Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 865

Verbetering verantwoording en begroting

Nr. 52

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 augustus 2013
Hierbij ontvangt u de eerste evaluatie van de Aanwijzingen voor subsidieverstrekking1 (hierna: Aanwijzingen) die volgen uit het Uniform Subsidiekader (USK). Per 1 januari 2012 dienden alle rijkssubsidieverstrekkingen te
voldoen aan de Aanwijzingen. In de toelichting op de Aanwijzingen is
aangegeven dat in 2012 een eerste evaluatie van het USK zou plaatsvinden.
Uniform Subsidiekader
Het USK stroomlijnt en vereenvoudigt de regels voor het verstrekken van
en de verantwoording over alle rijkssubsidies.2 Het doel is de complexiteit
van het subsidiebeheer en de lasten voor subsidieverstrekkers en ontvangers terug te dringen. Het subsidiekader is gebaseerd op een aantal
uitgangspunten: proportionaliteit (sturing op prestaties en hoofdlijnen en
verantwoordingslasten); uniformering en vereenvoudiging; en verantwoord vertrouwen en risicoacceptatie.
Op basis van deze uitgangspunten zijn de volgende met elkaar samenhangende maatregelen ontwikkeld:
• drie standaard uitvoerings- en verantwoordingsarrangementen
waarvan de toepassing wordt bepaald door de hoogte van het
subsidiebedrag;
• uniformering en vereenvoudiging van begrippen en verplichtingen in
het subsidieproces (o.a. termijnen, voorschotten, rapportages); en
• rijksbreed beleid om misbruik van subsidies te voorkomen.

1

Regeling van de Minister-President, Minister van Algemene Zaken, van 15 december 2009, nr
3086451, houdende vaststelling van Aanwijzingen voor subsidieverstrekking, Staatscourant
2009 nr. 20306.
2
Het USK geldt voor rijkssubsidies en voor subsidies van zbo’s daar waar de Minister het
wettelijk heeft bepaald.

kst-31865-52
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 865, nr. 52

1

Monitoringsrapportage
Gezien het feit dat de Aanwijzingen pas sinds 1 januari 2012 volledig in
werking zijn getreden, is het op dit moment te vroeg voor een
volwaardige evaluatie. Niettemin vind ik het van belang om het USK
tussentijds te monitoren en verslag te doen van tot nu toe opgedane
ervaringen met het USK. Om die reden heeft de bijgevoegde rapportage
een karakter van een monitor3. De monitor is uitgevoerd door het
Ministerie van Financiën in nauwe samenwerking met betrokken
departementen.
Hieronder wordt kort ingaan op de conclusies, de aanbevelingen en de
actiepunten voortvloeiend uit de monitor. De rapportage, die als bijlage
bijgevoegd is, bevat uitgebreide informatie over het onderzoek.
Doelstelling
Het doel van de monitor was het in kaart brengen van de werking van het
USK door de werking ervan in de praktijk te onderzoeken en mogelijke
hieruit voortkomende aandachtspunten als input voor de toekomstige
evaluatie mee te nemen.
Hieraan is nadere invulling gegeven door de beantwoording van een
aantal onderzoeksvragen. Deze vragen richtten zich met name gericht op
de mate van toepassing van het USK, de werking van het USK, de werking
van beschikbare sanctie-instrumentarium en aandachtspunten voor de
toekomstige evaluatie.
Conclusies & aanbevelingen
Uit het onderzoek komt naar voren dat:
– alle departementen het USK toepassen. De ministeries geven aan dat
alle subsidieregelingen aan het USK zijn aangepast;
– in de praktische werking van het USK de volgende zaken opvallen:
• de nieuwe wijze van verantwoording (drie arrangementen) wordt
als duidelijk ervaren. Ook de nieuwe regels rondom vaste termijnen
en tussenrapportages worden positief ervaren;
• de introductie van de nieuwe werkwijze van subsidieverstrekking
(op basis van vooraf te bepalen prestaties bij kleine subsidies en
niet meer op werkelijke kosten) vergt tijd, omdat het nieuw is. De
nieuwe werkwijze dwingt wel tot het beter maken van afwegingen
vooraf.
– genoemde maatregelen en sancties in het USK worden door de
departementen toegepast. Voorts heeft het USK het «risico-denken»
bewuster heeft gemaakt. Aandachtspunt is wel dat risicoanalyses niet
overal expliciet worden vastgelegd. Dit punt is ook al gesignaleerd in
het FJR 2013.
Aandachtspunten voor de toekomstige evaluatie van het USK die uit deze
rapportage voortkomen zijn: het aspect van lastenverlichting (ervaring
subsidieontvangers) meenemen en expliciet aandacht besteden aan
onderdelen «het vastleggen van risicoanalyses» en «toepassing van de
meldingsplicht4».
Aanbevelingen van de rapportage zijn: meer aandacht van departementen
voor (expliciet vastleggen) van risicoanalyse, het begrip «meldingsplicht»

3
4

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Meldingsplicht houdt in dat een subsidieontvanger onverwijld moet melden zodra aannemelijk
is dat de activiteiten niet, niet tijdig of niet geheel zullen worden verricht, of dat niet, niet tijdig
of niet geheel aan de subsidieverplichtingen zal worden voldaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 865, nr. 52

2

verder uitwerken en meer uitwisseling van kennis en expertise op dit
gebied tussen deperatementen.
Actiepunten
Actiepunten die in het onderzoek genoemd worden en door het kabinet
opgepakt zullen worden zijn:
• de uit te voeren risicoanalyses moeten, voor zover dit nog niet
gebeurt, conform de leidraad M&O subsidies schriftelijk (expliciet)
worden vastgelegd;
• de directie Financieel Economische Zaken (FEZ) van ministeries en de
Audit Dienst Rijk (ADR) worden meer betrokken bij de uitvoering van
het M&O-beleid. Daarbij kan gedacht worden aan een adviesrol op het
gebied van risicoanalyse bij het opstellen van de subsidieregeling of
het doen van audits op het proces bij de uitvoering van het M&Obeleid;
• meer uitwisseling van kennis en expertise op dit gebied tussen
departementen;
• het aanbieden van voorlichting en trainingsessies voor beleidsmedewerkers (onder andere over hoe prestaties vooraf te formuleren en het
doen van risicoanalyse). Dit is bij de introductie van het USK ook
gedaan; en
• in de interdepartementale werkgroep USK het begrip «meldingsplicht»
verder uitwerken.
Afsluitend
De meer geüniformeerde en vereenvoudigde verstrekking en verantwoording van subsidies wordt als positief ervaren. Uit het onderzoek blijkt
dat er op een aantal punten acties nodig zijn, die in gang worden gezet.
Ik ben voornemens om in 2016, wanneer er voldoende praktijkervaring is
met toepassing van het USK bij meerjarige subsidies, een volgende
evaluatie te doen.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 865, nr. 52

3