2022D28911

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de
geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van milieu en
klimaatministers van 13 en 14 juli 2022 (Kamerstuk 21 501-08, nr. 871).
De voorzitter van de commissie,
Tjeerd de Groot
De adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

nds-tk-2022D28911

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave

Blz.

Inleiding
VVD-fractie
D66-fractie
GroenLinks-fractie
Partij voor de Dieren-fractie
BBB-fractie

2
2
2
3
4
6

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van milieu en
klimaatministers op 13 en 14 juli. Deze leden hebben daarover nog een
vraag.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
kabinetsinzet tijdens de aankomende informele Milieuraad op 13 en
14 juli. Vanuit deze leden zijn hierover nog een aantal vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de
stukken en hebben hier enkele vragen en opmerkingen bij.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben kennisgenomen van
de stukken en hebben hierover nog enkele vragen.
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van de geannoteerde
agenda met betrekking tot de informele Milieuraad op 13 en 14 juli te
Praag. Dit lid heeft nog wel een paar vragen.
VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie lezen dat Nederland, in het kader van het
VN-Biodiversiteitsverdrag, inzet op onder andere capaciteitsontwikkeling,
nationale biodiversiteitsfinancieringsplannen en een versterkt systeem
van monitoring, rapportage en verantwoording. Kan de Staatssecretaris
aangeven van wie monitoring, rapportage en verantwoording verwacht
wordt? Deze leden vragen haar een impactanalyse te maken voor het
bedrijfsleven. Kan zij aangeven wat zij bedoelt met capaciteitsontwikkeling
en hoe de nationale biodiversiteitsfinancieringsplannen gedekt worden?
In hoeverre verwacht de Staatssecretaris dat er in de nieuwe Raadsconclusies doelstellingen staan die verder gaan dan de huidige Europese
Biodiversiteit Strategie?
D66-fractie
De leden van de D66-fractie merken op dat het voorkomen van nieuwe
milieuschade voor hen niet voldoende is. Als we op een verantwoorde
manier willen omgaan met onze planeet en deze op een leefbare manier
willen doorgeven aan de volgende generatie, dan is meer actie vereist.
Voor reeds overschreden planetaire grenzen moeten actieve herstelmaatregelen worden genomen. Alleen door actief in te zetten op herstel van
ons milieu kunnen we toewerken naar een herstel van onze biodiversiteit.
Is de Staatssecretaris het met deze leden eens dat een inzet op het
voorkomen van nieuwe milieuschade onvoldoende is? Op welke manier
zet Nederland zich in Europa en op wereldniveau in voor herstelmaatregelen, vooral op gebieden waar de planetaire grenzen reeds zijn
overschreden?

2

De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
onderdeel klimaatadaptatie. Naast klimaatadaptieve maatregelen is ook
het behoud van zoet water een cruciaal onderdeel. Zeker gezien
Nederland in het voor- en najaar nog steeds het overschot aan zoet water
naar zee pompt en we vervolgens tekorten kennen in de zomer, zou een
systeem van opslag welkom zijn. Is de Staatssecretaris dit met deze leden
eens? Wordt er op Europees niveau ook nagedacht over een Europees
fonds voor het behoud van drinkwater/zoet water? Is de Staatssecretaris
het met deze leden eens dat klimaatverandering ons ook vraagt om
constructief na te denken over onze toekomstige drinkwatervoorzieningen
in Europa?
De leden van de D66-fractie zien dat er ook op het gebied van milieu en
circulariteit grote effecten zijn van de Russische invasie in Oekraïne. Juist
in onzekere tijden is het cruciaal dat we met zorg omgaan met onze
schaarse materialen. Hierbij is circulariteit cruciaal en moeten we actief
stilstaan bij welke materialen onmisbaar zijn voor onze manier van leven
en de manier waarop we in deze grondstofbehoefte voorzien. Voor welke
kritieke materialen die van belang zijn voor de groene en digitale transitie
van de EU wordt de beschikbaarheid een extra probleem door de oorlog
in Oekraïne? Kan de Staatssecretaris meer informatie geven over het
wetgevingsvoorstel waarin kritieke grondstoffenprojecten in het Europese
strategische belang worden geïdentificeerd? Op welke manier krijgen
circulariteit en circulair grondstoffengebruik een plek in de Europese
reactie op de Russische invasie van Oekraïne? Is de Staatssecretaris
bereid om ook Europese opvolging te geven aan de aangenomen
motie-Hagen c.s. (Kamerstuk 32 852, nr. 192)?
GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie waarderen de Nederlandse inzet voor
een ambitieus biodiversiteitsverdrag. Deze leden zijn wel van mening dat
Nederland onmogelijk geloofwaardige eisen aan andere landen kan
stellen als in eigen land de biodiversiteit onder zeer zware druk staat. De
stikstofcrisis lijkt eindelijk op weg te zijn naar een oplossing door een
forse vermindering van de veestapel. Maar daarmee zijn nog niet alle
problemen met onze biodiversiteit opgelost. De kritische depositiewaarde
is een volgende mijlpaal en de bedreigingen voor het leven in het water
zijn legio. Zo zien deze leden graag bindende afspraken met betrekkling
tot landbouwgif en de bescherming van ecosystemen op land en zee. Wat
wordt de inzet van Nederland?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen sinds het begin van de oorlog
in Oekraïne om een plan om met spoed het gasverbruik te verminderen.
Minder energievraag is minder gasafhankelijkheid en beter voor het
klimaat. Nederland heeft hier vrijwel niets mee gedaan en Nederland staat
hier helaas niet alleen in. REPowerEU focust voor de korte termijn op
minder gasafhankelijkheid van Rusland, wat geopolitiek zeer nastrevenswaardig is, maar faalt eveneens als het gaat om minder energieverbruik.
De oplossing is niet ander fossiel, maar minder fossiel. Ook daar kunnen
forse kortetermijnwinsten worden behaald, bijvoorbeeld door
afgesproken besparingsverplichtingen te handhaven. Is de Staatssecretaris bereid om zich op Europees niveau hard te maken voor forse
energiebesparingsmaatregelen voor de korte termijn, om zo zowel het
klimaat te sparen als de gasafhankelijkheid te verminderen?

3

Partij voor de Dieren-fractie
VN-Biodiversiteitsverdrag
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie lezen dat een herziene versie
van de Raadsconclusie voor de 15de Conferentie van Partijen van het
VN-Biodiversiteitsverdrag wenselijk wordt geacht. Zij lezen dat de
Raadconclusie gecorrigeerd gaat worden op de punten ambitieuze,
meetbare en tijdgebonden doelstellingen, mijlpalen en streefdoelen, die
erop gericht zijn ervoor te zorgen dat alle ecosystemen in de wereld tegen
2050 hersteld, veerkrachtig en adequaat beschermd zijn. Deze leden
merken op dat, gezien de urgentie van de klimaat- en biodiversiteitscrisis,
de komende tien jaar worden gezien als de «the deciding decade» (het
beslissende decennium) om klimaatontwrichting en biodiversiteitsverlies
te stoppen. Deze leden vinden daarom dat er behoefte is aan het opstellen
van jaarlijkse te behalen doelstellingen. Deelt de Staatssecretaris het
inzicht dat het essentieel is dat er concrete jaarlijkse doelstellingen
worden opgesteld, met impact-, proces- of outputindicatoren en een
routeplan tot 2030? Zo nee, waarom niet?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie lezen verder dat Europa haar
internationale financiering voor mondiale biodiversiteit verdubbelt.
Hoeveel belooft Europa in totaal bij te dragen aan financiële steun en is
dat voldoende voor het dichten van het financieringsgat? Deelt de
Staatssecretaris het standpunt dat Nederland en Europa hun financiële
bijdrage moeten baseren op hun huidige en historische rol in de vernietiging van globale biodiversiteit? Is de Staatssecretaris het ermee eens dat
de inzet van Europa ten minste dient te zijn om samen met andere rijke
landen te kijken hoe het mondiale financieringsgat1 voor biodiversiteit van
598–824 miljard dollar per jaar gedicht kan worden? Zo nee, waarom niet?
Is de Staatssecretaris bereid om een kwantitatief financieringsdoel op te
stellen voor zowel publieke als private stromen? Kan de Staatssecretaris
aangeven op welke andere punten een herziening zal worden aangebracht? Zijn er nog herzieningen die Nederland zal inbrengen? Kan de
Staatssecretaris aangeven wat het standpunt van Europa is ten aanzien
van Digital Sequence Information (DSI) en of deze herzien zal worden?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken op dat de discussie
over de herziening van de Raadsconclusie ook gaat over de vraag of er
een doelstelling moet zijn om de indirecte oorzaken van biodiversiteitsverlies aan te pakken. Kan de Staatssecretaris aangeven welk standpunt
Nederland hierover hanteert? Deze leden vinden het van groot belang om
de indirecte oorzaken van biodiversiteitsverlies aan te kaarten en menen
dat het huidige economische systeem, dat gemeten wordt in bruto
nationaal product (bnp), indirect de hoofdoorzaak is van de mondiale
biodiversiteitscrisis. Is de Staatssecretaris het ermee eens dat het huidige
economische systeem één van de indirecte hoofdoorzaken is van de
mondiale biodiversiteitscrisis? Is de Staatssecretaris het ermee eens dat er
behoefte is aan een andere maatstaf dan het bnp, zoals bijvoorbeeld de
donuteconomie, die rekening houdt met alle waarden van biodiversiteit,
planetaire grenzen, evenals menselijk welzijn en rechtvaardigheid? Is de
Staatssecretaris bereid om een alternatief economisch systeem te
betrekken bij de herziening van de Raadsconclusie? Zo nee, waarom niet?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken verder op dat het
huidige voedselsysteem zowel een directe als een indirecte hoofdoorzaak
is van de biodiversiteitscrisis. Deze leden lezen dat de Staatssecretaris de
inzet van een plantaardiger dieet noemt als een mogelijkheid voor het
behalen van de duurzameconsumptiedoelstelling. Deze leden merken op
dat de inzet van een plantaardiger dieet voor veel meer van belang is dan
1

https://www.nature.org/content/dam/tnc/nature/en/documents/
FINANCINGNATURE_FullReport_091520.pdf.

4

slechts het behalen van de duurzameconsumptiedoelstelling. Momenteel
wordt namelijk 83% van de landbouwgrond gebruikt voor de veehouderij
en het verbouwen van veevoer, terwijl dit slechts voor 18% bijdraagt aan
onze calorieën. Volgens wetenschappers kunnen we van elke hectare,
waar geen voedsel voor koeien of varkens wordt verbouwd, maar liefst
vier keer zoveel mensen voeden. Bovendien toont onderzoek aan dat het
voedselsysteem de belangrijkste drijfveer is achter biodiversiteitsverlies.2
Deelt de Staatssecretaris deze conclusies van het Chatham-rapport? Is de
Staatssecretaris het ermee eens dat met name in het Westen de transitie
naar een plantaardiger en duurzaam dieet en het radicaal verkleinen van
de veestapel veel meer bewerkstelligt dan slechts het behalen van de
doelstelling van duurzame consumptie? Want er moet ook worden
gedacht aan het behalen van doelstellingen over landbouw, klimaat,
vervuiling, natuurherstel en de 30x30-doelstelling. Is de Staatssecretaris
bereid om in de herziene Raadsconclusies te pleiten voor het opnemen
van het belang van een radicale transitie in het voedselsysteem om het
verlies van biodiversiteit tegen te gaan?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie willen ook weten of
Nederland erop blijft inzetten om tegen 2030 ten minste 30% van het land
en 30% van de oceanen in de wereld te beschermen. Zo nee, waarom
niet? Is de Staatssecretaris het ermee eens dat bij de 30x30-doelstelling
het ook van belang is dat effectieve bescherming wordt meegenomen in
de doelstelling en dat gekeken wordt waar deze 30% bescherming zal
plaatsvinden, opdat de meest biodiverse hotspots worden beschermd? Is
de Staatssecretaris het ermee eens dat rijke landen financieel moeten
bijdragen aan het behalen van de 30x30-doelstelling? Zo nee, waarom
niet? Daarbij wijzen deze leden erop dat het zogenaamde «no-nett
loss»-principe (geen netto verlies) hierbij en in het algemeen niet ingezet
moet worden. No-nett loss is gebaseerd op het idee dat natuur elders
gecompenseerd kan worden. Deze leden vinden dat het vernietigen van
natuur onomkeerbaar is. Daarbij wijzen deze leden erop dat biodiversiteit
geen som van eenheden is die je onderling kunt uitwisselen. Het is een
complex aan relaties en reacties die zowel geografisch, als qua tijd
uiteenloopt, waarbij ook intrinsieke waarde en het recht voor de natuur
om te bestaan, als cultuur, moeten worden meegenomen. Deze leden
vinden daarom dat natuurcompensatie via no-nett loss onwerkzaam is,
want de vernietiging van biodiversiteit blijft gewoon doorgaan en
compensatie kan dat niet oplossen. Is de Staatssecretaris het ermee eens
dat no-nett loss geen oplossing is om verlies van biodiversiteit tegen te
gaan? Is de Staatssecretaris bereid om er in Europa voor te pleiten dat
niet wordt ingezet op no-nett loss? Zo nee, waarom niet?
Tot slot wijzen de leden van de Partij voor de Dieren-fractie erop dat de
«Theory of Change»-structuur het fundament is van het Biodiversiteitsverdrag, waarop de doelstellingen zijn gebaseerd. Momenteel is er een
onnatuurlijke scheiding aangebracht tussen «menselijke behoeften» en
het verminderen van het aantal bedreigde diersoorten en de bescherming
van natuurgebieden en ecosystemen. Als gevolg hiervan wordt voorbijgegaan aan de onderlinge verbanden en feedbackloops tussen het
verminderen van het aantal bedreigde diersoorten en de positieve
gevolgen hiervan voor mensen. Deze leden menen dat het van belang is
om de feedbackloops die bestaan tussen biodiversiteitsbescherming en
de bijdragen van de natuur aan mensen mee te nemen in de «Theory of
Change»-structuur. Dit kan door voort te bouwen op het conceptueel
raamwerk van het Intergovernmental Science-Policy Platform on
Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES). Is de Staatssecretaris het
ermee eens dat het conceptueel raamwerk van het IPBES meegenomen
2

https://www.chathamhouse.org/2021/02/food-system-impacts-biodiversity-loss.

5

dient te worden in de «Theory of Change»-structuur en is zij bereid
hiervoor te pleiten bij de discussie bij de herziening van de Raadconclusie? Zo nee, waarom niet?
BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft als eerste vragen over het Biodiversiteitskader. Wat verwacht de Staatssecretaris dat ten aanzien van het Biodiversiteitskader (GBF) in internationaal verband de heikele punten zijn?
Nederland vindt dat de implementatie versterkt moet worden via
«gerichte capaciteitsontwikkeling en -opbouw en versterkte nationale
actieplannen en nationale biodiversiteit financieringsplannen». Kan de
Staatssecretaris meer verduidelijking geven? Waar moeten deze plannen
zoal aan voldoen volgens Nederland en mogelijke eensgezinde partners?
En wat voor gevolgen kunnen deze plannen hebben voor ons land? Ook
valt te lezen dat Nederland voorstander is van een versterkt systeem van
monitoring, rapportage en verantwoording, met bindende rapportagevereisten en een mechanisme voor tussentijdse ophoging van inzet en
ambitie. Wat dient er volgens de Staatssecretaris precies gemonitord te
worden en heeft de Staatssecretaris al ideeën aan welke bindende
rapportagevereisten voldaan dient te worden?
Als laatste wil Nederland in het kader van het VN-biodiversiteitsverdrag
dat in de Raadsconclusies wordt onderstreept dat biodiversiteit wordt
geïntegreerd in alle maatschappelijke sectoren. Zijn de gevolgen die deze
intentie kan hebben op de maatschappelijke sectoren bekend? Zo ja, hoe
zal dit in de praktijk tot uiting komen en voorziet de Staatssecretaris
negatieve effecten?
Het lid van de BBB-fractie heeft ook nog een aantal vragen over de
«ambitieuze, meetbare en tijdgebonden doelstellingen, mijlpalen en
streefdoelen die erop gericht zijn ervoor te zorgen dat alle ecosystemen in
de wereld tegen 2050 hersteld zijn». Hoe wordt gemeten wanneer de
natuur hersteld is? Wat is het uitgangspunt en waarom is er voor dit
uitgangspunt gekozen? Als vervolg hierop heeft de G7 zich verbonden om
tegen 2030 ten minste 30% van het land en 30% van de oceanen te
behouden of te beschermen. Wat moet Nederland met zijn partners doen
om 30% van het land en de oceanen te beschermen en wanneer acht
Nederland dit geslaagd?
Het lid van de BBB-fractie heeft verder nog de volgende vragen. Kan de
Staatssecretaris inmiddels meer duiding geven aan het aangekondigde
wetgevingsinitiatief om vanaf 2027 het aandeel van emissievrije
voertuigen in openbare en bedrijfswagenparken boven een bepaalde
omvang te verhogen? Kan de Staatssecretaris toelichten welke nieuwe
ambities en activiteiten voortvloeien uit het REPowerEU-plan die specifiek
vallen onder het beleidsdomein milieu? Kan de Staatssecretaris meer
informatie geven over het wetgevingsvoorstel waarin kritieke grondstoffenprojecten in het Europees strategisch belang worden geïdentificeerd?

6