Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

33 495

Financiële positie van publiek bekostigde
onderwijsinstellingen

Nr. 113

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP EN VOOR BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS EN
MEDIA
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 mei 2018
Met deze brief informeren wij u over een risicoanalyse die we in het kader
van het proactief WNT-toezicht hebben uitgevoerd.
Achtergrond: de WNT en de regeling voor onderwijssectoren
Op 1 januari 2013 zijn de WNT en de bijbehorende ministeriële regeling
bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren in werking getreden. In de
ministeriële regeling waren sectorale bezoldigingsmaxima per onderwijssector vastgesteld. In 2015 zijn deze sectorale maxima verlaagd in het
kader van de WNT-2.
Per 1 januari 2016 is het systeem van de bezoldigingsmaxima per
onderwijssector, op verzoek van uw Kamer, vervangen door een systeem
met bezoldigingsklassen. De bestuurlijke complexiteit van de onderwijsinstelling is daarmee leidend voor het individuele WNT-maximum en niet
meer de onderwijssector. Hoe complexer de instelling is, hoe hoger de
bezoldigingsklasse is, en dus hoe hoger het individuele WNT-maximum is.
De bestuurlijke complexiteit wordt bepaald aan de hand van drie criteria.
Dit zijn ten eerste de totale baten, ten tweede het aantal leerlingen,
deelnemers en studenten en tot slot het gewogen aantal onderwijssoorten
en sectoren. Voor ieder criterium krijgt de instelling een bepaald aantal
complexiteitspunten. Het totaal aantal complexiteitspunten bepaalt
vervolgens in welke bezoldigingsklasse de instelling valt. In de bijlage bij
deze brief wordt dit verder toegelicht1.

1

kst-33495-113
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 495, nr. 113

1

Risicoanalyse
Het is de verantwoordelijkheid van de instelling om correct vast te stellen
in welke bezoldigingsklasse de instelling valt. De accountant controleert
dit. Omdat 2016 het eerste jaar was waarin de bezoldigingsklassen van
kracht waren, hebben wij zelf ook berekend in welke bezoldigingsklasse
de instellingen vallen en de uitkomsten vergeleken met de opgave van de
instellingen.
Uit de analyse blijkt dat verreweg de meeste instellingen de bezoldigingsklasse correct hebben vastgesteld. Er is echter ook een aantal afwijkingen.
Iets minder dan 190 instellingen (ongeveer 13% van het geheel) hebben
een ander aantal complexiteitspunten berekend dan de regeling
voorschrijft. Het betreft zowel afwijkingen naar boven als naar beneden.
Omdat de bezoldigingsklassen bestaan uit een bandbreedte voor het
aantal complexiteitspunten, leidt een ander aantal complexiteitspunten
niet direct tot een andere bezoldigingsklasse. Iets minder dan 60 instellingen (ongeveer 4% van het geheel) hebben een hogere bezoldigingsklasse berekend dan de regeling voorschrijft.
Als een instelling een te hoge bezoldigingsklasse heeft vastgesteld, leidt
dat niet automatisch tot een overtreding van de WNT door de bestuurder.
In veel gevallen ontvangt de bestuurder, ondanks de indeling in de te
hoge bezoldigingsklasse, een bezoldiging die onder het door OCW
berekende WNT-maximum ligt. Bovendien vallen verreweg de meeste
bestuurders met een bezoldiging boven het individuele WNT-maximum
onder het overgangsrecht.
Wij vinden het uiteraard onwenselijk als instellingen de bezoldigingsklasse verkeerd vaststellen. We zullen om die reden een aantal concrete
acties ondernemen om te zorgen dat dit aantal wordt teruggebracht.
Vervolgacties
Wij hechten zeer aan een evenwichtig bezoldigingsbeleid bij onderwijsinstellingen, omdat onderwijsgeld goed moet worden besteed. Wij zijn
zeer gemotiveerd om de WNT uit te voeren en te voorkomen dat er
bovenmatige bezoldigingen aan onderwijsbestuurders worden betaald.
Daarom zal de Inspectie van het Onderwijs een aantal concrete acties aan
de uitkomsten van de risicoanalyse verbinden.
Ten eerste heeft de Inspectie de accountants verduidelijkende informatie
over de ministeriële regeling gestuurd waarin aandachtspunten worden
meegegeven voor de controle van de van toepassing zijnde bezoldigingsklasse. Ten tweede stuurt de Inspectie alle instellingen waarbij een
afwijking tussen de eigen berekening en onze berekening is gevonden een
algemene brief met verduidelijkende informatie over de regeling. Tot slot
stuurt de Inspectie de instellingen waarbij de afwijkende berekening leidt
tot een hogere klasse een maatwerkbrief. In deze maatwerkbrief wordt de
instelling opgeroepen onze berekening over te nemen, foutherstel in de
jaarrekening toe te passen en de Inspectie hierover te informeren, of om
gemotiveerd toe te lichten waarom zij dit niet doen.
Een verkeerd vastgestelde bezoldigingsklasse kan in een enkel geval
leiden tot een bezoldiging die boven het individuele WNT-maximum ligt.
Indien dat het geval is, moeten de instelling en de topfunctionaris ervoor
zorgen dat de topfunctionaris het te veel betaalde bedrag terugbetaalt aan
de instelling. Indien dat niet gebeurt, dan zal de Inspectie handhavend
optreden. Over WNT-overtredingen en handhavingsmaatregelen wordt u
jaarlijks in december via de WNT-jaarrapportage geïnformeerd door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 495, nr. 113

2

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Overtredingen en
handhavingsmaatregelen die eventueel voortvloeien uit de risicoanalyse
worden hierin opgenomen.
Wij zullen blijven monitoren of de onderwijsinstellingen de bezoldigingsklasse correct vaststellen.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 495, nr. 113

3