Adviescollege
toetsing regeldruk

> Retouradres Postbus 16228 2500 BE Den Haag

Aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

ATR, Adviescollege
toetsing regeldruk

Postbus 90801
2509 LV DEN HAAG

Rijnstraat 50
2515 XP Den Haag

Postbus 16228
2500 BE Den Haag
Onze referentie

MvH/RvZ/MK/bs/ATR0832/2020-U092

Uw referentie

T 070 310 86 66
E info@atr-regeldruk.n1
www.atr-regeldruk.n1

Datum

12 juni 2020

Betreft

Aanvullende zienswijze Wetsvoorstel toezicht gelijke kansen bij werving
en selectie

Geachte mevrouw Van Ark,
Op 25 oktober 2019 heeft het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) over de consultatieversie van het Wetsvoorstel toezicht discriminatievrije werving en selectie geadviseerd.'
Het advies constateert dat de onderbouwing van nut en noodzaak van het wetsvoorstel
ernstige tekortkomingen vertoont. Het adviseert een minder belastend alternatief voor
het gekozen instrument (het opstellen en schriftelijk vastleggen van de werkwijze),
namelijk het geven van de taak aan de Inspectie SZW om de toepassing van de norm in
het wervings- en selectieproces te handhaven. Het plaatst kritische kanttekeningen bij de
werkbaarheid van het wetsvoorstel, in het bijzonder die voor MKB-werkgevers. Ook bevat
het advies een aantal opmerkingen over de beschrijving van de regeldrukgevolgen.
Gevraagd is om het definitieve wetsvoorstel aan ATR toe te sturen om te kunnen beoordelen of er aanleiding is voor een aanvullende zienswijze.
Op 3 juni 2020 heeft uw departement ATR benaderd met het verzoek om te beoordelen
of er aanleiding is een aanvullende zienswijze over een nieuwe versie van het wetsvoorstel (toezicht gelijke kansen bij werving en selectie) af te geven. De betreffende e-mail
vermeldt dat het gewijzigde wetsvoorstel op 16 juni 2020 in de CWIZO zal worden
besproken.
Aanvullende zienswijze
Een aanvullende zienswijze is volgens het ATR-instellingsbesluit aan de orde als (na het
ATR-advies) een wetsvoorstel zodanig wijzigt dat als gevolg daarvan aanmerkelijke
gevolgen voor de regeldruk optreden. Op basis van de wijzigingen, opgenomen in de
nieuwe versie, komt het toegezonden wetsvoorstel voor een aanvullende zienswijze in
aanmerking. Het schrappen van het aanvankelijk voornemen om ook kleine werkgevers
(met gemiddeld minder dan 10 werknemers) te verplichten tot het opstellen en schriftelijk
vastleggen van de werkwijze in werving en selectie kan namelijk tot een wezenlijke
vermindering van de regeldruk leiden, gezien het aantal werkgevers in Nederland met
gemiddeld minder dan 10 werknemers (circa 328.000) en de mogelijke omvang van het
effect op de inhoudelijke nalevingskosten per werkgever.
1 Brief aan de Staatssecretaris van SZW d.d. 25 oktober 2019, ons kenmerk MvH/RvZ/MK/bs/

ATR0832/2019-U137

Pagina 1 van 4

Inhoudelijk
Het college stelt vast dat wetsvoorstel en toelichting ten opzichte van de consultatieversie
op onderdelen zijn gewijzigd. Daarvan is vanuit regeldrukperspectief de belangrijkste het
schrappen van de verplichting voor kleine werkgevers tot het opstellen en schriftelijk
vastleggen van de werkwijze. Het college constateert dat deze wijziging in het wetsvoorstel de regeldrukkosten voor kleine werkgevers kan verlagen. Het college betwijfelt echter
of deze vermindering daadwerkelijk voor hen merkbaar zal zijn, omdat de resterende
verplichtingen van het wetsvoorstel dit in de weg staan. Het college licht dit hieronder
nader toe.
Toetsingskader
ATR beoordeelt de gevolgen voor de regeldruk aan de hand van het volgende toetsingskader:
1. Nut en noodzaak: is er een taak voor de overheid en is regelgeving het meest aangewezen instrument?
2. Zijn er minder belastende alternatieven mogelijk?
3. Is gekozen voor een uitvoeringswijze die werkbaar is voor de doelgroepen die de
wetgeving moeten naleven?
4. Zijn de gevolgen voor de regeldruk volledig en juist in beeld gebracht?
1
Onderbouwing nut en noodzaak
ATR heeft in de brief van 25 oktober 2019 kanttekeningen geplaatst bij aannames die
aan het wetsvoorstel ten grondslag liggen. Die aannames zijn dat het opstellen en vastleggen van de werkwijze bijdraagt aan kennis over en de bewustwording van de norm
dat niet mag worden gediscrimineerd, en dat met toegenomen kennis en een betere
bewustwording vervolgens discriminatie in de uitvoering van de werving en selectie (handelingen en gedrag) wordt voorkomen. De toelichting bij het nu voorliggende voorstel
vermeldt bevindingen uit literatuur die zien op facetten van discriminatoir handelen in
organisaties. Deze literatuur geeft echter geen afdoende onderbouwing van de in het
wetsvoorstel gehanteerde aannames. Dat betekent dat het college bij zijn oordeel blijft
dat het wetsvoorstel op dit onderdeel onvoldoende onderbouwd is. Het college blijft dan
ook onverminderd van oordeel dat het uit het oogpunt van zorgvuldigheid noodzakelijk is
om eerst een praktijkproef uit te voeren alvorens over invoering van het wetsvoorstel te
(kunnen) besluiten. Het college stelt vast dat de toelichting niet ingaat op dit specifieke
onderdeel van ons eerdere advies (de praktijkproef).
Verder constateert ATR dat het voor werkgevers met tussen de 10 en 50 werknemers
mogelijk blijft om aan de verplichtingen te voldoen door middel van de Arbocatalogus. In
zijn eerdere advies heeft het college al aangegeven dat deze mogelijkheid afbreuk doet
aan de redenering die het wetsvoorstel volgt, omdat deze werkgevers niet zelf een werkwijze hoeven op te stellen en vast te leggen. En het opstellen en vastleggen is in de
redenering van het wetsvoorstel juist nodig om bij werkgevers voor voldoende kennis en
bewustwording te zorgen. Ook in dit opzicht blijven de eerdere bezwaren van het college
onverminderd van kracht. De nieuwe optie van aanvullende en begeleidende voorlichting
van de overheid aan deze groep werkgevers leidt niet tot een andere opvatting, want hun
rol blijft ook dan een passieve. Het roept overigens tegelijkertijd de vraag op waarom niet
met deze voorlichting kan worden volstaan om het doel van het wetsvoorstel te bereiken.

Pagina 2 van 4

2
Minder belastende alternatieven
Het gewijzigde wetsvoorstel lijkt op het eerste gezicht voor de groep kleine werkgevers
(minder dan 10 werknemers) te kiezen voor het door ATR geadviseerde minder belastende alternatief: de Inspectie SZW de taak geven om de (feitelijke) toepassing van de
norm in het wervings- en selectieproces te handhaven. Nadere beschouwing leert echter
dat dit niet het geval is. De toelichting maakt namelijk duidelijk dat voor de groep kleine
werkgevers uitsluitend de schriftelijke vastlegging van de werkwijze komt te vervallen.
Alle overige verplichtingen blijven onverminderd van kracht. Ook kleine werkgevers
moeten dus een beleid hebben dat aan de eisen van het wetsvoorstel voldoet. Ook moeten
zij in beeld hebben welke stappen zij volgen bij werving en selectie. Bovendien moeten
zij aan de Inspectie SZW beleid en te volgen stappen kunnen verantwoorden (bijvoorbeeld aan de hand van vacatureteksten, advertenties of andere documenten). Dat
betekent feitelijk dat zij over dezelfde kennis en expertise moeten beschikken als waarover grote(re) werkgevers met dit wetsvoorstel moeten beschikken. Het betekent ook dat
zij beleid en stappen voor de Inspectie SZW inzichtelijk moeten kunnen maken. Dit zal
een vorm van schriftelijke vastlegging vereisen. Het is dan ook niet duidelijk of het niet
langer verplichten tot schriftelijk vastleggen in de praktijk wel tot lagere regeldrukkosten
leidt.
2.1 Het college adviseert in de toelichting aan te geven welke concrete verplichtingen voor werkgevers met minder dan 10 werknemers in vergelijking met
die voor werkgevers met meer dan 10 werknemers komen te vervallen, en
welke verplichtingen voor de eerstgenoemde groep werkgevers specifiek
gaan gelden.
2.2 Het college adviseert in de toelichting nader te onderbouwen waarin het
'minder belastende' van het alternatief voor de kleine werkgever gelegen
is.
Het wetsvoorstel beperkt het 'minder belastend alternatief' tot werkgevers met minder
dan 10 werknemers (in totaal circa 328.000). De toelichting bij het nieuwe voorstel maakt
niet duidelijk waarom dit alternatief niet ook bij middelgrote en grote werkgevers toepassing kan krijgen. Het alternatief zou dan ook de regeldrukkosten voor circa 57.000 werkgevers met 10-50 werknemers en circa 15.000 werkgevers met meer dan 50 werknemers
kunnen verlagen.2
2.3 Het college adviseert om inhoudelijk te onderbouwen waarom 'het minder
belastende alternatief' voor de kleine werkgevers niet kan worden uitgebreid naar middelgrote en grote werkgevers.
3
Werkbaarheid en merkbaarheid
Voor werkgevers met 10 of meer werknemers wijzigen de verplichtingen niet ten opzichte
van die van het eerdere wetsvoorstel. Dat betekent dat onze eerdere kanttekeningen en
bezwaren op het punt van de werkbaarheid voor deze groep werkgevers van kracht
blijven.

2 Zie blz.27 MvT

Pagina 3 van 4

Voor kleine werkgevers is, zoals onder 2 al vermeld, niet duidelijk welke verplichtingen
niet meer op hen komen te rusten. Het lijkt er op dat alleen de plicht tot schriftelijke
vastlegging komt te vervallen en al het overige onverminderd op de kleine werkgever van
toepassing blijft, dan overigens nog wel aangevuld met een specifieke verantwoordingsverplichting naar de Inspectie SZW. De vraag is of kleine werkgevers daaraan uitvoering
kunnen geven, omdat het specifieke kennis en expertise veronderstelt. Deze groep werkgevers beschikt daar niet over. Ook heeft deze groep werkgevers naar verwachting niet
de tijd en middelen om aan alle verplichtingen van het wetsvoorstel te voldoen.
3.1 Het college adviseert om de werkbaarheid van het huidige voorstel voor
kleine en middelgrote bedrijven met behulp van een pilot of praktijkproef
inzichtelijk te maken.
4 Berekening regeldrukgevolgen
Het wetsvoorstel bevat een aangepaste regeldrukparagraaf. Daarin heeft voor kleine
werkgevers een substantiële bijstelling van de inhoudelijke nalevingskosten plaatsgehad.
De indruk die de toelichting over de verplichtingen biedt (zie onder 2 en 3) wijst op een
overschatting van het positieve effect op de omvang van de regeldruk van deze groep
werkgevers. Het lijkt eerder de conclusie te rechtvaardigen dat er eigenlijk geen vermindering van regeldruk optreedt.
Conclusie
Hoewel nut en noodzaak van maatregelen om een discriminatievrije arbeidsmarkt te
realiseren voor het college niet ter discussie staan, onderbouwt het voorliggende voorstel
niet overtuigend dat het actief door bedrijven opstellen van werkwijze en maatregelen
hieraan zal bijdragen. Daar komt bij dat bedrijven tussen de 10-50 werknemers niet zelf
een werkwijze hoeven op te stellen en vast te leggen. Zij zullen - de redenering in de
toelichting bij het voorstel volgend - niet de noodzakelijke kennis en bewustwording
opbouwen. Verder worden kleine bedrijven (met minder dan 10 werknemers) weliswaar
vrijgesteld van de verplichting tot schriftelijk vastleggen van een werkwijze, maar vraagt
het wetsvoorstel wel handelingen van hen waarvan moet worden betwijfeld of zij de daarvoor benodigde kennis, expertise, tijd en middelen hebben.
Het college concludeert dat het aangepaste wetsvoorstel de eerder geconstateerde
gebreken in de onderbouwing niet wegneemt. Het college betwijfelt dan ook of met dit
wetsvoorstel het beoogde doel wordt bereikt. De conclusie van ons advies van 25 oktober
2019 (niet indienen') blijft daarmee onverminderd van kracht.
In het vertrouwen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,

w.g.

Voorzitter

Secretaris

Pagina 4 van 4