Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-08

Milieuraad

Nr. 792

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT EN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 oktober 2019
Met deze brief informeren wij u over de Milieuraad die op 4 oktober 2019
onder Fins voorzitterschap bijeenkwam in Luxemburg. De Raad nam
conclusies aan over COP25 voor klimaat, over het 8e milieuactieprogramma, en over circulaire economie. Daarnaast vond een gedachtewisseling plaats over de langetermijnstrategie voor klimaat.
Onder het agendapunt «diversen» werd gesproken over ontbossing,
nulemissievoertuigen, typegoedkeuring van dieselvoertuigen, duurzame
financiering, COP18 van CITES, en het Chinees-Europees Waterplatform.
In navolging van de gewijzigde motie van het lid Van Tongeren van
3 maart 20161 over de injectie van afvalwater uit mijnbouw kunnen wij u
melden dat er in april dit jaar een Europees richtsnoer2 tot stand is
gekomen, dat sterk vergelijkbaar is met de documenten met best
beschikbare technieken onder de Richtlijn industriële emissies3. Het
Ministerie van EZK is bevoegd gezag voor vergunningverlening bij injectie
van afvalwater uit de mijnbouw en betrekt dit richtsnoer bij de afgifte van
vergunningen. Daarbij worden in lijn met de motie die technieken
toegepast die het milieu zo weinig mogelijk belasten. Het onderbrengen
hiervan in de richtlijn zou naar verwachting geen milieuwinst opleveren.
In de bijlage vindt u tevens het kwartaaloverzicht van lopende EU-dossiers
van IenW4.

1

Kamerstuk 21 501-08, nr. 622
Best available techniques guidance document on upstream hydrocarbon exploration and
production, DOI:10.2779/607031, 9 april 2019
3
Richtlijn (EU) 2010/75 inzake industriële emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding van
verontreiniging)
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-21501-08-792
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-08, nr. 792

1

Raadsconclusies COP25
In de Raad is na lang onderhandelen een akkoord bereikt over conclusies
over de 25e Conferentie van Partijen (COP25) bij het VN-Klimaatverdrag in
Chili eind dit jaar, die op hoofdlijnen de inzet van de EU vormen. De
Raadsconclusies gaan onder meer in op de recent verschenen rapporten
van het wetenschappelijk klimaatpanel van de VN (IPCC) over de impact
van klimaatverandering op oceanen en de cryosfeer en over klimaatverandering en landgebruik.
Het voornaamste discussiepunt was de wijze waarop de EU tijdens de
COP25 over haar voor volgend jaar geplande update van de nationaal
bepaalde bijdrage (NDC) voor 2030 zou communiceren. Nederland en
andere gelijkgezinde lidstaten hebben daarbij ingezet op het opnemen van
een signaal dat de EU in 2020 zijn NDC voor 2030 onder de Overeenkomst
van Parijs zal aanscherpen. Bij een groep lidstaten was er weerstand om
een zinsnede op te nemen die op dit moment als een ophoging van het
doel voor 2030 geïnterpreteerd zou kunnen worden. Wel kon er overeenstemming worden bereikt over het benadrukken van de noodzaak van
aanvullende klimaatactie van alle partijen, mede in het licht van het
IPCC-rapport over 1,5 °C, ondanks aanvankelijke bezwaren vanuit dezelfde
lidstaten tegen het noemen van dit rapport. Mede door de inzet van
Nederland is het bovendien gelukt om het onderwerp internationale
marktmechanismen in de onderhandelingen (Artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs), waarover partijen in Chili tot een akkoord hopen te
komen, aan te scherpen. Hierdoor kan de integriteit van het toekomstige
systeem beter worden gewaarborgd.
Langetermijnstrategie voor klimaat
De Raad hield een beleidsdebat over de Commissiemededeling voor een
strategische langetermijnvisie voor een klimaatneutrale economie, die op
28 november 2018 is gepubliceerd en die de afgelopen maanden in bijna
alle Raadsformaties is besproken. Estland kondigde aan sinds kort ook
klimaatneutraliteit voor 2050 te kunnen ondersteunen, waardoor het
aantal landen dat hier nog moeite mee heeft, is gedaald tot drie
(Hongarije, Polen, Tsjechië). Verschillende keren werd gemeld dat de tijd
rijp is dat de Europese Raad eind dit jaar hier een besluit over neemt.
Daarnaast werd vanuit verschillende gelijkgezinde landen aangegeven dat
dit ook moet leiden tot een ophoging van het doel voor 2030.
Uit de beleidsdiscussie kwam naar voren dat de klimaattransitie
evenwichtig en sociaal dient te zijn, waarbij het van belang is om burgers
en bedrijven mee te krijgen en hen daarbij te assisteren. Met name de
Oost-Europese landen refereerden in dat kader veelvuldig naar het Just
Transition Fund, dat vanuit de nieuwe Commissie is voorgesteld. Daarbij
moet ook rekening worden gehouden met de regionale en economische
verschillen in de verschillende lidstaten.
Nederland pleitte er voor dat de EU het eerste klimaatneutrale continent
ter wereld dient te worden. Van belang daarbij zijn voldoende klimaatfinanciering en het klimaatconform maken van de overige middelen in het
meerjarig financieel Kader. Ook andere, met name gelijkgezinde landen,
ondersteunden deze oproep. Daarbij refereerden verschillende lidstaten
aan onderdelen van de Green Deal van de nieuwe Commissie om de
nieuwe ambitie in het financieel-economische systeem te integreren.
Nederland bracht verder op dat een aanscherping van het emissiehandelssyteem ETS noodzakelijk is, maar ook de andere richtlijnen die
daaraan kunnen bijdragen, zoals strengere voertuigen- en productennormen en de inspanningenverdeling over lidstaten in de non-ETS
sectoren. Deze opvatting werd door veel lidstaten ondersteund en
opgebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-08, nr. 792

2

Raadsconclusies 8e milieuactieprogramma
De Raad nam zonder wijzigingen de conclusies aan, die de wensen van de
Raad voor het volgende milieuactieprogramma (MAP) voor 2021–2030
aangeven. Het 7e MAP loopt eind 2020 af, en het formuleren van een MAP
is een verdragsverplichting. Lidstaten benadrukten hierbij het belang en
de meerwaarde van het 7e MAP en riepen op tot een snelle publicatie van
het 8e MAP zodat er geen gat tussen beide programma’s ontstaat. Enkele
lidstaten riepen de Commissie daarbij op om spoedig de openstaande
acties uit het 7e MAP te realiseren, waaronder specifiek de non-toxic
environment strategy.
Nederland riep met enkele anderen specifiek op tot een hoog ambitieniveau met concrete en meetbare doelen, en coherentie met aanpalende
beleidsterreinen met inachtneming van de duurzame ontwikkelingsdoelen
(SDG’s), en tot een MAP dat samenhangt met de aangekondigde Green
Deal. Enkele lidstaten vroegen daarnaast om vaststelling van het
programma door zowel de Raad als het EP en meer aandacht voor de
implementatie van het programma.
Raadsconclusies circulaire economie
De Raad heeft conclusies over de toekomst van circulaire economie
aangenomen. Nederland en enkele andere lidstaten riepen de Commissie
op spoedig met een bijpassend strategisch actieplan te komen. Daarnaast
werd door een grote groep lidstaten, Nederland incluis, benadrukt dat
EU-actie op circulaire economie integraal aangepakt moet worden. Zeker
met het oog op de verwachtte Green Deal van de Commissie benadrukten
lidstaten het verband tussen klimaat en circulaire economie. Vele lidstaten
benadrukten daarnaast dat circulaire economie naast economische
voordelen ook belangrijke voordelen zal hebben op andere beleidsterreinen zoals biodiversiteit.
Nederland heeft met enkele andere lidstaten de Commissie opgeroepen
snel met een integrale aanpak van textiel te komen inclusief ecodesign en
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Nederland en Frankrijk
wezen eveneens op hun gezamenlijk initiatief voor een Europees Plastic
Pact, waar ter plekke een aantal lidstaten positief op reageerden.
Nederland heeft tevens alle lidstaten tezamen opgeroepen meer te
investeren in hoogwaardige recycling. Er was ook een groep lidstaten die
benadrukte dat het huidige ambitieniveau – en ambitieverhoging –
gepaard moet gaan met een bijpassend financieel raamwerk voor
implementatie.
De Commissie gaf aan dat zij de conclusies verwelkomt en deze ziet als
een duidelijke boodschap richting de EU waar het gaat om circulaire
economie, die de nieuwe Commissie mee zal moeten nemen in de Green
Deal. Daarnaast benadrukte de Commissie dat een actieplan voor de
circulaire economie zich in het bijzonder zal richten op de meeste
impactvolle sectoren zoals textiel en bouw, en het belang van een
integrale aanpak over meerdere beleidsterreinen. Het is aan de nieuwe
Commissie om hier verdere invulling aan te geven.
Diversen
Versterken EU-acties om wereldwijd bossen te beschermen en
herstellen
De Commissie gaf een korte presentatie van haar recente mededeling5
waarin ze oproept tot meer EU-actie wereldwijd om bossen te
beschermen en herstellen. Het voorzitterschap gaf aan Raadsconclusies
5

BNC-fiche: Kamerstuk 22 112, nr. 2826

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-08, nr. 792

3

op dit onderwerp te willen opstellen voor het einde van het jaar, die naar
verwachting in de Landbouw- en Visserijraad zullen worden behandeld.
Een grote groep lidstaten waaronder Nederland verwelkomde de
mededeling en de aangekondigde Raadsconclusies, en onderstreepten het
belang van bossen en de urgentie van vervolgstappen tegen mondiale
ontbossing. Nederland vroeg specifiek aandacht voor het bevorderen van
duurzame consumptiepatronen en producten uit ontbossingsvrije
toeleveringsketens.
Transitie naar een vloot van nulemissievoertuigen
Denemarken deed een oproep aan de Commissie om een strategie te
ontwikkelen richting een volledige Europese vloot van nulemissievoertuigen. Een grote groep West-Europese lidstaten, waaronder Nederland,
steunde deze oproep. Een aantal Oost-Europese lidstaten vroeg aandacht
voor tweedehands diesels uit West-Europa, voor de samenhang met
andere transportmodaliteiten, en voor de betaalbaarheid van de transitie
met inachtneming van nationale omstandigheden. Enkele lidstaten riepen
daarbij op tot een Europees verbod op de verkoop van dieselauto’s per
2040. De Commissie gaf aan dat nationale verboden, zoals bijvoorbeeld
om per 2030 geen nieuwe brandstofauto’s te verkopen, tegen de interne
marktregels zijn, maar wel zeer effectief. De nieuwe Commissie zal
voorzichtig moeten kijken naar de mogelijke maatregelen.
Verordening voor typegoedkeuring van voertuigen (Euro 5 en 6)
Het voorzitterschap gaf, evenals bij de Raad voor Concurrentievermogen
op 26 september 2019, informatie over de voortgang van onderhandelingen in Raadswerkgroepen over het voorstel tot herziening van de
verordening voor typegoedkeuringseisen6. Dit voorstel was eerder als
gedelegeerde handeling vastgesteld door de Commissie, maar het Hof
van Justitie heeft dit onwettig gevonden7. De Commissie en het voorzitterschap streven er daarom naar zo snel mogelijk de huidige afspraken in
een verordening vast te leggen. Nederland en enkele andere lidstaten
gaven aan dat schone lucht en de gezondheid van burgers voorop staan,
en dat de zogenaamde conformiteitsfactoren zo snel mogelijk verlaagd
moeten worden op basis van het meest recente wetenschappelijke inzicht.
Een andere groep lidstaten wil juist zo snel mogelijk de verordening
vaststellen met de huidige conformiteitsfactoren om de automobielsector
zekerheid te geven.
Verordening voor een taxonomie voor duurzame financiering
Enkele lidstaten gaven informatie over hun zorgen over de bereikte
algemene oriëntatie op de taxonomie voor duurzame financiering8
waarbij nucleaire energie niet is uitgesloten van de lijst investeringen die
als duurzaam aangemerkt kunnen worden. Een enkele lidstaat had daarbij
ook zorgen dat er onvoldoende onderscheid tussen afvalverbranding en
waste-to-energy is in het voorstel, waarbij de laatste als duurzaam
aangemerkt zou moeten worden. Een andere groep lidstaten gaf juist aan
dat de taxonomie technologieneutraal moet zijn en daarbij niet specifieke
technieken moet uitsluiten, mede in het licht van het soevereine recht van
lidstaten om de eigen energiemix te bepalen. Dit wetgevingsdossier wordt
primair behandeld in de Ecofin Raad.

6

BNC-fiche: Kamerstuk 22 112, nr. 2817
ECLI:EU:T:2018:927
8
BNC-fiche: Kamerstuk 22 112, nr. 2654
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-08, nr. 792

4

Terugkoppeling COP18 CITES, Geneve 17-28 augustus
Het voorzitterschap en de Commissie gaven een terugkoppeling van de
EU-inzet op en de resultaten van COP18 van de internationale conventie
over de handel in beschermde dier- en plantensoorten (CITES), die
gehouden werd in Genève van 17-28 augustus. Tijdens de COP18 zijn
besluiten genomen over de beschermingsstatus van bedreigde plant- en
diersoorten die internationaal gelden bij handel in deze soorten, alsmede
over een groot aantal uitvoeringsaspecten. De uitkomsten zijn in lijn met
de doelstellingen van de EU en haar lidstaten. Alle door de EU (mede)ingediende voorstellen zijn aangenomen, in de meeste gevallen in
consensus.
Aankondiging 7e high-level dialoog China-Europa Water Platform
Portugal nodigde ten slotte de aanwezige ministers uit voor het 7e
«High-Level Dialogue Conference» van het Chinees-Europees Waterplatform in Guimarães van 6-9 november 2019.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven – Van der Meer
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-08, nr. 792

5