Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1737
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht «Bouwen met
hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm» (ingezonden 26 januari 2021).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 17 februari 2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Bouwen met hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt volgens u de analyse dat de huidige milieunorm (MilieuPrestatie
Gebouwen, MPG) het gebruik van hout ontmoedigt, omdat hout niet als
CO2-opslag wordt gezien?
Antwoord 2
Ik deel de analyse dat opslag van CO2 in hout en andere biobased bouwproducten niet tot uitdrukking komt in de huidige berekening van de milieuprestatie van bouwwerken. De reden hiervoor is dat in de berekening conform de
Europese norm EN15804 ermee wordt gerekend dat de opgenomen CO2 in de
afvalfase van de biobased bouwproducten weer vrijkomt. Ik verwijs u voor
een uitgebreidere toelichting hierop naar mijn antwoorden op vragen van het
lid Van Eijs.2
Dat betekent niet dat de huidige Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken het gebruik van hout ontmoedigt. Bouwwerken waarin veel biobased
materialen worden toegepast, hebben gemiddeld een goede score voor de
milieuprestatie.

1

NRC Handelsblad, 20 januari 2021, «Bouwen in hout? Dat is niet duurzaam, zegt de norm»;
https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/20/bouwen-in-hout-dat-is-niet-duurzaam-zegt-de-norma4028323
2
Aanhangsel Handelingen, Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1528

ah-tk-20202021-1737
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u bekend met het recente onderzoek van TNO,waaruit blijkt dat
houtbouw positief is voor het klimaat, mits het hout afkomstig is uit goed
beheerde bossen?3
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Deelt u het inzicht dat CO2 opgeslagen in hout dat wordt gebruikt in de bouw
in ieder geval de komende decennia opgeslagen zal blijven, zelfs al wordt het
hout verbrand? Deelt u de conclusie dat hierdoor op z’n minst tijd wordt
gewonnen om de klimaatcrisis aan te pakken?
Antwoord 4
Ik deel dit inzicht en de conclusie met enkele kanttekeningen. De klimaateffecten van bouwmaterialen dienen over de hele levenscyclus te worden
beschouwd. Hout in de bouw kent verschillende toepassingen met verschillen
in levensduur en verwerking bij einde levensduur. Hout toegepast voor
bijvoorbeeld aftimmering, of kozijnen en gevels heeft een levensduur tot zo’n
20 jaar. Dergelijke toepassingen leveren naar mijn verwachting geen of
slechts een beperkte bijdrage aan de klimaatambities. Hout toegepast voor
constructies heeft in potentie een veel langere levensduur. In sommige
gevallen kan dit ook nog worden hergebruikt als constructiehout. Dergelijke
toepassingen kunnen in mijn ogen zeker een bijdrage leveren aan de
klimaatambities. Voor die lange levensduur en eventueel hergebruik moet
dan wel voldoende onderbouwing zijn. Die onderbouwing dient plaats te
vinden binnen een gelijk speelveld voor alle bouwmaterialen en moet
zorgvuldig worden uitgewerkt om te voorkomen dat CO2-emissie wordt
afgewenteld op toekomstige generaties. Daarnaast heeft de toepassing van
hout meer milieueffecten dan alleen CO2-emissie. Dit is deels het gevolg van
het productieproces van hout en deels het gevolg van de manier waarop het
hout wordt verwerkt in gebouwen.4 Ook dit zal zorgvuldig moeten worden
uitgezocht zodat er geen ongewenste milieueffecten ontstaan. Overigens
gelden deze kanttekeningen niet alleen voor hout maar voor alle materialen
toegepast in de bouw.
Vraag 5
Deelt u het inzicht dat, gezien de doelen die zijn gesteld rondom de circulaire
economie het in principe niet zou moeten voorkomen dat over een aantal
decennia hout gebruikt in de bouw, nutteloos wordt verbrand?
Antwoord 5
Ja.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het gebruik van hout in de bouw, uiteraard bij goed
bosbeheer, een belangrijk middel kan zijn in het halen van onze klimaatdoelen?
Antwoord 6
Ja, als rekening wordt gehouden met de uitgangspunten die ik heb gegeven
in mijn antwoord op vraag 4.

3

TNO, 19 januari 2021, «Bouwen met hout gunstiger voor het klimaat dan uit huidige
MPG-berekening blijkt»; https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2021/1/bouwen-met-houtgunstiger-voor-klimaat/
4
Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan toepassing van verf, lijmen en aan onderhoudswerkzaamheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u bekend met de Franse norm waardoor vanaf 2022 50% van de
materialen van publiek gefinancierde gebouwen moet bestaan uit biobased
materialen, waaronder hout?5 Bent u bereid te onderzoeken of deze norm in
Nederland ook ingevoerd kan worden?
Antwoord 7
Ja, en ik ben bereid te onderzoeken of een dergelijke norm in Nederland
ingevoerd kan worden. Ik zal dit doen in het kader van de ambitie van de
rijksopdrachtgevers zoals Rijksvastgoedbedrijf en Rijkswaterstaat om vanaf
2030 al hun opdrachten circulair te gaan aanbesteden.6 Dit betekent dat
volgens circulaire principes wordt uitgevraagd. Een van die circulaire
principes is ontwerpen met lagere milieu impact door het toepassen van
biobased materialen, zoals hout.
Vraag 8
Welke actie gaat uw ministerie ondernemen om de MPG en de MKI (Milieu
Kosten Indicator) aan te passen, zodat houtbouw wordt gestimuleerd?
Antwoord 8
In mijn antwoord op vragen van lid van Eijs heb ik toegezegd te bepalen hoe
de waardering van de milieueffecten van de opslag van CO2 in biobased
materialen, waaronder hout, kan worden opgenomen in onze nationale
systematiek. Ik hanteer daarbij als uitgangspunten dat een daaruit volgende
aanpassing zal plaatsvinden binnen de ruimte die de Europese kaders
daarvoor bieden en zonder afwenteling van milieueffecten, bijvoorbeeld op
komende generaties.
Vraag 9
Kunt u een reactie geven op het manifest «Een eerlijk speelveld voor een
duurzamer Nederland»?7
Antwoord 9
Ik ben positief over het manifest. Ik waardeer het dat partijen uit de bouw zelf
het initiatief nemen om duurzamer te willen bouwen en daarmee mede
invulling geven aan mijn beleidsvoornemens. Uit het grote aantal ondertekenaars van het manifest en het feit dat de ondertekenaars uit de hele
bouwketen komen (leveranciers, architecten, adviseurs, bouwers, ontwikkelaars, kennisinstituten, opdrachtgevers, een financiële instelling) maak ik op
dat het draagvlak groot en breed is. Ook vind ik het positief dat de partijen in
het manifest stellen dat hun doel is een eerlijk speelveld waarin elk materiaal
adequaat wordt gewaardeerd in de specifieke toepassing in een gebouw. Dat
sluit aan bij mijn beleid om alle maatregelen op een gelijke manier te
waarderen op het niveau van het bouwwerk zodat partijen in elke situatie vrij
zijn om te kiezen voor het optimale pakket aan maatregelen.
Vraag 10
Op welke manier wordt de motie Van der Lee8 over het bevorderen van het
gebruik van duurzaam hout in de bouw uitgevoerd?
Antwoord 10
De motie is uitgevoerd met de huidige uitvraag in de proeftuinen aardgasvrije
wijken naar de inzet van hoogwaardig hergebruik en hernieuwbare grondstoffen9 en met het laten opstellen van het rapport «Ruimte voor Biobased
Bouwen».10 In het kader van de Strategische Verkenning Biobased Bouwen
wordt op de Innovatie Expo op 8 april 2021 de Challenge Verstedelijking
5

Batiactu, 5 februari 2020, «L’Etat impose au moins 50% de matériaux biosourcés aux EPA»;
https://www.batiactu.com/edito/denormandie-impose-au-moins-50-materiaux-biosources58711.php
6
Kamerstuk 32 852, nr. 59
7
Vorm, 19 januari 2021, «Manifest: Een eerlijk speelveld voor een duurzamer Nederland»; https://
vorm.nl/nieuws/manifest-een-eerlijk-speelveld-voor-een-duurzamer-nederland
8
TK 30196–686)
9
Bijlage bij Kamerstuk 32 847, nr. 580
10
Kamerstuk 32 852, nr. 135

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

gelanceerd, om met alliantiepartners de realisatie van biobased bouwen in de
praktijk te versnellen.11

11

Kamerstuk 32 852, nr. 135

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4