Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 628

Politie

Nr. 986

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 november 2020
Voor u ligt het tweede halfjaarbericht politie van 20201. In deze brief
informeer ik uw Kamer over een aantal relevante ontwikkelingen op het
gebied van de politie, te weten de capaciteit en werkdruk in de basisteams, diversiteit en inclusie, en integriteit en corruptie. Daarnaast
informeer ik uw Kamer in bijlage 2 over de uitvoering van diverse moties
en toezeggingen2.
In mei schreef ik uw Kamer dat het halfjaarbericht onmogelijk geschreven
kon worden zonder aandacht te besteden aan het coronavirus en de
gevolgen daarvan voor de politie. Het spreekt voor zich dat dit nog altijd
geldt: corona heeft een grote impact op de politieorganisatie en het
dagelijkse werk van agenten op straat. Het handhaven van de coronamaatregelen en het begeleiden van de vele demonstraties vraagt veel van de
capaciteit in de eenheden. En dat terwijl die capaciteit al langer onder druk
stond, iets waar ik regelmatig met uw Kamer over van gedachten wissel
en waar ook de Inspectie van Justitie en Veiligheid recent aandacht voor
heeft gevraagd in het rapport Lokale handhaving door de politie. In de
brief «GGP en politiecapaciteit», die uw Kamer op 4 november heeft
ontvangen (Kamerstuk 29 628, nr. 985), ga ik nader in op dit rapport, de
roosterdruk in de basisteams en de politiecapaciteit.
Een diverse en inclusieve politie
In mei heb ik uw Kamer uitgebreid geïnformeerd over «Politie voor
Iedereen», de visie die de politie heeft opgesteld om zich te blijven
ontwikkelen als een diverse en inclusieve organisatie die herkenbaar en
benaderbaar is voor alle burgers en groepen in de samenleving3. Deze
visie is de afgelopen maanden verder uitgewerkt en zend ik uw Kamer als

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Kamerstuk 29 628, nr. 948.
2

kst-29628-986
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 628, nr. 986

1

bijlage bij deze brief toe4. Ik ben met de korpsleiding in gesprek over de
manier waarop de verdere implementatie hiervan wordt vormgegeven.
Dan gaat het met name om het vertalen van de uitgangspunten uit
«Politie voor Iedereen» naar concrete acties en beleid – zowel binnen in de
politieorganisatie als in de taakuitvoering op straat en in de opsporing.
Uitgangspunt van «Politie voor Iedereen» is dat de politie bestaat uit
veilige, competente en effectieve teams waarin medewerkers hun vak
verstaan, zich verbonden voelen met hun organisatie en de maatschappelijke opgave waar zij voor staan, maar ook kunnen meebewegen met
veranderingen in de samenleving.
Hierbij is een grote rol weggelegd voor leidinggevenden die actief zullen
sturen op diverse competenties en een veilig werkklimaat. Hiertoe wordt
door de politie in kaart gebracht welke competenties in een team nodig
zijn gelet op de kenmerken van het betreffende verzorgingsgebied.
Uitgangspunt hierbij is een brede variëteit aan politiemensen die het vak
verstaan en beschikken over de vaardigheid om verbinding te maken met
verschillende collega’s en burgers. «Politie voor Iedereen» legt hierbij de
nadruk op de lokale context en teamsamenstelling, in plaats van op
algemeen geldende streefcijfers van diversiteit. De lokale context is
bepalend voor de specifieke aandachtspunten en competenties waaraan
een team behoefte heeft. Bij de uitwerking van dit aspect wordt door de
politie nadrukkelijk de samenwerking met gemeenten gezocht.
Naast aandacht voor diversiteit en inclusie binnen de organisatie is de
politie ook doordrongen van het belang van diversiteit en inclusie in haar
taakuitvoering op straat. De politie staat immers middenin de samenleving: er bestaat binnen de politie veel kennis en kunde die agenten in
staat stelt er te zijn voor iedereen, ongeacht geaardheid, religie of welk
onderscheidend kenmerk dan ook. Medewerkers nemen deel aan de
verschillende Netwerken Divers Vakmanschap5, waardoor deze kennis
zoveel mogelijk wordt geborgd en de hele politieorganisatie hiervan kan
profiteren.
Bestaande trajecten en activiteiten uit eerdere programma’s en initiatieven
die betrekking hebben op diversiteit en inclusie, zoals de Bondgenotenaanpak, de aanpak discriminatie en het proactief controleren, worden op
een bestendige manier geborgd en gefaciliteerd. De motie van het lid
Özütok c.s., die vraagt om concrete afspraken over de inbedding van het
netwerk Roze in Blauw in de politieorganisatie, wordt hierbij betrokken.6
Uw Kamer heeft het kabinet bovendien verzocht de mogelijkheden van
inzet van gespecialiseerde rechercheurs bij discriminatie te onderzoeken7.
Ik kan uw Kamer melden dat de politie in dat kader in 2021 een pilot zal
starten, waarbij in nauw overleg met het OM zal worden onderzocht welke
meerwaarde specialisatie kan hebben bij het verbeteren van de aanpak
van discriminatie waaronder het herkennen van commune delicten met
een discriminatieaspect, zogenaamde «CODIS-feiten». Voor deze pilot is
de komende vijf jaar in totaal zeven miljoen euro beschikbaar. Ook wordt
er gezamenlijk met de G4 gekeken naar een effectieve monitoring van de

4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Het Netwerk Divers Vakmanschap is een netwerk dat in alle eenheden een plaats heeft
gekregen en bestaat uit politiemensen met kennis van en inzichten over verschillende culturen,
achtergronden en leefstijlen. In dit netwerk zijn de informele medewerkersnetwerken binnen de
politie, zoals Roze in Blauw, vertegenwoordigd. Zij ondersteunen de contacten met de
verschillende groepen in de samenleving en ondersteunen politiemensen waar nodig met hun
specifieke kennis en expertise bij operationele vraagstukken.
6
Motie van het lid Özütok c.s., Kamerstuk 29 628, nr. 984.
7
Motie van het lid Paternote c.s., Kamerstuk 35 164, nr. 9 en motie van het lid Bisschop,
Kamerstuk 35 164, nr. 11.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 628, nr. 986

2

(effecten van de) maatregelen op het terrein van de aanpak van etnisch
profileren.8
Een integere politieorganisatie
Naast een diverse en inclusieve politie is ook een integere politie van
groot belang. In mijn Kamerbrief van 13 oktober jl. informeerde ik u over
het EncroChat-onderzoek dat naast zeer veel bruikbare en waardevolle
informatie in de strijd tegen ondermijning ook signalen van ambtelijke en
andere vormen van corruptie aan het licht bracht9. Criminelen zijn bereid
zeer ver te gaan om ambtenaren te corrumperen en actief in te zetten voor
hun eigen gewin, dat maakt dit onderzoek pijnlijk duidelijk.
Corruptie is een schending van integriteit, maar integriteit behelst meer
dan alleen corruptie. Omdat een integere politie van onmiskenbaar belang
is heeft het weerbaar maken van de politieorganisatie de voortdurende
aandacht van de Korpsleiding. Er is in de afgelopen jaren door de politie,
door middel van het nemen van een aantal preventieve en repressieve
maatregelen op het gebied van haar integriteits-, autorisatie- en
screeningsbeleid, fors ingezet op het voorkomen van integriteitsschendingen en plichtsverzuim. Dit beleid zal in de komende jaren worden
doorgezet.
Op 13 oktober jl. is het wetsvoorstel «Screening ambtenaren van politie
en politie-externen» (Kamerstuk 35 170) aangenomen door de Eerste
Kamer (Handelingen I 2020/21, nr. 5, item 8). Dit voorstel intensiveert de
screening van politieambtenaren op integriteit. Om een goed beeld te
krijgen van de betrouwbaarheid van een kandidaat-politieambtenaar
wordt ook gekeken naar factoren die een risico kunnen vormen voor de
integriteit van de politieambtenaar, waaronder in een aantal gevallen
diens directe omgeving. Daarnaast wordt het dankzij deze wet mogelijk
om ambtenaren continu te screenen en worden zij verplicht om relevante
wijzigingen in hun persoonlijke situatie te melden. Beide genoemde
middelen zijn bedoeld om corruptie bij de politie te voorkomen en, indien
daarvan sprake is, in een vroegtijdig stadium proactief in te kunnen
grijpen.
Daarnaast is er in 2019, zoals eerder aan uw Kamer gemeld, een
onderzoek gestart naar de kwaliteit van interne onderzoeken bij de politie.
Over de uitkomsten van deze evaluatie, de inzichten die dit oplevert en de
maatregelen die de politie neemt om de integriteit voortdurend te
bewaken informeer ik uw Kamer binnenkort in een aparte brief.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

8
9

Motie van het lid Azarkan, Kamerstuk 29 628, nr. 957.
Kamerstuk 29 628, nr. 975.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 628, nr. 986

3