Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 100 XV

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid 2021

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 7 juni 2022
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer over de brief van
18 mei 2022 inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek
2021 bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Kamerstuk
36 100 XV, nr. 2).
De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van
7 juni 2022. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Kuzu
Adjunct-griffier van de commissie,
Van den Broek

kst-36100-XV-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 XV, nr. 6

1

Vraag 1
Wat vindt u van de positie van het Inlichtingenbureau in de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI)-stelsel?
Het Inlichtingenbureau is een zelfstandig rechtspersoon met een wettelijke
taak (rwt) in het SUWI-stelsel. Het verwerkt persoonsgegevens voor
gemeenten die daarmee hun wettelijke taken op het terrein van werk en
inkomen kunnen uitvoeren. Het Inlichtingenbureau heeft daarmee een
ondersteunende rol. De (zelfstandige) positie van het Inlichtingenbureau
ten opzichte van de Minister van SZW verhoudt zich goed tot deze taak,
mits de Minister zich als toezichthouder goed laat informeren over de
uitvoering en indien nodig kan interveniëren.
Vraag 2
Wat vindt u van de rechtsvorm van het Inlichtingenbureau (IB)? Past dit bij
de taak van het inlichtingenbureau?
Het Inlichtingenbureau is een private stichting, opgericht door het
Ministerie van SZW en de VNG. Een overheidsstichting is een veelgebruikte rechtsvorm voor de uitvoering van publieke taken op afstand van
het Rijk.1 Het voornemen tot oprichting van een stichting door het Rijk
moet volgens de Comptabiliteitswet via een voorhangprocedure worden
voorgelegd aan de Staten-Generaal.2 In ons onderzoek hebben wij geen
signalen ontvangen dat de stichtingsvorm niet past bij de uitvoering van
de wettelijke taak.
Vraag 3
Wat is de reden dat de strategische risico’s die het Inlichtingenbureau elk
kwartaal in kaart brengt, niet wordt gedeeld met het ministerie?
Het is volgens ons aan de Minister van SZW om deze vraag te beantwoorden. Wij hebben hier geen informatie over.
Vraag 4
Heeft het Inlichtingenbureau ook zicht op de informatiebeveiliging en
privacybescherming van de gegevens en signalen die zij doorkrijgen van
andere instanties?
Alle gegevens die het Inlichtingenbureau heeft komen van andere
instanties, zoals gemeenten, UWV en de Belastingdienst. Volgens de
informatie die wij van het Inlichtingenbureau hebben ontvangen voert het
voor alle gegevensverwerkingen een DPIA (data protection impact
assessment) uit om de privacyrisico’s in beeld te krijgen. Dit is een
AVG-vereiste. Onderdeel hiervan is of het gebruik van persoonsgegevens
noodzakelijk is en in verhouding staat tot het beoogde doel (proportionaliteit). Ook laat het IB jaarlijks een EDP-audit (electronic dataprocessing)
uitvoeren op de informatieveiligheid.
Vraag 5
Op welke manier zou inzichtelijk kunnen worden gemaakt waar de
IB-signalen voor gebruikt worden bij gemeenten, zowel voor dienstverlening als voor fraudebestrijding?
In ons rapport hebben wij aangegeven dat meer informatie over het
gebruik van bijstandssignalen zinvol kan zijn voor de Minister voor
Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen. Zij probeert immers meer
zicht te krijgen op wat zij noemt «hardvochtige effecten» in de sociale
1
2

Algemene Rekenkamer (2011). Zicht op overheidsstichtingen. Den Haag: eigen beheer.
Kamerstuk 27 635, nrs. 233 en 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 XV, nr. 6

2

zekerheid. De IB-signalen zijn bedoeld om gemeenten te ondersteunen bij
de rechtmatigheidscontrole van bijstandsuitkeringen. Het gebruik van
deze signalen en onderzoek dat gemeenten doen naar aanleiding van deze
signalen, kan leiden tot stopzetten van uitkeringen, terugvorderingen en
boetes. Het is echter onduidelijk wat de bijdrage van deze signalen is aan
het terugdringen van onterechte uitkeringen en in hoeverre hier sprake is
van hardvochtige effecten. In beginsel zijn gemeenten verantwoordelijk
voor de rechtmatigheidscontrole en de verantwoording hierover aan de
gemeenteraad, maar een landelijk beeld ontbreekt. In ons rapport hebben
wij enkele voorbeelden genoemd van informatie die zinvol kan zijn voor
de Minister om afwegingen te kunnen maken bij het gebruik van
bijstandssignalen die zij ter verantwoording voor kan leggen aan het
parlement.
Vraag 6
Welke mogelijkheden heeft het IB om met monitoringgegevens het
niet-gebruik van voorzieningen voor werk en inkomen terug te dringen,
welke worden er momenteel ingezet en welke mogelijkheden zijn nog
onbenut?
Het IB treedt op als gegevensverwerker voor gemeenten om aan hen
opgedragen wettelijke taken te kunnen uitvoeren (artikel 62 Wet SUWI).
Hiertoe ontvangt het IB van diverse instanties persoonsgegevens die
wettelijk verplicht zijn deze gegevens te leveren. Momenteel verstrekt het
IB informatie aan gemeenten over personen die mogelijk in aanmerking
komen voor bijzondere bijstand of voor een leer-werktraject.3 Dit laat zien
dat het IB in beginsel in staat is om dergelijke monitoringgegevens te
leveren. Het is echter aan de Minister om te onderzoeken welke mogelijkheden nog onbenut zijn, hoe deze gerealiseerd kunnen worden en
eventuele wetswijzigingen die hiervoor nodig zijn voor te stellen aan het
parlement.
Vraag 7
Welke lessen uit de invoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling
zelfstandig ondernemers (Tozo) worden gebruikt om een verbeterd
vangnet voor zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers) uit te werken?
Het is volgens ons aan de Minister van SZW om deze vraag te
beantwoorden.

3

Stichting Inlichtingenbureau. Dienstencatalogus 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 XV, nr. 6

3