Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2710
Vragen van het lid Heijnen (PvdA) aan de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over de voortgang van de invoering van de
Rijkspas (ingezonden 17 juni 2010).
Antwoord van staatssecretaris Bijleveld-Schouten (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 21 juni 2010).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Dure Rijkspas niet in trek» op de
website van Binnenlands Bestuur? 1)
Antwoord 1
Ja, hiervan heb ik kennis genomen.
Vraag 2
Herkent u zich in de conclusie dat de kosten die de ministeries zelf maken
voor de invoering van de Rijkspas een veelvoud bedragen van de aankoopkosten van ruim 20 miljoen euro?
Antwoord 2
Nee, in deze conclusie herken ik mij niet.
Hoe verhoudt deze inschatting van de kosten zich tot de eerdere indicatie die
u heeft gegeven in uw brief van 27 april 2009?
Deze inschatting verhoudt zich niet tot de eerder gegeven indicatie. In mijn
brief van 27 april 2009 heb ik de Kamer geïnformeerd «dat de kosten van het
programmabureau ruim 3 miljoen euro bedragen, deels gefinancierd uit de
gelden voor de vernieuwing van de rijksdienst. De kosten van implementatie
van de Rijkspas bij kerndepartementen zijn gebaseerd op indicatieve
bedragen van departementen en kunnen voor grotere departementen
oplopen naar meer dan een miljoen. Implementatie van de Rijkspas over
meer organisatieonderdelen en naar overige locaties van departementen in
het land zal een veelvoud van dit bedrag kosten. De departementen nemen
zelf besluiten over de snelheid en reikwijdte van de implementatie».
Er zijn sindsdien geen wijzigingen van inzichten opgetreden.

ah-tk-20092010-2710
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is het waar dat de implementatie van de Rijkspas verdere vertraging heeft
opgelopen? Zo ja, wat is daarvan de oorzaak? Wat is de meest recente
planning en hoe groot is het risico dat ook deze planning niet gehaald zal
worden?
Antwoord 3
Op 28 april 2009 heeft minister Ter Horst symbolisch de eerste Rijkspas in
ontvangst genomen. Bij die gelegenheid is gemeld dat in 2009 alle kerndepartementen (op Defensie na) over zouden gaan op de Rijkspas. De snelheid van
implementatie heeft vertraging opgelopen door connectiviteitsproblemen van
de diverse technische systemen (toegangscontrolesystemen en card
managementsystemen) en het opschonen van de bronbestanden bij de
kerndepartementen. Na genomen maatregelen is begin 2010 deze planning
herzien en vastgesteld en hebben alle kerndepartementen (op Defensie na)
zich gecommitteerd aan implementatie van de Rijkspas in 2010. De departementen van AZ en BZ hebben de Rijkspas in januari reeds geïmplementeerd,
V&W en BZK in juni en begin juli volgt SZW. De overige departementen
volgen in de loop van het jaar conform aangepaste planning.
Vraag 4
Deelt u de verwachting dat de levensduur van de beveiligingschip ongeveer 4
tot 5 jaar is, door de voortdurende wedloop tussen computerbeveiligers en
krakers? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe oordeelt u in het licht van deze
levensduur over de vertragingen en de duurzaamheid van de gedane
investeringen?
Antwoord 4
Nee, die verwachting deel ik niet. Er is een voortdurende wedloop gaande om
te kijken of deze techniek gekraakt kan worden, maar hieruit kan niet de
conclusie worden getrokken dat de chip maar 5 jaar meegaat. Dit proces
wordt nauwlettend gevolgd vanuit het programma Rijkspas en – later dit jaar
– door de beheerorganisatie om te voorkomen dat er met eventueel
verouderde technieken zou worden gewerkt.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de potentie van de Rijkspas alleen benut wordt als alle
ministeries deelnemen en de secundaire contactchip benut wordt voor
bijvoorbeeld computertoegang? Welke plannen hebben ministeries om
gebruik te maken van de volledige functionaliteit van de Rijkspas?
Antwoord 5
Alle ministeries hebben zich gecommitteerd de Rijkspas te implementeren en
toe te passen.
De potentie van de Rijkspas is gelegen in het feit dat deze pas een uniform en
veilige toegangscontrole binnen de Rijksoverheid faciliteert. Een smartchip op
de Rijkspas maakt het mogelijk met een hoog beveiligingsniveau plaats- en
tijdonafhankelijk te werken. Naast de kerndepartementen zijn ook al succesvolle deelnames aan de Rijkspas door agentschappen en ZBO’s te melden. De
Raad voor de Rechtspraak bijvoorbeeld past de functionaliteit van logische
toegang al naar tevredenheid toe.
De rijkspas is een randvoorwaardelijke voorziening waardoor verder vorm
kan worden gegeven aan het vergroten van de flexibiliteit binnen de
rijksdienst. Bijvoorbeeld gemeenschappelijk huisvesten van rijksdiensten,
samenwerkingsprojecten over departementale grenzen en het verminderen
van de benodigde kantoorruimte door tijd en plaats onafhankelijk te werken.
Vraag 6
Staat de ruimte van de ministeries om zelf keuzes te maken ten aanzien van
de functionaliteit van de Rijkspas een goede en snelle implementatie in de
weg? Bent u van mening dat dergelijke bedrijfsmatige beslissingen in de
toekomst op een andere, centralere, manier genomen moeten worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee, dit staat een goede en snelle implementatie niet in de weg. Primair
wordt de Rijkspas in 2010 geïmplementeerd binnen de kerndepartementen
om de huidige toegangspas te vervangen. Daarna wordt interdepartementale
toegang mogelijk gemaakt en kunnen departementen gebruik maken van de
mogelijkheid die de Rijkspas biedt om plaats- en tijdonafhankelijk te werken.
Dit laatste kan al geïmplementeerd worden zodra de Rijkspas binnen een
departement in gebruik is genomen.
Op centraal niveau zijn de Normenkaders Rijkspas (normen ten aanzien van
bijvoorbeeld pasuitgifte, pasinname en buitenwerkingstelling) opgesteld,
gebaseerd op best practices op het gebied van veiligheid en flexibele toegang
(zowel fysiek als logisch). Alle departementen hebben zich hieraan gecommitteerd. Een wat centralere regie op dergelijke bedrijfsmatige beslissingen zou
in de toekomst wellicht te overwegen zijn.
Vraag 7 en 8
Wat voor stappen onderneemt u om te komen tot oplossing van uw conflict
met het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) over het gebruik van
het BSN bij de bedrijfsvoering van het Rijk? Hoe oordeelt u over het beeld dat
van dit conflict tussen rijksoverheid en toezichthouder uitgaat?
Op welke overwegingen bent u van mening dat de rijksoverheid het BSN
mag gebruiken voor de bedrijfsvoering en hoe oordeelt u over de bezwaren
van het CBP? Wat betekent dit voor de mogelijkheid van private werkgevers
om het BSN te gebruiken voor hun bedrijfsvoering?
Antwoord 7 en 8
Het CBP heeft op 26 januari 2009 aangegeven dat het gebruik van het BSN in
de bedrijfsvoering binnen de rijksdienst niet rechtmatig is.
Het verschil van mening met het CBP spitst zich m.i. toe op de interpretatie
van het begrip «taak» (artikel 10, Wet algemene bepalingen burgerservicenummer). Mijns inziens heeft de overheid alleen publiekrechtelijke taken. De
bedrijfsvoering is daarvan een onlosmakelijk en integraal onderdeel.
Daaronder valt dan ook de fysieke toegangsbewaking van de overheidsgebouwen, gericht op het zo goed mogelijk het beveiligen van departementen,
medewerkers en overheidsinformatie.
Naar aanleiding van de brief van 29 januari 2009 heeft het Ministerie van BZK
contact opgenomen met het CBP, met het verzoek dit verschil van mening te
bespreken en op te lossen. Het CBP was hiervoor niet ontvankelijk. Voorafgaand aan de publicatie van het rapport inzake «Onderzoek CBP naar Rijkspas
bij ministerie van Verkeer en Waterstaat» heb ik recentelijk telefonisch contact
gehad met de voorzitter van het CBP, de heer Kohnstamm in een uiterste
poging het verschil van mening op te lossen, echter zonder resultaat. In
formele zin bepaalt het CBP nu eventuele verdere stappen, waarop BZK zich
dan zal beraden.
Ik betreur het dat er een verschil van mening bestaat met het CBP.
Ten slotte: voor private werkgevers heeft de Wabb geen grondslag gecreëerd
voor het gebruik van het BSN in de bedrijfsvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3