Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 115

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 oktober 2014
Op 10 september heeft de vaste commissie voor Economische Zaken mij
gevraagd om een reactie op het artikel «Groot alarm over waddenvis». Dit
artikel heeft op 29 augustus 2014 in het Dagblad van het Noorden
gestaan. De aanleiding voor dit artikel was een Call for Action die door
19 milieu- en natuurorganisaties uit het Waddengebied op de jaarlijkse
trilaterale Waddenzee Dag op 28 augustus jl. onder de aandacht is
gebracht. In deze brief doe ik u mijn reactie op dit artikel toekomen.
Ik wil beginnen met te zeggen dat de visstand in de Waddenzee ook mijn
voortdurende aandacht heeft. Ik heb daarvoor een aantal zaken in gang
gezet. Ik heb u eerder geïnformeerd over de uitkomsten van de Trilaterale
Waddenzee Conferentie in Tønder (Kamerstuk 29 684, nr. 111). Eén van de
onderdelen van de Ministeriële Verklaring van Tønder is om te werken aan
de verbetering van de visstand. Sinds februari jl. is Nederland voorzitter
van de Trilaterale Waddenzee Conferentie. Er is mij veel aan gelegen om
dit herstel tot één van de prioriteiten onder mijn Nederlands voorzitterschap te maken.
Om effectieve maatregelen te kunnen nemen, is het nodig dat we eerst
weten wat er aan de hand is. De basis daarvoor is een goede monitoring
van de aanwezige vis. De vismonitoring in de Waddenzee heeft historisch
als doel om jaarlijks de jonge aanwas van commerciële (lees «gequoteerde») vissoorten te meten. Naast de jonge platvis zijn sinds 1970
andere bij deze survey mee gevangen soorten ook geregistreerd.
Daarnaast vindt er in de Waddenzee monitoring van schelpdierbestanden
en monitoring van de bijvangsten van vis bij de garnalenvisserij plaats.
Over de zeldzamere trekvissoorten en soorten die niet dicht bij de bodem
leven, is er echter veel minder informatie. Het algemene beeld dat uit
gegevens van IMARES en het Koninklijk Nederlands Instituut voor
Onderzoek der Zee (NIOZ) naar voren komt, is dat er sprake is van een
afname van de totale visbiomassa sinds midden jaren ’80 van de vorige

kst-29684-115
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 684, nr. 115

1

eeuw. Op het niveau van individuele vissoorten is het beeld genuanceerder: er zijn soorten die achteruitgaan, maar ook soorten die vooruit
gaan.
Over de laatste 10 jaar zijn er met name in de westelijke Waddenzee
echter meer soorten met een negatieve dan met een positieve trend. Voor
een aantal soorten is de oorzaak voor deze verschuivingen in beeld, maar
voor veel soorten niet. Het warmer wordende zeewater lijkt een belangrijke factor in het verdwijnen van soorten (bv schol, puitaal) te zijn. Van
diezelfde opwarming profiteren weer nieuwe soorten.
Om hier een beter beeld van te krijgen, worden in opdracht van het
Programma Rijke Waddenzee door IMARES in samenwerking met het
Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) de trends
van 28 vissoorten en de totale visbiomassa in de kustwateren, waaronder
de Waddenzee, berekend. Deze analyse wordt in januari 2015 besproken
in trilateraal verband. Het uiteindelijke doel is om volgend jaar te komen
met een (trilaterale) onderzoeksagenda en een advies over potentiële
maatregelen die genomen kunnen worden ten behoeve van het behoud
en de verbetering van de visfauna in de Waddenzee. Een trilaterale aanpak
is gewenst omdat de Waddenzee geen gesloten gebied is, maar veel
vissoorten het hele gebied inclusief de Duitse en Deense Wadden en de
Noordzee gebruiken. Ook moet de relatie met de Noordzeekustzone en
andere kustwateren gelegd worden. Indien visserijmaatregelen noodzakelijk zijn, kan het nodig zijn dit in Europees verband te regelen.
Daarnaast ben ik samen met vertegenwoordigers van natuurorganisaties
en de visserijsector in gesprek over maatregelen die genomen kunnen
worden om de effecten van de visserij op de visbestanden en de
bodemfauna in de Waddenzee te verminderen. Met de handkokkelsector
en mosselsector zijn eerder goede afspraken gemaakt over de verduurzaming van deze visserijen. Partijen die deel nemen aan het handkokkelakkoord concluderen dat de uitvoering van dit akkoord een succes is. Over
de voortgang en het vervolg van het Convenant transitie mosselsector en
natuurherstel Waddenzee zult u binnenkort geïnformeerd worden. Er
wordt daarnaast volop gewerkt aan afspraken over de verduurzaming van
de garnalenvisserij in de Waddenzee. Maatregelen om de bijvangst door
de garnalenvisserij terug te dringen, vormen een belangrijk onderdeel van
deze gesprekken. Ook over de uitkomst van deze gesprekken zal ik u
informeren.
Indien het lukt om ook tot een akkoord over de verduurzaming van de
garnalenvisserij te komen, zijn er in de Nederlandse Waddenzee belangrijke stappen vooruit gezet. De volgende stap is om in trilateraal verband
tot goede afspraken te komen. In goed overleg met vissers én natuurorganisaties, waarbij een level playing field uitgangspunt moet zijn. Ook dit wil
ik de komende jaren tot één van de prioriteiten maken onder het Nederlands voorzitterschap van de Trilaterale Waddenzee Conferentie.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 684, nr. 115

2