Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

157
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Groothuizen (D66) aan de Minister
voor Rechtsbescherming over rechtsbijstand aan verdachten bij
strafbeschikkingen door het OM tijdens de coronapandemie (ingezonden
9 september 2020).
Mededeling van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen
30 september 2020).
Vraag 1
Klopt het dat tijdens gesprekken tussen u, het Openbaar Ministerie (OM) en
de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) geen akkoord is bereikt over
gesubsidieerde rechtsbijstand aan verdachten die een strafbeschikking krijgen
van het OM?1
Vraag 2
Kunt u een indicatie geven van het aantal zaken dat tijdens de afgelopen,
buitengewone periode zelfstandig door het OM is afgedaan waarbij de
verdachten normaal voor de rechter zouden zijn verschenen? In hoeveel
gevallen zijn de verdachten daarbij door het OM gehoord in een
OM-hoorzitting?
Vraag 3
Op basis van welke criteria wordt besloten af te zien van de rechter en «af te
waarderen» naar OM-strafbeschikkingen en OM-hoorzittingen?
Vraag 4
Deelt u de mening van de Nederlandse vereniging van jonge strafrechtadvocaten (NVJSA) en de NOvA dat in het verleden is gebleken dat bij deze
buitengerechtelijke afdoening sprake was van leemten in waarborgen voor
verdachten? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20202021-157
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Trouw, 7 september 2020, «Advocaten willen dat bijstand gratis wordt bij OM-straf», https://
www.trouw.nl/binnenland/advocaten-willen-dat-bijstand-gratis-wordt-bij-om-straf~b07c1033/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 5
Deelt u de mening van de NVJSA en de NOvA dat deze strafbeschikkingen
vragen om aanvullende waarborgen voor verdachten, aangezien zij nu niet
voor een onafhankelijke rechter kunnen verschijnen? Zo ja, waar moeten deze
uit bestaan? Zo nee, waarom niet?
Vraag 6
Klopt het dat ontboden verdachten die normaliter voor de rechter zouden
verschijnen, maar nu vanwege de procedure van een OM-strafbeschikking
zonder hoorplicht, dus niet door het OM worden gehoord en ook geen
afdoeningsbijstand krijgen? Deelt u de mening dat dit onwenselijk is? Wat
gaat u hieraan doen?
Vraag 7
Waarom vindt u dat alleen verdachten die zijn aangehouden en op het
politiebureau zitten recht hebben op afdoeningsbijstand in geval van
buitengerechtelijke afdoening?
Vraag 8
Kunt u, wanneer u van mening bent dat alleen bij aangehouden verdachten
afdoeningsbijstand aan de orde zou moeten zijn, toelichten waarom u in uw
brief van 16 december 2019 schreef dat óók bij ontboden eerder aangehouden verdachten afdoeningsbijstand zou worden ingevoerd?2
Vraag 9
Wat is de stand van zaken aangaande het invoeren van afdoeningsbijstand
voor alle ontboden verdachten die niet vastzitten? Is dit nu ingevoerd? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 10
Waarom bent u niet bereid om alle verdachten die een strafbeschikking van
het OM ontvangen en die normaliter wel voor de rechter zouden verschijnen
van afdoeningsbijstand te voorzien?
Vraag 11
Bent u bereid om adequate gesubsidieerde rechtsbijstand te regelen voor
iedere verdachte wiens zaak door de uitbraak van het coronavirus niet aan de
rechter zal worden voorgelegd?
Mededeling
Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van de leden Van Nispen
(SP) en Groothuizen (D66), van uw Kamer aan de Minister voor Rechtsbescherming over rechtsbijstand aan verdachten bij strafbeschikkingen door het
OM tijdens de coronapandemie (ingezonden 9 september 2020) niet binnen
de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien nog niet alle
benodigde informatie is ontvangen.
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

2

Kamerstuk 29 279, nr. 558 («Met de ketenpartners is afgesproken dat in de eerste fase van de
invoering van afdoeningsbijstand alle aangehouden verdachten wier misdrijfzaak binnen de
termijn van ophouding voor verhoor met een OM-strafbeschikking zal worden afgedaan,
rechtsbijstand van een advocaat krijgen. Stapsgewijs zal dit worden uitgebreid naar ontboden
verdachten. De enige uitzondering daarop betreft volwassen niet-kwetsbare verdachten die ten
overstaan van een advocaat nadrukkelijk te kennen geven geen gebruik te willen maken van
hun recht op afdoeningsbijstand. Voor afdoeningsbijstand bij aangehouden verdachten kan
worden aangesloten bij de bestaande piketregeling. De invoering bij ontboden verdachten
vergt meer inspanningen van ketenpartners omdat daarvoor extra infrastructurele en capacitaire maatregelen nodig zijn. Wij zullen de komende tijd alles op alles zetten om in het eerste
kwartaal van 2020 in alle regio’s een start te maken met afdoeningsbijstand. Wij zullen samen
met de ketenpartners er hard aan gaan werken om bovengenoemde knelpunten zo snel
mogelijk uit de weg te ruimen.»)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2