Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

906
Vragen van het lid Oosenbrug (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over de houdgreep waarin makers van closed
source software gemeenten houden (ingezonden 27 november 2014).
Antwoord van Minister Plassterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 22 december 2014).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Licence fine forces town to drop
move to alternative office tools»1, waarin staat dat de gemeente Arnhem, bij
wijze van boete voor het ongelicentieerd gebruik van office-software,
gedwongen zou zijn een licentie van drie jaar te kopen voor € 600.000?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de gemeente Arnhem dit bedrag heeft moeten betalen om
verdere juridische stappen te voorkomen ten gevolge van onrechtmatig
gebruik in het verleden en daarmee voor de komende jaren een licentie heeft
op het betreffende softwarepakket? Zo nee, wat is de feitelijke situatie?
Antwoord 1
Binnen de gemeente Arnhem wordt Office-software gebruikt waarvan een
deel toe was aan vervanging. In de begroting voor 2014 zijn de kosten van
vervanging begroot, maar is ten onrechte het aantal thuiswerkplekken niet
meegeteld. Dit is in overleg met de leverancier duidelijk geworden en
gecorrigeerd. Samen met een te lage inschatting van vervangende software
(de nieuwe software bleek duurder dan verwacht), verklaren de extra licenties
voor de thuiswerkplekken de extra kosten die gemaakt moesten worden, te
weten 600.000 euro. Er is geen sprake van een boete die zou zijn opgelegd.

1

ah-tk-20142015-906
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

https://joinup.ec.europa.eu/community/osor/news/licence-fine-forces-town-drop-movealternative-office-tools

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3, 4 en 5
Deelt u de mening dat deze werkwijze leidt tot gedwongen winkelnering door
de leverancier van de software, doordat de gemeente gedwongen wordt om
nieuwe licenties voor de huidige software te kopen en de overstap naar open
source software onvoordelig wordt? Zo nee, waarom deelt u die mening niet?
Herkent u het beeld dat gemeenten die aankondigen over te willen stappen
naar open source software extra streng gecontroleerd worden door hun
huidige aanbieders van closed source software? Wilt u inventariseren hoeveel
gemeenten hiermee geconfronteerd zijn?
Bent u van mening dat er sprake is van een handelspraktijk die onwenselijk
is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat kunnen gemeenten of u hiertegen doen?
Antwoord 3, 4 en 5
Nee. Gebruikers van software weten dat aan het gebruik van de software
gebruiksvoorwaarden zijn verbonden en, in het geval van closed source
software, dat daaraan ook licentiekosten verbonden zijn. Licentiekosten
kunnen een reden zijn om over te stappen op open source software, maar, als
men een dergelijke overstap wil doen, gaat dat niet van stel op sprong gezien
de onderlinge verwevenheid van de binnen de organisatie gebruikte ICT
systemen. Bij de gemeente Arnhem is geen sprake van gedwongen winkelnering om vast te houden aan de gesloten software.
Vraag 6
Deelt u de mening dat gemeenten in optimale vrijheid de keus moeten
kunnen maken tussen closed en open source software? Zo ja, hoe wilt u
gemeenten helpen om de dreiging met boetes wegens ongeoorloofd gebruik
tot redelijke proporties terug te brengen, en zodanig vorm te geven dat ze de
toekomstige keus voor software niet beïnvloeden?
Antwoord 6
Gemeenten hebben hun eigen verantwoordelijkheid in aankoopbeleid. De
overheid hanteert een pas-toe-of-leg-uit-beleid ter stimulering van het gebruik
van open standaarden die vrij zijn om te gebruiken en door iedere leverancier
in software kunnen worden ingebouwd. Dit leidt tot een eenvoudiger
uitwisseling van gegevens, vergroot de keuzevrijheid van overheden en
stimuleert de marktwerking. Het Forum Standaardisatie – dat uit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de wetenschap en de overheid bestaat –
adviseert de overheid over de te gebruiken open standaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2