Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 558

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT EN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 november 2020
In deze brief informeren wij – als Staatssecretaris van VWS en Minister
van Justitie en Veiligheid – uw Kamer, conform de toezeggingen in de
brief van 3 juli jongstleden,1 over de oplossing wat betreft het tekort van
beveiligde zorg en de voortgang van de ketenveldnorm.
Oplossing voor tekort beveiligde zorg
Het is van groot belang dat er passende zorg en ondersteuning
beschikbaar is voor kwetsbare personen die – ten gevolge van hun
psychische stoornis en/of hun verstandelijke beperking en/of hun
verslaving – een (ernstig) risico voor zichzelf of hun omgeving vormen.
Iedere persoon die zorg en ondersteuning via een opname in een
beveiligde klinische setting nodig heeft, dient hier toegang toe te krijgen.
Al langere tijd ontvangen we signalen dat er sprake zou zijn van een tekort
aan beschikbare en/of passende beveiligde zorg voor de hoog risicodoelgroep (een groep die bestaat uit ongeveer 1.500 mensen landelijk). Dit
leidt ertoe dat het in sommige gevallen lang duurt om voor mensen, die
dringende behoefte aan beveiligde zorg hebben en ook een groot
maatschappelijk risico vormen, een passende plek te vinden. Het is tot
nog toe niet mogelijk gebleken om de aard en de exacte omvang van het
probleem scherp te krijgen.
Om tot een oplossing te komen voor dit vraagstuk is de afgelopen periode
veelvuldig gesproken met verschillende betrokken partijen, zoals
zorgaanbieders, zorgverzekeraars en Dienst Justitiële Inrichtingen. Met
deze partijen is nu afgesproken om overzicht te creëren in de beschikbaarheid van beveiligde zorg en de mogelijkheid om gemakkelijk op
landelijk niveau knelpunten en schrijnende casuïstiek te kunnen oplossen.
Dit gaan we doen door een «dashboard» in te richten. Het doel van het
1

kst-25424-558
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 25 424, nr. 548.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 424, nr. 558

1

dashboard is het geven van «real time» inzicht in het aanbod van
(beschikbare) beveiligde zorg en ervoor te zorgen dat mensen met een
behoefte aan beveiligde zorg tijdig opgenomen kunnen worden.
Tevens zal er een landelijk coördinatiepunt ingesteld worden. Binnen dit
landelijk coördinatiepunt kunnen knelpunten die aan de hand van het
dashboard naar boven komen bespreekbaar gemaakt worden en kan bij
schrijnende casuïstiek op zoek gegaan worden naar een oplossing. Tevens
kan deze coördinator dienen als vraagbaak voor regio’s, bijvoorbeeld
wanneer zij vragen hebben over uitvoering van wet- en regelgeving of
tegen praktische problemen aanlopen.
De afspraken rondom het dashboard zijn vastgelegd in een bestuurlijk
convenant dat wij uw Kamer hierbij toezenden2. Hierin is ook nadrukkelijk
opgenomen dat het dashboard van de betrokken partijen is en dient als
hulpmiddel voor de reeds bestaande opname- en plaatsingspraktijk. De
komende periode zal het dashboard ontwikkeld worden en vanaf begin
2021 dient het operationeel te zijn. Wij zullen – op basis van de inzichten
die voortvloeien uit het dashboard – een vinger aan de pols houden, zodat
we er zeker van zijn dat iedere patiënt waarvoor de behoefte aan
beveiligde zorg is vastgesteld hier ook toegang tot krijgt.
Voortgang ketenveldnorm levensloopfunctie
Er lopen momenteel vier pilots in het kader van de ketenveldnorm
levensloopfunctie en in de overige zeven ketenveldnormregio’s wordt nu
ook een start gemaakt met implementatie. Het doel van de levensloopfunctie van de ketenveldnorm is om de geselecteerde patiënten (uit de
hoog risicodoelgroep) te volgen voor een periode van tenminste 2 jaar en
ervoor te zorgen dat deze mensen de zorg krijgen die zij op ieder moment
nodig hebben. In de eerder aangehaalde brief van 3 juli hebben we
toegezegd uw Kamer te informeren over de voortgang van de ketenveldnorm levensloopfunctie en het gebruik van de geïntroduceerde
noodoplossing/regeling voor de situatie waarin het de zorgaanbieders die
ketenregisseur zijn niet lukt om de (financiering van de) benodigde
voorzieningen, zoals de aanmeldfunctie of beveiligde zorg, geregeld te
krijgen.
Deze regeling houdt in dat bij onduidelijkheid over het wettelijk regime op
basis waarvan gefinancierd dient te worden, bij VWS de rekening wordt
ingediend en de aangestelde bestuurlijk adviseur alsnog met betrokken
partij, gemeente of verzekeraar, in overleg treedt om deze te wijzen op
haar/zijn verantwoordelijkheid. Wanneer betaling over een langere
periode van vier weken uitblijft zal VWS deze voorschieten. Deze regeling
is tijdelijk van aard en geldt in de pilot/opstartfase van de ketenveldnorm.
De ketenveldnorm levensloopfunctie is namelijk zorg die in de reguliere
zorg voor deze groep patiënten wordt geleverd en zal dus ook binnen het
reguliere stelsel uitgevoerd én bekostigd moeten worden. Daarbij past
dus geen (lang lopende) noodoplossing. Voor nu is gesteld dat de
regeling maximaal tot en met maart 2021 geldt. In de loop van het eerste
kwartaal van 2021 zal de procedure geëvalueerd worden. Op basis van de
uitkomst van die evaluatie worden afspraken over het vervolg gemaakt.
Daarnaast blijft de aangestelde bestuurlijk adviseur de komende periode
waar nodig extra ondersteuning bieden aan regio’s die aan de slag zijn of
gaan met de ketenveldnorm.
Vooralsnog is er nog geen gebruik gemaakt van deze noodoplossing,
maar het includeren van patiënten in de ketenveldnorm – wat enige tijd
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 424, nr. 558

2

stil was gevallen – komt wel weer op gang. Dit is positief, omdat dit toont
dat partijen in de vier pilotregio’s hun verantwoordelijkheid nemen. Ook in
de overige zeven regio’s worden stappen gezet voor de implementatie van
de ketenveldnorm.
Tot slot
We hebben er vertrouwen in dat de komst van een dashboard en de
stappen die worden gezet in het kader van de ketenveldnorm ons een stap
dichter brengen bij een werkende aanpak voor de groep personen met
verward gedrag met een hoog (veiligheids)risico en blijven ons hier
onverminderd voor inzetten. Begin 2021 zullen we uw Kamer informeren
over de voortgang van de aanpak gericht op personen met verward
gedrag in den brede.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 424, nr. 558

3