College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten

VERTROUWELIJK
Adres kantoor curaçao
De Rouvilleweg 39

Aan

Willemstad, curaçao

De voorzitter van de Raad van Ministers van Curaçao

Telefoon (+5999) 4619081

De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Digitalisering en Koninkrijksrelaties

Adres kantoor Sint Maarten
Frontstreet 26
Convent Building
Philipsburg, Sint Maarten
Telefoon (+1721) 5430331
Adres kantoor Aruba
L.G. Smith Boulevard 68
La Piccola Marina
Oranjestad, Aruba
Telefoon (+297) 5832800

Datum
21 augustus 2023
Ons kenmerk

E-mail info@cft.cw

Uw kenmerk

Internet www.cft.cw

Cft 202300073
Pagina

Bijlage

1/3
Onderwerp
ENNIA

Geachte heer Pisas, geachte mevrouw Van Huffelen,
Op 18 juli 2023 informeerde de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties de Tweede Kamer over de stand van zaken van de herfinanciering
van de in de periode 2020-2022 aan Curacao, Aruba en Sint Maarten verstrekte
liquiditeitssteunleningen.' Nederland biedt de landen volledige herfinanciering aan,
maar stelt de landen voorwaarden om te kunnen herfinancieren tegen een lage rente
gebaseerd op de rente die de Nederlandse Staat betaalt.
Voor Curaçao en Sint Maarten is de voorwaarde voor een lage rente een door Nederland
als financieel solide en duurzaam beoordeelde afspraak over de oplossing voor de
financiële problemen bij pensioenverzekeraar ENNIA. Over deze oplossing zou inmiddels
op ambtelijk niveau op hoofdlijnen een akkoord zijn bereikt tussen Nederland, Curacao,
Sint Maarten, en de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS) als
toezichthouder en huidige bestuurder van ENNIA. Dit hoofdlijnenakkoord wordt in de
komende dagen aan de besturen van Curacao, Sint Maarten en Nederland ter
besluitvorming voorgelegd.
Het College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Cft) is tot op heden niet
betrokken bij (de totstandkoming van) het hoofdlijnenakkoord, maar is in verband met
zijn wettelijke taak als toezichthouder op de overheidsfinanciën van Curaçao en Sint
Maarten wel recentelijk mondeling en vertrouwelijk geïnformeerd over de voorgestelde
oplossing. Deze informatie is voor het Cft aanleiding om u, voordat besluitvorming over
het hoofdlijnenakkoord plaatsvindt, zijn zorgen te uiten over de voorgestelde oplossing.

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Toezegging informeren over stand van zaken
herfinanciering, d.d. 18 juli 2023. Tweede Kamer, vergaderjaar 2022-2023,36 200 IV, nr. 91.

Kenmerk
Cft 202300073
Blad
2/3

De voorgestelde oplossing bestaat uit een herkapitalisatie van ENNIA met
(achtergestelde) leningen van de landen Curagao en Sint Maarten. Nederland financiert
deze leningen (volledig) aan de landen. Het totale pakket door Nederland te verschaffen
leningen zou circa ANG 1,2 miljard bedragen en zal, met name voor Curagao, een
aanmerkelijke verhoging van de overheidsschuld tot gevolg hebben.2
Op grond van de Rijkswet financieel toezicht Curagao en Sint Maarten (Rft) is de
opbouw van de overheidsschuld van Curagao en Sint Maarten begrensd door de
rentelastnorm.3 Deze norm is in de wet opgenomen om een onhoudbare schuldpositie
voor de landen te voorkomen en schrijft voor dat de rentelasten van de collectieve
sector van het land niet meer mogen bedragen dan 5 procent van de gemiddelde
gerealiseerde gezamenlijke inkomsten van de collectieve sector van het land, over de
drie jaren voorafgaand aan het jaar waarin de begroting is of wordt ingediend.4
Eenzelfde norm is opgenomen in de Comptabiliteitsverordeningen van Curagao en Sint
Maarten.
Met de voorgestelde oplossing en verhoging van de overheidsschuld van de landen,
gecombineerd met de waarschijnlijke herfinanciering van de leningen voor
liquiditeitssteun, is de verwachting dat Curagao de rentelastnorm direct danwel zeer
snel zal overschrijden. Een uitleg waarbij te betalen rentelasten van het land worden
gecompenseerd door te ontvangen rentebaten van ENNIA is naar oordeel van het Cft
niet in overeenstemming met de wet- en regelgeving. Bovendien zou Curagao door de
toegenomen rentelasten de komende jaren ernstig beperkt worden om de nodige
economisch rendabele investeringen te financieren. Tevens zou de schuldquote hierdoor
aanzienlijk toenemen. Dit nog afgezien van de financiële en governance risico's die
Curagao en Sint Maarten, in de voorgestelde oplossing als aandeelhouders en
achtergestelde leningverstrekkers, zullen lopen.
Het Cft heeft begrip voor het oordeel dat de problemen bij ENNIA in potentie een groot
risico vormen voor de begrotingen van Curagao en Sint Maarten.5 Het Cft constateert
• echter ook dat de voorgestelde oplossing deze risico's niet a priori wegneemt, terwijl
juist wel (mogelijk langjarige) beperkingen in investeringsmogelijkheden zullen
optreden. Het Cft begrijpt dat meerdere oplossingsrichtingen zijn overwogen die een
minder zware wissel zouden trekken op de overheidsfinanciën van Curagao.

2 Per eind 2022 bedraagt de overheidsschuld van Curagao ANG 4.144 miljoen en van Sint Maarten ANG 1.109
miljoen. CBCS, Economic Bulletin _lune 2023.
3 Artikel 15 lid 1 sub c van de Rijkswet financieel toezicht Curagao en Sint Maarten.
4 Artikel 1 van de Rijkswet financieel toezicht Curagao en Sint Maarten.
'Afschrift van brief aan de minister-president van Sint Maarten inzake het aanbod voor herfinanciering van de
liquiditeitsleningen, d.d. 18 juli 2023. Tweede Kamer, vergaderjaar 2022-2023, 35 420, nr. 527. Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, kenmerk 2023-0000417080, Reactie op uw brief inzake de
herfinanciering van de liquiditeitsleningen, d.d. 18 juli 2023.

Kenmerk
Cft 202300073
Blad
3/3

Het Cft geeft u nadrukkelijk in overweging deze en andere oplossingsrichtingen voor de
problemen bij ENNIA te (her)overwegen, vooral met het oogmerk om toe te werken
naar duurzame overheidsfinanciën.
Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogaitend,
De vo

itter van het College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten

Deze brief is in afschrift verstuurd aan:
De minister-president van Sint Maarten
De minister van Financiën van Nederland
De minister van Financiën van Curaçao
De minister van Financiën van Sint Maarten