Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 675

Wijziging van de Wet milieubeheer (verwijdering
asbest en asbesthoudende producten)

Nr. 35

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juni 2019
Op 28 mei jl. heb ik met de leden van de Eerste Kamer uitgebreid
stilgestaan bij het wetsvoorstel houdende wijziging van de Wet milieubeheer (asbest en asbesthoudende producten; Kamerstuk 34 675), dat een
wettelijke grondslag biedt om asbesthoudende dakbedekkingen in een
algemene maatregel van bestuur (AMvB) te verbieden. Zoals ik tijdens het
debat heb toegelicht, is het belangrijk om asbesthoudende dakbedekking
met het creëren van de wettelijke basis voor de AMvB als laatste grote
asbestbron voor de leefomgeving aan te pakken. Dat sluit aan bij het
recent herbevestigde oordeel van de Gezondheidsraad en van het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM), dat het
eerdere advies van de Gezondheidsraad over het gevaar van asbest en het
belang van versterkt bronbeleid nog onverminderd geldt.
In het debat met de Eerste Kamer zijn de vele facetten van de asbestdakensanering indringend aan de orde geweest en ik heb de betrokkenheid
van de leden van de Kamer daarin zeer gewaardeerd.
Uit het debat heb ik opgemaakt dat de leden van de Eerste Kamer in
meerderheid het einddoel, een asbestveilige leefomgeving, onderschrijven, maar dat de zorg over de proportionaliteit van een verbod in
2024 in relatie tot de haalbaarheid en betaalbaarheid van de sanering in
voorgesteld tempo ook breed leeft in de Kamer. Ook de vraag of er na het
evaluatiemoment in 2022 nog voldoende met de uitkomsten daarvan
gedaan zou kunnen worden, werd door diverse fracties opgebracht. Bij
het debat zijn ook verschillende andere punten naar voren gebracht, die
de haalbaarheid zouden kunnen vereenvoudigen. In deze brief ga ik
daarop in.

kst-34675-35
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 675, nr. 35

1

Ingangsdatum verbod
De ingangsdatum van het verbod maakt zoals u bekend geen deel uit van
het wetsvoorstel, maar is een belangrijke factor in de proportionaliteit in
relatie tot de haalbaarheid en betaalbaarheid ervan. En is om die reden
een belangrijke factor in de uiteindelijke oordeelsvorming over het
voorliggende wetsvoorstel. Het is tegelijkertijd van belang om een heldere
uiterste datum te bepalen voor de verwijdering van asbestdakbedekking
om zo de ingezette gezamenlijke aanpak vast te houden. Een realistisch en
uitvoerbaar moment acht ook ik daarbij van groot belang. Deze afweging
heeft in debat met de Tweede Kamer eerder geleid tot 31 december 2024
als ingangsdatum voor het verbod (de aangenomen motie van de leden
Ziengs en Von Martels, Kamerstuk 34 675, nr. 18). Daarnaast waren er
vragen bij het tijdig beschikbaar komen van het Fonds, de verruiming van
de markt, risicogestuurde saneringsmaatregelen – mede door innovatie –
en voldoende tijd voor koppeling van sanering aan een logisch moment.
Kortom, de haalbaarheid en betaalbaarheid van de saneringsopgave, zo
bleek tijdens het debat, hangt nauw samen met de datum waarop het
verbod in zal gaan. Vanwege de in de Kamer geuite zorgen over die
haalbaarheid en betaalbaarheid, heb ik besloten bij goedkeuring van het
wetsvoorstel niet 31 december 2024, maar 1 januari 2028 in de AMvB op
te nemen als datum waarop het verbod ingaat. Tegelijkertijd zal ik het
voor gemeenten mogelijk maken om tijdelijk uitstel te verlenen uiterlijk tot
en met 2030, in die gevallen waar asbestdaksanering als gevolg van
bijvoorbeeld sloop, grootschalige renovatie of verduurzamingsprojecten
in de tussenliggende periode reeds is voorzien. Hiermee wil ik schrijnende
gevallen voorkomen.
Overige toezeggingen
Ik heb de leden van de Eerste Kamer ook een aantal andere toezeggingen
gedaan, die positief zullen uitwerken op de haalbaarheid en de betaalbaarheid. Zo hecht ik eraan dat het Fonds maatwerk kan bieden voor
mensen die bijvoorbeeld enkel AOW ontvangen of wiens vermogen vast
zit in het huis. In dat laatste geval is bijvoorbeeld de «verzilverlening»
beschikbaar, zodat mensen wiens vermogen vast zit in een huis geen
extra woonlasten hebben. Ook wil ik voor mensen met alleen
AOW-inkomsten in het Fonds een drempelbedrag opnemen ter hoogte
van het heffingsvrije vermogen waaronder zij hun gespaarde vermogen
niet hoeven aan te spreken.
Voorts heb ik bovenop de middelen voor het in te stellen fonds aangekondigd een budget van 5 miljoen euro beschikbaar te zullen stellen voor
schrijnende gevallen, gekoppeld aan cofinanciering en verduurzamingsmaatregelen. Dit zal steun kunnen bieden aan bijvoorbeeld eigenaren van
daken met asbestleien en aan eigenaren met een smalle beurs en geen
lening mogen aangaan. Ik zal bij de evaluatie in 2022 bezien of dit budget
voor schrijnende gevallen toereikend is. Bij inwerkingtreding van het
verbod op 1 januari 2028 is het naar mijn oordeel verstandig om ook in
2025 een evaluatie uit te voeren van de implementatie om goed een
vinger aan de pols te blijven houden. Ik zal in dat geval daarom in zowel
2022 als 2025 een tussenevaluatie laten uitvoeren.
Ik wil zoveel mogelijk bewerkstelligen dat de sanering wordt gekoppeld
aan verduurzaming, ook omdat verlaging van de energierekening een
grote verbetering kan opleveren in de financiële situatie van een
huishouden. Daarnaast zal ik het mogelijk maken dat ook de sanering van
asbesthoudende gevelplaten kan worden gefinancierd uit het fonds. Deze
sanering is voor huiseigenaren niet verplicht, maar ik wel hen de
mogelijkheid bieden dit direct mee te nemen. Via een voorlichtingscam-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 675, nr. 35

2

pagne vergroot ik de bekendheid van het verbod en de mogelijkheid van
financiering via het fonds. Om het illegaal storten van asbest afval tegen
te kunnen gaan, ben ik in overleg met betrokken partijen. Ook Staatsbosbeheer zal ik daarvoor benaderen en bekijken welke signalen er over
dumpingen zijn, conform de gewijzigde motie van het lid Kröger c.s.
(Kamerstuk 34 675, nr. 33). Met hen zal ik bespreken hoe het instrumentarium, waaronder het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS), optimaal kan
worden ingezet om te voorkomen dat illegaal wordt gesaneerd en
dumping plaatsvindt. Tot slot geldt dat, zoals ik ook tijdens het debat heb
aangegeven, ik aansluit bij het traject van de Staatssecretaris van SZW
waarbij gekeken wordt of veilige risicogestuurde sanering van asbestdaken eenvoudiger en daarmee goedkoper kan worden uitgevoerd en de
markt wordt verruimd. Zo voert TNO op dit moment onderzoek uit naar de
mate van blootstelling tijdens het saneren van asbestdaken en vraag ik
TNO om te adviseren over de zgn. «35 m2-grens».
Met deze handreiking beoog ik tegemoet te komen aan de in de Eerste
Kamer geuite zorgen en blijft tegelijkertijd het breed gedeelde doel, te
weten bescherming van de gezondheid tegen de laatste grote asbestbron
in de leefomgeving, overeind.
De hierboven genoemde maatregelen, samen met het voorstel om het
verbod op 1 januari 2028 in te laten gaan, zullen naar mijn mening de
haalbaarheid en betaalbaarheid van het verbod op asbest dakbedekking
verder vergroten.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 675, nr. 35

3