Golf van zelfmoordpogingen onder Armeense vluchtelingen - Binnenland - VK

pagina 1 van 3

venster sluiten

Denk aan het milieu. Denk na voor je print!

Golf van zelfmoordpogingen
onder Armeense vluchtelingen
Door: Jan Tromp
9­9­14 ­ 08:41 Beelden van YouTube van de psychiatrische instelling Nork in de Armeense

hoofdstad Jerevan. © YouTube.
Onder Armeense vluchtelingen in Den Bosch en omgeving is een golf van zelfmoordpogingen
en dreigende suïcides gaande. Burgemeester Rombouts van Den Bosch heeft alarmbrieven
gestuurd naar staatssecretaris Teeven van Justitie en minister Schippers van
Volksgezondheid. Hij vraagt uitzetting van Armeense asielzoekers onmiddellijk stop te
zetten.

Eerlijk gezegd bereiden wij ons voor op de eerste geslaagde suïcide van
een patiënt
Psycholoog drs. Agnes Moyene­Jansen
Van de 45 Armeniërs die onder behandeling zijn van het psychotraumacentrum Zuid­Nederland ­
mannen, vrouwen en kinderen ­ zijn 22 volwassenen ernstig suïcidaal. Het gaat om mensen van wie
de asielaanvraag is afgewezen. Zij moeten het land verlaten. De behandelaars menen dat sprake is
van 'een medische noodsituatie'. Als die wordt erkend, zouden de vluchtelingen mogen blijven.
Het Bureau Medische Advisering (BMA) van het ministerie van Justitie meent dat van een
'medische noodsituatie' geen sprake is, omdat de getraumatiseerde Armeniërs in Armenië zelf
'adequaat' kunnen worden behandeld. 'Wegens de suïcidaliteit', schreef eind juli een medewerker
van de IND, 'wordt tijdens de reis medische begeleiding door een psychiatrische verpleegkundige
geadviseerd.'
'Het is alsof we tegen een muur praten'
Psycholoog drs. Agnes Moyene­Jansen van het psychotraumacentrum: 'Onze medische verklaringen
met ernstig psychiatrische diagnosen ­ denk aan trauma's als gevolg van systematische
mishandeling in Armenië, verkrachting en moord ­ worden door de Dienst Terugkeer&Vertrek
nauwelijks in hun beleid meegenomen. Het is alsof we tegen een muur praten.'

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/2014/article/print/detail/3744693/Golf-van-zelfmoordpogingen-... 9-9-2014

Golf van zelfmoordpogingen onder Armeense vluchtelingen - Binnenland - VK

pagina 2 van 3

Burgemeester Ton Rombouts van 's­Hertogenbosch: 'De staatssecretaris doet aan douwen en
pompen. Maar wat hoor ik in mijn stadje: meer dan twintig mensen hebben serieuze
zelfmoordplannen. Ik ben hier achttien jaar burgemeester, niet eerder heb ik zoiets meegemaakt.
Dit moet stoppen. Staatssecretaris, hier is echt iets aan de hand.'
In zijn brief aan minister Schippers vraagt Rombouts 'onderzoek in te stellen naar de ernst van de
signalen'. Van staatssecretaris Teeven verwacht hij dat in afwachting van de resultaten de
uitzetting van Armeense vluchtelingen wordt opgeschort. 'Het is in ieders belang dat we de
humanitaire aspecten van een zeer ingewikkeld asielbeleid niet uit het oog verliezen', schrijft de
burgemeester.
Overeenkomst met Alexander Dolmatov
De medische adviseurs van het ministerie hebben een beperkte opdracht. Een woordvoerster van
de Immigratie­ en Naturalisatiedienst IND: 'Behoort individuele invoeling tot de opdracht van een
BMA­arts? De BMA­arts kan in het medisch advies reisvoorwaarden opnemen, bijvoorbeeld dat de
vreemdeling fysiek moet worden overgedragen aan een kliniek in het land van herkomst. Maar als
vaststaat dat iemand met voldoende waarborgen kan worden uitgezet, wordt het uitzetproces in
gang gezet.'

Armeense vluchtelingen komen uit een maatschappij die op verraad is
gebaseerd
Psycholoog J. Rodenburg
Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie
© anp.
Psycholoog Moyene: 'Eerlijk gezegd bereiden wij
ons voor op de eerste geslaagde suïcide van een
patiënt.' Twee weken geleden kon een
arrestatieteam van de politie ternauwernood een
Armeniër redden van het dak van een
therapeutisch centrum in Den Bosch. Moyene ziet
een zekere mate van overeenkomst met de
zelfmoord van de Russische activist en asielzoeker Alexandr Dolmatov, die zich in 2013 in een cel in
een Rotterdams terugkeercentrum ophing. Zijn psychische problemen zouden zijn genegeerd door
justitie.
De zaak leidde tot een motie van wantrouwen tegen staatssecretaris Teeven, die hij met moeite
overleefde. Eind mei voerde de Kamer een pittig debat met de staatssecretaris over een zelfmoord
van een jonge Armeniër die was uitgewezen naar Duitsland. Hij leed aan waanstoornissen. Teeven
zegde toe dat hij zal laten uitzoeken hoe andere West­Europese landen omgaan met de uitzetting
van getraumatiseerde asielzoekers naar een kliniek in hun land van herkomst.
Armenië 'beleidsmalig geen veilig land'
Hulpverleners en advocaten van de Armeense cliënten van het psychotraumacentrum Zuid­
Nederland vrezen dat zij terechtkomen in de psychiatrische instelling Nork in de hoofdstad Jerevan.
Over Nork zegt een Armeniër die inmiddels een verblijfsvergunning heeft, maar niet met zijn naam
in de krant durft: 'We hadden thuis in Jerevan een buurman, hij keerde terug uit militaire dienst, uit
de oorlog tegen Azerbeidzjan, en was zwaar getraumatiseerd. Hij is naar Nork gebracht, na jaren
kwam hij terug. Hij sprak niet meer, hij was een zombie.'
Nederland beschouwt Armenië 'beleidsmatig niet als een veilig land', zegt een woordvoerster van
de IND. Het land is sinds 1990 zelfstandig; daarvoor maakte het deel uit van de Sovjet­Unie.
Corruptie en armoede tieren welig. In een rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken
wordt een aantal ernstige zaken opgesomd: rechtbanken staan onder politieke druk,
omstandigheden in de gevangenissen zijn hard en soms levensbedreigend, Armeense vrouwen en
meisjes worden voor seksuele doeleinden verhandeld, leden van oppositiepartijen worden door de
politie bedreigd. Zeker één miljoen mensen zijn vertrokken naar het buitenland.
Toch worden veruit de meeste asielaanvragen van gevluchte Armeniërs afgewezen. De IND kon

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/2014/article/print/detail/3744693/Golf-van-zelfmoordpogingen-... 9-9-2014

Golf van zelfmoordpogingen onder Armeense vluchtelingen - Binnenland - VK

pagina 3 van 3

geen recente Nederlandse cijfers leveren. Maar in de EU­landen zijn in het eerste kwartaal van dit
jaar op 1.115 asielaanvragen van Armeniërs 990 verzoeken verworpen.
Beelden van YouTube van de psychiatrische
instelling Nork in de Armeense hoofdstad Jerevan
© YouTube.
Angst voor gedwongen terugkeer
Psycholoog J. Rodenburg: 'Ze komen uit een
maatschappij die op verraad is gebaseerd.
Daardoor vertrouwen ze niemand en zwijgen ze
langdurig over wat hen is aangedaan. Dan wordt
hun asielverzoek niet gehonoreerd. Ook de
Armeniërs die wij zien, worden afgewezen: de zeer zieke en getraumatiseerde gevallen, meestal
professioneel gemarteld door een variant van de KGB of gewoon door schimmige
overheidsfunctionarissen of de politie.'
Hoe is de golf van suïcidedreigingen ontstaan? Volgens therapeuten en advocaten heeft een
initiatief van de Nederlands­Armeense stichting CAON een belangrijke rol gespeeld. Het bestuur
van de stichting heeft een brief gestuurd naar de landgenoten die op de lijst staan van de Dienst
Terugkeer&Vertrek van het ministerie. In de brief zegt men te willen helpen bij terugkeer.
Psycholoog Moyene: 'Het bericht is als een lopend vuurtje rondgegaan. Van wie kwam die brief?
Van de geheime dienst? Het heeft de achterdocht enorm aangewakkerd. En een aantal mensen
psychotisch en suïcidaal gemaakt.'
De Nederlands­Armeense stichting CAON ontving de namen van de uitgeprocedeerde asielzoekers
van de Dienst Terugkeer&Vertrek van het ministerie. De dienst heeft vervolgens de brief van de
stichting doorgestuurd naar de Armeense vluchtelingen.

De verhalen over ons kloppen totaal niet
Een woordvoerder van CAON
CAON ontkent
'De verhalen over ons kloppen totaal niet', zegt een woordvoerder van CAON. 'Wij zijn een
onafhankelijke organisatie. Wij bieden onze hulp aan op vrijwillige basis. Niemand hoeft erop in te
gaan. Wij willen niemand schrik aanjagen, wij willen alleen maar helpen. Wij hebben geen banden
met de overheid, niet met de Nederlandse en niet met de Armeense.'
In een brief aan een advocaat van een Armeniër schrijft echter de hoge Justitie­ambtenaar J. Kokx:
'CAON werkt samen met verschillende overheidsinstanties en juridische instanties, zowel in
Nederland als Armenië.' De stichting is volgens hem 'gespecialiseerd is in het omgaan met situaties
waarin van Armeense vreemdelingen wordt verwacht dat zij terugkeren'. De woordvoerder van
CAON: 'We zijn pas een maand bezig.'
De Persgroep Digital. Alle rechten voorbehouden.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/2014/article/print/detail/3744693/Golf-van-zelfmoordpogingen-... 9-9-2014