redenen heb ik in mijn brief van 5 februari jl., alsmede met
de beantwoording van voorgaande vragen, toegelicht. In het tot uitdrukking
brengen van de Nederlandse stem zal het kabinet het oordeel van de Kamer
uiteraard nadrukkelijk meewegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3