Bijlage Onderbouwing en Evaluatie van het voorstel (CW3.1)
Kabinetsreactie op AIV-advies “Nederland en de wereldwijde aanpak van COVID-19”
Op basis van Artikel 3.1 in de Comptabiliteitswet wordt bij voorstellen een toelichting verwacht op
nagestreefde doelstellingen, doeltreffendheid, doelmatigheid, ingezette beleidsinstrumenten en
financiële gevolgen voor het Rijk en, waar mogelijk, maatschappelijke sectoren. Voorstellen die tot
een substantiële beleidswijziging leiden dienen ook een evaluatieparagraaf te bevatten conform de
motie Van Weyenberg en Dijkgraaf. Met deze bijlage wordt invulling gegeven aan de vereiste
toelichtingen, die mogelijk verder worden aangevuld bij opvolgende Kamerbrieven. Deze bijlage is
onderdeel van een pilot die in het kader van de operatie Inzicht in Kwaliteit wordt uitgevoerd om de
vindbaarheid van de vereiste toelichtingen te vergroten.
Onderdeel
Nagestreefde doelen

Toelichting
Dit steunpakket draagt bij aan het bestrijden van de coronacrisis in de
meest kwetsbare landen. Het pakket richt zicht op de volgende doelen:
1. Verbeteren van preventie en gezondheid om verspreiding van het
virus tegen te gaan met als subdoelen:
a. verbeteren toegang tot water, sanitatie en hygiëne voor
lokale gemeenschappen en overheden;
b. verbeteren toegang tot testcapaciteit en vaccinaties met
name voor meest kwetsbare landen en mensen;
c. voldoen aan concrete bilaterale steunverzoeken voor
medisch materiaal;
d. bijdragen aan behoefte NAVO en bondgenoten in COVID-19
bescherming;
2. Verlenen nood- en voedselhulp, met als subdoelen:
a. bijdragen aan humanitaire en levensreddende interventies
voor de meest kwetsbaren, inclusief aandacht voor MHPSS;
b. beperken impact COVID-19 op onderwijs in kwetsbare
landen.
3. Versterken sociaal economische weerbaarheid in lage en
middeninkomenslanden, met als subdoelen:
a. bijdragen aan het beperken van tekorten aan voedsel en
medicijnen;
b. versterken sociaal vangnet voor meest kwetsbaren;
c. bijdragen aan het beperken van het verlies aan
werkgelegenheid (MKB) in een aantal van de meest
kwetsbare landen;
d. bijdragen aan beschikbaar houden publieke
basisvoorzieningen via inzet gericht op schuldverlichting aan
kwetsbare landen.

Ingezette
beleidsinstrumenten

Financiële gevolgen
voor het Rijk
Financiële gevolgen
voor
maatschappelijke
sectoren *
Nagestreefde
doeltreffendheid

Aan deze doelen wordt gewerkt door het verlenen van extra bijdragen aan
(internationale) organisaties en subsidies aan uitvoerders van al door
Nederland gefinancierde organisaties die werken aan de gestelde doelen,
met betrokkenheid van lokale overheden, maatschappelijke organisaties en
de private sector.
Dit pakket wordt gefinancierd met EUR 150 miljoen uit algemene middelen.
Gevolgen tussen organisaties en uitvoerders kunnen verschillen al naar
gelang de precieze verdeling en toewijzing van de extra budgetten. Een deel
van het pakket zal lopen via het bestaande beleidsinstrumentarium voor
Nederlandse maatschappelijke organisaties. Er zijn geen negatieve gevolgen
te verwachten.
De in de Kamerbrief gepresenteerde inzet beoogt bij te dragen aan
verminderde verspreiding van het virus, de verhoging van het aantal

mensen dat toegang heeft tot basisvoorzieningen en het verzachten van de
impact van de crisis en het voorkomen van nog negatievere gevolgen op de
publieke en private sector in ontwikkelingslanden. De in te zetten
instrumenten zijn voornamelijk al bestaande instrumenten. Deels op basis
de al eerder in uitvoering gebrachte EUR 100 miljoen voor een snelle eerste
respons, en deels uit andere lopende programma’s van BHOS. Het gaat dus
om gerichte opschaling van bepaalde bestaande activiteiten die qua
uitvoering aansluiten bij de hierboven geformuleerde doelen. Deze
activiteiten zijn in de Kabinetsreactie op het AIV-advies “Nederland en de
wereldwijde aanpak van COVID-19” beschreven.
De BHOS-begroting is grotendeels een programmabegroting. Dit betekent
dat het aangaan en uitvoeren van individuele OS-activiteiten ‘core-business’
is van het ministerie van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking. De nu voorgestelde activiteiten sluiten daarop
aan. Het departement is ervaren met het bieden van snelle respons met
aandacht voor doeltreffendheid en doelmatigheid onder vaak moeilijke lokale
omstandigheden waarin activiteiten moeten worden geïmplementeerd.
De hierbij te volgen procedures zijn vastgelegd in de zogenaamde
‘activiteitencyclus’ die onderdeel is van het sturingsmodel van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken. In deze activiteitencyclus wordt expliciet aandacht
gegeven aan planning, risicoanalyses, uitvoering, monitoring, bijsturing en
evaluatie van individuele activiteiten.
Ook is er bijvoorbeeld aandacht voor het ‘SMART’ definiëren van
resultaatindicatoren, zorgdragen voor maatregelen die tijdige bijsturing
mogelijk maken en maatregelen van interne en zo nodig externe controle.
SMART resultaatindicatoren die in het kader van dit steunpakket relevant
zijn, zijn bijvoorbeeld: het aantal mensen bereikt met activiteiten gericht op
verbetering van de inname van voedsel; het aantal boeren bereikt met
activiteiten gericht op toename van productiviteit en/of inkomen; het aantal
mensen met toegang tot verbeterde sanitaire voorzieningen en voorlichting
over hygiënische leefomstandigheden. De definitieve resultaatindicatoren
zullen in het geval van opschalen bestaande activiteiten worden gebaseerd
op de daarvoor al gebruikte indicatoren, en voor verdere activiteiten zo veel
mogelijk worden gebaseerd op de nagestreefde doelen zoals hierboven
aangegeven.

Nagestreefde
doelmatigheid

Evaluatieparagraaf

Verder sluit dit steunpakket aan bij de inzet van de Europese Commissie, die
haar steunmaatregelen richt op humanitaire hulp, gezondheidszorg en
mitigatie van de sociaaleconomische gevolgen van de crisis. Er is vooral
sprake van (gerichte) opschaling van bestaande activiteiten waarmee al
ervaring is opgebouwd. Doeltreffendheid en doelmatigheid zijn daarmee in
een eerder stadium al overwegingen geweest waarmee rekening is
gehouden.
Door te werken met bestaande partners, die goede ervaring hebben op dit
beleidsterrein kiest het departement voor een doelmatige aanpak; er gaat
geen kostbare tijd verloren aan het beoordelen van nieuwe partners.
Doelmatigheid wordt verder vergroot door het opschalen van lopende
activiteiten die aansluiten bij de in de eerste paragraaf gestelde doelen. Bij
het opstellen van activiteiten en selecteren van partners wordt gekeken naar
synergie (hoe het samenvalt met acties van andere actoren), invloedsfeer
(hoe het past binnen expertise, capaciteit en doelstellingen van de
uitvoerder), realistisch gehalte (hoe het past bij lokale context en
haalbaarheid) en snelheid (mogelijkheid om snel op te schalen en resultaat
te bereiken). Zie verder paragraaf over ‘nagestreefde doeltreffendheid’.
De evaluatie van het pakket zal worden geïntegreerd in bestaande
periodieke evaluaties van de BHOS-beleidsartikelen waarbij, indien

opportuun, specifieke aandacht wordt gegeven aan de Corona-activiteiten.
Alle activiteiten worden uitgevoerd binnen dezelfde bestaande regelgeving
die voor alle OS-activiteiten van het ministerie van Buitenlandse Zaken en
resp. Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking gelden. Ten
aanzien van de BHOS-beleidsartikelen geldt dat deze periodiek worden
geëvalueerd.
* Indien van toepassing