Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 292

Overeenkomst inzake een gemeenschappelijke
luchtvaartruimte tussen de Europese Unie en
haar lidstaten, enerzijds en Oekraïne, anderzijds;
Kiev, 12 oktober 2021

Nr. 3

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 20 februari 2023
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over de brief van 26 januari 2023 over de Overeenkomst inzake
een gemeenschappelijke luchtvaartruimte tussen de Europese Unie en
haar lidstaten, enerzijds en Oekraïne, anderzijds; Kiev, 12 oktober 2021
(Kamerstuk 36 292, nr. 1).
De vragen en opmerkingen zijn op 13 februari 2023 aan de Minister van
Infrastructuur en Waterstaat voorgelegd. Bij brief van 17 februari 2023 zijn
de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tjeerd de Groot
De adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

kst-36292-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 292, nr. 3

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Vragen vanuit de SP-fractie
Vraag 1
De leden van de SP-fractie vragen de Minister allereerst om nadere
toelichting wat het effect is van de sinds 24 februari 2022 in Oekraïne
ontstane oorlogssituatie, niet alleen op de praktische uitvoering van de
overeenkomst, maar ook op de (geo)politieke en Europese verhoudingen
en met name de vliegveiligheid in Nederland.
Op dit moment vliegen Nederlandse luchtvaartmaatschappijen helemaal
niet meer naar Oekraïne en andersom ook Oekraïense luchtvaartmaatschappijen niet meer naar Nederland.
Deze leden vragen de Minister wat het materiële effect van de
goedkeuring van dit verdrag op korte en langere termijn zal zijn en of hij
in de huidige situatie ook dit verdrag had ondertekend. Deze leden vragen
wanneer het door de Minister gewenste zogeheten «Open Aviation area»
een feit moet zijn.
Antwoord
Sinds het uitbreken van de oorlog opereren er – hoofdzakelijk om
vliegveiligheidsredenen – geen Nederlandse luchtvaartmaatschappijen
meer van, naar of via Oekraïne. Om dezelfde redenen opereren er
sindsdien ook geen Oekraïense luchtvaartmaatschappijen meer van, naar
of via Nederland of andere landen van de Europese Unie vanuit Oekraïne
omdat het Oekraïense luchtruim gesloten is. Dit heeft geen invloed op de
bestaande (geo)politieke en Europese verhoudingen of op de vliegveiligheid in Nederland.
Het materiële effect van de goedkeuring van het verdrag is dat hier door
Oekraïense en EU-luchtvaartmaatschappijen pas uitvoering aan kan
worden gegeven zodra het Verdrag voor alle partijen in werking zal zijn
getreden, de internationale geopolitieke situatie dat toelaat en het
Oekraïense luchtruim weer wordt opengesteld voor commercieel
luchtverkeer. Daartoe zou het verdrag ook nu, in deze huidige oorlogssituatie waarin Oekraïne zich helaas bevindt, ondertekend zijn.
Het verdrag beoogt om een zogenaamde «Common Aviation Area» te
creëren waarbij Oekraïne haar luchtvaartregelgeving de komende periode
op onder meer het gebied van veiligheid, beveiliging, luchtverkeersbeheer
en milieu in lijn brengt met de relevante EU luchtvaartregelgeving om dat
te bewerkstellingen. Daarbij wordt de mate van wederzijds toegestane
markttoegang ook gefaseerd uitgebreid.
Vraag 2
De leden van de SP-fractie lezen in de toelichtende nota dat de overeenkomst Nederlandse luchtvaartmaatschappijen meer mogelijkheden zal
bieden op het gebied van beschikbare frequenties en toegestane
bestemmingen.
Deze leden vragen de Minister om toe te lichten welke bestemmingen dit
naar verwachting betreft en wat de behoefte is onder Nederlanders aan
deze vliegbestemmingen.
Antwoord
Het verdrag verruimt het aantal beschikbare frequenties tot een onbeperkt
aantal frequenties voor zowel Nederlandse als andere EU-luchtvaartmaatschappijen voor directe diensten tussen elke bestemming binnen de
EU en elke bestemming binnen Oekraïne en vice versa voor Oekraïense
luchtvaartmaatschappijen. Hiermee wordt de connectiviteit tussen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 292, nr. 3

2

lidstaten van de Europese Unie en Oekraïne voor Nederlandse en andere
consumenten uit de Europese Unie verbeterd. Het is aan luchtvaartmaatschappijen om te beoordelen of en welke bestemmingen zij willen gaan
aanbieden, het ministerie heeft geen inzicht in de behoefte van de
Nederlandse reiziger voor specifieke bestemmingen in Oekraïne.
Vraag 3
Ten slotte vragen de leden van de SP-fractie hoe dit verdrag zich verhoudt
tot de voorgenomen krimp van het aantal vliegbewegingen van en naar
Schiphol.
Deze leden constateren een verwachting van de Minister dat er vroeg of
laat juist meer vluchten van en naar Oekraïne zullen plaatsvinden
vanwege dit verdrag, en met een krimpend aantal totale vliegbewegingen
lijkt dit alleen mogelijk als andere vliegbewegingen sneller krimpen.
Deze leden vragen de Minister hoe hij dit voor zich ziet.
Antwoord
Het verdrag heeft betrekking op verkeersrechten waarmee directe
luchtdiensten kunnen worden uitgevoerd door
EU-luchtvaartmaatschappijen en Oekraïense luchtvaartmaatschappijen
tussen alle bestemmingen in de EU en alle bestemmingen in Oekraïne.
Om op slotgecoördineerde luchthavens binnen de EU, zoals Schiphol, te
kunnen opereren dienen luchtvaartmaatschappijen over slots te
beschikken of slots aan te vragen bij de desbetreffende slotcoördinator op
grond van de regels van de EU-slotverordening. Het is aan de luchtvaartmaatschappijen om daarbij zelf de afweging te maken voor welke
bestemmingen zij de aan hen toegekende slots inzetten.
De capaciteitsdeclaratie van Schiphol is daarbij randvoorwaardelijk.
Deze capaciteitsdeclaratie is een weergave van alle beschikbare capaciteit
rekening houdend met operationele, technische en milieubeperkingen. Uit
de capaciteitsdeclaratie blijkt hoeveel slots er beschikbaar zijn voor het
betreffende seizoen. Er kunnen niet meer slots toegewezen worden door
de onafhankelijke slotcoördinator dan de beschikbare capaciteit toelaat.
De slotcoördinator heeft – in lijn met de basisbeginselen van de slotverordening – een reductiemethodiek ontwikkeld ter voorbereiding op de
inwerkingtreding van het kabinetsbesluit om het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol te reduceren. Daarnaast heeft de slotcoördinator een
Advies Reductie vluchten Schiphol aan IenW uitgebracht. De reductiemethodiek en het advies zijn op 14 februari jl. aan IenW verstuurd. De Kamer
wordt hier separaat over geïnformeerd.
Vraag vanuit de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie merkt op dat de situatie in Oekraïne nog steeds
precair is. Dit lid kan zich er een voorstelling van maken dat in Oekraïne
andere zaken prioriteit krijgen ten opzichte van harmonisering van de
luchtvaart met EU-landen.
Is er iets bekend over de haalbaarheid voor Oekraïne en over wat voor
termijn we het dan ongeveer hebben?
Antwoord
De situatie in Oekraïne is nog steeds zeer onzeker. Het is in dit stadium
niet bekend binnen welke termijn de geleidelijke totstandbrenging van
een gemeenschappelijke luchtvaartruimte tussen de Europese Unie en
haar lidstaten en Oekraïne gerealiseerd kan worden door Oekraïne.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 292, nr. 3

3