Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 605 IIA

Jaarverslag en slotwet Staten-Generaal 2012

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN DE STATEN-GENERAAL (IIA)
Aangeboden 15 mei 2013

kst-33605-IIA-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

2

Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein (x € 1.000)

Nominaal en
onvoorzien
0
Wetgeving en controle
Eerste en Tweede Kamer
1.029

Wetgeving en controle
Eerste Kamer
11.701
Uitgaven ten behoeve van
leden en oud−leden Tweede
Kamer, alsmede leden van
het Europees Parlement
33.982

Wetgeving en controle
Tweede Kamer
100.501
Gerealiseerde ontvangsten per beleidsterrein (x € 1.000)

Nominaal en
onvoorzien
0
Wetgeving en controle
Eerste en Tweede Kamer
0

Wetgeving en controle
Eerste Kamer
93
Uitgaven ten behoeve van
leden en oud−leden Tweede
Kamer, alsmede leden van
het Europees Parlement
62

Wetgeving en controle
Tweede Kamer
6.749

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

4

INHOUDSOPGAVE
blz.
A.

Algemeen
1. Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
dechargeverlening
2. Leeswijzer

6

B.

Beleidsverslag
1. Beleidsartikelen
2. Niet-beleidsartikel
3. Bedrijfsvoeringsparagraaf

10
10
20
21

C.

Jaarrekening
1. De verantwoordingsstaat
2. De saldibalans

23
23
24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

6
9

5

Algemeen

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik het jaarverslag met betrekking tot de begroting van de
Staten-Generaal (IIA) over het jaar 2012 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het
in het jaar 2012 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel en materieelbeheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2012;
b. het voorstel van de slotwet over het jaar 2012 die met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2012 met
betrekking tot de onderzoeken van de centrale administratie van ’s
Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2012
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2012, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2012 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

6

Algemeen

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Tweede Kamer,

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Eerste Kamer,

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

8

Algemeen

2. LEESWIJZER
Opbouw Jaarverslag 2012
Het jaarverslag over 2012 bestaat conform de regelgeving uit de volgende
delen:
A. het algemene deel met onder andere dechargeverlening;
B. de totaaltabel (IIA) budgettaire gevolgen van beleid;
C. de jaarrekening.
De paragraafindeling van de artikelen is als volgt:
1. Algemene beleidsdoelstelling
2. Speerpunten 2012
3. Budgettaire gevolgen van beleid
4. Operationele doelstellingen
De bedrijfsvoeringsparagraaf is onder een aparte paragraaf opgenomen.
Wat betreft de budgettaire gevolgen van beleid is alleen een inhoudelijke
toelichting gegeven bij opmerkelijke verschillen (boven € 0,5 mln.) tussen
de oorspronkelijke vastgestelde begroting 2012 en de realisatie 2012.
Rechtmatigheid
In 2012 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid op hoofdstukniveau niet overschreden en is er sprake van een getrouw beeld. Een
toelichting op de rechtmatigheid per College is te vinden in de bedrijfsvoeringsparagraaf.
Groeiparagraaf
Er zijn dit jaar geen nieuwe ontwikkelingen voor de groeiparagraaf te
melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

9

Beleidsverslag

B. BELEIDSVERSLAG
1. DE BELEIDSARTIKELEN
ARTIKEL 1: WETGEVING EN CONTROLE EERSTE KAMER
1. Algemene beleidsdoelstelling
De hoofdtaak van de Eerste Kamer is dat zij aan het eind van het wetgevende proces een totaaloordeel velt over een wetsvoorstel. De Kamer
pleegt de ter afhandeling aan haar voorgelegde wetsvoorstellen te toetsen
aan een aantal kwaliteitscriteria die grofweg aangeduid kunnen worden
als: rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. De Eerste
Kamer heeft ook de taak de regering te controleren, een taak die veelal in
samenhang met de beoordeling van wetsvoorstellen wordt uitgeoefend.
Naast wetgeving beoordeelt de Kamer ook verdragen en andere regelgeving (voorgehangen algemene maatregelen van bestuur).
De Eerste Kamer opereert niet alleen in een nationale, maar ook in een
internationale context. Zij besteedt in ruime mate aandacht aan internationale en in het bijzonder Europese ontwikkelingen en de doorwerking
van Europese regelgeving in de nationale regelgeving. De opportuniteit
van voorgenomen Europese wetgeving heeft de afgelopen jaren binnen
de Europese Unie versterkte aandacht gekregen van nationale parlementen, ook van het Nederlandse en daarbinnen ook in het bijzonder van
de Eerste Kamer. De Eerste Kamer vervult voorts, als integraal onderdeel
van het parlementaire werk, een actieve rol in parlementaire assemblees
van internationale organisaties en interparlementaire vergaderingen in
EU-verband. Daarnaast onderhoudt de Kamer vele diplomatieke
contacten. Jaarlijks organiseert de Eerste Kamer de verenigde vergadering van de Staten-Generaal.
2. Externe factoren
De Eerste Kamer vormt de voorlaatste schakel in de keten van het
wetgevingsproces. De mede -actoren in het proces zijn, voorafgaand aan
de bekrachtiging van een aanvaard wetsvoorstel door het staatshoofd,
respectievelijk de Ministerraad, Raad van State en de Tweede Kamer.
De controle op het regeringsbeleid voltrekt zich in interactie met de
regering. Uit hoofde van het Verdrag van Lissabon is de Eerste Kamer
betrokken bij de voorbereiding van Europese wetgevings- en beleidsvoorstellen. De taken van de Eerste- en Tweede Kamer op dit terrein zijn gelijk.
Binnen de nationale context voert de Eerste Kamer overleg met de
regering over de regeringsinzet bij de voorbereiding van Europese
wetgeving.
Risico’s
Omdat de Eerste Kamer in het wetgevingproces de laatste schakel in de
keten vormt, is haar taakuitvoering afhankelijk van het aanbod van
wetsvoorstellen, en van de kwaliteit van het werk dat door de voorafgaande actoren is verricht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

10

Beleidsartikelen

3. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 1 Wetgeving en controle Eerste Kamer
(bedragen x € 1.000)
Realisatie

2008

2009

2010

2011

2012

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2012

Verplichtingen

9.371

10.430

10.792

11.017

11.632

11.278

354

Uitgaven:

9.452

10.677

10.816

11.026

11.701

11.278

423

1.1
1.2

5.554

6.662

6.628

6.878

7.504

6.911

593

3.856
42

3.973
42

4.122
66

4.144
4

4.149
48

4.300
67

– 151
– 19

123

85

76

139

93

79

14

1.3

Apparaat
Vergoedingen voorzitter en
leden Eerste Kamer
Verenigde Vergadering
Ontvangsten

Verschil

2012

Financiële toelichting
Apparaat is overschreden door hogere wachtgeldkosten, duurder
drukwerk officiële publicaties en hogere onderhouds- en vervangingskosten installaties, kleine inventaris en kantoorautomatisering.
4. Operationele doelstellingen
Operationele doelstelling

Activiteiten 2012

Verdere ontwikkeling van wetgevingsdossiers
Versterking van de informatievoorziening

Scholing van beleidsmedewerkers en
informatiespecialisten
Verdere verbetering van de Eerste
Kamerwebsite
Doorontwikkelen proactief mailsysteem
voor doelgroepen
Doorontwikkeling educatieve website
«Derde Kamer» (in samenwerking en cofinanciering met de Tweede Kamer)
Verdere uitbreiding van de openstelling
voor publiek
Aanpassen van het beveiligingsniveau aan
de huidige normen
Upgraden ICT – infrastructuur

Vergroten van de toegankelijkheid van het
Eerste Kamergebouw

Versterking van de ICT – voorzieningen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

11

Beleidsartikelen

ARTIKEL 2: UITGAVEN TEN BEHOEVE VAN LEDEN EN OUD-LEDEN
TWEEDE KAMER, ALSMEDE LEDEN VAN HET EUROPEES
PARLEMENT
1. Algemene beleidsdoelstelling
Onder dit artikel worden rechtspositionele uitgaven aan leden en
oud-leden van de Tweede Kamer, alsmede hun nagelaten betrekkingen,
evenals de schadeloosstelling aan de Nederlandse leden van het
Europees Parlement geraamd.
2. Speerpunten 2012
2a. Zorg dragen voor uitbetalingen i.v.m. wettelijke regelingen
De Tweede Kamer draagt ingevolge de Wet schadeloosstelling leden
Tweede Kamer (Stb. 1997, 250), de Algemene pensioenwet politieke
ambtsdragers (Stb. 1969, 594) en de Wet schadeloosstelling leden
Europees Parlement (Stb. 1979, 379) zorg voor de uitgaven uit hoofde van:
• schadeloosstelling leden Tweede Kamer (artikel 2.1);
• reis- en overige kostenvergoedingen leden Tweede Kamer (artikel 2.1);
• wachtgelden oud-leden Tweede Kamer (artikel 2.2);
• pensioenen oud-leden en hun nabestaanden (artikel 2.2);
• schadeloosstelling Nederlandse leden van het Europees Parlement die
er na de laatste verkiezingen voor gekozen hebben betaald te willen
blijven worden door de Tweede Kamer (artikel 2.3).
2b. Facilitering outplacement
Er zijn 4 oud-leden nog bemiddeld door de Tweede Kamer, kosten € 0,053
mln. Nieuwe gevallen van outplacement lopen via Loyalis.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2 Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer, alsmede leden van het Europese Parlement
(bedragen x € 1.000)
Realisatie

2008

2009

2010

2011

2012

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2012

Verplichtingen

31.677

31.549

34.465

32.425

33.982

34.123

– 141

Uitgaven:

31.678

31.549

34.458

32.431

33.982

34.123

– 141

2.1
2.2
2.3

20.232
9.016

21.476
8.622

21.909
10.956

22.166
10.071

22.107
11.683

21.504
10.133

603
1.550

2.430

1.451

1.593

194

192

2.486

– 2.294

351

195

100

51

62

86

– 24

Schadeloosstelling
Pensioenen en wachtgelden
Schadeloosstelling Europarlementariërs
Ontvangsten

Verschil

2012

Financiële toelichting
Op artikelniveau komt het verschil tussen de vastgestelde begroting en de
realisatie voor rekening van het onderdeel pensioenen en wachtgelden.
Door de niet geplande verkiezingen in 2012 is er in dat jaar een groter
beroep gedaan op, met name, de wachtgelden dan in een
niet-verkiezingsjaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

12

Beleidsartikelen

Bij de nieuwe zittingsperiode van het Europarlement in 2011 hebben de
Nederlandse leden de keuze gekregen zich te laten betalen via het
Europarlement of via de Tweede Kamer. Bijna alle leden (op 2 na) hebben
gekozen voor betaling via het Europarlement. Dit verklaart de lagere
uitgaven aan de schadeloosstelling Europarlementariërs vanaf 2011.
Stijgende reeks pensioenen en wachtgelden: de uitgaven zijn afhankelijk
van het aantal uitkeringsgerechtigde oud-leden. Deze zijn toegenomen
door de verkiezingen in 2010 en 2012 van 57 naar 89 wachtgelders. Ook de
pensioengerechtigden zijn gestegen van 381 naar 433.
4. Operationele doelstellingen
Kengetallen
Tabel 2.1 Gemiddelde uitgaven per lid
(in € 1.000)

1. schadeloosstelling
gemiddeld per lid TK
2. pensioenen en wachtgelden
totaal 2 en 3
gemiddeld per lid TK
3. schadeloosstelling leden
Europarlement
gemiddeld per lid EP

2007

2008

2009

2010

2011

2012

20 661
138
11 996
32 657
218

20 232
135
9 016
29 248
195

21 476
143
8 622
30 098
201

21 909
146
10 956
32 865
219

22 166
148
10 071
32 237
215

22 107
147
11 684
33 791
225

2 362
87

2 429
90

1 451
54

1 593
59

194
97

192
96

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

13

Beleidsartikelen

ARTIKEL 3: WETGEVING EN CONTROLE TWEEDE KAMER
1. Algemene beleidsdoelstelling
Taak van de Tweede Kamer
Als volksvertegenwoordiging heeft de Tweede Kamer twee hoofdtaken,
het controleren van de regering en (mede)wetgeving. Deze taken vloeien
voort uit de grondwetsartikelen 50 (vertegenwoordiging van het gehele
Nederlandse volk), 65 tot en met 72 (werkwijze), 81 tot en met 87
(wetgeving), 105 (begrotingen), 137 en 138 (Grondwetgeving) en enkele
andere grondwets- en wetsartikelen.
De ambtelijke diensten
De ambtelijke organisatie van de Tweede Kamer heeft als missie het
ondersteunen van het constitutioneel proces. De ambtelijke organisatie
wil dit verder versterken door middel van het bieden van een politiek
neutrale, adequate en innovatieve ondersteuning van de Kamerleden en
de fractie organisatie in alle facetten van het werk als volksvertegenwoordiger. De politieke prioriteit, zoals door de Kamer bepaald, is daarbij
leidend voor de ambtelijke organisatie. Het constitutioneel proces in de
Tweede Kamer kenmerkt zich door een van jaar tot jaar toenemende
complexiteit. Het aantal te behandelen onderwerpen neemt toe, de
diepgang en omvang van de te beoordelen informatie wordt groter en de
belangstelling vanuit de media en van de kant van belanghebbenden
zorgen voor een toegenomen tijdsklem. Daarmee stijgt eveneens de druk
op de Kamerleden en de ondersteunende functies. Zowel het aantal
plenaire vergaderingen als het aantal commissievergaderingen vertoont
de laatste jaren een stijgende lijn. Het aantal Kamervragen is in de periode
1987 tot en met 2009 zelfs ruim verdrievoudigd, van 963 in 1987 tot 3.164
in 2009. Het aantal moties is in dezelfde periode ruim verzesvoudigd. In
1987 werden er 387 moties ingediend en in 2009 2 616 (zie het rapport «de
staat van de Tweede Kamer», bijlage bij de Raming van de Tweede Kamer
voor het jaar 2012, Kamerstukken II, 32 745 nr. 3).
2. Speerpunten 2012
Gegeven de algemene doelstelling worden jaarlijks accenten gelegd. De
speerpunten voor 2012 waren:
• uitvoeren aanbevelingen uit Parlementaire Zelfreflectie;
• implementatie modernisering AV-faciliteiten;
• verdere digitalisering van parlementaire informatie;
• inrichten op ombuigingen.
De afgelopen jaren werden, ook in de keuze van de speerpunten,
gekenmerkt door een verdere verbetering van de ondersteuning van leden
door middel van (financiële) investeringen.
Uitvoering aanbevelingen uit Parlementaire Zelfreflectie
Het jaar 2012 heeft grotendeels in het teken gestaan van de verkiezingen
op 12 september en de daaropvolgende periode van kabinetsformatie.
Niet alleen viel de vaststellingsprocedure in de tijd samen met het
verkiezingsreces en de aansluitende formatieperiode, ook was een groot
onderzoek van de agenda 2011 doorgelopen tot in 2012 (het zgn.
spooronderzoek) en bleken twee onderzoeken van de agenda 2012 (ICT bij
de overheid en Huizenprijzen) te zullen gaan doorlopen tot in 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

14

Beleidsartikelen

Formatie en regeerakkoord waren en zijn onderdeel van de parlementaire
zelfreflectie. De «formatie 2012» heeft voor het eerst onder leiding van de
Tweede Kamer plaatsgevonden. Het verloop van de formatie zal geëvalueerd worden.
Aan de in september aangetreden nieuwe Kamerleden zijn zowel
zogenaamde stoomcursussen over met name het Reglement van Orde
aangeboden als zogenaamde verdiepingscursussen over met name de
parlementaire geschiedenis, Europa en de kennispositie van de Kamer,
zoals dat ook gebeurd is in 2010. Hiermee is een van de aanbevelingen uit
de zelfreflectie vast onderdeel geworden van het introductieprogramma
voor nieuwe leden. Daarnaast ontvangen zij overigens reeds sinds jaren
de door de staven van de Kamercommissies opgestelde introductiedossiers per beleidsterrein.
In het kader van de versterking van de kennispositie van de Kamer is
begonnen met een pilot «samenwerking Kamer en wetenschap»; twee
Kamercommissies kunnen, met gebruikmaking van instrumenten als een
«virtuele desk», factsheets en verzoekonderzoeken, min of meer direct
putten uit de meest recente wetenschappelijke inzichten.
Ook is het gebruik van hoorzittingen en rondetafelgesprekken aan een
onderzoek onderworpen, vooral om de voorbereiding van dergelijke
vormen van informatievergaring te verbeteren. Beide instrumenten
winnen zeer aan populariteit, maar de hoeveelheid vormt weer een
bedreiging van de kwaliteit van voorbereiding. De aanbevelingen die uit
dit onderzoek voortkomen zullen met de Kamercommissies worden
besproken.
Implementatie modernisering Audiovisuele faciliteiten
Het Audiovisuele (AV) Programma is in 2012 uitgevoerd in een hoger
tempo dan gepland: het AV Programma loopt ruim een half jaar vóór op
de oorspronkelijke planning.
De verouderde audiovisuele infrastructuur is compleet vernieuwd. Naast
de vervanging van alle bekabeling en de inrichting van een centrale
apparatuurruimte, is de plenaire zaal voorzien van nieuwe camera’s en
een nieuwe regieruimte. Hierbij is het gehele systeem geschikt gemaakt
voor High Definition (HD).
Naast de drie grote commissiezalen zijn nu nog vijf andere zalen voorzien
van camera’s. Deze camera’s worden aangestuurd door de – ook
vernieuwde – discussieinstallaties, en bieden allen HD-kwaliteit beeld.
Nog acht andere zalen zijn voorzien van een standaard aansluitpunt voor
ad-hoc gebruik van een mobiele regieset met camera’s.
Beeld en geluid van de debatten in alle zalen met camera’s worden live
getoond op intranet en het interne kabel-TV-netwerk (binnen de
gebouwen van de Tweede Kamer), op internet en ter beschikking gesteld
van de omroepen. De toegankelijkheid en doorzoekbaarheid van achteraf
te bekijken plenaire debatten (Debat Gemist) is door middel van een
vernieuwde website aanzienlijk toegenomen.
Verdere digitalisering van parlementaire informatie
Zoals aangekondigd was 2012 een jaar waarin veel zaken zijn voorbereid
en de ontwikkeling daarvan is gestart. Zo is in 2012 een eerste versie van
een gegevensmagazijn ontwikkeld, waarin informatie uit twee verschillende systemen (Parlis en VIP) bijeengebracht wordt en in samenhang
doorzoekbaar is. Daarnaast is samenhang in informatie gecreëerd door
inzet van Linked Data-technologie; een eerste proeve hiervan zijn de
dynamische biopagina’s van de Kamerleden. Begin 2013 zullen meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

15

Beleidsartikelen

resultaten van deze technologie zichtbaar worden in de vorm van
overzichten van moties en amendementen. Voor het verslagleggingondersteunend systeem (VLOS) is veel werk verricht om versie 2.0 te realiseren.
Begin 2013 wordt dit in gebruik genomen.
Een aantal websites van de Tweede Kamer en het intranet (Plein2) zijn
omgezet naar een nieuw content management systeem (CMS). Dit CMS is
open source. Ook is een nieuwe – op de gebruiker afgestemde – startpagina van Plein2 in gebruik genomen.
Om in de toekomst parlementaire informatie in samenhang op te kunnen
vragen zijn de eerste stappen gezet voor de inrichting van een parlementair informatieportaal via Plein2. Voor www.tweedekamer.nl worden
de laatste acties ondernomen om informatie uit Parlis aan de burger
beschikbaar te stellen.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3 Wetgeving en controle Tweede Kamer
(bedragen x € 1.000)
Realisatie

2008

2009

2010

2011

2012

Oorpronkelijk
vastgestelde
begroting
2012

Verschil

Verplichtingen

87.963

90.100

101.236

104.889

98.521

93.995

4.526

Uitgaven:

87.058

91.237

99.306

99.801

100.501

93.995

6.506

3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6

Apparaat
Onderzoek en kennis
Drukwerk
Fractiekosten
Uitzending leden
Enquetes

61.553
469
2.821
21.747
468

64.918
755
3.075
22.186
303

67.408
814
3.814
27.040
230

66.862
677
3.042
27.959
176
1.085

69.926
281
3.689
25.597
334
673

65.724
1.096
3.026
23.715
434
0

4.202
– 815
663
1.882
– 100
673

Ontvangsten

3.673

8.051

3.336

4.740

6.749

2.766

3.983

2012

Financiële toelichting
De niet-geplande verkiezingen in 2012 hebben grote invloed gehad op de
begrotingsuitvoering 2012. Enerzijds is er sprake van afnemende politieke
activiteiten (onderuitputting onderzoeksbudget), anderzijds zijn er
(ambtelijke) meeruitgaven aan verhuizingen, renovaties van gebouwdelen
en aanpassing infrastructuur in verband met de grootschalige herhuisvesting van de fracties in de gebouwdelen van de Tweede Kamer.
Wat betreft het artikel fractiekosten, de fracties binnen de Kamer
ontvangen een bijdrage in de kosten welke is gebaseerd op het zetelaantal. Fracties die in omvang afnemen ontvangen nog een jaar lang een
bijdrage die is gebaseerd op de oude omvang. Hierdoor is sprake van een
overschrijding.
De Tweede Kamer heeft er voor gekozen de uitgaven aan de parlementaire enquête «financieel stelsel» niet extern te claimen zoals mogelijk is
op grond van de Wet op de Parlementaire Enquêtes. De reden hiervoor is
de voorziene onderuitputting op het artikel Wetgeving en controle Tweede
Kamer in verband met de niet geplande Tweede Kamerverkiezingen. Op
deze wijze wil de Tweede Kamer een bijdrage leveren aan de huidige
financiële crisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

16

Beleidsartikelen

De meerontvangsten zijn te verklaren door toegenomen doorberekeningen aan derden in geval van detacheringen en overeenkomsten
(materiële dienstverlening) aan andere Hoge Colleges van Staat.
4. Operationele doelstellingen
Europese betrokkenheid
Deze structurele extra personele inzet is inmiddels gerealiseerd, door het
structureel maken van de vier functies commissieadviseur EU bij de
Griffie Commissies Internationaal en Ruimtelijk.
Inrichting Huis voor democratie en rechtsstaat
Het Huis, dat nu officieel «ProDemos, Huis voor democratie en rechtsstaat» wordt genoemd, heeft in 2012 een goed begin gemaakt. Het
programma en de bezetting is goed in gang gezet. Op werkvloerniveau
wordt samengewerkt met de fracties en met de dienst Communicatie en
die samenwerking zal nog intensiever worden. Op het niveau van directie
en bestuur is er regelmatig contact en die contacten zijn goed. De Kamer
is medefinancier en heeft als zodanig ook formeel invloed op het beleid.
Het beter toegankelijk maken van de Kamer, onder meer voor de
bezoekersgroepen van ProDemos, ligt op schema.
Diversiteitbeleid
In 2012 is aandacht besteed aan drie doelgroepen binnen het diversiteitbeleid. Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar multiculturele
diversiteit. Hieruit blijkt dat mensen met een multiculturele achtergrond
goed vertegenwoordigd zijn binnen de Tweede Kamer, maar veelal in de
lagere, facilitaire functies werken. In de functies vanaf schaal 10 en hoger
zijn ze ondervertegenwoordigd. Een tweede doelgroep uit het diversiteitbeleid is mensen met een WsW- of Wajong uitkering. De Tweede Kamer
committeert zich aan de Rijksbrede 1%-regeling en heeft deze doelstelling
behaald. Er zijn zes mensen binnen de Tweede Kamer die op deze manier
werkervaring kunnen opdoen/hebben opgedaan. Binnen het Restaurantbedrijf werken structureel drie mensen met een WsW-status en binnen
andere diensten zijn drie Wajongers aan het werk (geweest). De laatste
doelgroep betreft vrouwen in leidinggevende functies. De doelstelling
voor het topmanagement is behaald. De doelstelling voor vrouwen in
leidinggevende posities is nog niet behaald. In 2012 is de eerste talentenpool afgerond. In 2012 is tevens, in het kader van de doelen uit het
plan van aanpak Talent naar de Top, een brede projectgroep gestart om de
mogelijkheden van Het Nieuwe Werken te onderzoeken, om onder andere
de balans werkprivé te bevorderen. Daarnaast is Kamerbreed onderzocht
hoe het staat met de mogelijkheid tot Maatwerken: hoe staat het met de
balans werkprivé, hoe is de bedrijfscultuur, en is het mogelijk om op maat
afspraken te maken over de werkprivé balans, loopbaan en ontwikkelmogelijkheden. In oktober is de erkenning in ontvangst genomen door
directeur Henk Bakker.
Anti-Rookbeleid
Hulp bij het stoppen met roken is een onderdeel van het preventie- en
gezondheidsbeleid van de ambtelijke organisatie van de Tweede Kamer.
Van de twee stoppen met rokentrainingen die zowel aan fracties als aan
diensten zijn aangeboden zijn uiteindelijk 40% van de deelnemers niet
roker. Daarvoor geldt een officiële termijn, namelijk dat een stopper één
jaar na de stopdatum nog steeds niet rookt. Degenen die uiteindelijk toch
weer zijn gaan roken, doen dat minder omdat ze er bewuster mee omgaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

17

Beleidsartikelen

en geven allen aan dat zij opnieuw willen gaan stoppen met behulp van
wat zij hebben geleerd in de training.
Tabel 3.1 Kengetallen
Gemiddelde uitgaven per Kamer zetel
Uitgavenoverzicht (bedragen in € 1.000)
Wetgeving en controle Tweede Kamer

Apparaatskosten
Onderzoeksbudget
Drukwerk
fractiekosten
uitzending leden
enquêtes
totaal artikel 3
gemiddeld per zetel

2007

2008

2009

2010

2011

2012

58.662
529
3.030
23.057
244

61.554
470
2.821
21.746
468

64.918
755
3.075
22.186
303

67.408
709
3.814
27.040
230

85.522
570

87.059
580

91.237
608

99.201
661

66.862
677
3.042
27.959
176
1.085
99.801
665

69.926
281
3.688
25.597
334
674
100.500
670

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

18

Beleidsartikelen

ARTIKEL 4: WETGEVING EN CONTROLE EERSTE EN TWEEDE
KAMER
1. Algemene beleidsdoelstelling
Het onder dit artikel opgenomen budget ten behoeve van wetgeving en
controle Eerste en Tweede Kamer betreft de kosten van interparlementaire
activiteiten.
2. Speerpunten 2012
Niet van toepassing.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
(bedragen x € 1.000)
Realisatie

2008

2009

2010

2011

2012

Oorpronkelijk
vastgestelde
begroting
2012

Verplichtingen

1.828

1.194

1.075

1.067

2.219

1.547

672

Uitgaven:

1.828

1.194

1.075

1.067

1.029

1.547

– 518

436

0

0

0

0

12

– 12

1.392

1.194

1.075

1.067

1.029

1.535

– 506

46

0

0

0

0

23

–23

4.2
4.3

Apparaat griffie interparlementaire betrekkingen
Interparlementaire betrekkingen
Ontvangsten

Verschil

2012

Financiële toelichting
Ook op het artikel Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer is
sprake van onderuitputting als gevolg van de niet geplande Tweede
Kamerverkiezingen in 2012. Door het verkiezingsreces zijn er minder
activiteiten ondernomen op het gebied van interparlementaire betrekkingen.
4. Operationele doelstellingen
Kengetallen
Tabel 4.1
Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
(in € 1.000)
realisatie

totaal apparaat
gemiddeld per zetel (225)

2008

2009

2010

2011

2012

1.828
8

1 .194
5

1. 075
5

1 .067
5

1 .029
5

vastgestelde
begroting
2012

verschil

1 .547

– 518

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

19

Niet-beleidsartikelen

2. NIET- BELEIDSARTIKEL
ARTIKEL 10: NOMINAAL EN ONVOORZIEN
Tabel 1 Nominaal en onvoorzien
(bedragen x € 1.000)
Realisatie

2008

2009

2010

2011

2012

Oorpronkelijk
vastgestelde
begroting
2012

Verplichtingen

0

0

0

0

0

956

– 956

Uitgaven:

0

0

0

0

0

956

– 956

10.1
10.2
10.3

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

478
478
0

– 478
– 478
0

Loonbijstelling
Prijsbijstelling
Onvoorzien

Verschil

2012

Financiële toelichting
Bij 1e suppletoire begroting 2012 is de loonbijstelling en prijsbijstelling
uitgekeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

20

Bedrijfsvoeringsparagraaf

3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Inleiding
De onderdelen 1 t/m 4 van de bedrijfsvoeringsparagraaf zijn per college
onderstaand toegelicht. Bij onderdeel 4 (overige aspecten) geldt daarnaast
de onderstaande opmerking over de totstandkoming van het jaarverslag
van het begrotingshoofdstuk.
Totstandkoming jaarverslag
Het proces van de totstandkoming van het jaarverslag, en dan met name
die van de saldibalans, is voor verbetering vatbaar. In samenwerking met
de Hoge Colleges van Staat/kasbeheerders zal BZK in 2013 het totstandkomingsproces verbeteren.
Wetgeving en controle Eerste Kamer
Financiële rechtmatigheid
De begrotingsuitvoering is in het algemeen rechtmatig verlopen. Dat
neemt niet weg dat ten aanzien van een drietal verplichtingen de
Europese aanbestedingsrichtlijnen niet zijn nageleefd. In totaal betreft dit
een bedrag van € 261.378. In twee gevallen zijn contracten verlengd en in
één geval is er sprake van een geïmporteerde fout. Om moverende
redenen heeft de Eerste Kamer ervoor gekozen om voorschotten te
betalen op nog te ontvangen producten die afwijken van hetgeen is
geregeld in het besluit verlening voorschotten. De tolerantiegrens op
artikel niveau wordt niet overschreden.
Totstandkoming (niet financiële) informatie
De Eerste Kamer verkrijgt de informatie uit verschillende eigen systemen.
Financieel en materieel beheer
Het financieel en materieel beheer voldoet in hoofdlijnen aan de daaraan
te stellen eisen; de Eerste Kamer zal in 2013 aandacht schenken aan de
tijdigheid van het vastleggen van de verplichtingen en het naleven van de
Europese aanbestedingsregels.
Overige aspecten
Er hebben zich geen verdere bijzonderheden voorgedaan.
Wetgeving en controle Tweede Kamer
Rechtmatigheid
De geconstateerde onrechtmatigheid is geheel ontstaan door het aflopen
van contracten of het uitlopen van aanbestedingstrajecten die onder regie
van derden worden uitgevoerd (geïmporteerde fouten). Omdat het
aanbesteden onder regie van derden toeneemt door ontwikkelingen als
categoriemanagement en centralisering van de inkoopfunctie, zal de
Tweede Kamer de eigen contractadministratie daarop aanpassen en tijdig
een signaal afgeven richting de externe contracteigenaar.
Financieel en materieelbeheer
De stafdienst FEZ onderzoekt, naar aanleiding van de adviezen van de
Auditdienst Rijk, de mogelijkheid om autorisaties binnen de financiële
informatiesystemen anders in te richten. In 2012 is hiermee een aanvang
gemaakt en wordt in 2013 afgerond.
De ISAE-3402 verklaring wordt sinds 2011, door het bedrijf dat de
salarisverwerking verzorgt, afgegeven voor de periode van 1 januari tot en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

21

Bedrijfsvoeringsparagraaf

met 31 oktober. De Tweede Kamer heeft tegen deze werkwijze bezwaar
aangetekend. Opnieuw zal hiervoor aandacht worden gevraag.
Totstandkoming beleidsinformatie
Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan. De Tweede Kamer heeft
voor de totstandkoming van de niet-financiële informatie de procedure
gevolgd.
Overige informatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

22

C. JAARREKENING
1. DE VERANTWOORDINGSSTAAT
(1)
Art. Omschrijving

Oorspronkelijk vastgestelde
begroting
Verplichtingen

Totaal

10

Niet beleidsartikelen
Nominaal en onvoorzien

Uitgaven Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

141.899

2.954

11.278

11.278

79

34.123
93.995
1.547

34.123
93.995
1.547

956

956

(3)=(2)–(1)
Realisatie

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting
Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

147.213

6.904

0

5.314

3.950

11.632

11.701

93

354

423

14

86
2.766
23

33.982
98.521
2.219

33.982
100.501
1.029

62
6.749
0

– 141
4.526
672

– 141
6.506
– 518

– 24
3.983
– 23

0

0

0

0

– 956

– 956

0

Jaarrekening

3
4

Beleidsartikelen
Wetgeving en controle Eerste Kamer
Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden
Tweede Kamer, alsmede leden van het Europees
Parlement
Wetgeving en controle Tweede Kamer
Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer

1
2

(2)

23

Jaarrekening

2. SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 2012 VAN DE STATENGENERAAL (IIA)
(Bedragen x € 1.000,–)
1)

Uitgaven 2012

3)

Liquide middelen

4)

Rekening-courant RHB

5)

Uitgaven buiten
begrotingsverband
(intra-comptabele
vorderingen)

7)

Openstaande rechten

8)

Extra-comptabele
vorderingen

9a)

Tegenrekening extracomptabele schulden

10)

Voorschotten

11a)

2)

Ontvangsten 2012

4a)

Rekening-courant RHB

137.955

6)

Ontvangsten buiten
begrotingsverband
(intra-comptabele
schulden)

2.633

7a)

Tegenrekening
openstaande rechten

8a)

Tegenrekening
extra-comptabele
vorderingen

9)

Extra-comptabele
schulden

103.689

10a)

Tegenrekening
voorschotten

Tegenrekening garantieverplichtingen

8.579

11)

Garantieverplichtingen

8.579

12a)

Tegenrekening openstaande verplichtingen

6.522

12)

Openst. verplichtingen

6.522

13)

Deelnemingen

13a)

Tegenrekening
deelnemingen

TOTAAL

147.213

6.904

27

252

238

266.520

238

103.689

TOTAAL

266.520

Toelichting op de saldibalans van de Staten-Generaal (IIA) over
het jaar 2012
Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten 2012
Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten zijn de gerealiseerde uitgaven
en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar waarvoor de
Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd.
Ad 3. Liquide middelen
De post liquide middelen is het saldo contante gelden aanwezig in de kluis
van de kasbeheerders.
Het totaalbedrag is als volgt opgebouwd:
(Bedragen x 1,–)
Eerste Kamer
Tweede Kamer

€
€

493
26.266

Totaal

€

26.759

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

24

Jaarrekening

Ad 4. Rekening-courant RHB
Op de Rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding is de financiële
verhouding met het ministerie van Financiën weergegeven. Opgenomen
is het bedrag in overeenstemming met het saldobiljet van genoemd
departement.
Ad 5. Uitgaven buiten begrotingsverband (intra-comptabele
vorderingen)
Het bedrag aan uitgaven buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:
(Bedragen x € 1,–)

a
b

Vorderingen kasbeheerders Staten-Generaal:
Eerste Kamer
Tweede Kamer

€
€

138.204
114.246

Totaal

€

252.450

Ad a:
De vorderingen van de Eerste Kamer bestaan voornamelijk uit reguliere
debiteuren (€ 59.880) en voor € 70.493 aan voorschotten buitenlandse
dienstreizen.
Ad b.
Het grootste deel van de vorderingen van de Tweede Kamer bestaat uit
voorschotten buitenlandse dienstreizen en reistickets (€ 113.633).
Ad 6. Ontvangsten buiten begrotingsverband (intra-comptabele
schulden)
Het bedrag aan ontvangsten buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:
(Bedragen x € 1,–)
a
b

Schulden kasbeheerders Staten-Generaal:
Overige schulden

€
€

2.632.016
0

Totaal

€

2.632.016

Ad a. Schulden kasbeheerders Staten-Generaal
Dit bedrag is voornamelijk opgebouwd uit afdrachten loonbelasting en
sociale lasten. Het gaat bij de de Eerste Kamer om een bedrag van
€ 222.702 en bij de Tweede Kamer om een bedrag van € 2.392.877.
Ad 8. Extra-comptabele vorderingen
Ad 8a. Tegenrekening extra-comptabele vorderingen
Het totaalbedrag is als volgt opgebouwd:
(Bedragen x 1,–)
Eerste Kamer
Tweede Kamer

€
€

0
238.362

Totaal

€

238.362

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

25

Jaarrekening

De posten van de Tweede Kamer bestaan grotendeels uit vorderingen op
eigen personeel.
Ad 10. Extra-comptabele voorschotten
Ad 10a. Tegenrekening extra-comptabele voorschotten
De saldi van de per 31 december 2012 openstaande voorschotten en van
de in 2012 afgerekende voorschotten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Stand openstaande voorschotten per 31 december 2012:
Eerste Kamer
Tweede Kamer

€
€

735.281
102.954.066

Totaal

€

103.689.347

Eerste Kamer
Tweede Kamer

€
€

131.889
27.674.808

Totaal

€

27.806.697

Overzicht afgerekende voorschotten in 2012:

Toelichting stand openstaande voorschotten:
De posten van de Eerste kamer bestaan voornamelijk uit voorschotten
fractie ondersteuning (€ 391.154) en Loyalis (€ 285.720) De posten van de
Tweede Kamer bestaan uit voorschotten fracties (€ 52.000.000) en
voorschotten Loyalis (€ 50.000.000).
Ad 11. Openstaande garantieverplichtingen
Ad 11a. Tegenrekening openstaande garantieverplichtingen
Het bedrag aan openstaande garanties is als volgt opgebouwd:
Garanties 1 januari 2012
Verleende garanties in 2012

€
€

6.760.317
1.819.140

+

Vervallen garanties

€
€

8.579.457
0

–/–

Totaal openstaande garanties per 31 december 2012

€

8.579.457

De garanties van de Tweede Kamer vloeien voort uit het gestelde in de
regeling «Tegemoetkoming in de kosten van de fracties».
Ad 12. Openstaande verplichtingen
Ad 12a. Tegenrekening openstaande verplichtingen
Het bedrag aan openstaande verplichtingen is als volgt opgebouwd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

26

Jaarrekening

Verplichtingen 1 januari 2012
Aangegane verplichtingen in 2012

Tot betaling gekomen in 2012
Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren

Totaal openstaande verplichtingen per 31 december 2012

€
€

€
€

9.198.516
146.135.659

€

155.334.175

€

148.812.603

€

6.521.572

+

147.212.160
1.600.443

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 IIA, nr. 1

–/–

27