Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

34 767

Regels in verband met de uitbreiding van het
toezicht op nieuwe zorgaanbieders (Wet
toetreding zorgaanbieders)

Nr. 63

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 30 september 2021
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
– de brief van 7 juli 2021 over de reactie op de uitvoering van de motie
van de leden Aukje de Vries en Van den Berg inzake opnieuw in
gesprek gaan met de eerstelijnscoalitie over de uitvoeringsregeling
jaarverantwoordingsplicht» (Kamerstuk 35 830 XVI, nr. 14),
– de brief van 8 juli 2021 over de reactie inzake de Regeling openbare
jaarverantwoording zorgaanbieders eerstelijnszorg» (Kamerstuk
34 767, nr. 61) en
– de brief van 31 augustus 2021 over de openbare jaarverantwoording
voor zorgaanbieders in de Wet marktordening gezondheidszorg
(WMG)» (Kamerstuk 34 767, nr. 62).
De vragen en opmerkingen zijn op 24 september 2021 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 29 september
2021 zijn de vragen beantwoord.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agema
De adjunct-griffier van de commissie,
Krijger

kst-34767-63
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen vanuit de VVD-fractie en de CDA-fractie
De leden van de VVD-fractie en de leden van de CDA-fractie hebben met
teleurstelling kennisgenomen van de wijze waarop het kabinet uitvoering
geeft aan de motie van de leden Aukje de Vries en Van den Berg.1
Genoemde leden willen benadrukken dat fraude met zorggeld moet
worden aangepakt. Zij vinden echter ook dat regelgeving daarvoor gericht
en proportioneel moet zijn en zo nodig sub-sectorspecifiek. Zorgaanbieders moeten namelijk primair bezig kunnen zijn met het leveren van
zorg in plaats van met allemaal regels, formulieren en het aanleveren van
informatie.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie beseffen dat het
amendement van het lid Ellemeet c.s. 2 bij de Aanpassingswet Wet
toetreding zorgaanbieders unaniem is aangenomen. In de toelichting van
dit amendement stond echter:
«Dit amendement heeft vrijwel geen invloed op de regeldruk voor
zorgaanbieders. De regeldruk zal beperkt zijn, omdat aanbieders al een
financiële verantwoording naar de belastingdienst sturen.»
In hoeverre is er volgens het kabinet invulling gegeven aan deze passage?
Welke informatie moeten aanbieders allemaal aanleveren en welke
informatie is daar wel en niet al beschikbaar voor de financiële verantwoording aan de Belastingdienst?
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie willen graag weten waar de
fraude, waar de Wet toetreding zorgaanbieders op toeziet, zich vooral
voordoet. Waarom wordt de jaarverantwoordingsplicht daar dan ook niet
primair op gericht? In hoeverre klopt het dat de fraude zich bijna niet
voordoet bij eerstelijnszorgaanbieders? Deze leden vragen voorts of niet
gericht actie kan worden ondernomen richting zorgaanbieders waar
relatief gezien meer kans is op fraude.
Welke alternatieve oplossing ziet het kabinet zelf nog om tegemoet te
komen aan de bezwaren van de eerstelijnsorganisaties en naar aanleiding
van de eerdergenoemde motie? Kan het kabinet eens aangeven waaraan
gedacht wordt?
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie lezen dat het Adviescollege
Toetsing Regeldruk (ATR) aangeeft dat nut en noodzaak van de verschillende controle- en verantwoordingseisen onvoldoende zijn aangetoond.3
Kan het kabinet nut en noodzaak van elke controle- en verantwoordingseis
afzonderlijk aangeven?
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen wat voor het CBS
nut, noodzaak en aanleiding zijn om ook nog eens extra informatie uit te
vragen, want daar ging het amendement niet over. Verder wordt in de
brief van 7 juli 2021 4 aangegeven dat de verwachting is dat het voor het
CBS niet noodzakelijk is om bij de eerstelijnszorgaanbieders, waarvan de
gegevens al bij het CBS bekend zijn, extra informatie uit te vragen. Het
zou natuurlijk sowieso al absurd zijn om nog een keer gegevens uit te
vragen door het CBS die al bekend zijn bij het CBS. Kunnen deze leden

1

Kamerstuk 35 830 XVI, nr. 14.
Kamerstuk 34 768, nr. 26.
3
Bijlage bij Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 3860 (Brief Adviescollege toetsing regeldruk,
1 juli 2021, «Aanvullende zienswijze Regeling Jaarverantwoording Wmg»).
4
Kamerstuk 35 830 XVI, nr. 14 (Reactie op de uitvoering van de motie van de leden De vries en
Van den Berg over opnieuw in gesprek gaan met de eerstelijnscoalitie over de uitvoeringsregeling jaarverantwoordingsplicht).
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

2

hieruit echter concluderen dat het CBS nu niet extra informatie gaat
uitvragen aan de eerstelijnszorgaanbieders? In hoeverre kan het kabinet
dat garanderen?
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen tenslotte welke
informatie nu concreet extra door de zorgaanbieders moet worden
aangeleverd en wat de reden daarvoor is. Om hoeveel zorgaanbieders
gaat het die dit moeten gaan doen? Hoeveel zorguren gaan er daardoor
verloren en hoeveel uren die hieraan besteed moeten worden, gaan ten
koste van de zorg voor patiënten?
Vragen en opmerkingen vanuit de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de verschillende
brieven over de openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders in de
Wet marktordening gezondheidszorg (WMG). Zij zijn zich bewust van de
(wets)geschiedenis bij dit dossier. Zij hebben nog een enkele vraag over
de laatste brief van 31 augustus 2021.5
De leden van de D66-fractie vragen naar het vervolg van deze ontstane
patstelling tussen de Eerstelijnscoalitie en het kabinet. Kan een tijdlijn
worden geschetst van komend jaar, inclusief evaluatiegesprekken en
weegmomenten?
De leden van de D66-fractie constateren dat publicatie van de nieuwe
regeling uiterlijk 1 oktober 2021 noodzakelijk is en dat het voornemen van
het kabinet is om deze regeling uiterlijk op 21 september 2021 te
ondertekenen. In hoeverre wordt deze tijdlijn beïnvloed door dit schriftelijk overleg?
De leden van de D66-fractie vragen tot slot nog een reactie van het kabinet
op de conclusie van het ATR waarin het volgende wordt gesteld:
«ondanks deze aanpassingen blijft het college van mening dat nut en
noodzaak van een stapeling van controle- en verantwoordingsinstrumenten onvoldoende zijn aangetoond».6
Vragen en opmerkingen vanuit de GroenLinks-fractie
De leden van de fractie van GroenLinks begrijpen de dilemma’s rondom
de jaarverantwoording voor kleine aanbieders. Regeldruk is altijd
onwenselijk, omdat de tijd die hiervoor gebruikt wordt dan niet aan zorg
kan worden besteed.
Met betrekking tot de onderhavige regeling hebben genoemde leden nog
wel een vraag. Zij lezen in de brief van 31 augustus 2021,7 dat de regeling
voor 21 september 2021 ondertekend moet zijn, omdat deze anders niet
geïmplementeerd kan worden voor 1 januari 2022. Is deze regeling nu op
tijd ondertekend of niet?
De leden van de fractie van GroenLinks lezen ook dat de regeling tot extra
administratieve lasten zal leiden. Deze leden vragen hoeveel tijd en geld
kleine zorgaanbieders kwijt zullen zijn aan deze nieuwe vorm van
verantwoording. Tevens vragen zij hoe die tijd en middelen gecompenseerd worden.

5

Kamerstuk 34 767, nr. 62 (Openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders in de Wet
marktordening gezondheidszorg (WMG)).
6
Bijlage bij Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 3860 (Brief Adviescollege toetsing regeldruk,
1 juli 2021, «Aanvullende zienswijze Regeling Jaarverantwoording Wmg»).
7
Kamerstuk 34 767, nr. 62 (Openbare jaarverantwoording voor zorgaanbieders in de Wet
marktordening gezondheidszorg (WMG)).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

3

Tot slot vragen de leden van de fractie van GroenLinks of de toezichthouders met de voorgestelde regelingen het toezicht effectief kunnen
uitvoeren en fraude kunnen detecteren. Tegelijkertijd blijven kleine
aanbieders wel administratieve lasten houden. Hoe verhouden de kosten
en baten van de voorgestelde regeling zich tot elkaar?
II. Reactie van het kabinet
De regering heeft met belangstelling kennisgenomen van de door de
vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport gestelde
opmerkingen en vragen over de Regeling openbare jaarverantwoording
zorgaanbieders eerstelijnszorg (Kamerstuk 34 767, nr. 61) en dankt de
fractieleden van de VVD, CDA, D66 en GL voor hun inbreng. De regering
hoopt in deze reactie de nog bestaande onduidelijkheden weg te nemen.
Bij de beantwoording van de vragen is de volgorde van het verslag
aangehouden. Daarbij zijn de vragen samengevat. Voor de leesbaarheid
zijn de weergaven van de samengevatte vragen cursief gedrukt.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen in hoeverre volgens
het kabinet invulling is gegeven aan de volgende passage: «Dit
amendement heeft vrijwel geen invloed op de regeldruk voor zorgaanbieders. De regeldruk zal beperkt zijn, omdat aanbieders al een financiële
verantwoording naar de belastingdienst sturen».
In de Regeling openbare jaarverantwoording WMG is zoveel mogelijk
aangesloten bij bestaande administratie- en verantwoordingsverplichtingen, zoals die bijvoorbeeld vanuit het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW)
worden opgelegd, om invulling te geven aan een zo laag mogelijke
invloed op de regeldruk. Daarmee neemt de totale regeldruk voor de
huidige openbare jaarverantwoordingsplichtigen af. De regeldruk voor de
doelgroep van zorgaanbieders waarvoor de openbare jaarverantwoording
nieuw is neemt toe door het één maal per jaar invullen van een beperkte
vragenlijst. Deze beperkte toename van de regeldruk komt doordat zij op
grond van de Aanpassingswet Wet toetreding zorgaanbieders (hierna:
AWtza), anders dan voorheen, onder de wettelijke openbaarmakingsplicht
vallen.
Ik ben het zeer eens met de leden van de VVD en het CDA fracties dat
fraude in de zorg met wortel en tak moet worden uitgeroeid. De zorgverzekeraars hebben daar een rol en ook de toezichthouders, opsporende
instanties en het Openbaar Ministerie. Daar waar dat dienstig is wordt ook
samengewerkt in de Taskforce Integriteit Zorgsector en het Informatie
Knooppunt Zorgfraude (IKZ).
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen welke informatie de
aanbieders allemaal moeten aanleveren en welke informatie daar wel en
niet al beschikbaar is voor de financiële verantwoording aan de Belastingdienst?
In Nederland zijn alle ondernemingen, en daarmee ook zorgaanbieders,
op grond van het BW en fiscale wetgeving verplicht om een gedegen
administratie bij te houden van de vermogenstoestand van hun onderneming. Deze administratie kunnen zorgaanbieders ook benutten voor het
aanleveren van de informatie voor de maatschappelijke jaarverantwoording. Bij de maatschappelijke jaarverantwoording gaat het om het
verschaffen van inzicht in de grootte en samenstelling van het vermogen
en het resultaat van de zorgaanbieders.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen waar fraude zich
vooral voordoet. Daarnaast vragen zij waarom de jaarverantwoordingsplicht zich niet primair richt op de doelgroep waar fraude voorkomt. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

4

vragen de leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie in hoeverre het
klopt dat fraude zich bijna niet voordoet bij eerstelijnszorgaanbieders.
In 2020 heeft zowel de Tweede als Eerste Kamer bij de behandeling van de
wetsvoorstel AWtza unaniem ingestemd met een openbare jaarverantwoordingsplicht voor in beginsel alle zorgaanbieders in de zin van de Wet
marktordening gezondheidszorg (WMG).
Het gaat daarbij om het afleggen van maatschappelijke verantwoording
over de besteding van de collectieve middelen. Dat doel is breder dan
alleen het tegengaan van fraude. Voor het verlenen van goede zorg is het
ook van belang om de bedrijfsvoering goed op orde te hebben. De
jaarlijkse openbare jaarverantwoording geeft een gedegen basisset van
gegevens voor het risicogericht toezicht. Dat is nodig omdat het
uitsluitend afgaan op signalen onvoldoende basis voor het toezicht geeft.
Ook is het onwerkbaar voor zowel zorgaanbieders als toezichthouders dat
toezichthouders iedere aanbieder afzonderlijk controleren. In uw Kamer is
ook gesproken over de kleinere zorgaanbieders bij de jaarverantwoordingsplicht en is unaniem een amendement van het lid Ellemeet c.s.
aangenomen dat een toereikende financiële verantwoording van kleine
zorgaanbieders beoogt, zodat ook meer zicht komt op deze categorie
zorgaanbieders.8
De uitgangspunten van openbare jaarverantwoording zijn dus voor alle
zorgaanbieders gelijk. In de uitwerking van de Regeling is op basis van de
rechtsvorm en omvang wel onderscheid gemaakt. Om de regeldruk zoveel
mogelijk te beperken is binnen de uitgangspunten van de wet al een groot
aantal stappen gezet ten opzichte van de internetconsultatieversie van de
Regeling. Zo heeft voormalig Minister van Ark de verplichte accountantsverklaring voor kleine zorgaanbieders geschrapt en is de vragenlijst fors
beperkt.
Daarnaast sluiten we zoveel mogelijk aan bij de al bestaande
administratie- en verantwoordingsverplichtingen, zoals die op grond van
het BW.
De leden van VVD-fractie en de CDA-fractie vragen aan het kabinet welke
alternatieve oplossing het kabinet zelf nog ziet om tegemoet te komen aan
de bezwaren van de eerstelijnsorganisaties en naar aanleiding van de
eerdergenoemde motie.
Er zijn mijns inziens geen mogelijkheden om verder te tornen aan de
Regeling openbare jaarverantwoording WMG, ook in de gesprekken met
de eerstelijnspartijen zijn geen alternatieven naar voren gekomen die
zowel de eerstelijnspartijen tevreden stellen als aan het doel van de wet
tegemoet komen. Met een verdere beperking van de uitvraag komt een
adequate openbare jaarverantwoording van zorggelden in het geding. Ik
ben tot een regeling gekomen waarin ik naar mijn mening een goede
balans heb gevonden. Een balans die zowel rekening houdt met de
behoefte vanuit de maatschappij, cliëntenraden, gemeenten, Centraal
bureau voor de Statistieken (hierna: CBS) en externe toezichthouders aan
meer openbare jaarverantwoording, als met de belangen van de kleine
zorgaanbieders. Ik heb belangrijke stappen gezet om tegemoet te komen
aan de bezwaren vanuit de eerstelijnscoalitie op het terrein van privacy en
openbaarmaking van gegevens, waarbij ik de eisen met betrekking tot
accountantsverklaringen aanzienlijk heb verlicht en de administratieve
lasten verder beperk. De openbare jaarverantwoordingsplicht vraagt voor
de sectoren van zorgaanbieders waarvoor deze verplichting nieuw is
gewenning. Daarom zal ik continu een vinger aan de pols houden als het
8

Kamerstuk 34 768, nr. 27.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

5

gaat om de uitvoerbaarheid en werkbaarheid van de openbare jaarverantwoording en is afgesproken met alle belanghebbenden permanent in
gesprek te blijven over de uitvoering. Ook de toezichthouders, het CBS en
de verzekeraars gaan dat gesprek aan.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen aan het kabinet om
de nut en noodzaak van elke controle- en verantwoordingseis afzonderlijk
aan te geven?
In tegenstelling tot het ATR, zien wij de jaarverantwoordingsplicht als een
nuttig en noodzakelijk instrument en aanvullend op de instrumenten van
de Wtza.
De openbare jaarverantwoording hoort bij een goede bedrijfsvoering.
Voor het verlenen van goede zorg is het van belang om de bedrijfsvoering
goed op orde te hebben. Met het voldoen aan de jaarverantwoordingsplicht geeft de zorgaanbieder een maatschappelijke verantwoording van
zorgaanbieders over de besteding van collectieve middelen. De openbare
jaarverantwoording vormt een basis voor het risicogerichte toezicht van
de toezichthouders. Gezien het grote aantal zorgaanbieders, is de
openbare jaarverantwoording noodzakelijk om goed toezicht te kunnen
houden. Daarbij wordt de jaarverantwoording niet alleen gebruikt door de
toezichthouders, maar ook door andere betrokkenen, zoals zorginkopers,
interne toezichthouders, cliëntenraden, onderzoekers, journalisten, etc. De
openbare jaarverantwoording kan hiermee juist ook zorgen voor een
ontlasting van de zorgaanbieder, doordat de zorgaanbieder eenmalig
informatie aanlevert die meervoudig wordt gebruikt. Met de gekozen
minimale variant van een openbare jaarverantwoording in de Regeling
wordt het doel van de openbare jaarverantwoordingsplicht behaald met
zo weinig mogelijk regeldruk.
Het instrument van een openbare jaarverantwoordingsplicht is juist
aanvullend op de meldplicht en de vergunningplicht en versteviging van
het intern toezicht. De meldplicht is eenmalig en heeft als doel alle
zorgaanbieders aan de voorkant beter in beeld te krijgen bij de IGJ ten
behoeve van het risico-gestuurde toezicht en zorgaanbieders meer bewust
te maken van de voor hen geldende (kwaliteits)eisen en hun verantwoordelijkheid hiervoor. De vergunningplicht en versteviging van het intern
toezicht is gericht op een bepaalde categorie van zorginstellingen en
strekt ertoe om het huidige toelatingssysteem te verbeteren en aan te
scherpen waardoor de kwaliteit en de rechtmatigheid van de zorg kunnen
worden bevorderd. De jaarverantwoordingsplicht is, in aanvulling op de
hiervoor genoemde instrumenten en zoals hiervoor betoogd een nuttig en
noodzakelijk instrument aan de achterkant, die ervoor zorgt dat er meer
transparantie van zorgaanbieders is over de besteding van de collectieve
middelen.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen wat voor het CBS
nut, noodzaak en aanleiding zijn om ook nog extra informatie uit te
vragen, omdat het amendement daarover niet ging. Daarbij vragen de
leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie of kabinet kan garanderen dat
het CBS geen extra informatie gaat uitvragen aan de eerstelijnszorgaanbieders.
Ten behoeve van het maken van statistieken en doen van onderzoek, kan
het CBS op grond van hun eigen wettelijke bevoegdheden aanvullende
niet-openbare informatie bij zorgaanbieders uitvragen. Daarbij is
afgesproken dat het CBS uitsluitend uitvraagt als er geen alternatieve
bronnen toegankelijk zijn. Daarmee is aan de voorkant ingekaderd wat
gevraagd kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

6

Met dit voorstel is, zoals voormalig Minister van Ark in haar brief van 7 juli
aangaf, de balans gezocht tussen de gerechtvaardigde wensen van
enerzijds het CBS tot het verkrijgen van informatie ten behoeve van
onderzoek en statistiek en anderzijds de gerechtvaardigde wensen van
met name de eerstelijns partijen die terecht beducht zijn voor administratieve en financiële lasten en voor het openbaar maken van privacy
gevoelige gegevens.
De leden van de VVD-fractie en de CDA-fractie vragen welke informatie nu
concreet extra door de zorgaanbieders moet worden aangeleverd en wat
is de reden daarvoor.
Ten aanzien van de bestaande administratie- en verantwoordingsverplichtingen in het BW zijn basisindicatoren (inclusief de financiële ratio’s voor
eenmanszaken) en een verslag van de interne toezichthouder (voor de wat
grotere zorginstellingen die moeten voldoen aan de verplichting van een
interne toezichthouder) toegevoegd. De basisindicatoren uit de openbare
jaarverantwoordingen worden gebruikt voor het risico-gebaseerde
toezicht van de NZa en IGJ om zicht te krijgen op wat er gebeurt in de
zorg. Om de data te kunnen verwerken, worden verschillende indicatoren
en parameters gebruikt. De uitkomsten daarvan geven een beeld waar
mogelijke risico’s zijn voor onder meer de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg.
Er wordt van de interne toezichthouder een zelf opgesteld en ondertekend
verslag gevraagd. Dit verslag onderstreept de onafhankelijke positie die
de interne toezichthouder inneemt ten opzichte van het bestuur. De
interne toezichthouder legt hierin maatschappelijke verantwoording af
over diens handelen en de resultaten van diens handelen. De interne
toezichthouder moet er onder andere op toezien of de hoofdlijnen van het
strategisch beleid, algemene en financiële risico’s en beheers- en
controlesysteem van de zorgaanbieder bijdragen aan de maatschappelijke
doelstelling van het verlenen van goede en betaalbare zorg.
De leden van VVD-fractie en de CDA-fractie vragen hoeveel zorgaanbieders openbaar jaarverantwoordingsplichtig zijn. Daarbij vragen zij
hoeveel uur zij daaraan kwijt zijn.
In de AWtza staat dat in beginsel alle zorgaanbieders moeten voldoen aan
de openbaarmakingsplicht. In het Besluit uitbreiding en beperking
werkingssfeer WMG (Bub WMG) zijn bepaalde categorieën van zorgaanbieders van deze plicht uitgezonderd. Onder de AWtza zijn voor het
boekjaar 2022 circa 21.000 openbaarmaking plichtige zorgaanbieders. De
inhoud van de openbare jaarverantwoording verschilt per categorie van
zorgaanbieders.
In tijdbesteding betreft het voor de 19.000 kleine zorgaanbieders naar
verwachting twee uur per jaar.9
De leden van de D66-fractie vragen naar een tijdslijn voor het komend
jaar, inclusief evaluatiegesprekken en weegmomenten.
Aankomend jaar zien we voor de openbare jaarverantwoording als een
overgangsjaar. Dat houdt in dat de inhoud en de doelgroep van de
openbare jaarverantwoording gelijk blijft aan de huidige situatie. Vanaf
verslagjaar 2022 (openbaarmaking vanaf 1 januari 2023 en uiterlijk vóór
9

Voor meer informatie eis het aanvullende SIRA rapport herberekening openbare jaarverantwoording, compromis variant, te raadplegen op: https://www.tweedekamer.nl/downloads/
document?id=339154bd-9315-4e7c81f5cc4a94915dc0&title=Herberekening%20regeldruk%20WTZa%20op%20basis%20van%20compromisvariant.pd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

7

1 juni 2023) wordt de doelgroep voor de jaarverantwoording uitgebreid
naar bijna alle zorgaanbieders en wordt inhoudelijk meer aangesloten bij
bestaande verantwoordingsverplichtingen, zoals het gewone jaarrekeningenrecht in het BW.
Ik begrijp dat de openbare jaarverantwoordingsplicht voor de sectoren
van zorgaanbieders waarvoor deze verplichting nieuw is, gewenning
vraagt. Daarom zal er continu een vinger aan de pols worden gehouden
als het gaat om de uitvoerbaarheid en werkbaarheid van de openbare
jaarverantwoording en is afgesproken met alle belanghebbenden
permanent in gesprek te blijven over de uitvoering. Om de ervaringen van
alle betrokken partijen te bespreken wordt er in het najaar van 2023 een
commissie ingericht. Daarbij vind ik het een belangrijke taak van die
commissie om periodiek te beoordelen of een aanpassing in de basisset
van gegevens van de openbare jaarverantwoording nodig is waarbij
rekening wordt gehouden met het belang van een stabiele vragenlijst
voor de gebruikers.
De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre het voornemen van het
kabinet om de Regeling openbare jaarverantwoording WMG uiterlijk op
21 september te ondertekenen, wordt beïnvloed door dit schriftelijk
overleg.
De Regeling openbare jaarverantwoording WMG is, zoals Blokhuis in zijn
brief van 31 augustus jl. aankondigde, tijdig ondertekend.
De leden van de D66-fractie vragen een reactie van het kabinet op de
conclusie van het ATR waarin het volgende wordt gesteld: «ondanks deze
aanpassingen blijft het college van mening dat nut en noodzaak van een
stapeling van controle- en verantwoordingsinstrumenten onvoldoende
zijn aangetoond».10
In tegenstelling tot het ATR, zien wij de jaarverantwoordingsplicht als een
nuttig en noodzakelijk instrument en aanvullend op de instrumenten van
de Wtza.
De openbare jaarverantwoording hoort bij een goede bedrijfsvoering.
Voor het verlenen van goede zorg is het van belang om de bedrijfsvoering
goed op orde te hebben. Met het voldoen aan de openbare jaarverantwoordingsplicht geeft de zorgaanbieder een maatschappelijke verantwoording van zorgaanbieders over de besteding van collectieve middelen.
De openbare jaarverantwoording vormt een basis voor het risicogerichte
toezicht van de toezichthouders. Gezien het grote aantal zorgaanbieders,
is de openbare jaarverantwoording noodzakelijk om goed toezicht te
kunnen houden. Daarbij wordt de openbare jaarverantwoording niet
alleen gebruikt door de toezichthouders, maar ook door andere betrokkenen, zoals zorginkopers, interne toezichthouders, cliëntenraden,
onderzoekers, journalisten, etc. De openbare jaarverantwoording kan
hiermee juist ook zorgen voor een ontlasting van de zorgaanbieder,
doordat de zorgaanbieder eenmalig informatie aanlevert die meervoudig
wordt gebruikt. Met de gekozen minimale variant van een openbare
jaarverantwoording in de Regeling wordt het doel van de openbare
jaarverantwoordingsplicht behaald met zo weinig mogelijk regeldruk.
Het instrument van een jaarverantwoordingsplicht is juist aanvullend op
de meldplicht en de vergunningplicht en versteviging van het intern
toezicht. De meldplicht is eenmalig en heeft als doel alle zorgaanbieders
aan de voorkant beter in beeld te krijgen bij de IGJ ten behoeve van het
10

Bijlage bij Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 3860 (Brief Adviescollege toetsing regeldruk,
1 juli 2021, «Aanvullende zienswijze Regeling Jaarverantwoording Wmg»).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

8

risico-gestuurde toezicht en zorgaanbieders meer bewust te maken van de
voor hen geldende (kwaliteits)eisen en hun verantwoordelijkheid hiervoor.
De vergunningplicht en versteviging van het intern toezicht is gericht op
een bepaalde categorie van zorginstellingen en strekt ertoe om het
huidige toelatingssysteem te verbeteren en aan te scherpen waardoor de
kwaliteit en de rechtmatigheid van de zorg kunnen worden bevorderd. De
jaarverantwoordingsplicht is, in aanvulling op de hiervoor genoemde
instrumenten en zoals hiervoor betoogd een nuttig en noodzakelijk
instrument aan de achterkant, die ervoor zorgt dat er meer transparantie
van zorgaanbieders is over de besteding van de collectieve middelen.
De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de Regeling openbare
jaarverantwoording WMG op tijd is ondertekend of niet.
De Regeling openbare jaarverantwoording WMG is, zoals Blokhuis in zijn
brief van 31 augustus jl. aankondigde, ondertekend en is tijdig aangeboden aan de Staatscourant voor publicatie zodat inderdaad inwerkingtreding per 1 januari 2022 kan plaatsvinden. Niet tijdige ondertekening en
publicatie zou tot gevolg hebben gehad dat wel de AWtza inwerking treedt
per 1 januari 2022, maar dat onbepaald zou zijn geweest waarover
openbare jaarverantwoording moet worden afgelegd en dat is uiteraard
geen werkbare situatie.
De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoeveel tijd en geld kleine
zorgaanbieders kwijt zullen zijn aan deze nieuwe vorm van verantwoording. Daarbij vragen zij hoe die tijd en middelen gecompenseerd
worden. Ook vragen de leden van de fractie van GroenLinks de toezichthouders het toezicht effectief kunnen uitvoeren en fraude kunnen
detecteren. Tot slot vragen zij hoe de kosten en baten van de voorgestelde
Regeling zich tot elkaar verhouden.
Het doel van deze openbare jaarverantwoording is een maatschappelijke
verantwoording over de besteding van de collectieve middelen. Dit doel is
breder dan alleen het tegengaan van fraude. Voor het verlenen van goede
zorg is het ook van belang om de bedrijfsvoering goed op orde te hebben.
De jaarlijkse openbare jaarverantwoording is ook belangrijk voor het
risicogericht toezicht. Dat is nodig omdat het uitsluitend (reactief) afgaan
op signalen onvoldoende basis voor het toezicht geeft. Ook is het
onwerkbaar voor zowel zorgaanbieders als toezichthouders zelf, dat
externe toezichthouders iedere aanbieder afzonderlijk controleren.
Om de regeldruk zoveel mogelijk te beperken zijn binnen de uitgangspunten van de wet al een groot aantal stappen gezet ten opzichte van de
internetconsultatieversie van de Regeling openbare jaarverantwoording
WMG. Zo heeft voormalig Minister van Ark in haar brief van 7 juni jl. de
verplichte accountantsverklaring voor kleine zorgaanbieders geschrapt en
is de vragenlijst fors beperkt. Daarnaast wordt voor de financiële
verantwoording zoveel mogelijk aangesloten bij de al bestaande
administratie- en verantwoordingsverplichtingen, zoals die op grond van
het BW. Hiermee is een balans gevonden tussen de onder andere door de
externe toezichthouders en het CBS gevraagde transparantie en de
terechte wens tot beperking van de administratieve lasten.
In tijdsbesteding kost de openbare jaarverantwoording kleine zorgaanbieders volgens de gebruikelijke berekeningen van het Adviescollege
Toetsing Regeldruk (ATR) in totaal twee uur per jaar en bedragen de
kosten € 99,75 per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 767, nr. 63

9