Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3841
Vragen van de leden Arib en Eijsink
(beiden PvdA) aan de ministers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
van Defensie over de druk die leden
van de Pinkstergemeente binnen
diverse instellingen uitoefenen om
mensen via healings te «genezen van
HIV en homoseksualiteit».
(Ingezonden 16 juli 2009)
1
Bent u op de hoogte van het bericht
dat leden van de Pinkstergemeente in
diverse instellingen, ook binnen het
ministerie van Defensie, druk
uitoefenen om mensen via healings
te «genezen» van HIV en
homoseksualiteit?1
2
Wat is uw mening over het feit dat
cliënten in een jeugdinrichting of in
een medisch centrum op deze wijze
benaderd worden? Welke
mogelijkheden heeft u op dit moment
om dit tegen te gaan? Welke
mogelijkheden zijn er om dit tegen te
gaan?

benaderd worden? Welke
maatregelen gaat u nemen om ervoor
te zorgen dat dit binnen Defensie
absoluut niet meer gebeurt? Hoeveel
geestelijken in dienst van Defensie
zijn lid van de Pinkstergemeente en
hoeveel van hen maken zich hieraan
schuldig? Als niet duidelijk is in
hoeveel gevallen hiervan sprake is,
op welke wijze kunt en gaat u ervoor
zorgen dat dit wel duidelijk wordt, dit
binnen Defensie bespreekbaar wordt
en wordt voorkomen?
4
Bent u van mening dat er nog steeds
geen «redelijk vermoeden» ( in de zin
van artikel 27 van het Wetboek van
Strafvordering) bestaat dat de in
artikel 96 Wet Beroepen in de
Individuele Gezondheidszorg (BIG)
gestelde norm wordt overtreden in de
beschreven gevallen? Zo ja, waarom?

wijze kunt u garanderen dat een
volledig beeld ontstaat over de wijze
waarop en de mate waarin kwetsbare
mensen onder druk gezet worden om
via healings te «genezen» van HIV of
homoseksualiteit?
6
Waar kunnen mensen die op deze
wijze zijn benaderd door leden van de
Pinkstergemeente of andere
religieuze groeperingen terecht? Is er
een mogelijkheid klachten in te
dienen?
7
Deelt u de mening dat het feit dat
kwetsbare mensen onder druk gezet
worden om via healings te «genezen»
van HIV of homoseksualiteit
voldoende aanleiding is om artikel 96
Wet BIG toe te passen, omdat sprake
is van het verrichten van handelingen
op het gebied van de individuele
gezondheidszorg, waarbij buiten
noodzaak een aanmerkelijke kans op
schade aan de gezondheid wordt
veroorzaakt? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat, wanneer
artikel 96 Wet BIG onvoldoende
grond biedt om deze praktijken te
verbieden en strafbaar te stellen,
artikel 96 Wet BIG aangepast dient te
worden en er een bevelsmogelijkheid
jegens alternatieve behandelaren
ingevoerd dient te worden? Zo nee,
waarom niet?

3
Klopt het dat Pinkstergeestelijken die
voor het ministerie van Defensie
werken aan handoplegging doen om
militairen van hun homoseksualiteit
af te helpen? Deelt u de mening dat
het niet acceptabel is dat mensen in
dienst van de overheid op deze wijze

5
Wanneer wordt het resultaat van het
onderzoek van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) verwacht?
Wat wordt precies onderzocht door
de IGZ? Denkt u dat een
bronnenonderzoek c.q.
bureauonderzoek voldoende is om
dergelijke praktijken op te sporen, en
op basis daarvan maatregelen te
kunnen nemen om deze praktijken
voortaan te voorkomen? Bent u
bereid dit onderzoek uit te breiden
naar jeugdinrichtingen, medische
instellingen en Defensie? Op welke

KVR37600
2009Z14032
0809tkkvr3841
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

8113

Toelichting
Deze vragen dienen ter aanvulling op
eerdere vragen terzake van het lid
Karabulut (SP), ingezonden 16 juli
2009 (vraagnummer 2009Z14027).
1

Trouw, 14 juli 2009.

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris De
Vries (Defensie), mede namens de
ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, van Justitie en van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(ontvangen 11 september 2009)
1
Ja, wij zijn op de hoogte van het
bericht.
2
De gesprekken tussen cliënten in een
zorginstelling en de zorgverleners
vinden plaats in beslotenheid en
daarmee is nooit voor 100% uit te
sluiten dat een aanbod voor een hivof homo-healing wordt gedaan.
Vanzelfsprekend mogen de
individuele overtuigingen van
zorgverleners niet de behandeling
van cliënten doorkruisen of schaden.
Wij hebben geen concrete
aanwijzingen dat daar sprake van is.
Als dit wel het geval zou zijn dan is
het buitengewoon onverantwoord en
onprofessioneel. In dat geval zal
worden bezien welke maatregelen
passend zijn.
3
Nee. Defensie heeft op basis van
gesprekken met alle betrokken
partijen geconstateerd dat de vier
pinkster-krijgsmachtpredikanten niet
aan handoplegging doen om
militairen van hun homoseksualiteit
af te helpen. Hierbij verwijs ik u naar
de bijgevoegde gezamenlijke
verklaring van de Stichting
Homoseksualiteit en Krijgsmacht en
de desbetreffende zendende instantie
Vereniging van PinksterEvangeliegemeenten.
4
Toepassing van artikel 96 Wet BIG
vindt plaats indien een redelijk
vermoeden (in de zin van artikel 27
van het Wetboek van Strafvordering)
bestaat dat een persoon de in artikel
96 van de Wet BIG gestelde norm
overtreedt. Indien dit zo is, is deze
persoon verdachte en wordt na
overleg met het Openbaar Ministerie
een opsporingsonderzoek gestart. Of
een redelijk vermoeden van schuld
aan overtreding van de Wet BIG

aanwezig is in het geval dat een
persoon genezingsrituelen onder
hiv-geïnfecteerden uitvoert, moet per
casus bekeken worden. Criteria die
hiervoor aangelegd kunnen worden
zijn bijvoorbeeld het hebben
ondergaan van een healing,
vergezeld met of gevolgd door een
genezenverklaring door de «healer»,
in combinatie met actief afhouden
van reguliere zorg door de «healer».
Artikel 96 Wet BIG ziet toe op
handelingen in de individuele
gezondheidszorg. Het antwoord
beperkt zich tot casussen waarin
sprake is van hiv-besmetting.
De Inspectie voor de Gezondheidzorg
heeft veldonderzoek gedaan in
aanvulling op eerder
bureauonderzoek. Uit dit
veldonderzoek is niets gebleken van
personen die «geheald», genezen
verklaard en van reguliere zorg zijn
afgehouden, zoals hiervoor bedoeld.
5
Het rapport van de IGZ is op 15 juli
2009 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
toegezonden. Overigens heeft dit
onderzoek zich, conform de opdracht,
uitsluitend gericht op hiv-healings,
gezien het mogelijke risico van
besmetting met het hiv-virus.
Onderzocht is of er termen aanwezig
zijn een strafrechtelijk onderzoek
tegen personen te starten inzake
overtreding van artikel 96 van de Wet
BIG. In het onderzoek is gezocht naar
personen die in een aangifte kunnen
verklaren dat zij besmet waren met
het hiv-virus, zijn «geheald», en
genezen verklaard en actief van de
reguliere zorg zijn afgehouden. Deze
personen zijn niet gevonden.
Het op 15 juli 2009 gezonden rapport
is samengesteld op basis van
veldonderzoek. Het onderzoek van de
IGZ richt zich op hiv-healings in het
algemeen. In het rapport geeft de IGZ
onder meer aan dat het onderzoek
wordt voortgezet zodra bij de
inspectie personen bekend worden
die aangifte wensen te doen in
verband met het feit dat zij zijn
«geheald», door de «healer» genezen
verklaard en door deze actief van de
reguliere zorg zijn afgehouden.
Aangezien healings doorgaans
plaatsvinden in
geloofsgemeenschappen acht ik
onderzoek buiten deze
gemeenschappen niet zinvol.
Een volledig beeld kan niet worden
gegeven. Als er al sprake is van druk,

zal deze worden uitgeoefend in de
beslotenheid van een gesprek tussen
gebedsgenezer en gelovige.
6
Personen die op deze wijze zouden
zijn benaderd kunnen bij het bureau
Opsporing van de IGZ hiervan
melding doen. Defensie beschikt over
een Centrale Organisatie Integriteit
Defensie (COID) waar medewerkers
een eventuele klacht kunnen
indienen.
7
Nee. Artikel 27 van het Wetboek van
Strafvordering objectiveert de
verdenking ter zake van een strafbaar
feit, i.c. artikel 96 Wet BIG. Van
overtreding van dit artikel is, mede
gelet op recente rechtspraak, sprake
indien personen worden «geheald»
en door de «healer» genezen
verklaard waarbij zij door deze actief
van de reguliere zorg zijn
afgehouden.
In het kader van het wetsvoorstel
cliëntenrechten zorg beraadt de
Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport zich over passende
instrumenten om tegen uitwassen
van alternatieve behandelingen
adequaat te kunnen optreden.
Daarvoor wordt verwezen naar zijn
brief van 2 maart 2009 (Kamerstuk
31 476, nr. 8) over effectievere aanpak
misstanden in de zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

8114