2014D26521

LIJST VAN VRAGEN
Nr
1
2

3
4
5
6

7

8

9

10
11

12

13

14

15

16

17

nds-tk-2014D26521

Vraag
Welke andere landen in de EU hebben een verbod op geïmporteerde kinderarbeid? Hoe werkt dit in de praktijk?
Hoe ziet u de voorgestelde wetgeving tegen geïmporteerde
kinderarbeid in relatie tot de interne markt van de EU? Kunnen
goederen via Duitsland alsnog Nederland binnenkomen, of is het
juridisch mogelijk de Nederlandse markt voor een deel te sluiten
voor goederen uit de EU? En hoe zit het met de doorvoer?
Kan u aangeven wat de geografische verspreiding is van
kinderarbeid?
Kan u aangeven welke definitie u gebruikt voor «gebonden arbeid.»
U spreekt over de gezondheid, veiligheid en moraal van een kind.
Kunt u aangeven wat u bedoelt met de moraal van een kind?
Kunt u aangeven over welke bedrijven u het heeft als u spreekt over
bedrijven actief op de Nederlandse markt die nog altijd producten
van kinderarbeid verkopen?
U spreekt over bedrijven die aantoonbaar geen maatregelen
nemen. Welke gremia wilt u gebruiken om te beslissen of bedrijven
wel of niet aantoonbaar maatregelen nemen?
U geeft aan dat extra administratieve lastendruk voorkomen moet
worden. Op welke wijze gaan ketentransparantie en dit streven
samen?
Op welke wijze wilt u voorkomen dat extra administratieve lasten
ontstaan voor bedrijven? En wat beschouwt initiatiefnemer als
«extra» administratieve lasten?
Beschouwt u de ILO Conventies tegen kinderarbeid als basis voor
uw initiatiefnota?
In hoeverre is reeds sprake van internationale actieprogramma’s ter
uitvoering van de ILO Conventies tegen kinderarbeid waarin ook
Nederland participeert?
«Niet alle arbeid gedaan door kinderen kan aangemerkt worden als
kinderarbeid.» Kan u aangeven welke definitie volgens u gebruikt
moet worden om kinderarbeid te definiëren?
Is het verbod bedoeld voor alleen Nederlandse bedrijven of geldt
het verbod voor de gehele markt van producten die door kinderarbeid zijn gemaakt ondanks de nationaliteit van het bedrijf?
Indien het verbod alleen voor Nederlandse bedrijven bedoeld is,
hoe zorgt u er voor dat geen concurrentienadelen kunnen ontstaan
voor Nederlandse bedrijven ten opzichte van internationale
bedrijven en merken die niet gebonden zijn aan het verbod en hoe
verhoudt uw voorstel zich wat concurrentie betreft tot de Europese
mededingingsregels?
Begrijpen we u goed als u aangeeft dat u de definitie van kinderarbeid hanteert zoals door de ILO vastgesteld in haar Conventies en
dus internationaal breed gedragen?
Volgens u is er nog niet voldoende daling van kinderarbeid
zichtbaar. Volgens de tabel op pagina 6 is kinderarbeid de afgelopen 12 jaar gehalveerd. Kunt u aangeven waarom dit volgens u niet
voldoende afname is en welke afname u in een dergelijk tijdsbestek
als realistisch had gezien?
U verwijst naar de motie-Van Dam uit 2009 die ketentransparantie
als doel had. In datzelfde jaar is de Wet Openbaarheid Ketens in de
ijskast gezet door de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en
de Staatssecretaris van Economische Zaken. Kunt u aangeven op
welke punten uw voorstel verschilt van de afgewezen Wet
Openbaarheid Ketens en op welke wijze de bezwaren van destijds
zijn weggenomen?

1

Nr
18

19

20

21

22
23

24

25

26
27
28
29

30

31
32
33

34

35

36
37

Vraag
Hoe staat het met de uitvoering van de motie-Van Dam uit 2009 met
als kern om vanuit de regering in 2018 bedrijven te verplichten
volledige ketentransparantie te geven? Is de kern van die motie
reeds gerealiseerd?
Waarom acht u ketentransparantie niet afdoende voor het
tegengaan van kinderarbeid en meent u dat een verbod op die
producten noodzakelijk is?
In hoeverre is reeds sprake van ketentransparantie ten aanzien van
producten die wel of niet door kinderarbeid zijn vervaardigd en
welke resultaten en knelpunten worden daarmee ervaren?
Op welke schaal bevinden zich producten op de Nederlandse markt
die vervaardigd zijn door kinderarbeid en welke producten betreft
het met name?
In hoeverre bevinden de ergste overtreders zich in Nederland en
niet in het buitenland bij bijvoorbeeld grote internationale merken?
Wat kan er nog meer aan EU-maatregelen ter bestrijding van
kinderarbeid worden gedaan naast een verbod op de invoer van
producten?
Wat voor aanvullende nationale maatregelen naast een verbod op
de invoer van producten kunnen volgens u bovenop de
EU-maatregelen worden genomen?
Kunt u duiden waarom het huidige kabinet de ambitie uit de
mensenrechtenstrategie van 2007 «Naar een menswaardig
bestaan», waarin is opgenomen dat Nederland het initiatief zal
nemen «om te komen tot effectieve EU-maatregelen ter bestrijding
van kinderarbeid, te beginnen met een verbod op de invoer van
producten die door de ergste vormen van kinderarbeid tot stand
zijn gekomen, nog niet ter hand heeft genomen?
Hoe beschouwt u het Europese veld om alsnog een verbod in
Europees verband te kunnen realiseren?
Kunt u duiden waarom kinderarbeid in bepaalde regio’s, landen
daalt?
Kunt u specifiek aangeven welke stappen er worden gezet om
kinderarbeid in de landbouw terug te dringen?
Kinderarbeid is de afgelopen 12 jaar met bijna 50% afgenomen. Op
welke wijze heeft wetgeving in Westerse landen hieraan
bijgedragen?
Hoe wilt u wet- en regelgeving aanpassen om ook de markt op het
plein in Nederland aan te pakken zodat geen producten met behulp
van kinderarbeid worden verkocht?
Welke wettelijke mogelijkheden zijn er om bedrijven aan te spreken
als zij schade aanrichten in het buitenland?
Welke wettelijke mogelijkheden naast een verbod hebben de
voorkeur van u?
Heeft u een idee om ook op het gebied van kinderarbeid wel een
succesvolle zaak te bewerkstelligen zoals de veroordeling van
Shell? Zo ja, welk idee?
«Wel kunnen in specifieke sectoren stappen worden gezet, zeker
waar het risicosectoren en risicolanden betreft.» Kunt u een
overzicht geven van alle door u bedoelde risicosectoren en
risicolanden?
Ikea is een voorloper in de strijd tegen kinderarbeid, stelt u. Op
welke wijze wordt Ikea nog gestimuleerd een voorloper te blijven
als er wetgeving is die alle bedrijven op het niveau van Ikea
verplicht te werken?
Welke initiatieven hebben zich bewezen in het kader van het
certificeringssysteem?
Wat vindt u van een verplichte certificering van alle producten voor
multinationals?

2

Nr
38

39

40
41

42

43
44
45
46

47

48

49

50

51
52
53

54

55

Vraag
Indien u stelt dat ketentransparantie eigenlijk ondoenlijk is door
knelpunten in een controleerbaar en efficiënt certificeringssysteem
voor alle producten en productieketens, hoe denkt u dat een verbod
op die producten te handhaven zal zijn nu vaststelling van
kinderarbeid daaraan ten grondslag moet liggen?
Leidt een verbod op producten niet alsnog tot een toenemende
lastendruk voor bedrijven om aan te tonen dat het product niet
door kinderarbeid is vervaardigd?
Op welke manieren wordt kinderarbeid verstopt?
U meent «dat het aanpakken van bedrijven die willens en wetens
producten verkopen waarbij een risico bestaat dat deze zijn
gemaakt door kinderarbeid, beter mogelijk wordt door een
verbod.» Meent u dat bedrijven die het niet «willens en wetens»
doen ook aangepakt moeten worden? Kunt u daar ook bij aangeven
hoe het onderscheid dient te worden gemaakt tussen bedrijven die
het wel willens en wetens doen en bedrijven die dat niet doen en
hoe dit te controleren is?
Kunt u duiden hoe vastgesteld kan worden welke verantwoordelijkheden een bedrijf precies heeft, aangezien u ook aangeeft dat dit
per bedrijf verschilt?
Op welke manier worden bedrijven belast die een verbod niet
naleven?
Hoe kijkt u aan tegen boetes wanneer een verbod niet wordt
nageleefd?
Bij wie legt u de bewijslast om aan te tonen of wel of niet sprake is
van producten die door kinderarbeid zijn vervaardigd?
Indien u de lat legt bij «het risico dat een product door kinderarbeid
is vervaardigd», waaraan kan dan wettelijk het risico worden
afgemeten en objectief zodanig worden vastgesteld dat een
omgekeerde bewijslast ten nadele van bedrijven wettelijk gerechtvaardigd is?
Hoe voorkomt u in uw voorstel dat sprake kan zijn van onterechte
«naming and shaming» met alle negatieve gevolgen voor het
bedrijf van dien?
U beschouwt maatschappelijke organisaties als waakhond tegen
kinderarbeid. Op welke wijze zorgt u dan dat het aanklagen van
bedrijven op geëigende gronden gebeurt en niet een onnodige
procesmolen ontstaat van bedrijven die wegens vermeend maar
niet aantoonbaar risico worden aangeklaagd?
U schrijft dat de Nederlandse consument geen producten van
kinderarbeid wil kopen. Kan u aangeven uit welk onderzoek dit
blijkt?
U geeft aan dat een strafrechtelijk verbod het OM een duidelijk
handvat geeft om mee te werken. Kan u aangeven bij wie de
controle op het naleven van het verbod ligt?
Wat is het idee van u over een verbod? Welk verbod geeft u de
voorkeur?
Wat is de stand van zaken voor wat betreft labelen van kinderarbeidsvrije kleding?
Hoe kijkt u aan tegen het verplicht stellen van het labelen van
kinderarbeidsvrije kleding? Bent u bereid om dit ook in de
initiatiefwet op te nemen?
Heeft u rekening gehouden met de negatieve impact van het
verbod op de invoer van producten op het kind die de arbeid
verricht?
Zijn er andere landen in de wereld met een verbod dan wel een
verbod in voorbereiding? Zo ja welke landen? En hoe hebben zij het
geregeld of zijn zij voornemens het te regelen?

3

Nr
56

57

58

59
60
61

62

Vraag
U verwacht dat als de nieuwe wetgeving succesvol is meer
parlementen het Nederlandse voorbeeld zullen volgen. Kan u
aangeven waarop uw verwachtingspatroon is gebaseerd?
U schrijft dat de financiële consequenties van een verbod op
producten geproduceerd door kinderarbeid nog niet bekend zijn.
Kan u aangeven door wie deze financiële consequenties bepaald
dienen te worden?
Kunt u een gedetailleerde inventarisatie maken wat effectief
flankerend beleid vereist, zodat een kostenschatting voor de
Nederlandse overheid kan gemaakt worden?
Welke administratieve lasten verwacht u voor de door u genoemde
mogelijke handhavers/toezichthouders van het verbod?
Welke bestraffing heeft u in gedachte bij het verbod op producten
gemaakt door kinderarbeid?
Op welke wijze denkt u flankerend beleid voor gezinnen en
weeskinderen te kunnen maken, om te voorkomen dat gezinnen en
weeskinderen geheel van inkomen en daarmee voedsel verstoken
raken en de kinderen gedwongen worden nog gevaarlijkere
bronnen van inkomsten te zoeken?
Welke risico’s ziet u voor een verplaatsing van het probleem door
een verbod op producten naar andere bronnen van inkomsten voor
kinderen zoals kinderprostitutie?

4