Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2026
Vragen van het lid Tang (PvdA) aan
de staatssecretaris van Financiën
over aflossingsvrije hypotheken.
(Ingezonden 19 februari 2009)
1
Kent u het artikel over de toename
van aflossingsvrije hypotheken?1
2
Bent u het met de stelling eens dat
het afsluiten van een aflossingsvrije
hypotheek het risico met zich
meebrengt dat er financiële
problemen kunnen ontstaan, doordat
geen recht meer bestaat op
hypotheekrenteaftrek omdat er een
limiet is van 30 jaar?
3
Wordt over de limiet van 30 jaar bij
het afsluiten van een aflossingsvrije
hypotheek voldoende voorlichting
gegeven?
4
In hoeveel gevallen is het geleende
bedrag van deze aflossingsvrije
hypotheken groter dan de
(executie)waarde van een huis?
5
Welk percentage aflossingsvrij wordt
in de meeste gevallen afgesloten?
6
Kunt u bevestigen dat de
hypotheekrenteaftrek is ingesteld ter
bevordering van het
eigenwoningbezit? Vindt u dat een
aflossingsvrije hypotheek daaraan
bijdraagt?

KVR35532
2080914290
0809tkkvr2026
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

7
Vindt u dat het aftrekbaar zijn van de
rente van een aflossingsvrije
hypotheek gelijk staat aan het
subsidiëren van schuld?
1

De Telegraaf, 24 januari 2009: «Gokken met
hypotheek zonder aflossing».

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris De
Jager (Financiën) (ontvangen
20 maart 2009)
1
Ja.
2 en 3
Vanaf de invoering van de Wet IB
2001 geldt de 30-jaarstermijn. Voor
op 31 december 2000 bestaande
schulden is de 30-jaarstermijn gaan
lopen op 1 januari 2001. In alle
gevallen geldt dus dat voor het eerst
per 1 januari 2031 (een deel van) de
hypotheekrente niet langer aftrekbaar
kan zijn. Deze 30-jaarstermijn is sinds
de invoering van de Wet IB 2001
voldoende kenbaar gemaakt via
voorlichtingsmateriaal en de
toelichting op de aangifte.
De 30-jaarstermijn is mede bedoeld
om het afsluiten van aflossingsvrije
hypotheken te ontmoedigen. Men ziet
nu doorgaans in de praktijk ook dat
de termijn waarvoor een hypotheek
wordt aangegaan overeenkomt met
de 30-jaarstermijn. Dat betekent niet
dat er zich geen financiële problemen
kunnen voordoen na afloop van de
30-jaarstermijn. Financiële problemen
kunnen zich namelijk voordoen

wanneer de consument bij het
afsluiten van een (aflossingsvrije)
hypotheek en na afloop van de
30-jaarstermijn niet heeft gezorgd
voor een financiële buffer die de
stijging van de netto maandlasten
vanwege het vervallen van de
hypotheekrenteaftrek, kan opvangen.
Bij het aangaan van een
aflossingsvrije lening moeten de
betrokkenen zich van dit risico
bewust zijn.
De financiële dienstverlener heeft hier
een belangrijke rol. Hij dient zijn
klanten van een passend advies te
voorzien. Hij dient daartoe informatie
in te winnen bij de consument. Op
basis van die informatie dient hij zijn
advies te baseren. Daarnaast dient de
financiële dienstverlener de
consument juist te informeren.
Hoewel het niet de hoofdtaak van de
hypotheekadviseur is om fiscaal
advies te geven, is het wel in het
belang van de consument dat de
hypotheekadviseur de juiste fiscale
implicaties weergeeft op basis
waarvan de consument een passend
product geadviseerd krijgt.
Uit het onderzoek van de AFM in 2007
naar de kwaliteit van de
hypotheekadvisering bleek dat ruim
1/3 van de adviezen onjuiste
informatie met betrekking tot de
fiscaliteit werd verstrekt. Vooral bij
doorstromers of oversluiters bleek
nogal eens dat de limiet van de
aftrekbaarheid van 30 jaar
overschreden werd. De consument
kon uit de informatie opmaken dat
voor de gehele hypotheek een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4261

nieuwe termijn van 30 jaar renteaftrek
zou gelden, in plaats van alleen voor
het nieuwe deel. In de tweede helft
van dit jaar zal de AFM een
vervolgonderzoek doen om te
bekijken of de advisering en de
informatieverstrekking rondom
hypotheken is verbeterd.
4 en 5
Exacte cijfers over het aantal gevallen
waarin het geleende bedrag van
aflossingsvrije hypotheken groter is
dan de executiewaarde van het huis
zijn niet beschikbaar. Volgens de NVB
is het beleid van de meeste banken
dat het aflossingsvrije deel maximaal
100% van de executiewaarde betreft;
dit komt ongeveer overeen met ong.
80% van de aankoopprijs. Volgens het
DNB Household Survey 2007 was de
hoofdsom van nieuw verstrekte
hypotheken op het moment van
afsluiten van de hypotheek in 2006
gemiddeld genomen gelijk aan
ongeveer 114% van de aankoopprijs
van de woning (o.a. door kosten
koper en evt. verbouwing). Het
bedrag boven de executiewaarde van
de woning wordt afgesloten door een
hypotheek die wel afgelost dient te
worden.
Op grond van de door de NVB
verstrekte informatie zou je kunnen
opmaken dat een gemiddelde
hypotheek met een LTV
(Loan-to-Value ratio) van 114%,
maximaal ong. 70% aflossingsvrij kan
zijn, waarbij de hypotheek voor 30%
aangevuld wordt met een aflosbare
hypotheek. Indien slechts de
verkoopwaarde geleend zou worden
(LTV=100%), dan is het aflossingsvrije
deel maximaal ong. 80% en dient de
overige 20 % van de hypotheek
afgelost te worden. In het geval dat
de persoon slechts 80% van de
verkoopwaarde leent
(= executiewaarde), is er maximaal
ruimte voor een 100% aflossingsvrije
hypotheek.
6
De eigenwoningregeling kan
gemotiveerd worden vanuit een wens
het eigenwoningbezit te bevorderen.
Bovendien wordt de eigen woning
fiscaal gezien als een
investeringsgoed met belaste
opbrengsten (huurwaarde) en
aftrekbare (rente)kosten.
Aflossingsvrije hypotheken dragen in
mindere mate bij aan bezitsvorming
en zouden bij onbeperkte aftrek
leiden tot een te groot beroep op de
algemene middelen in verhouding tot

de mate waarin het beoogde doel
wordt bereikt. De 30-jaarsvoorwaarde
bevordert het afsluiten van
hypotheken die binnen deze periode
worden afgelost en draagt daarmee
bij aan het beoogde
bezitsvormingsaspect. Overigens
wordt een aflossingsvrije hypotheek,
zoals in vraag 4 en 5 is beantwoord,
doorgaans tot maximaal 80% van de
verkoopwaarde verstrekt, waardoor
een waardestijging van het
onroerend goed ook bij deze
financieringsvorm aan de eigenaar
ten goede komt.

aandacht te worden besteed aan
risico’s die voor de betrokkene aan de
verschillende
financieringsmogelijkheden kleven.

7
Het subsidiëren van schuld is geen
doelstelling van de
eigenwoningregeling. Wel kan het
afsluiten van een aflossingsvrije
hypotheek mede zijn ingegeven door
de wens om de mogelijkheid tot
hypotheekrenteaftrek zo lang en
optimaal mogelijk te benutten.
Binnen de periode van dertig jaar
bestaat daartegen – mits uiteraard op
verantwoorde wijze gehanteerd – ook
geen bezwaar. Immers, van het
optimaliseren van renteaftrek is ook
sprake bij de spaar- of
beleggingshypotheek waarbij een
kapitaalverzekering eigen woning,
spaarrekening eigen woning of
beleggingsrecht eigen woning is
gekoppeld aan de eigenwoningschuld
en daarmee ook pas na een termijn
van 30 jaar tot aflossing van de
eigenwoningschuld wordt
overgegaan. In die zin wijkt een
aflossingsvrije hypotheek niet af van
andere gangbare hypotheekvormen.
Binnen de eigenwoningregeling
wordt dan ook geen onderscheid
gemaakt in financieringswijze van de
aankoop van de eigen woning. Wel
wordt bij de genoemde andere
gangbare vormen gelijktijdig kapitaal
opgebouwd dat gekoppeld is aan
toekomstige aflossing. Bij een
aflossingsvrije hypotheek is dit niet
het geval en is het aan degene die de
aflossingsvrije hypotheek aangaat om
eventueel te kiezen voor een andere
vorm van kapitaalopbouw. Daarbij
dient men zich te realiseren dat er
voor die andere vorm van
kapitaalopbouw geen fiscale
vrijstellingen bestaan, zoals wel het
geval is bij de genoemde andere
gangbare vormen van
kapitaalopbouw zoals de
kapitaalverzekering eigen woning.
Mede om deze reden dient in de sfeer
van de advisering uitdrukkelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4262