Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 416

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2016
Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties Minister van Veiligheid en Justitie en de het onderzoeksrapport «Evaluatie Toetsmodel PIA Rijksdienst»1. Bij de aanbieding
van het Toetsmodel PIA Rijksdienst (brief van 21 juni 2013, Kamerstuk
26 643, nr. 282 herdruk) heb ik gezegd dat het Toetsmodel vanaf
1 september 2013 verplicht wordt toegepast bij ontwikkeling van nieuwe
wetgeving en systemen die zien op de verwerking van persoonsgegevens.
Met het Toetsmodel is uitvoering gegeven aan de motie-Franken
(Kamerstuk 31 051, D), het regeerakkoord «Bruggen Slaan» (Regeerakoord
VVD-PvdA, 29 oktober 2012, p. 28) en maatregelen die in de i-Strategie
van de rijksoverheid (Kamerstuk 26 643, nr. 216, p. 10) zijn aangekondigd
ter versterking van de aandacht voor privacy bij grote ICT-projecten.
In mijn eerdere brief heb ik tevens aangekondigd dat het gebruik van het
Toetsmodel binnen twee jaar na inwerkingtreding zal worden geëvalueerd. Deze evaluatie heeft plaatsgevonden en het evaluatierapport treft
u bijgaand aan. Het onderzoek is uitgevoerd door Privacy Management
Partners in opdracht van de directie Constitutionele Zaken en Wetgeving
van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en is op
20 mei jl opgeleverd. Op 30 mei jl. is het rapport door de onderzoekers
gepresenteerd tijdens een bijeenkomst van diverse departementen en
enkele externe deskundigen. Het onderzoek heeft de ervaringen van
gebruikers met en hun waardering voor het Toetsmodel in kaart gebracht.
Daartoe zijn de onderstaande drie centrale onderzoeksvragen
geformuleerd:
1. Vervult het Toetsmodel een richtinggevende en corrigerende functie bij
het gebruik van persoonsgegevens?
2. Sluit het Toetsmodel qua invulling en formulering aan bij de specifiek
voor de overheid geldende vereisten om privacyaspecten te toetsen in
een vroeg stadium van beleidsontwikkeling (in aanvulling op het

1

kst-26643-416
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 643, nr. 416

1

bestaande instrumentarium om privacyaspecten van beleid- en
wetgeving te toetsen)?
3. In hoeverre behoeft het Toetsmodel aanpassing in het licht van de
vereisten die aan een PIA worden gesteld in artikel 35 van de komende
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)?
De onderzoekers concluderen het Toetsmodel PIA Rijksdienst richtinggevend en corrigerend werkt, zij het nog in beperkte mate. Het Toetsmodel heeft een positieve invloed op privacybewustzijn en behoorlijke,
zorgvuldige en rechtmatige verwerking van persoonsgegevens. In
sommige gevallen wordt een project stopgezet, vaker worden de
verwerkingen van gegevens verbeterd of met meer waarborgen omkleed.
Het komt echter ook voor dat een PIA vooral als administratieve last wordt
beschouwd, of dat aanbevelingen sneuvelen onder politieke of bestuurlijke druk. Inhoudelijke verbeteringen aan het Toetsmodel kunnen de
effectiviteit ervan verbeteren; voor het goed uitvoeren van een PIA is
privacydeskundigheid echter onontbeerlijk. De onderzoekers concluderen
voorts dat het Toetsmodel qua inhoud en proces nog kan verbeteren. De
belangrijkste concrete verbeterpunten zijn het verminderen van juridisch
taalgebruik, het scheiden van PIA’s voor wetgeving en beleid en PIA’s voor
processen en systemen, en het ontwikkelen van een interactieve digitale
versie van het Toetsmodel en bevorderen van privacydeskundigheid.
Quaproces blijkt een belangrijk knelpunt het tijdig uitvoeren van de PIA.
Debet hieraan is gebrek aan duidelijkheid over het proces. Uit de evaluatie
blijkt tevens dat de PIA-benadering van het Toetsmodel zich goed blijkt te
verhouden tot de AVG. Er zijn in die benadering dan ook geen fundamentele wijzigingen benodigd. Wel brengt de AVG enkele aandachtspunten met zich mee voor een volgende versie van het Toetsmodel en
voor het proces daaromheen. Het betreft onder meer de vraag wanneer
een PIA verplicht is en wanneer de Functionaris voor de Gegevensbescherming moet worden geconsulteerd.
In de komende maanden wordt door het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, in samenwerking met andere departementen, bezien hoe de negen aanbevelingen die in het evaluatierapport
zijn opgenomen, kunnen worden verwerkt in een nieuwe versie van het
Toetsmodel PIA Rijksdienst. In het voorjaar van 2017 zal ik u deze nieuwe
versie sturen.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 643, nr. 416

2