4
Vragenuur: Vragen Veldman
Vragen van het lid Veldman aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht
"Bouwvergunning kan alles kosten".

De heer Veldman (VVD):
Voorzitter. In 38 gemeenten stijgen dit jaar de bouwleges
met meer dan 10% en in elf gemeenten dalen deze leges
juist met meer dan 10%. Voor een kleine verbouwing betaalt
een inwoner van de gemeente Buren €900 en een inwoner
van de gemeente Leiden slechts €38. Een grote verbouwing
of nieuwbouw kost in de gemeente Eindhoven aan leges
€7.740, terwijl dit in de gemeente Hoogeveen niet meer dan
€1.826 kost.
Het gisteren door de Vereniging Eigen Huis gepubliceerde
onderzoek naar bouwleges laat opmerkelijke verschillen
zien. Dat er verschillen zijn tussen gemeenten is op zichzelf
genomen niet erg. Het is aan gemeenten zelf om hun prijzen
vast te stellen. Wel erg is dat er geen peil op te trekken is.
De hoogte van de legestarieven is onvoldoende inzichtelijk.
Daarmee zijn er dus ook verschillen per gemeente die niet
inzichtelijk zijn. Ook de verschillen tussen het ene jaar en
het andere jaar in een en dezelfde gemeente roepen verbazing op.
Dit geldt helaas niet alleen voor bouwleges, maar bijvoorbeeld ook voor leges drank en horeca. Een volledige vergunning kost €2.481 aan leges in de duurste gemeente en
slechts €28 in de goedkoopste gemeente. Ook de verschillen
in leges tussen vergunningen kinderopvang zijn groot;
daarover hebben we eerder gesproken. Daarom wil ik de
minister een aantal vragen stellen over de inzichtelijkheid
van de legestarieven.
Heeft de minister kennisgenomen van het onderzoek van
de Vereniging Eigen Huis? Wat vindt hij van de conclusies
van dit onderzoek? Wat vindt de minister van het feit dat
de verschillen in leges niet alleen tussen gemeenten
onderling, maar ook nog eens per jaar in een en dezelfde
gemeente zo verschillen? Wat vindt de minister van het
voorstel van de Vereniging Eigen Huis om te komen tot een
uniforme kostenprijsberekening? Is hij het met de VVDfractie eens dat transparantie, inzichtelijkheid en vergelijkbaarheid in tariefstelling noodzakelijk is, misschien wel juist
om de verschillen te rechtvaardigen? Is de minister bereid
om met de VNG in gesprek te gaan over het rapport van
de Vereniging Eigen Huis over de bouwleges en andere
leges, zoals de drank- en horecavergunningen en kinderopvangvergunningen? Is de minister bereid afspraken te
maken met gemeenten om te komen tot een uniforme
kostprijsberekening, zodat verschillen transparant en
inzichtelijk worden?
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de minister van Binnenlandse Zaken
voor het beantwoorden van deze vragen in twee minuten.
Succes!

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Veldman

Minister Plasterk:
Voorzitter. Het uitgangspunt, waarover we geloof ik niet
van mening verschillen, is dat het in principe aan de
gemeenten is om de hoogte van de leges vast te stellen.
Dat is een onderdeel van de gemeentelijke autonomie. Die
is echter beperkt doordat de opbrengst van de leges niet
hoger mag zijn dan de kosten die worden gemaakt, maar
dat geldt dan wel over het hele domein van bijvoorbeeld
de Omgevingswetvergunning. Dat kan er inderdaad toe
leiden dat bijvoorbeeld in de gemeente Leiden de leges
voor het bouwen van een dakkapel €38 zijn. Dat is beslist
veel lager dan de kostprijs, maar dat kan ofwel doordat men
dat uit andere middelen subsidieert, ofwel doordat men
bijvoorbeeld voor nieuwbouwprojecten aan de projectontwikkelaar hogere leges in rekening brengt, waardoor het
voor de kleine huiseigenaar met lagere leges kan worden
opgelost. Die keuze is uiteindelijk aan de gemeenteraad.
Ik ben het er wel mee eens dat het van belang is dat de
kostenopbouw inzichtelijk is. In de eerste plaats is het
natuurlijk de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad
om dat aan het college van B en W te vragen. Maar ik zal
bij de uitvoering van de uitkomsten van het traject Besluit
begroting en verantwoording ook met voorstellen komen
om de transparantie te verhogen.
Dan nog een concreet antwoord op de gestelde vragen. Ik
heb de brief gelezen. Ik ben het niet eens met de conclusie
dat de kostenberekening uniform zou moeten zijn als dat
zou betekenen dat de tarifering dan ook uniform zou moeten
zijn. Ik vind dat dit aan de gemeente moet blijven, maar ik
ben het er wel mee eens dat transparantie noodzakelijk is.
Ik zeg toe dat ik dit onderwerp bij een volgend bestuurlijk
overleg met de VNG zal aankaarten.
De voorzitter:
Dank. De heer Veldman.
De heer Veldman (VVD):
Ik dank de minister voor de toezegging dat hij in ieder geval
met de VNG daarover in gesprek gaat, maar ik zou toch
graag zien dat hij nog een stapje verder zet. We zijn het
eens over het feit dat de tarifering per gemeente mag verschillen. Het is ook aan de gemeenteraad en het college
van B en W om de tarieven vast te stellen, maar transparantie is noodzakelijk om te kunnen vergelijken of een
gemeente dat op een goede manier doet. Dat geldt ook
voor gemeenteraadsleden zelf. Er moet kunnen worden
bekeken of men het op een goede manier doet. Volgens
mij helpt het dan bij het komen tot een uniforme kostprijsberekening als iedereen dezelfde methode hanteert. Hoe
je de kostprijs vervolgens vertaalt, of je die volledig doorrekent of voor 80% of 70%, omdat je een deel uit andere
middelen financiert, bijvoorbeeld uit de algemene middelen,
dat is aan de gemeenteraad. Elke inwoner moet echter
kunnen zien hoe het tarief tot stand is gekomen. Ik neem
aan dat de minister het met mij eens is dat de nu geconstateerde verschillen, bij bouwleges, drank- en horecavergunningen, kinderopvang en andere zaken, wel erg groot zijn.
Voor de gemiddelde bewoner, de gemiddelde aanvrager,
wordt het op die manier erg lastig om na te gaan of hij in
zijn gemeente te veel betaalt. Gevoelsmatig zal iedereen

1 september 2015
TK 106

106-4-1

dat snel hebben, maar om dat te onderbouwen, moet je
een vergelijking kunnen maken.
Minister Plasterk:
Ik stel voorop dat het budgetrecht bij de gemeenteraad ligt.
Dat betekent dat de gemeenteraad moet weten welke
begroting, heffingen en leges er worden vastgesteld. Dat
zou over de hele breedte transparant moeten zijn. Als dat
niet het geval is, moeten gemeenteraadsleden daarover
kunnen doorvragen. Ik wil er van mijn kant de nadruk op
leggen dat de gemeentebesturen sowieso naar grotere
transparantie zouden moeten streven. Als het echter om
uniformiteit gaat, moeten wij onder ogen zien dat het is
toegestaan dat een gemeentebestuur voor bijvoorbeeld
vergunningen in het kader van de Omgevingswet de kleine
huiseigenaar minder leges in rekening brengt en dat compenseert door projectontwikkelaars hogere leges in rekening
te brengen, zo lang het over de gehele breedte niet meer
aan leges int dan er aan kosten worden gemaakt. Die vrijheid heeft men. Op dat punt zou ik het niet uniform willen
maken. Als dat besloten ligt in het uniform maken van de
kostprijsberekening, maak ik wat dat betreft een voorbehoud.
De heer Veldman (VVD):
Ik ben het met de minister eens dat de gemeenteraad dat
recht heeft. De gemeenteraad gaat over hoe het tarief wordt
vastgesteld, maar de manier waarop tot dat tarief wordt
gekomen, moet inzichtelijk en transparant zijn. Dan kan een
gemeenteraad, al dan niet gevoed door de bewoners van
de gemeente, discussiëren over de vraag of men het daar
al of niet mee eens is. Dat kan alleen maar als je het transparant en inzichtelijk hebt gemaakt.
Minister Plasterk:
Ik ben het eens met die conclusie. Zonder te willen treden
in de autonomie van het gemeentebestuur wil ik van mijn
kant alles doen om dat te bereiken. Ik zeg toe dit punt in
een volgend overleg met de VNG expliciet aan de orde te
stellen.
De voorzitter:
Dank voor de antwoorden en voor uw komst naar de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Veldman

1 september 2015
TK 106

106-4-2