> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag
Natuur, Landschap en
Platteland
Gebieden

Das&Boom

Prins Clauslaan 8
2595 AJ Den Haag
Postbus 20401
2500 EK Den Haag
www.rijksoverheid.nl/eleni
Contactpersoon

Datum 15 juni 2011
Betreft Antwoorden op vragen over natuurbeleid

Onze referentie
208163

Geachte heer D.,

Kopie aan
De Voorzitter van de Tweede
Kamer
Vrienden van het Gooi

Enige tijd geleden heeft u mij een brief geschreven met vragen over mijn
beleidsvoornemens. Bijgaand ontvangt u de antwoorden op uw vragen. U heeft
uw brief aan mij aan verschillende organisaties ter kennisname gestuurd. Op
verzoek van de Tweede Kamer en de Vrienden van het Gooi stuur ik hen een
afschrift van mijn antwoordbrief.

Vragen en antwoorden:
1. Is het juist dat u voornemens bent meer dan honderd Natura-2000 gebieden te
schrappen?
Nee.
2. Zo ja, zou u dan kunnen aangeven om hoeveel gebieden het naar uw mening
zou moeten gaan?
Zoals aangegeven in de Tweede Kamerbrief van 23 februari wil ik bij de Europese
Commissie het schrappen van twee gebieden en een deelgebied bepleiten.
3. Zijn deze gebieden aangemeld als Natura-2000 gebieden in Brussel?
Ja.
4. Welke gebieden betreft het en welke soorten planten en dieren van Europees
belang lagen aan de basis van de aanvankelijke aanwijzing van deze gebieden?
Teeselinkven: zwakgebufferde vennen
Achter de Voort (deelgebied): Eikenhaagbeukenbos
Boddenbroek: Zwakgebufferde vennen en kalkmoerassen

Pagina 1 van 4

*PDOC01/208163*

PDOC01/208163

5. Hoe denkt u het voortbestaan van deze soorten alsnog te waarborgen in het
licht van uw zorgplicht voor een gunstige staat van instandhouding van deze
soorten?
Zoals aangegeven in de hierboven genoemde brief zie ik alleen mogelijkheden tot
het schrappen van kleine gebieden met beperkt ecologisch belang. Daarbij moeten
de doelen voor deze gebieden in andere gebieden kunnen worden bereikt. De
realisatie van de landelijke doelen mag niet in gevaar komen.

Natuur, Landschap en
Platteland
Gebieden

Datum
15 juni 2011
Onze referentie
208163

6. Is het juist dat u Beschermde Natuurmonumenten hun beschermde status wilt
ontnemen?
7. Acht u zichzelf in de positie een dergelijk besluit te nemen en zo ja, waarom?
Deze gebieden werden aangewezen door tal van minister en staatssecretarissen
voor u. Dit gebeurde na zorgvuldige oriëntatie, wetenschappelijke onderbouwing
en pas nadat onomstotelijk het belang van de inzet van dit zware middel was
aangetoond om zodoende de meest waardevolle natuur in particulier, vaak
versnipperd eigendom verkerend, aan te wijzen en te beschermen, zulks in het
algemeen belang van huidige en toekomstige generaties. Niet zelden bevatten zijn
soorten planten en dieren en natuurlijke ‘ongerepte ‘bronnen, waterstromen en
vegetatietypes die elders niet of nauwelijks nog worden aangetroffen.
8. Als u zichzelf in staat acht te breken met dit al meer dan vijftig jaar gevoerde
en succesvolle beleid, hoe denkt u dan het voortbestaan van deze unieke w
aarden, waarvan onderdelen behoren tot internationale verplichtingen, nog waar
te maken, gezien de juist plaatsgebonden omstandigheden die niet elders kunnen
worden nagebootst?
Deze gebieden behoren voor het overgrote deel tot de Ecologische Hoofdstructuur
(EHS) en worden via het planologische regime van de EHS al beschermd. De
voorgenomen afschaffing van het vergunningenregime voor de beschermde
natuurmonumenten uit de Natuurbeschermingswet 1998 draagt bij aan de
wenselijke ontstapeling van beschermingsregimes voor verschillende
gebiedscategorieën op rijksniveau. Gelet op de eigen verantwoordelijkheid van
provincies voor het natuurbeleid op hun grondgebied, is het aan hen om te
besluiten in hoeverre aanvullende bescherming wenselijk dan wel nodig is.
9. Is de weergave van het artikel in Trouw van 2 maart 2011 jongstleden, en dan
specifiek de passages die tussen aanhalingstekens geplaatst zijn, juist?
De strekking van de weergegeven passages is juist.
10. Indien dit het geval is, kunt u dan beamen dat het uw zienswijze is dat ook
wanneer er geen noodzaak tot bezuinigen op het natuurbeleid zou bestaan u toch
dezelfde maatregelen zou nemen? Wij bedoelen hiermee uw voornemens
aangaande het verkleinen van de EHS naar 600.000 ha (min 130.000 ha), het
schrappen van de Ecologische verbindingszones en het bezuinigen op beheer van
de reeds aangekochte natuur (die 600.000 ha dus).
11. Kunt u uitleg geven over de zinsnede “Het werd tijd”? Waarvoor precies werd
het tijd?

Pagina 2 van 4

Tijdens een Algemeen Overleg met de Tweede Kamer ben ik hier nader op
ingegaan. Ik heb allereerst aangegeven dat de bezuinigingen van dit kabinet op
het natuurbeleid in het perspectief moeten worden geplaatst van de vele miljarden
die sinds 1990 door de rijksoverheid zijn geïnvesteerd in nieuwe natuur en
daarbovenop de bijdragen vanuit Europa, provincies en terreinbeherende
organisaties. De vervolgvraag is of deze investeringen tot het gewenste resultaat
hebben geleid en of we op de oude voet moeten doorgaan? Nee, is daarop mijn
antwoord. De afgelopen jaren heeft te veel het accent gelegen op het verwerven
van gronden, op hectares, maar met grond kopen realiseer je geen kwaliteit waar
kwetsbare soorten iets aan hebben. Er zijn nog te weinig afgeronde gebieden en
nog te veel snippers. Door te temporiseren en op de oude voet verder te gaan, los
je dat probleem niet op. Mijn ambitie is om in 2018 een nationale EHS te
realiseren die kleiner is, maar van vergelijkbare of zelfs betere kwaliteit en die als
eenheid functioneert. Dit vraagt om bestuurlijk precisiewerk en de inzet van alle
betrokken partijen. Ik teken daarbij aan dat de EHS – de natuur in Nederland –
ten opzichte van nu niet verkleind wordt, maar minder zal groeien. De precieze
omvang van de EHS na herijking staat nog niet vast; daarover ben ik in gesprek
met de provincies.

Natuur, Landschap en
Platteland
Gebieden

Datum
15 juni 2011
Onze referentie
208163

12. Hoe verdedigt u, in dien de noodzaak tot bezuinigen voor u niet bepalend is
voor het door u te voeren beleid, de schade die de natuur en meer in het
bijzonder flora en fauna ondervinden van het verminderen van de inspanningen
voor het beheer op 600.000 ha natuur? De daar aanwezige waarden kunnen
goeddeels in stand gehouden worden door actief en soms intensief beheer, zoals
maaien, plaggen, hakken, knotten, gecontroleerd (na)begrazen. Juist de soorten
waar Nederland zich internationaal toe verplicht heeft, zijn met dit type beheer in
een gunstige staat van instandhouding te brengen.
Met de provincies ben ik in gesprek om te komen tot een decentralisatie van het
natuurbeleid, waarbij mijn prioriteit ligt bij een maximale inzet op beheer en de
internationale verplichtingen. Daarmee zet Nederland zich volledig in voor de
instandhouding van soorten overeenkomstig de ter zake geldende internationale
verplichtingen.
13. Hoe denkt u met de voorgenomen bezuinigingen, waaraan geen dwingende
reden van groot openbaar belang meer kan worden gehecht, indien u van mening
blijft deze maatregelen ook te treffen indien bezuinigingen niet de noodzaak
aangeven, toch te voldoen aan wettelijke verplichtingen die mede voortvloeien uit
internationale richtlijnen en verdragen?
Nederland zet zich er maximaal voor in om te voldoen aan de internationale
verplichtingen. Daarom is van belang dat het natuurbeleid zich richt op goed
beheer van de natuur die we hebben en op het verbeteren van de milieucondities.
Onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Alterra geeft aan
dat de internationale doelen zo het meest kosteneffectief gediend worden, en zelfs
dat zo met minder geld en hectares in 2018 meer resultaat geboekt kan worden
dan met het oude beleid in het oude tempo (zie www.pbl.nl, onder publicaties:
‘Herijking van de Ecologische Hoofdstructuur. Quik Scan van varianten.’)

Pagina 3 van 4

14. Kunnen wij concluderen uit wat ons telkenmale via de media en kamerstukken
bereikt, dat u van mening bent dat het ambitieniveau van de internationale
verplichtingen die bij herhaling en soms op onze eigen voordracht zijn aangegaan
door tekening, ratificering en vastlegging in nationale wetgeving, niet haalbaar of
uitvoerbaar zouden zijn?
In algemene zin is dat niet juist. Als echter in de praktijk blijkt dat het
redelijkerwijs onmogelijk is om bepaalde doelen te bereiken, dan wil ik daarover
het gesprek aangaan.

Natuur, Landschap en
Platteland
Gebieden

Datum
15 juni 2011
Onze referentie
208163

15. Zo ja, bent u bekend met het feit dat uw verre voorganger de heer Braks ook
deze conclusie heeft getrokken en om die reden juist de EHS werd ontworpen?
De EHS is het belangrijkste instrument voor het bereiken van onze biodiversiteitsdoelen. Daarom is van belang dat dit instrument op een effectieve, efficiënte en
haalbare manier wordt uitgevoerd.
16. Denkt u niet dat de Europese Commissie zal oordelen dat het gehanteerde
natuurbeleid dat zijn succes bewezen heeft en bij voltooiing grotendeels zou
bereiken waarvoor dit land zich internationaal gesteld ziet, ernstig in gevaar komt
door uw voorgenomen bezuinigingen en het schrappen van zeer wezenlijke
onderdelen uit dit beleid?
Ik neem de internationale verplichtingen uiterst serieus (zie mijn antwoord op de
voorgaande vragen) en ik deel uw verwachting derhalve niet.

dr. Henk Bleker
Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Pagina 4 van 4