Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2149

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 april 2020
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de informele Raad
Buitenlandse Zaken van 22 april 2020.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-02-2149
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2149

1

GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE RAAD BUITENLANDSE
ZAKEN VAN 22 APRIL 2020
Introductie
Op woensdag 22 april vindt er een informele Raad Buitenlandse Zaken
plaats per videoconferentie. De Minister van Buitenlandse Zaken is
voornemens deel te nemen aan deze Raad. Er is een discussie voorzien
over Oekraïne en het Oostelijk Partnerschap. Op het moment van
schrijven is er nog geen informatie over de onderwerpen die mogelijk
onder Current Affairs worden geagendeerd.
Oostelijk Partnerschap
De Raad zal spreken over het Oostelijk Partnerschap (OP), onder andere
over de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de Hoge
Vertegenwoordiger getiteld «Het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap
na 2020: de weerbaarheid versterken – een Oostelijk Partnerschap dat
iedereen ten goede komt«1 die op 18 maart jl. verscheen. De mededeling
moet richting geven aan het OP-beleid post-2020. Het huidig beleidskader
(20 deliverables for 2020) loopt af. De mededeling volgt na een open
consultatietraject dat de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger in
september 2019 initieerden. Een BNC-fiche over de Mededeling ontvangt
uw Kamer op 24 april. Daarop vooruitlopend hecht het kabinet eraan
reeds onderstaande appreciatie van de mededeling met uw Kamer te
delen.
Het kabinet verwelkomt de gezamenlijke mededeling van de Commissie
en de Hoge Vertegenwoordiger. De mededeling onderschrijft het door
Nederland bepleite belang van implementatie van de hervormingsagenda’s, vooral op het vlak van rechtstaat en anticorruptie en van het
leveren van concrete, zichtbare resultaten voor de bevolking van de
partnerlanden. Dat is nodig om het draagvlak voor samenwerking met de
EU te bestendigen en te verbreden. Voor de drie geassocieerde landen
Oekraïne, Georgië en Moldavië, waarmee tevens een vrijhandelsovereenkomst (DCFTA) is afgesloten, alsmede voor Armenië (CEPA) biedt
volledige implementatie van de met de EU gemaakte afspraken de basis.
Maar ook voor Azerbeidzjan (waarmee momenteel over een samenwerkingsovereenkomst wordt onderhandeld) en Wit-Rusland is het van
belang te zorgen dat de bevolking de vruchten plukt van het partnerschap.
Daarnaast besteedt de mededeling, eveneens conform de wens van het
kabinet, aandacht aan de noodzakelijke vergroening van het Oostelijk
Partnerschap door middel van meer samenwerking op het gebied van
milieu, duurzaamheid en klimaatverandering. Nederland verwelkomt
eveneens dat in de mededeling wordt uitgegaan van het behoud van de
bestaande, betrekkelijk informele samenwerkingsstructuur waarbinnen in
met behoud van de inclusiviteit ruimte bestaat voor gedifferentieerde
relaties met ieder van de zes partnerlanden.
Het kabinet hecht er aan dat de steun van de Unie aan de partnerlanden,
financieel of anderszins, conditioneel blijft aan het tempo van de
hervormingen met betrekking tot goed bestuur en rechtsstaat. Dat
betekent «more-for-more», om partnerlanden die goede voortgang maken
een stimulans te bieden. Maar het betekent ook «less-for-less»: waar de
voortgang beneden de maat is of zelfs back-tracking optreedt, zal het
steunpakket moeten worden herzien door bijvoorbeeld assistentie te
verschuiven van de overheid naar maatschappelijke organisaties. Het
kabinet verwelkomt het belang dat in de mededeling aan conditionaliteit
wordt toegekend.

1

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1586430757735&uri=CELEX:52020JC0007

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2149

2

Daarnaast zal de Raad vooruitblikken op de OP-top die gepland staat voor
eind juni. Vanwege de COVID-19 crisis is evenwel onzeker of de top
doorgang zal vinden. Het kabinet zal er tijdens de Raad met name op
wijzen dat de OP-landen nog grote stappen te zetten hebben bij het
behalen van de 20 deliverables. Implementatie van de hervormingsagenda’s verdient derhalve de onverminderde aandacht.
Tot slot zal de Raad naar verwachting ook stilstaan bij de gevolgen van de
COVID-19 crisis voor de OP-landen. De Commissie maakte reeds bekend
d.m.v. reallocaties van bestaande middelen de OP-landen bij te willen
staan bij de bestrijding van de crisis.2
Oekraïne
De ministers van Buitenlandse Zaken zullen spreken over Oekraïne. Ook
Oekraïne wordt door de COVID-19 crisis voor grote gezondheids- en
economische uitdagingen gesteld. De ministers zullen hier aandacht aan
besteden. Daarnaast bespreken ze de bredere voortgang van de hervormingen in het openbaar bestuur onder leiding van de president Zelensky.
Het kabinet zal steun uitspreken voor de inhoudelijke en financiële
assistentie die de Commissie op basis van conditionaliteit biedt bij de
implementatie van het hervormingstraject. Een deel van de EU-steun
wordt gerealloceerd in het kader van de bestrijding van de COVID-19
crisis; een brede appreciatie van de betreffende Commissiemededeling
werd de Kamer 14 april toegezonden.3
Tevens zal de Raad naar verwachting hun steun herhalen voor de
Oekraïense territoriale integriteit en spreken over de situatie op de Krim
en het conflict in Oost-Oekraïne, waarbij nog wekelijks doden vallen. Het
kabinet zal benadrukken dat implementatie van de Minskakkoorden nog
steeds de beste basis biedt voor de-escalatie en een duurzame oplossing
van het conflict. Het hangt nu echter af van de politieke wil van de
partijen, met name van Rusland en de separatisten, om vooruitgang te
boeken. Het kabinet blijft zich in EU-verband sterk maken voor verlenging
van de sancties die zijn ingesteld in reactie op het Russische, destabiliserende optreden in Oekraïne. In het kader van MH17 zal het kabinet dank
uitspreken voor de publieke steunbetuiging van de EU en individuele
EU-landen rondom de aanvang van het strafproces op 9 maart jl. tegen
vier verdachten voor hun rol bij het neerhalen van vlucht MH17. Internationale steun voor de inzet van het kabinet voor waarheidsvinding,
gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van vlucht MH17 blijft
prioriteit.

2
3

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_20_562
Kamerstuk 21 501-04, nr. 230

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-02, nr. 2149

3