Aan:
Directie Warmte en Ondergrond
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Faculteit Geowetenschappen
Departement Fysische Geografie
Postbus 80115, 3508 TC Utrecht
Bezoekadres
Vening Meinesz A, Princetonlaan 8a
3584 CS Utrecht, Nederland

Bezuidenhoutseweg 73
2594 AC Den Haag

Website: www.uu.nl
Uw Contact:
Prof. dr. E. Stouthamer
Dept. Fysische Geografie

Datum
Onderwerp

Geachte

16 mei 2022
Advies inzake bijstelling beleids- en richtscenario relatieve
zeespiegelstijging Waddenzee.

,

Per telefoon heeft u op 24 maart 2022 de adviesgroep gevraagd naar de noodzaak van een
bijstelling van het op 18 december 2020 uitgebrachte advies met betrekking tot het beleids- en
richtscenario voor de relatieve zeespiegelstijging voor de Waddenzee. Dit naar aanleiding van
de publicatie van het IPCC AR6 rapport[1] en het rapport KNMI Klimaatsignaal’21[2].
Het beleidsscenario voor de periode 2021-2026 is opgesteld op basis van de jaargemiddelde
zeespiegelstand van zes hoofdmeetstations langs de Nederlandse kust voor de periode 19932017[3]. Deltares houdt jaarlijks de zeespiegelstand bij in een online rekendocument:
https://nbviewer.org/github/openearth/sealevel/blob/master/notebooks/dutch-sea-levelmonitor.ipynb. Eens in de circa 3 jaar wordt een nadere analyse van de resultaten aan de
gepubliceerde Zeespiegelmonitor toegevoegd. De laatste versie is in 2019 gepubliceerd. Een
geactualiseerde versie van de Zeespiegelmonitor is nog niet verschenen.
In het rekendocument zijn de volgende zeespiegelstijgingssnelheden berekend:
meetreeks 1993-2017: zeespiegelstijging 2.43 mm/jaar[3]
meetreeks 1993-2018: zeespiegelstijging 2.35 mm/jaar
meetreeks 1993-2019: zeespiegelstijging 2.43 mm/jaar
meetreeks 1993-2020: zeespiegelstijging 2.47 mm/jaar
De zeespiegelstijgingssnelheid voor de meetreeks 1993-2020 is iets hoger dan in de eerdere
meetreeksen, maar valt ruim binnen het bereik van de geadviseerde zeespiegelstijgingstrend
van 2.4 ± 1.5 mm/jaar. In combinatie met de natuurlijke variatie in de jaarlijks gemiddelde
zeespiegelstand en de onzekerheden bij het bepalen van de trend (zie bijlage rZss advies 2020,
H3) geeft dit géén aanleiding tot een bijstelling van het beleidsscenario.

1 IPCC 2021: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment

Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C.
Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K.
Maykock, T. Waterfield, O. Yelekςi, R. Yu en B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press.
2 KNMI 2021: KNMI Klimaatsignaal’21: hoe het klimaat in Nederland snel verandert, KNMI, De Bilt, 72 pp.
3 Baart, F., G. Rongen, M. Hijma, H. Kooi, R. de Winter, R. Nicolai (2019). Zeespiegelmonitor 2018 – De stand van zaken

rond de zeespiegelstijging langs de Nederlandse kust. Deltares, 11202193-000-ZKS-0004.

Page 1 of 2

Het richtscenario is opgesteld voor 2050 en is gebaseerd op de zeespiegelprojectie voor de
Waddenzee[4] voor het RCP4.5-scenario. Deze projectie is geformuleerd op basis van de
zeespiegelprojectie in het IPCC AR5 rapport[5] en SROCC rapport[6]. Voor de berekeningen van
de snelheid van de relatieve zeespiegelstijging zijn door het KNMI enkele modelaanpassingen
gedaan (zie bijlage rZss advies 2020, §5.1) zoals ook gebruikt in het KNMI Klimaatsignaal’21[2].
Voor de projecties in het IPCC AR6 rapport[1] is gebruik gemaakt van nieuwe klimaatmodellen
uit de CMIP6 database. Het verschil tussen de modeluitkomsten van de CMIP6 modellen en de
modellen van het KNMI voor het opstellen van het richtscenario is een maximaal 1 cm lagere
zeespiegelstand in 2050 (KNMI).
Het RCP4.5-scenario is een gematigd scenario met een voorspelde opwarming in 2100 tussen
de 2.1°C en 3.5°C t.o.v. het pre-industriële tijdperk (90% bandbreedte). Ervan uitgaande dat
er in de komende jaren verdergaand beleid wordt geïmplementeerd gericht op de beperking
van de broeikasgasuitstoot is de verwachting dat de temperatuurstijging zeer waarschijnlijk
binnen het bereik van de opwarming van het RCP4.5 scenario zal vallen. Dit betekent dat indien
het RCP4.5 scenario wordt aangehouden en het richtscenario niet verder reikt dan 2050 er geen
aanleiding is tot een bijstelling van dit scenario. Herziening van het richtscenario is alleen zinvol
als het Ministerie een ander scenario dan het RCP4.5/SSP2-4.5 scenario als uitgangspunt wenst
te nemen.
Conclusie: Er zijn naar aanleiding van het verschijnen van de IPCC AR6[1] en KNMI
Klimaatsignaal’21[2] rapporten geen fundamenteel nieuwe inzichten die op dit moment
aanleiding geven tot een bijstelling van het beleids- en richtscenario voor de relatieve
zeespiegelstijging voor de Waddenzee.
Hopende u hiermee voldoende van dienst te zijn geweest.
Met vriendelijke groet namens de adviesgroep,

Prof. dr. Esther Stouthamer
Voorzitter adviesgroep

Samenstelling adviesgroep: prof. dr. Sybren Drijfhout (expert KNMI/UU), drs. Maarten
Pluymaekers (expert TNO-GDN), dr. Ad van der Spek (expert Deltares/UU) en prof. dr. Esther
Stouthamer (voorzitter UU).

4 Vermeersen, B., A. Slangen, T. Gerkema, F. Baart, K. Cohen, S. Dangendorf, ….M. van der Wegen (2018). Sea-level

change in the Dutch Wadden Sea. Netherlands Journal of Geosciences 97 (3), 79-127. Doi:10.1017/njg.2018.7.
5 IPCC 2013: Climate change 2013: the physical science basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment

Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Church, J.A., P.U. Clark, A. Cazenave, J.M. Gregory, S.
Jevrejeva, A. Levermann, M.A. Merrifield, G.A. Milne, R.S. Nerem, P.D. Nunn, A.J. Payne, W.T. Pfeffer, D. Stammer, A.S.
Unnikrishnan, 2013. Sea Level Change. In: T.F. Stocker, D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A.
Nauels, Y. Xia, V. Bex, P.M. Midgley (eds). Cambridge University Press: 1137–1216.
6 IPCC 2019: IPCC Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate. [H.-O. Pörtner, D.C. Roberts, V.
Masson-Delmotte, P. Zhai, M. Tignor, E. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Algería, M. Nicolai, A. Okem, J. Petzold, B. Rama,
N.M. Weyer (eds.)].

Page 2 of 2