Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2035
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de Staatssecretaris van Economische
Zaken over de dood van tienduizenden veldleeuweriken door maaien
(ingezonden 5 maart 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen
22 april 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 1657
Vraag 1
Kent u het bericht «Tienduizenden veldleeuweriken dood door maaien»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven hoe de situatie van de veldleeuweriken is in andere
provincies dan Groningen en Drenthe?
Antwoord 2
Uit het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) blijkt dat in de meeste overige
provincies (6) de trend van 2004 tot 2013 een matige afname (<5%) laat zien
in het aantal veldleeuweriken als broedvogel. In de provincie Noord-Brabant
worden de laatste 10 jaren geen significante aantalsveranderingen gezien. In
Utrecht was een sterkere afname zichtbaar. Voor 2 provincies, Overijssel en
Flevoland was geen betrouwbare trendclassificatie beschikbaar.
De gegevens voor 2014 zijn op dit moment nog niet beschikbaar.
Vraag 3
Bent u bereid het veldtoezicht en de handhaving in maaiperiodes te
verscherpen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn en wijze?
Antwoord 3
De provincies Groningen en Drenthe zoeken actief naar oplossingen voor de
zogenoemde «ecologische val», die de oorzaak is van de in het genoemde
artikel berekende sterfte van de veldleeuweriken. Deze worden gezocht in de
sfeer van het agrarisch natuurbeheer, bijvoorbeeld door een betere afstem-

1

ah-tk-20142015-2035
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Natuurbericht.nl, 26 februari 2015 (http://www.natuurbericht.nl/?id=13246)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

ming in de locaties van broed- en foerageerplekken. Daarnaast wordt ingezet
op het verhogen van kennis bij agrariërs door het inzetten van schouwcommissies van agrarische collectieven.
Versterking van het veldtoezicht is ook een optie, maar dat is een afweging
die tot de bevoegdheden van de provincie behoort. Ik heb echter uit het veld
nog geen signalen ontvangen dat er onvoldoende toezicht plaatsvindt.
Vraag 4
Welk verband ziet u tussen het genoemde bericht en het feit dat het agrarisch
natuurbeheer een «groot fiasco» genoemd is door de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli)?2
Antwoord 4
De kritiek van de Rli is een van de aanleidingen geweest om het stelsel voor
agrarisch natuur- en landschapsbeheer per 2016 ingrijpend te wijzigen. De
collectieve aanpak in het nieuwe stelsel moet leiden tot een efficiënter en
effectiever agrarisch natuur- en landschapsbeheer.
Het onderzoek door Werkgroep De Grauwe Kiekendief en Wageningen UR,
waar in het genoemde bericht naar verwezen wordt, heeft een belangrijke
discussie op gang gebracht over de noodzaak om voor veldleeuweriken, maar
ook voor andere vogels, afstemming te zoeken in het plaatsen van tussen
broed- en foerageerplekken. Het nieuwe, collectieve stelsel voor agrarisch
natuur- en landschapsbeheer biedt betere mogelijkheden voor een dergelijke
afstemming dan het huidige stelsel. In het nieuwe stelsel maken boeren
onderling afspraken over de doelen die ze in hun gebied willen bereiken. Met
het oog op die doelen stemmen ze binnen hun collectief de beheermaatregelen op elkaar af. Een belangrijk neveneffect van de voorbereiding op het
nieuwe stelsel is dat de relaties tussen provincies, agrarische collectieven en
belangenorganisaties zijn versterkt. Dat blijkt ook uit het feit dat de Werkgroep Grauwe kiekendief in nauw overleg met de provincies Drenthe en
Groningen, en in nauwe afstemming met agrariërs, natuurorganisaties en
waterwinbedrijven, een vervolgonderzoek is gestart over broedende
veldleeuweriken in grasland en het oplossen van de geconstateerde
«ecologische val».

2

Website Trouw, 16 mei 2013 (http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/3442169/2013/
05/16/Natuurbeheer-door-boer-groot-fiasco.dhtml)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2