Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3114
Vragen van de leden Sterk (CDA) en Hachchi (D66) aan de ministers van
Buitenlandse Zaken, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en van
Veiligheid en Justitie over een Nederlands-Pakistaanse vrouw die in huwelijkse
gevangenschap in Pakistan verkeert (ingezonden 13 juni 2012).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken), mede namens de
minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 27 juli 2012).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de uitzending1 over de Nederlands-Pakistaanse
vrouw die in huwelijkse gevangenschap in Pakistan verkeert? Zo ja, wat heeft
u gedaan om haar te helpen? Heeft de ambassade getracht haar te bezoeken
en zal de ambassade de rechtszaak bijwonen?
Antwoord 1
Ja. Ik heb kennisgenomen van de uitzending. Ter bescherming van de
identiteit van betrokkene, kan ik over de zaak geen inhoudelijke uitspraak
doen.
Vraag 2
Hebt u kennisgenomen van de uitzending2 over de Nederlands-Pakistaanse
vrouw wier zaak is voorgekomen bij een Britse Sharia Council en wier
ontbinding van het huwelijk nog steeds niet erkend is in Pakistan?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Bent u bekend met het feit dat Nederlandse staatsburgers voor het ontbinden
van hun religieuze huwelijk, onderworpen zijn aan rechtsordes die tegen de
Nederlandse rechtsorde indruisen?
Antwoord 3
Nederlandse staatsburgers kunnen er voor kiezen zich te schikken in regels
van een organisatie waarbij zij vrijwillig zijn aangesloten, zoals regels van een
religieuze organisatie voor het huwelijk. Die regels hoeven niet overeen te
1
2

ah-tk-20112012-3114
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

NOS, 21 Mei 2012.
Nieuwsuur, 8 Juni 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

stemmen met de regels die in Nederland voor het burgerlijk huwelijk
gelden. Het niet meewerken van een partner aan het ontbinden van een
huwelijksovereenkomst naar religieus recht kan, onder bepaalde omstandigheden, onrechtmatig zijn, zoals in een enkel geval door de rechter is beslist.
Vraag 4
Kunt u aangeven wat de plaatselijke ambassade heeft gedaan voor deze
vrouw(en?)? In hoeverre is daarbij gehandeld indachtig de door de Nederlandse Staat aangegane en gehuldigde Verdragen zoals art. 16 van de
Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women
CEDAW (verplichting van staten om gelijke behandeling voor, tijdens en na
het huwelijk te garanderen), art. 5 van het 7de protocol bij het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens EVRM (recht op vrijheid en veiligheid),
art. 6 EVRM (fair trial)?
Antwoord 4
Nederland eerbiedigt in het algemeen de lokale rechtsorde van het land.
Daarbij kan Nederland de verplichting van gelijke behandeling onder het
CEDAW niet opleggen aan andere staten. Ook dienen voor juridische bijstand
in het buitenland bij conflicten in de familiesfeer, personen zich altijd te
wenden tot een lokale advocaat. De lokale autoriteiten beschouwen deze
mensen (veelal bipatride, zij hebben ook de nationaliteit van het land waar
het conflict zich afspeelt) als vallend onder het eigen nationale recht.
Ondanks deze beperkingen, brengt de ambassade – als daar door deze
Nederlanders om wordt verzocht – dit soort zaken onder de aandacht van de
relevante autoriteiten.
Vraag 5
Is u bekend hoeveel vrouwen afgelopen 10 jaar gedwongen zijn achtergelaten
in de landen van herkomst? Kunt u aangeven hoeveel vrouwen die slachtoffer
zijn van huwelijksdwang en huwelijkse gevangenschap om hulp hebben
gevraagd bij de Nederlandse ambassades? Zo ja, wat is er met deze
hulpvragen gebeurd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ambassades hebben slechts kennis van die zaken waarbij de betreffende
personen contact opnemen. Het aantal gevallen waarbij door vrouwen de
ambassade om hulp wordt gevraagd, is beperkt. Ambassades spannen zich in
binnen het spectrum van consulaire hulpverlening zodra een vrouw met de
Nederlandse nationaliteit in een positie van huwelijksdwang en achterlating
in het buitenland, zich meldt met verzoek om hulp.
Vraag 6
Bent u bereid, al dan niet via de ambtelijke lijn, contact te zoeken met de
Pakistaanse ambassadeur over deze dossiers? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Om genoemde redenen kan ik niet op deze dossiers ingaan. In het algemeen
geldt dat, afgestemd op de betreffende behoeftes en omstandigheden, de
meest geschikte instrumenten worden ingezet. Contact met een buitenlandse
ambassade, in casu de ambassade van Pakistan, maakt onderdeel uit van het
brede spectrum aan instrumenten.
Vraag 7
Bent u bereid om in EU-verband op te komen voor vrouwen die slachtoffer
zijn van huwelijksdwang en de schending van vrouwenrechten die daar uit
voortvloeit?
Antwoord 7
Ja. In voorkomende gelegenheden maak ik mij hier sterk voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2