Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

33 835

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)

Nr. 137

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 13 februari 2020
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over de brief van 21 november 2019 inzake het tussenbericht inzake Herbezinning NVWA (Kamerstuk 33 835, nr. 131).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 12 februari 2020.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Kuiken
Adjunct-griffier van de commissie,
Leau-Kolkman

kst-33835-137
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

1

Vraag 1
Hoeveel procent van de meldingen in de categorie «welzijn gezelschapsdieren» is de afgelopen vijf jaar door inspecties opgevolgd?
Antwoord
Een melding kan worden opgevolgd door een inspectie (fysiek of
administratief) of door het telefonisch of per mail opnemen van contact
met de melder. Voor de opvolging van meldingen in de jaren 2015 tot en
met 2018 gelden de volgende percentages. De verklaring voor de
percentages in 2016 en 2017 is dat een groot deel van de beschikbare
capaciteit aan één grote zaak over hondenhandel is besteed. Het
percentage opgevolgde meldingen over 2019 is nog niet beschikbaar.
Jaar

Percentage opgevolgde meldingen

2015
2016
2017
2018

65%
26%
32%
49%

Vraag 2
Hoeveel meldingen in de categorie «welzijn gezelschapsdieren» betroffen
bedrijfsmatige zaken en hoeveel meldingen betroffen niet-bedrijfsmatige
zaken?
Antwoord
Bij meldingen in de categorie «welzijn gezelschapsdieren» wordt niet
geregistreerd of het om bedrijfsmatige of niet-bedrijfsmatige zaken gaat.
De ervaring leert ook dat dit bij melders vaak niet bekend is.
Vraag 3
Wat doet de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) met de
niet-bedrijfsmatige meldingen op het gebied van dierenwelzijn die bij de
NVWA zijn ingediend?
Antwoord
Het toezicht door de NVWA richt zich primair op het welzijn van
landbouwhuisdieren. De Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming
(LID) ziet primair toe op het welzijn van gezelschapsdieren. Meldingen
over hobbymatig gehouden landbouwhuisdieren als schapen, geiten,
varkens (inclusief hangbuikzwijnen) of runderen worden in beginsel door
de NVWA afgehandeld. Indien het gaat over meldingen van enkele
hobbymatig gehouden landbouwhuisdieren als paarden, pony’s, ezels en
kippen of ander pluimvee kunnen deze door de LID worden afgehandeld.
Dit is vastgelegd in het Convenant samenwerking dierenhandhaving.
Meldingen die zijn bestemd voor een andere toezichtpartner (LID of
politie) worden door de NVWA doorgestuurd.
Vraag 4
Kunt u bevestigen dat de NVWA vanwege de bestuursrechtelijke
doorzendplicht conform artikel 2.3 Algemene Wet bestuursrecht, de
niet-bedrijfsmatige meldingen moet doorzetten naar de Landelijke
Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) als de NVWA er zelf niets mee
doet?
Antwoord
Het Convenant samenwerking dierenhandhaving bevat afspraken tussen
onder andere de NVWA en de LID over het afhandelen en het doorsturen
van meldingen op het gebied van dierenwelzijn. Zo wordt invulling
gegeven aan de doorzendplicht van artikel 2.3 van de Algemene wet
bestuursrecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

2

Vraag 5
Hoeveel procent van de meldingen over «welzijn gezelschapsdieren» in de
afgelopen vijf jaar betroffen andere dieren dan honden en katten?
Antwoord
Sinds 2017 maakt de NVWA bij de registratie van meldingen «welzijn
gezelschapsdieren» onderscheid tussen honden & katten en andere
diersoorten (zie onderstaande tabel). Vóór 2017 werd dit onderscheid niet
geregistreerd. Het percentage meldingen over 2019 is nog niet
beschikbaar.
Jaar

Aantal
meldingen

Honden &
katten

Andere
diersoorten

% andere
diersoorten

2017
2018

527
743

516
724

11
19

2,1%
2,6%

Vraag 6
Hoeveel meldingen over het welzijn van andere gezelschapsdieren dan
honden en katten in de afgelopen vijf jaar betroffen bedrijfsmatig dieren
gehouden en hoeveel van deze meldingen betroffen niet-bedrijfsmatig
gehouden dieren?
Antwoord
Bij meldingen in de categorie «welzijn gezelschapsdieren» wordt niet
geregistreerd of het om bedrijfsmatige of niet-bedrijfsmatige zaken gaat.
De ervaring leert dat dit ook bij melders vaak niet bekend is.
Vraag 7
Hoeveel procent van de inspecties in de categorie «welzijn gezelschapsdieren» in de afgelopen vijf jaar betroffen andere dieren dan honden en
katten?
Meldingen over het welzijn van andere gezelschapsdieren worden door de
NVWA doorgestuurd naar de LID. Deze organisatie bepaalt hoe deze
melding wordt afgehandeld. Informatie daarover vindt u uw Kamer in de
jaarverslagen van de LID. Deze zijn te vinden op de website: https://
www.dierenbescherming.nl/inspectiedienst.
Vraag 8
Hoe vaak heeft er in 2019 toezicht plaatsgevonden op artikel 3.10 van het
Besluit houders van dieren, waarin staat dat een inrichting verplicht is een
deugdelijke administratie bij te houden van de gezelschapsdieren die in
de inrichting verblijven met daarin in ieder geval de gegevens van wie de
gezelschapsdieren afkomstig zijn?
Antwoord
Bij de inspecties die de NVWA uitvoert bij bedrijfsmatige houders van
honden is toezicht op artikel 3.10 Besluit houders van dieren een vast
element. De cijfers over 2019 zijn nog niet beschikbaar.
Vraag 9
Hoe vaak zal er in 2020 toezicht plaatsvinden op artikel 3.10 van het
Besluit houders van dieren, waarin staat dat een inrichting verplicht is een
deugdelijke administratie bij te houden van de gezelschapsdieren die in
de inrichting verblijven met daarin in ieder geval de gegevens van wie de
gezelschapsdieren afkomstig zijn?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

3

In 2020 zet de NVWA 8% van de capaciteit in voor het toezicht op
dierenwelzijn. Bij de inspecties die de NVWA uitvoert bij bedrijfsmatige
houders van honden is toezicht op artikel 3.10 Besluit houders van dieren
een vast element. Hoe vaak dat toezicht in 2020 zal plaatsvinden, is van te
voren niet te zeggen, omdat dat ook afhangt van het aantal meldingen dat
de NVWA ontvangt.
Vraag 10
Hoe vaak zijn er sinds 1 maart 2019, toen de NVWA een samenwerking
aanging met Marktplaats, advertenties vanwege handel in dieren
verwijderd van Marktplaats en wat was daarvan de reden?
Antwoord
Sinds april 2018 (toen de NVWA en Marktplaats de pilot «markplaats
advertenties» startten in aanloop naar de gemaakte werkafspraken in
2019) heeft Marktplaats op aanwijzing van de NVWA de volgende
advertenties van invasieve exotische dieren verwijderd:
• 3 advertenties van Siberische grondeekhoorn
• 2 advertenties van geelwangschildpad
• 30 advertenties van marmerkreeft
• 53 advertenties van rode Amerikaanse rivierkreeft
• 1 advertentie van rode neusbeer
• 12 advertenties van zonnebaars
Daarnaast zijn vanaf de pilot ook advertenties van beschermde dieren
verwijderd:
• 1 advertentie van marmoset
• 1 advertentie van dubbele geelkop amazone
Of deze advertenties van invasieve exoten en beschermde dieren voldoen
aan wet- en regelgeving kon worden bepaald zonder dat een fysieke
inspectie uitgevoerd hoefde te worden. Daarmee konden deze overtredingen met relatief geringe capaciteit worden opgeheven.
Ten aanzien van de handel in honden en/of katten zijn nog geen advertenties verwijderd. Dit komt doordat het vaak niet mogelijk is om enkel op
basis van het bekijken van advertenties van honden en/of katten te
bepalen of advertenties voldoen aan wet- en regelgeving. Zo kan aan de
hand van een afbeelding en omschrijving in een advertentie bijvoorbeeld
niet worden bepaald of een hond gecoupeerd is op medische indicatie of
niet. Bij dit soort advertenties is het doorgaans nodig een fysieke inspectie
uit te voeren. Bij deze inspecties wordt de capaciteit van de NVWA
risicogericht ingezet.
Vraag 11
Is het bij u bekend dat de NVWA meldingen over advertenties van
gecoupeerde dieren of te jonge dieren niet in behandeling neemt, met als
reden dat uit de melding niet blijkt of bijvoorbeeld kittens al dan niet
bedrijfsmatig worden aangeboden, terwijl dit voor de melder helemaal
niet inzichtelijk of te achterhalen is?
Vraag 12
Is het aan de melder of aan de NVWA om aan te tonen dat een adverteerder (de verkoper) op Marktplaats al dan niet bedrijfsmatig handelt in
dieren?
Vraag 13
Is het u bekend dat de NVWA als voorwaarde stelt dat zij voor een goede
beoordeling van de melding aangeeft dat zij naam en adresgegevens van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

4

de aanbieder nodig heeft, alvorens zij met de melding verder gaat, terwijl
deze gegevens op Marktplaats voor de melder niet inzichtelijk zijn?
Vraag 14
Is het aan de melder of aan de NVWA om naam- en adresgegevens van
een adverteerder (de verkoper) die dieren verhandelt op Marktplaats te
achterhalen?
Antwoord vraag 11 t/m 14
Bij de NVWA kan melding worden gedaan van advertenties waarmee
dierenwelzijnsregels worden overtreden, zoals bij gecoupeerde of te jonge
dieren. De NVWA beoordeelt deze meldingen. Daarbij wordt onder andere
gekeken naar de compleetheid van de melding. Het is daarbij aan de
melder om zo veel mogelijk informatie aan te leveren. Daarna beziet de
NVWA of er aanleiding is de advertentie te laten verwijderen en of het
nodig is ook een fysieke inspectie te laten uitvoeren. Dat doet de NVWA
risicogericht. Niet iedere melding leidt dus tot een inspectie.
De NVWA is verantwoordelijk voor het handhaven op illegale hondenhandel en op de fokkerij van gezelschapsdieren (waar het gaat om
extreme uiterlijke kenmerken). Meldingen over andere onderwerpen
worden doorgestuurd naar de LID of de politie.
Vraag 15
Op welke wijze beoordeelt de NVWA of huisvesting van gezelschapsdieren, anders dan de hond, tegemoet komt aan de fysiologische of
ethologische behoeften van het dier, als bedoeld in artikel 1.6 van het
Besluit houders van dieren en of dientengevolge sprake is van aantasting
van het welzijn van dit dier?
Antwoord
Bij het beoordelen van de huisvesting van gezelschapsdieren, anders dan
de hond, maakt de NVWA gebruik van de expertise van haar inspecteurs.
Zo nodig worden er andere deskundigen, zoals externe dierenartsen
ingeschakeld. Mijn ministerie is samen met o.a. de NVWA en RVO.nl bezig
om richtsnoeren te ontwikkelen om normen met betrekking tot huisvesting eenduidig uit te leggen. Als eerste wordt gewerkt aan een richtsnoer
voor de huisvesting van roofvogels en uilen zoals ik in mijn brief van
4 oktober 2018 (Kamerstuk 28 286, nr. 991) aan uw Kamer heb laten
weten.
Vraag 16
Welke initiatieven worden genomen om de open norm van artikel 1.6 van
het Besluit houders van dieren nader in te vullen?
Antwoord
Artikel 1.6 van Besluit houders van dieren is deels ingevuld door andere
specifieke artikelen uit het Besluit houders van dieren, zoals de bepalingen
over huisvesting en beschikbare oppervlakte. Er worden op dit moment
geen initiatieven genomen om de open normen in dit artikel nader in te
vullen.
Vraag 17
Hoeveel dieren, uitgesplitst naar soort, zijn er in 2019 ante mortem en
post mortem afgekeurd voor menselijke consumptie?
Antwoord
In het datasysteem van de NVWA waarin de keuringsgegevens worden
vastgelegd, wordt geen onderscheid gemaakt tussen ante mortem en post
mortem afgekeurde dieren. In onderstaand overzicht treft u het totaal aan
van de ante en post mortem afgekeurde dieren voor het jaar 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

5

Aantal afgekeurd Roodvlees 2019
Diersoort

Totaal
aantallen
aangeboden

Totaal aantal
afgekeurde

% Afgekeurd

1.953
163.338
1.245
138
1.594.303
2
467.188
402.332
135.898
15.588.318
18.354.715

25
944
1
0
4.441
0
8.977
254
389
66.217
81.248

1,28%
0,58%
0,08%
0,00%
0,28%
0,00%
1,92%
0,06%
0,29%
0,42%
0,44%

Diersoort

aantal
aangeboden

aantal
afgekeurd

% Afgekeurd

Vleeskuikens
Kippen
Eenden
Duiven
Ganzen
Kalkoenen
totaal

607.280.547
17.960.152
8.110.143
1.145
10
470
633.352.467

6.699.722
158.373
4.225
8
0
3
6.862.331

1,10%
0,88%
0,52%
0,70%
0,0%
0,64%
1,08%

Eenhoevig dier
Geit
Gekweekte damhert
Gekweekte edelhert
Kalf
Lama
Rund
Schaap jonger dan 1 jaar
Schaap ouder dan 1 jaar
Varken
Eindtotaal

Aantallen afgekeurd pluimvee 2019

Vraag 18
Hoeveel kippen, vleeskuikens, eenden, duiven en parelhoenders zijn er in
2018 ante mortem en post mortem afgekeurd voor menselijke consumptie?
Antwoord
Bij pluimvee vindt een ante mortem keuring per aangevoerd koppel
plaats, niet op elk dier afzonderlijk. Om die reden zijn er geen cijfers
beschikbaar over aantallen dieren die bij de ante mortem keuring worden
afgekeurd.
In 2018 zijn er bij de post mortem keuring in totaal 7.481.296 vleeskuikens
afgekeurd (1,2% van het totale slachtvolume), 146.251 kippen (0,8% van
het totaal), 62.446 eenden (0,7% van het totaal) en 4.226 overig pluimvee
(0,9% van het totaal), hieronder begrepen ook 24 duiven. In 2018 zijn er
geen parelhoenders geslacht.
Vraag 19
Kunt u uiteenzetten hoeveel vlees in slachthuizen in 2018 is afgekeurd
voor menselijke consumptie, in kilogrammen en uitgesplitst per diersoort?
Wat is er met dit vlees gebeurd?
Antwoord
In het registratiesysteem van de NVWA worden afkeuringen geregistreerd
als aantallen afgekeurde dieren. De afgekeurde karkassen worden bij de
keuring niet gewogen. Om die reden is het aantal kilogrammen niet
bekend en zijn in onderstaande tabel de aantallen dieren weergegeven.
Alle karkassen die niet worden goedgekeurd voor menselijke consumptie
moeten worden afgevoerd als dierlijk bijproduct.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

6

Aantal afgekeurd roodvlees 2018
Rijlabels

Eenhoevig dier
Geit
Gekweekte damhert
Gekweekte edelhert
Gekweekte zwijn
Kalf
Lama
Moeflon
Rund
Schaap jonger dan 1 jaar
Schaap ouder dan 1 jaar
Varken
Eindtotaal

Som van
AANTAL
AANGEBODEN

Som van
AANTAL
AFGEKEURD

% Afgekeurd

2.417
178.029
2.695
321
2
1.605.375
33
1
587.363
390.375
140.846
15.573.669
18.481.126

38
2.043
0
0
0
4.567
0
0
10.888
258
554
62.631
80.979

1,57%
1,15%
0,00%
0,00%
0,00%
0,28%
0,00%
0,00%
1,85%
0,07%
0,39%
0,40%
0,44%

Voor de aantallen afgekeurde dieren bij pluimveevlees verwijs ik uw
Kamer naar het antwoord op vraag 18.
Vraag 20
Kunt u uiteenzetten hoeveel vlees in slachthuizen in 2019 is afgekeurd
voor menselijke consumptie, in kilogrammen en uitgesplitst per diersoort?
Wat is er met dit vlees gebeurd?
Antwoord
In het registratiesysteem van de NVWA worden afkeuringen geregistreerd
als aantallen afgekeurde dieren. De afgekeurde karkassen worden bij de
keuring niet gewogen. Om die reden is het aantal kilogrammen niet
bekend. Alle karkassen die niet worden goedgekeurd voor menselijke
consumptie moeten worden afgevoerd als dierlijk bijproduct. Voor de
aantallen afgekeurde dieren verwijs ik u naar de tabellen in het antwoord
op vraag 17.
Vraag 21
Hoeveel inspecties heeft de NVWA in 2019 uitgevoerd in de sectoren
melkvee, vleeskalveren, vleesvee, nertsen, opfokleghennen, legkippen,
vleeskuikenouderdieren, vleeskuikenhouderij, varkenshouderij, geiten,
eenden, paarden, konijnen en kleine grazers? Hoeveel van deze inspecties
hebben plaatsgevonden op basis van een melding, hoeveel op basis van
het reguliere toezicht, waar waren deze inspecties op gericht en wat
waren hierbij de bevindingen? Hoe vaak hebben dierenwelzijnsinspecties
in 2019 in deze sectoren geleid tot het opleggen van een maatregel?
Antwoord
Het aantal in 2019 door de NVWA uitgevoerde inspecties is nog niet
bekend. De reden daarvoor is dat in 2019 uitgevoerde inspecties in 2020
administratief worden afgerond. Voor de zomer ontvangt uw Kamer het
jaarverslag 2019 van de NVWA. Dan is ook bekend hoeveel inspecties de
NVWA in de in de vraag genoemde sectoren heeft uitgevoerd.
Vraag 22
Hoeveel fte is er in 2019 en 2020 binnen de NVWA beschikbaar voor het
toezicht op slachthuizen?
Antwoord
Er zijn voor zowel 2019 als 2020 in totaal ongeveer 300 fte inzetbaar voor
de werkzaamheden die de NVWA uitvoert op de slachthuizen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

7

Vraag 23
Hoeveel fte is er in 2019 en 2020 binnen de NVWA beschikbaar voor het
toezicht op primaire bedrijven in de veehouderij?
Antwoord
In 2019 waren ongeveer 215 fte beschikbaar voor het toezicht op primaire
bedrijven in de veehouderij. Voor 2020 zijn dit ongeveer 225 fte.
Vraag 24
Hoeveel fte is er in 2019 en 2020 binnen de NVWA beschikbaar voor
mestcontroles?
Antwoord
In 2019 waren er binnen de NVWA 54,25 fte aan vaste medewerkers en 10
fte aan flexkrachten beschikbaar voor mestcontroles. Momenteel is de
NVWA bezig om 20 vacatures voor mestinspecteurs in te vullen om
zodoende in de loop van 2020 op 75 fte aan vaste medewerkers uit te
komen.
Vraag 25
Zal de invoering van cameratoezicht invloed hebben op het aantal fte dat
binnen de NVWA beschikbaar is voor het toezicht op slachthuizen en/of de
inzet van toezichthouders in slachthuizen? Zo ja, welke?
Antwoord
Cameratoezicht heeft een toezicht-ondersteunende rol en versterkt het
toezicht in de slachthuizen. De uiteindelijke intensiteit van cameratoezicht
zal mede bepalend zijn voor de benodigde NVWA-capaciteit.
Vraag 26
Wat is de frequentie van het NVWA-toezicht in kleine slachthuizen en
hoeveel tijd besteedt een NVWA-dierenarts gemiddeld aan een controle in
een klein slachthuis?
Vraag 27
Wat is de frequentie van het NVWA-toezicht in middelgrote slachthuizen
en hoeveel tijd besteedt een NVWA-dierenarts gemiddeld aan een
controle in een middelgroot slachthuis?
Antwoord 26 en 27
De ante mortem keuring op kleine en middelgrote slachthuizen wordt
altijd door een NVWA-dierenarts uitgevoerd. Wekelijks of maandelijks –
afhankelijk van de slachtsnelheid en de aantallen geslachte dieren – vindt
toezicht door een NVWA-dierenarts plaats op de post mortem keuring, die
in de overige gevallen door een medewerker van Kwaliteitskeuring
Dierlijke Sector (KDS) wordt uitgevoerd. In het verlengde van de ante
mortem of post mortem keuring kunnen diverse inspecties uitgevoerd
worden door de NVWA dierenarts of door diens (NVWA)assistent. De
intensiteit daarvan kan per slachthuis verschillen en is afhankelijk van de
naleving van het desbetreffende slachthuis op de verschillende risicogebieden. Eén inspectie kost gemiddeld een half uur. Daarnaast vinden
jaarlijkse systeeminspecties op verschillende onderdelen plaats evenals
een jaarlijkse systeemaudit.
Vraag 28
Waar blijven de resultaten van de evaluatie van de pilot met de mobiele
dodingsunit?
Antwoord
Ik ben voornemens de resultaten van de pilot met de mobiele dodingsunit
medio maart aan uw Kamer te doen toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

8

Vraag 29
Is de inzet van de mobile dodingsunit gestopt na het einde van de
pilotperiode, in afwachting van de resultaten van de evaluatie? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord
De inzet van de mobiele dodingsunit loopt door. In de evaluatie worden
gegevens tot en met het einde van 2019 verwerkt. In afwachting van de
uitkomsten van de evaluatie zie ik geen reden om de inzet van de mobiele
dodingsunit te staken.
Vraag 30
Zijn de dierenartsen van de dierenwelzijnsteams betrokken bij de pilot met
de mobiele dodingsunit?
Antwoord
Ja.
Vraag 31
Hoe vaak zijn dierenartsen van de dierenwelzijnsteams meegegaan met
de mobiele dodingsunit?
Antwoord
Inspecteurs vanuit de welzijnsteams hebben medio 2019 één dag de
werking van de mobiele dodingsunits in de praktijk bekeken. Collega’s
vanuit andere teams hebben meerdere dagen de werking van de mobiele
dodingsunits bezien. Bij elk bezoek van de mobiele dodingsunit is een
dierenarts aanwezig geweest om de ante mortem keuring van het
aangeboden rund uit te voeren.
Vraag 32
Hoeveel dieren zijn er in 2019 geslacht met de mobiele dodingsunit?
Antwoord
Tijdens de pilot periode, startend vanaf 13 december 2018, zijn 1.842
runderen toegelaten tot de slacht via de mobiele dodingsunit (peildatum
7 januari 2020).
Vraag 33
Hoeveel overtredingen zijn er geconstateerd bij bedrijven waar de
mobiele dodingsunit werd ingezet?
Antwoord
Bij de veehouderijen waar de mobiele dodingsunit is geweest, is een
vijftal overtredingen vastgesteld: eenmaal een Identificatie & Registratie
(I&R)-tekortkoming en viermaal het onjuist invullen van het Voedsel Keten
Informatie (VKI)-formulier.
Vraag 34
Hoeveel rapporten zijn er geschreven voor overtredingen die zijn
geconstateerd bij bedrijven waar de mobiele dodingsunit werd ingezet en
om wat voor overtredingen ging het daarbij?
Antwoord
Ingeval van de I&R-tekortkoming is deze adequaat door de veehouder
hersteld. Hiervoor is geen rapport van bevindingen opgemaakt. Ten
aanzien van de onjuist ingevulde VKI-formulieren is driemaal een rapport
opgemaakt. In één geval kon de tekortkoming ter plekke worden hersteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

9

Naast het schrijven van rapporten zijn de keuringsbeslissingen die
dierenartsen genomen hebben relevant. Naast de hierboven vermelde
1.842 runderen die werden toegelaten tot de slacht, werd bij de uitgevoerde ante mortem keuring 170 keer het besluit genomen om een
aangeboden dier niet toe te laten tot de slacht.
Vraag 35
Wat was de toezichtintensiteit voor dierenwelzijn in 2019 bij primaire
bedrijven in de veehouderij (fysieke controles bij alle sectoren, dus
inclusief pluimveehouderij)?
Antwoord
De toezichtintensiteit voor dierenwelzijn in 2019 bij primaire bedrijven in
de veehouderij was 3%. De toezichtintensiteit is berekend door het aantal
unieke (primaire) bedrijven waar in 2019 een inspectie heeft plaatsgevonden op dierenwelzijn te delen door de gehele populatie primaire
bedrijven, zoals bekend in 2018.
Vraag 36
Wat was de totale toezichtintensiteit voor dierenwelzijn in 2019 (inclusief
toezicht op gezelschapsdieren en «overige doelgroepen») en welke
groepen dieren vallen hier allemaal onder?
Antwoord
De totale toezichtintensiteit voor dierenwelzijn in 2019, inclusief gezelschapsdieren en overige doelgroepen, is ongeveer 0,1%. De toezichtintensiteit is berekend door het aantal unieke bedrijven waar in 2019 een
inspectie heeft plaatsgevonden op dierenwelzijn te delen door de gehele
populatie, zoals bekend in 2018. Hieronder vallen de volgende groepen
(dieren): houders van runderen, kalveren, schapen, geiten, varkens,
legkippen, vleeskuikens, vleeskuikenouderdieren, loopvogels, eenden,
ganzen, kalkoenen, pelsdieren, konijnen, gekweekte vis, particulieren en
fokkers met honden en katten, geregistreerde bedrijfsmatige houders van
honden en katten, bedrijfsmatige paardenhouders, houders van
(exotische) dieren, dierentuinen, circussen en dierhandelaren, geregistreerde Nederlandse diertransporteurs, buitenlandse transporteurs,
slachterijen en verzamelcentra. Ook zijn gegevens meegenomen over de
volgende groepen (dieren): paarden, vis, diertransporteurs en gezelschapsdieren.
Vraag 37
Hoeveel geïdentificeerde risicobedrijven waren er in 2018?
Vraag 38
Hoeveel geïdentificeerde risicobedrijven waren er in 2019?
Antwoord 37 en 38
In 2018 heeft de NVWA 131 risicobedrijven bezocht. Bij deze bedrijven zijn
145 inspecties afgerond.1 Daarvan zijn er 60 naar aanleiding van
meldingen uitgevoerd. De overige 85 inspecties zijn uitgevoerd op basis
van een analyse van het risico. Ook zijn er in 2018 nog 69 herinspecties
uitgevoerd bij risicobedrijven. Het aantal in 2019 bezochte risicobedrijven
is nog niet bekend. Dit wordt medio 2020 gepubliceerd op de website van
de NVWA.
Vraag 39
Kunt u een overzicht geven van alle in gang gezette onderzoeken en de
nog in gang te zetten onderzoeken met daarbij een beknopte omschrijving
1

Soms vinden meer inspecties plaats op één bedrijf, of heeft een bedrijf verschillende locaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

10

van de onderzoeksopdracht, de uitvoerder en de (tussenliggende)
oplevertermijnen?
Antwoord
In het kader van de herbezinning zijn de volgende drie onderzoeken
ingesteld:
– Onderzoek door KPMG naar de kostendekkendheid van de retributies
NVWA. In het Regeerakkoord is opgenomen dat de NVWA wordt
doorgelicht op kosteneffectiviteit en efficiëntie (Bijlage bij Kamerstuk
34 700, nr. 34). De Auditdienst Rijk (ADR) heeft deze doorlichting
uitgevoerd. Ik heb bij de aanbieding van de ADR-rapporten in april
2019 aangegeven een vervolgonderzoek in te stellen (Kamerstuk
33 835, nr. 118). KPMG is gevraagd om een onderzoek te doen naar de
kostentoerekening tussen overheid en bedrijfsleven van de NVWA en
de hoogte van het kostenniveau van de NVWA ten opzichte van
vergelijkbare organisaties in Nederland. In het kader van het onderzoek
is een benchmark met vergelijkbare organisaties in Nederland
uitgevoerd, alsmede een verkenning van wet- en regelgeving met
betrekking tot de bepaling van de retributietarieven. Het kostprijsmodel van de NVWA en de mate van kostendekkendheid van de tarieven
zijn ook onderwerp van dit onderzoek.
– Een onderzoek door Deloitte naar de taken en middelen van de NVWA.
Aan Deloitte is gevraagd te kijken naar het takenpakket van de NVWA
in relatie tot de middelen, met oog en focus voor meerjarige stabiliteit.
– Ten slotte vindt er een onafhankelijke toetsing plaats op de toekomstbestendigheid van bestaande ICT-systemen. Deloitte heeft daarvoor de
opdracht gekregen een analyse te doen op 24 operationele kernsystemen die de NVWA inspectiedomeinen ondersteunen. In dit onderzoek
worden de technische-, beheer- en functionele zwakheden van de
systemen
– zo volledig mogelijk in kaart gebracht.
Ik zal uw Kamer in maart de eindrapportage over de herbezinning doen
toekomen, tezamen met de uitkomsten van deze onderzoeken en de
vervolgaanpak.
Vraag 40
Op welke wijze is het toezicht op schapen- en geitenslachterijen vormgegeven? Hoeveel schapen- en geitenslachterijen zijn aangemerkt als «hoog
risico», hoeveel als «middelhoog risico» en hoeveel als «laag risico»?
Antwoord
De NVWA kent geen onderverdeling in hoog-, middel- of laagrisicoslachthuizen. In het kader van de nieuwe controleverordening (die van
kracht is per 14 december 2019) heeft de NVWA wel bepaalde diergroepen
onderscheiden die meer risico’s voor het slacht- en keurproces opleveren.
Zo levert het slachten van bijvoorbeeld afgemolken koeien en melkgeiten
meer risico – en dientengevolge meer toezicht – op. Het is de bedoeling
dat slachthuizen die meer dan 1.000GVE (Groot Vee Eenheden) op
jaarbasis slachten tijdens het slachten van deze diergroepen permanent
toezicht krijgen. De voorbereidingen hiervoor worden getroffen; in het
tweede kwartaal van 2020 wordt dit permanente toezicht ingevoerd.
Vraag 41
Hoeveel controles zijn er door de NVWA in 2018 in totaal uitgevoerd in het
kader van gebiedsgericht handhaven met betrekking tot mest, bij hoeveel
bedrijven, en uitgesplitst naar de drie gebieden (De Peel, Gelderse Vallei
en Twente)? Hoeveel van die controles waren administratief en hoeveel
fysiek? Bij hoeveel van de gecontroleerde bedrijven is ten minste één

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

11

controle resultaat niet-akkoord bevonden, uitgesplitst naar de drie
gebieden?
Antwoord
Deze vragen worden beantwoord in de «Voortgangsrapportage
Handhaving en Uitvoering Mestbeleid, update najaar 2019». Deze
rapportage is als bijlage gevoegd bij mijn brief van 15 november 2019
over de voortgang versterkte handhavingsstrategie mest 2019
(Kamerstuk 33 037, nr. 366).
Vraag 42
Hoeveel van de 32 gezamenlijke fysieke controles in De Peel die in 2018
(en 2019) hebben plaatsgevonden in het kader van gebiedsgericht
handhaven op mest-zaken, hebben in totaal tot akkoord controles geleid?
Wat zijn de vervolgacties die voortkomen uit de niet-akkoord controles?
Antwoord
In de Peel zijn 32 gezamenlijke fysieke controles uitgevoerd. Dit heeft
geleid tot 16 akkoord controles en 15 niet-akkoord controles, welke
betrekking hadden op administratieve onregelmatigheden, overschrijding
van de dierrechten en/of overschrijding van de gebruiksnormen meststoffen. Eén controle is afgebroken. In totaal was daarmee 47% van de
controles niet-akkoord bevonden voor de NVWA. RVO bepaalt wat de
vervolgacties zijn bij de niet-akkoord controles. RVO.nl doet dit op basis
van het Boetebeleid Meststoffenwet. Dit beleid is op de website van
RVO.nl gepubliceerd.
Vraag 43
Wat zijn de vervolgacties bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO.nl) wanneer rapporten van niet-akkoord bevindingen op het gebied
van mest (van o.a. landbouwers, covergisters en intermediairs) door de
NVWA worden doorgestuurd?
Antwoord
Wanneer de NVWA rapporten van niet-akkoord bevindingen aan RVO.nl
doorstuurt, bepaalt deze organisatie wat de vervolgacties zijn. RVO doet
dit op basis van het Boetebeleid Meststoffenwet. Dit beleid is op de
website van RVO gepubliceerd.
Vraag 44
Hoe verhouden de niet-akkoordinspecties in de pelsdierhouderij in 2018
vanwege het feit dat bij deze bedrijven meer dieren aanwezig waren dan
toegestaan volgens de milieuvergunning, zich tot het uitbreidingsverbod
dat geldt in deze sector?
Antwoord
Bij inspecties op het naleven van de Wet verbod pelsdierhouderij in 2018
is in twee gevallen de inspectie niet akkoord bevonden; er werden meer
dieren gehouden dan is toegestaan volgens de milieuvergunning. Er was
in deze gevallen dus sprake van een overtreding van het uitbreidingsverbod.
Vraag 45
Wat zijn de sanctiemaatregelen voor bedrijven die na inspectie met
betrekking tot mest meerdere jaren na elkaar op hetzelfde resultaat
niet-akkoord bevonden worden?
Antwoord
De sanctiemaatregelen waarvan gebruik kan worden gemaakt zijn
bestuurs- en strafrechtelijk. De bestuursrechtelijke maatregelen zijn: het
opleggen van een last onder dwangsom en het opleggen van een
dagplafond, zodat een landbouwer per dag niet meer dieren mag houden
dan het in het dagplafond genoemde aantal. Er kan worden gekozen om
over te stappen naar het strafrecht. Dan wordt er een proces-verbaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

12

opgemaakt dat ter afhandeling naar het Openbaar Ministerie gaat. Als er
bij een intermediaire onderneming sprake is van recidive kan door RVO.nl
een Bibob-traject worden gestart. Het gevolg kan zijn dat de registratie
van de onderneming wordt ingetrokken.
Vraag 46
Hoeveel (bedrijfsmatige) co-vergisters zijn er in Nederland?
Antwoord
In de statistieken van de SDE+ zijn 133 van de 210 vergistingsinstallaties
geclassificeerd als co-vergister.
Vraag 47
Zijn de bedrijven waarbij in 2018 overschrijdingen zijn geconstateerd van
het aantal nertsen dat volgens de milieuvergunning mag worden
gehouden, bedrijven waarbij dit al eerder is geconstateerd?
Antwoord
Bij één bedrijf waarbij in 2018 een overschrijding werd geconstateerd van
het aantal nertsen dat volgens de milieuvergunning mag worden
gehouden, is dit al eerder geconstateerd.
Vraag 48
Is het denkbaar dat mestexporten niet van tevoren aangemeld worden, en
daardoor ook niet worden geïnspecteerd door de NVWA? Hoe groot is de
kans dat dit gebeurt, op basis van bevindingen uit andere onderzoeken en
interne en externe signalen?
Antwoord
Het vervoeren van mest dient van tevoren bij RVO.nl te worden
aangemeld. Het is zeker denkbaar dat van tevoren geen aanmelding wordt
gedaan. Hoe groot de kans is dat dit gebeurt, is niet bekend.
Vraag 49
Wat is de reden dat in 2018 slechts 10 van de 70 gecontroleerde intermediairs op het gebied van meststoffen ook gecontroleerd zijn met
betrekking tot hun mestopslag?
Antwoord
In de op 28 juni 2019 aan uw Kamer toegezonden «Voortgangsrapportage
Handhaving en Uitvoering Mestbeleid 2018» (Kamerstuk 33 037, nr. 358)
wordt gemeld dat in 2018 is gestart met een intensivering van de aanpak
van intermediairs. Op basis van analyse en selectie, bevindingen uit
andere onderzoeken en interne en externe signalen zijn 70 intermediaire
ondernemingen geïnspecteerd. Naast deze inspecties hebben er in 2018
bij tien intermediairs ook gerichte controles omtrent mestopslagen
plaatsgevonden. Dit betrof een selectie die specifiek gericht was op één of
meer mestopslagen van de 70 intermediaire ondernemingen.
Vraag 50
Zijn de bedrijven waarbij in 2018 overschrijdingen zijn geconstateerd van
het aantal nertsen dat volgens de milieuvergunning mag worden
gehouden, bedrijven waarbij dit al eerder is geconstateerd?
Antwoord
Ik verwijs uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 47.
Vraag 51
Kunt u bevestigen dat de naleving bij de reguliere identificatie en
registratie (I&R) inspecties bij runderen in 2018 33% is en dat van de
herinspecties slechts 52% akkoord was?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

13

Het nalevingsniveau dat uit de reguliere inspecties blijkt is inderdaad 33%.
Deze inspecties zijn voor een groot deel gericht op de onregelmatigheden
met betrekking tot geboortemeldingen. Het overige deel is risicogericht
uitgevoerd. Van de herinspecties was 52% akkoord. De verwachting was
dat dit hoger zou zijn omdat na een eerste inspectie herstel verwacht
wordt. Een verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat niet hersteld kan
worden vanwege onjuiste of ontbrekende administratie.
Vraag 52
Kunt u bevestigen dat de naleving bij de reguliere I&R-inspecties bij
schapen en geiten in 2018 38% is en dat van de herinspecties slechts 25%
akkoord was?
Antwoord
Het nalevingsniveau dat uit de reguliere inspecties blijkt, is inderdaad
38%. Deze inspecties zijn hoofdzakelijk risicogericht geselecteerd. De
naleving op het gebied van I&R schapen en geiten van geïnspecteerde
houders is met 38% laag. Een verklaring hiervoor is het risicogerichte
karakter van de selectie. Van de herinspecties was 25% akkoord.
Vraag 53
Kunt u bevestigen dat de naleving bij de reguliere I&R-inspecties bij
pluimveebedrijven in 2018 slechts 18% is en dat vanwege urenprioritering
er slechts zeven herinspecties hebben plaatsgevonden?
Antwoord
Uit de reguliere inspecties is inderdaad een nalevingsniveau van 18%
gebleken.
Vanwege de gemaakte risicoselectie was dit een verwacht resultaat. De
meest voorkomende overtreding is het niet tijdig (binnen vijf werkdagen)
melden van verplaatsingen. Vanwege urenprioritering zijn slechts zeven
herinspecties uitgevoerd. Dit aantal is te laag om daarop betrouwbare
conclusies te baseren.
Vraag 54
Welke inspectietaken zijn komen te vervallen of zijn verminderd uitgevoerd in 2018 vanwege de herprioritering van uren door de situatie rond
de I&R-fraude bij runderen?
Antwoord
In 2018 is een groot deel van de geplande inspecties op diervoeder,
diergeneesmiddelen en dierlijke bijproducten vervallen. Deze inspecties
zijn doorgeschoven naar 2019. In 2018 zijn minder inspecties dan gepland
uitgevoerd op dierenwelzijn, met name bij varkens en vleeskuikens. De
door de EU vereiste inspecties op de naleving van randvoorwaarden
(Cross compliance) en grondgebonden subsidieregelingen zijn in 2018 wel
verricht, maar pas in 2019 administratief afgerond.
Vraag 55
Wat zijn de consequenties voor de 41 derogatiebedrijven die in 2018 na
fysieke controle door de NVWA (en mogelijkheid tot herstel) niet-akkoord
waren, maar waarvan de derogatievergunning (op peildatum 1-4-2019)
niet is ingetrokken?
Antwoord
Naar aanleiding van fysieke controle door de NVWA is op dit moment van
16 bedrijven de derogatievergunning door RVO.nl ingetrokken (peildatum
30 januari 2019).
Vraag 56

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

14

Welke inspectietaken zijn komen te vervallen of zijn verminderd uitgevoerd in 2018 vanwege de herprioritering van uren door de situatie rond
de I&R-fraude bij runderen?
Antwoord
Ik verwijs uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 54.
Vraag 57
Welke dieperliggende belemmeringen levert de herbezinning op voor het
realiseren van de doelen?
Antwoord
In de eindrapportage over de herbezinning, die ik in maart naar uw Kamer
zal sturen, zal ik ingaan op de dieperliggende belemmeringen in relatie tot
de realisatie van de doelen.
Vraag 58
Waarom is niet eerder ingegaan of tot actie overgegaan op het ontbreken
van of onvolledige verbinding tussen beleid en hoofdkantoor NVWA en de
uitvoeringspraktijk in het veld?
Antwoord
Vanaf het begin van de fusie van de NVWA is er aandacht geweest voor
een goede verbinding tussen beleid, hoofdkantoor NVWA en de buitendienst. Tussen de opdrachtgevende departementen en de NVWA wordt al
langere tijd gewerkt aan een heldere rolverdeling in lijn met de Aanwijzingen door de Minister-President inzake de rijksinspecties.
De verbinding tussen hoofdkantoor en buitendienst is en blijft mensenwerk. Dat veel mensen bij de NVWA op verschillende plekken in het land
werken, vraagt om extra aandacht voor een goede verbinding. Er zijn
vanaf de fusie initiatieven ontwikkeld om de verbinding te versterken. Zo
gaan de leden van de directieraad regelmatig mee op inspectie en worden
er bijeenkomsten in het land georganiseerd met medewerkers en
directieraadleden. De NVWA wil de sociale cohesie versterken. De leiding
van de NVWA is daarom continu in gesprek met de medewerkers van de
NVWA. De signalen en voorstellen, die deze gesprekken opleveren,
moeten leiden tot concrete verbeteringen in het werk.
Vraag 59
Sinds wanneer zijn er signalen van verandermoeheid?
Antwoord
In het Herijkte Plan van aanpak NVWA 2020 (december 2016) is al
aandacht besteed aan deze verandermoeheid (zie bijlage bij Kamerstuk
33 835, nr. 49, p. 49–50). De NVWA is vanaf de fusie in 2012 in een
transformatieproces dat grote impact heeft op de organisatie en haar
medewerkers. Er is voortdurend spanning tussen het realiseren van de
transitie en het uitvoeren van toezichtstaken. De fusies, reorganisaties en
de veranderingen in de organisatie» hebben in sociaal opzicht ook hun
effecten gehad.
Vraag 60
Welke interne documenten zijn er die komen tot de conclusie van
verandermoeheid? Bent u bereid om deze conclusies met de Kamer te
delen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Dat er sprake is van verandermoeheid komt voort vele signalen,
waaronder gesprekken tussen management en medewerkers. Vooral bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

15

medewerkers in de uitvoering leidt het continu veranderen tot verandermoeheid en een verminderd werkplezier.
Vraag 61
Welke dieperliggende belemmeringen zijn er voor het realiseren van de
doelen van de NVWA?
Antwoord
Ik verwijs uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 57.
Vraag 62
Kunt u per jaar aangeven hoeveel medewerkers de NVWA in dienst heeft
(gehad) op het gebied van handhaving en toezicht sinds de oprichting in
2012?
Antwoord
De gemiddelde ambtelijke bezetting van de NVWA vanaf 2012 is in
onderstaande tabel opgenomen.

Gemiddelde ambtelijke bezetting (fte)

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2.168

2.163

2.229

2.438

2.480

2.373

2.407

2.432

Van dit totaal verrichtten in 2012 zo’n 450 fte keuringswerkzaamheden ten
behoeve van het bedrijfsleven oplopend tot ruim 500 fte in 2019.
Per 1 juni 2019 is het lab Voedselveiligheid ondergebracht in Wageningen
Food Safety Research. Hierdoor is de ambtelijke bezetting van de NVWA
in 2019 circa 100 fte lager geworden ten opzichte van het jaar 2018. Dit is
in bovenstaande tabel verwerkt.
Vraag 63
Wat wordt verstaan onder een complete en gedragen analyse? Waarom is
dit essentieel voor een succesvolle aanpak? Hoe komt men tot een
complete en gedragen analyse?
Antwoord
Een grondige analyse is nodig om de grondoorzaken van de problemen te
kennen, het onderliggende patroon te kunnen doorbreken en een gerichte
aanpak op te kunnen stellen.
Dit gebeurt door gesprekken te voeren met medewerkers, door de
opbrengsten van managementconferenties mee te nemen, door de
Ondernemingsraad te betrekken en door een reflectie van de directieraad
op het aansturen van de vernieuwingsoperatie in de loop der jaren. Ook
wordt een analyse uitgevoerd van diverse eerder uitgevoerde onderzoeksrapportages. Bovendien heb ik een Raad van advies ingesteld die mij en
de Directieraad van de NVWA adviseert over analyse en vervolgaanpak.
Vraag 64
Wanneer is het kabinet van plan de herbezinning naar de NVWA af te
ronden?
Antwoord
In maart ontvangt uw Kamer de eindrapportage van de herbezinning
inclusief het onderzoek van Deloitte naar de toekomstbestendigheid van
de bestaande systemen en de onderzoeken van Deloitte naar taken en
middelen en het KPMG-rapport naar retributies en efficiency.
Vraag 65

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

16

Welke overlappende functies waren er tussen de drie gefuseerde
diensten?
Antwoord
De gefuseerde diensten hadden in beperkte mate overlappende functies.
Uitgaande van het Organisatiebesluit NVWA 2012 betrof dit voornamelijk
managementfuncties, adviesfuncties in staf, bedrijfsvoering & financiën
en enkele ondersteunende functies in het toezicht.
Vraag 66
Wat is er op managementniveau in gang gezet om de taakstelling van 50
miljoen euro daadwerkelijk te realiseren?
Antwoord
Om aan de taakstelling van 50 miljoen euro te voldoen, is de formatieve
omvang van de NVWA bij de fusie ingeperkt, te weten met een meerjarige
taakstelling op de personeelsomvang. Door middel van het Plan van
Aanpak 2013 (Kamerstuk 33 835, nr. 1) en het herijkte Plan van Aanpak
NVWA 2020 (Kamerstuk 33 835, nr. 49) zijn activiteiten in gang gezet om
invulling te geven aan de krimptaakstelling. Tegelijkertijd is er in deze
periode van taakstellingen door de opdrachtgevende departementen ook
geïnvesteerd in de NVWA, mede in relatie tot nieuwe taken.
Vraag 67
Waarom is er nog steeds geen complete en gedragen analyse?
Antwoord
De analyse is inmiddels in afronding. Ik zal uw Kamer hierover in maart
informeren via de eindrapportage over de herbezinning. Zoals ook
aangegeven in het Tussenbericht van de Herbezinning (Kamerstuk 33 835,
nr. 131) hecht ik eraan om de Raad van advies de ruimte geven om advies
uit te brengen op de resultaten van de herbezinning.
Vraag 68
Op welke manier en met welke doelstellingen is het management in
aanloop naar de fusie en na de fusie aan de slag gegaan?
Antwoord
De aanleiding voor de fusie tussen de Algemene Inspectiedienst (AID), de
Plantenziektekundige Dienst (PD) en de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA)
waren de veranderplannen «Zichtbaar laten en zichtbaar doen»2 van het
voormalige Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)
en «Samen zorgen voor beter»3 van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS). Hoofdpunt van deze veranderplannen en
daarmee van de fusie was dat de samenleving vraagt om een overheid die
samen met ondernemers en burgers inhoud geeft aan beleid. Een
overheid ook die efficiënt werkt en voor minder administratieve lasten
zorgt.
Door een fusie tussen de drie organisaties zou de krimptaakstelling, die
gold voor de hele rijksoverheid, door schaalvergroting gerealiseerd
worden. De verhouding tussen uitvoering en overhead zou gunstiger zijn.
Op deze uitgangspunten is een nieuwe organisatie gebouwd per 1 januari
2012, ingedeeld in 5 divisies, het Bureau Risicobeoordeling & Onderzoek
(bureau) en 1 stafdirectie. Het management is aan de slag gegaan met de
opgaven die aan de fusieorganisatie werden meegegeven4:
2

Zie Kamerstuk 31 200 XIV, nr. 2, p. 117.
Kamerstuk 30 800 XVI, nr. 138.
4
Toezicht bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Algemene Rekenkamer. Kamerstuk
26 991, nr. 386, november 2013.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

17

De fusie moest leiden tot een structurele kostenbesparing van circa 50
miljoen euro per jaar ten opzichte van 2007, waarvan 30 miljoen euro door
efficiencyverbetering en een andere inrichting van het primaire proces en
20 miljoen euro door vermindering van het opdrachtenpakket.
Vraag 69
Waarom was de oorspronkelijke planning NVWA 2020 voor de
ICT-ontwikkeling te ambitieus?
Antwoord
De oorspronkelijke planning van NVWA 2020 was met name voor de
ICT-ontwikkeling te ambitieus.
Doordat INSPECT als een totaaloplossing voor de ICT-vernieuwing werd
gezien, was er sprake van een omvangrijk meerjarig traject. De
ICT-veranderingen liepen parallel met veel andere veranderingen bij
NVWA 2020, en was daardoor complex en daarmee inherent risicovol.
Gaandeweg bleek er onvoldoende garantie te zijn dat in de resterende tijd
en met de resterende middelen alle benodigde functionaliteiten konden
worden gebouwd en geïmplementeerd.
Vraag 70
Wanneer kan de Kamer de uitgewerkte veranderstrategie verwachten?
Vraag 71
Wat maakt dat een andere veranderstrategie wel kans tot slagen heeft?
Vraag 72
Wanneer zijn er volgende stappen te verwachten? Op welke manier wordt
de Kamer geïnformeerd en wanneer?
Antwoord 70, 71 en 72
Ik verwijs uw Kamer hierbij naar mijn eerdere antwoord op vraag 64.
Vraag 73
Is er sprake van negatieve gevolgen voor bijvoorbeeld het toezicht, de
voedselveiligheid en/of voor ondernemers als gevolg van de verouderde
ICT en het ingewikkeld worden van de uitvoering die hier wordt
benoemd? Zo ja, welke gevolgen zijn dit en wat wordt er gedaan om deze
negatieve gevolgen te beperken?
Antwoord
Verouderde systemen zorgen ervoor dat inspecteurs extra handelingen
moeten uitvoeren (bijvoorbeeld handmatig overtypen van gegevens) die
bij een beter passende ICT-ondersteuning niet noodzakelijk zouden zijn.
Daarnaast bemoeilijkt de verouderde ICT het uitvoeren van analyses op
toezichtresultaten, omdat het samenbrengen en integreren van informatie
beperkt mogelijk is. Dit kan de toezichtseffectiviteit onder druk zetten.
Ondernemers ondervinden hier geen negatieve gevolgen van. Op basis
van het BIT-advies (Kamerstuk 33 835, nr. 117) wordt gedurende herbezinning gewerkt aan een aanpak om met concrete stappen de ICT-ondersteuning te verbeteren. Ik zal uw Kamer hierover in maart via de eindrapportage over de herbezinning informeren.
Vraag 74
Zijn er al concrete verbeterpunten geïdentificeerd? Zo ja, welke zijn dit en
wanneer worden deze in uitvoering genomen?
Antwoord
In het kader van de herbezinning wordt een verbeteragenda opgesteld
met concrete acties voor nu en voor de komende jaren. Over deze agenda

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

18

zal ik uw Kamer in maart via de eindrapportage over de herbezinning
informeren.
Vraag 75
Wat is de stand van zaken van het onderzoek naar de functionele en
technische staat van een aantal kernapplicaties?
Antwoord
Deloitte is gevraagd onderzoek uit te voeren naar 24 kernapplicaties van
de NVWA. Ik zal uw Kamer in maart in de eindrapportage over de
herbezinning informeren over de uitkomsten van dit onderzoek.
Vraag 76
Welke termijn bedoelt u met de term «komende jaren» wanneer u
aangeeft dat de komende jaren honderden medewerkers de NVWA zullen
verlaten als gevolg van een vergrijzend personeelsbestand?
Vraag 77
Valt te verwachten dat voldoende nieuwe medewerkers aangetrokken
kunnen worden ter vervanging en welke acties zijn reeds in gang gezet
om dit te bewerkstelligen?
Vraag 78
Kunt u exacter duiden hoeveel wordt bedoeld met «honderden», wanneer
u aangeeft dat de komende jaren honderden medewerkers de NVWA
zullen verlaten als gevolg van een vergrijzend personeelsbestand?
Antwoord 76 t/m 78
Via een strategische personeelsplanning anticipeert de NVWA op de
(potentiële) instroom, doorstroom en uitstroom op (midden)lange termijn
binnen de NVWA. Voor 2020 betekent dit onder meer het continueren en
intensiveren van de activiteiten die gericht zijn op de werving van
dierenartsen. Daarnaast verbreedt de NVWA zijn wervingsactiviteiten ook
naar de andere doelgroepen (bijvoorbeeld door inzet van extra
recruitment). Met deze inspanningen verwacht de NVWA voldoende
medewerkers te kunnen aantrekken.
In de tabel staat voor de jaren 2020 tot en met 2026 het aantal
medewerkers dat vertrekt, per jaar en cumulatief. Het betreft het vertrek
dat kan worden voorzien op basis van AOW-leeftijd van het huidige
personeelsbestand.

2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026

vertrek in jaar

vertrek cumulatief

57
59
62
61
86
89
113

57
116
179
240
325
415
527

Vraag 79
Is binnen de NVWA onderzocht wat de oorzaak is van het vergrijzende
personeelsbestand? Zo ja, wat waren de belangrijkste bevindingen
hierover?
Antwoord
De grootste groep medewerkers binnen NVWA is inspecteur. Met name in
deze groep komen de langste dienstverbanden voor. De specifieke kennis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

19

en vaardigheden maken dat bij deze medewerkers de mobiliteit laag is. In
de meeste gevallen vindt de uitstroom plaats rond de AOW-datum.
Vraag 80
Kunt u een overzicht verschaffen van de huidige omvang van het
personeelsbestand van de NVWA, uitgesplitst naar leeftijdscategorieën en
geslacht?
Antwoord
In de tabel staat het aantal ambtelijke medewerkers van NVWA (2019)
verdeeld over leeftijdscohorten en geslacht.
Leeftijd cohort

Man

Vrouw

Totaal

<25 jaar
25-<35 jaar
35-<45 jaar
45-<55 jaar
55-<65 jaar
≥65 jaar

5
111
153
432
762
88

10
188
223
318
238
13

15
299
376
750
1.000
101

1.551

990

2.541

Totaal

Het betreft het aantal medewerkers per ultimo 2019. Het aantal ambtelijke
medewerkers wijkt daarom af van het aantal fte, zoals weergegeven in
antwoord 62.
Vraag 81
Is onderzocht of de NVWA een imagoprobleem heeft als het gaat om het
aantrekken van jongeren, herintreders of starters op de arbeidsmarkt? Zo
ja, welke conclusies zijn hieruit getrokken?
Antwoord
Brandchart heeft in 2018 en 2019 een imago-onderzoek uitgevoerd onder
12.000 werkenden binnen Nederland. Hieruit is af te leiden dat van
degenen die de NVWA als werkgever kennen, een kwart positief over een
baan bij de NVWA. De instroom van jongeren tot en met 29 jaar was in
2018 24% van de totale instroom. In algemene zin heeft de NVWA geen
problemen met het aantrekken van mensen, behalve voor die groepen
waar sprake is van arbeidsmarktkrapte (zoals dierenartsen en
ICT-specialisten).
Vraag 82
Welke acties zijn er binnen de NVWA in gang gezet om meer dierenartsen
aan te trekken?
Antwoord
De NVWA heeft de volgende acties in gang gezet om meer dierenartsen
aan te trekken:
• Er is sinds eind 2017 geïnvesteerd in de zichtbaarheid van de NWWA
bij studenten Diergeneeskunde en dierenartsen.
• Er is contact gelegd met de Faculteit Diergeneeskunde in Gent.
• Er zijn verschillende samenwerkingsverbanden en met vakverenigingen en studieverenigingen aangegaan.
• Er is deelgenomen aan evenementen gericht op dierenartsen en
studenten Diergeneeskunde.
• Er is een doelgroepenanalyse uitgevoerd met betrekking tot dierenartsen in Nederland.
• Ook is er geïnvesteerd in print en online media, en op het LinkedIn
product Recruiter Seat (gericht op het direct benaderen van dierenart-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

20

•
•

sen), de NVWA-carrière pagina (met name gericht op dierenartsen) en
de «Work with us» digitale wervingstool.
Er zijn dierenartsen als ambassadeurs aangesteld vanuit de directie
Keuren.
Er is een succesvol project opgezet om dierenartsen uit Europa te
werven en (na een intensieve taalopleiding Nederlands) op te leiden
tot toezichthoudend dierenarts.

Vraag 83
Zijn er aanwijzingen dat medewerkers de NVWA verlaten vanwege betere
salariëring elders?
Antwoord
Aan medewerkers die de NVWA verlaten wordt gevraagd een exitvragenlijst in te vullen. Een aantal vragen heeft betrekking op de reden
van vertrek. Uit de reacties die in 2019 zijn ingevuld wordt een betere
salariëring elders niet concreet als reden van vertrek benoemd. Dat heeft
voor een deel te maken met het gegeven dat de grootste groep die de
NVWA verlaat de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt.
Vraag 84
Is er binnen de NVWA aandacht voor geweldsincidenten in de richting van
handhavend- en toezichthoudend personeel?
Antwoord
De NVWA heeft een uitgewerkte aanpak «agressie en geweld gericht
tegen NVWA-medewerkers». Deze aanpak is geschoeid op de maatregelen
die eerder zijn geformuleerd in het Programma Veilige Publieke Taak. Over
de aanpak wordt actief gecommuniceerd met medewerkers en hun
leidinggevenden. De aanpak wordt regelmatig besproken in het teamoverleg, medewerkers worden getraind in het voorkomen van en omgaan
met agressie en geweld. Ook de opvolging van incidenten heeft de
aandacht. Medewerkers worden gewezen op de verplichting incidenten te
melden, zij worden begeleid bij het doen van aangifte en schadeafhandeling en ontvangen nazorg als de situatie daarom vraagt.
Vraag 85
Wordt geregistreerd hoe vaak handhavend- en inspecterend personeel te
maken krijgt met geweldsincidenten?
Antwoord
Medewerkers en/of hun leidinggevenden worden geacht incidenten te
melden. Alle meldingen van incidenten worden vervolgens geregistreerd.
Vraag 86
Bent u bereid de Kamer halfjaarlijks te rapporteren over de totale
onderzoekskosten die worden gemaakt in het kader van de herbezinning?
Antwoord
De herbezinning wordt in maart afgerond. Een halfjaarlijkse rapportage
acht ik derhalve weinig zinvol.
Vraag 87
Wat is er veranderd in de mate van aandachtspunten binnen de dienst in
vergelijking met vóór de herbezinning?
Antwoord
Ik zal hierop ingaan in de eindrapportage over de herbezinning, die ik in
maart naar uw Kamer zal sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

21

Vraag 88
Op welke manier waarborgt de NVWA dat de grote uitloop van
medewerkers de komende jaren voldoende kan worden opgevangen,
zowel in capaciteit als in kwaliteit?
Vraag 89
Welke invloed heeft het natuurlijk verloop met het verlaten van honderden
medewerkers met jarenlange ervaring op de kwaliteit van de NVWA?
Antwoord 88 en 89
Om de grote uitloop van medewerkers op te vangen, versterkt de NVWA
de arbeidsmarktcommunicatie en recruitment voor die functiegroepen
waar de komende jaren zowel kwantitatief als kwalitatief een tekort
ontstaat. Daarnaast wordt steeds bezien welke onmisbare «kritische»
kennis en ervaring van vertrekkende medewerkers voor de NVWA
behouden moet blijven.
Vraag 90
Waarom onderzoekt een onafhankelijk bureau momenteel de technische
en functionele staat van een aantal kernapplicaties? Om welke applicaties
gaat het?
Vraag 91
Wanneer is het onafhankelijk bureau klaar met het onderzoek? Waarom,
op welke manier en wanneer wil de Dienst ICT Uitvoering de aanbevelingen vertalen per applicatie?
Antwoord 90 en 91
In april 2019 heb ik uw Kamer geïnformeerd dat ik naar aanleiding van het
BIT-advies besloten heb te stoppen met de ontwikkeling en implementatie
van INSPECT (Kamerstuk 33 835, nr. 117). Voor de NVWA betekent deze
beslissing onder meer teruggaan naar bestaande systemen, zonder het
vooruitzicht van vervanging van bestaande systemen op korte termijn.
Daardoor is de vraag relevant of de organisatie met dit systeemlandschap
in staat wordt gesteld om haar strategische doelstellingen te behalen.
Deloitte heeft hiervoor een analyse gedaan van 24 operationele kernsystemen die de 23 NVWA inspectiedomeinen ondersteunen. In maart zal ik
uw Kamer via de eindrapportage over de herbezinning informeren over de
conclusies van het onderzoek en over de te nemen vervolgstappen.
Vraag 92
Op welke manier is er binnen de NVWA geprioriteerd of geïnventariseerd
welke stappen in het verbeteren van de ICT-ondersteuning het meest
noodzakelijk/wenselijk zijn?
Antwoord
Ik zal hierop ingaan in de eindrapportage over de herbezinning, die ik in
maart naar uw Kamer zal sturen.
Vraag 93
Wat is de specifieke opdracht aan de externe partij voor het onderzoek
naar het takenpakket van de NVWA? Waarom is dit onderzoek nodig? En
welke duidelijkheid verwacht het kabinet te krijgen?
Antwoord
In het externe onderzoek wordt gekeken naar het takenpakket in relatie tot
de middelen van de NVWA, met oog en focus voor meerjarige stabiliteit.
Deloitte is gevraagd dit in beeld te brengen. In maart stuur ik u de
eindrapportage met de context en de resultaten van het onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

22

Vraag 94
Op welke manier wordt het «cultuuraspect» binnen de organisatie in de
veranderstrategie meegenomen?
Antwoord
Ik zal hierop ingaan in de eindrapportage over de herbezinning, die ik in
maart naar uw Kamer zal sturen.
Vraag 95
Wat zijn de gevolgen van een andere veranderstrategie voor het bedrijfsleven? Op welke manier wordt de input van het bedrijfsleven betrokken bij
de veranderstrategie? Zo niet, waarom niet?
Antwoord
De NVWA wil met het bedrijfsleven samenwerken vanuit een onafhankelijke positie en als betrouwbare partner. Daarover voert de NVWA met het
bedrijfsleven een open gesprek. Over de inhoud van en werkwijze in het
primaire proces is de afgelopen jaren een brede structuur van sectoroverleggen opgezet tussen NVWA, het bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties. Daarnaast kent de NVWA een Strategische Klankbordgroep
met deelnemers uit bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en de
wetenschap. In een vernieuwde samenwerking zullen zaken meer dan
voorheen in gezamenlijkheid op strategisch niveau opgepakt worden,
waardoor mogelijkheden tot verbetering sneller en effectiever benut
kunnen worden.
Vraag 96
Op welke manier wordt geborgd dat de andere veranderstrategie toeziet
op de hele organisatie van de top tot medewerkers in het veld en breed in
de organisatie? Waaruit blijkt dat?
Antwoord
Ik zal hierop ingaan in de eindrapportage over de herbezinning, die ik in
maart naar uw Kamer zal sturen.
Vraag 97
Hoe ziet het beoogde organogram er voor de organisatie uit? Op welke
manier wordt er gewerkt aan een platte werkorganisatie?
Antwoord
De hoofdstructuur van de NVWA wijzigt niet. Om de vakinhoud meer
centraal te stellen, vinden op afdelingsniveau aanpassingen plaats. Waar
mogelijk wordt het aantal (management)lagen teruggebracht. Dit gebeurt
niet met een nieuwe grote reorganisatie maar stapsgewijs in de tijd en op
het moment dat dit passend is voor de organisatie en de medewerkers.
Vraag 98
Kunt u een beeld schetsen van wat de oorzaak is van het feit dat het
tempo waarin de doelen die voor de NVWA als organisatie worden
gesteld lager zal liggen dan aanvankelijk werd verwacht?
Antwoord
De verwachtingen van de fusie waren hoog. De doelen van de verbeterplannen zijn hierdoor te ambitieus gesteld en bleken binnen de gestelde
termijnen in praktijk niet haalbaar.
Vraag 99
In hoeveel grote slachthuizen wordt er onverdoofd geslacht?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

23

Er is een vijftal slachterijen met permanent toezicht waar onbedwelmd
wordt geslacht.
Vraag 100
In hoeveel middelgrote slachthuizen wordt er onverdoofd geslacht?
Antwoord
Er is een 15-tal middelgrote slachterijen waar onbedwelmd wordt
geslacht.
Vraag 101
In hoeveel kleine slachthuizen wordt er onverdoofd geslacht?
Antwoord
Er is een 30-tal kleine slachthuizen waar onbedwelmd wordt geslacht.
Vraag 102
Hoeveel toezichthoudend dierenartsen zijn er op ieder moment aanwezig
in grote slachthuizen waar onverdoofd wordt geslacht?
Vraag 103
Hoeveel toezichthoudend dierenartsen zijn er op ieder moment aanwezig
in middelgrote slachthuizen waar onverdoofd wordt geslacht?
Vraag 104
Hoeveel toezichthoudend dierenartsen zijn er op ieder moment aanwezig
in kleine slachthuizen waar onverdoofd wordt geslacht?
Antwoord vraag 102 t/m 104
Ter borging van het dierenwelzijn bij onbedwelmd slachten is er
permanent toezicht van een NVWA-dierenarts bij het doden van de dieren,
zowel bij grote, middelgrote als kleine slachterijen.
Vraag 105
Zijn er in de grote slachthuizen waar onverdoofd wordt geslacht sinds de
inwerkingtreding van het convenant onverdoofd slachten, extra toezichthouders aangesteld bij deze slachthuizen?
Vraag 106
Zijn er in de middelgrote en kleine slachthuizen waar onverdoofd wordt
geslacht sinds de inwerkingtreding van het convenant onverdoofd
slachten, extra toezichthouders aangesteld?
Antwoord 105 en 106
Zoals ik heb geantwoord bij vraag 102 t/m 104 is er bij alle slachterijen
waar onbedwelmd wordt geslacht permanent toezicht bij het doden.
Vraag 107
Hoe verdelen toezichthouders in grote slachthuizen hun tijd tussen het
toezicht op de levende dieren voor de slacht (ante mortem keuring), de
gangbare, verdoofde slacht en het toezicht op de onverdoofde slacht?
Antwoord
Alle slachtdieren moeten voor de slacht door een NVWA-dierenarts
gekeurd worden. Bij de meeste grote slachthuizen met permanent toezicht
wordt deze ante mortem keuring uitgevoerd door een aparte NVWAdierenarts. De post mortem keuring wordt door een tweede
NVWA-dierenarts uitgevoerd. Voor zover er sprake is van onbedwelmd
slachten is er altijd permanent toezicht bij het doden van de dieren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

24

Vraag 108
Hoe verdelen toezichthouders in middelgrote en kleine slachthuizen hun
tijd tussen het toezicht op de levende dieren voor de slacht (ante mortem
keuring), de gangbare, verdoofde slacht en het toezicht op de onverdoofde slacht?
Antwoord
Ongeacht de grootte van het slachthuis, moeten alle slachtdieren voor de
slacht door een NVWA dierenarts gekeurd worden (ante mortem keuring).
Bovendien is er altijd permanent toezicht bij het doden bij onbedwelmd
slachten op middelgrote en kleine slachterijen. Dit toezicht is aanvullend
op de reguliere ante mortem keuring. Bij bedwelmde slacht is er geen
permanent toezicht bij het doden van de dieren, maar steekproefsgewijs
toezicht in aanvulling op de reguliere ante mortem keuring.
Vraag 109
Bij hoeveel slachthuizen wordt het vierogenprincipe toegepast?
Vraag 110
Bij hoeveel middelgrote slachthuizen in Noord-Nederland wordt het
vierogenprincipe toegepast?
Vraag 111
Bij hoeveel middelgrote slachthuizen in Noord-Nederland wordt het
vierogenprincipe nog niet toegepast en wat is hiervoor de reden?
Antwoord 109 t/m 111
In 2020 is er budget beschikbaar om 6 fte conform het vierogenprincipe in
te zetten. Deze capaciteit wordt ingezet op 20 kleine en middelgrote
runderslachterijen en op 7 verzamelcentra van waaruit runderen en
varkens worden geëxporteerd naar België en Duitsland. Hiermee is in
2019 al een start gemaakt.
Vraag 112
Bij hoeveel verzamelcentra wordt het vierogenprincipe toegepast en bij
hoeveel verzamelcentra nog niet?
Antwoord
Het totaal aantal erkende verzamelcentra in Nederland is 76 (peildatum
23 januari 2020). Het vierogenprincipe wordt op 7 verzamelcentra
toegepast. Vijf hiervan zijn verzamelcentra die slachtrunderen verzamelen,
twee ervan verzamelen slachtbiggen.
Vraag 113
Hoeveel rapporten zijn er in 2019 geschreven voor overtredingen bij de
aanvoer van niet-transportwaardige dieren? Hoeveel overtredingen
vonden hiervan plaats bij de slachthuizen in Noord-Nederland en hoeveel
in overige delen van het land?
Antwoord
Nog niet alle rapporten uit 2019 zijn centraal verwerkt bij de NVWA. De
registratie met peildatum 24 januari 2020 bedraagt 223 rapporten in 2019
bij de aanvoer van niet-transportwaardige dieren. Dit betekent echter niet
automatisch dat er ook 223 overtredingen hebben plaatsgevonden, omdat
per overtreding meerdere overtreders mogelijk zijn (houder, vervoerder,
organisator, slachthuis). Het kan dus zo zijn dat een overtreding bij een
slachthuis in Noord-Nederland wordt geconstateerd en dat het een
vervoerder uit een ander deel van het land betreft. Om die reden heeft een
uitsplitsing naar Noord-Nederland en de rest van het land geen
meerwaarde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

25

Vraag 114
Hoeveel rapporten zijn er in 2018 geschreven voor overtredingen bij de
aanvoer van niet-transportwaardige dieren? Hoeveel overtredingen
vonden hiervan plaats bij de slachthuizen in Noord-Nederland en hoeveel
in overige delen van het land?
Antwoord
Er zijn in 2018 250 rapporten geschreven voor overtredingen van
niet-transportwaardige dieren. Voor de rest van het antwoord verwijs ik
uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 113.
Vraag 115
Welke concrete stappen zijn er gezet naar aanleiding van het 2solve
onderzoek?
Antwoord
Ik verwijs voor de beantwoording van deze vraag naar de Voortgangsrapportage 2Solve die uw Kamer op 11 februari jl. heeft ontvangen
(Kamerstuk 33 835, nr. 138).
Vraag 116
Wat is er sinds het verschijnen van het 2solve onderzoek gebeurd met
dierenartsen die nauwelijks of geen rapporten schrijven?
Antwoord
Het management van de NVWA voert gesprekken met dierenartsen over
uniform werken. Het beoordelen van de aantasting van dierenwelzijn is
echter mensenwerk en geen geautomatiseerd proces. Er zullen altijd
verschillen zijn tussen de oordelen van medewerkers. Belangrijk is dat
deze verschillen binnen een bepaalde bandbreedte blijven.
Vraag 117
Wat is er gedaan om voldoende tijd vrij te maken om dierenartsen hun
bevindingen meteen en concreet te kunnen laten rapporteren?
Antwoord
De NVWA houdt bij het opstellen van de roosters rekening met de tijd die
dierenartsen nodig hebben om hun bevindingen te rapporteren en
werkoverleg te houden.
Vraag 118
Wat is er sinds het verschijnen van het 2solve onderzoek gebeurd met
teamleiders en afdelingshoofden die niet goed functioneerden? Als zij een
functie krijgen of hebben gekregen op andere plekken binnen de
organisatie, wat worden dan hun taken?
Antwoord
Na het verschijnen van het rapport zijn er diverse gesprekken gevoerd met
zowel medewerkers als leidinggevenden. Met leidinggevenden is
besproken dat zij zich nadrukkelijker op hun primaire taak moeten richten.
Leidinggevenden moeten tijd hebben om teamoverleg te organiseren.
Medewerkers moeten voor overleg bij hun leidinggevende terecht
kunnen. Daarvoor is in de roosters voor 2020 tijd ingeruimd. Over
individuele zaken doe ik geen uitspraken.
Vraag 119
Worden er nu wel rapporten geschreven bij geconstateerde overtredingen? Zo ja, waar blijkt dat uit?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

26

Er werden al rapporten van bevindingen geschreven. Het effect om dit
verder te versterken is nog niet bekend. Dit moet blijken uit de cijfers over
de periode na het verschijnen van het rapport van 2Solve. Deze cijfers zijn
nog niet beschikbaar.
Vraag 120
Welke maatregelen zijn er genomen bij kleine en middelgrote slachthuizen
naar aanleiding van de bevindingen van 2solve?
Antwoord
Bij 20 kleine en middelgrote runderslachthuizen wordt het vier-ogenprincipe toegepast. Ook zal er bij deze slachthuizen cameratoezicht
worden ingevoerd. Er zijn op dit moment nog 13 kleine en middelgrote
slachthuizen die daartoe niet vrijwillig bereid zijn. Bij deze slachthuizen zal
worden overgegaan tot het instellen van permanent toezicht door de
NVWA met ingang van 1 april. De kosten van dit permanent toezicht zullen
aan de desbetreffende slachthuizen worden doorberekend.
Vraag 121
Welke maatregelen zijn er genomen bij grote slachthuizen naar aanleiding
van de bevindingen van 2solve?
Antwoord
De grote slachthuizen vielen buiten de scope van het 2Solve-onderzoek.
De maatregelen naar aanleiding van dit onderzoek richten zich op de
kleine en middelgrote slachthuizen.
Vraag 122
Is er door de inspecteur-generaal van de NVWA inmiddels gesproken met
slachthuiseigenaren? Zo ja, wat voor afspraken zijn hier gemaakt? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord
Over het rapport hebben de inspecteur-generaal van de NVWA en ik
gesproken met LTO Nederland, de Nederlands Zuivel Organisatie (NZO),
Vee en Logistiek Nederland (VLN), de Vereniging van Slachterijen en
Vleesverwerkende bedrijven (VSV) en de Centrale Organisatie voor de
Vleessector (COV). Deze partijen hebben aangegeven dat zijn hun
verantwoordelijkheid zullen nemen en ook hoe zij dit gaan doen. Onder
regie van de COV werken de partijen aan een kwaliteitssysteem, waarin de
waarde van dierenwelzijn in de keten zal worden geborgd. De partijen
zoeken hierbij maximaal aansluiting bij hetgeen in het project «Private
borging voedselketens» al is ingezet. Dit project is in juni 2019 van start
gegaan en richt zich op het versterken van de zelfregulering van de
voedselketens voor onder meer roodvlees en pluimveevlees. Doelstelling
van het project is dat inzichtelijk wordt gemaakt hoe de diverse ketens er
voor staan wat de private borging van de voedselveiligheid betreft en
welke acties nodig zijn om de borging van voedselveiligheid te verbeteren. De diverse sectoren zullen in september 2020 hun eigen actieplannen gereed hebben en een start hebben gemaakt met de uitvoering
ervan.
Vraag 123
In welke opzichten verschilt de «maximale ondersteuning» die u naar
aanleiding van het 2Solve onderzoek biedt om de werving van dierenartsen op de krappe arbeidsmarkt voort te zetten, van de werving van
dierenartsen in voorgaande jaren en uw ondersteuning hierbij?
Antwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

27

De NVWA was al druk doende met een actieve werving van dierenartsen.
Dit is naar aanleiding van het 2Solve rapport nog meer geïntensiveerd. De
afgelopen periode zijn de navolgende acties ondernomen:
• De NVWA werft NVWA-ambassadeurs die worden ingezet voor de
zichtbaarheid van de NVWA. Dit doet de NVWA middels verschillende
online en offline kanalen;
• Ook zoekt de NVWA gericht met moderne recuitmenttools, zoals de
recruitersseat en talentpool van Linkedin.
• Een NVWA-medewerker is als docent gedetacheerd bij de faculteit
diergeneeskunde; deze medewerker fungeert tevens als liaison tussen
de faculteit en de NVWA.
• De NVWA investeert in een nieuwe employer brand film en een nieuwe
vacaturefilm voor de dierenarts.
Vraag 124
Wat wordt er veranderd aan de wijze van plannen en verantwoorden?
Antwoord
Bij de opzet van het jaarplan van de NVWA voor 2020 is rekening
gehouden met de wens van uw Kamer om de informatie beknopter en
overzichtelijker te presenteren op het niveau van de «publiek belangen»,
zodat de Kamer de NVWA meer op hoofdlijnen kan volgen (Aanhangsel
Handelingen II 2018/19, nr. 2395). Daarnaast is het jaarplan 2020 het
startpunt van een nieuwe informatie- en verantwoordingcyclus, waarbij
de NVWA jaarlijks twee rapportages zal uitbrengen. Conform afspraak met
de vaste Kamercommissie LNV zal de NVWA in het voorjaar een
rapportage uitbrengen die terugkijkt op het voorgaande jaar en in het
najaar een rapportage uitbrengen over de voortgang van het lopende jaar.
Vraag 125
De NVWA maakt volgens het kabinet nu een beweging naar sturing en
verantwoording op output; waar lag voorheen de prioriteit van de NVWA?
Antwoord
De NVWA baseert zich bij de prioritering en verantwoording over haar
toezicht steeds meer op informatie over Kritieke Prestatie Indicatoren
(KPI’s), die inzicht geven in de effectiviteit, de efficiency en de kwaliteit van
de werkzaamheden van de NVWA. De KPI’s geven informatie over
prestaties van de NVWA en over de mate waarin wetgeving waar de
NVWA op toeziet wordt nageleefd. Aan de hand van de KPI’s kan beter
gestuurd worden op output (uitgevoerde taken) en outcome (bereikt effect
op doelgroepen) in plaats van op input (uren en euro’s) zoals voorheen
hoofdzakelijk gebeurde. Het inrichten van het KPI-model en het invullen
van de KPI’s heeft vertraging opgelopen door het stoppen met Inspect en
vergt een meerjarige inspanning. De verdere ontwikkeling zal stapsgewijs
gebeuren.
Vraag 126
Waarom is de huidige rolverdeling tussen beleid en toezicht niet zuiver
genoeg? Op welke manier waarborgt het kabinet concreet de aanpassing
in rolverdeling?
Antwoord
Op 18 april 2019 hebben de Ministers van MZS en LNV het rapport: «De
NVWA: bewaker, ook beleidsmaker?» naar de TK gestuurd. De vraag of de
NVWA naast bewaker ook beleidsmaker is, wordt door ABDTOPConsult in
dit rapport ontkennend beantwoord. Het rapport doet wel enkele
aanbevelingen om de helderheid, uniformiteit en transparantie over rolen verantwoordelijkheid van betrokkenen (NVWA, beleid) te versterken en
de sector in een vroeg stadium duidelijkheid te bieden ten aanzien van
(voorgenomen) beleid(sregels). Dit zal leiden tot een aanscherping van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

28

procedures. Binnenkort zal de Kamer hierover verder worden
geïnformeerd.
Vraag 127
Wat zijn de gevolgen van een lager tempo voor het behalen van de doelen
voor de organisatie alsmede voor bijvoorbeeld ondernemers?
Antwoord
Ik verwijs uw Kamer naar mijn antwoord op vraag 73.
Vraag 128
Kunt u aangeven of de andere aanpak (verbeteracties met een realistische
schaalgrootte) al is opgepakt en hoe het functioneert?
Antwoord
Vanuit de NVWA organisatie is een aantal ICT-thema’s aangedragen
waarop de NVWA de komende jaren moet verbeteren. Zo is al gestart met
het verder automatiseren van het meldingenproces en de registratie van
de monstername, is er een applicatie ontwikkeld voor het toezicht op de
handel in gewasbeschermingsmiddelen en hebben de universiteiten van
Nijmegen en Eindhoven geholpen met het vernieuwen van het toezicht in
het domein Horeca. Deze verbeteracties worden gekenmerkt door een
directe betrokkenheid van medewerkers, concrete en beheersbare stappen
en een werkend resultaat binnen zes maanden. Dit functioneert goed.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 835, nr. 137

29