7
Huurprijzen
Aan�de�orde�is�de�voortzetting�van�de�behandeling�van:
- het�wetsvoorstel�Wijziging�van�Boek�7�van�het�Burgerlijk�Wetboek�en�de�Uitvoeringswet�huurprijzen�woonruimte�(huurverhoging�op�grond�van�een�tweede�categorie
huishoudinkomens)�(�33330�).
(Zie�vergadering�van�7 februari�2013.)
De�voorzitter:
We�houden�hetzelfde�regime�aan�als�gebruikelijk:�in�principe�twee�interrupties�per�keer.
De�algemene�beraadslaging�wordt�hervat.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter.�Dit�Aswoensdagakkoord�mag�wat�de�SP-fractie
betreft�worden�ingelijst�met�een�rouwrandje�eromheen.
Huurders,�personeel�van�woningcorporaties�en�–�zo�voorspel�ik�–�ook�bouwvakkers�zitten�straks�in�zak�en�as�met
dank�aan�VVD,�Partij�van�de�Arbeid,�D66,�ChristenUnie�en
SGP. Met�name�in�het�geval�van�de�PvdA�is�dat�onbegrijpelijk.�VVD�en�D66�willen�de�huursector�zo�snel�mogelijk
privatiseren.�Dat�was�allang�duidelijk.�En�de�ChristenUnie
en�de�SGP�kunnen�met�een�paar�zetels�in�de�Eerste�en
Tweede�Kamer�niet�veel�meer�doen�dan�wat�gerommel�in
de�marge.�Maar�de�Partij�van�de�Arbeid�had�met�38�zetels
in�de�Tweede�Kamer�en�14�in�de�Eerste�Kamer�het�verschil
kunnen�maken,�eerst�bij�de�keuze�van�haar�coalitiepartners,�toen�bij�het�regeerakkoord�en�ten�slotte�bij�de�reparatie�van�het�regeerakkoord.�Ze�hebben�het�niet�gedaan,
voorzitter!
Door�deze�Asdeal�gaat�de�maximale�huurverhoging
voor�huurders�met�de�relatief�hoogste�inkomens�iets�omlaag,�maar�voor�de�mensen�met�de�echt�lage�inkomens
verandert�er�niets.�Zij�blijven�jaarlijks�twee�keer�zoveel
huurverhoging�betalen�als�in�het�oorspronkelijke�plan.
De�huurbelasting�wordt�1,7�miljard�in�plaats�van�2�miljard.�Dat�is�nog�steeds�het�dubbele�van�de�afspraak�van
de�Kunduzcoalitie.�Ik�begrijp�de�juichstemming�bij�zo'n
enorme�belastingverhoging�voor�huurders�dan�ook�niet.
De�heffing�van�2�miljard�euro�per�jaar�leverde�volgens�de
doorrekening�van�Ortec�het�volgende�beeld�op�voor�de
nabije�toekomst�van�de�woningcorporaties:�huurverhoging�tot�het�wettelijk�maximum�voor�alle�vrijkomende�woningen,�extra�huurverhogingen�boven�de�inflatie�voor�alle�zittende�huurders�en�het�schrappen�van�alle�investeringen�in�nieuwbouw�en�renovatie.�Dat�gaat�heel�veel�bouwvakkers�die�nu�werk�hebben,�hun�baan�kosten!�Het�leidt
volgens�Ortec�ook�tot�een�snel�verslechterende�financiële
situatie,�waardoor�steeds�meer�corporaties�een�beroep
zullen�moeten�doen�op�de�solidariteit�van�hun�collega's
om�niet�failliet�te�gaan.�Daardoor�komen�ook�de�corporaties�die�nu�nog�kerngezond�zijn�in�de�problemen.�De�andere�analyses�van�het�Centraal�Fonds�Volkshuisvesting�en
het�Waarborgfonds�Sociale�Woningbouw�bevestigen�dit
beeld.
Op�dit�moment�rekent�Ortec�de�effecten�door�van�het
Asakkoord.�Je�hoeft�geen�groot�econoom�te�zijn�om�te
zien�dat�de�verlaging�van�2�naar�1,7�miljard�geen�essen-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

tiële�verandering�in�de�conclusies�zal�opleveren.�Het�belangrijkste�verschil�is�dat�de�snelle�dood�door�de�kogel
vervangen�wordt�door�de�lange�lijdensweg�van�de�uithongering.�Logisch�dat�de�Partij�van�de�Arbeid�en�de�VVD�en
hun�aanhangwagens�er�geen�enkele�behoefte�aan�hebben�om�dit�soort�analyses�af�te�wachten.�Wat�een�aanfluiting�uit�het�oogpunt�van�zorgvuldige�wetgeving!�Wat�een
droevig�staaltje�achterkamertjespolitiek!�Wat�een�schoolvoorbeeld�van�politiek�opportunisme�van�partijen�die�vorige�week�nog�zeiden:�je�kan�de�huurverhogingswet�niet
los�zien�van�de�totale�aanpak�van�de�woningmarkt.�Die�totaalaanpak�moet�wel�onafhankelijk�doorgerekend�worden
voor�de�Kamer�er�ja�of�nee�tegen�kan�zeggen.
Wat�een�aanslag�op�het�voortbestaan�van�de�woningcorporaties�als�sociale�verhuurders!�De�verworvenheid
van�100�jaar�vooruitgang�met�de�inzet�van�vele�bevlogen
volkshuisvesters�van�alle�mogelijke�levensovertuigingen
wordt�bij�het�oud�vuil�gezet.�Wat�een�meten�met�twee�maten!�De�huurders�mogen�het�grootste�deel�van�de�rekening�van�de�crisis�in�de�overheidsfinanciën�betalen.�Zij
verdienen�gemiddeld�de�helft�van�wat�een�eigenwoningbezitter�verdient.�Met�dank�aan�VVD�en�Partij�van�de�Arbeid,�en�nu�ook�D66,�ChristenUnie�en�SGP. Dit�geldt�trouwens�voor�zowel�huurders�van�de�woningcorporaties�als
huurders�in�de�particuliere�voorraad.�De�huisbazen�van
de�laatsten�hebben�nog�minder�scrupules�dan�de�woningcorporaties�om�de�geboden�extra�ruimte�voor�huurverhogingen�tot�de�bodem�te�benutten.�De�huren�worden�onbetaalbaar.�Bovendien�wordt�het�makkelijker�om�corporatiewoningen�te�verkopen.�Dit�betekent:�minder�sociale�huurhuizen�en�hogere�huren.�Wat�een�hypocrisie!
Dit�wetsvoorstel�is�gemotiveerd�met�het�"enorme�probleem"�van�het�scheefwonen.�"Enorm"�volgens�de�minister�voor�Wonen�en�de�fracties�van�VVD�en�D66.�De�minister�heeft�tot�vier�keer�toe�geweigerd�om�antwoord�te�geven�op�de�vraag�van�de�SP-fractie�wat�nu�precies�het�aandeel�van�het�inkomen�is�dat�je�moet�betalen�aan�huur,�wil
er�sprake�zijn�van�scheefwonen.�Ik�snap�heel�goed�dat�hij
dat�niet�wil.�Dan�zou�namelijk�blijken�dat�het�probleem
van�de�"goedkope�scheefwoners",�mensen�die�een�heel
laag�aandeel�van�het�inkomen�aan�huur�betalen,�heel�beperkt�is.�Aan�de�andere�kant�zou�blijken�dat�het�probleem
van�de�"dure�scheefwoners",�mensen�die�een�onverantwoord�hoog�aandeel�van�hun�inkomen�kwijt�zijn�aan�huur,
veel�groter�is.�Dat�laatste�probleem�is�door�de�minister,
door�de�VVD�en�opmerkelijke�genoeg�ook�door�de�Partij
van�de�Arbeid�stelselmatig�onder�het�tapijt�geveegd.�Sterker�nog,�veel�mensen�die�nu�al�een�te�groot�aandeel�van
hun�inkomen�aan�huur�kwijt�zijn,�krijgen�er�straks�nog�een
extra�huurverhoging�bovenop.�Nogmaals,�wat�een�hypocrisie!
Dit�wetsvoorstel�is�ook�gemotiveerd�met�het�argument
dat�het�een�bijdrage�levert�aan�het�vullen�van�de�lege
staatskas.�Een�deel�van�die�bijdrage�is�nu�in�beton�gegoten.�De�verhuurders,�met�name�de�corporaties,�zullen
en�moeten�structureel�1,7�miljard�per�jaar�in�de�staatskas�storten.�Wat�niet�op�papier�staat,�is�wat�het�wetsvoorstel�de�staat�gaat�kosten.�Voor�iedere�huurder�die�zijn�woning�koopt,�is�de�staat�jaarlijks�€ 1.300�extra�kwijt.�Want
al�gaan�de�huren�fors�omhoog,�de�hypotheekrenteaftrek
blijft�goeddeels�intact;�dat�heeft�de�minister�in�een�onbewaakt�moment�toegegeven.�Stel�dat�100.000�huurders,
ongeveer�12,5%�van�de�huurders�die�volgens�de�minister
scheefwonen,�hun�huurwoning�kopen.�Dan�is�er�sprake
van�een�structurele�extra�nettokostenpost�van�130�miljoen

13 februari 2013
TK�52

52-7-8

Paulus�Jansen
euro�voor�het�Rijk,�die�je�moet�aftrekken�van�de�opbrengst
van�de�verhuurderheffing.
Wat�een�droefenis�voor�iedereen�die�zijn�brood�verdient
in�de�bouw.�Vanmorgen�klopten�enkele�fractievoorzitters
zich�in�Nieuwspoort�op�de�borst:�ze�hadden�de�bouw�gered.�Het�overzichtje�van�de�extra�rijksmiddelen�voor�de
investeringen�telt�op�tot�rond�250�miljoen�per�jaar�voor
de�komende�jaren.�Een�belangrijk�deel�van�de�maatregelen�wordt�zelfs�maar�voor�één�jaar�gefinancierd.�Zo�los
je�geen�problemen�op.�De�verhuurderheffing�en�de�daaraan�gekoppelde�huurverhogingen�zijn�namelijk�structureel:�ze�komen�tot�in�lengte�van�jaren�terug.�In�2014�is�de
opgehaalde�heffing�bij�de�corporaties�al�bijna�vijf�keer�zo
groot�als�de�investeringsimpuls�van�250�miljoen.�Corporaties�kunnen�voor�iedere�euro�eigen�vermogen�€ 5�investeren.�De�simpele�conclusie�is�dan�ook�dat�er�in�2014�geen
sprake�is�van�extra�investeringen,�maar�juist�van�het�wegvallen�van�investeringen�in�de�orde�van�grootte�van�4�tot
5�miljard�euro�in�de�bouw�en�de�installatiebranche.�Nu
al�vliegen�dagelijks�50�bouwvakkers�de�straat�op.�Dat�zal
met�dank�aan�de�Aspartijen�alleen�maar�toenemen.
Ik�had�gisteren�een�spreektekst�gemaakt�waarin�ik�inging�op�de�kromme�redeneringen�van�de�minister�in�zijn
beoordeling�van�de�elf�SP-amendementen.�Daarin�wees
ik�erop�dat�drie�kwart�van�de�schriftelijke�beantwoording
naar�aanleiding�van�de�eerste�termijn�van�de�SP�identiek
was�aan�de�teksten�uit�de�nota�naar�aanleiding�van�het
verslag.�De�brave�ambtenaren�van�de�minister�hebben�gewoon�Control-C�gebruikt.�Waarschijnlijk�onder�het�motto:
wat�doet�het�ertoe,�een�Kamermeerderheid�gaat�toch�wel
akkoord.�Soms�was�de�afwijzing�van�een�amendement
niet�eens�onderbouwd.�Wat�dit�te�maken�heeft�met�het
serieus�nemen�van�de�volksvertegenwoordiging?�Ik�zou
het�niet�weten.�Het�heeft�weinig�zin�meer�om�mijn�teksten
als�mosterd�na�de�maaltijd�uit�te�spreken.�Ik�heb�hier�nog
slechts�enkele�resterende�vragen.�Wat�betekent�de�gang
van�zaken�voor�de�huurverhoging�van�1 juli�aanstaande?
De�fatale�datum�van�1 maart,�die�steeds�is�genoemd�door
de�minister�en�die�noodzakelijk�is�om�de�verhuurders�te
tijd�te�geven�om�alles�voor�de�nieuwe�huurregels�te�regelen,�wordt�niet�gehaald.�Wat�de�SP-fractie�betreft�is�de
conclusie�dat�deze�regeling�niet�meer�op�1 juli�kan�ingaan.
Wij�zouden�graag�in�de�gelegenheid�worden�gesteld
om�onze�amendementen�aan�te�passen�aan�de�nota�van
wijziging.�Die�is�om�half�twee�vanmiddag�bij�de�Kamer
binnengekomen.�Men�zal�begrijpen�dat�ik�daar�nog�geen
seconde�naar�heb�kunnen�kijken.�Om�die�reden�verzoek�ik
de�voorzitter�om�de�stemmingen�over�het�wetsvoorstel�en
de�amendementen�na�het�reces�te�plannen.
De�woordvoerders�van�D66,�ChristenUnie�en�SGP�hamerden�vorige�week�nog�op�het�belang�van�de�integrale
behandeling�van�de�voorstellen�voor�de�huurverhoging,
de�verhuurderheffing�en�de�rest�van�het�huurpakket.�Bovendien�zou�dit�moeten�worden�doorgerekend.�Daarvan
kan�nu�geen�sprake�meer�zijn,�omdat�door�deze�partijen,
en�uiteraard�door�de�VVD�en�de�Partij�van�de�Arbeid,�al
conclusies�zijn�getrokken�voordat�de�beloofde�doorrekening�door�het�Centraal�Fonds�gereed�is.�Deze�partijen�nemen�daarmee�een�zware�verantwoordelijkheid�op�hun
schouders.�De�grijze�rekenmeesters�van�VVD,�Partij�van
de�Arbeid,�D66,�ChristenUnie�en�SGP�helpen�de�sociale
huursector�om�zeep.�De�inspanningen�van�generaties�bevlogen�sociaaldemocraten,�socialisten,�katholieken,�christenen�en�ook�een�aantal�echte�liberalen,�worden�tot�de
grond�toe�afgebroken.�In�plaats�van�een�feestje�te�vieren,
is�grote�schaamte�op�zijn�plaats.�Wat�de�SP�betreft�ver-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

dient�het�Aswoensdagakkoord�een�prominente�plaats�op
de�mestvaalt�van�de�geschiedenis.
(geroffel�op�de�bankjes)

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ja,�de�doorstroming�op�de�woningmarkt�heeft
een�impuls�nodig.�En�ja,�scheefwonen�moet�worden�aangepakt.�Dus�ja,�de�urgentie�voor�het�woonakkoord�is�er.
Een�woonakkoord�had�er�linksom�of�rechtsom�moeten
komen.�Het�is�een�gemiste�kans�dat�het�rechtsom�is�gebeurd.�VVD-minister�Blok�heeft�niet�gekozen�voor�het�socialere�en�groenere�alternatief.�Dat�is�jammer,�want�het�alternatief�van�progressieve�samenwerking�was�voorhanden.�Er�had�een�akkoord�kunnen�liggen�dat�de�mensen
met�de�laagste�inkomens�wel�ontziet.�Een�akkoord�met
grote�ambities�voor�energiebesparing�en�een�akkoord�dat
niet�bang�is�om�ook�hervormingen�door�te�voeren�op�de
koopmarkt.
Voor�de�minister�was�de�datum�van�1 maart�heilig;�dan
moest�dit�voorstel�door�de�Tweede�en�Eerste�Kamer�heen
zijn.�Inmiddels�weten�wij�dat�dit�sowieso�niet�gaat�lukken.
Dat�biedt�de�kans�om�het�debat�zorgvuldig�te�voeren.�Met
een�gat�van�tussen�200�en�300�miljoen�per�jaar�staat�dit
kabinet,�evenals�mogelijk�de�drie�nieuwe�gedoogpartners,
immers�voor�een�nieuwe�uitdaging.�Ook�nu�is�de�vraag
of�dit�gat�linksom�of�rechtsom�wordt�opgevuld.�Linksom
kan�het�hier�en�nu,�door,�als�je�het�al�via�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging�zou�willen�doen,�bijvoorbeeld
meer�te�vragen�van�mensen�met�hoge�inkomens�die�in
een�sociale�huurwoning�wonen.�Het�is�merkwaardig�dat
het�nieuwe�akkoord�een�grotere�verbetering�is�voor�de
hogere�inkomens�dan�voor�de�middeninkomens.�Het�is
een�gemiste�kans�dat�de�lage�inkomens�niet�worden�ontzien.�Ik�wil�allereerst�van�de�minister�weten�of,�en�zo�ja,
hoeveel�de�lagere�inkomens�er�netto�op�achteruitgaan,
rekening�houdend�met�de�voorstellen�voor�de�huurtoeslag.�Is�de�minister�bereid,�als�het�dan�toch�via�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging�moet,�om�deze�in�elk�geval�inkomensafhankelijker�te�maken?�Daarnaast�wil�ik�een
onderbouwing�zien�van�de�ingeschatte�effecten�voor�de
doorstroming,�waarbij�de�nieuwe�plannen�naast�de�oude
worden�gelegd.�Het�zijn�toch�de�mensen�met�hoge�inkomens�die�door�middel�van�een�huurverhoging�voor�doorstroming�en�het�tegengaan�van�scheefwonen�moeten�zorgen?�Als�je�die�redenering�volgt,�zou�dit�moeten�betekenen�dat�het�effect�van�het�verzachten�van�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�voor�hogere�inkomens�is,�dat
de�doorstroming�minder�op�gang�komt.�Daarom�dien�ik
de�volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�doorstroming�op�de�woningmarkt
volgens�het�kabinet�wordt�bevorderd�als�mensen�met�hogere�inkomens�meer�huur�moeten�betalen�voor�hun�huis
in�de�sociale�woningbouw;

13 februari 2013
TK�52

52-7-9

Voortman
constaterende�dat�de�hogere�inkomens�in�het�nieuwe�akkoord�minder�huurverhoging�hoeven�te�betalen�ten�opzichte�van�de�eerdere�plannen�van�het�kabinet;
verzoekt�de�regering,�met�een�onderbouwing�te�komen
van�de�ingeschatte�effecten�voor�de�doorstroming�op�de
woningmarkt�waarbij�het�nieuwe�woonakkoord�naast�de
eerdere�regeringsplannen�wordt�gelegd,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Voortman.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�44�(33330).

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�kan�ook�linksom�door�de�hypotheekrenteaftrek�verder
te�beperken.�In�plaats�daarvan�wordt�het�gat�nu�niet�opgevuld,�een�blanco�cheque�dus.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�wilde�even�wachten�tot�mevrouw�Voortman�van�het
thema�huur�afstapte.�Ik�geloof�dat�ze�nu�doorgaat�naar
koop.�Zij�dient�er�geen�motie�over�in,�maar�begrijp�ik�het
goed�dat�GroenLinks�voorstelt�om�voor�mensen�die�een
inkomen�van�meer�dan�€ 43.000�verdienen,�terug�te�gaan
naar�de�6,5%�waar�vorige�week�over�werd�gesproken?�En
gaat�zij�daar�een�motie�over�indienen?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Mijn�vraag�was�de�volgende.�Als�je�het�al�op�deze�manier
zou�willen�doen,�waarom�kies�je�er�dan�niet�voor�om�het
inkomensafhankelijk�te�maken?�Waarom�kies�je�dan�voor
een�verzachting�voor�de�hogere�huurverhogingen�en�voor
de�laagste�inkomens�onder�de�€ 33.000�juist�niet?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Vragen�stellen�kunnen�we�allemaal,�maar�op�een�gegeven�moment�moeten�er�in�tweede�termijn�ook�een
paar�keuzes�worden�gemaakt.�Ik�wijs�erop�dat�mevrouw
Voortman�de�groep�tussen�€ 33.000�en�€ 43.000�overslaat.
Die�groep�gaat�ook�0,5%�naar�beneden.�Daarmee�wordt
dat�gat�ook�weer�groter.�Mijn�vraag�is�dus�nogmaals:�krijgen�wij�straks�een�voorstel�van�GroenLinks�waarin�mevrouw�Voortman�ervoor�pleit�om�de�huurverhoging�terug�te�brengen�naar�6,5%�of�naar�de�5%�uit�het�Kunduzakkoord,�waar�de�handtekening�van�GroenLinks�onder
stond?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ten�eerste�stond�onze�handtekening�niet�onder�die�5%.
Het�ging�om�een�voorstel�van�1%�tussen�de�€ 33.000�en
de�€ 43.000,�onder�voorbehoud�van�het�advies�van�het
College�bescherming�persoonsgegevens.�We�weten�inmiddels�dat�het�CBP�daarover�negatief�geadviseerd�heeft.
Wat�het�voorstel�van�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging�betreft:�de�hoogste�inkomens�gaan�ten�opzichte
van�het�vorige�voorstel�2,5%�minder�huurverhoging�betalen,�de�middeninkomens�1%�minder�huurverhoging�en
bij�de�laagste�inkomens�zie�ik�geen�enkele�verbetering.
Dan�is�dus�de�vraag:�waarom�zou�je�het,�als�je�dat�dan
toch�doet,�niet�op�deze�manier�doen?�Nu�vraagt�de�heer
Monasch�mij�of�GroenLinks�hier�een�voorstel�voor�gaat

Tweede�Kamer

Huurprijzen

indienen.�Misschien�moet�ik�aan�de�Partij�van�de�Arbeid
vragen�of�zij�dat�zou�doen.�Dan�zou�je�immers�echt�een�inkomensafhankelijk�voorstel�doen.�Mijn�vraag�was�alleen:
als�je�het�al�op�deze�manier�doet,�als�je�al�principieel�kiest
voor�dit�systeem�van�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging,�waarom�dan�niet�op�een�meer�solidaire�manier?
Ik�zal�de�heer�Monasch�straks�vragen�of�de�PvdA�een�motie�in�die�trant�zou�ondersteunen,�als�ik�die�zou�indienen.
Daarnaast�kan�het�linksom�door�de�hypotheekrenteaftrek�verder�te�beperken.�Minister�Blok�gaf�aan�dat�het
gat�dat�er�nu�is,�een�probleem�is�voor�het�hele�kabinet.
Ik�vrees�dat�dit�weer�betekent�dat�de�PvdA�nageeft�en�de
VVD�neemt.�Waar�wil�de�minister�dat�het�kabinet�extra
in�gaat�snijden?�De�zorg?�De�sociale�werkplaatsen?�Het
openbaar�vervoer?�Ik�roep�de�minister�op�om�eerst�te�kijken�naar�de�koopmarkt.�Zo�kom�je�op�een�integrale�visie
voor�de�woningmarkt.�Wat�nu�op�tafel�ligt,�is�geen�woningmarktakkoord,�maar�vooral�een�huurmarktakkoord.
Het�is�onbegrijpelijk�dat�het�heilige�huisje�van�de�hypotheekrenteaftrek�in�stand�blijft�en�mensen�tegelijkertijd
gestimuleerd�worden�om�in�zee�te�gaan�met�Frisia-financieringsconstructies:�koop�nu,�betaal�later.�Dat�is�onverantwoord.�Ik�herinner�de�minister�graag�aan�de�vrij�recente�uitspraak�van�de�minister�van�Financiën�over�soepelere�hypotheekregels.�Ik�citeer:�ik�geef�u�op�een�briefje�dat
als�de�begrotingscommissaris�dat�hoort,�hij�zegt:�Nederland�stelt�de�aanpak�van�zijn�onevenwichtigheden�weer
uit.�Graag�hoor�ik�daarop�een�reactie.
Het�lijkt�moedig�van�de�gedoogpartijen�dat�zij�een
handtekening�hebben�gezet�onder�dit�akkoord,�maar�het
is�waaghalzerij.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Die�opmerking�van�de�minister�van�Financiën�en�de�kritiek�vanuit�Europa�heeft�betrekking�op�het�feit�dat�wij�als
overheid�niet�het�maken�van�schulden�fiscaal�moeten�stimuleren.�Het�is�precies�de�kern�van�dit�voorstel�dat�we�dit
fiscaal�niet�meer�opdrijven.�Slaat�uw�opmerking�niet�gewoon�op�een�voorstel�dat�hier�helemaal�niet�op�tafel�ligt?
De�waarschuwing�van�de�minister�van�Financiën�ziet�u
ook�terug�in�dit�voorstel.�Wat�we�hier�doen,�is�zeggen:�als
u�wat�meer�op�onderpand�wilt�lenen,�dan�kan�dat,�maar
het�wordt�niet�meer�fiscaal�aangedreven.�Onderschrijft
mevrouw�Voortman�die�visie?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Nee,�voorzitter.�Dit�komt�uit�een�bericht�op�www.nu.nl
over�soepelere�hypotheekregels.�Daar�gaat�dit�voorstel
wel�degelijk�over.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�wist�niet�dat�www.nu.nl�nu�opeens�het�programma�bepaalt�of�meebepaalt�van�GroenLinks,�maar�mijn�waardering�voor�die�nieuwssite.�De�minister�van�Financiën�zei
dat�Nederland�geen�regelingen�moet�maken�die�het�fiscaal�stimuleren�om�schulden�te�maken,�dat�we�daar�iets
aan�moeten�doen.�Deze�regeling�stimuleert�het�maken
van�schulden�helemaal�niet�via�de�fiscus.�Dan�slaat�mevrouw�Voortman�de�plank�toch�mis�met�haar�opmerking?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Nee,�dat�is�niet�het�geval,�want�deze�regeling�doet�dat�wel
degelijk.�Je�krijgt�immers�langer�de�tijd�om�af�te�lossen.
Je�hoeft�niet�helemaal�af�te�lossen.�Dit�is�wel�degelijk�een
versoepeling�van�de�hypotheekregels.

13 februari 2013
TK�52

52-7-10

Voortman
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Realiseert�mevrouw�Voortman�zich�dat�wij�aan�de�aftrek
niets�versoepelen?�Dat�blijft�gewoon�het�huidige�regime.
Elk�huishouden�behoudt�de�prikkel�om�100%�af�te�lossen.
De�Europese�Commissie�gaat�kijken�naar�het�risico�voor
de�Staat,�maar�dat�risico�verandert�niet.�Voorts�zal�de�Europese�Commissie�kijken�of�de�schulden�in�totaal�niet�te
hoog�oplopen.�Nu�mag�men�maximaal�50%�van�de�schuld
overhouden.�In�reële�termen,�in�euro's�van�nu,�is�dat�maar
15%,�want�je�moet�het�verrekenen�met�de�inflatie�over�30
jaar.�Op�lange�termijn�zouden�wij�een�schuld�hebben�van
15%.�Mevrouw�Voortman�kan�mij�niet�wijsmaken�dat�de
Europese�Commissie�daarmee�een�probleem�heeft.�Als
dat�wel�het�geval�is,�kunnen�wij�de�Europese�Commissie
beter�opheffen,�want�dan�heeft�iedereen�een�probleem.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�gaat�erom�of�de�hypotheekregels,�zoals�die�in�het�regeerakkoord�stonden,�al�of�niet�worden�versoepeld.�Ik
vat�dit�op�als�een�versoepeling.�Volgens�mij�is�dat�een�belangrijk�punt�voor�de�SGP. Gefeliciteerd�dat�dit�in�het�akkoord�is�gekomen,�maar�het�is�een�versoepeling�die�wij
niet�wenselijk�vinden.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Dank�voor�het�compliment�en�voor�de�constatering�dat
het�een�versoepeling�is,�want�dat�is�zeer�wenselijk�voor
de�klant.�Ik�constateer�dat�mevrouw�Voortman�mijn�vraag
echter�niet�beantwoordt.�De�vraag�is�of�er�sprake�is�voor
een�risico�voor�de�Staat�als�het�gaat�om�de�financiering.
Ik�vind�dat�dit�niet�het�geval�is,�want�de�fiscale�regels�veranderen�niet.�Bestaat�het�risico�dat�de�totale�schuld�qua
hypotheek�te�hoog�oploopt?�Het�antwoord�is�nee,�want�in
reële�euro's�gaat�het�om�15%.�Ik�krijg�nog�graag�een�reactie�van�mevrouw�Voortman�of�dit�volgens�de�Europese�Commissie�een�risico�is.�Als�de�EC�dit�een�risico�zou
noemen,�dan�weet�ik�niet�wat�er�aan�de�hand�is,�maar�iets
heel�ernstigs.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Zoals�ik�het�voorstel�heb�gelezen,�betekent�het�wel�degelijk�dat�er�nog�steeds�sprake�is�van�onevenwichtigheden
en�niet�van�het�aanpakken�van�de�schuldenlast.�Ik�vraag
de�minister�hier�ook�op�in�te�gaan.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�laatste�woord�van�mevrouw�Voortman�tijdens�haar�inbreng�was�waaghalzerij.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Daar�wilde�ik�mee�doorgaan.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dan�lijkt�het�mij�goed�daar�direct�op�in�te�haken.�Waarom
noemt�mevrouw�Voortman�dit�waaghalzerij?�Samen�met
de�gedoogpartijen�wordt�er�door�middel�van�dit�woonakkoord�voor�gezorgd�dat�er�beweging�in�de�huurmarkt
komt,�dat�de�koopmarkt�weer�bereikbaar�wordt�voor�starters�en�dat�de�bouw�weer�wordt�gestimuleerd.�Getuigt�dat
niet�veel�meer�van�politiek�lef�dan�van�waaghalzerij?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�noem�dit�waaghalzerij,�omdat�deze�partijen�hun�handtekening�hebben�gezet�onder�een�trits�aan�maatregelen
waarvan�wij�nog�niet�weten�wat�een�en�ander�precies�betekent,�wat�het�kost�en�wat�de�effecten�voor�de�mensen

Tweede�Kamer

Huurprijzen

zijn.�Ik�heb�daar�in�mijn�bijdrage�vijf�voorbeelden�van.�Ik
loop�die�graag�langs.
Ten�eerste�komt�er�een�hardheidsclausule�voor�chronisch�zieken�en�gehandicapten.�Wat�moet�ik�mij�daarbij
voorstellen?�Betekent�dit�dat�het�amendement�van�collega�Jansen�en�mij�op�een�meerderheid�kan�rekenen?�Zo
neen,�dan�wil�ik�graag�de�toezegging�dat�de�Kamer�nog
komt�te�spreken�over�de�uitwerking�van�deze�maatregel.
Ten�tweede�komt�er�een�vereenvoudiging�van�het�woningwaarderingstelsel.�Hoe�dit�voorstel�er�uit�gaat�zien,�moet
nog�blijken�op�Prinsjesdag.�GroenLinks�wil�nu�al�wel�weten�of�de�door�ons�en�de�PvdA�gevreesde�Donnerpunten
weer�terugkomen.�Ten�derde�weten�wij�niet�of�de�doelstellingen�voor�energiebesparing�worden�gehaald.�Dat�zou
mijn�fractie�echt�een�gemiste�kans�vinden.�Hoe�gaat�de
minister�ervoor�zorgen�dat�de�markt�450�miljoen�gaat�investeren�in�energiebesparing?�Waarom�dan�niet�een�genereuzer�gebaar�van�de�minister�zelf?�Door�de�crisisheffing�voor�hoge�inkomens�te�verlengen,�is�er�meer�mogelijk.�Daarover�de�volgende�motie.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�energiebesparing�een�belangrijke�bijdrage�levert�aan�het�behalen�van�de�doelstellingen�voor
duurzame�energie;
overwegende�dat�woningisolatie�bijdraagt�aan�energiebesparing,�een�lagere�energierekening�voor�burgers�en
werkgelegenheid�in�de�bouw;
verzoekt�de�regering,�het�revolverend�energiebesparingfonds�te�verdubbelen�en�de�dekking�voor�dit�fonds�te�vinden�in�verlenging�van�de�tijdelijke�crisisheffing�voor�hogere�inkomens�boven�de�€ 150.000,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Voortman.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�45�(33330).

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�vierde�punt�betreft�de�huursombenadering,�want�dit
woonakkoord�is�beperkt�houdbaar.�Op�termijn�komt�er
een�huursombenadering.�Het�mooie�daarvan�is�dat�er
geen�privacyproblemen�meer�zijn.�We�weten�nu�niet�hoe
het�er�precies�uit�komt�te�zien.�Wat�ik�vooral�niet�begrijp,
is�dat�daar�niet�meteen�voor�is�gekozen.�Dit�systeem,�de
huursombenadering,�is�in�de�samenleving,�bij�de�corporaties�en�in�de�Eerste�Kamer�breed�gedragen.�Maar�met�dit
akkoord�moeten�corporaties�eerst�het�systeem�van�inkomensafhankelijke�huurverhoging�optuigen�om�over�twee
jaar�over�te�gaan�op�de�huursombenadering.�Waarom�wil
de�minister�het�niet�in�één�keer�goed�doen?�Vandaar�de
volgende�motie.

13 februari 2013
TK�52

52-7-11

Voortman
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�huursombenadering�scheefwonen
tegengaat,�privacygevoelig�is�en�corporaties�in�staat�stelt,
de�huur�af�te�stemmen�op�de�kwaliteit�van�de�woning;
overwegende�dat�de�huursombenadering�ten�opzichte
van�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�op�meer
draagvlak�kan�rekenen�onder�huurders�en�woningcorporaties;
verzoekt�de�regering,�voor�het�zomerreces�met�een�wetsvoorstel�te�komen�dat�uitgaat�van�de�huursombenadering,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Voortman.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�46�(33330).
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�denk�dat�de�motie�van�mevrouw�Voortman�eigenlijk
zelf�al�aangeeft�waarom�het�niet�direct�kan.�Mevrouw
Voortman�vraagt�om�een�wetsvoorstel�vóór�de�zomer.�Wij
spreken�over�een�huurverhoging�die�per�1 juli�moet�ingaan.�Hoe�rijmt�mevrouw�Voortman�haar�motie�met�haar
oproep�om�het�direct�te�laten�ingaan?

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Voorzitter.�Wij�zouden�de�huursombenadering�in�principe�meteen,�vandaag,�kunnen�invoeren.�Mijn�inschatting
is�dat�dit�niet�direct�op�een�meerderheid�kan�rekenen.�Als
mevrouw�Schouten�zegt�dat�zij�de�huursombenadering
ook�nu�wil�laten�ingaan,�dan�pas�ik�mijn�motie�natuurlijk
direct�aan.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Volgens�mij�legt�de�motie�van�mevrouw�Voortman�zelf
al�bloot�waar�het�probleem�zit.�Misschien�kan�mevrouw
Voortman�erkennen�dat�het�pure�winst�is�dat�de�huursombenadering�nu�wel�geregeld�is.�Haar�eigen�motie�tackelt
het�probleem�dat�zij�zelf�aankaart�ook�niet.�Immers,�voordat�wij�een�wetsvoorstel�behandeld�hebben,�zitten�wij�ook
in�2014,�en�dat�zijn�wij�even�ver.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�huursombenadering�kunnen�wij�al�invoeren.�Het�is�niet
zo�dat�dit�helemaal�niet�kan.�Als�wij�het�niet�doen,�is�dat
een�kwestie�van�onwil.�Ik�zal�mijn�motie�aanpassen�en
voorstellen�dat�er�zo�snel�mogelijk�een�wetsvoorstel�komt.
Ik�ben�erg�benieuwd�wat�de�ChristenUnie�daar�dan�mee
doet.�Immers,�ook�de�ChristenUnie�was�volgens�mij�voorstander�van�een�directe�invoering�van�de�huursombenadering.
Ten�slotte�is�niet�duidelijk�hoe�het�gat�tussen�de�hoge
verhuurderheffing�en�de�lagere�huuropbrengsten�vanaf�2013�wordt�gecompenseerd.�In�het�akkoord�wordt�dit

Tweede�Kamer

Huurprijzen

probleem�op�het�bordje�van�de�corporaties�geschoven.
Dat�betekent�dat�ze�niet�in�staat�zijn�om�te�investeren�in
nieuwbouw�en�renovatie�van�de�bestaande�woonvoorraad.�Kortom,�geen�impuls�voor�de�bouwsector�in�de�sociale�woningbouw.�Ik�citeer�de�heer�Verhoeven:�"De�verhuurderheffing�hangt�nog�steeds�als�een�donkere�wolk
boven�de�minister,�boven�het�kabinet,�boven�de�huurders,
boven�de�woningcorporaties,�boven�de�bouwsector�en
boven�de�economie."�Ik�voeg�hieraan�toe:�met�het�nieuwe�akkoord�hangt�de�verhuurderheffing�nu�ook�boven�de
hoofden�van�de�drie�nieuwe�gedoogpartners.
Ik�rond�af.�Het�vorige�voorstel�wilde�de�minister�overhaast�door�de�Kamer�drukken.�Het�woonakkoord�dat�er
nu�ligt�is�weliswaar�beter,�maar�ook�een�resultaat�van�een
overhaaste�onderhandeling.�Ik�zei�het�al,�het�is�beperkt
houdbaar�en�niet�alle�kansen�die�voor�het�oprapen�lagen,
zijn�benut.�Ik�liet�al�zien�dat�er�veel�open�eindjes�zijn�en
dat�onderbouwingen�en�mogelijke�effecten�volstrekt�onbekend�zijn.�Ik�herhaal�dan�ook�mij�oproep�van�vorige
week.�Ik�vraag�aan�het�kabinet�en�aan�de�nieuwe�gedoogpartners�om,�nu�de�datum�van�1 maart�niet�haalbaar�is,
de�kans�te�grijpen�om�te�komen�tot�een�samenhangend
woonakkoord�voor�de�huur-�en�de�koopsector�voor�de
langere�termijn,�een�akkoord�dat�geen�gat�in�de�rijksbegroting�slaat�en�waarmee�de�doorstroming�wel�op�gang
komt.�Dan�pak�je�in�één�keer�alle�problemen�aan�en�heb�je
in�één�keer�een�voorstel�dat�op�draagvlak�in�beide�Kamers
en�in�de�samenleving�kan�rekenen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Mevrouw�Voortman�had�een�heleboel�klachten�en�opmerkingen�over�het�akkoord.�In�haar�conclusie�gaf�zij�het�echter�zelf�al�aan:�dit�woonakkoord�is�beter�dan�wat�er�was,
beter�dan�het�regeerakkoord�dus.�Wil�mevrouw�Voortman
nog�eens�bevestigen�dat�dit�in�ieder�geval�een�stap�in�de
goede�richting�is,�dat�het�een�verbetering�is�van�de�situatie�waarin�wij�een�paar�dagen�geleden�zaten?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�is�inderdaad�een�verbetering�ten�opzichte�van�het�regeerakkoord.�Maar�zoals�ik�aangaf,�zijn�niet�alle�kansen
benut�en�het�zorgt�bovendien�voor�nieuwe�onduidelijkheden.�Maar�inderdaad,�het�is�beter�dan�wat�er�lag.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�is�ruiterlijk�van�mevrouw�Voortman�dat�zij�toegeeft
dat�het�woonakkoord�dat�vanochtend�bekend�gemaakt�is,
beter�is�dan�het�akkoord�dat�er�lag.�Mevrouw�Voortman
zegt�dat�het�beter�had�gekund�en�dat�niet�alle�kansen�zijn
benut.�Is�zij�bereid�om�in�de�toekomst�mee�te�helpen,�mee
te�denken�en�mee�te�doen�om�die�kansen�te�benutten�op
de�woningmarkt�en�misschien�ook�wel�op�andere�terreinen?�Is�mevrouw�Voortman�er�dan�wél�bij?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Sterker�nog,�ik�heb�vorige�week�aangeboden�om�het�gesprek�aan�te�gaan.�Ik�deed�dat�zowel�in�het�debat�als�in
een-op-eengesprekken.�De�bereidheid�was�er�dus�en�is�er
ook�nu�nog�steeds.

De�heer�Fritsma�(PVV):
Voorzitter.�Nu�VVD,�PvdA,�ChristenUnie,�D66�en�SGP�weer
uit�de�achterkamertjes�tevoorschijn�zijn�gekropen,�wordt
er�op�deze�achternamiddag�nog�even�een�tekstbehan-

13 februari 2013
TK�52

52-7-12

Fritsma
deling�c.q.�woningmarktakkoord�doorgejast.�De�inkt�van
de�nota�van�wijziging�is�nog�niet�eens�droog.�Financiële
doorrekeningen�of�het�in�kaart�brengen�van�de�gevolgen
voor�de�burger:�het�doet�er�niet�eens�toe.�De�vijf�partijen�die�deze�zaak�hebben�beklonken,�vinden�het�geen�enkel�probleem�om�alle�gebruikelijke�informatie�dit�keer�gewoon�achterwege�te�laten.�Kamerleden�krijgen�daarmee
in�feite�nauwelijks�de�kans�om�hun�controlerende�taak�uit
te�oefenen.�De�PVV�vindt�dit�een�schoffering,�niet�alleen
van�een�deel�van�de�Kamer�maar�ook�van�de�vele�burgers
over�wier�hoofden�deze�rare�haastbeslissingen�genomen
zijn.
Maar�goed,�we�ronden�nu�een�debat�af,�en�één�ding
is�duidelijk:�dit�is�het�kabinet�van�de�lastenverzwaring.�In
dit�geval�worden�de�woonlasten�verhoogd;�meer�dan�2
miljoen�huishoudens�moeten�opdraaien�voor�forse�huurverhogingen�terwijl�zij�het�geld�in�deze�tijden�van�crisis
natuurlijk�niet�kunnen�missen.�Hier�doet�het�nieuwe�woningmarktakkoord�helemaal�niets�aan�af,�dat�akkoord
dat�het�kabinet�en�drie�oppositiepartijen�met�elkaar�hebben�gesloten.�Al�kun�je�van�"oppositie"�eigenlijk�al�niet
meer�spreken�als�je�zo�ruggengraatloos�bij�het�kabinet�op
schoot�kruipt.
Aan�de�kern�van�de�forse�huurverhogingen�en�de�kern
van�de�aantasting�van�de�hypotheekrenteaftrek�is�helemaal�niets�veranderd.�Er�is�alleen�een�heel�klein�doekje
voor�het�bloeden�verstrekt�waar�de�burger�gewoon�niets
mee�opschiet.�De�oppositiepartijen�hadden�er�natuurlijk
voor�moeten�zorgen�de�huurverhogingen�helemaal�te
blokkeren,�maar�hebben�dat�niet�gedaan.�Op�het�laatste
moment�hebben�we,�na�een�gênant�potje�paniekvoetbal
van�een�aantal�zeer�beperkte�spelers,�een�chaotische�verandering�van�het�regeerakkoord�opgediend�gekregen.�Een
verandering,�nogmaals,�die�niets�waard�is.
Maar�goed.�Als�we�teruggaan�naar�de�inhoud�van�de
wet,�is�er�voor�de�PVV�maar�één�conclusie:�die�huurverhogingen�zijn�asociaal�en�ook�onnodig.�Als�je�de�juiste�keuzes�maakt,�hoef�je�deze�aanslag�op�de�koopkracht�van�de
burger�helemaal�niet�te�plegen.�Daarom�dien�ik�de�volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�Nederland�te�kampen�heeft�met�een
diepe�economische�crisis;
overwegende�dat�het�van�belang�is�dat�de�koopkracht�van
de�Nederlandse�burger�zo�veel�mogelijk�op�peil�blijft;
overwegende�dat�de�extra�huurverhoging�van�deze�regering�veel�mensen�treft,�die�daardoor�veel�minder�te�besteden�hebben�of�moeten�verhuizen;
overwegende�dat�het�daarnaast�onredelijk�is�om�ineens
meer�geld�te�vragen�voor�hetzelfde�huurhuis�wanneer�het
gezinsinkomen�boven�een�bepaalde�grens�komt;
verzoekt�de�regering,�af�te�zien�van�alle�huurverhogingen
bovenop�de�inflatie,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Fritsma.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�47�(33330).

De�heer�Fritsma�(PVV):
Ik�kan�het�hierbij�laten,�voorzitter.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�We�spreken�nu�verder�over�de�wet�die�het
scheefhuren�aanpakt.�Zoals�ik�al�zei�in�de�eerste�termijn,
steunde�mijn�fractie�de�gedachte�hierachter.�Na�onze�betrokkenheid�bij�de�totale�woningmarktaanpak�zoals�die
vanochtend�is�gepresenteerd,�zijn�wij�ook�positief�over�de
uitkomst,�inclusief�deze�wet.�We�hebben�dit�gedaan�met
de�ChristenUnie�en�de�SGP�en�natuurlijk�met�de�twee�coalitiepartijen.�Dit�is�een�gelegenheidscoalitie,�puur�voor�de
woningmarkt,�maar�ook�een�gelegenheidscoalitie�die�duidelijk�laat�zien�dat�het�minderheidskabinet�–�want�we�hebben�hier�gewoon�een�minderheidskabinet�–�de�oppositiesteun�hard�nodig�heeft.
In�dit�debat�wil�ik�in�mijn�inbreng�in�tweede�termijn
toch�kort�ingaan�op�de�hele�woningmarkt,�mede�vanwege
de�samenhang�die�steeds�door�de�verschillende�woordvoerders�naar�voren�is�gebracht.�De�woningmarkt�zit�momenteel�op�slot.�Welk�cijfer�over�de�woningmarkt�je�er
ook�bij�pakt,�het�spreekt�boekdelen.�Het�aantal�woningverkopen�is�afgenomen,�de�prijzen�gaan�omlaag,�de�verkoop�van�nieuwbouwwoningen�is�ingezakt,�makelaars
en�bouwbedrijven�gaan�failliet,�starters�kunnen�bijna
geen�huis�kopen�en�potentiële�doorstromers�krijgen�een
restschuld.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Verhoeven�maakt�zich�druk�om�de�integraliteit.
Dat�deed�hij�vorige�week�ook�al,�dus�in�zoverre�is�hij�consistent.�Er�staat�mij�echter�bij�dat�de�heer�Verhoeven�vorige�week�zei�dat�het�bijzonder�jammer�is�dat�wij�de�brief
van�1 maart�en�de�onderbouwing�van�het�Centraal�Fonds
Volkshuisvesting�over�de�integrale�effecten�van�het�hele
huurverhaal�niet�in�een�keer�kunnen�behandelen.�Wat�is
er�sinds�vorige�week�veranderd?
De�heer�Verhoeven�(D66):
De�heer�Jansen�vraagt�wat�er�veranderd�is.�Nu�ligt�er�een
pakket�dat�over�de�totale�woningmarkt�gaat.�Toen�wij�vorige�week�donderdag�met�elkaar�spraken,�had�de�minister�aangekondigd�dat�er�voor�1 maart�een�brief�zou�komen�over�de�verhuurderheffing�en�over�de�manier�waarop�wij�het�woningwaarderingssysteem�gaan�invullen,�via
de�WOZ-waarde�of�op�een�andere�manier.�Die�zaken�zijn
nu�ingevuld�op�een�integrale�manier�door�het�pakket�dat
vanochtend�is�gepresenteerd.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Het�is�echter�niet�doorgerekend.�Volgens�mij�heeft�de�fractie�van�D66�daar�altijd�op�gehamerd:�zorg�er�nu�voor�dat
er�eerst�een�onafhankelijke�doorrekening�van�de�effecten
is.�Zegt�de�fractie�van�D66�nu�bij�nader�inzien�dat�die�adviezen�het�"ronde�archief"�in�kunnen,�omdat�zij�niet�meer
ter�zake�doen?�Zegt�zij�nu�dat�er�een�deal�gesloten�is�en

13 februari 2013
TK�52

52-7-13

Verhoeven
dat�elk�onafhankelijk�advies�op�dit�punt�mosterd�na�de
maaltijd�is?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�lijkt�mij�geen�juiste�conclusie.�Toen�het�regeerakkoord
naar�buiten�kwam�met�daarin�een�combinatie�van�een
verhuurderheffing�en�een�huur�van�maximaal�4,5%�van
de�WOZ-waarde�–�destijds�heb�ik�het�een�giftige�cocktail
genoemd�–�hebben�wij�gezegd:�dat�is�geen�goed�systeem.
Dat�bleek�ook�uit�allerlei�berekeningen.�Op�basis�daarvan
is�er�toen�een�nieuwe�berekening�gekomen�en�heeft�de
minister�gezegd�zijn�plannen�te�zullen�aanpassen.�Op�basis�van�een�berekening�zijn�er�nu�dus�aangepaste�plannen.�Als�deze�worden�doorgerekend�en�als�uit�die�doorberekening�blijkt�dat�er�onvolkomenheden�zijn,�staan�wij
er�natuurlijk�altijd�voor�open�om�daarover�te�spreken.�Zo
werkt�het�volgens�mij�altijd,�in�redelijkheid.�Je�moet�altijd
nagaan�hoe�het�in�de�praktijk�uitpakt.
Intussen�krijgen�potentiële�doorstromers,�mensen�die
hun�huis�willen�verkopen�en�willen�verhuizen�naar�een
andere�woning,�een�restschuld�door�de�dalende�woningprijzen.�Zij�raken�op�die�manier�gevangen�in�hun�huis.
Ook�de�huursector�is�gestagneerd.�Scheefwoners�blokkeren�de�toegang�tot�sociale�huurhuizen,�huurhuizen�die�bedoeld�zijn�voor�de�mensen�die�deze�hard�nodig�hebben,
dus�de�lagere-inkomensgroepen.
Het�is�bekend�dat�D66�het�scheefhuren�graag�wil�aanpakken,�maar�de�scheefhuurders�hebben�weinig�keus,
want�vrije�huur�of�koop�is�voor�velen�van�hen�bijna�onhaalbaar�en�onbetaalbaar.�Ondanks�onze�omvangrijke�sociale�huursector�van�2,4�miljoen�corporatiehuizen�groeien�de�wachtlijsten.�Soms�staan�mensen�wel�meer�dan�tien
jaar�op�de�wachtlijst.�Tegelijkertijd�leggen�corporaties�allerlei�projecten�stil,�waardoor�er�niet�voldoende�nieuwe
woningen�worden�gebouwd�voor�de�grote�groepen�nieuwe�huishoudens,�kleinere�huishoudens,�die�als�gevolg
van�maatschappelijke�ontwikkelingen�op�zoek�zijn�naar
een�nieuwe�woning�in�de�komende�decennia.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�heb�het�bij�de�minister�vier�keer�vergeefs�geprobeerd,
dus�ik�probeer�het�gewoon�eens�bij�de�heer�Verhoeven.
Wat�zijn,�naar�de�mening�van�de�heer�Verhoeven,�scheefwoners,�in�termen�van�het�aandeel�van�het�netto-inkomen
dat�zij�uitgeven�aan�huur?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Wij�hebben�in�het�debat�van�afgelopen�donderdag�en�in
de�vorige�kabinetsperiode�met�de�vorige�SP-woordvoerder�op�het�terrein�van�wonen,�mevrouw�Karabulut,�heel
vaak�over�scheefhuren�gesproken.�De�SP�probeert�de�definitie�van�scheefwonen�steeds�centraal�te�stellen�in�de
discussie.�D66�heeft�altijd�gezegd:�kijk�naar�de�Nederlandse�woonsituatie.�Er�zijn�2,4�miljoen�corporatiehuizen.
Dat�is�een�enorm�aantal.�Het�is�relatief�gezien�zo�ongeveer�het�grootste�aantal�ter�wereld.�Toch�zijn�er�ellenlange
wachtlijsten.�Dan�moeten�er�in�die�huizen�mensen�wonen,
voor�wie�die�huizen�niet�bedoeld�zijn.�Dat�is�het�fenomeen
"scheefwonen".�De�definitie�van�scheefwonen�kan�iets
verschillen�per�gebied�en�per�huishouden.�Je�kunt�er�dus
niet�één�definitie�voor�geven.�Als�je�naar�het�totaalplaatje
kijkt,�wonen�heel�veel�mensen�met�een�gestegen�inkomen
nog�steeds�in�een�gesubsidieerde�woning.�De�mensen�die
echt�een�gesubsidieerde�woning�nodig�hebben,�kunnen
die�daardoor�niet�krijgen.�Dat�is�het�probleem�van�scheefwonen.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�constateer�dat�de�heer�Verhoeven�ook�gewoon�geen
antwoord�geeft.�Wat�dat�betreft�past�hij�erg�goed�bij
dit�kabinet.�Dat�is�bij�dezen�vastgesteld.�Ik�zal�de�heer
Verhoeven�een�klein�beetje�helpen�aan�de�hand�van�de
huurquote,�het�aandeel�van�het�inkomen�dat�mensen
aan�huur�uitgeven.�Die�quote�is�voor�mensen�met�huurtoeslag�27,8%.�Van�iedere�€ 100�die�zij�verdienen,�geven
zij�dus�€ 27,80�uit�aan�hun�huisbaas.�Dat�is�veel.�Voor�de
overige�huurders�–�dat�zijn�de�scheefwoners�van�de�heer
Verhoeven�–�is�de�gemiddelde�huurquote�21,4%.�Zij�geven
van�iedere�€ 100�dus�€ 21,40�uit�aan�de�huisbaas.�De�heer
Verhoeven�geeft�ter�vergelijking�het�percentage�erbij�van
de�uitgaven�van�eigenwoningbezitters�in�Nederland�aan
woonlasten.
De�voorzitter:
Het�is�woord�is�aan�de�heer�Verhoeven.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Volgens�mij�is�de�heer�Jansen�nog�bezig�met�het�opzoeken�van�een�getal.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�zoek�even�de�pagina.
De�voorzitter:
Pardon.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�eigenwoningbezitters�met�hypotheek�geven�van�iedere�€ 100�in�totaal�€ 18,10�uit�aan�woonlasten,�aan�de�nettowoonquote.�Dat�zijn�dus�de�hypotheekkosten.�De�mensen
zonder�hypotheekkosten�geven�2,1%�uit.�Wat�is�de�kruistocht�van�de�heer�Verhoeven�tegen�de�scheefhuurders
waard�als�je�dit�alles�afzet�tegen�de�woonquote�van�eigenwoningbezitters?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Wij�willen�het�scheefwonen�aanpakken.�Ik�zei�net�al�waarom�en�ik�zal�dit�niet�uitgebreid�herhalen.�Wij�weten�namelijk�dat�heel�veel�mensen�met�een�gestegen�inkomen
in�een�huis�wonen�dat�door�de�overheid�gesubsidieerd
wordt,�zodat�de�huur�lager�kan�zijn.�De�heer�Jansen�haalt
er�nu�een�andere�groep�bij,�namelijk�de�kopers.�Ik�ben�het
met�de�heer�Jansen�eens�dat�heel�veel�kopers�ontzettend
veel�kunnen�aftrekken�via�de�hypotheekrenteaftrek�en�dat
zij�daardoor�voordelen�hebben.�Daarom�heeft�mijn�partij�ook�altijd�gezegd�dat�er�op�dat�vlak�iets�moet�gebeuren.�Volgens�mijn�partij�moet�je�de�hypotheekrenteaftrek
ook�afbouwen,�zodat�enerzijds�de�prikkel�verdwijnt�om
heel�veel�schuld�op�te�bouwen�en�anderzijds�het�gat�tussen�huur�en�koop,�dat�in�dit�land�veel�te�groot�is,�kleiner
wordt.�Mijn�partij�heeft�altijd�een�integrale�aanpak�van�de
woningmarkt�voorgestaan�en�dus�niet�alleen�een�eenzijdige�aanpak�van�scheefhuren.�Wij�hebben�een�totaalverhaal�voor�de�woningmarkt,�waarbij�wij�dus�ook�werk�hebben�gemaakt�van�het�verlagen�van�de�voordelen�voor�de
kopers�via�het�afbouwen�van�de�hypotheekrenteaftrek.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�heer�Verhoeven�zegt�dat�hij�liever�de�hypotheekrenteaftrek�verder�had�willen�beperken.�Dit�akkoord�kent�nog
een�gat�van�300�miljoen.�In�maart�zal�bekeken�worden
hoe�dit�opgelost�moet�worden.�Waarom�is�er�niet�voor�het

13 februari 2013
TK�52

52-7-14

Verhoeven
verder�inperken�van�de�hypotheekrenteaftrek�gekozen�als
dekking�voor�dat�gat?
De�heer�Verhoeven�(D66):
In�ons�verkiezingsprogramma�staat�een�snellere�en�verdergaande�afbouw�van�de�hypotheekrenteaftrek�dan�in
het�regeerakkoord.�Uit�mijn�hoofd�zeg�ik�dat�in�ons�progamma�een�afbouw�van�1%�per�jaar�naar�30%�in�totaal
stond;�dus�in�22�jaar�van�52%�naar�30%.�Nu�gaat�de�hypotheekrenteaftrek�slechts�met�14%�omlaag�naar�38%�en�dat
in�de�dubbele�tijd,�dus�met�0,5%�per�jaar.�Dit�duurt�dus�28
jaar.�Dit�kabinet�bouwt�langzamer�en�minder�ver�af�dan
D66�had�gewild.�D66�is�als�oppositiepartij�gaan�onderhandelen�om�het�totale�woningmarktverhaal�te�verbeteren.
Dan�kun�je�een�heleboel�dingen�voor�elkaar�krijgen.�Ik�zal
daar�straks�kort�iets�over�zeggen.�Het�verder�of�sneller�afbouwen�van�de�hypotheekrenteaftrek�is�daarbij�echter�niet
aan�de�orde�geweest�en�ook�niet�haalbaar�gebleken.�Daarom�hebben�wij�voor�andere�oplossingen�gekozen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Als�er�in�maart�een�extra�bezuiniging�nodig�zou�zijn,�is
dan�het�inperken�van�de�hypotheekrenteaftrek�per�definitie�al�off�limits�of�kunnen�wij�die�dan�nog�wel�op�tafel�leggen?�De�woordvoerder�van�D66�zegt�dat�zijn�partij�de�hypotheekrenteaftrek�liever�verder�had�ingeperkt,�net�zoals
GroenLinks.�Dan�had�hij�er�wellicht�toch�beter�aan�gedaan
om�te�bezien�of�hij�hierover�met�GroenLinks�een�akkoord
had�kunnen�bereiken,�want�dan�was�de�koopmarkt�ook
aangepakt.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Je�kunt�erover�spreken�met�welke�partijen�wij�ook�nog
een�akkoord�hadden�kunnen�bereiken,�maar�dit�was�gewoon�een�proces�waarbij�uiteindelijk�de�ChristenUnie,�de
SGP�en�D66�met�de�minister�en�de�coalitiepartijen�hebben
gesproken�en�tot�een�akkoord�zijn�gekomen.�Dat�is�een�inhoudelijk�goed�akkoord.�Ik�weet�niet�of�dit�misschien�ook
met�andere�partijen�had�gekund.
Niks�is�off�limits.�Je�moet�het�altijd�met�een�open�blik
bekijken,�maar�één�ding�is�wel�duidelijk:�we�moeten�niet
eindeloos�aan�de�woningmarkt�blijven�sleutelen.�Na�de
plannen�van�het�eerste�kabinet-Rutte�en�het�regeerakkoord�hebben�we�nog�weer�aanpassingen�moeten�doen
voor�de�woningmarkt.�Ik�doel�op�de�knoppen�waarover
ik�in�de�eerste�termijn�sprak.�We�kunnen�die�knoppen�nu
eindelijk�in�de�juiste�stand�zetten,�om�langetermijnperspectief�te�bieden�en�mensen�vertrouwen�te�geven.�Iedereen�weet�daarmee�waar�hij�aan�toe�is:�huurders,�kopers,
starters�en�doorstromers.�Daar�gaat�dit�akkoord�over,
maar�niks�moet�off�limits�zijn.�Je�moet�het�nooit�in�beton
gieten,�maar�wel�zorgen�voor�een�solide�basis�voor�de
toekomst�van�de�woningmarkt.�Volgens�mij�levert�dit�akkoord�daaraan�een�belangrijke�bijdrage.
Corporaties�leggen�heel�veel�projecten�stil�als�gevolg
van�onzekerheid.�Daarover�sprak�ik�net�ook�met�mevrouw
Voortman.�Daardoor�verdampt�voor�heel�veel�mensen�de
hoop�op�doorstroming,�de�hoop�op�een�geschikt�huurhuis.�Ik�schets�nu�in�een�notendop�de�huidige�situatie�op
de�woningmarkt.�Huurder�of�koper,�starter�of�doorstromer,�bouwbedrijf�of�woningcorporatie,�het�maakt�eigenlijk
niet�uit;�iedereen�zit�op�dit�moment�in�de�problemen.�Dat
komt�doordat�de�noodzakelijke�hervormingen�van�de�woningmarkt�te�lang�zijn�uitgesteld.�Natuurlijk�heeft�de�crisis�daar�invloed�op�gehad�en�zijn�er�alle�exogene�factoren
waar�de�Nederlandse�overheid�niet�zoveel�aan�kan�doen.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Partijen�hebben�te�lang�de�hete�aardappel�doorschoven
en�politieke�dogma's�en�allerlei�taboes,�te�linkerzijde�en�te
rechterzijde,�regeerden�als�het�ware�de�woningmarkt.
Ik�heb�al�eerder�gezegd�dat�het�regeerakkoord�in�die�zin
een�verademing�was�ten�opzichte�van�de�afgelopen�jaren
waarin�totale�stilstand�de�hele�boel�in�een�wurggreep�had.
Dat�is�in�de�afgelopen�dagen�misschien�wel�bevestigd.
Door�het�regeerakkoord�werden�stappen�gezet�voor�zowel
de�huur-�als�de�koopsector.�Het�betrof�een�totale�hervorming�zoals�D66�ook�graag�zag.�Maar�goed,�in�de�woonparagraaf�uit�het�regeerakkoord�zaten�wel�een�aantal�rekenfouten,�verkeerde�aannames�en�onhandigheden.�Die�hebben�we�gezien�en�daarom�spreken�wij�er�nu�weer�over.
Die�zaken�pakten�verkeerd�uit�waardoor�er�weer�onzekerheid�en�onduidelijkheid�was.�Het�langetermijnperspectief,
waar�zo�veel�behoefte�aan�is�bij�bouwers,�huurders�en
corporaties,�ontbrak�weer.�Zo�zat�iedereen�opnieuw�in�onzekerheid.�En�onzekerheid�is�slecht�voor�het�vertrouwen
en�slecht�vertrouwen�is�slecht�voor�de�woningmarkt.
Er�is�doorstroming�nodig.�Ik�heb�de�vorige�keer�ook�gezegd�dat�doorstroming�de�basis�van�een�gezonde�woningmarkt�is.�Mensen�hebben�ook�vertrouwen�nodig,�zodat�zij
weten�waar�zij�aan�toe�zijn.�Dat�vertrouwen�ontbrak�namelijk�steeds.�Vertrouwen�is�nodig�zodat�huurders�eindelijk
een�sociale�huurwoning�kunnen�betrekken,�startende�stellen�of�zzp'ers�eindelijk�hun�droomhuis�kunnen�kopen�en
huiseigenaren�eindelijk�hun�huis�kunnen�verkopen�of�bijvoorbeeld�aan�de�verbouwing�van�de�keuken�kunnen�beginnen.�Dat�is�in�het�belang�van�huurders,�kopers,�corporaties,�bouwvakkers�en�de�gehele�economie.�Niets�doen�is
geen�optie�meer.�We�kunnen�de�hete�aardappel�niet�nog
langer�doorschuiven.�We�kunnen�niet�nog�langer�"vlek�op
vlek"�laten�bestaan.�We�moeten�nu�gewoon�met�een�verhaal�komen�waarmee�de�woningmarkt�en�de�Nederlandse
burger�die�een�huis�huurt�of�koopt,�verder�kunnen.�Gelukkig�hebben�we�met�vijf�partijen�een�oplossing�gevonden
die�dit�mogelijk�maakt.�Naar�elkaar�kijkend�hebben�wij�de
samenhangende�knoppen�–�ik�doel�op�de�knoppen�waarover�ik�in�mijn�eerste�termijn�sprak�–�allemaal�in�de�juiste
stand�gezet.�Daardoor�ontstaat�een�goed�totaalevenwicht.
De�heer�Fritsma�(PVV):
De�D66-fractie�hamert�op�duidelijkheid.�De�enige�duidelijkheid�die�de�burger�nu�heeft,�is�dat�de�lasten�fors�verzwaard�worden.�Daar�zit�de�burger�natuurlijk�niet�op�te
wachten.�Waar�kunnen�wij�deze�gedoogcoalitie�op�afrekenen?�De�heer�Verhoeven�sprak�over�mensen�die�doorstromen�op�de�woningmarkt,�mensen�die�eindelijk�hun
huis�kun�verkopen�en�scheefhuurders�die�ergens�anders
gaan�wonen.�Ik�wil�echter�boter�bij�de�vis:�hoeveel�scheefwoners�gaan�verhuizen,�hoeveel�extra�woningen�worden
er�verkocht�en�binnen�welke�termijn�staat�de�zaak�op�de
rails?�De�heer�Verhoeven�kan�wel�van�alles�roepen,�maar
ik�wil�weten�waar�wij�aan�kunnen�denken�en�waar�wij�hem
en�de�andere�partijen�op�kunnen�afrekenen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Volgens�mij�wil�de�heer�Fritsma�graag�zien�wat�het�woonakkoord�gaat�opleveren.�In�die�zin�lijkt�het�mij�heel�goed
om�eens�te�bekijken�wat�er�bijvoorbeeld�gebeurt�met�het
aantal�verhuizingen�binnen�de�sociale�huursector.�Volgens�mij�worden�dat�soort�cijfers�allemaal�bijgehouden.
Maakt�een�aantal�scheefwoners�inderdaad�plaats?�Kan�de
woningmarkt�weer�aantrekken?�Stijgt�het�aantal�woningverkopen?�Komt�er�weer�beweging�in�de�markt?�Die�cijfers�worden�allemaal�bijgehouden.�Gaat�de�nieuwbouw

13 februari 2013
TK�52

52-7-15

Verhoeven
door�corporaties�weer�omhoog?�Gaan�de�investeringsmogelijkheden�weer�omhoog?�Dat�zijn�allemaal�dingen�die
je�kunt�bijhouden.�Het�lijkt�mij�heel�goed�om�te�bekijken
of�de�verwachting�die�ik�ervan�heb,�ook�uitkomt�en�of�dat
soort�cijfers�een�positiever�beeld�laat�zien.�Ik�denk�dat�het
prima�is�om�daarnaar�te�kijken.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Voorzitter�…
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�kan�nu�niet�zeggen�hoeveel�...
De�voorzitter:
Nee,�mijnheer�Verhoeven,�het�woord�is�aan�de�heer
Fritsma.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Dat�is�precies�het�probleem;�u�kunt�inderdaad�helemaal
niet�zeggen�waar�dit�toe�gaat�leiden,�mijnheer�Verhoeven.
U�hebt�geen�idee�hoeveel�huizen�er�meer�verkocht�zullen�worden.�U�hebt�geen�idee�hoeveel�er�minder�scheef
gehuurd�zal�worden.�U�hebt�een�handtekening�gezet�onder�iets,�maar�u�hebt�zelf�geen�idee�waar�wij�u�op�kunnen�afrekenen,�wat�met�dat�akkoord�zal�worden�bereikt�en
wat�de�effecten�ervan�zullen�zijn.�Ik�snap�het�gewoon�niet.
Kunt�u�toch�die�heldere�doelstellingen�formuleren,�mijnheer�Verhoeven?�U�hebt�niet�voor�niets�die�handtekening
gezet.�Waar�kunnen�we�u�op�afrekenen?�Hoeveel�huizen
zullen�worden�verkocht?�Hoeveel�scheefwoners�gaan�anders�wonen?�Het�zijn�heel�simpele�vragen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�zijn�inderdaad�heel�simpele�vragen.�Ik�kan�heel�duidelijk�zijn�over�de�doelstellingen,�maar�de�heer�Fritsma
vraagt�om�precieze�aantallen.�Ik�weet�nog�heel�goed�dat
we�hier�met�Rutte�I�zaten.�Wilders,�Verhagen�en�Rutte�gingen�de�regeringsverklaring�verdedigen.�Toen�heeft�de
fractievoorzitter�van�D66,�de�heer�Pechtold,�voortdurend
gevraagd�om�afrekenbare�doelen.�Daarop�werd�steeds
gezegd:�we�zullen�alles�monitoren,�we�komen�bij�u�terug,�maar�we�kunnen�dat�niet�zo�zeggen.�Nu�vraagt�de
heer�Fritsma�over�een�akkoord�dat�net�is�gesloten,�of�ik
even�kan�vertellen�hoeveel�meer�woningen�verkocht�zullen�worden.�Ik�kan�hem�garanderen�dat�ik�verwacht�–�dat
is�ook�de�doelstelling�–�dat�het�aantal�bewegingen�op�de
huurmarkt�omhoog�zal�gaan�en�dat�het�aantal�verkochte
huizen,�het�aantal�verbouwingen�en�het�aantal�banen�in
de�bouw�zullen�toenemen.�Dat�zijn�allemaal�dingen�die
ik�verwacht�van�het�akkoord.�Ik�durf�het�wel�aan�om�met
de�heer�Fritsma�te�bekijken�wat�daarvan�terechtgekomen
is.�Daar�wil�ik�best�een�keer�een�debat�over�voeren,�niet
morgen�maar�wel�over�een�halfjaar�of�over�een�jaar.�Dan
kunnen�we�daar�verder�over�praten.�Ik�laat�mij�echter�niet
in�de�luren�leggen�met�een�getalletje�dat�ik�nu�moet�noemen.�Niemand�kan�dat�getal�noemen;�dat�weer�de�heer
Fritsma�best.�Maar�ik�durf�best�te�bekijken�of�de�resultaten
van�dit�akkoord�zo�positief�zijn�als�ik�verwacht.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Voorzitter�…
De�voorzitter:
Nee,�mijnheer�Fritsma.�Het�woord�is�aan�de�heer�Klein.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Klein�(50PLUS):
Wat�de�heer�Verhoeven�zegt,�is�toch�wel�interessant.�Hij
zegt�in�feite�dat�het�een�akkoord�is.�Maar�het�is�geen�akkoord.�Het�is�eigenlijk�meer�wishful�thinking,�waarbij�is
vastgelegd�wat�we�allemaal�zouden�willen�bereiken.�Ik
heb�al�eerder�uit�het�betoog�van�de�heer�Verhoeven�begrepen�dat�de�limits�nog�niet�zijn�bereikt.�Hiermee�wordt
dus�helemaal�niets�aangegeven.�Het�akkoord�is�alleen
maar�een�soort�intentie�of�startnotitie�om�te�komen�tot
een�aanpak�van�de�woningmarkt.�Het�is�immers�volstrekt
onduidelijk�wat�de�effecten�ervan�zullen�zijn.�De�heer
Verhoeven�werpt�alleen�maar�vragen�op.�Zegt�hij�in�feite:
dit�is�een�startnotitie,�daar�gaan�we�met�elkaar�rustig�een
tijd�over�nadenken�en�vervolgens�laten�we�de�woningmarkt�zitten?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Integendeel.�Wij�hebben�de�afgelopen�jaren�natuurlijk
heel�erg�goed�kunnen�zien�hoe�de�woningmarkt�functioneerde,�wat�er�goed�ging�en�wat�er�misging.�Ik�noem
bijvoorbeeld�de�tijdelijke�verlaging�van�de�btw�voor�verbouw.�Die�maatregel�is�er�in�het�verleden�ook�geweest.
Die�is�geëvalueerd�door�verschillende�organisaties�en�instituten.�Naar�aanleiding�daarvan�is�gezegd�dat�die�maatregel�positief�uitpakt�en�dat�daarmee�banen�worden�gecreëerd�in�de�bouw.�Er�is�dus�bewezen�dat�die�maatregel
succesvol�is.�Die�zetten�we�dus�door.�Zo�zijn�er�een�aantal�andere�maatregelen�uit�dit�pakket,�die�overigens�vrij
concreet�zijn.�Laat�ik�de�startersleningen�nemen.�Dit�is�een
ander�voorbeeld�van�iets�wat�er�al�is.�Daar�wordt�op�ingezet.�Daardoor�kunnen�starters�tegen�iets�lagere�maandlasten�een�koophuis�krijgen;�dat�is�bewezen.�Daarom�intensiveren�we�de�startersleningen�met�30�miljoen.�Het�is�bewezen�dat�die�maatregel�in�het�verleden�succes�heeft�gehad.
Die�verhogen�we�en�intensiveren�we.De�suggestie�dat
dit�zomaar�uit�de�lucht�is�komen�vallen�en�dat�we�totaal
niet�weten�welke�kant�we�hiermee�op�moeten,�is�natuurlijk�echt�onzin.�Dat�is�flauwiteit.�Maar�als�je�beleid�maakt,
ga�je�uit�van�de�analyses�uit�het�verleden�en�de�maatregelen�die�zich�bewezen�hebben.�Die�combineer�je�op�een
bepaalde�manier,�waardoor�er�een�totaalpakket�ontstaat.
Dat�is�wat�hier�gebeurd�is.�Nogmaals,�ik�durf�het�best�aan
om�te�bekijken�hoe�dat�in�de�praktijk�uitpakt,�want�dat�is
altijd�de�vraag�bij�beleid.�Maar�er�is�wel�goed�over�nagedacht�en�het�is�gebaseerd�op�resultaten�en�successen�uit
het�verleden.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�is�heel�simpel.�Er�zitten�elementen�in�die�positief�zijn.
Ik�noem�het�voorbeeld�van�de�btw.�Daar�kom�ik�straks�ook
nog�wel�even�op�terug.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Mooi.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�gaat�echter�om�de�voorstelling�van�zaken.�U�zegt:�ik
heb�een�akkoord.�Dat�wordt�gepresenteerd�als�een�soort
oplossing�voor�de�aanpak�van�de�woningmarkt,�terwijl
voor�u�volstrekt�onduidelijk�is�wat�uiteindelijk�de�resultaten�zullen�zijn�en�hoe�u�uiteindelijk�de�woningmarkt�uit
het�slop�kunt�halen.�Er�worden�alleen�maar�lapmiddeltjes
aangegeven.�Daar�ligt�mijn�grote�bezwaar.�Eigenlijk�moet
het�proces�andersom:�u�zegt�welke�dingen�u�belangrijk
vindt,�vervolgens�rekent�u�die�door�op�de�effecten�en�als
de�effecten�positief�zijn,�zet�u�uw�handtekening�eronder.�U

13 februari 2013
TK�52

52-7-16

Verhoeven
kunt�toch�niet�zeggen�dat�u�het�goed�overdacht�hebt,�dat
u�het�overnigth�helemaal�hebt�kunnen�realiseren?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�ben�het�in�dit�opzicht�niet�met�de�heer�Klein�eens.�Ik�zal
altijd�blijven�zeggen�dat�je�moet�bekijken�hoe�beleid�in
de�praktijk�uitpakt.�Er�zitten�een�stuk�of�twintig�maatregelen�in�dit�akkoord.�Ik�noem�als�voorbeeld�de�mogelijkheid
om�de�aflossing�van�de�hypotheek�uit�te�smeren�over�35
jaar.�Deze�maatregel�geeft�heel�duidelijk�meer�ruimte�aan
huishoudens.�Daardoor�kun�je�in�de�beginperiode�lagere
maandlasten�voor�je�hypotheek�hebben,�als�je�dat�wilt,�en
dat�zorgt�ervoor�dat�je�makkelijker�een�koophuis�in�kunt.
Als�starter�kun�je�dan�vanuit�je�sociale�huurhuis�naar�een
koopwoning.�Zo�zijn�er�verschillende�maatregelen�waarachter�een�duidelijke,�logische�redenering�zit.�Die�zijn�allemaal�bij�elkaar�gebracht�in�één�pakket.�Achter�elke�afzonderlijke�maatregel�zit�een�heel�duidelijke�logica.�Elke
maatregel�heeft�zich�in�het�verleden�al�bewezen,�naar�elke�maatregel�is�al�onderzoek�gedaan�en�elke�maatregel�is
doorgerekend.�Ik�maak�me�er�dus�eerlijk�gezegd�niet�zo'n
zorgen�over�als�de�heer�Klein.
De�heer�Knops�(CDA):
De�heer�Verhoeven�staat�in�ieder�geval�bij�mij�bekend�als
iemand�die�probeert�om�zeer�zorgvuldig�de�consequenties�van�zijn�handelen�onder�ogen�te�krijgen.�De�vraag
is�of�dat�in�dit�geval�ook�zo�is.�Die�vraag�stel�ik�aan�de
heer�Verhoeven,�omdat�hij�het�akkoord�onder�tijdsdruk
heeft�gesloten.�In�het�verlengde�hiervan�vraag�ik�de�heer
Verhoeven�of�er�ook�afspraken�zijn�gemaakt�over�de�situatie�waarin�de�regering�zou�kunnen�komen�als�er�extra�zou
moeten�worden�bezuinigd�als�gevolg�van�de�tegenvallende�economische�berichten.�Kan�het�dan�zijn�dat�er�opnieuw�moet�worden�gedraaid�aan�de�knoppen�waarover
de�heer�Verhoeven�zojuist�sprak?
De�heer�Verhoeven�(D66):
In�antwoord�op�de�vraag�van�de�heer�Knops�is�het�goed
om�te�zeggen�dat�dit�echt�een�woonakkoord�is.�De�partijen�hebben�niet�ineens�ook�allerlei�andere�afspraken�gemaakt,�voor�zover�de�heer�Knops�dat�suggereert.�Het�is
duidelijk�dat�dit�akkoord�een�structureel�gat�van�290�miljoen�euro�in�de�rijksbegroting�slaat.�Heel�sec�gezegd:�dat
is�niet�de�verantwoordelijkheid�of�de�zorg�van�D66.�We
zijn�echter�wel�een�partij�die�zich�verantwoordelijk�voelt
voor�de�rijksbegroting�en�gezonde�overheidsfinanciën.
Het�kabinet�zal�in�het�voorjaar�in�de�Voorjaarsnota�met
voorstellen�komen.�Daar�zullen�we�constructief�naar�kijken.�Dan�zal�worden�bezien�hoe�het�totaalverhaal�weer
goed�op�zijn�poten�terechtkomt.
De�heer�Knops�(CDA):
Als�ik�de�heer�Verhoeven�goed�begrijp,�zegt�hij:�ik�ben
wel�gehouden�aan�de�afspraken�die�gemaakt�zijn,�inclusief�de�gaten�die�in�de�rijksbegroting�worden�geslagen,
maar�ik�ben�in�formele�zin�niet�verantwoordelijk�–�en�dat
klopt�natuurlijk�–�voor�de�tekorten�die�ontstaan.�Zegt�de
heer�Verhoeven�ook�dat�eventuele�ombuigingen�die�zullen
moeten�plaatsvinden�in�de�komende�maanden,�als�het�kabinet�weer�gaat�studeren�op�allerlei�plannen,�dit�dossier
mogen�raken?�Heb�ik�dat�goed�begrepen?�Of�heeft�hij�afspraken�gemaakt�over�het�uitzonderen�van�dit�akkoord?
Als�die�plannen�dit�akkoord�raken,�dan�gaan�de�knoppen
die�de�heer�Verhoeven�in�de�"vaststand"�heeft�gezet,�weer
bewegen.�Dat�zou�bepaalde�gevolgen�kunnen�hebben.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Verhoeven�(D66):
We�hebben�ze�niet�in�de�"vaststand"�gezet,�maar�in�een
optimale�stand.�Al�die�knoppen�in�de�optimale�stand�geven�in�de�huidige�economische�situatie�in�het�land�de
meest�haalbare�gezonde�woningmarkt.�Het�leuke�aan�de
vraag�van�de�heer�Knops�is�dat�hij�mij�nu�bijna�mezelf�laat
gedragen�alsof�ik�lid�ben�van�de�regering.�Als�er�een�alsdanvraag�wordt�gesteld,�zeggen�ministers�altijd:�ik�ga�natuurlijk�geen�als-danvragen�beantwoorden.�Dit�is�wel�in
die�categorie.�Ik�weet�niet�wat�er�de�komende�maanden�of
jaren�aan�ombuigingen�nodig�zal�zijn.�Dat�weet�niemand
hier�in�deze�zaal.�Op�dat�moment�zullen�we�dat�wel�bekijken.�Dan�kan�ook�het�CDA�weer�meekijken�en�voorstellen
doen.�De�heer�Knops�kennende�zal�hij�dat�ook�doen.�In�die
zin�ben�ik�eigenlijk�gewoon�heel�optimistisch�over�de�toekomst�van�de�woningmarkt,�maar�ook�over�de�toekomstige�bijdrage�van�de�heer�Knops�daarbij.�De�heer�Knops�is
nu�aangesproken,�maar�wel�op�een�heel�positieve�manier.
De�voorzitter:
Ik�zie�dat�de�heer�Knops�zich�uitgedaagd�voelt,�maar�hij
kan�ook�reageren�in�de�vorm�van�een�toekomstige�bijdrage.�Aangezien�hij�op�de�sprekerslijst�staat,�zien�wij�vol
verwachting�uit�naar�zijn�bijdrage�op�dat�vlak.
Mijnheer�Verhoeven,�gaat�u�verder.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�ga�verder�met�mijn�betoog.�Ik�meld�dat�ik�al�ruimschoots�over�de�helft�ben.�Dat�gaat�dus�goed.�Dat�is�altijd
prettig�voor�de�mensen�om�te�weten.
De�samenhangende�knoppen�op�de�woningmarkt�staan
nu�in�een�betere�stand.�In�deze�Kamer�is�de�afgelopen
tweeënhalf�jaar�onder�anderen�door�de�heer�Monasch
vaak�gesproken�over�een�nationaal�woonakkoord.�Ik�heb
toen�gezegd,�daarbij�Jan�Schaefer�niet�geheel�juist�parafraserend,�dat�je�in�een�akkoord�niet�kunt�wonen.�Dat�blijft
zo,�want�in�een�akkoord�kun�je�niet�wonen,�maar�je�kunt
wel�een�woonakkoord�sluiten�waardoor�veel�mensen�in
Nederland�meer�mogelijkheden�krijgen�om�te�wonen.�Ik
heb�nooit�zo�veel�gehad�met�het�woord�"woonakkoord".
Het�werd�vaak�in�voorstellen�genoemd�en�het�was�vaak
het�hoofddoel�van�de�PvdA-fractie�om�een�akkoord�te�sluiten,�maar�het�zit�niet�zo�in�de�genen�van�D66�om�steeds
maar�te�zeggen�dat�we�een�akkoord�moeten�sluiten�en
dat�het�dan�is�opgelost.�Een�akkoord�moet�je�inderdaad
sluiten,�maar�dan�moet�je�het�ook�gewoon�uitvoeren.�In
deze�zaal�en�in�allerlei�andere�zaaltjes�in�dit�huis�wordt
steeds�het�woonakkoord�genoemd�en�daarom�vind�ik�het
zo�mooi�dat�we�nu�eindelijk�een�woonakkoord�hebben�gesloten.�Ik�vind�het�des�te�leuker�dat�wij�dat�hebben�kunnen
doen�met�de�Partij�van�de�Arbeid,�die�dit�ook�steeds�heeft
genoemd.�We�hebben�dus�woorden�omgezet�in�daden.
D66�heeft�dat�woonakkoord�samen�met�de�VVD,�de
Partij�van�de�Arbeid,�de�ChristenUnie�en�de�SGP�bereikt.
Dat�woonakkoord�biedt�perspectief,�een�perspectief�voor
huurders�en�voor�kopers,�een�perspectief�voor�starters�en
voor�doorstromers�en�een�perspectief�voor�corporaties�en
bouwbedrijven.�Het�biedt�dus�perspectief�op�een�woningmarkt�die�weer�vooruit�kan.
Het�gehele�pakket�aan�maatregelen,�het�akkoord�en�alle�onderdelen�daarvan,�is�vanochtend�gepresenteerd.�Alle
maatregelen�zijn�in�de�brief�van�de�minister�en�in�de�mondelinge�toelichting�van�de�minister�en�de�drie�fractievoorzitters�bekendgemaakt.�Ik�ga�daar�nu�niet�in�detail�op�in.
Het�pakket�is�bekend;�iedereen�weet�wat�erin�zit.�Zijn�er

13 februari 2013
TK�52

52-7-17

Verhoeven
vragen,�dan�ben�ik�natuurlijk�wel�bereid�om�die�zo�goed
mogelijk�te�beantwoorden.
Als�afsluiting�van�mijn�betoog�wil�ik�graag�duidelijk
maken�wat�dit�woonakkoord�betekent�voor�de�huurders
en�kopers�op�de�woningmarkt.�Daar�gaat�het�naar�onze
mening�om.�Dit�akkoord�is�allereerst�een�heel�sociaal�akkoord.�Het�is�sociaal�omdat�huurders�minder�huur�gaan
betalen�dan�volgens�het�regeerakkoord�het�geval�zou�zijn
geweest.�Mensen�hoeven�minder�lang�op�een�huurhuis�te
wachten�dan�in�het�verleden.�Daarmee�wordt�het�scheefwonen�aangepakt,�waarvoor�mijn�fractie�zich�altijd�heeft
hardgemaakt.�Met�deze�aanpak�werken�we�de�wachtlijsten�eindelijk�weg.�Daarbij�houden�we�rekening�met�kwetsbare�groepen,�bijvoorbeeld�door�meer�huurtoeslag�vrij�te
maken�voor�de�mensen�die�daarvoor�in�aanmerking�komen.�Die�aanvulling�is�tot�stand�gekomen�in�samenwerking�met�een�aantal�fracties�in�deze�Kamer.�Wij�doen�dat
echter�ook�door�een�huurdaling�mogelijk�te�maken�als�het
inkomen�onverwacht�daalt.�Dat�is�in�lijn�met�het�amendement�van�de�heer�Jansen.�Ik�heb�in�de�eerste�termijn
niet�voor�niks�tegen�de�heer�Jansen�gezegd�dat�ik�met�een
open�blik�naar�zijn�noeste�werk�zal�kijken�en�dat�ik�zal�bekijken�of�ik�mijn�fractie�zover�kan�krijgen�om�een�of�meer
van�zijn�amendementen�te�steunen.�Hij�heeft�een�enorme
inzet�gepleegd�om�deze�wet,�die�hij�slecht�vindt,�beter�te
maken.�Ik�zie�in�dit�akkoord,�gelukkig,�ook�de�lijn�van�de
heer�Jansen�op�het�gebied�van�de�inkomensdaling�terug.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�stelling�van�de�heer�Verhoeven�is�dat�dit�akkoord�ervoor�gaat�zorgen�dat�de�wachtlijsten�voor�huurders,�die
op�dit�moment�in�de�sociale�huursector�inderdaad�heel
lang�zijn,�zullen�afnemen.�Kan�hij�dat�onderbouwen?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ja.�Dat�heb�ik�ook�wel�in�de�eerste�termijn�gedaan.�In�de
eerste�termijn�spraken�wij�over�een�wet�waarin,�toen�nog,
werd�uitgegaan�van�huurstijgingen�van�1,5%,�2,5%�en�6%
plus�inflatie.�We�hebben�het�toen�gehad�over�bepaalde
huishoudens.�Er�werden�voorbeelden�genoemd�van�mensen�die�hard�worden�geraakt.�Ik�heb�aangegeven�dat�die
voorbeelden�juist�zijn.�Daarnaast�heb�ik�aangegeven�dat
een�hogere�huur�mensen�met�een�hoger�inkomen�die�in
een�sociale�huurwoning�wonen,�de�prikkel�geeft�om�zich
af�te�vragen�of�zij�daar�willen�blijven�wonen�wanneer�de
huur�meer�in�lijn�komt�met�het�inkomen�en�de�werkelijke�waarde�van�het�huis.�Mensen�gaan�dan�verhuizen.�Als
mensen�verhuizen�vanuit�een�sociale�huurwoning,�komt
die�woning�vrij.�Als�een�woning�vrijkomt,�kan�er�iemand
van�de�wachtlijst�in�die�woning.�Als�iemand�van�de�wachtlijst�af�gaat,�wordt�de�wachtlijst�korter.�Dat�zijn�de�stappen�naar�doorstroming�die�de�onderbouwing�vormen�van
mijn�stelling.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�analyse�van�de�SP-fractie�is�de�volgende.�Mensen�uit
de�groep�met�de�laagste�inkomens,�die�onder�de�€ 33.000,
kunnen�helemaal�niet�doorstromen,�maar�hun�huur�gaat
wel�structureel�met�4%�per�jaar�omhoog,�wat�het�dubbele�is�van�de�afgelopen�jaren.�Voor�hen�lopen�de�woonlasten�op�zonder�dat�er�enig�perspectief�tegenoverstaat.
Vraaguitval�is�een�ander�gevolg.�Misschien�worden�de
wachtlijsten�korter,�maar�de�oorzaak�daarvan�is�dat�kinderen�thuis�blijven�wonen�en�dat�opa�en�oma�moeten�gaan
inwonen.�Is�dat�de�sociale�oplossing�die�de�D66-fractie
voorstaat?

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�volgende�is�sociaal.�Wij�willen�het�scheefwonen�aanpakken�om�mensen�de�ruimte�te�geven�om�eindelijk�van
de�wachtlijst�af�te�komen.�Dat�vinden�wij�sociaal.�Sociale
woningen�hebben�we�immers�genoeg�in�dit�land.�Corporaties�hebben�genoeg�huizen,�maar�de�juiste�mensen�wonen�er�niet�in.�Daarom�hebben�we�de�unieke�situatie�dat
we�ondanks�2,4�miljoen�sociale�huurwoningen�van�corporaties�toch�ellenlange�wachtlijsten�hebben.�Het�is�sociaal�om�dat�te�doorbreken�door�iets�te�bedenken.�Het�is
sociaal�dat�je�daarbij�rekening�houdt�met�mensen�die�er
het�hardst�door�worden�geraakt,�zoals�in�de�eerste�termijn
van�dit�debat�naar�voren�is�gekomen.�Groepen�zoals�chronisch�zieken,�ouderen,�gehandicapten�worden�ontzien
door�een�aantal�verschillende�maatregelen:�meer�huurtoeslag�en�de�mogelijkheid�tot�huurverlaging�op�het�moment�van�een�onvoorziene�inkomensdaling.�Die�scherpe
randjes�zijn�van�de�oude�voorstellen�gehaald.�Dat�maakt
het�socialer�dan�het�regeerakkoord.�In�die�zin�heeft�D66
geholpen�om�het�regeerakkoord�socialer�te�maken.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Kan�de�heer�Verhoeven�toelichten�hoe�de�regeling�ten
aanzien�van�chronisch�zieken�en�mensen�met�een�beperking�eruit�komt�te�zien?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Daarvoor�is�er�de�hardheidsclausule.�Met�die�clausule
wordt�de�mogelijkheid�geboden�om�bezwaar�aan�te�tekenen�tegen�huurverhogingen.�Dit�staat�overigens�in�de
brief.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�zou�graag�iets�meer�informatie�willen.�Voor�welke�mensen�geldt�het�wel�en�voor�welke�mensen�niet?�Zo�weten
de�mensen�die�dit�debat�volgen�en�zich�hierover�zorgen
maken�–�we�hebben�hierover�veel�mailtjes�ontvangen�–
of�dit�betekent�dat�deze�huurverhoging�niet�voor�hen�van
toepassing�zal�zijn.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dan�moet�ik�hier�op�het�katheder�precies�per�geval�gaan
zeggen�hoe�of�wat�er�gaat�gebeuren.�Die�duidelijkheid
gaat�er�komen.�Ik�denk�dat�dit�een�heel�goede�vraag�is�om
te�laten�beantwoorden�door�de�minister.�Ik�ben�zo�eerlijk
dat�ik�niet�tegen�mevrouw�Voortman�kan�zeggen�welke
categorieën�er�wel�onder�vallen�en�welke�niet.�Dat�geef�ik
toe.�Laten�we�echter�ook�eens�positief�zijn:�we�hebben�gewoon�geld�geregeld�voor�die�mogelijkheden.�Je�kunt�ook
zeggen�dat�dit�in�ieder�geval�een�goede�en�sociale�stap�is.
De�minister�zal�moeten�kijken�hoe�dit�precies�zal�worden
uitgewerkt.�Dat�geldt�voor�een�aantal�van�deze�maatregelen,�maar�dat�is�logisch.�Je�moet�maatregelen�altijd�uitwerken�tot�het�niveau�van�de�praktijk,�het�dagelijks�leven
van�mensen.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�exerceer�even�door�op�de�denklijn�van�de�eerste�twee
jaar�inkomensafhankelijke�huur.�Daar�kun�je�bezwaar�tegen�maken,�zoals�in�het�geval�van�de�hardheidsclausule
dat�je�minder�huur�krijgt�te�betalen�als�je�achteruitgaat�in
inkomen.�Hoe�ziet�de�heer�Verhoeven�in�dat�licht�het�systeem�van�de�huursombenadering,�dat�werkelijkheid�wordt
als�dit�plan,�waar�hij�zijn�handtekening�onder�heeft�gezet,
werkelijkheid�wordt?�Hoe�gaat�dat�in�de�praktijk?�Welke
duidelijkheid�wordt�er�geschapen�en�voor�welke�termijn?

13 februari 2013
TK�52

52-7-18

Verhoeven
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�is�goed�dat�die�hardheidsclausule�en�bezwaarmogelijkheid�er�zijn.�De�introductie�van�de�huursombenadering�en�de�precieze�toepassing�ervan�moet�in�totale�precisie�worden�uitgewerkt.�De�heer�Knops�weet�dat�ook.�Niemand�kan�op�dit�moment�zeggen�hoe�het�precies�gaat�lopen.�Als�iemand�dat�wel�kan,�lijkt�het�mij�goed�dat�dit�in
het�debat�gebeurt.�Het�enige�wat�ik�weet,�is�dat�we�een
aantal�dingen�hebben�gedaan.�We�hebben�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging�staan.�De�grootste�scherptes
hebben�we�daarvan�afgevijld.�Daarnaast�hebben�we�de
mogelijkheid�geschapen�van�huurverlaging�bij�inkomensverlaging.�We�hebben�rekening�gehouden�met�kwetsbare�groepen.�Dat�is�wat�aan�dit�akkoord�heel�sociaal�is.�Dat
is�ook�duidelijk�in�maatregelen�gevat.�Die�worden�nu�uitgewerkt�tot�op�het�niveau�van�huishoudens,�zoals�de�heer
Knops�weet.
De�heer�Knops�(CDA):
U�zegt�dat�ik�dat�wel�weet.�Was�dat�maar�zo,�dan�had�ik
die�vraag�niet�hoeven�stellen.�Ik�denk�namelijk�dat�u�het
ook�niet�weet;�u�hebt�dat�zelf�net�aangegeven.�Dat�maakt
meteen�duidelijk�hoe�kwetsbaar�het�is�om�dit�soort�afspraken�in�een�achternamiddag�te�maken�en�het�beeld�neer�te
zetten�dat�voor�de�mensen�die�in�inkomen�achteruitgaan,
de�mogelijkheid�bestaat�van�een�beroep�op�de�hardheidsclausule.�De�vraag�is�hoe�dit�dadelijk�in�die�huursombenadering�kan.�Volgens�mij�kan�dat�namelijk�helemaal�niet
meer.�Het�is�goed�om�dat�even�te�melden.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�ben�altijd�open,�ik�ben�altijd�eerlijk.�Ik�ben�ook�iemand
die�geen�beloften�doet�die�niet�kunnen�worden�waargemaakt.�Ik�ben�hierover�heel�helder�geweest.�Ik�heb�aangegeven�dat�wij�geld�hebben�gereserveerd�om�kwetsbare�groepen�te�ontzien;�dat�kan�de�heer�Knops�niet�ontkennen.�De�heer�Knops,�de�heer�Jansen,�mevrouw�Voortman
en�de�heer�Fritsma�kunnen�niet�ontkennen�dat�er�geld�is
vrijgemaakt�om�kwetsbare�groepen�te�vrijwaren�van�onnodig�hoge�huurstijgingen.�Dat�is�gewoon�gebeurd,�dat
is�een�hard�feit.�Laat�men�dat�eerst�aangeven�en�zeggen
dat�men�dat�hier�mooi�aan�vindt;�dat�dit�het�akkoord�sociaal�maakt.�In�dat�geval�ben�ik�degene�die�zegt:�laten�we
eens�kijken�hoe�we�die�maatregelen�op�basis�van�die�potten�geld�die�we�hebben�gereserveerd,�gaan�invullen.�Daar
staan�we�nu.�Op�zich�lijkt�mij�dat�een�heel�goede�tussenstap.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter.�Ik�hoor�wat�nieuws:�dat�er�geld�is�vrijgemaakt.
In�het�financiële�overzicht�zie�ik�namelijk�helemaal�geen
geld�dat�is�vrijgemaakt.�Ik�zie�dat�de�heer�Verhoeven�van
D66�en�de�andere�Aspartijen�mooi�weer�spelen�met�het
geld�van�de�woningcorporaties.�In�wezen�betekent�dit�namelijk�minder�huurinkomsten�voor�de�woningcorporaties.
Of�heb�ik�een�bedrag�gemist�in�het�staatje�van�de�heer
Verhoeven?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Wat�de�heer�Jansen�zegt�kan�wel�zijn,�maar�het�gaat�om
het�volgende.�De�heer�Jansen�stond�hier�donderdag.�Toen
ging�het�over�de�groepen�die�werden�geraakt.�Wij�hebben�daarnaar�gekeken�en�dat�lijkt�mij�heel�positief.�Ook
de�woningcorporaties�hebben�natuurlijk�een�bijdrage�geleverd.�Maar�de�heffing�voor�de�woningcorporaties�gaat
ook�gewoon�omlaag,�dus�in�die�zin�is�er�wel�degelijk�wat

Tweede�Kamer

Huurprijzen

gebeurd.�Je�kunt�ook�niet�ontkennen�dat�er�structureel
290�miljoen�euro�minder�aan�inkomsten�is�in�de�begroting.�In�die�zin�is�er�toch�een�verandering�van�het�budget
opgetreden;�dat�kan�de�heer�Jansen�niet�ontkennen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mijn�informatie�is�–�maar�die�wordt�na�dit�debat�onderbouwd,�want�de�coalitie�wilde�uiteraard�niet�wachten�op
de�echt�harde�cijfers�–�dat�de�corporaties�zeggen�dat�de
rekening�die�bij�hen�wordt�neergelegd,�veel�groter�is�dan
de�compensatie�die�wordt�geboden�en�dat�dus�per�saldo
de�situatie�voor�hen�nog�verslechtert�ten�opzichte�van�het
beeld�van�een�maand�geleden.�De�heer�Verhoeven�weet
prima�wat�dat�beeld�was,�namelijk�dat�10%�van�de�corporaties�zonder�saneringssteun�over�vijf�jaar�failliet�is,�en�dat
ze�niks�meer�kunnen�bouwen,�geen�renovaties�meer�kunnen�doen.�Dat�waren�de�feiten�van�een�maand�geleden.
De�problemen�voor�de�woningcorporaties�zijn�nu�nog�groter�geworden.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�durf�ik�te�bestrijden.�De�woningcorporaties�krijgen�in
de�jaren�2014�tot�en�met�2016�inderdaad�een�heffing�die
hoger�is�dan�de�mogelijke�huurinkomsten;�dat�staat�duidelijk�in�de�tabellen.�Een�aantal�dingen�zijn�mogelijk�om
die�eenmalige,�of�in�ieder�geval�paarjaarlijkse�tekorten�op
te�vangen.�Dat�kan�onder�andere�door�woningen�te�verkopen�of�door�efficiënter�te�gaan�werken�–�allerlei�onderzoeken�wijzen�uit�dat�dit�heel�goed�mogelijk�is�–�en�ook
door�gewoon�te�kijken�naar�wat�soberder�salarissen.�De
woningcorporaties�hebben�dus�structureel,�op�de�lange
termijn,�voldoende�dekking�uit�de�mogelijke�huurstijgingen,�om�daar�de�heffing�uit�te�betalen�en�toch�te�kunnen
blijven�investeren.�Een�aantal�jaren�zullen�ze�maatregelen
moeten�nemen�die�van�tijdelijke�aard�zijn.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Wat�is�er�dan�anders�sinds�vorige�week?�Vorige�week�was
het�nog:�de�heffing�hangt�als�een�donkere�wolk�boven�allerlei�partijen,�ook�boven�de�corporaties.�Het�enige�verschil�dat�ik�zie,�is�dat�die�300�miljoen�omlaag�is�gegaan.
Hoezo�is�deze�donkere�wolk�ineens�opgelost?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Er�zijn�meer�maatregelen�genomen�die�voor�de�corporaties�positief�kunnen�uitpakken.�Denk�aan�het�Energiebesparingsfonds.�Dat�zal�voor�de�corporaties�een�impuls
kunnen�betekenen.�Denk�aan�de�lagere�btw,�die�voor�de
corporaties�ook�positief�kan�uitpakken.�Dit�staat�zo�in�de
stukken.�Ten�eerste�is�de�heffing�voor�corporaties�inderdaad�lager�dan�in�het�oorspronkelijke�regeerakkoord.
Daarnaast�zijn�er�andere�maatregelen�genomen,�zoals�het
makkelijker�verkopen�van�woningen.�Ook�dat�wordt�geregeld�in�dit�akkoord.�Dat�maakt�het�voor�corporaties�mogelijk�om�het�tijdelijke�gat�tussen�heffing�en�huurinkomsten
te�overbruggen.�Inderdaad,�er�is�nog�steeds�sprake�van
een�heffing�van�1,7�miljard�structureel.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dan�is�er�dus�helemaal�geen�sprake�van�dat�er�meer�investeringsruimte�gaat�ontstaan.�Die�btw-verlaging�is�inderdaad�mooi,�maar�het�kost�natuurlijk�alsnog�geld�om�te
investeren�in�woningen.�Als�je�dat�geld�niet�hebt,�heb�je
dus�niets�aan�die�btw-verlaging.�De�investeringscapaciteit
voor�corporaties�neemt�hiermee�niet�toe.

13 februari 2013
TK�52

52-7-19

Verhoeven
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�denk�dat�de�investeringsmogelijkheden�voor�woningcorporaties�wel�degelijk�toenemen.�Er�was�een�heffing
van�2,1�miljard;�dat�is�nu�1,7�miljard�geworden.�Dat�is�dus
een�flinke�daling.�In�die�zin�wordt�de�investeringsruimte�voor�corporaties�groter.�Daarnaast�zijn�er�aanvullende
maatregelen�genomen,�zoals�het�energiebesparingsfonds,
waar�corporaties�ook�voordeel�uit�halen.�In�die�zin�is�de�situatie�voor�corporaties�dus�wel�degelijk�verbeterd.
Ten�tweede�is�dit�akkoord�een�versterking�van�de�privacy�voor�huurders,�die�op�deze�manier�wordt�gewaarborgd.�De�verhuurder�krijgt�alleen�de�categorie�van�het
inkomen�te�zien.�Dat�was�natuurlijk�in�het�oude�voorstel
al�zo.�De�verhuurder�mag�die�gegevens�alleen�gebruiken
voor�huuraanpassing�en�de�gegevens�mogen�maximaal
een�jaar�bewaard�worden;�dat�staat�expliciet�in�de�brief
van�de�minister.�Een�heel�belangrijk�punt�voor�onze�fractie�is�dat�het�College�bescherming�persoonsgegevens�een
boetebevoegdheid�krijgt�als�er�misbruik�wordt�gemaakt
van�die�gegevens.�Dat�is�volgens�de�motie-Recourt.
Ten�derde�krijgen�starters�en�zzp'ers�nu�echt�meer�kans
op�een�koophuis.�We�hebben�het�vaak�gehad�over�doorstroming.�De�starters�zijn�een�van�de�belangrijkste�sleutelgroepen�voor�beweging�op�de�woningmarkt.�Vaak�zijn�dat
zzp'ers,�mensen�met�een�flexcontract.�Ik�zei�het�al:�als�die
groepen�kunnen�gaan�kopen,�breng�je�echt�weer�een�heleboel�beweging�in�de�totale�woningmarkt,�want�dan�kunnen�andere�mensen,�die�nu�al�een�huis�hebben,�dat�huis
verkopen.�Dat�leidt�ertoe�dat�meer�mensen�verhuisbewegingen�gaan�maken.�Dat�hebben�we�mogelijk�gemaakt
door�30�miljoen�extra�te�investeren�in�de�startersleningen.
Dat�is�een�bewezen�regeling�die�ook�een�bewezen�succes
is;�dat�zeg�ik�tegen�de�heer�Knops�en�volgens�mij�ook�tegen�de�heer�Jansen.�In�die�zin�is�dit�dus�een�verbetering
van�de�situatie�voor�starters.�We�hebben�dit�ook�mogelijk�gemaakt�door�meer�hypotheekruimte�te�bieden�voor
mensen�met�een�flexcontract,�zoals�zzp'ers.�Zij�krijgen�een
soepelere�beoordeling�door�banken,�zodat�hun�flexibele
inkomen�meer�mogelijkheden�geeft�voor�het�afsluiten�van
een�hypotheek.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�vind�het�jammer�dat�mevrouw�Voortman,�die�toch�vooral�heeft�gezegd�dat�dit�akkoord�een�verbetering�is�ten�opzichte�van�het�regeerakkoord,�en�ook�anderen�zeggen�dat
er�sprake�is�van�losse�eindjes.�Ik�heb�bijna�alle�concrete
elementen�uit�het�woonakkoord�genoemd�en�ik�heb�daarbij�heel�duidelijk�uitgelegd�wat�het�voordeel�is�voor�die

bepaalde�groep�mensen�op�de�woningmarkt.�Volgens�mij
is�dit�een�zeer�concrete�aanpak.�Als�starters�nu�bij�de�bank
komen�omdat�zij�een�huis�willen�kopen�en�een�hypotheek
willen�afsluiten,�gaat�dat�heel�moeilijk.�Dat�hoor�je�mensen�altijd�zeggen�–�tweeverdieners�met�allebei�een�flexibel�inkomen,�tweeverdieners�met�een�vast�inkomen�en
een�flexibel�inkomen,�zeer�succesvolle�ondernemers�die
pas�twee�jaar�veel�geld�verdienen�–�en�daar�wordt�nu�naar
gekeken.�Dat�is�gewoon�een�goede�stap�vooruit�om�meer
mensen�die�dat�prima�kunnen�betalen,�aan�een�koophuis
te�helpen.�Laten�we�dan�ook�een�beetje�positief�zijn�en�laten�we�gewoon�zeggen�dat�het�goed�is�dat�dit�soort�maatregelen�wordt�genomen.�Mevrouw�Voortman�is�wel�zover�dat�zij�zegt�dat�dit�een�verbetering�is�ten�opzichte�van
het�regeerakkoord.�Daar�ben�ik�blij�mee.�Er�zitten�enkele
maatregelen�in�die�een�zeer�duidelijke�richting�aangeven
voor�mensen�die�nu�met�de�handen�in�het�haar�op�de�woningmarkt�staan�en�zich�afvragen�waar�zij�in�hemelsnaam
heen�moeten.�Ik�geef�toe�dat�dit�nog�een�onderzoek�vergt
of�nog�verder�uitgewerkt�moet�worden,�maar�daar�zullen
de�vijf�partijen�die�dit�akkoord�hebben�gesloten,�natuurlijk
stevig�achteraan�zitten.�Ook�daar�kan�mevrouw�Voortman
mij�weer�op�aanspreken.
Tegen�degenen�die�zeggen�dat�hier�nog�losse�eindjes
in�zitten,�zeg�ik�dus:�wees�nou�niet�zo�bezorgd!�Het�is�een
doordacht�akkoord�met�een�aantal�zeer�concrete�maatregelen�die,�voortkomend�uit�het�verleden�of�uit�logica,�zeer
goed�zullen�werken�voor�de�woningmarkt.�Laten�we�gewoon�eens�bekijken�of�het�evenwicht�dat�wij�nu�hebben
gecreëerd,�die�langere�termijn,�die�duidelijkheid�en�dat
vertrouwen�echt�uitwerken�zoals�wij�denken.�Ik�heb�daar
het�volste�vertrouwen�in.
Ten�vierde�stimuleert�dit�woonakkoord�ook�de�bouw
en�de�economie.�Toen�de�oude�voorstellen�uit�het�regeerakkoord�over�de�verhuurderheffing�bekend�werden,�hebben�de�corporaties�gezegd:�wij�laten�nu�alle�projecten�vallen,�wij�stoppen�ermee.�De�bouw,�een�ontzettend�belangrijke�aandrijver�van�de�Nederlandse�economie,�heeft�het
moeilijk.�We�hebben�maatregelen�getroffen�om�die�sector�een�impuls�te�geven.�Dat�doen�we�door�een�lagere�btw
op�verbouw,�zodat�mensen�die�al�heel�lang�tegen�een�verbouwing�aanhikken,�die�eindelijk�kunnen�laten�uitvoeren.
Verder�komt�er�een�energiebesparingsfonds�van�150�miljoen.�Dit�geeft�een�enorme�impuls�aan�de�economie�en
aan�het�aantal�banen,�maar�ook�aan�het�minder�verspillen
van�energie�en�het�isoleren�van�huizen.
Tot�slot�wordt�de�verhuurderheffing�voor�corporaties
lager�dan�in�het�regeerakkoord,�namelijk�1,7�miljard�in
plaats�van�2,05�miljard.�Dat�is�genoeg�voor�een�gezonde�begroting�en�zorgt�voor�een�goede�en�duurzame�investeringsruimte�voor�woningcorporaties,�zodat�er�gebouwd�kan�blijven�worden.�Mits�ze�–�dit�zei�ik�net�al�tegen
de�heer�Jansen�–�efficiënter�gaan�werken,�kijken�naar�de
verkoop�van�huizen�en�de�salariëring�versoberen.�Overigens�geldt�de�verhuurderheffing�niet�voor�onzelfstandige
woningen.�Dit�is�heel�goed�voor�onder�anderen�studenten�en�ouderen.�Door�de�versoepelde�verkoop�van�corporatiewoningen�wordt�de�private�huursector�weer�wat
groter.�Die�wordt�zo�een�veel�sterker�scharnier�tussen�aan
de�ene�kant�de�sociale�huursector�en�aan�de�andere�kant
de�koopsector.�Nu�staan�die�heel�ver�uit�elkaar,�waardoor
heel�veel�mensen�geen�beweging�kunnen�maken.�Door
die�private�huursector�te�vergroten�maak�je�het�scharnier
veel�sterker.
Ik�kom�tot�mijn�conclusie.�Dit�woonakkoord�biedt�perspectief�op�de�lange�termijn.�Voor�huurders�en�voor�ko-

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�is�natuurlijk�heel�belangrijk�dat�zzp'ers�en�mensen
met�een�flexibel�contract�meer�ruimte�krijgen,�maar�in�het
woonakkoord�lees�ik�alleen�dat�er�onderzocht�wordt�of�dat
mogelijk�is.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�klopt.�Dat�onderzoek�zal�zich�bijvoorbeeld�richten�op
de�mogelijkheid�om�de�inkomensbeoordeling�bij�mensen
met�een�flexibel�contract�–�die�beoordeling�vindt�nu�vaak
plaats�op�basis�van�drie�jaar�–�terug�te�brengen�naar�twee
jaar.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
U�gaf�zojuist�aan�dat�dat�gewoon�gaat�gebeuren,�maar�dit
moet�dus�nog�onderzocht�worden.�Dit�is�dus�weer�een�los
eindje.

Huurprijzen

52-7-20

Verhoeven
pers.�Voor�starters�en�voor�doorstromers.�Voor�corporaties�en�voor�bouwbedrijven.�Dit�akkoord�dicht�een�gat�van
1,7�miljard�in�de�schatkist,�stimuleert�de�bouwsector�en
creëert�banen.�Na�tien�jaar�stilstand�en�onzekerheid�op�de
woningmarkt�brengt�dit�akkoord�rust�en�vertrouwen�dichterbij.

ment-Jansen.�In�feite�is�dat�gecombineerd�tot�een�goede�regeling,�waarin�inderdaad�gegarandeerd�wordt�dat
je�niet�alleen�meer�gaat�betalen�als�je�inkomen�stijgt�en
je�boven�bepaalde�grenzen�komt,�maar�ook�dat�je�minder�gaat�betalen�als�je�inkomen�weer�daalt.�Dat�is�heel�belangrijk�om�dit�sociaal�acceptabel�te�maken.

De�voorzitter:
Ik�geef�nu�het�woord�aan�de�heer�Dijkgraaf,�die�al�een�tijdje�stond�te�wachten.�Hij�vervangt�zijn�collega�Bisschop,
die�de�eerste�termijn�heeft�gedaan.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Nu�mijn�amendement�wordt�aangehaald,�wil�ik�toch�even
informeren�wat�precies�het�verschil�is�tussen�de�nota�van
wijziging�en�mijn�amendement.�Mijn�observatie�is�de�volgende.�In�de�nota�van�wijziging�staat:�we�gaan�nu�tot�twee
jaar�terug�eventueel�de�trap�weer�af.�Mijn�vraag�aan�de
SGP-fractie�is�de�volgende.�Stel�iemand�is�op�dit�moment
60�jaar�en�zit�net�boven�de�33.000.�Dan�krijgt�die�persoon
drie�keer�de�tophuurverhoging�voor�de�kiezen�en�vervolgens�gaat�het�inkomen�omlaag.�Daar�komt�dan�nog�een
keer�de�korting�van�het�pensioenfonds�overheen.�Ik�heb
dat�voorbeeld�in�eerste�termijn�genoemd.�Is�deze�casus
nu�gedekt�door�de�nota�van�wijziging�of�niet?

De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Voorzitter.�Dit�is�werkelijk�een�uniek�moment.�Het�is�namelijk�het�eerste�debat�waarin�de�heer�Verhoeven�optreedt,�maar�ik�hem�niet�geïnterrumpeerd�heb.�Dat�heeft
niks�met�de�situatie�te�maken.�Met�wat�hij�zei,�was�ik�het
gewoon�eens.�Daar�wil�ik�toch�wel�even�bij�stilstaan,�zodat
het�vastgelegd�wordt�in�het�verslag.�Ik�vermoed�namelijk
dat�het�niet�lang�zal�duren�voordat�dit�weer�anders�is.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.
De�voorzitter:
Mijnheer�Verhoeven,�ik�had�al�gedacht�dat�u�de�handschoen�op�zou�nemen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Nu�doet�u�het�weer!
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�dank�de�heer�Dijkgraaf�voor�zijn�opmerking.�Maar�ik
weiger�mee�te�werken�aan�een�debat�waarin�de�heer
Dijkgraaf�spreekt�en�ik�niet�interrumpeer.�Bij�dezen.
De�voorzitter:
Waarvan�akte!
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�dank�de�minister�voor�de�beantwoording�in�eerste�termijn.�Je�zou�dat�bijna�vergeten,�maar�het�is�natuurlijk�wel
gebeurd.�In�onze�herinnering�is�het�even�geleden.�Ik�dank
de�heer�Verhoeven�voor�zijn�uitgebreide�toelichting�op�alle�plannen.�Het�lijkt�me�niet�nuttig�voor�het�debat�om�die
te�herhalen.�Hij�heeft�dat�uitstekend�gedaan,�als�eerste�in
de�rij�van�degenen�die�onder�dit�akkoord�staan.
Ik�kom�terug�op�mijn�eerste�termijn,�waarin�wij�drie�piketpalen�sloegen.�Het�eerste�wat�de�heer�Bisschop�aan�de
orde�gesteld�heeft:�het�moet�wat�ons�betreft�socialer.�Eigenlijk,�dat�is�wel�interessant,�hadden�wij�in�de�eerste�termijn�nog�helemaal�niet�gezegd�of�we�de�wet�steunden�of
niet.�Of�eigenlijk�is�dat�niet�zo�interessant,�want�dat�doen
we�nooit.�We�stellen�een�aantal�vragen,�we�wachten�de
beantwoording�af�en�in�de�tweede�termijn�trekken�we�onze�conclusie.�Daar�zijn�we�nu.�Een�van�de�punten�was�dus:
het�moet�socialer.�Ik�kan�niet�anders�dan�constateren�dat
dit�gelukt�is.�De�punten�die�wij�aan�de�orde�stelden,�zijn
beantwoord�door�dit�akkoord,�door�de�brief�die�de�minister�gestuurd�heeft.�Onder�andere�vroegen�wij�om�een
beduidend�lagere�huurverhoging.�2,5%�voor�de�categorie�boven�de�43.000,�0,5%�lager�tussen�de�33.000�en�de
43.000.�Dat�is�nogal�wat.�We�hebben�het�gehad�over�trapop,�trapaf,�het�amendement-Schouten�en�het�amende-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Hij�werkt�in�dit�geval�met�t-2.�Hij�gaat�twee�jaar�terug,
twee�jaar�met�terugwerkende�kracht.�Als�ik�het�goed�interpreteer�–�dat�zal�in�detail�uitgewerkt�moeten�worden�en
wat�mij�betreft�komt�de�minister�daar�nog�even�op�terug,
want�het�zijn�wel�belangrijke�gevallen�–�is�dat�niet�gedekt.
Volgens�mij�is�dat�ook�de�reden�waarom�de�heer�Jansen
die�vraag�stelt.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ja,�dat�ziet�de�heer�Dijkgraaf�goed.�Ik�denk�dat�dit�juist�de
grootste�probleemgevallen�zijn.�Dat�zijn�mensen�die�gestapeld�een�aantal�jaren�achter�elkaar�de�tophuurverhoging�voor�de�kiezen�gekregen�hebben�en�dan�minder�inkomen�krijgen�door�pensionering,�door�ontslag�of�om�welke
reden�dan�ook.�We�hebben�de�voorbeelden�laten�passeren.�Vindt�de�heer�Dijkgraaf�dan�dat�het�bovenop�wat�er�al
bereikt�is,�redelijk�zou�zijn�om�alsnog�iets�te�doen�–�zoals
bijvoorbeeld�wordt�gesuggereerd�in�mijn�amendement�–
voor�de�ernstigst�getroffen�gevallen?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
De�twee�jaar�komen�voort�uit�het�feit�dat�het�anders�qua
kosten�uit�de�hand�liep.�Je�hebt�altijd�een�afweging�tussen
hoe�ver�je�terug�wilt�gaan�en�de�kosten.�Hoe�verder,�hoe
mooier,�maar�het�wordt�steeds�duurder�en�op�een�gegeven�moment�moet�je�daar�een�keuze�in�maken.�De�politieke�keuze�van�twee�jaar�hebben�wij�gemaakt.�Daar�zit�ook
wel�een�verhaal�achter,�want�als�je�jaar�op�jaar�4%�plus
2,5%�inflatie,�dus�6,5%,�voor�de�kiezen�krijgt,�dan�moet�dat
betekenen�dat�je�nu�op�een�heel�laag�niveau�zit.�We�hebben�immers�ook�het�plafond.�Stel�dat�je�nu�al�op�dat�plafond�zit,�dan�heb�je�die�verhoging�helemaal�niet.�Het�puntenstelsel�is�door�het�regeerakkoord�naar�onze�mening
onterecht�buiten�werking�gesteld.�Wij�hebben�in�het�akkoord�gezegd:�dat�plafond�moet�er�zijn,�juist�om�deze�reden.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Excuus�dat�ik�nog�een�keer�interrumpeer,�voorzitter.�Voor
een�eengezinswoning�is�het�plafond�gemiddeld�180�punten,�dat�betekent�een�huur�van�rond�de�€ 850.�Dat�is�bijna
het�dubbele�van�de�huidige�huur.�Vindt�de�heer�Dijkgraaf
dat�een�plafond�van�€ 850�materieel�voldoende�zekerheid
biedt�aan�mensen�die�na�vijf�jaar�een�enorme�inkomens-

13 februari 2013
TK�52

52-7-21

Dijkgraaf
val�krijgen�door�pensionering�of�ontslag�van�henzelf�of
hun�partner?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
We�moeten�de�discussie�wel�zuiver�houden�en�discussiëren�over�de�vraag�of�dat�plafond�deugt,�ja�of�nee.�Die
discussie�gaan�we�ook�voeren�met�elkaar�en�daar�ben
ik�graag�toe�bereid.�Het�is�of�het�een�of�het�ander.�We
kunnen�dat�niet�in�deze�wet�regelen.�Dat�is�een�andere
wet,�maar�ook�die�discussie�ga�ik�graag�aan�met�de�heer
Jansen.
Een�derde�sociale�punt�is�de�hardheidsclausule.�Het
ging�er�net�al�even�over.�Ik�ga�niet�het�hele�punt�herhalen,
al�is�het�wel�een�belangrijk�punt�voor�ons.�Ik�heb�ook�een
vraag�aan�de�minister.�Anders�krijgt�hij�helemaal�geen
vragen,�behalve�van�partijen�die�niet�onder�het�akkoord
staan,�en�dat�zou�ook�jammer�zijn.�Mijn�vraag�betreft�de
ministeriële�regeling.�In�de�brief�staat�dat�er�een�ministeriële�regeling�komt,�waarin�het�punt�uitgewerkt�wordt�dat
mevrouw�Voortman�terecht�aansneed:�over�welke�groep
gaat�het�nu�precies?�Ik�ga�ervan�uit�dat�de�minister�die�ministeriële�regeling�voorlegt,�zodat�wij�daar�nog�een�keer
over�kunnen�spreken.�Ik�zou�graag�van�hem�horen�of�dit
het�geval�is.�Ik�vind�het�heel�belangrijk.�De�discussie�over
waar�je�precies�de�grenzen�legt,�zal�best�lastig�zijn.�Het
is�echter�wel�een�heel�belangrijke�discussie,�gegeven�de
financiële�kaders�die�wij�hebben�meegegeven.�Dit�zijn
heel�belangrijke�punten,�gezien�de�sociale�dimensie.
De�vraag�was�ook�of�er�voldoende�investeringen�kunnen�plaatsvinden�door�corporaties.�Ik�kan�alleen�maar
constateren�dat�dit�is�gelukt.�Als�je�naar�de�reeksen�kijkt,
moet�iedereen�constateren�dat�de�stijging�van�de�huren
hoger�is�dan�de�stijging�van�de�verhuurderheffing�en�dat
die�dus�is�gedekt.�Corporaties�kunnen�dus�investeren.�Dat
is�in�2013�het�geval�en�ook�in�2017�en�verder.�Ik�kom�zo�op
het�gat�2014,�2015�en�2016�...
Ik�zie�echter�dat�de�heer�Jansen�een�vraag�heeft�over�dit
punt.
De�voorzitter:
Ik�wacht�meestal�tot�iemand�zijn�zin�heeft�afgemaakt.�U
onderbreekt�uzelf,�dus�dan�geef�ik�het�woord�aan�de�heer
Jansen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Dijkgraaf�zegt�dat�de�reeks�voor�zichzelf�spreekt.
Wie�heeft�die�reeks�eigenlijk�vastgesteld?�Ik�dacht�dat�wij
nog�wachtten�op�de�doorrekening�van�het�Centraal�Fonds
Volkshuisvesting.�Ortec�hebben�wij�ook�nog�niet�gehad.
Die�is�op�dit�moment�druk�doende.�Op�wiens�autoriteit�is
de�reeks�die�in�de�notitie�van�de�minister�staat�eigenlijk
tot�stand�gekomen?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Gezien�de�ondertekening�van�de�brief,�lijkt�mij�dat�die�cijferreeks�tot�stand�is�gekomen�onder�verantwoordelijkheid
van�de�minister�en�dat�die�is�opgesteld�door�zijn�ambtenaren.�Ik�denk�niet�dat�de�minister�dit�zelf�heeft�uitgerekend,�al�acht�ik�hem�daar�zeer�toe�in�staat�gezien�zijn
achtergrond.�Gezien�zijn�tijd�denk�ik�echter�dat�de�ambtenaren�dat�gedaan�hebben�en�dat�de�minister�zijn�verantwoordelijkheid�heeft�genomen.�Dat�is�nu�precies�de�reden�dat�wij�van�de�week�hebben�gezegd�dat�het�ministerie
dat�wel�kan�vinden,�maar�dat�wij�constateren�dat�er�veel
maatschappelijke�onrust�en�maatschappelijke�discussie
is.�Wij�hebben�gevraagd�of�die�cijfers�kloppen�of�niet.�Wij

Tweede�Kamer

Huurprijzen

willen�dat�er�een�onafhankelijk�onderzoek�naar�wordt�gedaan,�dat�het�Centraal�Planbureau�en�het�Centraal�Fonds
Volkshuisvesting�ernaar�kijken.�Die�doorrekening�willen
wij�hebben�voordat�wij�beslissen�over�de�verhuurderheffing.�Die�komt,�als�ik�het�goed�heb�onthouden,�in�september.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�denk�dat�de�heer�Dijkgraaf�zich�een�beetje�heeft�versproken.�Hij�deed�voorkomen�dat�die�reeks�al�vaststond.
Nu�zegt�hij�dat�deze�reeks�de�huidige�visie�van�de�minister
betreft�en�dat�hij�die�wil�laten�checken.�Mocht�blijken�dat
deze�reeks�niet�klopt,�is�dan�voor�hem�de�discussie�weer
open?�Moet�ik�hem�zo�beluisteren?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Wij�hebben�voldoende�vertrouwen�in�de�kwaliteit�van�de
cijfers�en�in�de�aannames�die�het�ministerie�heeft�gedaan.
Daar�is�zeer�zorgvuldig�naar�gekeken.�Ik�ga�er�dus�volledig
vanuit�dat�die�cijfers�kloppen.�Gezien�het�belang�van�en
de�discussie�over�de�investeringsruimte�van�corporaties,
hechten�wij�echter�zeer�aan�dat�onafhankelijke�onderzoek.
Wij�vragen�daar�natuurlijk�niet�voor�niets�om.�Als�daar�iets
totaal�anders�uitkomt,�hebben�wij�op�zijn�minst�discussie.
De�heer�Knops�(CDA):
Daar�zit�natuurlijk�precies�het�probleem.�Wij�hebben,�met
de�heer�Dijkgraaf,�om�dat�onderzoek�gevraagd.�Nu�voeren
wij�een�debat�over�de�inkomensafhankelijke�huren,�maar
dat�is�natuurlijk�gerelateerd�aan�de�verhuurderheffing�en
de�investeringscapaciteit.�Ik�denk�dat�de�heer�Dijkgraaf
dat�niet�tegenspreekt.�Hij�was�echter�zeer�stellig�over�de
cijferreeks.�Het�is�helemaal�de�vraag�of�dat�wel�zo�is.�Is
hij�niet,�met�mij�van�mening,�dat�pas�definitieve�conclusies�daarover�kunnen�worden�getrokken�nadat�de�validatie�heeft�plaatsgevonden?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Zeker,�dat�is�precies�wat�in�de�brief�staat�en�ook�precies
wat�wij�hebben�gevraagd.�Wat�is�het�relevante�moment
dan?�Dat�is�de�behandeling�van�het�wetsvoorstel�over
de�verhuurderheffing.�Dat�is�niet�het�wetsvoorstel�dat�nu
voorligt,�want�dat�betreft�de�huurverhoging.�Even�in�het
extreme�getrokken:�stel�dat�dit�wetsvoorstel�wordt�aanvaard�in�de�Tweede�en�Eerste�Kamer�en�de�verhuurderheffing�blijft�op�het�huidige�niveau,�dan�garandeer�ik�dat
corporaties�voldoende�investeringsvolume�hebben.
De�heer�Knops�(CDA):
Dat�is�precies�waarom�het�allemaal�zo�ingewikkeld�is.�De
heer�Dijkgraaf�zegt�terecht�dat�het�nu�over�de�inkomensafhankelijke�huren�gaat.�Dat�is�waar.�Het�gaat�echter�over�alles.�Het�gaat�ook�over�een�akkoord.�Er�schijnt�een�akkoord
gesloten�te�zijn,�vannacht.�Dat�is�vanochtend�voorgelegd
aan�de�fracties�en�er�schijnt�ook�een�brief�over�gestuurd�te
zijn�aan�de�Kamer.�Weliswaar�laat,�maar�die�is�gestuurd.
Die�maakt�ook�onderdeel�uit�van�dit�debat.�Stel�dat�uit�die
validatie�blijkt�–�dat�is�mijn�veronderstelling�–�dat�de�investeringsruimte�te�beperkt�is.�Om�in�het�jargon�van�de
heer�Verhoeven�te�spreken:�aan�welke�knop�gaat�de�heer
Dijkgraaf�dan�nog�draaien?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Dat�gaan�wij�op�dat�moment�bepalen.�Wij�zijn�een�partij
van�de�ordelijkheid.�Nu�is�aan�de�orde�de�wet�op�de�huren.�Daarbij�zijn�al�die�huurelementen�van�belang,�bijvoor-

13 februari 2013
TK�52

52-7-22

Dijkgraaf
beeld�ten�aanzien�van�de�sociale�elementen.�Die�hebben
wij�ook�stelselmatig�afgelopen.�Er�is�nu�een�nota�van�wijziging�die�dat�goed�regelt.�We�zullen�daar�zeer�serieus
naar�kijken�op�het�moment�dat�de�doorrekening�er�is.�En
we�gaan�besluiten�over�de�verhuurderheffing.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Maakt�de�SGP�dan�nog�een�voorbehoud�wat�betreft�de
hoogte�van�de�verhuurderheffing�van�1,7%?�Het�klinkt�alsof�de�heer�Dijkgraaf�aangeeft:�we�hebben�het�vandaag
over�de�huurverhoging�en�pas�wanneer�de�investeringscapaciteit�van�de�corporaties�bekend�is,�gaan�wij�het�hebben�over�de�verhuurderheffing.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�heb�gezegd�dat�ik�volledig�vertrouwen�heb�in�de�cijfers.�Stel�dat�we�om�een�doorrekening�vragen�–�ik�zeg
even�iets�geks�–�en�daar�komt�uit�dat�er�per�jaar�een�gat
is�van�een�miljard�voor�de�woningcorporaties.�Mevrouw
Voortman�zal�begrijpen�dat�ik�expres�overdrijf.�Dan�hebben�wij�natuurlijk�een�probleem,�maar�dat�zal�de�minister
als�eerste�constateren.�Hij�zal�dan�met�de�corporaties�om
de�tafel�gaan.�Ik�ga�er�echter�van�uit�dat�deze�cijfers�kloppen.�Ik�ga�ervan�uit�dat�het�op�deze�manier�kan.�Wij�zien
graag�het�rapport�tegemoet�ter�onderbouwing�daarvan.
Als�er�een�groot�gat�is,�dan�moeten�wij�onze�knopen�tellen.�Dan�gaan�wij�bezien�wat�wij�dan�gaan�doen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�constateer�dat,�als�de�investeringscapaciteit�van�de�corporaties�inderdaad�niet�toeneemt�door�dit�voorstel,�de
SGP-fractie�haar�steun�aan�het�akkoord�gaat�heroverwegen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Mevrouw�Voortman�probeert�het�digitaal�te�krijgen,�maar
ik�houd�het�bij�mijn�eigen�woorden.�Wij�nemen�dit�heel
serieus.�We�zullen�de�uitkomsten�van�het�onderzoek�zeer
goed�bekijken.�Dat�is�mede�bepalend�voor�ons�stemgedrag�over�de�wet�over�de�verhuurderheffing.
Ik�heb�gesproken�over�structureel�dekkend.�In�2013�is
het�dekkend.�In�2014,�2015�en�2016�is�er�een�tekort.�Als
je�de�tekorten�van�die�drie�jaar�bij�elkaar�optelt,�kom�je
op�350�miljoen.�Dat�is�een�probleem.�Als�je�het�puur�economisch�bekijkt,�dan�kun�je�je�wat�betreft�de�corporaties�afvragen�of�het�wel�echt�een�probleem�is,�omdat�er
in�2013�een�overschot�is.�Vanaf�2017�is�er�ook�een�overschot.�Neem�je�in�economische�termen�de�netto�contante�waarde�over�al�die�jaren,�dan�kun�je�je�afvragen�of�er
wel�een�probleem�is.�Maar�goed,�laten�wij�even�stellen
dat�het�probleem�350�miljoen�is.�Ik�daag�iedereen�uit�die
stelt�dat�er�geen�extra�investeringsruimte�bij�is�gekomen
–�daar�ging�de�discussie�zojuist�over,�in�relatie�tot�het�CPB
–�om�aan�te�geven�hoe�dat�kan.�Er�is�een�gat�van�350�miljoen.�Wij�zeggen�tegen�de�corporaties�dat�wij�zullen�zorgen�voor�soepeler�regels,�waardoor�men�voor�500�miljoen
aan�woningen�kan�verkopen.�Dan�heeft�men�al�weer�een
overschot�van�150�miljoen.�We�zeggen�ook�tegen�de�corporaties:�veel�dank�dat�de�heer�Calon�als�voorzitter�heeft
aangegeven�dat�er�efficiencymogelijkheden�zijn,�dat�het
maar�eens�afgelopen�moet�zijn�met�het�kopen�van�boten,
en�dat�er�veel�ruimte�is�als�je�naar�het�salarisgebouw�van
corporaties�kijkt.�Als�je�een�en�ander�bij�elkaar�optelt,�leidt
dat�structureel�elk�jaar�tot�een�efficiencywinst�van�350
miljoen,�bovenop�die�500�miljoen,�plus�het�btw-voordeel
waarvan�de�corporaties�profiteren�en�het�Energiebespa-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

ringsfonds�van�150�miljoen.�Van�beide�profiteren�de�corporaties�maar�voor�een�deel,�maar�het�gat�was�al�gedekt
met�die�500�miljoen.�Hoe�kun�je�dan�zeggen�dat�de�investeringsruimte�afneemt?�Ik�weet�niet�welke�kant�je�dan�oprekent,�maar�in�ieder�geval�de�verkeerde.
Ik�kom�als�tweede�punt�bij�de�koppeling�met�koop.�Je
moet�wel�een�hypotheek�kunnen�krijgen.�Dat�is�voor�ons
het�uitgangspunt�geweest.�Scheefwonen�vinden�wij�inderdaad�een�probleem.�Dan�kun�je�de�huren�verhogen.�Dat
vinden�wij�een�oplossing,�mits�dat�sociaal�gebeurt,�maar
je�moet�een�hypotheek�kunnen�krijgen.�Wij�vinden�de�huidige�regeling�met�100%�aflossing�echt�te�rigide.�Daarom
ben�ik�blij�dat�er�nu�een�oplossing�is�waarbij�je�ervoor
kunt�kiezen�dat�de�helft�wordt�afgelost.�Nu�bestaat�daar
wel�verwarring�over:�wat�betekent�het�precies?�Heel�in�het
kort�betekent�dit�het�volgende.�Je�hebt�één�product�en�je
hebt�twee�leningen.�De�ene�lening�is�100%�van�het�koopbedrag.�Laten�we�zeggen�dat�je�een�huis�koopt�van�twee
ton.�Je�hebt�dan�een�annuïtaire�lening�met�een�looptijd
van�30�jaar�voor�twee�ton.�Tegelijkertijd�heb�je�op�dat�moment�een�tweede�lening�met�een�looptijd�van�30�jaar�voor
0�euro.�Het�eerste�jaar�los�je�af,�laten�we�zeggen�4.000�euro.�De�eerste�lening�gaat�dan�naar�196.000�euro.�De�tweede�lening�gaat�naar�2.000�euro,�van�0�euro�naar�2.000,�de
helft�van�die�aflossing.�Zo�bouwt�die�ene�annuïtaire�lening
in�30�jaar�netjes�naar�0�af,�zoals�de�wet�voorschrijft.�De�andere�annuïtaire�lening�bouwt�in�30�jaar�naar�de�helft�van
de�aflossing�op.�Dit�is�een�simpel�product,�en�het�werkt
wel.
Ik�heb�daarbij�twee�kanttekeningen.�Ten�eerste�was
voor�ons�een�uitgangspunt�dat�fiscaal�de�prikkel�overeind
moest�blijven�om�volledig�af�te�lossen.�Daarom�veranderen�wij�ook�niets�aan�de�fiscale�behandeling.�Die�blijft
exact�dezelfde.�Dat�is�ook�een�groot�voordeel.�Anders
zouden�wij�namelijk�een�complete�wetswijziging�moeten
doorvoeren.�Voor�je�het�weet,�gaat�dat�een�jaar�duren�en
geeft�dat�een�jaar�onzekerheid�in�de�markt.�Dat�wilden�wij
niet.�Dat�is�ook�mogelijk,�namelijk�door�de�Belastingdienst
te�laten�verklaren�dat�dit�mag.�Dat�geeft�de�ruimte�aan
banken�om�dit�gewoon�te�doen.�Daarmee�heb�je�een�goede�oplossing.
Ten�tweede�zou�ik�weleens�willen�dat�mensen�die�zwaar
hechten�aan�de�50%�–�daarover�ging�de�discussie�met�mevrouw�Voortman�zo-even,�toen�ik�interrumpeerde�–�de�inflatie�meerekenen.�Reken�even�met�2%�per�jaar.�In�30�jaar
gaat�er�zo'n�70%�af.�De�50%�die�je�overhoudt,�is�in�feite
maar�15%�in�reële�termen.�Waar�hebben�wij�het�dus�over?
Maar�je�geeft�starters�en�overstappers�van�huur�naar�koop
wel�de�mogelijkheid�om�lagere�maandlasten�te�hebben
om�de�woning�te�financieren.�Het�hoeft�allemaal�niet�–�het
is�niet�verplicht,�men�kan�ervoor�kiezen�–�maar�het�geeft
wel�meer�flexibiliteit�en�meer�financieringsmogelijkheden.
Bovendien�vragen�banken�er�al�om.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�geloof�dat�de�heer�Dijkgraaf�een�uitstekende�verkoper
is,�maar�volgens�mij�word�ik�blij�gemaakt�met�een�dode
mus.�Het�hele�systeem�met�de�tweede�lening�dat�de�heer
Dijkgraaf�schetst,�is�fiscaal�immers�onaantrekkelijk.�Op
termijn�is�het�duurder�voor�degene�die�de�woning�heeft
gekocht.�Daarnaast�is�het�een�dode�mus�omdat�dit�in�het
huidige�systeem�al�kan.

13 februari 2013
TK�52

52-7-23

Dijkgraaf
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�begin�met�het�laatste�punt.�Kan�de�heer�Klein�mij�één
concreet�voorbeeld�noemen�van�een�bank�die�deze�lening
verstrekt?
De�heer�Klein�(50PLUS):
Inmiddels�heeft�een�hypotheekbemiddelaarsorganisatie
keurig�aan�ons�aangegeven�dat�zij�dit�al�rustig�kan�regelen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ja,�maar�een�hypotheekbemiddelaar�is�niet�degene�die
de�lening�verstrekt.�Er�is�op�dit�moment�geen�bank�in�Nederland�die�deze�lening�verstrekt.�Dat�komt�omdat�banken
onzeker�zijn�of�het�mag�van�de�Autoriteit�Financiële�Markten.�Als�het�niet�mag,�krijgen�ze�een�boete.�Precies�hierover�hebben�wij�duidelijkheid�aan�de�regering�gevraagd.
Maar�de�heer�Klein�heeft�gelijk:�laten�wij�blij�zijn,�we�hoeven�de�wet�niet�eens�te�veranderen�en�het�kan�bijna�met
onmiddellijke�ingang�ingaan.�De�Belastingdienst�geeft
een�verklaring�af�en�het�is�klaar.�Maar�het�moest�wel�geregeld�worden,�en�tot�nu�toe�was�het�onmogelijk.
Daarnaast�sprak�de�heer�Klein�over�blij�maken�met�een
dode�mus.�Nee,�het�is�geen�dode�mus.�De�eerste�achttien�jaar�zijn�je�maandlasten�beduidend�lager.�Daarna�zijn
je�maandlasten�hoger;�daarin�heeft�de�heer�Klein�gelijk.
Over�de�hele�looptijd�zijn�de�lasten�inderdaad�hoger.�Het
is�dus�aan�de�consument�om�te�kiezen�of�hij�lagere�lasten�aan�het�begin�wil�en�hogere�lasten�aan�het�eind,�met
een�duurdere�rekening,�of�lagere�lasten�over�de�hele�periode.�Dat�is�een�keuze�die�de�consument�kan�maken.�Ik
weet�dat�heel�veel�mensen�in�die�markt�instappen�die�het
uiterst�moeilijk�kunnen�financieren�en�dolblij�zijn�met�lagere�maandlasten.�Die�mogelijkheid�willen�wij�hun�bieden
en�die�mogelijkheid�krijgen�zij.
Het�tweede�element�dat�wij�hebben�toegevoegd�om�de
aantrekkelijkheid�van�de�hypotheken�te�vergroten,�is�de
verlenging�van�30�naar�35�jaar.�Dat�leidt�ook�weer�tot�lagere�maandlasten.
Een�derde�element�bij�de�koop�is�de�voorwaarde.�Wij
lopen�aan�tegen�het�feit,�waarover�wij�wel�hebben�vaker
gediscussieerd�in�dit�huis,�dat�je�bijvoorbeeld�zzp'ers�of
mensen�met�een�tijdelijk�contract�hebt,�zoals�Kamerleden�schijnbaar�zijn,�en�ministers�ook.�Zij�hebben�een�elke
dag�opzegbaar�contract.�Tegen�hen�zegt�de�bank:�u�hebt
een�tijdelijk�contract;�hoe�krijgt�u�die�hypotheek�dan�rond?
Kamerleden�kunnen�dat�meestal�nog�wel�compenseren
doordat�zij�een�relatief�hoog�inkomen�hebben,�maar�dat
hebben�lang�niet�alle�Nederlanders.�Je�zult�maar�een�gewoon�inkomen�hebben�en�een�tijdelijk�contract.�Dan�krijg
je�het�helemaal�niet�meer�voor�elkaar.
Wij�willen�dat�dat�anders�gaat.�We�willen�dat�Financiën�erop�toeziet�dat�de�Autoriteit�Financiële�Markten�de
ruimte�daarvoor�geeft�en�dat�banken�die�ruimte�ook�durven�nemen�omdat�ze�niet�bang�hoeven�te�zijn�voor�een
boete.�In�feite�is�wat�afgesproken�is,�niet�een�onderzoek
of�het�kan.�Daar�ging�de�discussie�zojuist�met�de�heer
Verhoeven�over.�Ik�was�het�niet�helemaal�eens�met�zijn
antwoord,�moet�ik�eerlijk�zeggen,�maar�had�me�bedacht
dat�ik�dat�nu�zou�corrigeren.�Ik�hoor�graag�de�minister�op
dit�punt.�Wél�is�afgesproken�dat�onderzocht�wordt�of�de
huidige�aanpassing�van�december�2012�voldoende�is.�Al
in�december�2012�namelijk,�is�door�het�ministerie�aangegeven�dat�de�AFM�die�ruimte�moet�bieden.�We�zien�echter
weleens�dat�dit�wel�wordt�gezegd�maar�niet�gebeurt.�Wij
zien�erop�toe�dat�het�ook�feitelijk�gebeurt�en�dat�die�ruim-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

te�zzp'ers�en�mensen�met�een�tijdelijk�contract�ook�daadwerkelijk�wordt�geboden.�Dat�wordt�onderzocht.�Dus,�mevrouw�Voortman�vroeg�dit,�het�gebeurt�gewoon.
Het�vierde�punt�met�betrekking�tot�de�koop�is�de�starterslening.�Die�is�voor�ons�essentieel�om�te�zorgen�dat
starters�meer�ruimte�krijgen.�Er�was�al�een�regeling,�er
hoeft�dus�geen�ingewikkelde�nieuwe�verzonnen�te�worden.�We�hebben�gewoon�gezegd:�we�verhogen�het�budget�voor�de�starters�van�20�miljoen�naar�50�miljoen.
Dit�waren�mijn�punten�in�eerste�termijn.�Ik�kan�alleen
maar�constateren�dat�al�deze�punten�in�het�akkoord�zitten
en�dat�wij�dus�kunnen�concluderen�dat�we�dat�akkoord
steunen.�Er�kwam�nog�één�extra�ding�bij,�de�bouw.�Gegeven�het�gehele�pakket�waarmee�we�bezig�waren,�was�dit
natuurlijk�ook�dé�kans�om�de�bouw�te�stimuleren.�Prachtig�dat�dit�is�gelukt�via�het�creëren�van�een�energiebesparingsfonds,�via�het�regelen�van�de�koopmarkt,�maar�zeker
ook�via�de�verlaging�van�de�btw,�bijna�met�onmiddellijke
ingang,�van�21%�naar�6%.
De�heer�Knops�(CDA):
Er�zitten�een�aantal�leuke�voorstellen�in�dit�plan,�daar�begin�ik�maar�tegen�de�heer�Dijkgraaf.�Op�zichzelf�is�de�verdubbeling�van�de�startersfaciliteit�heel�belangrijk�om�ook
aan�die�kant�de�zaak�weer�aan�de�gang�te�krijgen.�Daar
heeft�de�heer�Dijkgraaf�helemaal�gelijk�in.�Kan�hij�zeggen
aan�welk�volume�we�moeten�denken?�Hoeveel�mensen
kunnen�ermee�geholpen�worden?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Als�je�vanuit�de�50�miljoen�een�lening�zou�verstrekken�van
€ 20.000,�heb�je�het�over�2.500�starters.�Dat�is�geen�gigantisch�aantal.�We�zouden�graag�nog�veel�meer�mensen�helpen,�maar�soms�is�het�al�zo�dat�je�met�een�relatief�klein
bedrag�net�dat�koprisico�kunt�wegnemen�voor�een�bank
om�het�te�financieren.�Daar�gaat�het�namelijk�vaak�om.
De�heer�Knops�(CDA):
Nogmaals,�dit�is�een�belangrijk�punt�en�het�is�goed�dat
er�middelen�voor�worden�vrijgemaakt.�Echter,�het�is�op
zich�niet�een�heel�groot�aantal.�De�vraag�is�of�daarmee�de
ambities�om�de�zaak�vlot�te�trekken,�die�ook�door�de�heer
Dijkgraaf�worden�neergezet,�gerealiseerd�worden.�Op�dit
moment�zijn�er�bij�wijze�van�spreken�tienduizenden�starters�die�zich�afvragen�wat�zij�willen�en�wat�zij�kunnen�op
de�arbeidsmarkt.�De�vraag�is�of�zij�hiermee�bediend�worden.�Eigenlijk�heeft�de�heer�Dijkgraaf�het�antwoord�op�deze�vraag�zojuist�al�gegeven.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Nee,�want�het�was�het�vierde�punt�in�mijn�opsomming.�Ik
ben�eerder�begonnen�over�de�voorwaarden�van�de�AFM
voor�mensen�met�een�tijdelijk�contract.�Wat�zijn�starters
over�het�algemeen?�Jonge�mensen�met,�tegenwoordig
helaas,�in�98%�van�de�gevallen�een�tijdelijk�contract.�Zij
lopen�tegen�deze�barrière�aan.�Ik�ken�heel�veel�starters�die
het�wel�degelijk�kunnen�financieren�vanuit�hun�inkomen,
maar�die�gewoon�de�hypotheek�niet�rond�krijgen,�omdat
de�bank�zegt�dat�zij�niet�voldoen�aan�de�voorwaarden�omdat�ze�een�tijdelijk�contract�hebben.�Ik�heb�het�ook�gehad
over�de�50%�aflossing.�Dat�scheelt�een�hoop�voor�diezelfde�starters.�Ik�heb�het�ook�nog�gehad�over�de�verlenging
van�30�jaar�naar�35�jaar.�Als�je�een�huis�koopt�dat�je�gaat
renoveren�en�dat�valt�niet�onder�21%�btw�maar�onder�6%
btw,�wordt�dat�ook�al�een�stuk�goedkoper.�Dan�hoef�je�dat
niet�te�financieren.�Ik�denk�dat�deze�stapeling�der�dingen

13 februari 2013
TK�52

52-7-24

Dijkgraaf
ervoor�kan�zorgen�dat�er�in�ieder�geval�meer�schwung�in
de�markt�komt�en�dat�meer�starters�aan�een�huis�komen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Dijkgraaf�had�het�over�50�miljoen.�Die�€ 20.000�is
50�miljoen�mensen.�In�het�financiële�overzicht�lees�ik�echter�een�bedrag�van�30�miljoen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Dat�zei�ik�zojuist�al.�Er�zit�al�20�miljoen�in.�We�stoppen�er
30�miljoen�bij.�Dus�het�totaal�is�50�miljoen.�2.500�maal
20.000�is�wat�er�totaal�is.�Om�de�heer�Jansen�voor�te�zijn:
ons�extra�effect�is�natuurlijk�minder.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ja,�1.500�om�precies�te�zijn.�Als�ik�het�goed�samenvat,�begrijp�ik�dat�dit�kabinet,�nu�met�steun�van�de�fractie�van�de
SGP,�2,4�miljoen�huurders�substantieel�extra�huurverhoging�door�de�strot�gaat�douwen�en�als�genereuze�geste
1.500�mensen�per�jaar�een�extra�faciliteit�gaat�bieden�om
een�woning�te�kopen.�Dat�is�zo'n�beetje�de�conclusie�die
we�moeten�trekken.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Als�de�heer�Jansen�deze�conclusie�trekt�na�dit�betoog,
dan�constateer�ik�dat�hij�een�minuut�geleden�de�zaal�binnengekomen�is�en�de�rest�van�mijn�verhaal�niet�gehoord
heeft.
Dat�was�mijn�inbreng.�Alles�bij�elkaar�hebben�wij�een
goed�akkoord�dat�beter�is�voor�kopers,�huurders�en�bouwers.�Wat�mij�betreft,�staat�dat�akkoord�als�een�huis.

De�heer�Klein�(50PLUS):
Voorzitter.�Ik�dank�de�minister�voor�zijn�beantwoording
in�eerste�termijn.�Hij�heeft�zijn�beantwoording�helemaal
ingekaderd�in�de�gedachte�van�de�opbrengsten�van�de
verhuurderheffing.�In�feite�is�het�hele�idee�niet�zozeer�het
scheefwonen�aanpakken,�maar�meer�de�vraag:�hoe�kan�ik
zo�veel�mogelijk�huurverhogingen�realiseren�voor�de�woningbouwverenigingen�zodat�die�de�verhuurderheffing
kunnen�gaan�betalen?�Dat�maakt�het�lastig,�want�zoals�ik
in�eerste�termijn�ook�had�aangegeven,�gaat�het�50PLUS
bij�een�wetswijziging�met�name�om�het�doel,�namelijk�het
scheefwonen�tegengaan.�Wellicht�zou�een�combinatie�van
huursombenadering�en�huurbelasting�daarvoor�een�betere�oplossing�kunnen�geven.�In�de�beantwoording�heeft
de�minister�aangegeven�dat�wat�uitvoeringstechnische�aspecten�een�dergelijke�oplossing�in�de�weg�staan.�Dat�vinden�wij�jammer,�want�dat�geeft�geen�echt�principiële�discussie�over�de�vraag�wat�goed�is�om�deze�situatie�aan�te
pakken.
Dat�betekent�dat�wij�vervolgens�kijken�naar�hoe�wij�dit
wetsvoorstel�gaan�invullen�en�hoe�wij�het�nog�kunnen
verbeteren.�Vandaar�dat�50PLUS�zich�de�vraag�stelt:�als
wij�die�richting�kiezen,�wat�kunnen�wij�dan�nog�verbeteren
aan�het�huidige�wetsvoorstel?�Wij�zien�een�aantal�wijzigingen.�Een�van�de�belangrijke�wijzigingen�in�het�akkoord
die�wij�als�winstpuntje�zien�–�je�moet�niet�alles�negatief
zien�–�is�het�hele�systeem�dat�je�huur�weer�naar�beneden
gaat�wanneer�je�inkomen�naar�beneden�gaat.�Wij�denken
daarbij�met�name�aan�gepensioneerden�en�mensen�die
met�pensioen�gaan.�Dat�systeem�wordt�nu�ingevoerd.�Dat
is�beter�dan�het�was�en�meer�dan�wat�de�minister�in�eerste�termijn�had�aangegeven,�namelijk�dat�hij�wilde�onder-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

zoeken�hoe�dat�eventueel�zou�moeten.�Nu�hebben�wij�duidelijk�een�afspraak�om�dat�te�realiseren.�Dat�is�een�winstpunt.
Ook�een�winstpunt�vindt�50PLUS�de�bepaling�en�afspraak�over�de�aangepaste�woningen.�Wanneer�je�een
aangepaste�woning�hebt,�bijvoorbeeld�vanwege�een�chronische�ziekte,�dan�hoef�je�er�niet�uit�en�wordt�je�niet�geconfronteerd�met�een�huurverhoging.�De�uitwerking�van
die�hardheidsclausule�zien�wij�graag�tegemoet.
Een�onderdeel�dat�echter�wel�blijft,�is�een�zeer�schrijnende�situatie.�Daarvoor�zal�50PLUS�dan�ook�een�amendement�indienen.�Als�je�scheefwonen�wilt�tegengaan,
moet�er�wel�een�alternatief�zijn.�Als�er�geen�alternatief�is,
is�het�gewoon�een�ordinaire�huurverhoging.�Een�alternatief�zou�moeten�zijn�dat�een�woningbouwcorporatie�een
duurdere�woning�kan�aanbieden,�dan�wel�dat�de�huurder
mogelijkheden�heeft�om�een�koopwoning�aan�te�schaffen
en�dus�kan�doorstromen.�Dat�is�namelijk�uiteindelijk�de
doelstelling�van�dit�wetsvoorstel�of�deze�wetswijziging.
Op�dit�moment�krijgen�wij�veel�signalen�dat�het�soms�niet
mogelijk�is.�Als�je�bijvoorbeeld�in�een�dorp�woont�en�de
woningbouwvereniging�geen�alternatief�heeft,�dan�kun
je�geen�kant�op.�Op�dat�moment�moet�je�een�dergelijke�huurverhoging�niet�doorvoeren.�Vandaar�dat�wij�een
amendement�hebben�ingediend�dat�ervoor�zorgt�dat�er
geen�inkomensafhankelijke�huurverhoging�zal�plaatsvinden�op�het�moment�dat�er�geen�alternatief�is�om�te�komen�tot�doorstroming.
Een�kleiner,�maar�voor�ons�wel�principieel�onderdeel
is�het�tijdelijke�probleem�dat�ontstaat�doordat�de�huurtoeslaggrens�wordt�verschoven�per�1 januari�2014�en�de
huurverhogingen�ingaan�per�1 juli�2013.�Door�die�systematiek�ontstaat�er�een�klein�verschil.�We�praten�over
maximaal�€ 3,20�per�maand.�Ons�gaat�het�niet�zozeer�om
het�bedrag�als�wel�om�het�principe.�Wij�vinden�dat�de�burgers�niet�de�dupe�kunnen�zijn�van�een�systeemwijziging
waar�zij�zelf�niets�aan�kunnen�doen.�Als�het�dan�toch�een
klein�bedrag�is,�kun�je�dat�net�zo�goed�opvangen.�Ik�dien
daarover�de�volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�ongeveer�20.000�huurtoeslagontvangers�gedurende�een�halfjaar�te�maken�krijgen�met�een
extra�lastenverhoging�van�maximaal�€ 3,20�per�maand,
doordat�de�huurtoeslaggrens�pas�per�1 januari�2014�wordt
aangepast�en�de�huur�per�1 juli�2013�wordt�verhoogd;
overwegende�dat�negatieve�effecten�als�gevolg�van�systeemwijzingen�niet�eenzijdig�op�de�huurders�afgewenteld
mogen�worden;
voorts�overwegende�dat�deze�extra�lastenverhoging�op
zichzelf�beschouwd�weliswaar�beperkt�van�omvang�is,
maar�dat�juist�de�stapeling�van�kleine�lastenverzwaringen
negatieve�gevolgen�heeft�voor�de�lagere�inkomensgroepen;
verzoekt�de�regering,�het�verlies�van�huurtoeslag�over�het
tweede�halfjaar�van�2013�te�compenseren�met�een�aanpassing�van�het�budget�voor�de�huurtoeslagen,

13 februari 2013
TK�52

52-7-25

Klein
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Klein.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�49�(33330).

De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�ga�nu�in�op�het�woonakkoord,�om�het�zo�maar�eens�uit
te�drukken.�Het�is�een�overeenstemming�tussen�een�aantal�partijen,�maar�de�uitwerking�ervan�moet�duidelijk�nog
plaatsvinden.�We�hebben�nu�een�conceptschets�gekregen.
Hoe�je�het�voorstel�ook�beoordeelt,�de�verhuurderheffing
blijft�nog�steeds�overeind�en�de�huurders�dienen�die�op�te
brengen.�Het�is�in�feite�een�soort�verkapte�belastingmaatregel.�Het�is�weliswaar�een�stukje�minder�geworden,�maar
het�is�nog�altijd�een�verslechtering�ten�opzichte�van�de�situatie�zonder�verhuurderheffing.�De�kritiek�op�de�heffing
–�hoe�kun�je�er�daarmee�voor�zorgen�dat�de�woningbouwverenigingen�daadwerkelijk�gaan�investeren�en�renoveren?�–�blijft�onverlet,�hoewel�er�wel�een�stukje�ruimte�is
ontstaan.�Dat�heeft�de�heer�Dijkgraaf�zojuist�ook�heel�duidelijk�aangegeven.�De�vraag�is�echter�of�het�voldoende�is.
Wij�denken�van�niet,�omdat�het�in�principe�hetzelfde�voorstel�is,�met�hier�en�daar�wat�pleisters.
Terecht�wordt�in�het�woonakkoord�aangegeven�dat�de
verlaging�van�de�btw�van�21%�naar�6%�een�goede�maatregel�is�die�zichzelf�in�het�verleden�heeft�bewezen.�Daar
zijn�wij�ook�zeer�tevreden�mee,�met�dien�verstande�dat
wij�ons�afvragen�waarom�deze�maatregel�pas�per�1 maart
wordt�ingevoerd�als�het�zo'n�goede�maatregel�is.�Dat�betekent�namelijk�dat�er�weer�uitstelgedrag�ontstaat,�waardoor�ondernemers�zich�afvragen�of�zij�een�opdracht�nu
wel�of�niet�krijgen.�Als�je�het�doet,�doe�het�dan�goed�en
doe�het�per�direct�of�zo�snel�mogelijk.�Daarom�dien�ik�de
volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�de�btw�dat�voor�verbouwingen�en�renovatiewerkzaamheden�per�1 maart�voor�de�duur�van�een�jaar
verlaagd�zal�worden�van�21%�naar�6%;
overwegende�dat�geplande�verbouwingen�en�renovatiewerkzaamheden�nu�uitgesteld�worden�tot�de�periode�na
1 maart,�en�dat�ondernemers�hierdoor�inkomsten�mislopen;
verzoekt�de�regering,�de�voorgenomen�btw-verlaging�zo
mogelijk�per�direct,�of�indien�dit�niet�mogelijk�is�zo�spoedig�als�praktisch�haalbaar�en�uitvoerbaar�is,�in�te�voeren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Klein.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�50�(33330).

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�vind�het�een�sympathieke�motie,�want�het�zou�mooi�zijn
als�het�onmiddellijk�in�kon�gaan.�Maar�realiseert�de�heer
Klein�zich�de�volgende�twee�dingen�wel?�Ten�eerste�is�dit
onuitvoerbaar�omdat�de�Belastingdienst�dit�niet�aankan
en�de�systemen�daar�het�niet�aankunnen.�Het�kan�namelijk�alleen�per�de�eerste�van�de�maand.�Daar�zijn�alle�systemen�op�ingericht.�Ten�tweede�is�niet�de�uitvoeringsdatum�het�belangrijkste�criterium�voor�de�btw,�maar�de�factuurdatum,�al�hoor�ik�daar�ook�graag�de�mening�van�de
minister�over.�Als�de�factuurdatum�1 maart�is,�is�dat�voldoende.

De�heer�Klein�(50PLUS):
In�uw�eigen�bijdrage�had�u�het�ook�over�"per�direct",�maar
misschien�was�dat�een�slip�of�the�tongue.�Daar�sluit�deze�motie�mooi�op�aan.�Ik�heb�aangegeven�dat�we�moeten�bekijken�of�het�uitvoerbaar�is.�De�btw�hangt�inderdaad
af�van�de�factuurdatum,�maar�de�factuurdatum�zou�ook
15 februari�kunnen�zijn�en�daar�zou�de�Belastingdienst�rekening�mee�kunnen�houden.�Dat�hebben�we�in�het�verleden�bij�bijvoorbeeld�verhogingen�ook�gezien.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Bij�mijn�weten�hebben�we�verhogingen�altijd�ingevoerd
per�de�eerste�van�een�maand,�het�liefst�per�1 januari�of
per�1 juli.�Het�is�al�vrij�uitzonderlijk�om�dit�per�1 maart�te
doen.�Het�punt�is�dat�de�systemen�er�niet�op�ingericht
zijn.�Ik�sprak�inderdaad�over�onmiddellijke�ingang�–�dat
was�geen�slip�of�the�tongue,�want�dat�probeer�ik�altijd
te�voorkomen�–�omdat�er�de�facto�geen�probleem�is�als
de�factuurdatum�1 maart�is.�Als�iemand�morgen�een�factuur�stuurt,�geldt�de�btw�van�21%,�maar�als�de�factuur�op
1 maart�gedateerd�wordt,�is�er�geen�enkel�probleem.�Volgens�mij�mag�dat�gewoon.�Er�moet�natuurlijk�niets�illegaals�plaatsvinden.�Ik�hoor�graag�van�de�minister�of�deze
interpretatie�klopt�en�hoe�het�allemaal�precies�zit.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�gaat�ons�erom�dat�we�uitstelgedrag�willen�vermijden.�Daarom�kiezen�we�voor�deze�systematiek.�Ik�hoor
graag�van�de�minister�en�vooral�ook�van�staatssecretaris
Weekers�hoe�het�zit�met�de�uitvoering�door�de�Belastingdienst.�Daarom�staat�in�de�motie�ook�dat�het�praktisch�uitvoerbaar�moet�zijn.�1 maart�is�net�zo'n�willekeurige�datum
als,�ik�noem�maar�wat,�20 februari.
Dan�kom�ik�op�het�hypothecaire�deel.�Wat�dat�betreft
zijn�we�benieuwd�hoe�de�rook�straks�zal�optrekken�en�wat
de�consequenties�zullen�zijn.�Worden�we�blij�gemaakt�met
een�dooie�mus?�Of�is�het�iets�substantieels?�En�wat�betekent�het�dan?�Uit�de�discussie�die�ik�net�met�de�heer
Verhoeven�had,�bleek�ook�wel�dat�het�allemaal�ideeën
zijn,�maar�dat�het�volstrekt�onduidelijk�is�wat�die�straks
gaan�opleveren.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�heb�dat�de�heer�Klein�inderdaad�horen�zeggen�en�ik�heb
dat�weerlegd�met�een�heleboel�concrete�voorbeelden�van
maatregelen�uit�het�pakket�die�hun�succes�hebben�bewezen.�Daarnaast�ontkent�de�heer�Klein�toch�niet�dat�er�290
miljoen�euro�netto�uit�de�begroting�structureel�ten�goede
komt�aan�de�woningmarkt?

13 februari 2013
TK�52

52-7-26

Klein
De�heer�Klein�(50PLUS):
Nee,�maar�het�is�de�vraag�of�dat�voldoende�is.�Ik�noemde
het�een�minder-meerverslechtering.�Het�verslechtert�dus
zeer,�maar�je�plakt�er�nu�een�pleister�op,�zodat�het�weer
beter�wordt.

geleden�is�hierover�een�motie�ingediend,�omdat�de�heer
Knops�dit�graag�wilde�vastleggen.�Die�motie�is�aangenomen.�Ik�begrijp�dus�niet�waarom�de�heer�Fritsma�naar�zaken�vraagt�die�allang�bekend�zijn�en�middels�een�motie
zijn�vastgelegd.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�is�goed�om�dit�vast�te�stellen.�Ik�hoor�wat�de�woordvoerder�van�GroenLinks�zegt.�Ik�lees�net�een�persbericht
van�de�Vereniging�Nederlandse�Woonbond.�Ik�hoor�wat
de�heer�Klein�en�de�heer�Fritsma�zeggen.�Heel�veel�mensen�zeggen�dat�het�niet�voldoende�is,�maar�al�die�mensen
zeggen�ook�dat�het�een�verbetering�is�ten�opzichte�van
wat�er�lag.�Geldt�dit�ook�voor�de�heer�Klein?

De�heer�Fritsma�(PVV):
Ja,�maar�na�die�motie�is�er�opnieuw�onderhandeld�met
vier�andere�partijen.�Is�er�in�het�kader�van�die�nieuwe�onderhandelingen�klip-en-klaar�helder�gemaakt�en�afgesproken�dat�er�niet�verder�getornd�wordt�aan�de�hypotheekrenteaftrek?�De�heer�Monasch�heeft�zelf�herhaaldelijk�het
belang�van�duidelijkheid�en�helderheid�aangeduid.�De
burger�moet�weten�waar�hij�aan�toe�is.�Daarbij�helpt�het
als�de�heer�Monasch�kan�zeggen�dat�er�in�het�kader�van
deze�onderhandelingen�is�afgesproken�dat�er�niet�verder�wordt�getornd�aan�de�hypotheekrenteaftrek.�Is�dat�gebeurd�of�niet?�Het�zou�mooi�zijn�als�die�helderheid�kan
worden�gegeven.

De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�heb�zojuist�mijns�inziens�duidelijk�aangegeven�dat�ik
ook�winstpuntjes�zie.�Ik�ben�mijn�verhaal�positief�begonnen�met�de�vermelding�dat�de�minister�oorspronkelijk,�in
de�eerste�termijn,�had�gezegd�dat�niets�kon,�maar�dat�er
nu�wel�iets�blijkt�te�kunnen.�Vervolgens�is�het�de�vraag�of
dit�wel�voldoende�is.�Sterker�nog,�bij�de�begrotingsbehandeling�heeft�mijn�partij�gezegd�dat�zij�vindt�dat�er�eigenlijk
geen�integrale�samenhang�is.�Iedereen�heeft�het�daarover.
De�minister�en�het�kabinet�hebben�in�dezen�veel�meer�een
soort�"brandweermannetjesbeleid"�gevoerd.�Zij�blussen
overal�wat�brandjes;�hier�en�daar�wordt�een�lapmiddeltje
ingezet.�Dit�leidt�vervolgens�tot�een�uitslaande�brand�op
de�hele�woningmarkt.�Het�gevolg�van�die�brand�is�een�Aswoensdagakkoord.�Het�is�nu�heel�erg�belangrijk�–�ik�help
het�de�heer�Verhoeven�hopen�–�dat�uit�deze�as�een�feniks
zal�herrijzen�en�dat�dit�zal�leiden�tot�een�daadwerkelijke
verbetering�van�de�woningmarkt,�want�daar�staat�de�partij
50PLUS�uiteindelijk�voor.

De�heer�Monasch�(PvdA):
Voorzitter.�Ik�dank�de�minister�en�zijn�ambtenaren�voor�de
beantwoording�van�de�vragen�in�de�eerste�termijn.�Wij
zeiden�in�de�eerste�termijn�al�dat�dit�het�eerste�kabinet
in�decennia�is�dat�het�aandurft�om�zowel�de�koop-�als�de
huurmarkt�te�hervormen.�Die�hervorming�is�stevig�versterkt�door�het�vandaag�gesloten�woonakkoord.�Daarom
richt�ik�allereerst�een�woord�van�dank�en�waardering�aan
de�fracties�van�D66,�ChristenUnie�en�SGP�die�dit�mogelijk
hebben�gemaakt.�Belangrijke,�ingrijpende�hervormingen
kunnen�daarmee�rekenen�op�een�brede�steun.
De�heer�Fritsma�(PVV):
De�heer�Monasch�begint�zelf�over�de�koopmarkt.�Dat�deed
mij�even�denken�aan�de�begrotingsbehandeling�van�enige�tijd�terug.�Toen�kon�de�heer�Monasch�een�verdere�aantasting�van�de�hypotheekrenteaftrek�niet�uitsluiten.�Ik�bedoel�dus�een�aantasting�die�verdergaat�dan�het�regeerakkoord�aangaf.�Ik�wil�daar�nu�graag�duidelijkheid�over,
want�ik�neem�aan�dat�dit�in�het�onderhandelingsclubje�is
besproken.�Is�in�het�kader�van�dit�akkoord�besproken�dat
er�in�geval�van�nieuwe�bezuinigingen�niet�verder�getornd
wordt�aan�de�hypotheekrenteaftrek?

De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�kan�daar�heel�kort�en�krachtig�over�zijn:�daarin�is�geen
verandering�gekomen.
Dit�woonakkoord�is�goed�voor�de�bouwsector.�Het�is
goed�voor�kopers�en�voor�huurders.�De�PvdA�is�zeer�tevreden�over�het�stevige�pakket�aan�maatregelen�dat�de
woningmarkt�weer�in�beweging�kan�brengen�en�een�goed
oog�heeft�voor�de�betaalbaarheid�van�woningen�voor�zowel�huurders�als�kopers.�Door�het�Energiebesparingsfonds,�het�lagere�btw-tarief�en�de�extra�middelen�voor
startersleningen�krijgt�de�werkgelegenheid�in�de�bouw
een�belangrijke�impuls�en�kunnen�ondernemers�verder
met�hun�bedrijf.�Wij�zijn�buitengewoon�blij�met�de�instemming�van�onder�meer�de�Aannemersfederatie�en�Bouwend�Nederland.�Het�is�vandaag�zelfs�zo�ver�gegaan�–
dat�is�bij�mijn�weten�nog�niet�eerder�voorgekomen�–�dat
beursgenoteerde�bedrijven�die�actief�zijn�in�de�bouwbranche�hun�aandelen�met�8�tot�10%�hebben�zien�stijgen.�Zo
ver�gaat�het�akkoord�inmiddels.
De�huurmarkt�wordt�verbeterd.�De�sociale�woningvoorraad�blijft�in�stand.�De�inkomensafhankelijkheid�werkt�beide�kanten�op.�Huurders�die�hun�inkomen�bij�ontslag�of
pensioen�drastisch�zien�dalen,�hebben�recht�op�een�huurdaling,�iets�waarvoor�de�PvdA�in�de�vorige�periode�en�ook
in�haar�bijdrage�in�eerste�termijn�gepleit�heeft.�Huurstijgingen�voor�inkomens�boven�€ 43.000�zijn�verlaagd�met
2,5%�en�zijn�daarmee�lager�dan�in�het�kabinet-Rutte�I�was
afgesproken.�Een�politicus�wordt�vaak�gevraagd�of�hij�zich
aan�zijn�beloftes�heeft�gehouden.�Ik�geef�toe�dat�wij�een
verkiezingsbelofte�hebben�gebroken,�want�in�ons�verkiezingsprogramma�stond�een�huurstijging�van�5%,�terwijl
dat�nu�4%�is�geworden.�Ik�breek�echter�met�plezier�een
dergelijke�belofte.
Het�plafond�van�de�huurstijging�voor�een�sociale�huurwoning�is�beperkt�van�het�plafond�uit�het�woningwaarderingstelsel�tot�een�maximaal�redelijke�huur.�Het�kabinet
kondigt�een�nieuw,�gemoderniseerd�WWS�aan,�alsook�de
invoering�van�de�huursombenadering.

De�heer�Monasch�(PvdA):
De�heer�Fritsma�doet�de�laatste�tijd�in�debatten�nogal�vaak
alsof�hij�de�afgelopen�twee�jaar�niet�hier�aanwezig�was.
De�PVV�stemde�bijvoorbeeld�tijdens�het�vorige�kabinet
in�met�5%�huurverhoging.�Nog�maar�drie�of�zes�weken

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�gun�de�heer�Monasch�zijn�succesje:�ten�opzichte�van
het�Kunduzakkoord�is�de�huurstijging�voor�inkomens�boven�€ 43.000�gegaan�van�inflatie�plus�5%�naar�inflatie
plus�4%.�Ongeveer�acht�maanden�geleden�liep�de�heer
Monasch�bij�deze�interruptiemicrofoon�te�hoop�tegen�het
Kunduzakkoord,�waarin�was�afgesproken�dat�voor�inko-

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-27

Monasch
mens�tot�€ 33.000�de�inflatie�zou�gelden�en�voor�inkomens�tot�€ 43.000�de�inflatie�plus�1%.�In�het�Aswoensdagakkoord�wordt�nu�uitgegaan�van�inflatie�plus�1,5%�voor
inkomens�onder�€ 33.000�en�inflatie�plus�2%�voor�inkomens�tot�€ 43.000.�De�SP-fractie�dacht�dat�dit�de�kerndoelgroep�was�van�de�PvdA. Wij�meenden�dat�de�PvdA�voor
deze�groep�opkomt,�om�te�voorkomen�dat�de�mensen�in
deze�groep�nog�verder�achteruit�kachelen�met�hun�inkomen.�Wat�is�er�sinds�vorig�jaar�veranderd?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�de�indruk�dat�de�heer�Jansen�het�in�eerste�termijn
gevoerde�debat�herhaalt,�bij�gebrek�aan�betere�argumenten.�Een�van�de�punten�waarvan�de�heer�Jansen�voortdurend�wegloopt,�is�het�enorme�bedrag�dat�wij�hebben
vrijgemaakt�voor�de�huurtoeslag,�425�miljoen�euro,�om
juist�die�inkomensgroep�goed�te�kunnen�compenseren.
Uit�de�berekeningen�van�het�kabinet�blijkt�dat�de�stijging
van�de�huurlasten�in�huurquote,�maar�ook�in�koopkracht
buitengewoon�beperkt�is.�Die�zal�nog�beperkter�zijn,�omdat�bijvoorbeeld�voor�de�groep�met�een�inkomen�boven�€ 33.000�er�niet�langer�sprake�is�van�een�stijging�met
2,5%,�maar�van�een�stijging�met�2%.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Tegen�die�425�miljoen�euro�staat�de�1,7�miljard�euro�die
de�PvdA�ophaalt�bij�de�huurders.�Op�een�vraag�van�mij
over�de�mensen�met�een�inkomen�onder�€ 33.000�heeft
de�minister�–�in�een�van�de�gevallen�waarin�hij�bij�uitzondering�antwoord�gaf�op�mijn�vraag�–�bevestigd�dat�er
500.000�huurders�zijn�met�een�inkomen�onder�€ 33.000
die�geen�huurtoeslag�krijgen.�Die�mensen�betalen�jaar�in,
jaar�uit�4%�extra.�Vindt�de�PvdA�dat�een�sociale�uitkomst
van�het�Aswoensdagakkoord?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Wij�vinden�dit�een�buitengewoon�sociale�uitkomst,�omdat
iedereen�die�in�aanmerking�komt�voor�huurtoeslag�volgens�deze�systematiek�gecompenseerd�wordt.
Zoals�ik�al�zei,�kondigt�het�kabinet�een�nieuw,�gemoderniseerd�WWS�aan,�alsook�de�invoering�van�de�huursombenadering.�De�PvdA�gaat�ervan�uit�dat�wij�dan�wederom
de�discussie�zullen�voeren�over�de�grenzen�aan�de�huurstijgingen.�Het�standpunt�van�de�heer�Rutte�bij�de�regeringsverklaring�en�onze�discussie�daarover,�waaraan�ik
al�refereerde,�zullen�wij�daarbij�zeker�in�ons�achterhoofd
houden.
Het�Aswoensdagakkoord�is�goed�nieuws�voor�aspirant-kopers�en�huizenbezitters.�Zij�hebben�meer�tijd�en
ruimte�voor�de�aflossing�van�hun�hypotheek,�zonder�dat
het�de�schatkist�één�euro�extra�kost.�Dit�is�goed�voor�de
betaalbaarheid�en�de�verkoopbaarheid�van�huizen,�omdat�door�deze�hypotheekmaatregel�mensen�makkelijker
een�te�koop�staand�huis�kunnen�kopen.�Chronisch�zieken
en�gehandicapten�worden�gevrijwaard�van�huurverhoging,�opdat�zij�in�hun�woning�kunnen�blijven�wonen�en�de
mantelzorg�goed�mogelijk�blijft.�De�PvdA�was�reeds�voornemens�het�amendement�ter�zake�te�steunen,�maar�het
is�natuurlijk�nog�veel�beter�dat�het�nu�een�belangrijk�onderdeel�is�van�het�akkoord.�Het�kabinet�zet�in�op�het�Energiebesparingsfonds�en�een�lagere�btw.�Dat�zijn�buitengewoon�goede�investeringen�voor�het�energiezuinig�maken�van�woningen.�Deze�maatregel�is�buitengewoon�belangrijk�om�ook�de�woonlasten�voor�huurders�uit�alle�inkomenscategorieën�betaalbaarder�te�maken.�Dit�is�wederom�een�maatregel�die�wij�buitengewoon�sociaal�vinden

Tweede�Kamer

Huurprijzen

en�die�ook�nog�duurzaam�is.�Ik�verzoek�de�minister�om�bij
de�uitwerking�van�de�plannen�in�de�communicatie�naar
buiten�aan�te�geven�in�welke�mate�dit�soort�maatregelen
de�woonlasten�beheersbaar�kunnen�maken.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�heer�Jansen�en�ik�hebben�een�amendement�ingediend
waarin�een�uitzondering�wordt�gemaakt�voor�de�huurverhogingen�voor�de�mensen�die�afhankelijk�zijn�van�een
aangepaste�woning.�Begrijp�ik�goed�dat�de�heer�Monasch
zegt�dat�in�het�woonakkoord�hetzelfde�wordt�beoogd�als
met�dit�amendement?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�spreek�mijn�standpunt�over�dit�amendement�uiteindelijk
pas�uit�als�ik�ook�de�reactie�van�de�minister�heb�gehoord.
Dat�doe�ik�bij�elk�debat�waarin�ik�optreed�als�woordvoerder�van�de�fractie�van�de�Partij�van�de�Arbeid.�Volgens�mij
is�de�tekst�in�de�brief�die�vanochtend�is�rondgestuurd�klipen-klaar.�De�uitwerking�daarvan�zullen�wij�de�komende
tijd�tegemoet�zien.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Volgens�mij�zit�er�licht�tussen:�het�ene�spreekt�van�een
hardheidsclausule�en�het�andere�van�een�uitzondering.
Als�dat�echter�precies�hetzelfde�is,�zal�ons�amendement
ongetwijfeld�breed�worden�gesteund.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�hoop�niet�dat�dit�een�vraag�was�maar�een�constatering.
Het�is�altijd�zinvol�dat�er�enige�onduidelijkheid�blijft�hangen.�Verder�refereer�ik�aan�de�brief�die�het�kabinet�vandaag�aan�de�Kamer�heeft�gestuurd.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�ben�enigszins�in�dubio.�Komt�de�heer�Monasch�terug�op
het�wetsvoorstel�of�gaat�hij�nu�de�andere�geneugten�van
het�woonakkoord�behandelen?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Volgens�mij�kom�ik�daar�nog�op�terug.
De�voorzitter:
Anders�komt�de�heer�Jansen�daar�nog�op�terug,�denk�ik.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�kom�ook�nog�terug�op�de�SP,�dus�dat�zal�de�heer�Jansen
ook�reden�geven�om�weer�terug�te�komen.
Nederland�sterker�en�socialer�uit�de�crisis�loodsen,�is
waar�deze�moeilijke�tijd�om�vraagt.�Behalve�deze�afspraak
is�het�goed�om�te�refereren�aan�de�afspraken�uit�het�Sociaal�Akkoord�onder�aanvoering�van�minister�Asscher,
waarin�100�miljoen�is�uitgetrokken�voor�de�verbetering
van�de�werkgelegenheid�in�de�bouw.
Andere�partijen�nemen�ons�bij�zo'n�akkoord�graag�de
maat.�Het�was�bijna�niet�bij�te�houden�bij�de�vrienden�van
de�SP. In�de�eerste�termijn�werd�het�rijke�verleden,�de�geschiedenis�van�de�Partij�van�de�Arbeid�erbij�gehaald.�Ondanks�dat�het�moeilijk�is�om�in�deze�voetsporen�te�treden,
ben�ik�trots�op�dit�roemruchte�verleden�met�volkshuisvesters�van�Wibaut�tot�Schaefer.�Het�is�niet�verstandig�dat
een�partij�die�zelf�een�maoïstisch�verleden�heeft,�die�probeert�ons�de�maat�te�nemen�over�de�geschiedenis�terwijl
haar�geschiedenis�bestaat�uit�het�achternalopen�van�de
Chinese�leider�Mao�Zedong,�dit�soort�vergelijkingen�in�deze�Kamer�maakt.�Ik�vind�dat�niet�erg�kies.

13 februari 2013
TK�52

52-7-28

Monasch
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�ranzigheid�van�de�heer�Monasch�kent�geen�grenzen
en�dat�is,�eerlijk�gezegd,�droevig.�Ik�zou�het�op�prijs�stellen�dat�hij�zich�zou�beperken�tot�de�inhoudelijke�discussie�en�tot�het�meningsverschil�tussen�ons.�Ik�heb�in�mijn
eerste�termijn�juist�lof�toegezwaaid�aan�alle�idealisten�van
sociaaldemocratische�afkomst�en�ook�van�andere�denominaties�die�gestreden�hebben�voor�het�tot�stand�komen
van�de�woningcorporaties.�Dat�wil�zeggen,�hoe�die�twintig�jaar�geleden�waren.�Ik�had�gehoopt�dat�de�Partij�van
de�Arbeid�enig�perspectief�zou�bieden�aan�die�corporaties�om�over�50�jaar�nog�even�sociaal�te�zijn�als�ze�de�afgelopen�100�jaar�geworden�zijn.�Ik�zou�graag�van�de�heer
Monasch�een�inhoudelijke�reactie�krijgen�op�mijn�stelling
dat�per�saldo�dit�Aswoensdagakkoord�ervoor�gaat�zorgen
dat�over�vijf�of�tien�jaar�de�corporaties�ofwel�failliet�zijn,
ofwel�zijn�verworden�tot�een�verhuurder�die�de�marktprijs
vraagt.�Mijn�vraag�is�dan:�wat�is�op�dat�moment�het�verschil�met�een�commerciële�verhuurder?
De�heer�Monasch�(PvdA):
De�suggestie�is�natuurlijk�klinkklare�onzin.�Het�is�buitengewoon�moeilijk�om�te�bepalen�waar�je�moet�beginnen,
maar�toch.�Als�je�eigen�geschiedenis�niet�op�orde�is,�moet
je�anderen�niet�de�maat�nemen�over�hun�geschiedenis.
Dat�is�één�punt.�Het�tweede�gaat�over�de�rol�van�de�woningcorporaties,�maar�daar�kom�ik�dadelijk�op�terug.�Het
eerste�wat�ik�heb�gezegd�toen�ik�woordvoerder�werd�voor
de�Partij�van�de�Arbeid�is�dat�wij�de�corporaties�zien�als
een�bondgenoot.�Zij�zijn�buitengewoon�belangrijk�voor�de
sociale�huisvesting�in�Nederland.�Maar�er�zijn�ook�dingen
verkeerd�gegaan.�Wij�vinden�dat�in�de�uitdijende�sociale
woningvoorraad�sommige�groepen�meer�moeten�betalen
omdat�zij�dat�kunnen.�In�de�toekomst�moeten�wij�het�systeem�zo�inrichten�dat�die�woningen�beschikbaar�komen
voor�lagere-�en�middeninkomensgroepen�om�zo�wachtlijsten�weg�te�werken.�Wij�hadden�gehoopt�daarin�de�SP
als�bondgenoot�te�vinden,�maar�dat�blijkt�helaas�niet�het
geval�te�zijn.�De�SP�wil�kennelijk�de�wachtlijsten�in�stand
houden�en�die�probeert�de�Partij�van�de�Arbeid�juist�terug
te�dringen.�In�dat�verband�is�het�ook�buitengewoon�spijtig�dat�de�SP�hier�een�soort�paniek�probeert�te�zaaien�onder�lage�inkomens.�De�heer�Jansen�zegt�dat�de�lage�inkomens�4%�meer�huur�gaan�betalen.�Ik�vind�dat�de�woordvoerder�van�de�SP�dan�ook�hom�of�kuit�moet�bieden.�Zegt
de�SP�daarmee�dat�zij�de�huur�niet�met�de�inflatie�zal�laten�stijgen,�zoals�zij�heeft�aangegeven�in�de�doorrekening
van�het�verkiezingsprogramma�door�het�CPB?�Zegt�de�SP
daarmee�dat�zij�de�huur�voor�de�inkomens�tot�€ 43.000
niet�met�2,8%�zal�verhogen?�Zegt�de�heer�Jansen�dat�nu,
ja�of�nee?�Want�anders�moet�de�heer�Jansen�gewoon�eerlijk�zijn�en�zeggen�dat�de�huurverhoging�voor�de�lage�inkomens�–�ik�ben�daar�eerlijk�over�–�1,5%�is�met�compensatie�voor�de�huurtoeslag.�De�SP�kan�hier�geen�onrust�gaan
zaaien�met�cijfers�terwijl�zij�zelf�bereid�is�bijna�3%�–�dat�is
de�inflatie�–�wel�door�te�laten�voeren.
De�voorzitter:
Ik�geef�u�zo�de�kans�die�vraag�te�beantwoorden,�mijnheer
Jansen.�Mijnheer�Monasch,�dit�is�uw�inbreng�en�het�is
de�bedoeling�dat�u�hier�vertelt�wat�u�vindt�en�dat�u�niet
rondslaat�en�klappen�uitdeelt,�zoals�u�zojuist�deed,�of�dat
u�vragen�stelt�die�u�bij�interruptie�heeft�kunnen�stellen�en
ook�gesteld�heeft.�Ik�geef�nu�de�kans�aan�de�heer�Jansen
de�vragen�te�beantwoorden,�maar�vraag�u�in�het�vervolg

Tweede�Kamer

Huurprijzen

u�te�beperken�tot�uw�eigen�verhaal,�want�daarvoor�krijgt�u
nu�de�spreekruimte.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�constateer�dat�de�heer�Monasch�tijdens�mijn�termijn�zo
stil�was�als�een�muis;�de�copywriter�moest�klaarblijkelijk
nog�aan�de�slag�gaan.�Die�heeft�altijd�enige�tijd�nodig�en
dat�snap�ik�heel�goed.�Tussen�de�regels�door�erkende�de
heer�Monasch�juist�dat�de�inflatie�aan�het�oplopen�is.�In
de�eerste�termijn�heb�ik�mij�geconformeerd�aan�de�analyse�van�de�minister�dat�de�inflatie�2,5%�bedraagt,�hoewel�ik�daarbij�al�mijn�twijfels�had.�Sinds�vanmorgen�is
de�inflatie�3%.�In�feite�komt�er�voor�de�laagste�inkomens
op�jaarbasis�dus�nog�4,5%�bovenop.�Dit�krijgen�de�mensen�niet�gecompenseerd�en�de�SP-fractievoorzitter�–�dit�is
gelijk�een�antwoord�op�de�vraag�van�de�heer�Monasch�–
heeft�in�zijn�verkiezingsprogramma�gekozen�voor�een�inflatie�voor�het�huurbeleid.�Dit�was�overigens�een�aanpak
die�gelijk�is�aan�de�afgelopen�vijf�jaar.�Onder�Wouter�Bos
was�dit�nog�een�kroonjuweel,�kan�ik�mij�herinneren,�dus�ik
zou�zeggen:�tel�uw�zegeningen.�Op�dit�punt�had�de�PvdA
ons�als�bondgenoot�kunnen�hebben.�Mijn�vraag�aan�de
PvdA�is�en�blijft:�hoe�is�het�mogelijk�dat�de�PvdA�500.000
mensen�zonder�huurtoeslag�gewoon�laat�zakken�als�een
baksteen?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Die�vraag�heb�ik�al�beantwoord.�Ik�heb�hier�van�geen�enkele�partij�–�ik�zal�het�niet�naar�één�partij�richten�–�geen
enkel�voorstel�gehoord�om�de�huren�niet�met�de�inflatie
te�laten�stijgen.�Iedereen�die�hier�over�een�huurstijging
praat,�vertelt�daarbij�tevens�het�eerlijke�verhaal�dat�de�inflatie�ook�in�hun�voorstel�zit,�of�deze�inflatie�nu�2,5%�of
3%�bedraagt.
Het�is�juist�een�goed�voor�huurders�dat�er�startersleningen�komen,�want�starters�zitten�vaak�in�een�huurwoning
en�stromen�door�naar�de�koopmarkt.�De�starterslening�is
een�investering�en�een�buitengewoon�sociale�maatregel,
want�daarmee�helpen�wij�de�doorstroming�op�gang�komen.
Het�is�jammer�dat�het�kabinet�en�het�CDA�niet�tot�een
akkoord�zijn�gekomen.�Onze�fractie�heeft�wel�grote�waardering�voor�collega�Knops�dat�hij�het�gesprek�wilde�aangaan.�Hij�heeft�hier�tijdens�de�begrotingsbehandeling�ook
aangegeven�niet�gebonden�te�zijn�aan�moties�van�de�Eerste�Kamer.�Dit�wist�het�kabinet�ook.�Wij�verbazen�ons�over
het�feit�dat�de�CDA-fractie�in�de�Eerste�Kamer�kennelijk
wegliep�bij�de�door�haar�ingediende�motie.�Dan�is�het
moeilijk�voor�een�minister�om�tot�een�akkoord�te�komen.
Ik�denk�dat�het�debat�mede�in�dat�licht�in�de�Eerste�Kamer
met�grote�belangstelling�zal�worden�gevolgd.
Dit�kabinet�wil�bruggen�slaan.�Wie�bruggen�wil�slaan,
moet�wel�weten�waar�de�oevers�liggen.�Dat�lijkt�mij�ook
voor�de�voorzitter�van�Bouwend�Nederland�een�belangrijke�boodschap.�Er�zijn�weinig�leden�van�Bouwend�Nederland�die�bruggen�kunnen�bouwen�naar�bewegende�oevers.�Laat�dat�ook�de�les�zijn�naar�de�toekomst,�naar�het
kabinet,�naar�de�coalitiepartijen:�willen�wij�bruggen�bouwen,�dan�moeten�wij�van�elkaar�weten�waar�de�oevers�liggen.�Het�helpt�daarbij�als�beide�kanten�stabiel�zijn.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Het�woonakkoord�slaat�ook�een�gat�in�de�begroting�van
200�tot�300�miljoen�euro.�Waarop�zou�bezuinigd�moeten
worden�als�het�aan�de�PvdA�ligt?

13 februari 2013
TK�52

52-7-29

Monasch
De�heer�Monasch�(PvdA):
Vorige�week�is�er�nog�een�bank�bijgekomen�die�het�nodige�geld�zal�kosten.�Al�dat�soort�zaken�zullen�wij,�samen
met�de�CPB-berekeningen�later�deze�maand,�in�een�totaalpakket�bekijken.�Dan�zullen�de�afwegingen�worden�gemaakt.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Bij�de�behandeling�van�de�begroting�van�Wonen�heeft�de
heer�Monasch�expliciet�aangegeven�dat�extra�ingrepen�in
de�hypotheekrenteaftrek�wat�hem�betreft�niet�uit�te�sluiten
zijn.�Waarom�is�niet�meteen�daarvoor�gekozen?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�net�al�gerefereerd�aan�een�motie�die�hier�is�aangenomen.�Ik�zeg�nogmaals:�wat�wij�gaan�doen�in�februari
en�maart�en�vervolgens�in�het�traject�naar�de�Voorjaarsnota�en�de�nieuwe�Miljoenennota,�die�afweging�maken
wij�dan.�Naast�de�nodige�hervormingen�heeft�het�kabinet
ook�een�enorme�financiële�opgave:�een�ombuiging�van�47
miljard�tussen�2010�en�2017.�Daaraan�moet�iedereen�een
bijdrage�leveren.�Daarom�is�het�akkoord�niet�alleen�op
doorstroming�gericht,�maar�ook�op�het�leveren�van�een
bijdrage�aan�deze�financiële�opgave.
De�PvdA�begrijpt�de�zorgen�van�mensen�over�hogere
huren.�De�effecten�op�de�koopkracht�en�de�huurquote�waren�al�zeer�goed�verdedigbaar,�zo�bleek�bij�de�doorrekening�van�de�aanvankelijke�plannen�van�het�kabinet.�Mede
door�de�inzet�van�425�miljoen�extra�voor�de�huurtoeslag
worden�de�effecten�voor�veel�huurders�gecompenseerd.
Bijna�80%�van�de�huurders�in�Nederland�heeft�een
inkomen�in�de�laagste�inkomenscategorie.�60%�van�de
huurtoeslagontvangers�krijgt�AOW. Dat�geld�komt�dus
zeer�goed�terecht.�Voor�deze�groep�is�het�goed�dat�het�kabinet�een�ruim�budget�voor�de�huurtoeslag�uittrekt.�Voor
andere�inkomensgroepen�bleken�de�koopkrachteffecten�al
zeer�beperkt.�De�minister�gaf�zelf�in�eerste�termijn�al�aan
dat�deze�ergens�tussen�-0,1�en�-1,2%�liggen.�Kan�de�minister�ons�in�de�komende�weken�per�brief�informeren�over
de�koopkrachteffecten�van�het�vandaag�gepresenteerde
woonakkoord,�op�basis�van�de�aangepaste�huurprijzen�en
de�substantieel�lagere�huren?
Het�is�goed�om�nogmaals�te�benadrukken�dat�we�hier
spreken�over�maxima.�Woningcorporaties�hoeven�deze
maxima�niet�op�te�leggen.�Verschillende�mogelijkheden
zijn�al�de�revue�gepasseerd.�Ik�wil�toch�nogmaals�benadrukken�dat�het�kabinet�in�zijn�brief�zegt�dat�bij�de�corporaties�10%�efficiency�mogelijk�is.�Dat�levert�een�bezuiniging�op�van�zo'n�350�miljoen.�Ik�wil�erop�wijzen�dat�Aedes�in�zijn�eigen�hoofdredactioneel�commentaar�spreekt
over�de�mogelijkheid�om�20%�efficiencykorting�te�realiseren.�Dat�zijn�bedragen�van�rond�de�700�of�800�miljoen.�Ik
zeg�daarom�dat�er�een�opgave�is�voor�huurders�om�erop
toe�te�zien�dat�eerst�gekeken�wordt�naar�bezuinigingen,
en�niet�alleen�naar�het�verhogen�van�de�huren.

kunnen�worden�en�dat�corporaties�nodig�hebben�om�een
break-even�te�bereiken?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Wij�gaan�niet�over�de�wijze�waarop�corporaties�hun
bedrijfsvoering�inrichten.�Vorig�jaar�is�echter�de�motie-Monasch�aangenomen.�Daarin�staat�dat�de�kosten�in
ieder�geval�niet�meer�tot�boven�de�inflatie�mogen�stijgen.
Die�bedrijfslasten�blijven�namelijk�maar�stijgen.�Ik�refereer
in�dit�verband�alleen�aan�wat�Aedes�in�een�hoofdredactioneel�commentaar�in�zijn�eigen�lijfblad�zegt.�Het�staat
zo'n�beetje�op�bladzijde�3,�na�het�voorblad.�Aedes�zegt:�dit
soort�besparingen�zijn�mogelijk.�Dat�betekent�dat�corporaties�ook�andere�mogelijkheden�hebben.�Dit�bedrag�voor
de�huren�sluit�volgens�de�berekeningen�van�de�minister
aan�bij�die�1,7�miljard.�Er�zijn�echter�ook�andere�mogelijkheden.�Het�is�goed�om�dat�in�dit�debat�te�benadrukken,�mede�naar�de�huurders�toe.�Zij�hebben�hopelijk�nog
steeds�enige�inspraak�bij�woningcorporaties.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
In�het�Aswoensdagakkoord�is�bij�de�woningcorporaties
al�een�bepaalde�efficiencywens�ingeboekt.�Deze�bedraagt
10%�op�de�algemene�bedrijfskosten.�Uit�mijn�hoofd�is�dat
350�miljoen�euro.�Zit�dat�nou�wel�of�niet�in�de�rekensom?
Met�andere�woorden:�moet�volgens�de�rekensom�van�de
minister�dat�maximale�huurplafond�benut�worden?�Of�is
er�nog�ruimte�tussen�het�plafond�en�het�bedrag�dat�werkelijk�nodig�is?

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Wellicht�weet�de�heer�Monasch�meer�dan�de�fractie�van
de�SP. Hij�zat�er�immers�bij�en�ik�niet.�Volgens�mij�is�in�het
tabelletje�van�de�minister�over�de�verhuurderheffing�en
de�extra�opbrengsten�aan�de�kant�van�de�corporaties�uitgegaan�van�het�volledig�inboeken�van�de�huurruimte�die
er�is,�ter�dekking�van�die�verhuurderheffing.�Is�dat�volgens�de�heer�Monasch�ook�zo,�of�is�dat�niet�zo?�En�zo�nee,
wat�is�dan�het�percentage�dat�maximaal�opgehaald�zou

De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�dacht�dat�ik�duidelijk�was�in�mijn�eerste�beantwoording.
Dit�bedrag�staat�gelijk�aan�wat�volgens�de�berekening�van
de�minister�vanuit�de�huurstijgingen�mogelijk�is.�Daarnaast�zijn�er�vele�andere�mogelijkheden�om�tot�een�hogere�opbrengst�te�komen.�De�heer�Dijkgraaf�heeft�die�mogelijkheden�allemaal�al�geschetst.�Je�kunt�er�bijvoorbeeld
voor�kiezen�om�een�minder�grote�huurverhoging�door
te�voeren.�Ik�denk�dat�beide�partijen�hopen�dat�huurders
naar�hun�corporaties�gaan�en�ze�daarop�aanspreken,�zodat�die�mogelijkheden�ook�echt�onderzocht�worden.
Het�kabinet�kondigt�nog�een�aantal�andere�wijzigingen�aan.�Zo�wordt�het�woningwaarderingsstelsel�aangepast.�We�ontvangen�daarvoor�op�Prinsjesdag�voorstellen.
Ook�wordt�de�inkomensafhankelijke�huurbenadering�in
2015�omgezet�in�een�huursombenadering.�Bij�beide�zaken
hecht�de�PvdA�er�zeer�aan�dat�het�kabinet�tijdig�–�en�we
hebben�nu�even�tijd�–�in�overleg�treedt�met�maatschappelijke�organisaties�als�de�woonbonden�en�Aedes.�Bruggen
slaan�doe�je�ook,�en�zelfs�met�name,�met�de�samenleving.
Kan�de�minister�dit�toezeggen?
Ik�merk�daarbij�op�dat�wij�het�van�het�grootste�belang
vinden�dat�het�kabinet�en�de�corporaties�de�komende�tijd
werken�aan�een�goede�onderlinge�band.�Corporaties�zijn
van�onschatbare�waarde�voor�onze�sociale�huisvesting�en
voor�de�hoogwaardige�kwaliteit�van�onze�sociale�woningbouw.�Ook�zijn�ze�medeverantwoordelijk�voor�het�feit�dat
wij�in�ons�land�gelukkig�nog�vaak�in�gemengde�wijken�leven.�De�Partij�van�de�Arbeid�roept�op�om�te�investeren�in
de�relaties�met�de�corporaties,�want�daar�moet�van�beide�zijden�verbetering�in�komen.�Ze�zal�die�investering�ook
zelf�plegen.�Daartoe�bieden�de�aangekondigde�voorstellen
alle�gelegenheid:�nieuw�vertrouwen�is�van�groot�belang.
In�mijn�eerste�termijn�heeft�de�fractie�van�de�Partij�van
de�Arbeid�benadrukt�...

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-30

Monasch
De�heer�Knops�(CDA):
Het�zijn�behartigenswaardige�woorden�van�de�heer
Monasch�over�de�corporaties.�Dat�spreekt�mij�zeer�aan.
Collega�Dijkgraaf�gaf�al�aan�dat�we�niet�helemaal�overzien
wat�er�precies�gaat�gebeuren.�Dat�kan�ook�bijna�niet�als�je
zo�snel�een�akkoord�maakt.�Maar�stel�dat�de�investeringscapaciteit�van�de�corporaties�onevenredig�zwaar�getroffen
blijkt�te�worden,�waardoor�alle�dingen�die�wij�willen�niet
meer�kunnen.�Aan�welke�knop�gaat�de�heer�Monasch�dan
draaien?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Dat�is�altijd�een�van�de�meest�verleidelijke�vragen�in�Den
Haag,�maar�het�antwoord�is�vaak�ook�zo�voorspelbaar.�Ik
probeer�in�het�algemeen�niet�voorspelbaar�te�zijn,�maar
vergeef�me�dat�ik�het�op�dit�moment�misschien�wel�ben.
Ik�was�eigenlijk�precies�op�dat�punt�aanbeland�in�mijn
tekst.�De�berekeningen�die�de�minister�heeft�aangeleverd,
zijn�ergens�op�gebaseerd.�Ik�neem�aan�dat�ook�de�lessen
uit�het�verleden�rond�de�berekening�van�dit�dossier�erin
zijn�meegenomen.�Ik�zal�zo�dadelijk�aan�de�minister�vragen�of�hij�in�zijn�termijn�wil�aangeven�wat�de�hardheid�en
de�onderbouwing�zijn�van�deze�berekeningen.�Dat�lijkt�mij
buitengewoon�belangrijk,�gelet�op�de�problemen�die�nu
zijn�ontstaan.
De�heer�Knops�(CDA):
Is�deze�vraag�niet�gesteld�tijdens�het�overleg�met�de�verschillende�partijen,�voordat�de�heer�Monasch�zijn�handtekening�heeft�gezet?�Dat�lijkt�mij�een�conditio�sine�qua
non.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ja,�maar�als�zaken�elders�besproken�worden,�is�het�goed
dat�de�vragen�ook�in�de�Kamer�publiekelijk�en�transparant
worden�gesteld�zodat�de�minister�antwoord�kan�geven.
Ik�wil�het�toch�nog�even�in�mijn�eigen�woorden�benadrukken.�In�eerste�termijn�heeft�de�fractie�van�de�Partij
van�de�Arbeid�immers�benadrukt�dat�de�voorstellen�van
het�kabinet�de�investeringscapaciteit�van�de�corporaties
moet�zekeren�en�dat�leningen�via�het�Waarborgfonds�Sociale�Woningbouw�weer�geborgd�worden�op�basis�van
zijn�plannen.�Ik�hoor�graag�een�reactie�op�deze�punten�in
relatie�tot�het�woonakkoord�en�de�berekeningen�die�de
minister�heeft�toegestuurd.�Graag�ook�een�reactie�van�de
minister�op�het�effect�van�deze�voorstellen�op�corporaties
in�krimp-�en�plattelandsgebieden.�Wij�herinneren�de�minister�aan�de�behartigenswaardige�woorden�die�hij�heeft
gesproken�tijdens�recente�werkbezoeken�op�het�platteland
en�in�kleine�kernen.
De�ellende�waarin�wij�zitten,�is�zeker�voor�de�coalitiepartijen�vanzelfsprekend�een�gruwel�omdat�wij�op�korte�termijn�zekerheid�wilden�bieden.�We�zijn�volgens�mij
steeds�dichter�bij�het�punt�dat�we�ook�echt�zekerheid�kunnen�bieden�door�dit�nieuwe�akkoord.�De�ellende�is�begonnen�met�een�foutieve�berekening�van�het�CPB. Dat�is�de
reden�waarom�we�nu�dit�debat�voeren.�De�berekening
ging�uit�van�drie�elementen:�bezuinigingen,�bijdragen�aan
de�betaalbaarheid�via�de�huurtoeslag�en�de�investeringscapaciteit�verbeteren.�Het�zijn�nog�steeds�de�uitgangspunten�die�gelukkig�ook�in�het�woonakkoord�terug�te�vinden
zijn.
Nogmaals�spreek�ik�namens�mijn�fractie�dank�en�erkentelijkheid�uit�voor�de�partijen�die�het�historische�woonakkoord�mogelijk�hebben�gemaakt.�Het�is�goed�voor�huurders,�huizenbezitters,�kopers,�de�werkgelegenheid�en�be-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

drijven�in�de�bouw.�Je�zou�bijna�zeggen:�het�lijkt�wel�een
nationaal�woonakkoord.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Monasch�had�in�eerste�termijn�een�aantal�stokpaardjes�waarvan�hij�zei�dat�die�zaken�echt�geregeld
moesten�worden.�Een�van�de�punten�was�het�"trap�op,
trap�af"-principe�waarover�ik�het�met�de�heer�Dijkgraaf
ook�al�gehad�heb.�Volgens�mij�stond�de�heer�Monasch
toen,�net�als�ik,�op�het�standpunt�dat�de�trap�helemaal�op
gaan,�ook�betekent�de�trap�helemaal�af�gaan.�Ik�begrijp
dat�het�kabinet�de�mogelijkheden�nu�beperkt�tot�twee
treetjes�omhoog�en�twee�treetjes�omlaag.�Daar�houdt�het
mee�op.�Is�dat�voor�de�heer�Monasch�voldoende?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Het�principe�keert�terug�en�blijft�overeind:�inkomenstrap
op�en�inkomenstrap�af.�We�hebben�gezegd:�kijk�naar�wat
er�gebeurt.�De�huurstijgingen�zijn�veel�beperkter.�Dat�is
een�grote�winst�ten�opzichte�van�de�plannen�die�er�eerder�lagen.�Het�vermindert�de�druk.�Ten�tweede�praten�we
over�een�periode�van�twee�jaar.�Zoals�u�hebt�gezien,�gaan
we�de�komende�twee�jaar�werken�aan�voorstellen�rond
een�herziening�van�het�woningwaarderingsstelsel�op�korte�termijn�en�een�huursombenadering�over�twee�jaar.�Dus
ook�daar�zal�debat�over�gevoerd�worden.�Voor�het�overige
verwijs�ik�naar�de�antwoorden�die�de�heer�Dijkgraaf�heeft
gegeven,�met�wie�wij�hierin�samen�zijn�opgetrokken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Maar�is�dan�op�zijn�minst�de�inzet�van�de�heer�Monasch
deze:�de�PvdA-fractie�vindt�nog�steeds,�als�inzet�van�de
discussie�die�nog�gaat�volgen,�dat�de�trap�helemaal�op
ook�betekent�de�trap�helemaal�af?�Of�zegt�hij:�bij�nader�inzien�vind�ik�dat�niet�meer�zo�interessant?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Nee,�want�juist�het�principe�van�"trap�op,�trap�af",�inkomensafhankelijk�is�inkomensafhankelijk,�is�verankerd�in
de�brief�van�het�kabinet.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�heb�met�belangstelling�naar�het�einde�van�het�betoog
van�de�heer�Monasch�geluisterd.�Hij�eindigt�ermee�dat�er
nu�een�soort�nationaal�woonakkoord�zou�zijn.�In�zijn�betoog�had�hij�het�ook�over�de�startershypotheken.�Hij�zei
dat�dat�een�belangrijk�onderdeel�is.�Een�van�de�belangrijkste�onderdelen�voor�startershypotheken�is�een�juiste
rente�voor�de�hypotheken.�Gisteren�hebben�we�een�petitie�van�de�Vereniging�Eigen�Huis�gehad.�Daarin�werd�duidelijk�het�volgende�aangegeven:�wat�je�relatief�goedkoop
en�gemakkelijk�zou�kunnen�doen,�is�het�verlagen�van�de
overwinsten�bij�de�banken�op�de�hypotheekopbrengsten,
waardoor�je�uiteindelijk�een�veel�betere�rente�kunt�krijgen.�Enerzijds�wordt�het�voor�kopers�daardoor�gemakkelijker�om�een�hypotheek�te�verkrijgen�en�anderzijds�is�dat
ook�een�voordeel�voor�de�schatkist,�omdat�je�dan�minder
renteaftrek�hebt.�Heeft�de�heer�Monasch�dat�element�ook
meegenomen�in�zijn�afwegingen�om�dit�woonakkoord
echt�goed�te�laten�zijn?
De�heer�Monasch�(PvdA):
De�minister�heeft�er�op�andere�plekken�ook�al�naar�verwezen.�Binnenkort�ontvangen�we�een�advies�van�de�heer
Broekhuizen�over�de�manier�waarop�we�de�pensioenfondsen�kunnen�betrekken�bij�de�hypotheekmarkt�en�de�ver-

13 februari 2013
TK�52

52-7-31

Monasch
strekking�van�hypotheken.�Verder�is�door�het�kabinet,
maar�ook�door�ons,�gezegd�dat�er�meer�concurrentie�op
de�hypotheekmarkt�moet�komen,�want�het�feit�dat�we�op
dit�moment�helaas�met�te�veel�staatssteun�moeten�werken,�leidt�tot�een�beperkte�concurrentie.�Dat�zijn�de�eerste�plekken�waar�het�moet�gebeuren.�Daarnaast�staat�in
de�brief�ook�–�en�dat�is�mede�naar�aanleiding�van�de�antwoorden�op�vragen�die�ik�met�de�heer�Lucassen�van�de
PVV�en�met�zijn�opvolger,�de�heer�Fritsma,�heb�gesteld
–�dat�er�bij�het�maatwerk�dat�kan�worden�geleverd,�veel
preciezer�moet�worden�gekeken�naar�mensen�die�een
huis�willen�kopen.�Ook�daaraan�wordt�in�de�brief�gerefereerd:�er�moet�meer�maatwerk�komen,�er�moet�beter�worden�bekeken�of�de�afspraken�die�het�kabinet�al�heeft�gemaakt�en�in�december�jongstleden�in�een�brief�heeft�vastgelegd,�daadwerkelijk�worden�nageleefd.�Wanneer�ik�met
banken�spreek,�dan�hoor�ik�bankiers�nog�steeds�zeggen:
we�zouden�wel�willen,�in�dat�maatwerk,�maar�we�worden
nog�te�veel�op�de�vingers�gekeken�door�de�AFM,�ook�al
zijn�de�regels�wellicht�veranderd.�Daarom�heeft�het�kabinet�in�zijn�brief�ook�aangegeven�dat�er�opnieuw�naar�zal
worden�gekeken.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Dat�is�één�aspect.�Een�ander�aspect�betreft�de�concurrentie.�Er�is�te�weinig�concurrentie�en�die�is�ook�weer�minder
geworden�door�de�nationalisatie�van�SNS. Daardoor�krijg
je�het�probleem�dat�men�zegt:�er�is�geen�concurrentie,�we
kunnen�praten�wat�we�willen�met�de�pensioenfondsen.
Het�is�ook�maar�de�vraag�of�dat�een�verstandige�keuze�is.
Kun�je�er�niet�voor�zorgen,�zoals�ook�het�pleidooi�van�de
Vereniging�Eigen�Huis�is,�dat�de�overwinsten�worden�aangepakt,�waardoor�het�interessanter�wordt�om�lagere�rentes�te�realiseren?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Een�veel�interessantere�weg�is�om�de�discussie�in�Brussel,�op�Europees�niveau,�te�starten.�Mijn�collega�Nijboer,
onze�woordvoerder�Financiën,�heeft�dat�aangedragen.�We
hebben�nu�zo�veel�banken�onder�staatssteun�en�we�mogen�niet�concurreren�op�de�hypotheekmarkt.�Wie�betaalt
daarvoor�de�rekening?�De�huizenbezitter,�en�in�het�verlengde�daarvan�de�belastingbetaler�via�de�hypotheekrenteaftrek.�Kunnen�we�niet�terug�om�daar�te�bekijken�of�we
terug�kunnen�naar�niveaus�die�redelijk�zijn�en�die�liggen
op�een�lager�niveau�dan�waarop�we�nu�zitten?�Het�huidige
niveau�is�immers�ontstaan�doordat�er�maar�één�marktleider�is,�die�buitengewoon�beperkte�concurrentie�heeft�vanwege�deze�staatssteunregeling.�Ik�denk�dat�het�debat�op
zo�kort�mogelijke�termijn�dus�daar�zal�moeten�worden�gevoerd.

Mevrouw�Visser�(VVD):
Voorzitter.�Voordat�ik�inhoudelijk�aan�het�debat�begin�over
het�wetsvoorstel�en�de�nota�van�wijziging�die�voorligt,
spreek�ik�allereerst�mijn�dank�uit�aan�de�drie�partijen�die
de�afgelopen�dagen�intensief�hebben�samengewerkt�om
te�komen�tot�een�woonakkoord.�Dat�toont�aan�dat�die�partijen�het�belang�van�de�woningmarkt�en�het�weer�op�gang
laten�komen�van�die�woningmarkt�vooropstellen�en�dat
ze�bereid�zijn�om�na�te�denken�over�de�wijze�waarop�dat
kan.�Het�is�ook�een�heel�duidelijk�signaal�vanuit�de�politiek�dat�men�de�bereidheid�heeft�om�de�woningmarkt

Tweede�Kamer

Huurprijzen

weer�op�gang�te�krijgen.�Dat�verdient�alle�waardering�en
alle�steun,�ook�van�de�VVD-fractie.
Het�betekent�dat�er�duidelijkheid�is�vanuit�de�politiek
dat�wij�de�woningmarkt�integraal�willen�aanpakken.�Ik�heb
een�aantal�partijen�hier�horen�zeggen�dat�er�geen�integraliteit�is:�het�is�een�pakket�en�het�hangt�niet�met�elkaar�samen.�Volgens�mij�ligt�er�een�pakket�vanuit�het�regeerakkoord�met�een�aantal�aanvullende�maatregelen�waarmee
wij�aan�zowel�de�huurmarkt�als�de�koopmarkt�duidelijkheid�en�perspectief�bieden�en�een�duidelijk�politiek�signaal�geven�hoe�wij�daarmee�willen�omgaan�richting�de
toekomst.�Als�wij�die�duidelijkheid�aan�de�woningmarkt
weten�te�bieden,�komt�ook�de�bouwsector,�die�totaal�afhankelijk�is�van�de�woningmarkt,�mee�uit�het�slop.�Dan
kunnen�er�banen�worden�gecreëerd�en�kunnen�er�mensen
aan�het�werk.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Ik�heb�het�woord�"duidelijkheid"�nu�al�vijf�keer�gehoord.
De�enige�duidelijkheid�die�de�VVD-fractie�biedt�aan�de
burger�is�dat�de�lasten�enorm�verzwaard�worden,�in�tegenstelling�tot�de�lastenverlichting�die�u�altijd�hebt�beloofd.�Sinds�wanneer�denkt�de�VVD-fractie�dat�je�de�woningmarkt�en�de�economie�uit�het�slop�haalt�door�zo�veel
mogelijk�koopkracht�af�te�pakken�van�zo�veel�mogelijk
mensen?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Deze�discussie�hebben�wij�meerdere�malen�met�de�heer
Fritsma�gehad.�In�deze�discussie�vergeet�de�PVV�eigenlijk�altijd�te�zeggen:�gaat�u�maar�rustig�slapen,�over�vijf
jaar�wordt�u�wakker�en�dan�mag�u�een�rekening�betalen
omdat�wij�alle�problemen�hebben�doorgeschoven�in�dit
land.�Daar�staat�de�VVD�niet�voor.�Wij�staan�voor�een�heel
moeilijke�opdracht�en�moeten�een�aantal�pijnlijke�maatregelen�nemen.�47�miljard�is�een�groot�bedrag�en�dat�betekent�heel�veel�voor�Nederland.�Willen�wij�de�voorzieningen�in�dit�land�in�stand�houden,�die�ook�de�VVD�van�belang�acht,�dan�moeten�wij�een�aantal�maatregelen�nemen.
Dat�doen�wij�nu.�Dat�betekent�wat�en�iedereen�zal�dat�voelen,�maar�de�VVD�vindt�dit�verantwoord�voor�Nederland,
juist�voor�de�toekomst�van�Nederland.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Dat�komt�omdat�de�VVD�precies�de�verkeerde�keuzes
maakt.�Je�kunt�bijvoorbeeld�veel�meer�geld�weghalen�bij
de�ontwikkelingshulp.�Dan�hoeft�u�niet�aan�de�portemonnee�van�de�burger�te�komen.
Waarom�accordeert�de�VVD-fractie�dat�juist�de�middenklasse�zo�hard�wordt�gepakt?�De�VVD�lijkt�wel�in�oorlog
met�de�middenklasse.�Dat�bleek�ook�al�uit�de�verhoging
van�de�assurantiebelasting,�van�de�btw�en�noem�het�maar
op�en�het�blijkt�nu�weer.�Het�zijn�de�mensen�die�iets�meer
verdienen�dan�€ 33.000,�de�hardwerkende�Nederlanders
die�nu�worden�geconfronteerd�met�huurverhogingen�van
ongeveer�5%.�Realiseert�u�zich�dat�u�juist�de�mensen�zo
hard�aanpakt�die�dit�land�draaiende�moeten�houden?
Mevrouw�Visser�(VVD):
De�PVV�zegt�dat�de�VVD�de�middenklasse�wil�aanpakken.
Ik�wijs�er�nog�een�keer�op�dat�u�geen�keuzes�durft�te�maken,�als�het�gaat�om�de�woningmarkt.�U�verwijst�altijd
heel�makkelijk�naar�ontwikkelingssamenwerking.�U�weet
wat�het�standpunt�daarin�is�van�de�VVD.�U�hebt�het�regeerakkoord�kunnen�lezen,�dus�u�weet�welke�stappen�wij
daarin�zetten.�U�durft�geen�keuzes�te�maken�in�het�wo-

13 februari 2013
TK�52

52-7-32

Visser
ningmarktdossier.�U�schuift�de�problemen�door�en�u�presenteert�in�2017�een�rekening�van�5�miljard.�Dat�vinden
wij�niet�wenselijk.
De�voorzitter:
Ik�heb�net�iets�tegen�de�heer�Monasch�gezegd.�Ik�zal�dat
niet�herhalen,�maar�u�hebt�dat�ook�goed�gehoord.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mevrouw�Visser�is�heel�optimistisch�over�de�effecten�…
De�heer�Monasch�(PvdA):
Voorzitter.�Even�van�de�orde.�Ik�heb�het�net�gewoon�laten
passeren�omdat�ik�het�debat�niet�daarover�wil�laten�gaan,
maar�wij�gaan�zelf�over�onze�eigen�inbreng.
De�voorzitter:
Uiteraard.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Als�ik�hier�een�telefoonboek�had�willen�voorlezen,�had�ik
hier�een�telefoonboek�voorgelezen.�Als�ik�het�hele�programma�had�willen�laten�fileren,�had�ik�dat�programma
laten�fileren.�U�gaat�er�nu�weer�op�in.�Als�u�op�deze�manier�probeert�het�debat�te�beknotten,�hebt�u�in�ieder�geval�niet�mijn�steun.�Ik�ga�over�mijn�eigen�inbreng�en�mijn
collega's�ook.
De�voorzitter:
Mijnheer�Monasch,�het�is�in�dit�huis�gebruikelijk�om�via
de�voorzitter�te�spreken�en�niet�alleen�maar�via�de�voorzitter,�maar�ook�in�de�derde�persoon.�Dat�is�om�het�debat
op�inhoud�te�voeren�en�niet�op�de�man.�Ik�heb�zowel�in�de
eerste�termijn�als�in�de�tweede�termijn�heel�veel�toegelaten,�maar�ook�gezegd:�er�is�een�grens,�doe�het�op�de�inhoud.�Op�de�inhoud�is�er�in�dit�debat�heel�veel�te�bespreken.�Dat�doet�u�en�daar�geef�ik�u�alle�ruimte�voor.�Maar
ik�vind�dat�ik�als�voorzitter�het�recht�heb�–�dat�heb�ik�ook
–�om�aan�te�geven�dat�er�grenzen�zijn�aan�de�betamelijkheid,�namelijk�dat�wij�hier�het�debat�op�de�inhoud�voeren.
Daar�geef�ik�alle�ruimte�voor,�maar�daar�zijn�grenzen�aan.
Dat�heb�ik�willen�doen.�Daar�hoeft�u�geen�steun�aan�te�geven,�maar�dat�is�wel�waarop�ik�hier�gekozen�ben.�Ik�heb
bij�mijn�verkiezing�tot�voorzitter�precies�deze�woorden�uitgesproken.�Ik�zal�hierop�toezien�en�ik�zal�mensen�er�ook
op�aanspreken�als�niet�de�inhoud�maar�de�persoon�de�boventoon�voert.�Dat�is�precies�wat�ik�heb�gedaan.�Daarvoor
heeft�de�Kamer�in�brede�zin�haar�steun�aan�mij�uitgesproken.�Ik�geef�nu�het�woord�aan�de�heer�Jansen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Voorzitter.�De�Voorzitter�van�de�Tweede�Kamer�heeft�niet
het�recht�om�te�bepalen�wat�de�inhoud�is�van�de�inbreng
van�een�Kamerlid.�Dat�is�het�uitgangspunt�en�daar�zal�ik
mij�in�de�tijd�die�ik�hier�zit,�volledig�aan�houden.
De�voorzitter:
Mijnheer�Jansen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dank�u�wel,�voorzitter.�Mevrouw�Visser�is�heel�optimistisch�over�de�effecten�van�het�Aswoensdagakkoord�op�de
bouwnijverheid.�In�een�eerder�stadium�is�het�effect�van
het�regeerakkoord�doorgerekend�door�onder�meer�Ortec�en�het�Centraal�Fonds�Volkshuisvesting.�De�conclusie�van�die�onafhankelijke�instellingen�was�dat�het�effect

Tweede�Kamer

Huurprijzen

van�het�regeerakkoord�catastrofaal�was.�Afhankelijk�van
de�instelling�was�de�conclusie�dat�er�tussen�6�miljard�euro�en�10�miljard�euro�aan�investeringen�van�de�corporaties�zou�wegvallen.�Inmiddels�is�de�verhuurderheffing�verlaagd�van�2�miljard�naar�1,7�miljard.�Ik�heb�in�mijn�tweede
termijn�gezegd�dat�dat�zo'n�beetje�het�verschil�is�tussen
de�dood�door�de�kogel�en�de�dood�door�de�wurgslang.�Je
leeft�natuurlijk�wat�langer,�maar�uiteindelijk�komt�het�op
hetzelfde�neer.�Kan�mevrouw�Visser�mij�uitleggen�wat�er
niet�klopt�aan�mijn�redenering?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�loop�het�gevaar�dat�ik�de�tweede�termijn�van�de�SP-fractie�ga�herhalen,�maar�volgens�mij�verschillen�wij�in�dit�debat�gewoon�van�mening�over�de�uitwerking.�U�kiest�er�in
de�huursector�voor�om�huren�te�verlagen,�waardoor�er
juist�nog�meer�schaarste�zou�ontstaan�in�de�huursector.
De�SP�maakt�op�dat�punt�een�aantal�andere�keuzes.�Dat
is�uw�keuze,�dat�mag,�daar�staat�u�voor�en�daar�hebt�u
voor�gepleit.�De�VVD�en�de�andere�partijen�van�het�woonakkoord�dat�vanochtend�is�gepresenteerd�door�minister
Blok,�gaan�voor�een�integrale�aanpak�waarin�de�doorstroming�centraal�staat.�Het�gaat�daarbij�om�een�aantal�maatregelen�en�dus�niet�om�één�maatregel.�Ik�heb�bij�de�begrotingsbehandeling�al�gezegd�dat�ik�zou�willen�dat�we
met�één�maatregel�alle�problemen�op�de�woningmarkt
zouden�kunnen�oplossen.�Dat�is�helaas�niet�zo.�Dat�betekent�dat�een�heel�pakket�van�maatregelen�ertoe�moet�leiden�dat�er�duidelijkheid�komt�op�die�totale�woningmarkt
en�met�name�dat�de�bouwsector�gewoon�weer�aan�de
slag�kan�gaan.�Dat�wordt�gecombineerd�met�een�aantal
incidentele�maatregelen�binnen�de�bouwsector,�waaraan
enkele�collega�al�hebben�gerefereerd.�Die�maatregelen
hebben�te�maken�met�het�energiebesparingsfonds�en�de
btw-verlaging.�Wij�denken�dat�dit�op�langere�termijn�duidelijkheid�biedt,�maar�dat�dit�ook�op�de�korte�termijn�ervoor�zal�zorgen�dat�er�sneller�banen�gaan�komen�in�de
bouwsector�en�dat�er�sneller�omzet�wordt�gemaakt.�Volgens�mij�heeft�de�heer�Monasch�al�gezegd�dat�de�beurskoersen�van�een�aantal�bouwbedrijven�al�flink�omhoog
zijn�geschoten.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�stelde�geen�vraag�over�onze�plannen,�maar�over�de
plannen�van�de�fracties�van�de�VVD,�de�PvdA�en�de�drie
ondersteunende�partijen.�Ik�heb�een�voorbeeld�gegeven
en�ik�ben�volgens�mij�vrij�feitelijk�geweest.�In�2014�gaat
het�met�de�verhuurderheffing�al�om�een�bedrag�in�de�orde�van�1,2�miljard,�volgens�mij�1,185�miljard.�Het�totale
bedrag�dat�de�fracties�van�de�VVD,�de�PvdA�en�de�ondersteunende�partijen�terugpompen�in�de�bouwnijverheid,
is�250�miljoen�euro�op�jaarbasis.�Als�we�dat�van�elkaar�aftrekken,�komen�we�op�een�vermindering�van�900�miljoen
euro,�in�combinatie�met�een�multiplierfactor�5.�Kortom,�in
2014�dreigt�deze�gelegenheidscombinatie�4,5�miljard�euro�te�onttrekken�aan�de�bouwnijverheid,�waardoor�de�50
bouwvakkers�die�er�per�dag�uit�vliegen,�nog�maar�voorboden�zijn�van�de�ellende�die�ons�nog�te�wachten�staat.�Hoe
zit�dat,�mevrouw�Visser?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�gaf�in�mijn�eerdere�beantwoording�al�aan�dat�wij�volgens�mij�fundamenteel�van�inzicht�verschillen�over�oplossingen�voor�deze�problematiek.�U�geeft�in�uw�bijdrage�aan�dat�het�vooral�vanuit�de�overheid�moet�komen,
met�nog�meer�investeringen�en�met�ervoor�zorgen�dat

13 februari 2013
TK�52

52-7-33

Visser
er�nog�meer�geld�in�wordt�rondgepompt.�De�VVD-fractie�vindt�het�juist�heel�belangrijk�dat�de�sector�zelf�gaat
hervormen.�Of�het�nou�om�de�huursector�gaat�of�om�de
bouwsector,�er�moet�nu�op�korte�termijn�een�impuls�worden�gegeven�om�ervoor�te�zorgen�dat�de�woningmarkt
sneller�uit�het�slop�gaat�komen.�Daarbij�gaat�het�echter
niet�om�een�structurele�bijdrage�vanuit�de�overheid.�Wij
willen�de�marktsector�juist�de�vrije�kans�geven.�Vandaar
het�pleidooi,�ook�bij�de�begrotingsbehandeling,�om�de�huren�in�de�vrijemarktsector�vrij�te�geven.�Bouwbedrijven
hebben�nu�volgens�mij�een�kans.�Volgens�mij�gaan�er�nu
zat�bedrijven�aan�de�slag.�Men�heeft�het�vandaag�kunnen
zien�aan�de�beurskoersen.�Het�energiebesparingsfonds,
dat�revolverend�is�en�waaraan�ook�marktpartijen�straks
een�bijdrage�moeten�leveren,�maakt�dat�men�aan�de�slag
kan�gaan.�De�verhuurderheffing�is�er�nadrukkelijk�voor�bedoeld�dat�corporaties�inefficiencies�in�hun�bedrijfsvoering
gaan�wegsnijden.�Het�gaat�daarbij�om�belastinggeld�dat
wij�allemaal�betalen,�en�blijkbaar�betalen�wij�te�veel.�Dat
zulk�inefficiënt�gebruik�wordt�weggesneden,�zou�de�heer
Jansen�moeten�aanspreken,�want�hierdoor�kunnen�wij�andere�voorzieningen�wel�in�stand�houden�in�Nederland.
De�heer�Knops�(CDA):
De�beurskoersen�zijn�nu�al�twee�keer�genoemd,�zowel
door�de�VVD�als�door�de�PvdA. Daarom�ga�ik�er�nu�maar
op�door,�want�ik�zou�niet�graag�willen�dat�de�beurskoersen�onze�besluitvorming�zwaar�beïnvloeden.�Wij�moeten
er�wel�naar�kijken,�maar�ze�moeten�niet�doorslaggevend
worden.
Mevrouw�Visser�(VVD):
Dat�gebeurt�te�veel!
De�heer�Knops�(CDA):
Hierbij�gaat�het�om�een�verwachting,�die�zich�in�beurskoersen�vertaalt.�Veel�belangrijker�is�wat�er�daadwerkelijk�gaat�gebeuren.�Als�er�niet�gebeurt�wat�mevrouw�Visser�verwacht�dat�er�gebeurt,�is�zij�dan�ook�bereid�om�in�te
grijpen?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Dit�is�inderdaad�een�verwachting�die�wij�uitspreken.�Het�is
volgens�mij�ook�een�heel�belangrijk�signaal.�Ik�begon�met
het�feit�dat�een�aantal�partijen�in�de�Kamer,�niet�alleen�de
coalitiepartijen�maar�ook�de�SGP,�de�ChristenUnie�en�D66,
hebben�gezegd�dat�zij�bereid�zijn�om�in�het�belang�van�de
woningmarkt�een�aantal�maatregelen�te�nemen,�die�wellicht�soms�niet�in�hun�verkiezingsprogramma�staan�maar
die�zij�wel�onderschrijven.�Zij�hebben�gezegd:�doorstroming�op�de�woningmarkt�staat�centraal.�Wij�gaan�voor
meer�marktconformiteit�van�de�huren�en�aanpak�van�het
scheefwonen.�Wij�gaan�ervoor�zorgen�dat�er�meer�ruimte
komt�voor�particuliere�beleggers�of�voor�kopers�om�een
eigen�huis�te�kopen�en�dat�starters�meer�ruimte�krijgen.
Dat�zij�dit�hebben�gezegd,�is�een�belangrijk�politiek�signaal.�Dit�moet�ervoor�zorgen�dat�marktpartijen�hun�ruimte
kunnen�pakken�en�dat�het�vertrouwen�terugkomt.�Ik�hoop
dat�dit�eruit�zal�komen,�maar�wij�zullen�het�uiteraard�monitoren.�Volgens�mij�staan�wij�hier�wekelijks�om�met�elkaar�te�praten�over�de�woningmarkt,�en�onderkent�iedereen�in�de�Kamer�het�belang�daarvan.
De�heer�Knops�(CDA):
De�goede�intenties�zijn�alleen�maar�te�waarderen.�Ook
is�het�een�constatering�dat�er�in�de�Kamer�brede�steun

Tweede�Kamer

Huurprijzen

bestaat�voor�de�opvatting�dat�er�iets�moet�gebeuren.�De
vraag�is�echter:�als�het�monitoren�dadelijk�leidt�tot�een
conclusie�die�anders�is�dan�de�aannames�bij�de�gepresenteerde�plannen,�hoe�gaan�wij�daar�dan�mee�om?�Is
de�VVD�bereid�om�op�basis�van�de�feiten�eventueel�bij
te�sturen�om�ervoor�te�zorgen�dat�de�verwachtingen�die
nu�worden�uitgesproken,�daadwerkelijk�worden�gerealiseerd?
Mevrouw�Visser�(VVD):
De�heer�Knops�stelt�een�heel�open�vraag.�In�het�woonakkoord�staan�veel�verschillende�maatregelen,�die�nog�allemaal�uitgewerkt�moeten�worden.�Die�zullen�wij�steeds�individueel�beoordelen�in�het�kader�van�de�situatie�die�op
dat�moment�speelt.�De�heer�Knops�is�natuurlijk�van�harte�uitgenodigd�om�daarover�mee�te�denken.�Ik�heb�het�gevoel�dat�het�CDA�absoluut�een�inbreng�zal�doen�om�tot
een�goede�oplossing�te�komen.
Voorzitter.�Het�signaal�dat�deze�partijen�bereid�zijn�om
de�woningmarkt�een�extra�impuls�te�geven,�zoals�in�het
vanochtend�gepresenteerde�woonakkoord�staat,�vindt�de
VVD-fractie�heel�belangrijk.�Zoals�ik�zonet�aangaf�in�het
interruptiedebat�met�het�CDA,�is�de�aandacht�voor�starters�in�het�voorliggende�akkoord�op�meerdere�manieren
nog�meer�geborgd.�Daarvoor�wordt�gezorgd�door�de�startersleningen�en�met�name�door�het�feit�dat�er,�juist�voor
de�starters,�meer�ruimte�voor�maatwerk�zal�komen�met
betrekking�tot�de�hypothecaire�leningen�die�men�kan�verkrijgen.�In�het�begin�heeft�men�daardoor�minder�maandlasten.�Uiteraard�is�het�aan�de�persoon�zelf�om�daarvan
wel�gebruik�te�maken�of�niet.�Dit�vindt�de�VVD�erg�belangrijk.
Ook�de�termijn�waarop�de�aflossing�kan�worden�geregeld,�is�een�belangrijk�punt.�De�minister�heeft�gesteld�dat
hij�dit�met�een�beleidsbesluit�zal�doen.�Op�welke�termijn
gaat�hij�dat�doen?�Het�is�immers�in�het�belang�van�de�sector�zelf�dat�er�zo�snel�mogelijk�duidelijkheid�komt�over�de
wijze�waarop�dit�wordt�uitgewerkt�en�dat�mensen�daarvan
zo�snel�mogelijk�gebruik�kunnen�maken.�Ik�vraag�de�minister�ook�om�in�zijn�beantwoording�in�te�gaan�op�eventuele�overgangstermijnen�die�zouden�kunnen�gaan�gelden.
Welke�maatregelen�gaat�hij�daarvoor�nemen?�Wij�hebben
immers�recentelijk�een�aantal�aanpassingen�in�het�Belastingplan�gehad,�die�vanaf�1 januari�zijn�geëffectueerd,�en
de�minister�gaat�nu�ook�met�een�beleidsbesluit�komen.
Voorzitter:�Elias

Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�kom�op�het�wetsvoorstel�dat�nu�feitelijk�voorligt.�In�eerste�termijn�heeft�de�VVD-fractie�aangegeven�dat�dit�wat
haar�betreft�een�goede�bijdrage�is�aan�de�aanpak�van
scheefwonen.�Daar�blijven�wij�achter�staan.�Wij�blijven
vinden�dat�mensen�die�op�eigen�benen�zouden�kunnen
staan�op�de�woningmarkt,�ook�op�eigen�benen�moeten
staan,�en�dat�de�socialewoningvoorraad�alleen�voor�mensen�is�bestemd�die�niet�op�eigen�benen�kunnen�staan�op
de�woningmarkt.�Wij�zullen�dit�wetsvoorstel�dus�blijven
steunen.�Wij�zijn�ook�blij�met�de�antwoorden�van�de�minister�in�eerste�termijn�op�de�vragen�over�privacy.�Een
aantal�van�onze�voorstellen�is�verwerkt�in�het�nu�voorliggende�woonakkoord.�Die�kunnen�dus�ook�op�onze�steun
rekenen.

13 februari 2013
TK�52

52-7-34

Visser
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�bespeur�dat�mevrouw�Visser�aan�het�einde�van�haar
termijn�is�gekomen.�Ik�heb�nog�een�vraag�over�het�huurbeleid.�In�het�verkiezingsmateriaal�van�de�VVD�stond�onder�meer�de�slogan�"werk�moet�lonen".�In�mijn�eerste�termijn�heb�ik�het�voorbeeld�genoemd�van�iemand�die�1�euro�meer�verdient�dan�zijn�buurman,�namelijk�€ 42.999�versus�€ 43.000,�en�die�in�4�jaar�tijd�€ 1.200�meer�huur�gaat
betalen,�als�dank�voor�het�feit�dat�hij�1�euro�meer�verdient.�Dat�zal�met�de�aangepaste�percentages�nu�€ 750
worden.�Vindt�de�VVD,�de�partij�voor�de�hardwerkende
Nederlander,�dat�dit�een�eerlijke�wet�is?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Zoals�ik�zojuist�al�heb�aangegeven,�is�de�VVD�voor�aanpak
van�scheefwonen.�Wij�hebben�in�ons�verkiezingsprogramma�heel�duidelijk�staan�voor�welke�inkomensgroepen�de
voorraad�sociale�woningen�bedoeld�is.�Over�de�inkomensgrens�die�de�heer�Jansen�noemt,�heeft�de�VVD�eerder,�in
eerste�termijn,�al�gesteld�dat�dit�juist�de�inkomens�zijn�die
niet�thuishoren�bij�de�sociale�woningbouw.�Zij�zullen�een
keuze�moeten�gaan�maken.�Of�ze�blijven�daar�wonen�en
accepteren�dat�zij�een�hogere�huur�moeten�betalen,�of
gaan�naar�de�vrijehuursector,�of�ze�gaan�een�koopwoning
kopen.�Die�ruimte�wordt�geboden.�In�het�voorliggende
woonakkoord�wordt�die�ruimte�juist�versterkt.�Die�mensen
hebben�er�dus�een�keuze�in.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�begrijp�dat�de�VVD-fractie�zegt:�als�je�€ 42.999�verdient,
hoor�je�thuis�in�de�socialehuursector.�Dan�moet�je�ook�wel
extra�gaan�betalen,�maar�als�€ 43.000�verdient�–�dus�1�eurootje�meer�–�moet�je�in�4�jaar�tijd�€ 750�extra�gaan�betalen.�Overigens,�als�je�daarna�met�pensioen�gaat�en�je�inkomen�opeens�veel�lager�wordt�dan�dat�van�je�buurman,
betaal�je�nog�steeds�die�€ 750�per�jaar�extra.�Is�dat�nou
het�rechtvaardige�systeem�van�huren�dat�de�VVD�in�haar
hoofd�had?
Mevrouw�Visser�(VVD):
De�heer�Jansen�heeft�mij�verkeerd�begrepen,�want�de
VVD�heeft�absoluut�niet�gesteld�dat�mensen�met�een�inkomen�van�€ 42.999�per�jaar�thuishoren�in�een�socialehuurwoning.�De�VVD�heeft�aangegeven,�ook�in�eerste�termijn,
dat�we�wet-�en�regelgeving�hebben�waarvoor�de�Europese�toewijzingsgrens�geldt.�Die�hanteren�wij�nu�als�wet�om
te�bezien�waar�mensen�recht�hebben�op�een�socialehuurwoning.�De�inkomensgrens�die�de�heer�Jansen�noemt,
betreft�juist�de�inkomens�die�niet�huishoren�in�de�socialehuursector.�Daarom�vindt�de�VVD�het�juist�dat�het�voorliggende�wetsvoorstel�een�prikkel�inbouwt�om�mensen�bewust�te�maken�van�het�feit�dat�zij�gebruikmaken�van�een
sociale�voorziening,�die�door�ons�allemaal�wordt�betaald.
Wij�vinden�het�niet�rechtvaardig�dat�deze�mensen�daardoor�zorgen�dat�mensen�die�op�grond�van�hun�inkomen
wel�recht�hebben�op�een�dergelijke�woning�en�die�op�een
wachtlijst�staan,�niet�kunnen�instromen.�Dat�is�de�reden
dat�wij�het�wel�gerechtvaardigd�vinden�om�te�zorgen�dat
er�een�inkomensafhankelijke�prikkel�komt.�Om�het�even
scherp�te�stellen:�de�voorraad�sociale�woningen�is�niet�bedoeld�voor�inkomens�van�€ 42.999.
De�voorzitter:
Mevrouw�Visser�vervolgt�haar�betoog�of�rondt�dat�af.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�ben�bijna�bij�de�afronding,�voorzitter.�Ik�wil�nog�wel�een
heel�duidelijke�oproep�doen.�Ik�heb�in�het�begin�al�een
heel�duidelijk�politiek�signaal�vanuit�deze�Kamer�gegeven.
Zoals�ik�ook�bij�de�begroting�al�heb�gedaan,�wil�ik�mijn
pleidooi�ook�richten�tot�alle�partijen�die�een�belang�hebben�binnen�de�woningmarkt,�of�het�nou�de�huurdersector�is�of�de�woonsector.�Ik�vraag�hen�om�de�handschoen
die�er�nu�ligt,�dit�heel�duidelijke�signaal�dat�de�politiek
bereid�is�om�maatregelen�te�nemen�om�te�zorgen�dat�de
woningmarkt�uit�het�slop�komt,�waardoor�de�bouwsector�wordt�gestimuleerd�en�er�dus�meer�werkgelegenheid
komt,�op�te�pakken.�We�kunnen�met�elkaar�immers�wel
continu�blijven�debatteren�over�de�vraag�of�sommige�dingen�misschien�een�stapje�meer�of�een�stapje�minder�kunnen,�maar�we�zullen�er�met�elkaar�uit�moeten�komen.�Ik
hoop�dat�die�partijen�de�handschoen�zullen�oppakken.�Ik
spreek�hier�de�wens�en�ambitie�uit�om�dat�met�die�partijen�binnen�en�buiten�deze�Kamer�te�doen.
De�voorzitter:
De�heer�Fritsma�van�de�PVV�voelt�zich�aangesproken.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Ik�vind�de�oproep�aan�die�organisaties�om�de�handschoen
op�te�pakken�bijna�kolderiek.�Wat�verwacht�mevrouw�Visser�eigenlijk?�Dat�zij�in�achterkamertjes�van�alles�kan�bekokstoven�waarvan�de�gevolgen�gewoon�niet�bekend�zijn?
Er�zijn�geen�doorrekeningen,�er�zijn�geen�koopkrachteffecten�bekend,�niemand�weet�waar�hij�aan�toe�is,�corporaties
niet�en�huurders�niet.�Als�zij�de�arrogantie�heeft�om�dat
hier�te�doen�via�die�achterkamertjespolitiek,�moet�zij�niet
een�beetje�schijnheilig�een�oproep�doen�aan�alle�belanghebbenden�om�de�handschoen�op�te�pakken.�Mevrouw
Visser�geeft�namelijk�niemand�de�kans�om�daar�op�grond
van�feiten,�financiële�doorrekeningen�of�effectenrapportages�een�normaal�gesprek�over�te�voeren.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mijnheer�Fritsma?
De�heer�Fritsma�(PVV):
Realiseert�mevrouw�Visser�zich�dat?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Mijn�oproep�aan�de�partijen,�waarvan�sommige�gelukkig
heel�positief�hebben�gereageerd�op�dit�woonakkoord�en
een�aantal�er�zware�kanttekeningen�bij�heeft�geplaatst,
is�juist�om�met�elkaar�het�gesprek�aan�te�gaan�om�te�kijken�hoe�de�uitwerking�voor�elkaar�moet�komen.�De�heer
Fritsma�heeft�in�het�vorige�regeerakkoord,�waar�hij�op�een
bepaalde�manier�zelf�een�bijdrage�aan�heeft�kunnen�leveren,�al�kunnen�zien�dat�een�aantal�maatregelen�moet�worden�uitgewerkt�in�wet-�en�regelgeving.�Dat�wordt�hier�in
de�Kamer�aan�ons�voorgelegd.�Daar�kan�de�heer�Fritsma
zijn�mening�over�geven.�In�het�woonakkoord�staat�echter
ook�dat�dit�met�aantal�partijen�zal�worden�uitgewerkt�en
opgepakt.�In�het�belang�van�de�woningmarkt�kunnen�wij
blijven�roepen�dat�een�aantal�zaken�onvoldoende�of�onvolledig�is�en�dat�wij�meer�duidelijkheid�willen�geven�of
op�dit�moment�meer�duidelijkheid�willen�hebben.�De�minister�heeft�vanochtend�en�eerder�in�de�Kamer�gezegd�dat
hij�zich�heel�goed�realiseert�dat�heel�snel�een�aantal�voorstellen�moet�worden�uitgewerkt.�Mijn�vraag�is�erop�gericht�dat�wij�de�woningmarkt�centraal�gaan�stellen,�zoals
ook�de�andere�partijen�hier�hebben�gedaan.

13 februari 2013
TK�52

52-7-35

Visser
De�voorzitter:
Uiteraard�krijgt�u�het�woord,�mijnheer�Fritsma,�maar�mag
ik�u�vragen�om�niet�in�herhalingen�te�vallen?�Anders�heeft
het�niet�zo�veel�zin.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Nee,�maar�ik�heb�toch�behoefte�aan�een�vervolgvraag.
Normaal�gesproken�wordt�er�een�wetsvoorstel�behandeld,�waarvan�een�doorrekening�heeft�plaatsgevonden,
het�Centraal�Planbureau�de�koopkrachtplaatjes�heeft�bekeken�en�alle�effecten�in�kaart�zijn�gebracht.�Dan�heb�je
iets�om�over�te�praten.�Nu�leven�wij�in�een�soort�omgekeerde�wereld�waarin�er�wordt�gestemd�over�een�wetsvoorstel�waarvan�niemand�weet�wat�de�gevolgen�zijn.�In
dat�licht�stelde�ik�mijn�eerste�vraag:�waarom�denkt�mevrouw�Visser�de�oproep�te�kunnen�doen�aan�alle�organisaties�om�de�handschoen�op�te�pakken,�terwijl�niemand
weet�waar�hij�aan�toe�is?�Dat�is�de�tegenstrijdigheid�en
een�beetje�de�absurditeit�van�de�oproep�van�mevrouw
Visser.�De�vraag�is�dus:�erkent�mevrouw�Visser�dat�wij
hier�leven�in�een�soort�omgekeerde�wereld�die�ongewenst
is,�namelijk�dat�wij�wel�een�wetsvoorstel�behandelen�en
wel�over�dingen�gaan�stemmen,�maar�in�tegenstelling�tot
de�normale�gang�van�zaken�geen�enkel�idee�hebben�over
wat�de�gevolgen�hiervan�zijn?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Misschien�heb�ik�het�niet�helemaal�goed�begrepen.�De
heer�Fritsma�vraagt�of�ik�mij�realiseer�in�welke�wereld�ik
leef,�maar�over�dit�wetsvoorstel�zijn�twee�schriftelijke�vragenrondes�geweest.�Dit�wetsvoorstel�is�vorig�jaar�uitgebreid�in�deze�Kamer�behandeld.�Dit�wetsvoorstel�heeft
een�verleden�uit�Rutte�I. Bij�dit�wetsvoorstel�zijn�meerdere�malen�door�de�minister�koopkrachtplaatjes�geleverd,
die�laten�zien�wat�een�en�ander�betekent.�De�heer�Fritsma
heeft�heel�veel�feitelijke�informatie�over�dit�wetsvoorstel.
Hij�heeft�in�zijn�pleidooi�nadrukkelijk�gezegd�dat�hij�een
socialer�huurbeleid�wil.�Hij�heeft�ook�het�woonakkoord
gezien.�Hij�heeft�daarmee�voor�zichzelf�de�inschatting�kunnen�maken�wat�dat�betekent�voor�de�koopkrachtplaatjes.
Hij�kan�dus�niet�zeggen�dat�dit�wetsvoorstel�geen�historie
kent�in�deze�Kamer,�dat�er�niet�eerder�over�is�gesproken
en�dat�er�geen�enkel�feitenmateriaal�over�beschikbaar�is.
Er�liggen�op�mijn�bureau�ongeveer�60�pagina's�aan�feitenmateriaal�over�dit�wetsvoorstel.�Er�is�dus�voldoende�kennis�en�knowhow�om�tot�een�afronding�hiervan�te�komen.

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Ik�zou�mij�natuurlijk�kunnen�aansluiten�bij�wat
de�heren�Dijkgraaf�en�Verhoeven�al�hebben�gezegd,�maar
ach,�laten�wij�nog�eens�bevestigen�wat�de�heren�gezegd
hebben.�Dit�is�een�tweede�termijn�van�de�Kamer.�Ik�heb
niet�zo�vaak�meegemaakt�dat�er�zo�veel�enerverende�dagen�zaten�tussen�een�eerste�en�tweede�termijn�van�een
behandeling�van�een�wetsvoorstel.�Onze�fractie�heeft�besloten�om�met�de�minister�mee�te�denken�over�verbeteringen�van�het�wetsvoorstel.�Daarbij�is�de�inzet�van�de
ChristenUnie�altijd�geweest:�wat�kunnen�wij�doen�om�de
dramatische�situatie�op�de�woningmarkt�te�verbeteren?
Daar�is�het�bij�ons�altijd�om�gegaan.�Dat�hebben�wij�daarbij�altijd�centraal�gesteld.�Zo'n�9.000�ontslagen�per�maand
in�de�bouw,�daar�moet�je�wat�aan�doen.�Daar�kun�je�als
politiek�niet�van�wegkijken.�We�moeten�ervoor�zorgen�dat
daar�maatregelen�voor�worden�genomen,�en�mijn�frac-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

tie�heeft�daar�in�het�verleden�al�vaak�voorstellen�voor�gedaan.�In�dat�kader�wil�ik�ook�de�geweldige�impuls�noemen
die�de�verlaging�van�het�btw-tarief�voor�een�jaar�teweeg
kan�brengen�in�de�bouw.�We�hebben�het�in�2009�gedaan,
er�wordt�al�heel�lang�om�gesmeekt�vanuit�de�sector�en�ik
ben�blij�dat�we�het�nu�voor�elkaar�hebben�kunnen�krijgen.
In�mijn�eerste�termijn�heb�ik�aangegeven�dat�de
ChristenUnie�de�problematiek�van�de�woningmarkt�in
haar�geheel�wil�bekijken.�Het�gaat�dan�niet�alleen�over�de
wet�op�de�huurverhoging�op�grond�van�inkomen,�maar
bijvoorbeeld�ook�over�de�vraag�hoe�je�de�bouw�een�impuls�kunt�geven�of�de�vraag�hoe�de�koopmarkt�weer�op
gang�gebracht�kan�worden.�Ik�constateer�dat�er�nu�een
pakket�ligt�waarin�die�samenhang�ook�gevonden�is.�Ten
aanzien�van�de�koopmarkt�hebben�we�een�aantal�maatregelen�genomen,�die�hier�al�zijn�genoemd.�In�het�bijzonder
wil�ik�nog�de�startersregelingen�noemen.�Die�vormen�een
belangrijke�impuls�voor�de�starters�om�in�te�stappen�op
de�woonmarkt,�wat�de�doorstroming�op�de�woonmarkt�in
zijn�totaliteit�ten�goede�kan�komen.
Vandaag�spreken�we�natuurlijk�specifiek�over�het�wetsvoorstel�huurverhoging�op�grond�van�inkomen.�Wij�hadden�op�een�aantal�punten�moeite�met�dat�wetsvoorstel.
Wij�hebben�aangegeven�dat�het�wat�ons�betreft�socialer,
duurzamer�en�toekomstbestendiger�moest.�De�afgelopen
dagen�hebben�wij�onderhandeld�om�die�punten�gerealiseerd�te�krijgen.�Ik�kan�niet�anders�concluderen�dan�dat
wij�daar�in�hoge�mate�in�geslaagd�zijn.
Ten�eerste�ga�ik�in�op�het�punt�van�het�plafond�in�de
huren.�In�het�regeerakkoord�stond�geen�limiet�voor�de
huurstijgingen�voor�mensen�met�een�inkomen�boven
€ 43.000.�De�huur�kon�zelfs�hoger�worden�dan�de�maximale�huur�van�het�woningwaarderingsstelsel�en�kon�onbeperkt�doorgroeien.�Wij�hebben�gezegd�dat�er�wel�een
duidelijke�limiet�moest�komen,�en�het�is�goed�dat�dit�nu�is
gerealiseerd.
Ook�op�het�punt�van�de�huurstijging�hebben�we�duidelijke�verbeteringen�kunnen�realiseren.�Er�is�een�aantal
keren�gerefereerd�aan�wat�er�in�het�Lenteakkoord�was�afgesproken,�namelijk�1,5%,�2,5%�en�5%.�Wij�zijn�nu�uitgekomen�op�1,5%,�2%�en�4%�maximale�huurstijging.�Voor
de�laagste�inkomens�staan�daar�ook�nog�eens�een�verhoging�van�de�huurtoeslag�en�extra�middelen�voor�de�huurtoeslag�tegenover,�die�in�deze�regeerperiode�beschikbaar
komen.�In�dat�licht�bezien,�is�het�een�socialere�oplossing
dan�de�oorspronkelijke�plannen.
Ik�ga�nu�in�op�de�"trap�op,�trap�af"-benadering.�Het�is
een�beetje�een�technische�benaming.�Wat�gebeurt�er�met
je�huur�als�je�inkomen�daalt?�De�heer�Jansen�heeft�daar
–�ere�wie�ere�toekomt�–�een�geweldig�pleidooi�voor�gehouden�in�zijn�eerste�termijn.�Ook�wij�wilden�dat�daar
maatregelen�op�getroffen�werden.�Ik�had�daarom�een�eigen�amendement�ingediend�om�de�gevallen�te�repareren
waarin�de�huur�boven�de�liberalisatiegrens�uitkomt,�iemand�een�huurverlaging�krijgt�en�vervolgens�niet�meer�in
aanmerking�komt�voor�de�huurtoeslag.�Ik�constateer�dat
deze�punten�nu�in�de�nota�van�wijziging�gerealiseerd�zijn.
Dank�daarvoor.�Dat�was�broodnodig.�Ik�ben�blij�dat�we�het
gerealiseerd�hebben�en�dat�we�een�groot�stuk�onzekerheid�bij�deze�mensen�kunnen�wegnemen.�Dat�houdt�ook
in�dat�ik�mijn�amendement�op�stuk�nr.�34�kan�intrekken.
De�voorzitter:
Het�amendement-Schouten�(stuk�nr.�34)�is�ingetrokken.

13 februari 2013
TK�52

52-7-36

Schouten

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Een�punt�waar�wij�ons�zeer�hard�voor�hebben�gemaakt,�is
een�goede�regeling�voor�de�chronisch�zieken�en�gehandicapten.�Wij�hebben�in�het�afgelopen�weekend�vele�mails
binnengekregen�van�mensen�die�onzeker�werden.�Mensen�in�een�woning�met�aanpassingen�waren�bang�dat�de
huur�zo�hoog�zou�worden�dat�ze�er�niet�meer�in�zouden
kunnen�wonen.�Mensen�waren�ook�bang�dat�de�duurdere
woning�meegenomen�zou�worden�in�het�woningwaarderingsstelsel.�Ook�waren�er�vragen�als:�wat�gebeurt�er�als
ik�als�mantelzorger�in�huis�woon�bij�mijn�moeder�of�broer
en�onze�inkomens�bij�elkaar�worden�opgeteld?�Daarom
was�het�voor�ons�echt�belangrijk�hiervoor�een�goede�regeling�te�treffen.�De�minister�heeft�in�de�brief�aangegeven
dat�hij�zoekt�naar�een�goede�regeling.�Ik�vind�het�goed�dat
het�in�een�ministeriële�regeling�komt.�Dat�geeft�de�mensen�duidelijkheid.�Ik�heb�uit�de�brief�begrepen�dat�de�minister�zoekt�naar�een�haakje�in�de�zorgindicatie.�Ik�zie�dit
graag�snel�uitgewerkt.�Op�welke�termijn�denkt�de�minister
dat�naar�de�Kamer�te�kunnen�sturen,�zodat�we�snel�duidelijkheid�in�het�land�kunnen�geven?
Wij�hadden�ook�de�nodige�vragen�over�de�privacy.�Daar
is�veel�over�gediscussieerd.�Mijn�fractie�vindt�dat�er�goede
stappen�genomen�zijn�en�dat�er�steeds�meer�waarborgen
zijn�die�voorkomen�dat�er�lichtzinnig�met�de�gegevens�van
huurders�wordt�omgesprongen.
Door�al�deze�punten�bij�elkaar�hebben�wij�samen�met
D66�en�de�SGP�besloten�dat�we�het�wetsvoorstel�met�deze�wijzigingen�kunnen�aanvaarden.�Dat�staat�wat�ons�betreft�ook�in�een�breder�perspectief.�Dit�pakket�moet�namelijk�duidelijkheid�bieden�en�een�fundament�zijn�voor�vertrouwen�in�de�markt.�Daarvoor�moet�je�een�bredere�visie�durven�neerleggen.�Wat�ons�betreft�ligt�die�visie�in�het
introduceren�van�de�huursombenadering�waarvoor�het
wetsvoorstel�in�2014�zal�komen.�Wij�zijn,�waren�en�blijven
van�mening�dat�inkomenspolitiek�bij�de�overheid�hoort.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Op�dit�punt�zitten�de�ChristenUniefractie�en�de�GroenLinksfractie�op�één�lijn.�Dit�hoort�inderdaad�bij�de�overheid�te�liggen�en�het�hoort�niet�te�gebeuren�op�de�manier
die�nu�wordt�voorgesteld.�De�huursombenadering�hoeft
echter�niet�via�een�apart�wetsvoorstel�geregeld�te�worden.
Ik�zal�zo�mijn�motie�laten�aanpassen.�Het�kan�gewoon�via
de�circulaire�voor�het�huurprijsbeleid.�Dan�zouden�we�het
voor�1 juli�nog�kunnen�regelen.�Steunt�de�ChristenUnie
dat?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�heb�de�afgelopen�dagen�veel�mensen�bevraagd�over�de
huursombenadering.�Iedereen�verstaat�er�wat�anders�onder.�Voor�mij�is�het�belangrijk�dat�we�met�elkaar�en�met
de�sector�–�denk�aan�de�Woonbond,�Aedes�en�de�partijen�die�bij�Wonen�4.0�betrokken�zijn�–�duidelijk�krijgen�wat
we�hieronder�verstaan�en�hoe�we�het�kunnen�regelen.�De
huursombenadering�is�echt�een�principiële�stap.�We�hebben�het�nu�niet�en�het�is�een�heel�ander�systeem.�Ik�vind
dat�we�daar�zorgvuldig�naar�moeten�kijken.�We�willen
straks�niet�weer�met�onduidelijkheid�zitten.�Ik�wil�de�minister�de�tijd�gunnen�om�dit�te�regelen.�Ik�constateer�echter�ook�dat�we�er�nu�een�afspraak�over�hebben�gemaakt
en�dat�vind�ik�winst.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�voorzitter:
Mevrouw�Voortman,�u�hebt�het�over�een�gewijzigde�motie.�Mocht�u�daarop�het�advies�van�de�minister�willen�horen,�dan�is�het�handig�als�hij�die�gewijzigde�motie�op�tijd
heeft.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dank�u�wel�voorzitter,�ik�zal�het�straks�meteen�regelen.
Wat�de�circulaire�betreft:�dat�kunnen�we�vanavond�nog
bespreken�met�de�verschillende�partijen;�die�zijn�hier�nu
toch.�We�zouden�het�meteen�kunnen�regelen.�Die�circulaire�kan�heel�snel�geregeld�worden.�De�vraag�blijft�dus:
waarom�regelen�we�het�niet�nu�in�plaats�van�pas�over�een
paar�jaar�nadat�we�eerst�twee�jaar�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�en�-verlaging�hebben�gehad?�Waarom
eerst�die�spaghetti�van�verschillende�regelingen?�Waarom�regelen�we�die�huursombenadering�niet�nu�meteen?
Technisch�kan�het.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�gaf�al�aan�dat�er�veel�partijen�mee�gemoeid�zijn,�niet�alleen�in�de�markt�maar�ook�in�de�Kamer.�Het�is�belangrijk
dat�er�een�breed�draagvlak�is�voor�wat�wij�onder�die�huursombenadering�verstaan.�Ik�constateer�nu�dat�we�toch
wat�meer�tijd�nodig�hebben�om�dat�goed�uit�te�werken.
Nogmaals,�ik�wil�de�minister�die�extra�tijd�graag�gunnen.
De�heer�Knops�(CDA):
Mevrouw�Schouten�heeft�een-�en�andermaal�uitgesproken
dat�zij�echt�voorstander�is�van�de�huursombenadering.�Er
wordt�nu�toch�enige�onduidelijkheid�gecreëerd�want�we
gaan�nu�een�wet�invoeren�waarvan�al�bekend�is�dat�hij
wordt�opgevolgd�door�de�huursombenadering;�hoe�die�er
dan�ook�uit�zal�zien.�Kan�mevrouw�Schouten�nog�eens�bevestigen�dat�er�in�dit�akkoord�onvoorwaardelijk�en�onomkeerbaar�is�afgesproken�dat�er�een�huursombenadering
komt?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
In�de�brief�staat�dat�er�eind�2014�een�wetsvoorstel�zal�liggen�waarin�de�huursombenadering�is�uitgewerkt,�gericht
op�implementatie�in�2015.�Dat�laatste�kun�je�echter�niet�afdwingen,�want�dat�hangt�af�van�het�feit�of�er�tegen�die�tijd
een�meerderheid�voor�is�in�de�Kamer.�Ik�weet�niet�of�dit
kabinet�er�dan�nog�zit.�Ik�heb�daar�zo�mijn�eigen�gedachten�over.�Laten�wij�in�ieder�geval�hopen�dat�er�een�meerderheid�is�voor�dat�wetsvoorstel.�Ik�kan�dat�niet�van�tevoren�zien.�Als�de�heer�Knops�dit�wel�kan�zien,�hoor�ik�dat
graag.
De�voorzitter:
Wij�gaan�hier�niet�koffiedik�kijken.
De�heer�Knops�(CDA):
Het�antwoord�daarop�is�"nee";�ik�kan�dat�natuurlijk�niet
zien.�Ik�vind�het�een�beetje�vreemd�dat�nu�enkele�partijen,
die�een�riante�meerderheid�in�deze�Kamer�hebben,�een�afspraak�hebben�gemaakt,�maar�dat�zij�elkaar�niet�vertrouwen�wat�betreft�de�daadwerkelijke�invulling�van�die�afspraak.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Nee,�dat�zijn�de�woorden�van�de�heer�Knops.�Ik�constateer
dat�er�eind�2014�een�wetsvoorstel�huursombenadering
ligt.�Er�is�wat�tijd�nodig�om�helemaal�uit�te�werken�wat�wij
daar�precies�onder�verstaan,�maar�het�wetsvoorstel�zal�er

13 februari 2013
TK�52

52-7-37

Schouten
in�ieder�geval�liggen.�Mijnheer�Knops,�wacht�maar�af.�Dat
doe�ik�ook.
Ik�ga�nu�verder�met�mijn�betoog.�Wil�de�minister�snel
met�alle�betrokken�partijen�in�het�veld�om�tafel�gaan�zitten
om�te�overleggen�over�de�huursombenadering?�Ik�noemde�al�de�Woonbond�en�Aedes,�maar�ik�kan�mij�voorstellen
dat�er�nog�meer�partijen�zijn�die�de�minister�in�dit�verband
zal�consulteren.
Verder�ga�ik�in�op�het�energiebesparingsfonds.�Het�moge�duidelijk�zijn�dat�mijn�fractie�daar�erg�blij�mee�is,�al�is
het�alleen�maar�om�de�investeringsmogelijkheden�die�je
daarmee�lostrekt.�Ik�heb�vernomen�dat�enkele�corporaties,
bouwers�en�financiers�het�plan�hebben�om�bestaande�woningen�volledig�energieneutraal�te�maken.�Daar�kan�mijn
partij�uiteraard�nooit�een�tegenstander�van�zijn.�Dit�vraagt
echter�grote�investeringen�in�woningen�en�dus�langjarige
zekerheid.�Het�zou�mogelijk�worden�als�corporaties�naast
de�geldstromen�uit�de�huur,�ook�de�geldstromen�uit�de
energienota�hiervoor�kunnen�inzetten.�Verder�is�het�noodzakelijk�dat�corporaties�virtueel�kunnen�salderen�binnen
hun�woningvoorraad�en�kleinschalig�energie�kunnen�opwekken.�Is�de�minister�bereid�om�dit�voorstel�met�die�partijen�te�bespreken,�ook�in�het�kader�van�het�woningwaarderingstelsel�dat�nog�aangepast�moet�worden?�Die�discussie�kunnen�wij�daarbij�betrekken.�Het�lijkt�mij�een�interessante�gedachte.�Ik�kan�nog�niet�helemaal�overzien�welke�mitsen�en�maren�er�zijn.�Is�de�minister�in�ieder�geval
bereid�om�met�deze�in�Platform31�verenigde�partijen�in
overleg�te�treden?
Tot�slot�heb�ik�nog�enkele�opmerkingen�van�technische
aard.�Ik�wil�namelijk�de�amendementen�op�stuk�nrs.�26�en
38�intrekken.
De�voorzitter:
De�amendementen-Schouten�(stuk�nrs.�26�en�38)�zijn�ingetrokken.

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�trek�die�amendementen�in,�omdat�hierin�al�is�voorzien
met�de�nota�van�wijziging.
De�voorzitter:
Mevrouw�Voortman,�u�bent�al�aan�de�beurt�geweest.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ja,�maar�dit�is�een�vraag�over�een�ander�aspect.�In�het
woonakkoord�zit�een�gat�van�200�miljoen�tot�300�miljoen.
Waarom�is�er�niet�voor�gekozen�om�dat�te�dekken�via�het
beperken�van�de�hypotheekrenteaftrek?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Door�dit�akkoord�ontstaat�er�inderdaad�een�gat�van�ongeveer�250�miljoen.�Wij�hebben�aan�het�kabinet�gezegd�dat
het�dit�maar�bij�de�maartbesluitvorming�moet�betrekken.
De�dekkingsvraag�is�niet�op�tafel�geweest.�Dat�is�iets�voor
het�kabinet.�Er�is�waarschijnlijk�een�grotere�problematiek
en�dit�moet�in�die�samenhang�bezien�worden.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�constateer�dat�het�woonakkoord�op�dat�punt�dus�niet
gedekt�is�en�er�waarschijnlijk�extra�bezuinigingen�zullen
komen.�Bovendien�constateer�ik�dat�de�ChristenUnie�niet
de�kans�heeft�gegrepen�om�dit�te�regelen�via�de�hypo-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

theekrenteaftrek.�Ik�vrees�dat�er�dus�op�zorg,�sociale�zaken
of�andere�belangrijke�onderwerpen�wordt�bezuinigd.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Mevrouw�Voortman�moet�bekijken�waar�dit�bedrag�uit�bestaat.�Bij�een�dekking�via�de�hypotheekrente�gaat�het�om
lasten.�Bij�een�deel�van�het�gat�in�de�dekking�gaat�het�echter�om�uitgaven.�Mevrouw�Voortman�weet�net�als�ik�dat
wij�een�vrij�rigide�begrotingskader�hebben.�Aan�de�ene
kant�is�er�het�inkomstenkader�en�aan�de�andere�kant�het
lastenkader.�Als�mevrouw�Voortman�dit�via�de�hypotheekrente�had�willen�doen,�was�dit�niet�mogelijk�geweest,�omdat�een�heel�groot�deel�in�de�uitgaven�zit.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mijn�belangstelling�is�nu�echt�gewekt.
De�voorzitter:
Daar�was�ik�al�bang�voor.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mevrouw�Schouten�is�erg�goed�in�geldzaken,�maar�zij
heeft�ook�een�sociaal�hart.�De�minister�voor�Wonen�en
Rijksdienst�heeft�vanmorgen�tijdens�de�persconferentie�gezegd�dat�het�hem�niet�zal�lukken�om�in�zijn�begroting�dekking�te�vinden�voor�de�425�miljoen�euro,�want
die�beslaat�uitsluitend�uit�de�huurtoeslag.�Hij�heeft�daarbij�de�woorden�"niet�uitsluitend"�gebruikt.�Dit�suggereert
dat�voor�de�minister�de�optie�open�staat�dat�een�deel�van
de�dekking�gevonden�wordt�door�een�bezuiniging�op�de
huurtoeslag.�Hoe�staat�de�ChristenUniefractie�hierin?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
In�de�brief�van�de�minister�worden�heel�nadrukkelijk�de
middelen�genoemd�die�op�grond�van�het�regeerakkoord
naar�de�huurtoeslag�gaan.�Dat�is�voor�ons�onderdeel�van
het�akkoord.�Met�andere�woorden:�dat�zijn�de�middelen
die�op�grond�van�het�regeerakkoord�toegevoegd�werden
aan�de�begroting�van�de�minister.�Dat�is�dus�gewoon�onderdeel�van�het�akkoord.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Zeker,�dat�is�zo,�want�zolang�dat�niet�is�teruggedraaid,
blijft�het�bedrag�van�425�miljoen�euro�gewoon�staan.�Daar
kan�echter�nog�een�keer�de�kaasschaaf�overheen�gaan,�in
het�kader�van�een�nieuwe�operatie�om�de�250�miljoen�euro�te�dekken.�Mijn�vraag�is�of�een�dergelijke�kaasschaafoperatie,�waarbij�de�huurtoeslag�alsnog�omlaag�gaat�voor
deze�groep,�voor�de�ChristenUniefractie�een�acceptabele
oplossing�is.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Wij�zouden�rondjes�draaien�als�wij�het�ene�moment�in�een
brief�opschrijven�wat�wij�willen�en�het�andere�moment
dat�weer�schrappen�met�het�oog�op�de�dekking.�Dat�lijkt
mij�heel�wonderlijk.�Voor�ons�is�de�brief�het�kader.�Daarin
zijn�de�afspraken�vastgelegd.
De�voorzitter:
Mijnheer�Fritsma,�heel�kort�graag.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Er�is�geen�dekking�voor�het�hele�verhaal.�Dat�is�natuurlijk�vreemd.�Kan�mevrouw�Schouten�in�het�kader�van�de
transparantie�aangeven�of�tijdens�de�onderhandelingen
wel�is�gesproken�over�het�dekken�van�het�verhaal,�bij-

13 februari 2013
TK�52

52-7-38

Schouten
voorbeeld�via�verdere�aantasting�van�de�hypotheekrenteaftrek?�Mevrouw�Voortman�maakte�mij�eerlijk�gezegd�een
beetje�bang.�Is�er�gesproken�over�het�vinden�van�dekking?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Eerst�moet�mij�van�het�hart�dat�het�mij�verheugt�dat�de
heer�Fritsma�zich,�volgens�mij�voor�het�eerst,�druk�maakt
over�de�dekking�van�plannen.�Dat�heb�ik�niet�vaak�meegemaakt.
De�minister�van�Financiën�heeft�bij�de�gesprekken�gezeten�en�uiteraard�geconstateerd�dat�hij�een�probleem�heeft
met�de�dekking.�Dat�probleem�hadden�wij�natuurlijk�zelf
ook�al�gezien.�Wij�hebben�tegen�de�minister�gezegd�dat
hij�dit�maar�bij�de�besluitvorming�in�maart�moet�betrekken.

de�koppeling�gelegd�heeft.�Dat�is�op�zich�prima�en�dat
heeft�ook�goed�uitgepakt,�maar�het�is�begonnen�bij�de
CDA-fractie.�Het�leek�mij�goed�om�dat�nog�even�te�benadrukken.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�wilde�alleen�duidelijk�maken�dat�niet�alle�fracties�dat
gedaan�hebben.�Het�is�de�CDA-fractie�geweest�die�de�har-

De�heer�Knops�(CDA):
Als�er�discussie�is�over�wie�ermee�begonnen�is,�dan�wil
ik�best�de�schuld�op�mij�nemen�en�zeggen�dat�ik�ermee
begonnen�ben.�Alleen�heb�ik�geconstateerd�dat�velen�het
met�mij�eens�waren;�laat�ik�het�dan�zo�zeggen.
De�behandeling�van�het�wetsvoorstel�gaat�veel�verder.
Dat�blijkt�ook�wel,�want�er�is�veel�druk�gezet�op�de�behandeling�ervan.�Wij�hebben�daar�een�aantal�keren�procedureel�over�gesproken.�Ook�ik�heb�mijn�bezwaren�geuit�over
de�haast�waarmee�dit�gebeurt,�juist�vanwege�het�ontbreken�van�zicht�op�een�aantal�effecten.�Uiteindelijk�heeft�de
meerderheid�van�de�Kamer�besloten�om�het�wel�te�behandelen.�Er�is�inmiddels�ook�een�akkoord�gesloten:�het
Aswoensdagakkoord.�Gisterenavond�was�het�nog�het�carnavalsakkoord,�zou�ik�bijna�zeggen.�Als�carnavalsvierder
weet�ik�wat�Aswoensdag�betekent.�Aswoensdag�is�de�dag
dat�je�soms�met�een�zwaar�hoofd�terugkijkt�op�de�leuke
dagen�die�je�daarvoor�hebt�gehad.�Ik�had�bij�de�persconferentie�het�idee�dat�dat�de�collega's�die�bij�dit�akkoord
zijn�betrokken,�is�overkomen.�Er�ligt�een�akkoord,�maar�de
effecten�van�dat�akkoord�zijn�niet�duidelijk.�Ik�hoop�dan
ook�dat�degenen�die�gisterenavond�dat�akkoord�hebben
getekend�en�vanochtend�daarover�in�de�persconferentie
hun�euforie�hebben�laten�blijken,�zich�realiseren�dat�de
consequenties�ervan�niet�vandaag�of�morgen�zichtbaar
zijn.�Die�zullen�pas�op�de�langere�termijn�duidelijk�worden.
Premier�Rutte�zei�bij�de�presentatie�van�het�regeerakkoord�dat�er�in�de�woonparagraaf�een�plan�van�aanpak
lag�dat�duidelijkheid�moest�geven�aan�de�markt�en�dat�30
jaar�zou�moeten�meekunnen.�Al�na�100�dagen�moest�er
worden�onderhandeld,�in�navolging�van�hoe�het�met�de
zorgpremie�ging,�en�nu�is�er�een�compleet�ander�plan�uit
tevoorschijn�gekomen.�Opnieuw�wordt�gesteld,�ditmaal
door�de�minister�voor�Wonen,�dat�dit�een�toekomstbestendig�plan�is�dat�duidelijkheid�moet�gaan�scheppen.
Bij�de�behandeling�van�dit�wetsvoorstel�hebben�wij
een-�en�andermaal�gezegd�dat�het�niet�alleen�maar�gaat
om�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging.�Daar�zijn�wij
overigens�een�voorstander�van,�ik�zeg�dat�nogmaals.�Het
gaat�ook�om�de�koppeling�met�investeringen�om�de�zaak
weer�aan�de�gang�te�brengen.�Veel�collega's�hebben�al
gezegd�dat�het�nu�zaak�is�om�te�investeren,�want�op�dit
moment�staat�de�motor�bijna�stil.�Er�is�veel�onduidelijkheid�en�veel�onzekerheid,�er�wordt�niet�gebouwd�terwijl
dat�wel�moet�en�dat�leidt�tot�oplopende�werkloosheid.
Elke�dag�verliezen�mensen�in�de�bouw�hun�baan�en�de
vraag�is�wat�de�schade�is.�Die�discussie�wordt�vaak�niet
gevoerd.�Het�gaat�niet�alleen�om�de�persoonlijke�schade
maar�ook�om�de�financiële�schade�omdat�dit�gebeurt.�De
vraag�is�ook�wat�we�kunnen�doen�om�die�beweging�tegen
te�houden�en�op�een�goede�manier�te�keren.
Laat�ik�beginnen�met�het�uitspreken�van�een�compliment�aan�de�partijen�die�de�afgelopen�dagen�zich�onttrokken�hebben�aan�het�carnaval�en�bij�elkaar�zijn�gaan�zitten�om�ervoor�te�zorgen�dat�er�een�plan�komt�dat�beter�is
dan�het�plan�dat�er�lag.�Laat�ik�een�aantal�elementen�noemen�die�ook�onze�fractie�van�groot�belang�achtte�en�die
wij�eerder�in�diverse�debatten�hebben�ingebracht,�namelijk�het�reserveren�van�geld�voor�een�energiebesparingsfonds,�wat�indertijd�door�het�amendement�van�Van�Hijum

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

De�heer�Knops�(CDA):
Voorzitter.�Ik�dank�de�minister�voor�de�beantwoording�van
de�vragen�en�het�commentaar�op�de�vele�amendementen�die�door�de�collega's�zijn�ingediend.�Wij�zouden�bijna�vergeten�dat�dit�debat�gaat�over�het�wetsvoorstel�inzake�wijziging�van�Boek�7�van�het�Burgerlijk�Wetboek�en�de
Uitvoeringswet�huurprijzen�woonruimte,�een�voorstel�dat
in�de�discussie�in�eerste�termijn�wat�breder�is�getrokken
door�veel�partijen,�inclusief�mijn�partij,�omdat�het�niet�alleen�gaat�over�het�voorliggende�wetsvoorstel.�Het�heeft
veel�grotere�effecten,�voor�zowel�huurders�als�verhuurders.
Ik�zie�dat�de�heer�Verhoeven�wil�interrumperen.
De�voorzitter:
Ik�bepaal�de�orde.�Gaat�u�verder.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Als�u�mij�niet�aan�het�woord�laat,�ga�ik�maar�weer�zitten.
De�voorzitter:
Ik�zal�niet�flauw�doen.�Ga�uw�gang,�mijnheer�Verhoeven.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�wilde�ik�net�zeggen.�Als�je�een�interruptie�wilt�plegen,
moet�dat�mogelijk�zijn,�zeker�als�je�de�hele�tijd�geduldig
luistert�naar�collega's.
De�voorzitter:
Voor�de�goede�orde:�mijn�bedoeling�was�om�de�heer
Knops�even�zijn�redenering�te�laten�afmaken.�Mijnheer
Verhoeven,�ga�uw�gang.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dank�u,�voorzitter.�De�heer�Knops�zegt�nu�dat�partijen�de
behandeling�van�het�wetsvoorstel�breder�hebben�getrokken�en�het�debat�hebben�gekoppeld�aan�andere�dossiers,
maar�de�CDA-fractie�is�daar�afgelopen�donderdag�mee
begonnen,�door�nadrukkelijk�te�zeggen�dat�zij�dit�debat
aangreep�om�het�totale�dossier�in�discussie�te�brengen.
De�heer�Knops�(CDA):
Exact.�Dat�was�precies�wat�ik�zei.�Ik�begrijp�dus�niet�waarom�de�heer�Verhoeven�zijn�vraag�stelt.

Huurprijzen

52-7-39

Knops
is�ingebracht,�een�lager�btw-tarief�voor�innovatie�in�hetzelfde�amendement�en�het�pleidooi�van�de�collega's�aan
de�overkant�voor�verruiming�van�hypotheekrenteregels.
Ook�wij�hebben�gevraagd�om�te�kijken�naar�de�effecten
op�de�huurprijs�als�het�inkomen�daalt.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Je�zou�bijna�zeggen�dat�het�CDA�akkoord�is.
De�heer�Knops�(CDA):
Ware�het�niet�dat�ik�mijn�inbreng�nog�niet�heb�afgerond.
Ik�ben�begonnen�met�complimenten,�dat�is�correct.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Het�is�een�op�zich�serieuze�vraag�in�een�wat�ludieke�vorm.
De�heer�Knops�erkent�ruiterlijk�de�zegeningen�van�het�akkoord.�Wij�zijn�natuurlijk�heel�benieuwd�waar�dat�de�CDAfractie�brengt.�De�twee�moties-Essers�zijn�volledig�uitgevoerd.�Het�verkiezingsprogramma�van�het�CDA�heeft�het
over�een�huurverhoging�van�5%�en�een�iets�anders�genoemde�verhuurderheffing�van�1,6�miljard.�Als�je�dat�vergelijkt�met�het�akkoord�dat�hier�ligt,�gekoppeld�aan�het
amendenment-Van�Hijum�en�de�inzet�van�de�CDA-fractie�in�het�verleden,�dan�kan�het�CDA�volgens�mij�gewoon
voor�dit�wetsvoorstel�stemmen�en�blij�met�ons�meegaan
de�toekomst�in.
De�voorzitter:
En�uw�vraag�is?
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Deelt�de�heer�Knops�deze�opvatting?
De�heer�Knops�(CDA):
Toen�de�heer�Dijkgraaf�in�zijn�eigen�termijn�sprak,�dacht
ik�al:�hij�verkoopt�het�prima,�volgens�mij�is�hij�door�de�onderhandelaars�aangewezen�om�dit�aan�de�man�te�brengen.�Ik�erken�dat�er�in�dit�akkoord�elementen�zitten�die
een-op-een�uit�onze�koker�zouden�kunnen�komen,�ware
het�niet�dat�bij�de�behandeling�van�de�begrotingen�van
Wonen�en�Financiën�al�onze�voorstellen�deels�door�de
SGP-fractie�aan�de�kant�zijn�geschoven.�Er�werd�gezegd
dat�de�dekking�niet�deugdelijk�was,�waardoor�er�uiteindelijk�geen�ruimte�was.�Er�moest�binnen�de�redeneertrant
van�de�bewindslieden�aan�de�budgettaire�kaders�van�dit
kabinet�worden�vastgehouden.�Er�was�geen�ruimte�om
dit�soort�wensen�in�te�vullen.�Dat�maakt�dat�wij�vandaag
spreken�over�een�wetsvoorstel,�waar�dit�niet�over�gaat,
over�een�akkoord�dat�vanochtend�is�gepresenteerd�en�dat
als�een�schaduw�over�dit�debat�heen�ligt.�En�waar�natuurlijk�een�aantal�elementen�in�zitten�die�bij�wijze�van�spreken�door�ons�bedacht�zouden�kunnen�zijn.
De�voorzitter:
Wij�zouden�het�in�tweeën�doen,�mijnheer�Dijkgraaf,�de�interrupties.�Maar�omdat�u�heel�weinig�aan�het�woord�bent
geweest,�mag�u�het�snel�doen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Dit�is�op�zich�wel�een�belangrijk�punt.�Ik�begrijp�de�heer
Knops�zo�dat�hij�het�er�inhoudelijk�mee�eens�is,�maar�om
procedurele�redenen�nog�moeite�heeft�ermee�in�te�stemmen.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Knops�(CDA):
Nee�nee.�Ik�heb�het�over�deze�specifieke�elementen�gehad�en�dat�die�in�lijn�liggen�met�wat�het�CDA�heeft�voorgesteld.�Dat�zijn�de�drie�dingen�die�ik�net�heb�genoemd:
btw,�energie�en�ook�wat�CDA-collega's�aan�de�overkant
hebben�ingebracht.�Daarover�kan�ik�staatsrechtelijk�niet
spreken.�Toen�wij�het�akkoord�lazen,�dachten�wij:�dat�hebben�wij�eerder�gezien,�dat�is�interessant.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�weet�dat�de�heer�Knops�zijn�betoog�nog�zal�vervolgen,
maar�misschien�is�het�goed�een�opmerking�te�maken,�nu
wij�het�toch�even�over�de�Eerste�Kamer�hebben.�De�heer
Knops�geeft�aan�dat�de�Tweede�Kamer�een�aantal�bezwaren�had.�Dat�klopt�en�dat�hebben�wij�ook�tijdens�de�begrotingsbehandeling�gedeeld.�De�Eerste�Kamerfractie�van�het
CDA�heeft�twee�heel�duidelijke�moties�neergelegd�waarin�zelfs�nog�een�financieel�kader�van�2,1�miljard�stond�bij
de�verhuurderheffing�waar�de�CDA-fractie�zelf�om�vroeg,
terwijl�wij�al�lager�zijn�uitgekomen.�Betekent�het�nu�dat
de�Tweede�Kamerfractie�van�het�CDA�zegt�hierin�niet�mee
te�gaan,�terwijl�in�de�Eerste�Kamer�de�fractie�er�wel�voor
gaat�staan?
De�heer�Knops�(CDA):
Mevrouw�Schouten�stelt�twee�vragen�in�een�en�ik�moet�ze
toch�doormidden�hakken.�De�ene�vraag�parkeer�ik�even,
want�die�kan�ik�niet�beantwoorden�omdat�het�iets�is�wat
in�de�Eerste�Kamer�speelt.�Het�antwoord�op�de�eerste
vraag�ga�ik�in�mijn�bijdrage�aan�de�tweede�termijn�van�dit
debat�geven,�wat�bijna�lijkt�op�een�eerste�termijn.
De�voorzitter:
Dan�stel�ik�voor�dat�toch�even�af�te�wachten.
De�heer�Knops�(CDA):
Toen�wij�dat�akkoord�lazen,�stonden�daar�een�aantal�elementen�in�die�zeer�herkenbaar�waren�maar�die�bij�ons�wel
de�vraag�opriepen�waarom�dit�niet�eerder�bespreekbaar
was.�Des�temeer�complimenteer�ik�D66,�ChristenUnie�en
SGP�dat�zij�erin�geslaagd�zijn�die�elementen�in�een�akkoord�neer�te�zetten.
Toch�blijft�een�beetje�dat�gevoel�van�Aswoensdag,�dat
je�met�een�zwaar�hoofd�denkt:�wat�gaat�er�nu�gebeuren?
Wat�zijn�nu�precies�de�effecten�van�al�deze�maatregelen
en�van�de�nobele�intenties�die�in�dit�akkoord�staan?�Wij
hebben�net�in�een�aantal�interruptiedebatjes�al�gehoord
dat�aan�de�intenties�niet�hoeft�te�worden�getwijfeld,�maar
dat�het�de�vraag�is�in�hoeverre�ze�gerealiseerd�zullen�worden.�Als�wij�nu�zien�dat�het�Centraal�Fonds�en�het�Centraal�Planbureau�allerlei�zaken�in�beeld�moeten�brengen,
ook�ten�aanzien�van�de�resterende�investeringscapaciteit
bij�corporaties�en�de�effecten�van�de�heffing�van�de�andere�maatregelen�die�genoemd�worden,�dan�vind�ik�het�toch
vreemd�dat�wij�nu�in�dit�debat�zitten.�Dit�debat�gaat�weliswaar�over�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging,�maar
is�de�facto�veel�breder�is�en�raakt�aan�allerlei�andere�zaken.�Ik�zeg�dit�nog�maar�eens�in�de�richting�van�de�heer
Verhoeven.
Wij�denken�in�tegenstelling�tot�het�kabinet�dat�de�opbrengsten�van�die�huurverhoging�weleens�minder�kunnen�zijn�dan�de�heffing.�Wij�denken�dat�daardoor�de�kasstroom�verminderd�wordt�en�de�vraag�reëel�is�of�die�corporaties�nog�wel�kunnen�investeren.�Wij�krijgen�signalen�dat�dit�niet�het�geval�is.�Ik�zeg�u�heel�eerlijk:�ik�durf
hier�niet�de�stelling�aan�dat�dit�wel�het�geval�is,�maar�ik

13 februari 2013
TK�52

52-7-40

Knops
krijg�signalen�dat�het�niet�het�geval�is.�Dit�maakt�dat�het
voor�onze�fractie�op�dit�moment�heel�moeilijk�is�om�in�te
stemmen�op�basis�van�de�feiten�en�de�cijfers�die�ons�nu
worden�voorgeschoteld,�voor�een�deel�voortgekomen�uit
twee�dagen�intensief�onderhandelen.�Wij�vragen�ons�af�of
dit�de�doorwrochte�plannen�zijn�op�basis�waarvan�wij�zouden�kunnen�instemmen.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�snap�dat�en�er�is�inderdaad�discussie�over�gaande.�Wij
krijgen�nog�een�doorrekening�van�het�CPB�en�van�het
CFV. Hier�is�echter�concreet�de�vraag�aan�de�orde�of�de
CDA-fractie�instemt�met�het�wetsvoorstel�over�huren�en
niet�over�de�verhuurderheffing.�Die�discussie�krijgen�wij
nog.�Als�de�CDA-fractie�bang�is�dat�deze�huurstijging,�die
lager�is�dan�in�het�verkiezingsprogramma�van�het�CDA
staat,�tot�een�lagere�reeks�leidt,�leidt�dat�volgens�mij�weer
tot�bepaald�stemgedrag�bij�de�wet�over�de�verhuurderheffing,�die�nog�komt.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�begrijp�het�punt�van�de�heer�Dijkgraaf.�Ik�heb�echter
ook�in�eerste�termijn,�nog�voor�u�een�akkoord�gesloten
had,�aangegeven�dat�er�wat�ons�betreft�wel�degelijk�een
verband�is�tussen�de�verdiencapaciteit�–�die�te�maken
heeft�met�de�inkomensafhankelijke�huren�–�en�de�heffing
die�gebruikt�wordt�om�af�te�romen�bij�de�corporaties,�en
die�bedoeld�is�voor�het�spekken�van�de�staatskas.�Ik�begrijp�ook�dat�de�heer�Dijkgraaf�die�zaken�wil�scheiden�en
ze�een�voor�een�wil�behandelen.�Dat�wordt�een�salamitactiek.�Ik�denk�dan:�wacht�even,�het�gaat�hier�over�veel
meer�dan�dat.�Dat�wordt�ook�bevestigd�door�het�akkoord,
het�grote�woonakkoord,�het�carnavalsakkoord,�of�het�Aswoensdagakkoord�dat�nu�gesloten�is.�Daaruit�blijkt�namelijk�dat�er�inderdaad�een�samenhang�is�tussen�al�die
maatregelen.�Door�uw�eigen�akkoord�wordt�dus�bevestigd
dat�je�dit�niet�kunt�scheiden.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Dat�is�in�ieder�geval�een�creatief�antwoord.�Wij,�de�fractie
van�het�CDA�en�eigenlijk�iedereen�maakt�zich�zorgen�over
die�investeringscapaciteit.�We�staan�er�alleen�allemaal�net
anders�in.�Waar�het�om�gaat,�is�het�verschil�tussen�de�heffing�en�de�huuropbrengsten.�Nu�leggen�we�de�huuropbrengsten�vast.�We�leggen�ook�de�huurstijging�vast,�en
daarmee�de�potentiële�opbrengst�om�die�heffing�mee�te
financieren.�Als�we�vervolgens�die�heffing�niet�verhogen,
is�de�investeringscapaciteit�voor�woningcorporaties�fantastisch.�Als�het�CDA�instemt�met�deze�wet,�kan�het�nooit
ook�maar�enig�probleem�creëren�voor�de�investeringscapaciteit�van�corporaties.�Sterker�nog:�als�de�huren�niet
verhoogd�worden,�de�fractie�van�het�CDA�tegenstemt�en
de�wet�niet�wordt�aangenomen,�weet�je�één�ding�zeker.
De�investeringscapaciteit�wordt�dan�geremd,�want�de�huren�gaan�niet�omhoog.

partners�–�en�niet�alleen�de�SGP�met�drie�zetels�–�allemaal
vinden�dat�de�verhuurderheffing�opnieuw�ter�discussie
kan�komen�te�staan,�bijvoorbeeld�als�uit�de�doorrekening
blijkt�dat�er�onvoldoende�verdiencapaciteit�is,�dan�hebben
we�een�ander�verhaal.�Dat�heb�ik�echter�niet�gehoord.�Ik
heb�hier�een�aantal�keren�een�interruptie�over�gepleegd.
Van�de�heer�Dijkgraaf�heb�ik�het�wel�gehoord,�maar�van
een�aantal�anderen�niet.�In�die�zin�is�er�dus�wel�een�connectie�tussen�die�twee�zaken.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Bij�uitzondering,�voorzitter.�Daarna�zal�ik�er�echt�mee�stoppen.�Van�de�fractie�van�de�SGP�heeft�de�heer�Knops�dat
wel�gehoord.�Daarmee�is�er�dus�geen�meerderheid�in
de�Eerste�Kamer.�Als�dat�het�argument�is,�heeft�de�heer
Knops�voldoende�in�handen�om�gewoon�voor�die�wet�te
stemmen.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�begrijp�dat�de�heer�Dijkgraaf�zich�heel�druk�maakt�om
de�positie�van�het�CDA�in�dezen.�Ik�waardeer�het�dat�u�een
hand�uitsteekt�en�bruggen�slaat,�maar�tegelijkertijd�hebt
u�ons�in�deze�Kamer�niet�nodig.�De�geschiedenis�van�dit
dossier�leert�dat�er�heel�weinig�ruimte�was�om�dingen�te
doen.�De�partners�zoals�ze�zojuist�genoemd�werden�zijn
erin�geslaagd�om�een�aantal�dingen�te�verbeteren.�Er�is
echter�nog�steeds�geen�duidelijkheid�over�de�combinatie
tussen�de�verhuurderheffing�en�het�volume�dat�in�de�inkomensafhankelijke�huurstijging�zit.�Voor�ons�is�dat�toch�iets
wat�je�niet�uit�elkaar�kunt�halen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�een�vraag�voor�de�heer�Knops.�Hij�stelt�een�aantal
vragen�en�vindt�zaken�nog�onduidelijk.�Hij�zegt�ook�heel
eerlijk�dat�hij�niet�kan�zeggen�of�het�gaat�lukken�met�de�investeringen.�Is�hij�nog�te�overtuigen�door�de�beantwoording�van�de�minister�in�tweede�termijn?
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�zou�zeggen�dat�je�je�altijd�moet�willen�laten�overtuigen.
Op�basis�van�het�akkoord�en�de�duiding�die�daaraan�door
verschillende�partijen�gegeven�is,�krijg�ik�echter�het�gevoel�dat�mijn�veronderstelling�juist�is�dat�een�aantal�van
die�effecten�gewoon�nog�niet�helder�is.�Er�zijn�plannen�gemaakt,�er�zijn�goede�intenties�en�we�staan�allemaal�aan
dezelfde�kant�als�het�gaat�om�het�in�beweging�brengen
van�de�woningmarkt.�Als�puntje�bij�paaltje�komt,�blijft�er
echter�onzekerheid�bestaan.�Vanuit�de�positie�van�de�minister�begrijp�ik�het�wel.�Hij�heeft�immers�ook�een�financieel�probleem.�Dat�is�net�al�aan�de�orde�geweest.�Met�dit
akkoord�is�dat�probleem�alleen�maar�groter�geworden.
Dat�zijn�de�kaders�die�binnen�deze�coalitie�zijn�afgesproken�en�waar�het�CDA�niet�voor�getekend�heeft.

De�heer�Knops�(CDA):
Op�zich�is�alles�wat�de�heer�Dijkgraaf�zegt�waar.�Ik�zeg
hem�echter�dat�het�één�toch�absoluut�met�het�ander�te
maken�heeft.�Wij�zijn�niet�tegen�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging.�Ook�wij�zijn�voor�de�maatregelen�die
de�woningmarkt�op�gang�brengen.�Je�kunt�nog�discussiëren�over�de�vraag�in�hoeverre�dat�wel�of�niet�nodig�is.
De�heer�Dijkgraaf�kan�echter�niet�ontkennen�dat�er�een�relatie�is�tussen�wat�je�de�corporaties�aan�verdiencapaciteit
geeft�en�wat�je�afroomt.�Als�de�heer�Dijkgraaf�zegt�dat�de

De�heer�Monasch�(PvdA):
Het�zou�heel�gemakkelijk�zijn�om�nu�de�flauwe�weg�naar
Bouwend�Nederland�te�nemen.�Dat�doe�ik�dan�ook�bewust
niet.�Er�zijn�organisaties,�zoals�de�Aannemersfederatie�en
Bouwend�Nederland�als�bouwersclub.�Dit�staat�even�los
van�allerlei�dubbele�petten�van�voorzitters�daar.�Ook�is�er
de�NVM. Allemaal�zeggen�ze�dat�dit�goed�is.�Het�plan�leidt
tot�investeringen�en�men�kan�weer�aan�de�slag.�Ik�heb
een�e-mail�gekregen�van�de�Aannemersfederatie,�waarin
stond:�fantastisch,�eindelijk,�de�verlaging�van�de�btw,�het
zijn�zaken�waartegen�we�ook�zijn�aangelopen.�Ik�ben�er
zelf�als�woordvoerder�ook�tegen�aangelopen.�Ik�wilde�ook

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-41

Knops
dat�het�kabinet�dingen�deed,�maar�er�was�op�dat�moment
geen�ruimte�voor.�Dank�dat�de�andere�drie�die�ruimte�hebben�weten�af�te�dwingen.�Al�die�clubs�hebben�aangeven
dat�ze�hiermee�aan�de�slag�kunnen,�dat�het�tot�meer�investeringen�leidt�en�dat�het�goed�is�voor�de�bouw.�Zijn
deze�signalen,�samen�met�de�waarde�die�het�CDA�hecht
aan�het�maatschappelijk�middenveld,�geen�reden�om�te
overwegen�het�plan�te�steunen?�Wij�hechten�zeer�aan�de
steun�van�het�CDA�in�dezen.
De�heer�Knops�(CDA):
Dat�is�waar.�Wij�hebben�ook�in�eerdere�debatten�aangetoond�dat�we�erover�willen�nadenken�hoe�het�verder
kan.�Het�is�een�sector�die�ons�na�aan�het�hart�ligt.�Ik�zit
hier�geen�holle�kreten�te�verkondigen.�De�heer�Monasch
noemt�nu�een�aantal�positieve�signalen,�maar�er�zijn�ook
kanttekeningen�bij�te�plaatsen.�Een�aantal�organisaties
is�buitengewoon�negatief.�Dus�niet�alle�seinen�staan�op
groen.�Ik�geef�toe�dat�er�zelden�een�plan�in�de�Kamer�ligt
waarvoor�alle�seinen�op�groen�staan.�Toch�vind�ik�dat�we
serieus�moeten�luisteren�naar�de�signalen�die�worden�afgegeven,�bijvoorbeeld�door�Aedes�dat�op�basis�van�zijn
eigen�berekeningen�aangeeft�dat�het�echt�problematisch
gaat�worden�voor�de�solvabiliteit�van�de�corporaties.�Als
niemand�het�tegendeel�kan�bewijzen,�zit�ik�met�het�probleem,�want�ik�word�gevraagd�om�een�besluit�te�nemen.
Ik�twijfel�niet�aan�de�goede�bedoelingen�van�de�partners,
maar�alle�goede�bedoelingen�ten�spijt�moeten�we�wel�de
juiste�dingen�doen�die�echt�voor�duidelijkheid�zorgen.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
We�kwamen�even�te�spreken�over�de�heffing.�De�heer
Knops�geeft�eerlijk�aan�dat�hij�het�niet�weet,�het�niet�kan
overzien�en�het�daarom�moeilijk�vindt�om�het�te�beoordelen.�Dat�is�zijn�goed�recht.�Zijn�Eerste�Kamerfractie�had�de
conclusie�echter�allang�getrokken�in�de�motie-Essers�c.s.
Daar�was�het�kader�zelfs�2,1�miljard�euro�voor�de�verhuurderheffing.�Toen�had�Aedes�ook�gezegd�dat�het�niet�kan.
Heeft�de�Eerste�Kamerfractie�van�het�CDA�het�dan�helemaal�mis�gehad�en�heeft�de�heer�Knops�dat�ook�gemeld?
Of�is�hij�tot�een�nieuw�inzicht�gekomen?
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�begrijp�de�vraag�maar�ik�moet�formeel�zeggen�dat�ik
hier�namens�de�Tweede�Kamerfractie�spreek.�Ik�zal�proberen�de�duiding�te�geven�waar�mevrouw�Schouten�om
vraagt.�De�motie-Essers�c.s.�is�inderdaad�ingediend.�In�de
motie�staat:�gegeven�de�budgettaire�kaders�van�2,1�miljard�euro�voor�de�verhuurderheffing.�In�de�motie�staat�ook
de�voorwaarde�dat�er�voldoende�investeringsruimte�zal
overblijven.�Dat�is�in�het�debat�uitgebreid�gewisseld.�Mevrouw�Schouten�weet�net�zo�goed�als�ik�dat�de�duiding
van�de�motie�minstens�zo�belangrijk�is.�We�hebben�inmiddels�de�reactie�van�de�minister.�Ik�begrijp�dat�er�onduidelijkheid�is�ontstaan�over�de�vraag�waar�de�CDA-fractie
in�de�Eerste�Kamer�staat.�Uit�contacten�die�ik�met�leden
van�de�Eerste�Kamer�heb�gehad�en�ook�uit�de�Handelingen�blijkt�dat�het�altijd�gekoppeld�is�geweest�aan�de�ruimte�die�er�zou�overblijven�voor�investeringen.�Laat�daar�nu
net�twijfel�over�bestaan.�De�draai�of�de�andere�beweging
die�gemaakt�zou�worden,�zie�ik�daarom�helemaal�niet.�Ik
zie�dat�er�terecht�gewaarschuwd�is�voor�het�mogelijk�gebrek�aan�investeringscapaciteit�en�de�resterende�investeringscapaciteit.�Dat�is�precies�mijn�zorg�geweest�in�eerste
termijn�van�dit�debat�en�ook�in�tweede�termijn.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Dus�als�blijkt�dat�de�investeringsruimte�er�wel�degelijk�is,
en�wij�hebben�daar�alle�vertrouwen�in,�zal�de�CDA-fractie
instemmen?�Alleen�dan�is�ze�consequent�met�het�beleid
dat�ze�een�paar�weken�geleden�heeft�ingezet.
De�heer�Knops�(CDA):
Dat�zou�waar�zijn�als�wij�de�ruimte�zouden�krijgen�om�het
debat�niet�nu�te�hebben,�maar�op�een�ander�moment.�Ondanks�het�feit�dat�we�ertegen�waren,�begrijp�ik�dat�er�allerlei�redenen�zijn�om�het�debat�nu�te�voeren.�Het�heeft�te
maken�1 juli,�met�de�invoeringsdatum�en�noem�maar�op.
Maar�mevrouw�Schouten�kan�mij�niet�verwijten�dat�ik�op
basis�van�onvolledige�informatie�en�allerlei�rapportages
die�nog�zijn�toegezegd,�nu�geen�besluit�neem�over�dit�element,�terwijl�ik�weet�dat�er�een�koppeling�is�met�het�andere.�Ik�begrijp�de�vraag,�maar�voor�mij�is�het�onmogelijk�om�een�positie�te�kiezen�die�mevrouw�Schouten�misschien�tevreden�zou�stellen.
Mevrouw�Visser�(VVD):
Mijn�vraag�ligt�in�het�verlengde�van�die�van�mevrouw
Schouten.�Ik�heb�de�heer�Knops�eerlijk�de�positieve�elementen�uit�het�woonakkoord�horen�toegeven.�Hij�heeft
ook�aangegeven�dat�het�allerlei�zaken�zijn�waar�het�CDA
achter�staat,�en�dat�hij�daar�misschien�ook�aan�had�moeten�meedoen.�Hij�zegt�zelfs�dat�hij�wil�meewerken�omdat
het�CDA�zichzelf�erin�herkent.�Als�de�cijfers�van�het�CPB
en�het�Centraal�Fonds�Volkshuisvesting�er�over�twee�weken�liggen,�en�het�blijkt�dat�er�allerlei�ruimte�is�voor�de
verhuurderheffing�en�de�investeringscapaciteit,�stemt�de
CDA-fractie�in�de�Tweede�Kamer�dan�in�met�het�wetsvoorstel,�zowel�met�inkomensafhankelijke�huurverhoging�als
met�de�Wet�verhuurderheffing?
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�heb�een-�en�andermaal�die�koppeling�gemaakt.�Ik�begrijp�–�en�hierbij�kijk�ik�even�naar�de�voorzitter�–�dat�we
morgen�zullen�stemmen�over�dit�wetsvoorstel.�Dan�heb
ik�nog�niet�de�beschikking�over�die�gegevens.�Dat�wordt
dan�toch�een�probleem.�Het�is�niet�voor�het�eerst�dat�ik�dit
noem.�Het�probleem�is�ook�door�de�heer�Fritsma�en�mevrouw�Voortman�genoemd.�Het�is�een�serieus�probleem.
We�doen�onszelf�als�Kamer�tekort�–�dit�is,�geloof�ik,�een
letterlijke�tekst�uit�een�proceduredebat�–�als�we�niet�die
check�kunnen�doen�en�ons�tegelijkertijd�wel�wordt�gevraagd�om�in�te�stemmen.
Mevrouw�Visser�(VVD):
U�geeft�zelf�aan�dat�u�voor�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�bent�en�dat�u�zekerheid�nodig�hebt�om�daarmee�in�te�stemmen�in�relatie�tot�de�verhuurderheffing.
Ik�stel�het�anders:�als�over�twee�of�drie�weken�uit�de�cijfers�blijkt�dat�er�wordt�voldaan�aan�zowel�de�opbrengsten
voor�de�verhuurderheffing�als�de�verdiencapaciteit�voor
corporaties,�gaat�de�CDA-fractie�dan�instemmen�met�het
wetsvoorstel�inzake�de�Wet�verhuurderheffing?�Of�heeft
het�CDA�dan�andere�eisen,�die�u�nu�nog�niet�op�tafel�hebt
gelegd�–�misschien�komt�u�er�in�uw�bijdrage�nog�op�terug
–�en�waarvan�u�zegt:�dat�willen�we�geregeld�hebben,�willen�we�ermee�instemmen?�Tot�op�heden�heb�ik�u�alleen
maar�voorwaarden�horen�noemen�waarmee�u�instemt,�en
geen�zaken�waarmee�u�niet�zou�willen�instemmen.�Dus
wanneer�gaat�de�CDA-fractie�instemmen�met�de�Wet�verhuurderheffing,�dit�jaar?

13 februari 2013
TK�52

52-7-42

Knops
De�heer�Knops�(CDA):
Het�feit�dat�ik�bij�de�complimenten�ben�gestopt,�komt�niet
door�mij�maar�komt�doordat�ik�werd�geïnterrumpeerd.
Dat�wil�ik�toch�even�rechtzetten.�Het�is�een�beetje�dezelfde�als-danvraag�die�u�mij�zojuist�verweet�te�stellen.�Ik�heb
duidelijk�aangegeven�wat�voor�ons�relevant�is,�namelijk
dat�er�voldoende�investeringscapaciteit�overblijft.�Ik�constateer�slechts�dat�er�op�dit�moment�een�groot�verschil
van�mening�bestaat�tussen�hetgeen�in�het�akkoord�wordt
gesteld�en�datgene�wat�Aedes,�om�het�maar�concreet�te
noemen,�aan�ruimte,�of�gebrek�aan�ruimte,�ziet.�Dat�is�niet
een�klein�verschil,�maar�een�zodanig�groot�verschil�dat�we
gerede�twijfels�mogen�hebben�bij�hetgeen�in�het�akkoord
is�gesteld.
De�heer�Verhoeven�(D66):
In�het�debat�van�donderdag�heb�ik�tegen�de�heer�Knops
gezegd:�wat�de�heer�Knops�wil,�kan�niet.�De�heer�Knops
wilde�namelijk�én�lagere�huren�én�een�lagere�heffing�én
meer�investeren.�Dat�was�mijn�stellige�overtuiging,�maar
dit�akkoord�laat�zien�dat�het�wél�kan.�Dat�waren�de�eisen
van�het�CDA. Dat�is�toch�het�ultieme�argument�voor�de
CDA-fractie�om�toch�te�overwegen�om�morgen�en�over
twee�weken�voor�deze�Houdini-act,�waarbij�we�de�minister�een�beetje�hebben�geholpen,�te�stemmen.
De�heer�Knops�(CDA):
Soms�is�het�heel�lastig�voor�mensen�om�complimenten
te�accepteren.�Dat�heb�ik�zojuist�gedaan�in�de�richting�van
de�heer�Verhoeven.�Daar�laat�ik�het�bij.
De�voorzitter:
Maar�de�heer�Verhoeven�niet,�dus�stelt�hij�nog�één�vraag.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�kan�dit�compliment�op�zich�wel�handelen.�Ik�zal�het�hier
dan�maar�bij�laten.�Ik�hoopte�de�heer�Knops�ook�nog�te
overtuigen,�maar�misschien�moeten�we�ook�niet�te�veel
aandringen,�want�als�je�te�veel�aandringt,�word�je�er�niet
aantrekkelijker�op.�Ik�hoop�dat�de�antwoorden�van�de�minister�het�laatste�zetje�geven.
Ik�heb�nog�een�ander�punt,�over�de�corporaties�en�de
heffing.�De�heer�Bloks�stelt�de�hele�tijd:�Aedes�heeft�toch
aangegeven�…
De�heer�Knops�(CDA):
Sorry.�De�heer�Bloks?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Knops.�Excuses.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�geen�argument�voor�mij�om�het�ook�te�doen,�voorzitter.
De�heer�Knops�zei:�het�signaal�van�Aedes�dat�het�nog
steeds�niet�uit�kan,�neem�ik�heel�serieus.�Dan�toch�nog
even�de�reactie�op�de�woorden�van�de�voorzitter�van�Aedes.�Hij�zei:�je�kunt�flink�besparen�op�efficiency,�20%.�Dat
is�ongeveer�700�miljoen.�Dan�heb�je�het�gat�eigenlijk�al
bijna�overbrugd.�Wat�vindt�de�heer�Knops�daarvan?�Dat
zijn�ook�uitspraken�van�Aedes.
De�heer�Knops�(CDA):
Jazeker.�In�meen�overigens�dat�het�10%�is,�de�helft,�dus
350�miljoen.�Daar�is�zeker�een�slag�te�maken.�De�vraag�is
natuurlijk�wel�–�die�heeft�te�maken�met�je�politieke�opvatting�over�de�taakstelling�van�corporaties,�zeg�ik�er�meteen�bij�–�wat�je�ziet�als�kerntaken�en�wat�niet.�Dwars�door
dit�akkoord�heen�zie�ik�partijen�die�daar�verschillend�over
denken.�Ze�hebben�elkaar�gevonden�op�deze�taakstelling
van�10%,�die�ook�door�Aedes�is�bevestigd.�Dat�lijkt�me
verdedigbaar,�maar�dat�kun�je�niet�jaar�op�jaar�doen.�Je
kunt�een�taakstelling�realiseren�die�een�structureel�karakter�heeft,�maar�die�kun�je�niet�jaar�op�jaar�cumulatief�inzetten.�Laten�we�ons�dus�niet�rijk�rekenen,�zeg�ik�tegen
de�heer�Verhoeven.�Het�is�een�actie�die�je�eenmalig�kunt
doen.�Die�zul�je�ook�niet�onmiddellijk�vanaf�jaar�één�realiseren.�Je�zult�die�taakstelling�niet�meteen�vanaf�volgend�jaar�realiseren.�Dus�ja,�dat�is�waar.�Wij�zullen�het�algemeen�overleg�over�de�toekomst�van�de�corporaties�nog
meer�fundamenteel�voeren:�wat�zien�wij�met�de�corporaties�gebeuren�in�de�toekomst?�Ik�constateer�dat�er�verschillen�zijn,�ook�binnen�de�coalitie,�over�die�taakstelling
en�dat�dit�voor�een�deel�bepaalt�in�welke�mate�je�die�taakstelling�zou�kunnen�realiseren.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�hier�het�lijfblad�van�Aedes.�In�het�hoofdredactioneel�commentaar�staat:�door�in�deze�tijd�slank�en�lenig�te
opereren�tonen�wij�leiderschap�en�laten�wij�zien�dat�wij
verstand�hebben�van�bedrijfsvoering�anno�2013;�wij�moeten�in�staat�zijn�de�komende�jaren�20%�efficiënter�te�werken;�dat�kan�deels�door�commerciële�fratsen�of�hoge�salarissen�voor�bestuurders�in�de�ban�te�doen,�maar�ook�door
te�snijden�in�de�organisatie.�Dat�is�toch�een�enorm�bedrag
waarmee�je�zekerheid�krijgt�dat�die�investeringen�te�realiseren�zijn,�want�snijden�in�deze�vaste�lasten�betekent
ruimte�voor�andere�zaken.

De�voorzitter:
Ik�vergiste�me�net�ook.

De�heer�Knops�(CDA):
Ik�ben�het�helemaal�met�de�heer�Monasch�eens�dat,�wanneer�je�dat�kunt,�je�het�ook�moet�doen.�In�de�stukken�die
ik�heb�gekregen,�werd�die�10%�genoemd.�Ik�zal�niet�bestrijden�wat�daar�staat,�want�het�is�een�blad�van�Aedes.
De�vraag�is�ook�hoe�snel�je�dat�realiseert.�Sommige�corporaties�zullen�daarin�meer�kunnen�doen�dan�andere.�Macro�gezien�zal�het�misschien�dat�bedrag�opleveren,�maar
er�zijn�natuurlijk�ook�corporaties�die�die�maatregelen�al
hebben�genomen�–�dat�is�de�wet�van�de�remmende�voorsprong�–�en�die�deze�slag�niet�nog�een�keer�kunnen�maken.�Het�vergt�maatwerk.�Het�belangrijkste�signaal�dat
ik�hier�afgeef,�is�dat�diezelfde�brancheorganisatie�die�de
heer�Monasch�citeert�desalniettemin�op�basis�van�het�akkoord,�waarvan�de�inkt�nog�niet�helemaal�droog�is,�zegt
dat�dit�zeer�risicovol�is�en�dat�een�aantal�corporaties�echt
in�de�problemen�zullen�komen.

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

De�voorzitter:
U�zei:�de�heer�Bloks.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�een�soort�symbiose�die�niet�zo�was�bedoeld.
De�voorzitter:
Het�is�de�heer�Knops.�De�heer�Blok�zit�achter�de�tafel.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ja,�het�spijt�me.

Huurprijzen

52-7-43

Knops
De�voorzitter:
De�heer�Knops�vervolgt�zijn�betoog�met�het�negatievere
deel.
De�heer�Knops�(CDA):
Zojuist�kwam�in�een�interruptiedebat�de�vraag�naar�voren
wat�er�gebeurt�als�de�profetische�beelden�van�minister
Dijsselbloem�werkelijkheid�worden,�namelijk�dat�het�met
de�economie�niet�gaat�zoals�wij�willen.�Wat�betekent�dat
dan�voor�het�akkoord�dat�nu�is�gesloten?�Ik�hoor�graag
hoe�de�minister�daartegen�aankijkt.�Zoals�de�heer�Jansen
net�al�heeft�gezegd,�zijn�er�weinig�knoppen�in�financiële
zin�waaraan�deze�minister�kan�draaien�om�ergens�anders
geld�vandaan�te�trekken.�Waar�komt�dat�dan�vandaan?
Op�basis�van�de�inzichten�dat�er�echt�risico's�zijn�voor
de�kasstroom,�voor�de�solvabiliteit�en�ook�voor�leningen
en�voor�investeringen�die�corporaties�kunnen�doen,�hebben�wij�geconstateerd�dat�die�ook�effect�hebben�op�de
nieuwbouwproductie�en�op�de�opdrachten�om�woningen�te�verduurzamen.�Deze�gelegenheidscoalitie,�die�nog
geen�naam�heeft,�heeft�een�noodbrug�gebouwd�in�de
richting�van�een�meerderheid�in�de�Tweede�Kamer�en�ook
de�Eerste�Kamer.�De�vraag�is�of�de�brug�naar�de�partijen,
waartoe�werd�opgeroepen�door�een�aantal�collega's,�nu
ook�is�geslagen.�Ik�constateer�dat�er�een�diffuus�beeld�is
van�partijen�die�gematigd�positief�zijn�tot�partijen�die�nog
steeds�negatief�zijn.
Het�is�van�belang�dat�de�investeringen�weer�op�gang
komen,�dat�die�zwakke�economie�in�de�bouwsector�weer
gaat�bewegen,�dat�bouwvakkers�weer�aan�het�werk�kunnen�en�dat�nieuwe�woningen�worden�gebouwd.
Dan�kom�ik�bij�het�kritische�punt,�zo�zeg�ik�in�de�richting�van�de�heer�Verhoeven,�de�heer�Dijkgraaf�en�anderen.�Er�zitten�een�aantal�maatregelen�in�die,�hoewel�sympathiek�en�ook�door�ons�ondersteund,�toch�een�tijdelijk
effect�hebben.�De�btw�bijvoorbeeld�is�een�tijdelijk�effect.
Stel�nu�dat�over�een�jaar�de�bouwsector�nog�steeds�in�de
problemen�zit,�wordt�die�maatregel�dan�verlengd?�Of�mogen�wij�ervan�uitgaan�dat�dit�voldoende�effect�ressorteert
om�de�zaak�aan�de�gang�te�krijgen?�Het�is�wel�belangrijk,
ook�in�financiële�zin.
Ik�heb�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�al�eerder�genoemd.�Uit�de�interruptiedebatten�is�mij�helder
geworden�wat�nu�de�redenen�zijn,�bijvoorbeeld�voor�de
ChristenUnie,�om�te�kiezen�voor�eerst�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�en�dan�de�huursombenadering.�Het
blijft�wetstechnisch�gezien�natuurlijk�geen�fraaie�oplossing.�Het�was�toch�ook�mogelijk�geweest�om�dit�met�een
Algemene�Maatregel�van�Bestuur�per�direct�in�te�voeren?
Het�is�raar.�Wij�roepen�nu�dat�wij�duidelijkheid�willen�en
de�coalitie�roept�dat�wij�duidelijkheid�krijgen.�Maar�als�er
vragen�worden�gesteld�over�de�uitvoering�–�ik�begrijp�dat,
als�je�in�twee�dagen�iets�in�elkaar�zet�–�wordt�die�duidelijkheid�niet�gecreëerd.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Nogmaals,�ik�waardeer�de�genuanceerde�houding�van�de
heer�Knops�en�ook�de�tweedeling.�Eerst�stelt�hij�dat�dit
akkoord�een�gat�in�de�begroting�slaat�en�dat�dit�een�probleem�is.�Vervolgens�maakt�hij�er�bezwaar�tegen�dat�de
btw-verhoging�maar�een�jaar�duurt�en�zegt�hij�dat�dit�misschien�een�nog�groter�probleem�oplevert�als�wij�die�maatregel�niet�verlengen.�Die�twee�zaken�zijn�lastig�verenigbaar.�Waar�kiest�de�heer�Knops�nou�voor?�Wil�hij�investeren,�ook�als�dat�betekent�dat�er�nog�een�gaatje�in�de�begroting�geslagen�wordt?�Of�zegt�hij�dat�wij�er�nu�helemaal

Tweede�Kamer

Huurprijzen

voor�moeten�zorgen�dat�alles�op�3%�blijft�zitten�en�dat�de
nadruk�daarop�ligt?
De�heer�Knops�(CDA):
Even�voor�de�duidelijkheid:�ik�maak�geen�bezwaar�tegen
die�btw-maatregel.�In�het�kader�van�het�doordenken�en�de
langetermijneffecten�vraag�ik�alleen�of�er�al�is�nagedacht
over�plan-B:�wat�moeten�we�daarna?�Dat�betekent�immers
weer�200�miljoen�extra,�bovenop�de�tekorten�die�er�nu�al
zijn.�Ik�heb�daar�dus�absoluut�geen�bezwaar�tegen.�Ik�heb
zojuist�al�aangegeven�dat�wij�dit�element�eerder�zelf�hebben�ingebracht.�Juist�in�de�huidige�tijd�kan�dit�een�heel
goed�instrument�zijn,�maar�mijn�vraag�aan�de�minister�en
feitelijk�ook�aan�mevrouw�Schouten�is�of�zij�erover�hebben�nagedacht�wat�er�gebeurt�wanneer�dit�straks�afloopt.
Zijn�er�al�plannen�om�dat�op�te�pakken�of�vallen�we�dan
weer�terug�in�een�nieuwe�dip,�die�wij�allemaal�niet�willen?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�kan�mij�best�iets�voorstellen�bij�de�zorgen�van�de�heer
Knops,�maar�dan�wacht�ik�de�voorstellen�af�waarin�hij
aangeeft�hoe�hij�dit�wil�continueren�en�waar�hijzelf�de
dekking�vandaan�haalt.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�maak�een�compliment�voor�het�feit�dat�dit�gebeurd�is;
dat�doe�ik�nu�voor�de�derde�keer.�Daarnaast�vraag�ik�hoe
het�nu�verder�gaat.�Ik�heb�geen�amendement�achter�de
hand�met�een�dekking.�We�hebben�eerder�enkele�amendementen�ingediend�en�die�werden�meteen�van�tafel�geveegd,�ook�al�gingen�zij�allemaal�over�zaken�die�nu�in�het
akkoord�staan.�Nu�kunnen�die�dingen�dus�blijkbaar�wel,
maar�ik�heb�op�dit�punt�geen�amendement�voorbereid.
De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�we�niet�in�herhaling�vervallen�en�dat�u�uw
betoog�nu�afrondt.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�kom�bij�de�vraag�hoe�we�omgaan�met�de�corporaties:
zien�we�de�corporaties�als�een�middel�om�de�schatkistproblemen�op�te�lossen�of�vinden�we�dat�de�corporaties
een�wezenlijke�maatschappelijke�functie�hebben�op�het
punt�van�investeringen�op�lastige�plekken,�waar�de�leefbaarheid�in�het�geding�is,�waar�binnenstedelijke�problemen�zijn�–�dat�zeg�ik�in�de�richting�van�de�heer�Monasch
–�en�waar�private�investeerders,�misschien�door�de�tucht
van�de�markt,�op�dit�moment�omheen�lopen?�Er�zijn�corporaties�die�de�wat�minder�renderende�projecten�nog�wel
oppakken,�ook�vanuit�dat�maatschappelijk�perspectief.�Ik
vind�dat�dat�element�te�weinig�aan�de�orde�is�gekomen
in�dit�debat.�Het�lijkt�er�nu�te�veel�op�dat�de�corporatie
wordt�beschouwd�als�een�melkkoe�die�wordt�afgeroomd
in�plaats�van�dat�er�in�die�sector�wordt�geïnvesteerd.�Los
van�dit�debat�moeten�wij�die�discussie�over�de�toekomst
van�de�corporaties�voeren.�Ik�ben�zeer�benieuwd�naar�de
opvatting�van�de�minister�op�dit�punt.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Dat�blad�van�Aedes�lees�ik�graag.�Ik�kan�dat�iedereen�aanbevelen,�want�het�is�een�uitstekend�blad.�Het�aardige�is�–
en�het�is�goed�dat�daarover�iets�is�opgenomen�in�de�brief
–�dat�daar�bijvoorbeeld�iets�in�staat�over�een�uitstekend
project�van�een�pensioenfonds�in�Rotterdam,�dat�wil�investeren�in�socialewoningbouwprojecten.�Dat�gebeurde
vroeger�niet.�Door�niet�meer�te�kijken�naar�50�jaar�afschrij-

13 februari 2013
TK�52

52-7-44

Knops
ving�maar�de�marktwaarde�te�hanteren,�willen�pensioenfondsen�investeren�in�sociale�woningbouw.�Dat�moet�ook
u�aanspreken.�Ook�dat�onderdeel�wordt�genoemd�in�het
woonakkoord:�er�is�geen�sprake�van�een�uitverkoop;�nee,
je�moet�juist�bekijken�hoe�je�pensioengeld�niet�naar�Engeland�laat�gaan�om�daar�geïnvesteerd�te�worden�in�studentenwoningen,�maar�hier�laat�investeren�in�socialewoningbouw.�Ook�dat�onderdeel�wordt�geadresseerd.�Daar�komen�we�verder�over�te�spreken,�maar�dat�moet�ook�u�toch
aanspreken?
De�heer�Knops�(CDA):
Mijn�excuses�aan�de�heer�Monasch�voor�het�feit�dat�ik
mijn�reeks�van�complimenten�niet�heb�uitgebreid�met
dit�punt.�Ik�heb�slechts�een�selectie�gemaakt�van�zaken
die�wij�zelf�ook�hebben�ingebracht,�maar�ook�dit�punt
spreekt�ons�aan.�Het�gebeurt�echter�nog�niet�als�dit�in�zo'n
akkoord�wordt�opgeschreven.�Dat�is�mijn�probleem.�Er
staan�heel�veel�zaken�in�die�vanuit�goede�intenties�zijn�opgeschreven�en�waar�ik�ook�helemaal�voor�ben,�maar�we
moeten�zeker�met�betrekking�tot�pensioenfondsen�niet
gaan�zitten�op�de�stoelen�van�werknemers�en�werkgevers,�die�de�pensioenen�beheren.�Ik�heb�de�minister�al�gevraagd�wat�hij�kan�doen�om�pensioenfondsen�tot�dit�soort
dingen�te�bewegen.�Wij�moeten�als�politiek�de�kaders�en
de�voorwaarden�scheppen,�maar�tegelijkertijd�moeten�wij
niet�tegen�de�pensioenfondsen�zeggen:�u�zult�en�moet�dit
soort�dingen�allemaal�doen.�Ik�ben�het�echter�helemaal
met�de�heer�Monasch�eens�dat�er�op�dit�punt�meer�ruimte
moet�komen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Daar�ben�ik�het�helemaal�mee�eens,�maar�het�interessante
van�zo'n�artikel�en�zo'n�project�is�dat�dit�door�een�andere
benadering�van�afschrijvingen�en�van�waardering�van�de
marktwaarde�blijkbaar�interessant�is�voor�pensioenfondsen;�volgens�mij�sluit�dat�aan�bij�de�brief.�Inderdaad,�dat
moeten�ze�samen�uitzoeken.�Maar�ik�houd�op�met�de�verzoeken.�Dank�voor�de�complimenten.�Ik�begrijp�in�ieder
geval�dat�het�CDA�dit�constructief-kritisch�zal�volgen.
De�voorzitter:
Ik�neem�aan�dat�dit�geen�reactie�behoeft.
De�heer�Knops�(CDA):
Nee,�ik�zie�daar�geen�vraag�in.�Dank.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�is�heel�slim�geweest�van�de�heer�Knops�dat�hij�begon
met�de�complimenten�en�daarna�nog�even�inging�op�een
aantal�maatregelen.�Laten�wij�die�complimenten�achter
ons�laten�en�ingaan�op�zijn�punten�van�kritiek,�want�die
zijn�interessanter�voor�dit�debat.�De�heer�Knops�zei�iets
opmerkelijks.�Het�feit�dat�het�in�het�akkoord�is�opgeschreven,�zo�zei�hij,�wil�nog�niet�zeggen�dat�het�ook�gaat�gebeuren.�Twijfelt�hij�eraan�dat�een�aantal�van�de�voorstellen�die�wij�hebben�opgeschreven,�worden�uitgevoerd?
Heeft�hij�het�idee�dat�wij�dit�maar�hebben�opgeschreven
en�het�vervolgens�niet�gaan�doen?�Dat�vind�ik�namelijk
een�beetje�te�cru.

gen�dat�de�dingen�die�erin�staan,�zomaar�even�zijn�opgeschreven.�Ik�zou�niet�durven�beweren�dat�dat�zo�is.
De�voorzitter:
De�heer�Knops�vervolgt�zijn�betoog�en�gaat�naar�een�afronding.
De�heer�Knops�(CDA):
Ja,�ik�kom�bijna�tot�een�afronding,�voorzitter.
Op�dit�moment�zien�wij�dat�er�een�aantal�onzekerheden�zijn,�waarop�ik�zojuist�in�het�debat�ben�ingegaan.�Er
is�onduidelijkheid�over�de�investeringsruimte,�die�juist
voor�corporaties,�die�60%�van�de�productie�voor�hun�rekening�nemen,�zo�cruciaal�is.�Daarom�is�dit�een�aangelegen�punt�in�dit�debat.�Wij�hebben�twijfels�of�deze�plannen�daadwerkelijk�realiseren�wat�ermee�beoogd�wordt;
over�wat�dat�is,�bestaat�een�gemeenschappelijke�opvatting,�denk�ik.�Ik�concludeer�ook�dat�er�van�de�woningparagraaf�uit�het�oorspronkelijke�regeerakkoord�niet�zo�heel
veel�is�overgebleven.�De�minister�is�begonnen�met�slopen,�dan�wel�grondig�renoveren;�het�is�maar�net�hoe�je
het�bekijkt.�Ik�was�ook�heel�benieuwd�of�de�teksten�die�de
heer�Monasch�indertijd�op�dat�punt�heeft�aangeleverd,�nu
wat�dichter�bij�zijn�oorspronkelijke�teksten�komen.
Wat�onze�fractie�betreft,�is�het�heel�lastig�om�op�dit�moment�op�basis�van�de�huidige�situatie�en�onder�deze�tijdsdruk�voor�dit�voorstel�te�kunnen�stemmen,�juist�vanwege
het�feit�dat�er�de�relatie�is�die�ik�zojuist�benoemd�heb.�Bovendien�zijn�wij�van�mening�dat�er�onvoldoende�zekerheid
is�over�de�investeringsagenda,�die�zo�belangrijk�is�om�de
woningmarkt�daadwerkelijk�vlot�te�trekken.
Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�heb�met�belangstelling�naar�de�heer�Knops�geluisterd.
Hij�hamerde�er�continu�op�dat�er�zoveel�onzekerheid�is�en
dat�onbekend�is�hoe�de�voorstellen�worden�uitgewerkt.
Vandaag�is�er�echter�ook�een�kans�voor�de�heer�Knops.�Hij
hamert�continu�op�de�investeringscapaciteit�van�de�corporaties�en�het�belang�dat�hij�daaraan�hecht.�Hij�heeft�een
terecht�punt�als�hij�zegt�dat�wij�daarover�verder�discussies
zullen�voeren.�Ik�vraag�hem�echter�om�ons�ook�iets�mee�te
geven.�Onder�welke�voorwaarden�wil�het�CDA�instemmen
met�een�verhuurderheffing�dit�jaar?�De�heer�Knops�hamert�op�de�investeringscapaciteit,�maar�wat�zijn�nu�de�kaders�of�de�richtlijnen�die�de�CDA-fractie�zou�willen�meegeven�in�de�uitwerking�van�dit�voorstel?�De�heer�Knops�kan
constateren�dat�er�veel�onzekerheid�is�en�dat�het�daarom
niet�kan,�maar�hij�kan�ook�een�kader�meegeven�voor�wat
er�moet�gebeuren�wil�het�CDA�instemmen�met�dit�voorstel.�Als�hij�dat�doet,�weten�wij�in�ieder�geval�waar�wij�aan
toe�zijn�met�de�CDA-fractie.

De�heer�Knops�(CDA):
Nee,�dat�heb�ik�niet�gezegd.�Echter,�waar�het�gaat�om�zaken�die�andere�partijen�raken,�kan�noch�de�minister�noch
de�heer�Verhoeven�zeggen�dat�het�gaat�gebeuren.�Bij�dit
onderwerp�was�dat�het�geval.�Ik�heb�geenszins�willen�zeg-

De�heer�Knops�(CDA):
Ik�begrijp�die�vraag�volledig.�Ik�heb�ook�aangegeven�dat
er�een�verschil�in�wetstechnische�zin�is�tussen�dit�voorstel�en�hetgeen�nog�komen�gaat,�maar�dat�een�en�ander
inhoudelijk�natuurlijk�wel�met�elkaar�te�maken�heeft.�Morgen�wordt�ons�dus�gevraagd�om�ons�oordeel�te�geven
over�dit�wetsvoorstel,�dat�gekoppeld�is�aan�die�andere
maatregelen.�Mevrouw�Visser�vroeg�wat�dan�de�piketpalen�voor�het�CDA�zijn,�zodat�wij�elkaar�op�die�punten�kunnen�treffen.�Van�belang�is�dat�aantoonbaar�is�dat�er�voldoende�investeringscapaciteit�overblijft,�zowel�op�de�korte
als�op�de�lange�termijn,�zodat�de�corporaties�kunnen�doen
waarvoor�zij�in�het�leven�geroepen�zijn.�Wij�betwijfelen�op
basis�van�deze�plannen�of�dat�zo�is.�Als�mevrouw�Visser

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-45

Knops
de�CDA-fractie�ervan�kan�overtuigen�dat�die�capaciteit�wel
overblijft,�zijn�wij�een�goede�gesprekspartner.
De�voorzitter:
Maar�dan�beginnen�wij�een�heel�nieuw�debat.�Wilt�u�heel
kort�zijn,�mevrouw�Visser?
Mevrouw�Visser�(VVD):
Ik�stel�een�heel�korte,�simpele�vraag.�Wat�verstaat�de�heer
Knops�onder�"aantoonbaar"?�Is�het�aantoonbaar�als�uit�de
doorberekening�van�het�Centraal�Fonds�en�het�CPB�blijkt
dat�het�kan?�Is�dat�voldoende�om�aan�te�tonen�dat�er�voldoende�investeringscapaciteit�is,�of�heeft�het�CDA�aanvullende�eisen?
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�word�nu�geacht�om�mijn�punten�hier�publiekelijk�op
tafel�te�leggen.�Laat�ik�een�poging�doen.�Ik�refereer�aan
het�betoog�van�mevrouw�Visser�zojuist.�Zij�deed�een�oproep�aan�alle�partijen�om�dit�akkoord�te�omarmen�en�te
steunen.�Alle�partijen,�ook�Aedes.�Ik�zou�het�aardig�vinden�als�het�kabinet�het�verhaal�van�die�uitgestoken�hand
concreet�maakt�en�met�die�partijen�om�tafel�gaat�zitten
om�ervoor�te�zorgen�dat�er�een�plan�komt�dat�door�iedereen�wordt�gedragen.�Het�gaat�mij�er�niet�om�wie�er�gelijk
heeft;�het�gaat�mij�erom�dat�er�weer�geïnvesteerd�wordt,
dat�mensen�weer�aan�de�slag�kunnen,�dat�er�weer�gebouwd�wordt.�Zo�lang�dat�niet�gebeurt,�hebben�we�een
heel�ander�probleem.�Ook�voor�de�staatskas,�zeg�ik�erbij,
dus�het�zou�ook�in�het�belang�van�de�minister�van�Financiën�zijn�om�op�dit�punt�mee�te�denken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Knops�wil�een�heel�beleefd,�onderkoeld�betoog
houden,�maar�de�bottomline�van�zijn�inbreng�is,�naar�ik
nu�begrijp:�de�CDA-fractie�zal�als�er�morgen�wordt�gestemd�over�dit�wetsvoorstel�tegen�stemmen,�maar�is
eventueel�bereid�om�te�overwegen�voor�te�stemmen�als
de�stemming�over�het�wetsvoorstel�zal�plaatsvinden�na
het�integrale�debat�waarin�ook�alle�andere�thema's�aan�de
orde�komen.�Begrijp�ik�dat�goed?

De�voorzitter:
Dank�u�zeer.�Daarmee�zijn�wij�gekomen�aan�het�einde�van
de�tweede�termijn,�tenzij�mevrouw�Voortman�nog�iets�wil
zeggen�over�haar�motie.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�heb�geen�interruptie�voor�de�heer�Knops,�maar�een�wijziging�van�mijn�motie�op�stuk�nr.�46,�over�de�huursombenadering
De�voorzitter:
De�motie-Voortman�(33330,�nr.�46)�is�in�die�zin�gewijzigd
dat�zij�thans�luidt:
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�huursombenadering�scheefwonen
tegengaat,�niet�privacygevoelig�is�en�corporaties�in�staat
stelt,�de�huur�af�te�stemmen�op�de�kwaliteit�van�de�woning;
overwegende�dat�de�huursombenadering�ten�opzichte
van�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�op�meer
draagvlak�kan�rekenen�onder�huurders�en�woningcorporaties;
overwegende�dat�in�het�woonakkoord�is�afgesproken�dat
er�wordt�overgestapt�op�een�systeem�van�huursombenadering�zoals�in�Wonen�4.0;
verzoekt�de�minister,�snel�met�de�partijen�van�Wonen�4.0
in�overleg�te�gaan�over�de�huursombenadering�en�deze�op�te�nemen�in�de�circulaire�huurprijsbeleid�zodat�de
huursombenadering�per�1-7-2013�kan�worden�ingevoerd,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

De�heer�Knops�(CDA):
Op�zich�begrijpt�de�heer�Jansen�het�goed,�maar�het�is�een
volstrekt�hypothetische�casus.�De�heer�Jansen�weet�immers�net�zo�goed�als�ik�dat�het�niet�het�geval�is�dat�er�later�wordt�gestemd.�Om�allerlei�praktische,�wetstechnische
redenen�worden�wij�geacht�om�morgen�een�ja�of�een�nee
te�geven�op�dit�voorstel.�Alle�andere�zaken�zullen�later
worden�besproken.�We�doen�de�dingen�niet�in�de�goede
volgorde,�dat�heb�ik�al�eerder�gezegd.�Dat�maakt�het�buitengewoon�ingewikkeld�om�nu�even�simpel�ja�te�zeggen.

Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�zeg�het�toch�goed�dat�de�minister�nu�weet�dat�morgen
stemmen�gewoon�betekent�dat�de�steun�van�de�CDA-fractie�hoe�dan�ook�wegvalt?

De�vergadering�wordt�van�18.58�uur�tot�19.50�uur�geschorst.

De�heer�Knops�(CDA):
Dat�is�correct,�voorzitter.
De�voorzitter:
En�daarmee?

Zij�krijgt�nr.�52,�was�nr.�46�(33330).
We�zijn�hiermee�gekomen�aan�het�einde�van�de�tweede
termijn�van�de�zijde�van�de�Kamer.�Het�is�niet�verstandig
om�nu�na�een�korte�schorsing�snel�verder�te�gaan,�dus�ik
stel�voor�dat�we�nu�de�dinerpauze�plannen�en�om�19.45
uur�doorgaan�met�het�antwoord�van�de�minister�in�tweede�termijn.

De�voorzitter:
Wij�zijn�gekomen�bij�het�antwoord�in�tweede�termijn�van
de�minister,�die�wij�opnieuw�van�harte�verwelkomen.�Ik
verleen�hem�graag�het�woord.

De�heer�Knops�(CDA):
Daarmee�ben�ik�aan�het�einde�van�mijn�betoog�gekomen.

Minister�Blok:
Voorzitter.�Dit�debat�is�vorige�week�na�de�eerste�termijn
geschorst�om�de�mogelijkheid�te�bieden�om�in�nader

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-46

Blok
overleg�met�verschillende�fracties�tot�een�woonakkoord
te�komen.�Mevrouw�Schouten�–�ik�zie�haar�nu�even�niet�–
had�het�over�enerverende�dagen.�Ik�voel�met�haar�mee,
maar�het�waren�ook�welbestede�dagen.�In�deze�tweede�termijn�spreken�wij�immers�van�een�breedgedragen
woonakkoord.�Ook�ik�wil�vanaf�deze�plaats�de�betrokken
fracties�–�die�van�D66,�de�ChristenUnie,�de�SGP�en�natuurlijk�de�coalitiefracties�–�bedanken�voor�hun�enorme�inzet
de�afgelopen�dagen.�Het�was�weekend-�en�nachtwerk.�Ik
wil�hen�bedanken�voor�hun�bereidheid�om�over�ingegraven�standpunten�heen�te�stappen�in�het�grote�belang�van
het�in�beweging�brengen�van�de�woonmarkt,�zowel�de
huur-�als�de�koopsector,�ook�vanwege�het�grote�belang
van�de�banen�in�de�bouw.�Het�resultaat�mag�er�zijn.�Het�is
logisch�dat�alle�sprekers,�voordat�zij�ingingen�op�de�nog
openstaande�vragen�over�het�voorliggende�wetsvoorstel,
eerst�uitgebreid�zijn�ingegaan�op�het�woonakkoord.�Ikzelf�wil�ook�eerst�de�belangrijkste�punten�van�het�woonakkoord�met�de�Kamer�doorlopen,�voordat�ik�inga�op�de
aan�mij�gestelde�vragen,�specifiek�over�de�huurverhoging.
Ik�zie�net�mevrouw�Schouten�binnenkomen.�Ik�heb�haar
woorden�gememoreerd�dat�het�–�ik�denk�wat�ons�beiden
betreft�–�enerverende�dagen�waren�maar�ook�welbestede
dagen.
In�het�pakket�waar�wij�het�over�eens�zijn�geworden�en
dat�wij�vanochtend�gepresenteerd�hebben,�wordt�deels
invulling�gegeven�aan�afspraken�uit�het�regeerakkoord,
maar�op�belangrijke�onderdelen�wordt�het�regeerakkoord
geamendeerd.�Een�aantal�hervormingen�is�verzacht,�maar
de�essentie�blijft�staan.�Wij�doen�daarmee�tegelijkertijd
recht�aan�een�aantal�moties�uit�de�Eerste�Kamer,�die�in�dit
debat�ook�een�aantal�keren�genoemd�is.
Er�zijn�vier�belangrijke�pijlers�in�het�akkoord.�De�eerste�is�het�aanjagen�van�investeringen,�in�het�bijzonder
duurzame�investeringen.�Dat�is�goed�voor�het�milieu�en
de�koopkracht.�De�heer�Monasch�wees�daar�specifiek�op.
Ik�ben�het�zeer�met�hem�eens.�Ik�zal�daar�zo�meteen�verder�op�ingaan.�Maar�het�is�natuurlijk�vooral�goed�voor�de
werkgelegenheid�in�de�bouw.�Naast�de�pijler�van�de�investeringen�zijn�er�de�pijlers�van�de�evenwichtige�aanpak
van�de�huurmarkt�en�de�koopmarkt.�De�vierde�pijler�is�de
zorg�voor�kwetsbare�groepen�op�de�woningmarkt.
Allereerst�kom�ik�op�de�pijler�van�de�impuls�voor�investeringen�en�daarmee�voor�banen�in�de�bouw.�De�btw�op
verbouwing�en�renovatie�wordt�verlaagd�van�21%�naar
6%.�Er�werd�al�op�gewezen�dat�dat�in�het�verleden�ook
een�beproefd�middel�is�geweest.�Wij�gaan�dat�met�ingang
van�1 maart�doen.�Ik�zal�zo�meteen�nader�ingaan�op�de
vragen�die�gesteld�zijn�over�die�datum.�Er�komt�een�investeringsfonds�van�150�miljoen�voor�energiebesparende�maatregelen�in�de�gebouwde�omgeving,�dat�zowel�gebruikt�kan�worden�door�verhuurders�als�eigenwoningbezitters�in�de�verhouding�fiftyfifty�grosso�modo.�Omdat�wij
weten�dat�er�grote�interesse�is�vanuit�de�markt�om�te�participeren�in�zo'n�fonds�is�onze�verwachting�dat�er�een�totaal�investeringsbedrag�beschikbaar�komt�van�600�miljoen.�Met�dit�hele�pakket�leveren�wij�een�grote�bijdrage
aan�de�werkgelegenheid�in�de�bouw.
De�voorzitter:
Ik�bekijk�even�hoe�wij�het�gaan�doen.�Als�er�vragen�zijn
die�onmiddellijk�aansluiten�bij�wat�de�minister�zegt,�dan
lijkt�mij�het�verstandig�om�ze�te�stellen.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Hoe�stelt�de�minister�zich�dat�voor?�Het�lijkt�erop�dat�je,
als�je�€ 3�zelf�inbrengt,�€ 1�uit�dat�revolverende�fonds�kunt
krijgen.�Kan�de�minister�een�tipje�oplichten�van�de�uitwerking�van�deze�regeling?�Hoe�gaat�die�eruitzien?
Minister�Blok:
Wij�hebben�een�uitgewerkt�plan�ontvangen�van�een�aantal�private�partijen�in�het�kader�van�de�green�deal.�Volgens�mij�is�dat�plan�ook�aan�de�Kamer�toegestuurd.�Dat
is�een�heel�interessante�optie,�die�inhoudt�dat�wanneer�er
een�fonds�is�gecreëerd�waarin�een�risicodragend�kapitaal
wordt�gestort�door�de�overheid,�de�financiers�die�daarbij
betrokken�waren,�zoals�pensioenfondsen�en�banken,�bereid�zijn�om�ook�hun�bijdrage�aan�dat�fonds�te�doen.�In�dit
voorbeeld�vond�terugbetaling�plaats�via�de�energierekening.�We�hebben�ook�goed�contact�met�SVn,�de�organisatie�die�de�startersleningen�op�dit�moment�regelt�en�dus
grote�ervaring�heeft�op�dit�gebied.�Ook�SVn�is�zeer�geïnteresseerd�in�deze�manier�van�werken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�probeer�te�achterhalen�wanneer�je�in�aanmerking�komt
voor�dat�fonds.�Ik�begrijp�dat�het�fonds�voor�een�kwart
wordt�gevuld�door�de�minister�en�voor�driekwart�door�andere�partijen.�Vervolgens�kunnen�derde�partijen�ervan�gebruikmaken�om�investeringen�te�doen�tegen�een�aantrekkelijke�rente.�Waarin�zit�nu�precies�de�aantrekkelijkheid
voor�bijvoorbeeld�woningcorporaties�of�particulieren?
Minister�Blok:
De�aantrekkelijkheid�zit�erin�dat�energiebesparing,�bijvoorbeeld�door�middel�van�een�hoogrendementsketel�of
woningisolatie,�een�investering�vooraf�vraagt.�Ik�neem
even�het�voorbeeld�van�een�particulier.�Dat�is�al�gauw�een
paar�duizend�euro,�en�dat�bedrag�is�voor�heel�veel�mensen�in�Nederland�niet�zomaar�op�te�hoesten.�Dan�helpt�het
ontzettend�als�de�mogelijkheid�bestaat�van�een�laagrentende�lening�of�een�lening�die�kan�worden�terugbetaald
via�de�energierekening.�Dat�helpt�enorm.�Op�het�gebied
van�corporaties�noemde�mevrouw�Schouten�het�voorbeeld�van�een�aantal�corporaties�en�ondernemingen�dat
de�hoofden�bij�elkaar�heeft�gestoken�om�energieneutrale�woningen�te�ontwikkelen.�De�initiatieven�liggen�dus
klaar.�Ik�heb�in�eerdere�debatten�al�gezegd�dat,�mocht�ik
geld�hebben,�energiebesparing�wat�mij�betreft�het�beste
doel�was�om�dat�aan�uit�te�geven.�Het�resultaat�van�het
akkoord�dat�wij�hebben�gesloten,�is�dat�het�geld�er�is.�Dat
kan�dus�besteed�worden�aan�wat�ik�in�elk�geval�het�beste�doel�vind�om�het�op�dit�moment�aan�te�besteden�in�de
woningmarkt.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Betekent�dit�dat�ook�de�nieuwbouw�hiervoor�in�aanmerking�kan�komen?
Minister�Blok:
Dat�zou�kunnen�in�de�vorm�die�mevrouw�Schouten�noemde�en�die�we�met�deze�partijen�gaan�onderzoeken.�Daar�zit
een�nieuwbouwoptie�in.�We�zijn�overigens�in�contact�met
Platform31.�Ik�heb�daar�heel�recentelijk�nog�gesproken.�De
grootste�opgave�–�dat�weet�de�heer�Monasch�even�goed
als�ik�–�ligt�in�de�bestaande�bouw,�omdat�de�normen�voor
nieuwbouw�zo�streng�zijn�dat�de�energie-efficiency�daar
al�heel�groot�is.�Waarschijnlijk�is�het�dus�het�best�om�de
grootste�investering�in�de�bestaande�bouw�te�doen.

13 februari 2013
TK�52

52-7-47

Blok
De�voorzitter:
De�minister�vervolgt�zijn�betoog.
Minister�Blok:
Dit�wat�betreft�de�eerste�poot�van�het�akkoord,�de�investeringsimpuls.
De�tweede�poot�is�de�aanpak�van�de�huurmarkt.�Daarbij�blijft�de�essentie�dat�sociale�huurwoningen�beschikbaar�horen�te�zijn�voor�die�mensen�die�er�echt�op�zijn�aangewezen,�dus�mensen�met�een�kleine�beurs.�Naar�de�stellige�overtuiging�van�het�kabinet�blijft�het�dus�nodig�om
scheefwonen�aan�te�pakken.�Daarbij�helpt�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging.�Overigens�is�het�doel�van�de
huurverhoging�niet�alleen�het�aanpakken�van�scheefwonen.�Het�doel�is�wel�degelijk�ook�om�mensen�een�prijs�te
laten�te�betalen�die�passend�is�bij�de�kwaliteit�van�de�woning�die�ze�gebruiken.�Dat�zeg�ik�tegen�de�heer�Klein.
Het�pakket�leidt�ertoe�dat�de�huurverhogingen�gematigd�worden,�maar�nog�steeds�het�effect�zullen�hebben
dat�scheefwonen�langs�deze�route�wordt�aangepakt.�Dat
is�wezenlijk�omdat�daarmee�de�huurwoningen,�waarvoor
wachtlijsten�van�vele�jaren�zijn,�veel�sneller�beschikbaar
komen�voor�de�groep�waar�ze�eigenlijk�voor�bestemd
zijn.�De�heer�Verhoeven�wees�daar�een�aantal�keren�heel
scherp�op.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�probeer�de�percentages�die�uit�de�onderhandelingen
gekomen�zijn,�te�rijmen�met�de�doorstromingsdoelstelling
van�de�minister.�Ik�dacht�dat�zijn�redenering�was�dat�naarmate�het�inkomen�hoger�is�de�prikkel�ook�groter�moet�zijn
om�de�doorstroming�te�bevorderen.�Maar�nu�is�de�aftopping�bij�de�relatief�hoge�–�zo�hoog�zijn�ze�nou�ook�weer
niet�–�inkomens�heel�groot.�Daar�is�namelijk�2,5%�van�afgegaan.�Voor�de�middengroep�geldt�een�percentage�van
0,5�en�voor�de�laagste�groep�die�geen�kant�op�kan,�is�er
helemaal�niks.�Hoe�is�dat�te�rijmen�met�de�doorstromingsdoelstelling�van�de�minister?
Minister�Blok:
Ook�na�de�wijzigingen�die�zijn�aangebracht,�is�de�mogelijke�huurverhoging�nog�steeds�hoger�naarmate�het�inkomen�hoger�is.�De�prikkel�om�door�te�stromen�of�om�een
reële�huur�te�betalen,�is�dus�ook�groter�naarmate�het�inkomen�hoger�is.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Zeker,�maar�1%�tikt�voor�de�laagste�inkomens�harder�aan
dan�voor�de�hoogste�inkomens.�Dat�is�de�minister�denk�ik
wel�met�mij�eens.�Er�was�ook�nog�een�soort�solidariteitsbeginsel�van�toepassing�op�de�hoogte�van�het�percentage
omdat�iedereen�naar�draagkracht�een�bijdrage�moest�leveren�aan�de�staatskas.�Hoe�is�dat�principe�te�rijmen�met
het�feit�dat�de�laagste�inkomensgroep�hetzelfde�percentage�heeft�als�van�tevoren�en�de�hoogste�van�de�drie�groepen�relatief�wordt�ontzien?
Minister�Blok:
Ook�in�de�eerste�termijn�hebben�we�het�uitgebreid�gehad
over�de�inkomenseffecten�per�inkomensgroep.�Ook�in�de
schriftelijke�behandeling�is�dit�uitgebreid�uitgewerkt.�Voor
de�laagste�inkomensgroep�blijft�gelden�dat�de�groep�die
recht�heeft�op�huurtoeslag�nauwelijks�enig�effect�van�deze�huurverhoging�in�de�portemonnee�voelt.�De�inkomensgevolgen�liggen�namelijk�rond�de�0,1%.�De�groep�daar
net�boven�heeft�te�maken�met�gevolgen�van�0,5%.�Dat

Tweede�Kamer

Huurprijzen

zijn�dus�zeer�gematigde�effecten.�De�grotere�effecten�trof
je�in�de�koopkrachtberekeningen�die�we�toen�besproken
hebben�logischerwijs�aan�bij�de�hoogste�inkomensgroep.
Daar�kon�het�oplopen�tot�1,5%.�Die�1,5%�zal�natuurlijk�gematigd�worden�door�deze�maatregel.�De�heer�Jansen�zal
mij�vergeven�dat�ik�dat�niet�tussen�vanochtend�en�nu�in
detail�heb�doorgerekend,�maar�die�berekeningen�zullen
naar�de�Kamer�komen.�We�zijn�het�echter�allemaal�met�elkaar�eens�dat�het�voor�een�relatief�kleine�groep�waarvoor
het�eerst�1,5%�was�bij�een�huurverhoging�van�6,5%�op�inflatie,�minder�zal�zijn�bij�de�nu�overeengekomen�huurverhoging.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Behalve�dat�de�huurverhoging�bedoeld�is�om�de�doorstroming�te�bevorderen�en�het�scheefwonen�tegen�te�gaan,
legt�de�minister�ook�een�relatie�met�de�kwaliteit�van�de
woning.�Dat�zie�ik�in�dit�voorstel�helemaal�niet�terug.�Die
relatie�ligt�volgens�mij�veel�meer�in�de�systematiek�die
onder�andere�mevrouw�Voortman�heeft�genoemd,�namelijk�de�huursombenadering.�Daar�kun�je�wel�die�relatie
leggen.�In�dit�voorstel�zie�ik�dat�echter�niet.�Of�heb�ik�iets
fout�gezien?�Is�het�zo�dat�er�bij�een�laag�inkomen�en�een
slechte�woning�ineens�een�andere�situatie�ontstaat?
Minister�Blok:
De�huren�blijven�gekoppeld�aan�het�bestaande�woningwaarderingsstelsel.�Dat�is�ook�een�onderdeel�van�het�akkoord,�ook�al�gaan�we�dat�op�niet�al�te�lange�termijn�herzien.�Dat�betekent�ook�dat�de�maximaal�te�berekenen�huur
nog�steeds�gekoppeld�is�aan�de�kwaliteit�van�de�woning.
Voor�de�vele�woningen�waarvoor�op�dit�moment�een�lagere�huur�wordt�berekend�dan�toegestaan�zou�zijn�op
grond�van�de�kwaliteit�van�de�woning,�kunnen�we�daar
sneller�naartoe�groeien�met�de�huurverhogingen�die�nu
mogelijk�zijn.
De�heer�Klein�(50PLUS):
De�huurverhoging�is�dus�alleen�gekoppeld�aan�het�inkomen.�Het�is�tenslotte�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging.�Dat�heeft�niets�met�de�kwaliteit�van�de�woning�te
maken.
Minister�Blok:
We�kunnen�deze�wet�niet�geïsoleerd�zien�van�de�overige
regelgeving�op�het�gebied�van�de�huurmarkt.�De�huren
worden�gebaseerd�op�de�waarde�van�de�woning�op�grond
van�het�woningwaarderingsstelsel�en�daarnaast�op�het�inkomen.�Je�kunt�niet�zeggen�dat�je�alleen�maar�naar�het�inkomen�kijkt�bij�het�behandelen�van�dit�wetsvoorstel.�Het
is�ook�gekoppeld�aan�de�waardering�van�de�woning.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Als�je�ervan�zou�uitgaan�dat�een�grotere�huurverhoging
leidt�tot�meer�doorstroming�en�dat�dit�vooral�bij�hoge�inkomens�het�geval�zou�zijn,�zou�de�doorstroming�dan�niet
minder�worden�als�je�dat�percentage�verlaagt?
Minister�Blok:
Dat�is�een�logische�gevolgtrekking.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dit�betekent�dat�het�voorliggende�akkoord�tot�minder
doorstroming�zal�leiden�dan�het�regeerakkoord.

13 februari 2013
TK�52

52-7-48

Blok
Minister�Blok:
Als�je�de�huurverhoging�in�de�bovenste�categorie�wat�verlaagt,�lijkt�het�mij�logisch�dat�er�minder�doorstroming�zal
zijn,�maar�de�maatregel�zal�ook�dan�nog�steeds�een�substantieel�effect�sorteren.�Ik�verwijs�hiervoor�naar�het�debatje�met�de�heer�Jansen�van�zojuist.�Het�is�nog�steeds�zo
dat�de�mensen�met�hogere�inkomens�meer�ruimte�of�fors
meer�ruimte�hebben�voor�huurverhoging�dan�mensen
met�lagere�inkomens,�maar�het�is�inderdaad�ietsje�minder
dan�in�het�regeerakkoord.�Het�effect�op�de�doorstroming
zal�er�echter�zeker�nog�zijn.
Ik�was�bij�de�"poot"�–�om�het�zo�maar�te�zeggen�–�modernisering�van�de�huursector�van�het�totaalakkoord.�In
het�akkoord�is�toegevoegd�dat�huurders�die�na�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging�te�maken�krijgen�met
inkomensdaling,�huurverlaging�krijgen.�Dat�is�vervat�in
de�nota�van�wijziging.�Er�zijn�ook�extra�waarborgen�voor
de�privacy�ingebouwd.�Dit�is�eveneens�vervat�in�de�nota
van�wijziging.�De�opbrengst�van�de�huren�samen�met�de
mogelijkheden�om�efficiënter�te�werken�en�woningen�te
verkopen,�zijn�structureel�voldoende�om�de�verhuurderheffing,�ook�in�de�aangepaste�vorm,�te�kunnen�betalen.
Het�debat�over�de�verhuurderheffing�volgt�weliswaar�nog,
maar�velen�wezen�op�de�samenhang�en�die�is�er�natuurlijk�ook.
Ik�kom�nu�op�de�aanpak�van�de�koopmarkt�uit�het�akkoord�van�vanochtend.�Wij�bieden�de�mensen�die�een
nieuwe�hypotheek�afsluiten�–�dat�kunnen�starters�of�verhuizers�zijn�–�meer�lucht.�Daarmee�krijgen�wij�de�koopmarkt�veel�meer�in�beweging�en�dit�heeft�weer�grote�effecten�op�alle�sectoren,�zoals�de�bouw,�de�woninginrichters�of�de�schilders,�die�hun�omzet�uit�de�verhuizingen
kunnen�halen.�Een�hypotheek�waarover�de�rente�wordt
afgetrokken,�moet�nog�steeds�binnen�maximaal�30�jaar
annuïtair�worden�afgelost,�maar�wij�zullen�de�mogelijkheid�bieden�om�daarnaast�een�lening�zonder�renteaftrek
af�te�sluiten�die�kan�oplopen�tot�maximaal�de�helft�van
de�waarde�van�de�woning�en�een�looptijd�kan�hebben
van�maximaal�35�jaar.�Die�lening�is�niet�aftrekbaar,�dus�de
mensen�zullen�goed�moeten�letten�op�de�financiële�gevolgen�hiervan.�Dit�betekent�dat�je�ieder�jaar�een�deel�van�de
uitgaven�voor�aflossing�kunt�financieren�uit�de�bijbehorende�lening.�De�heer�Dijkgraaf�wees�er�al�op�dat�dit�10%
tot�15%�meer�ruimte�in�de�portemonnee�kan�opleveren,
hetgeen�heel�substantieel�is.

traal�Planbureau.�Dat�is�het�meest�professionele�wat�je
kunt�doen.�Wij�weten�dat�wij�effecten�op�de�werkgelegenheid�en�de�doorstroming�kunnen�verwachten.�Wij�kunnen
het�echter�niet�tot�achter�de�komma�nauwkeurig�voor�personen�of�huizen�definiëren.

De�heer�Fritsma�(PVV):
De�minister�spreekt�in�heel�algemene�bewoordingen:�de
doorstroming�op�de�huurmarkt�wordt�bevorderd;�er�komen�meer�starters�op�de�koopmarkt.�Wat�zijn�nu�de�concrete�doelstellingen?�Er�ligt�een�veranderd�regeerakkoord
voor.�Dit�is�een�heel�pakket�aan�maatregelen�dat�volgens
mij�250�miljoen�kost.�Wat�wil�de�minister�nu�precies�bereiken�met�dat�potje�paniekvoetbal�van�gisteravond?�Hoeveel�starters�mogen�wij�in�concreto�verwelkomen�op�de
koopmarkt?�Hoeveel�huizen�zullen�er�meer�verkocht�worden?�Hoeveel�scheefwoners�gaan�ergens�anders�wonen?
Ik�wil�graag�concrete�informatie.

De�heer�Fritsma�(PVV):
Wij�horen�niet�alleen�positieve�geluiden,�maar�ook�een
heleboel�kritiek,�bijvoorbeeld�van�de�Vereniging�Eigen
Huis�en�noem�maar�op.�Bij�die�kritiek�kan�ik�mij�heel�veel
voorstellen.�Ik�stel�nogmaals�de�vraag�wat�het�kabinet
concreet�te�bieden�heeft.�Wat�zijn�de�vooruitzichten?�Wat
zijn�de�verbeteringen�die�wel�worden�benoemd,�maar�niet
worden�gekwantificeerd?

De�heer�Fritsma�(PVV):
Dat�is�precies�het�probleem.�Wij�hebben�de�berekeningen
van�het�Centraal�Planbureau�niet.�Wij�hebben�geen�idee
waarover�wij�praten.�Als�de�minister�echter�met�stelligheid�zegt�dat�er�verbeteringen�zullen�optreden,�dan�moeten�wij�het�kabinet�daarop�toch�kunnen�afrekenen?�Het�kabinet�moet�toch�de�gezonde�ambitie�hebben�om�duidelijk
te�maken�wat�het�wil�bereiken?�Als�die�ambitie�er�niet�is,
kunnen�wij�net�zo�goed�naar�huis�gaan.
Minister�Blok:
Het�kabinet�brandt�van�ambitie.�Het�pakket�is�onderdeel
van�een�veel�groter�pakket�van�zeer�dringend�noodzakelijke�hervormingen�op�de�woningmarkt.�Al�tien�tot�twintig
jaar�wordt�gezegd�dat�er�een�samenhangend�pakket�voor
de�huur-�en�de�koopmarkt�moet�komen.�Veel�wetenschappers�hebben�in�de�afgelopen�weken�en�de�afgelopen�jaren�gezegd�dat�dit�pakket�zorgt�voor�meer�doorstroming
en�dat�het�goed�is�voor�de�woningmarkt�en�de�arbeidsmarkt.�Het�is�goed�voor�de�werkgelegenheid�als�mensen
gemakkelijker�in�de�buurt�van�hun�werk�kunnen�gaan�wonen.�Nogmaals,�daar�kan�men�modelmatige�berekeningen
over�maken,�maar�wat�mij�meer�zegt,�zijn�de�enthousiaste�reacties�op�het�vanochtend�gepresenteerde�pakket,�van
onder�meer�de�Aannemersfederatie�en�de�vereniging�van
de�kleine�aannemers.�Dat�zijn�de�mensen�die�letterlijk�het
cement�aan�de�handen�hebben.�Die�mensen�zeggen:�dit�is
wat�wij�nodig�hebben.�Dat�zegt�toch�meer,�mag�ik�hopen,
dan�modelmatige�berekeningen?
De�voorzitter:
Ik�begrijp�dat�u�wilt�reageren,�mijnheer�Fritsma,�want�u
wordt�aangesproken,�maar�voor�de�mensen�die�meekijken
leg�ik�nog�een�keer�de�regel�uit:�u�wordt�aangesproken,
dus�hebt�u�de�mogelijkheid�om�iets�te�zeggen.
Minister�Blok:
Ik�had�behoren�te�zeggen:�mijnheer�de�voorzitter,�zoals�de
heer�Fritsma�zei�…

Minister�Blok:
Ik�denk�dat�geen�regering�ooit�in�staat�is�om�met�cijfers
tot�ver�achter�de�komma�precies�aan�te�geven�hoeveel
huizen�er�gekocht�of�verkocht�worden,�hoeveel�banen�erbij�komen�of�hoeveel�huizen�er�meer�verhuurd�worden
ten�gevolge�van�beleid.�Op�grond�van�een�model�kun�je
een�berekening�laten�maken,�bijvoorbeeld�door�het�Cen-

Minister�Blok:
Het�is�toch�ongelofelijk�om,�in�een�tijd�waarin�het�financieel�zo�moeilijk�gaat,�een�pakket�te�kunnen�presenteren
waarin�wij�30�miljoen�euro�beschikbaar�stellen�voor�startersleningen?�Daarmee�zullen�wij�duizenden�starters�gelukkig�maken.�Het�is�fantastisch�dat�wij�in�deze�moeilijke
tijd�een�groot�pakket�bij�elkaar�hebben�kunnen�brengen
voor�investeringen�in�energiebesparing.�De�mensen�kunnen�daardoor�een�lening�afsluiten�om�bijvoorbeeld�een
hoogrendementsketel�te�kopen�of�hun�huis�te�isoleren,
waardoor�hun�maandlasten�omlaag�gaan,�wat�belang-

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

Huurprijzen

52-7-49

Blok
rijk�is�in�deze�financieel�moeilijke�tijd,�en�zij�comfortabeler�kunnen�wonen.�Dat�zijn�toch�heel�concrete�maatregelen?�Ik�vind�dat�de�opstellers�van�dit�akkoord�er�trots�op
kunnen�zijn�dat�het�op�dit�moment�gelukt�is.�Daar�gaan
duizenden�Nederlanders�van�profiteren,�doordat�zij�beter
gaan�wonen,�hun�baan�behouden�of�een�baan�krijgen.�Ik
vind�het�echt�zeer�de�moeite�waard.
De�voorzitter:
Ik�had�u�volgens�mij�al�uitgebreid�aan�de�balie�gehad,
mijnheer�Klein.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Over�een�heel�ander�punt.
De�voorzitter:
Inderdaad,�over�de�huur.�Dit�gaat�over�de�koop.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Een�van�de�elementen�die�de�minister�noemt,�is�de�hypothecaire�lening�en�het�leendeel�waar�mogelijk�50%�bij�kan
worden�geleend.�Volgens�mij�wordt�Nederland�op�dit�punt
blij�gemaakt�met�een�dode�mus.�Als�ik�het�goed�zie,�kan
men�niet�op�hypothecaire�basis�bijlenen,�maar�moet�men
bijlenen�op�basis�van�een�consumptief�krediet.�Daarvoor
zal�een�veel�hogere�rente�betaald�moeten�worden.�In�feite�werken�wij�de�mensen�dus�extra�in�de�schulden.�Is�het
niet�veel�makkelijker�om�te�zeggen�dat�men�de�bestaande�hypothecaire�lening�maar�voor�de�helft�hoeft�af�te�betalen?
Minister�Blok:
Het�lenen�van�geld�kost�altijd�geld.�Ook�in�de�door�de�heer
Klein�beoogde�constructie,�waarbij�men�tot�de�helft�aflost,�blijft�men�meer�in�de�schulden�zitten�en�heeft�men
na�30�jaar�een�schuld�waarover�de�rente�überhaupt�niet
kan�worden�afgetrokken.�Een�voorzichtige�burger�zal�ook
voorzichtig�omgaan�met�leningen�en�rentebetalingen.�Tegelijkertijd�willen�we�absoluut�dat�mensen�een�eigen�huis
kunnen�kopen�en�dat�zij�de�rente�op�een�lening,�die�net�als
vroeger�in�30�jaar�wordt�afgelost,�kunnen�blijven�aftrekken.�Wij�hebben�de�afgelopen�weken�de�concrete�vraag
gehad�van�banken:�is�het�mogelijk�om�langs�de�route�die
we�net�hebben�beschreven�mensen�meer�financiële�ruimte�te�geven?�Banken�durven�die�constructie�niet�aan�omdat�zij�niet�weten�of�dat�uiteindelijk�is�toegestaan.�Het�is
een�product�waarbij�je�goed�moet�opletten,�want�je�betaalt�er�rente�over�en�na�30�jaar�heb�je�een�schuld,�maar
dat�kan�verantwoord.�We�weten�dat�banken�hierin�geïnteresseerd�zijn.�Dan�is�het�toch�mooi�dat�wij�als�overheid�de
duidelijkheid�kunnen�bieden�waardoor�die�leningen�echt
verstrekt�kunnen�worden,�op�voorwaarde�dat�dit�op�een
verantwoorde�manier�gebeurt.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Ik�begrijp�dat�dit�een�niet-hypothecaire�grondslag�is,�want
daarvoor�heb�je�eerst�al�een�hypotheek�verleend.�Dat�betekent�dus�per�definitie�dat�je�een�veel�hogere�rente�betaalt,�die�niet�aftrekbaar�is.�De�mensen�zijn�dus�veel�duurder�uit!�Dat�kan�toch�niet�anders?�Daarmee�stimuleer�je
niet,�maar�werk�je�mensen�verder�in�de�schulden�en�dat
was�niet�de�bedoeling�van�wat�u�eerder�hebt�beoogd.
Minister�Blok:
Je�bent�natuurlijk�duurder�uit�naarmate�je�meer�geld
leent.�Wil�je�dat�vermijden,�dan�is�het�verstandig�om�een

Tweede�Kamer

Huurprijzen

annuïtair�aflossende�hypotheek�te�nemen.�We�weten�echter�dat�deze�behoefte�bestaat�en�dat�die�in�een�groot�aantal�gevallen�op�een�verantwoorde�manier�kan�plaatsvinden.�Daarom�bieden�we�deze�gelegenheid.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Excuus�voor�de�techniek,�maar�het�is�wel�belangrijk,�ook
omdat�de�Vereniging�Eigen�Huis�pontificaal�op�Teletekst
staat�en�het,�net�als�de�heer�Klein,�niet�heeft�begrepen.�De
Vereniging�Eigen�Huis�zegt:�banken�gaan�het�niet�doen,
want�het�is�geen�hypothecaire�lening,�het�is�een�krediet.
Dat�zegt�ook�de�heer�Klein.�Om�die�reden�zal�er�ook�een
hogere�rente�komen.�In�het�akkoord�staat�echter�dat�ook
de�tweede�lening�een�hypothecaire�lening�is.�Dat�kan�omdat�die�de�grootte�heeft�en�langzaam�opbouwt�van�de
helft�van�de�aflossing�van�de�eerste�lening.�De�verhouding�tussen�de�lening�en�de�waarde�van�de�woning�neemt
gewoon�netjes�af.�Het�geld�kan�gewoon�verstrekt�worden,�er�is�gewoon�een�onderpand�en�er�zijn�gewoon�twee
hypothecaire�leningen.�De�AFM�zal�eisen�dat�het�rentepercentage�identiek�is�tussen�de�beide�leningen,�zodat
er�geen�rentearbitrage�tussen�de�leningen�kan�plaatsvinden.�Kan�de�minister�bevestigen�dat�dat�de�juiste�lezing
is?�Er�gaan�allerlei�beelden�de�wereld�in�die�heel�interessant�zijn,�maar�niet�kloppen.
Minister�Blok:
Met�dien�verstande�dat�in�het�beleidsbesluit�van�het�ministerie�van�Financiën�de�criteria�voor�de�rente�zullen�worden�vastgelegd�zoals�de�heer�Dijkgraaf�beschrijft.
De�heer�Monasch�(PvdA):
In�aansluiting�bij�de�heer�Dijkgraaf,�die�dit�al�duidelijk
neerzet,�lijkt�het�mij�goed�voor�de�communicatie�dat�dit
helder�naar�voren�komt.�Ik�kan�u�een�persoonlijk�feit�melden�dat�ondergetekende�uit�eigen�ervaring�weet�dat�die
lening�een�stuk�lager�is�dan�een�persoonlijke�lening�om
een�vakantie�te�financieren.�Je�hebt�namelijk�een�degelijk�onderpand�en�dat�is�een�van�de�aardige�punten�van
zo'n�lening.�Het�is�goed�dat�het�kabinet�duidelijk�communiceert.
De�voorzitter:
Waarbij�ik�aanteken�dat,�toen�u�sprak�over�een�persoonlijk
feit,�u�een�persoonlijk�gegeven�bedoelde.�Onder�een�persoonlijk�feit�verstaan�wij�in�ons�Reglement�van�Orde�iets
anders.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�ben�wellicht�financieel�een�mindere�specialist�dan�sommige�anderen�hier,�maar�ik�heb�toch�wel�begrepen�dat�de
fiscale�aftrek�gebaseerd�blijft�op�annuïtair�aflossen.�Voor
het�effect�op�de�schatkist�gaan�wij�uit�van�annuïtair�aflossen,�maar�men�mag�de�facto�wel�kiezen�voor�een�gemengde�lening.�In�de�ons�omringende�landen,�met�name
in�België�en�Duitsland,�is�de�fiscale�aftrek�al�jaren�minder
dan�in�Nederland.�Daar�is�de�annuïtaire�lening�de�facto
standaard�geworden�omdat�het�in�combinatie�met�de�inbreng�van�20%�eigen�geld�de�laagste�rente�oplevert.�Wat
brengt�de�minister�ertoe�om�te�denken�dat�dit�een�aantrekkelijke�leningsvorm�is�voor�starters�op�de�woningmarkt?�Ik�neem�namelijk�aan�dat�de�lening�voor�hen�bedoeld�is.

13 februari 2013
TK�52

52-7-50

Blok
Minister�Blok:
Of�de�lening�aantrekkelijk�is,�is�een�afweging�die�mensen
zelf�moeten�maken.�De�heer�Klein�heeft�gelijk�dat�naarmate�je�meer�geld�leent,�zeker�met�een�lening�met�nietaftrekbare�rente,�je�dat�meer�geld�kost.�Wij�zijn�benaderd
met�de�vraag�of�dit�product�gevoerd�mag�worden.�Er�is
dus�belangstelling�voor.�Dit�product�zal�overigens�niet�alleen�door�starters�gebruikt�kunnen�worden,�maar�door�iedereen�die�een�nieuwe�hypotheek�sluit�en�de�financiële
ruimte�ervoor�heeft.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Betekent�dit�dat�de�AFM�ook�al�naar�dit�product�heeft�gekeken�en�daaraan�zijn�zegening�heeft�gegeven?
Minister�Blok:
Wij�hebben�met�de�AFM�overlegd�en�de�AFM�geeft�hiervan�aan,�net�als�ik�nu�zeg,�dat�het�een�product�is�waar�je
zorgvuldig�mee�moet�omgaan,�maar�dat�voor�een�grote
groep�mensen�aantrekkelijk�en�verantwoord�kan�zijn.�Het
blijft�de�afweging�van�mensen�zelf�of�ze�echt�zo'n�lening
willen.
De�voorzitter:
De�minister�vervolgt�zijn�betoog.
Minister�Blok:
Voorzitter,�daarmee�heb�ik�inderdaad�de�voorstellen�van
het�woonakkoord�met�betrekking�tot�de�koopmarkt�afgerond.
Ik�kom�nu�bij�de�laatste�maar�niet�minst�belangrijke
poot:�de�zorg�voor�de�kwetsbare�groep.
De�voorzitter:
Niet�dan�nadat�mevrouw�Visser�een�vraag�heeft�gesteld.
Mevrouw�Visser�(VVD):
Wij�hadden�in�onze�bijdrage�de�vraag�gesteld�wanneer�de
minister�verwacht�het�beleidsbesluit�te�publiceren,�juist
ook�vanwege�de�reacties�vanuit�de�sector,�en�of�sprake�zal
zijn�van�een�eventuele�overgangstermijn.�Het�is�immers�al
februari�en�mensen�hebben�al�een�hypotheek�afgesloten
onder�het�nieuwe�regime.�Ik�wil�graag�weten�hoe�dit�besluit�zich�verhoudt�tot�de�hypotheken�die�nu�al�zijn�afgesloten�en�of�aanvullende�regimes�beschikbaar�worden�gesteld.
Minister�Blok:
Ik�hoop�dat�mevrouw�Visser�het�goed�vindt�dat�ik�daar�zo
op�in�zal�gaan.
Dan�kom�ik�nu�toch�bij�de�zorg�voor�de�kwetsbare�groepen�in�het�vanochtend�bekendgemaakte�woonakkoord.�Er
zal�een�hardheidsclausule�komen�voor�gehandicapten�en
chronisch�zieken�–�ik�zal�deze�groepen�met�een�ministeriële�regeling�preciezer�beschrijven�–�waardoor�zij�bij�een
inkomensafhankelijke�huurverhoging�niet�hoeven�te�worden�getroffen�door�die�huurverhoging.�Die�ministeriële�regeling�zal�ik�inderdaad�aan�de�Kamer�voorleggen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�neem�aan�dat�een�bedrag�is�ingeboekt�hoeveel�de�corporaties�hiervoor�nodig�hebben,�omdat�de�minister�zegt
dat�dit�dient�om�de�lasten�en�baten�keurig�in�evenwicht�te
houden.�Hoeveel�is�voor�de�hardheidsclausule�uitgetrokken?

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Minister�Blok:
Voor�de�gezamenlijke�hardheidsclausules�wordt�30�miljoen�uitgetrokken.�De�heer�Jansen�moet�mij�hierop�niet
vastpinnen,�want�ik�zeg�dit�uit�mijn�hoofd.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Is�het�mogelijk�dit�op�papier�te�ontvangen,�zodra�dit�wel
duidelijk�is?
Minister�Blok:
Ja.
De�voorzitter:
Wanneer�zal�dat�zijn,�mijnheer�de�minister?
Minister�Blok:
Dan�ligt�dat�er�morgen.
Een�tweede�wijziging,�die�ook�is�opgenomen�in�de�nota�van�wijziging,�is�dat�huurders�die�te�maken�hebben�met
een�inkomensdaling,�de�huur�weer�omlaag�kunnen�laten
aanpassen,�zelfs�tot�op�het�niveau�van�de�huurtoeslaggrens,�zoals�mevrouw�Schouten�al�eerder�in�een�amendement�had�vastgelegd.
Wat�geldig�blijft,�het�punt�dat�wij�net�besproken�hebben,�is�dat�mensen�onder�de�huurtoeslaggrens�sowieso
zo�goed�als�volledig�gecompenseerd�zullen�worden�voor
de�huurstijging.�Onzelfstandige�wooneenheden,�denk�aan
studenten�en�ouderen,�worden�vrijgesteld�van�de�verhuurderheffing.�Hiernaar�is�vaak�gevraagd.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ook�van�het�laatste�punt�zou�ik�graag�willen�weten�om
welke�bedragen�het�gaat.�Het�lijkt�mij�dat�hier�de�wet�van
communicerende�vaten�geldt:�alles�wat�de�een�aan�korting�krijgt,�gaat�de�ander�meer�betalen.�Het�is�interessant
de�verhouding�te�kennen�tussen�de�onzelfstandige�eenheden�en�de�rest.�Hoeveel�procent�gaat�de�rest�mee�omhoog
als�die�andere�omlaag�gaan?�Heeft�de�minister�hierbij�een
bedrag�in�zijn�hoofd?
Minister�Blok:
Het�wetsvoorstel�voor�de�verhuurderheffing�komt�nog,
maar�omdat�deze�groep�er�überhaupt�niet�onder�valt,�kun
je�niet�zeggen�dat�de�rest�daardoor�meer�zal�moeten�gaan
betalen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�stel�voor,�of�zou�de�minister�althans�willen�vragen�op
dit�punt�toch�te�verduidelijken�om�welke�aantallen�het
gaat.�Dat�kan�hij�volgens�mij�altijd�wel�doen.�Ik�sta�buitengewoon�sympathiek�tegenover�onzelfstandige�eenheden
voor�ouderen�en�studenten,�maar�ook�tegenover�bijvoorbeeld�woningen�voor�de�minima.�Ook�dat�is�een�kwetsbare�groep.�Ik�wil�dus�graag�een�afweging�kunnen�maken.�Is
dat�mogelijk?
Minister�Blok:
Mijn�verzoek�is�dan�wel�om�die�informatie�bij�de�behandeling�van�de�wet�op�de�verhuurderheffing�te�leveren.�Daar
is�dit�immers�aan�de�orde.
De�voorzitter:
De�heer�Jansen�stemt�daarmee�in,�begrijp�ik?

13 februari 2013
TK�52

52-7-51

Blok
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Zeker,�voorzitter.�Mag�ik�dat�andere�punt�ook�nog�aan
de�orde�stellen?�Ik�had�een�amendement�ingediend�over
die�"trap�op,�trap�af"-systematiek.�Dat�kunnen�we�dan
ook�meteen�afhandelen.�Er�is�natuurlijk�toch�een�verschil
tussen�wat�de�minister�nu�doet�en�wat�in�het�amendement�van�het�lid�Jansen�wordt�voorgesteld.�Dat�is�namelijk�volledig�trap�op,�trap�af.�Ik�ben�even�het�nummer
van�dat�amendement�kwijt.�De�minister�zegt�t-2,�dus�over
maximaal�twee�jaar.�Nu�heeft�de�heer�Monasch�in�eerste
termijn�gezegd�dat�hij�het�amendement�van�de�SP�niet
steunt,�omdat�hij�de�minister�graag�de�gelegenheid�geeft
om�het�gewoon�goed�te�regelen.�Laten�we�het�erop�houden�dat�de�minister�het�half�geregeld�heeft.�Dat�is�een
stapje�vooruit.�Wat�gaat�de�minister�nog�meer�doen�om
het�helemaal�te�regelen?�Wat�kunnen�we�nog�van�de�minister�verwachten?
De�voorzitter:
Als�ik�goed�geïnformeerd�ben,�gaat�dit�over�het�amendement�op�stuk�nr.�23.
Minister�Blok:
De�nota�van�wijziging�is�gebaseerd�op�het�woonakkoord.
De�nota�gaat�twee�jaar�terug,�omdat�de�periode�ook�voor
de�corporatie�te�overzien�moet�zijn.�Gezien�de�intentie�om
in�2015�over�te�gaan�op�een�wetswijziging�gebaseerd�op
de�huursombenadering,�en�als�het�allemaal�gaat�lopen�zoals�wij�willen,�zullen�dit�overigens�ook�precies�de�twee�jaren�zijn�waarin�dit�systeem�van�kracht�is.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�situatie�in�2015�wordt�inderdaad�interessant,�met�de
huursombenadering�en�inkomensafhankelijke�huurverhogingen�en�-verlagingen.�Ik�heb�echter�een�vraag�over�de
ouderenhuisvesting�en�de�studentenhuisvesting.�Het�is
heel�goed�dat�die�worden�uitgezonderd�van�de�verhuurderheffing.�Dat�leidt�echter�wel�tot�een�verdelingsvraagstuk.�De�heffing�blijft�namelijk�ongeveer�hetzelfde.�Er�gaat
weliswaar�300�miljoen�af,�maar�er�komen�ook�minder�inkomsten�binnen.�Mijn�vraag�aan�de�minister�is�hoe�dit
dan�verdeeld�wordt.�Het�moet�er�dan�toch�wel�toe�leiden
dat�corporaties�die�geen�ouderenhuisvesting�of�studentenhuisvesting�aanbieden�meer�heffing�gaan�betalen?
Minister�Blok:
Nogmaals:�ik�beantwoord�deze�vragen�graag,�maar�het
lijkt�mij�logisch�om�dat�te�doen�op�het�moment�dat�we�de
verhuurderheffing�behandelen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dit�hangt�wel�degelijk�samen�met�de�huurverhoging.�Als
een�corporatie�wel�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�kan�vragen,�heeft�ze�daaruit�inkomsten�maar�is�ze
vrijgesteld�van�de�heffing.�Dit�heeft�dus�wel�degelijk�met
elkaar�te�maken.
Minister�Blok:
U�zou�dat�verheugd�kunnen�incasseren,�want�een�corporatie�die�studentenwoningen�beheert,�kan�dan�meer�studentenwoningen�bouwen.
Ik�rond�dan�af�wat�betreft�het�woonakkoord�van�vanochtend.�Zoals�velen�hier�constateerden,�hebben�de�afspraken�hun�gevolgen�voor�de�rijksbegroting,�oplopend
tot�zo'n�290�miljoen�in�2017.�Het�kabinet�blijft�vasthouden
aan�de�inzet�om�de�overheidsfinanciën�gezond�te�maken.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

We�zullen�bij�de�voorjaarsnota�met�aanvullende�voorstellen�voor�de�dekking�komen.�Dat�wat�betreft�het�woonakkoord.
Ik�wil�dan�nu�ingaan�op�de�specifieke�vragen�die�gesteld�zijn.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�twijfel�even�of�dit�een�specifieke�vraag�is,�maar�mijn
punt�haakt�meteen�aan�bij�de�opmerking�van�de�minister
dat�hij�zal�kijken�naar�een�oplossing�voor�die�290�miljoen.
De�vraag�die�ik�in�dat�kader�gesteld�heb,�is�of�de�minister
kan�aangeven�of�een�eventuele�nieuwe�bezuinigingsronde�dan�zou�neerslaan�bij�zijn�eigen�departement.�Met�andere�woorden:�zou�die�terugslaan�op�het�zojuist�gesloten
akkoord?
Minister�Blok:
Ik�vind�het�echt�veel�te�speculatief�om�ons�te�buigen�over
de�vraag�op�welk�departement�dan�welke�maatregelen
getroffen�zullen�worden.�We�hebben�immers�de�berekeningen�van�het�Centraal�Planbureau�niet�die�aangeven
hoeveel�aanvullende�maatregelen�er�überhaupt�getroffen
moeten�worden.
De�heer�Knops�(CDA):
Die�vraag�is�natuurlijk�helemaal�niet�zo�gek.�Ik�heb�zojuist
in�mijn�bijdrage�aangegeven�dat�ik�op�een�aantal�punten�duidelijkheid�zou�willen.�Nu�vraag�ik�de�minister�om
duidelijkheid�en�krijg�ik�als�antwoord�dat�het�speculatief
is.�Mocht�het�wel�zo�zijn�dat�er�gevolgen�zijn�voor�het�akkoord,�dan�hebben�we�dus�een�heel�ander�akkoord.
Minister�Blok:
Ik�vrees�dat�wij�in�de�Kamer�geen�van�allen�weten�met
welke�opgaven�het�Centraal�Planbureau�komt.�Tot�die�tijd
kunnen�wij,�of�het�nu�over�mijn�ministerie�gaat�of�dat�van
collega's,�met�geen�enkele�exactheid�praten�over�maatregelen�die�wel�of�niet�nodig�zijn.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Gaat�de�minister�nog�in�op�de�doorrekening�van�het�CFV
en�het�CPB�of�is�dat�afgesloten�met�dit�blokje?
Minister�Blok:
Ik�zie�zelfs�dat�de�eerste�vraag�die�ik�ga�beantwoorden
over�de�doorrekening�gaat.
De�voorzitter:
Ik�denk�dat�de�heer�Fritsma�eerst�nog�iets�over�het�algemene�punt�wil�zeggen.
De�heer�Fritsma�(PVV):
Ja,�en�wel�over�de�financiële�dekking�die�nog�gevonden
moet�worden.�De�minister�geeft�aan�dat�nog�niet�duidelijk�is�waar�de�dekking�vandaag�moet�komen.�Kan�hij�in
ieder�geval�garanderen�dat�de�komende�jaren�niet�verder
wordt�gedraaid�aan�de�knop�van�de�aantasting�van�de�hypotheekrenteaftrek?
Minister�Blok:
Bij�het�vorige�debat�is�een�motie�over�dit�onderwerp�ingediend�die�ik�als�ondersteuning�van�beleid�heb�aangemerkt
en�die�is�aangenomen.

13 februari 2013
TK�52

52-7-52

Blok
De�heer�Klein�(50PLUS):
De�minister�ziet�het�tekort�oplopen�naar�290�miljoen�euro.
Een�substantieel�deel�daarvan�is�echter�een�gevolg�van
verminderde�opbrengst�door�de�verhuurderheffing.�Het
idee�erachter�is�dat�dit�geld�gebruikt�gaat�worden�voor
investeringen�bij�de�woningbouwverenigingen.�Is�dit�inclusief�of�exclusief�de�inverdieneffecten?�Ik�heb�namelijk
begrepen�dat�er�extra�btw-opbrengsten�en�inkomsten�bij
bedrijven�en�werknemers�ontstaan�op�het�moment�dat
woningbouwverenigingen�gaan�investeren.�Is�dat�deel�er
nog�niet�in�verwerkt?
Minister�Blok:
Volgens�de�begrotingsregels,�die�we�breed�delen,�worden
inverdieneffecten�nooit�meegerekend.
Ik�ga�eerst�in�op�vragen�die�zijn�gesteld�over�de�berekeningen�van�het�Centraal�Fonds�Volkshuisvesting�en�de�samenhang�met�de�verhuurderheffing.�Het�CFV�heeft�in�een
eerdere�fase�de�gevolgen�van�het�regeerakkoord�voor�de
verhuurderheffing�en�de�investeringscapaciteit�berekend.
Deze�berekeningen�gingen�nog�uit�van�een�woningwaardering�die�was�gebaseerd�op�4,5%�van�de�WOZ-waarde.
Door�deze�afbakening�gaf�het�CFV�aan�dat�de�huuropbrengsten�te�laag�zouden�worden�voor�de�geplande�verhuurderheffing.�In�de�brief�van�vanochtend�hebben�we
aangegeven�dat�de�4,5%�WOZ-waarde�niet�meer�wordt
gehanteerd.�Voorlopig�wordt�het�puntensysteem�gebruikt
dat�op�vrij�korte�termijn�wordt�vervangen�door�een�ander
systeem,�onder�de�voorwaarde�dat�het�geen�knellend�systeem�wordt.�Daarmee�is�het�belangrijkste�knelpunt�van�de
doorrekeningen�weggenomen.�Natuurlijk�zullen�er�nieuwe
doorrekeningen�komen�op�grond�van�het�akkoord�dat�er
nu�ligt.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�heb�daar�twee�opmerkingen�bij�die�de�Partij�van�de�Arbeid�belangrijk�vindt.�Het�hele�gedoe�is�begonnen�met
een�verkeerde�doorberekening�van�het�CPB. Wij�nemen
hier�de�verantwoordelijkheid�voor,�maar�dat�is�het�punt.
Zoals�de�minister�wellicht�weet,�vragen�veel�volkshuisvestingsdeskundigen�en�financieel�deskundigen�in�de�sector�zich�af�of�het�CPB-model�überhaupt�wel�geschikt�is
voor�dit�soort�doorberekeningen.�Op�de�lange�termijn�wel,
maar�op�de�vraag�wat�er�de�komende�vier�jaar�gaat�gebeuren,�lijken�de�modellen�niet�helemaal�aan�te�sluiten.
Het�is�de�afgelopen�keren�ook�bewezen�dat�dit�het�geval
is.�Creëren�we�niet�een�nieuw�probleem�als�we�te�veel
waarde�hechten�aan�een�model�of�met�een�model�werken
dat�wellicht�niet�aansluit�bij�de�doelstelling�van�de�doorrekening?
Minister�Blok:
Ik�ben�het�met�de�heer�Monasch�eens�dat�je�altijd�zorgvuldig�moet�omgaan�met�modellen.�Niet�omdat�het�Centraal
Planbureau,�het�Centraal�Fonds�Volkshuisvesting�of�een
andere�modellenbouwer�onzorgvuldig�zou�zijn,�maar�het
blijven�modellen.�Ik�weet�dat�het�Centraal�Planbureau�ook
kritisch�op�zichzelf�is�op�grond�van�de�ervaringen�rond�het
regeerakkoord.�Het�feit�dat�we�meerdere�rekenmeesters
hebben,�helpt.�Dat�was�ook�mijn�reactie�toen�na�het�regeerakkoord�die�berekeningen�er�waren.�Het�was�niet�alleen�een�reactie;�ik�heb�er�ook�op�gehandeld.�Verder�moeten�we�altijd�goed�blijven�kijken�naar�de�aannames.�Ook
toen�heb�ik�de�Kamer�aangegeven,�ook�in�een�brief,�dat
de�verschillen�niet�alleen�te�maken�hebben�met�modellen,
maar�ook�met�de�volgende�vraag:�ga�je�ervan�uit�dat�een

Tweede�Kamer

Huurprijzen

corporatie,�los�van�de�huurverhogingen,�bij�verhuizing�de
huur�gaat�berekenen�die�mag�op�grond�van�het�woningwaarderingsstelsel,�waar�vaak�veel�ruimte�in�zit?
Heel�belangrijk�is�de�onder�meer�door�de�heer�Knops
aan�de�orde�gestelde�vraag�in�het�debat,�namelijk:�gaan
corporaties�echt�efficiënter�werken?�Daarover�heeft�de
heer�Monasch�zelf�ook�een�motie�ingediend.�Daar�zit�heel
veel�ruimte�in.�Als�je�bereid�bent�om�dat�ook�echt�in�een
model�op�te�nemen,�dan�laat�dat�model�natuurlijk�ook
zien�dat�het�heel�veel�investeringscapaciteit�oplevert.�Terecht.�Maar�als�iemand�anders�een�modelletje�laat�rekenen�zonder�die�efficiency,�dan�kan�hij�vervolgens�zeggen
dat�er�geen�geld�is.
Een�soortgelijke�afweging�geldt�bij�verkopen.�Corporaties�bezitten�veel�buiten�de�sociale�huursector.�Daar�zitten�zelfs�bedrijfspanden�bij.�Ik�vind�het�heel�verstandig�als
bij�verkoop�de�opbrengst�wordt�geïnvesteerd�in�sociale
huurwoningen�of�verbetering�van�de�kwaliteit.�Als�degene�die�het�model�voedt,�zegt�dat�er�helemaal�niets�wordt
verkocht�en�helemaal�niets�wordt�geïnvesteerd,�dan�krijg
je�heel�andere�uitkomsten.�Ik�voorspel�bij�dezen�dat�we
straks�een�heleboel�berekeningen�over�ons�heen�zullen
krijgen�die�verschillende�uitkomsten�zullen�kennen.�Het�is
aan�ons�om�heel�goed�te�bekijken�of�we�de�uitgangspunten�reëel�vinden.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Laten�we�ten�aanzien�van�het�CPB�ten�slotte�dit�concluderen:�een�gewaarschuwd�man�telt�voor�twee.�Ik�wijs�er
nogmaals�op�dat�er�veel�vraagtekens�zijn�of�daar�wel�de
geschikte�modellen�zijn�voor�dit�type�berekeningen.�Maar
goed,�we�zullen�zien.
Ik�heb�nog�een�volgende�vraag.�In�dit�verband�is�het
buitengewoon�belangrijk�dat�we�zeker�weten�dat�het
WSW,�het�Waarborgfonds�Sociale�Woningbouw,�de�leningen�van�corporaties�ook�weer�zal�gaan�borgen�als�we�verdergaan.�Het�vervolgprobleem�was�immers�dat�het�WSW
zei�dat�het�zijn�borging�introk.�Kan�de�minister�toezeggen
dat�hij�in�het�proces�van�de�komende�tijd,�waarin�de�doorberekening�plaatsvindt,�overleg�voert�met�het�WSW,�zodat
we�zeker�weten�dat�de�leningen�weer�kunnen�worden�geborgd?�Er�liggen�tal�van�bouwplannen�klaar�die�zijn�opgeschort�vanwege�deze�berekeningen.�Als�we�zeker�weten
dat�het�WSF�die�"WSW-proof"�acht,�dan�kunnen�we�weer
verder�met�de�investeringen.
Minister�Blok:
Ja,�die�vraag�had�de�heer�Monasch�ook�gesteld.�Ook�bij
de�berekeningen�van�het�WSW�werd�uitgegaan�van�een
huur�die�beperkt�bleef�tot�4,5%�van�de�WOZ-waarde.�Ook
bij�het�WSW�was�dat�een�belangrijke�reden�waarom�er�relatief�weinig�investeringsruimte�overbleef.�Met�de�helderheid�die�we�vandaag�hebben�geboden,�gaat�het�WSW�ongetwijfeld�ook�rekenen.�Er�is�geen�gezagsrelatie�tussen
de�minister�en�het�WSW. Het�is�een�zelfstandige�organisatie.�Natuurlijk�zullen�de�aangesloten�organisaties�aan�het
WSW�vragen�wat�dit�akkoord�voor�hun�investeringsruimte
betekent.�Het�WSW�zal�dat�publiceren.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Mijn�vraag�was�of�de�minister�bereid�is�om�daarin�zelf�een
actieve�rol�te�spelen,�gelet�op�het�enorme�belang�voor�de
investeringen�die�nu�zijn�opgeschort.

13 februari 2013
TK�52

52-7-53

Blok
Minister�Blok:
Ik�heb�regelmatig�overleg�met�het�WSW�en�zal�dat�ook
blijven�hebben.�Nogmaals,�ik�heb�geen�gezagsrelatie�met
het�WSW.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�minister�zegt�dat�we�gaan�switchen�van�de�4,5%�van
de�WOZ-waarde�naar�de�goede�oude�puntentelling.�Mijn
eerste�vraag�aan�de�minister�is�of�dat�de�goede�oude�puntentelling�is�inclusief�de�door�mijn�collega�Monasch�gehaakte�Donnerpunten.
Minister�Blok:
We�wijzigen�nu�niets�aan�de�puntentelling.�Wat�er�door
voorgangers�van�mij�is�veranderd,�blijft�dus�zo.�We�hebben�echter�wel�afgesproken�dat�we�dit�jaar�nog�met�voorstellen�komen�voor�een�gewijzigd�stelsel.�Dat�zal�ik�in
goed�overleg�doen�–�daarnaar�werd�veel�gevraagd�–�met
onder�meer�Aedes�en�met�andere�organisaties.�Het�is�niet
helemaal�raden�hoe�dat�eruit�zal�zien.�Ik�verwacht�dat�het
een�mengeling�zal�zijn�van�het�puntensysteem�en�een
waardering�gebaseerd�op�de�locatie.�Het�zal�niet�meer�het
huidige�puntenstelsel�zijn.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voordat�ik�de�vraag�stelde,�meende�ik�van�de�minister�te
beluisteren�dat�het�nieuwe�stelsel�zeker�niet�minder�ruimte�zal�bieden�voor�de�huurders�dan�het�huidige.�Kan�de
minister�bevestigen�dat�het�huidige�stelsel,�inclusief�die
gehate�Donnerpunten,�voor�maximaal�10%�van�het�woningbestand�van�de�woningcorporaties�op�dit�moment�de
facto�enig�plafond�legt�in�de�te�vragen�huur,�omdat�voor
alle�andere�gevallen,�dus�voor�90%,�de�markthuur�al�lager
ligt�dan�het�plafond�van�het�woonruimteverdelingssysteem�inclusief�die�gehate�Donnerpunten?
Minister�Blok:
De�cijfers�die�de�heer�Jansen�nu�noemt,�ken�ik�niet.�Ik�kan
ze�noch�bevestigen,�noch�ontkennen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Is�de�minister�bereid�dat�uit�te�zoeken?
Minister�Blok:
Dat�kan.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dank�u�wel.
De�heer�Knops�(CDA):
Ik�wil�nog�even�aanhaken�bij�de�opmerking�van�de�minister�dat�het�van�belang�is�dat�er�helderheid�komt�over�de
modellen.�Het�zou�mooi�zijn,�zeg�ik�in�navolging�van�de
heer�Monasch,�dat�er�een�soort�communis�opinio�ontstaat
over�een�model�op�basis�waarvan�je�beleid�kunt�voeren.
Ik�zie�nu�dat�er�verschil�is�over�de�interpretatie�van�aannames.�Is�de�minister�bereid,�ook�in�het�kader�van�de�uitgestoken�hand,�te�proberen�met�de�verschillende�instanties
in�de�sector�te�komen�tot�een�model�waarvan�iedereen
zegt:�dit�model�is�fair,�hier�kunnen�we�mee�werken?�Dat
zou�ook�in�de�toekomst�een�hoop�van�de�discussie�kunnen�voorkomen�die�wij�hier�hebben�gehad.
Minister�Blok:
Een�model�is�altijd�fair.�Het�is�een�aaneenschakeling�van
formules�uitgaande�van�economische�groei�en�gedrag,

Tweede�Kamer

Huurprijzen

gebaseerd�op�wat�je�in�het�verleden�hebt�gezien.�Wat�uit
een�model�komt,�hangt�natuurlijk�heel�sterk�af�van�wat�je
erin�stopt.�Wij�moeten�het�elkaar�niet�aandoen�dat�wij�ooit
de�uitkomsten�van�een�model�kritiekloos�overnemen.�Het
blijft�altijd�een�hulp�bij�de�besluitvorming,�waarbij�wij�alsjeblieft�de�ogen�en�de�oren�open�moeten�houden�voor�de
realiteit.
De�heer�Knops�(CDA):
De�bedoeling�van�mijn�vraag�was�niet�om�hier�zelf�modellen�te�maken,�maar�om�te�bekijken�hoe�die�modellen
functioneren,�hoe�ze�in�elkaar�zitten�en�waar�de�gevoeligheid�zit�om�daarmee�een�zo�zuiver�mogelijke�uitkomst�te
krijgen,�die�natuurlijk�onderwerp�van�politiek�debat�kan
zijn.�Ik�constateer�dat�wij�verschillende�opvattingen�hebben�over�de�feiten.�Voor�een�deel�is�de�verklaring�van�de
minister�dat�er�gewoon�verschillende�modellen�zijn.�Dat
is�een�onwenselijke�situatie.�Is�de�minister�het�daarmee
eens?
Minister�Blok:
Een�heel�belangrijk�punt�in�het�model�is�de�vraag�van�welke�huur�je�nu�uitgaat�bij�nieuwe�bewoners.�Een�heel�belangrijk�punt�in�het�model�is�de�vraag�hoe�wordt�omgegaan�met�verkopen.�Dat�zijn�beslissingen�waarin�organisaties�verschillende�afwegingen�kunnen�maken�en�waarin�de�politiek�verschillende�afwegingen�kan�maken.�Ik
kan�mij�niet�voorstellen�dat�je�er�ooit�100%�hetzelfde�over
gaat�denken.�Dan�zul�je�het�toch�in�het�debat�in�de�Kamer
met�elkaar�eens�moeten�worden�over�de�vraag�wat�je�een
reële�aanname�vindt.�Dat�kun�je�vervolgens�in�een�model
stoppen,�maar�de�uitkomst�hangt�af�van�de�aannames�aan
het�begin.
De�heer�Jansen�vroeg�van�welk�inflatiepercentage
wordt�uitgegaan�bij�de�huurverhoging.�Dat�is�het�inflatiepercentage�van�het�afgelopen�jaar,�2012,�en�dat�is�2,5.
De�heer�Jansen�vroeg�wat�er�gebeurt�als�het�wetsvoorstel�niet�op�1 maart�is�aangenomen.�Ik�heb�goede�hoop
dat�ik�ook�medewerking�krijg�van�de�Eerste�Kamer,�die
zich�het�belang�van�deze�wet�realiseert.�Nogmaals,�ik�realiseer�mij�hoezeer�ik�u�heb�opgejaagd.�Als�er�morgen�inderdaad�kan�worden�gestemd,�kan�de�wet�morgen�door
naar�de�Eerste�Kamer.�Ik�heb�in�eerdere�debatten�aangegeven�dat�die�tijdsklem�erop�zit,�omdat�1 juli�de�normale�huurverhogingsdatum�in�Nederland�is.�Ik�vind�het�fatsoenlijk�dat�de�huurders�op�tijd�worden�geïnformeerd
en�dat�de�verhuurders�zorgvuldig�kunnen�communiceren�met�de�huurders�en�met�de�Belastingdienst.�Daarom
hecht�ik�zo�aan�die�datum�van�1 maart.�Als�wij�op�deze
manier�kunnen�doorwerken,�word�ik�daar�absoluut�niet
wanhopig�over.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Het�was�mij�wel�duidelijk�dat�de�minister�hecht�aan
1 maart.�Dat�heeft�hij�diverse�keren�gezegd.�De�vraag
was�wat�er�gebeurt�als�wij�1 maart�niet�halen.�Wij�halen
1 maart�niet.�De�Eerste�Kamer�heeft�gezegd�dat�zij�zich�op
zijn�vroegst�op�5 maart�plenair�afrondend�zal�buigen�over
dit�wetsvoorstel.�Mijn�vraag�aan�de�minister�is�wat�dit�betekent�voor�de�huurverhoging�van�1 juli�aanstaande.
Minister�Blok:
Als�het�5 maart�zou�zijn,�is�het�voor�de�uitvoeringspraktijk
vier�dagen�krapper,�maar�niet�onmogelijk.�Daarna�gaan
we�over�zulke�krappe�termijnen�spreken�dat�het�ten�op-

13 februari 2013
TK�52

52-7-54

Blok
zichte�van�huurders�en�verhuurders�onzorgvuldig�dreigt
te�worden.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�neem�aan�dat�de�minister�zich�realiseert�dat�hij�zich
hiermee�processen�op�de�hals�kan�halen.�Hij�heeft�niet
voor�niets�tot�nu�gezegd�dat�1 maart�een�keiharde�deadline�is;�daar�heeft�hij�ons�mee�onder�druk�gezet.�Als�hij
1 maart�niet�haalt,�wordt�het�zo�onzorgvuldig�ten�opzichte�van�verhuurders�–�terwijl�hijzelf�alle�tijd�van�de�wereld
neemt�–�dat�die�verhuurders�kunnen�eisen�dat�zij�de�tijd
krijgen�die�nodig�is�voor�een�fatsoenlijke,�degelijke�voorbereiding.�Dat�is�toch�een�logische�eis�van�de�verhuurders
in�Nederland?
Minister�Blok:
Vandaar�dat�ik�er�uit�alle�macht�op�heb�ingezet�–�nogmaals:�gelukkig�met�de�medewerking�van�de�Kamer�–�om
die�datum�te�halen.
Mevrouw�Voortman�vroeg�mij�specifiek�naar�de�gevolgen�voor�de�lagere�inkomens.�Ik�ben�daar�zojuist�al�op�ingegaan.�Voor�de�lagere�inkomens�zijn�de�effecten�eigenlijk
precies�zoals�in�de�eerste�termijn�is�besproken.�De�mensen�die�recht�hebben�op�huurtoeslag,�ondervinden�zeer
beperkte�gevolgen�van�deze�maatregelen;�de�groep�daarboven�ondervindt�ietsje�meer�effecten,�maar�nog�steeds
zeer�voorzichtig.�Het�akkoord�van�vanochtend�verandert
natuurlijk�ook�niets�voor�de�groep�onder�€ 33.600.
De�heer�Monasch�vroeg�of�ik�de�Kamer�de�koopkrachteffecten�van�dit�pakket�wil�toesturen.�Dat�heb�ik�zojuist�in
een�interruptiedebatje�toegezegd.
De�heer�Dijkgraaf�vroeg�mij�naar�de�ministeriële�regeling�inzake�de�chronisch�zieken�en�gehandicapten.�Die�zal
ik�inderdaad�eerst�aan�de�Kamer�voorleggen.
Mevrouw�Voortman�vroeg�of�er�in�de�jaren�waarin�de
huuropbrengsten�de�heffing�nog�niet�volledig�dekken,
geen�nodeloze�beperking�van�de�investeringsruimte�zou
zijn.�Dat�verschil�is�ongeveer�300�miljoen.�Ik�heb�al�aangegeven�dat�alleen�al�uit�een�10%�grotere�efficiency�350
miljoen�te�halen�is.�Dan�heb�ik�het�nog�niet�over�de�mogelijkheden�om�te�verkopen,�de�ook�voor�de�woningcorporaties�zeer�aantrekkelijke�btw-verlaging�en�het�energiebesparingsfonds.�Zonder�dat�wij�nu�de�details�van�de�heffing�nu�voor�ons�hebben�liggen,�is�dus�al�snel�uit�te�rekenen�dat�er�per�saldo�een�heel�goed�te�financieren�pakket
ligt�en�dat�er�nog�steeds�geïnvesteerd�kan�worden.

allemaal�over�eens�–�en�het�verkopen�van�de�woningen
die�niet�bij�de�kerntaken�horen,�met�name�bedrijfspanden,�en�het�herinvesteren�van�de�opbrengst.�Ik�zou�dat
geen�"druk"�willen�noemen,�maar�ik�hoop�dat�wij�elkaar�er
in�redelijkheid�van�kunnen�overtuigen�dat�niemand�baat
heeft�bij�een�voortdurende�discussie,�zeker�als�die�niet
goed�is�gebaseerd�op�feiten.
Mevrouw�Voortman�vroeg�mij,�ook�via�een�motie,�waarom�wij�de�huursombenadering�niet�meteen�regelen.�Een
huursombenadering�kan�heel�goed�werken�–�dat�is�de
reden�waarom�wij�hebben�afgesproken�dat�wij�daartoe
op�vrij�korte�termijn�overgaan�–�maar�heeft�andere�koopkrachteffecten,�waarop�wij�dan�ongetwijfeld�zullen�ingaan.
In�de�huursombenadering�kun�je�namelijk�niet�zo�precies
de�lage�inkomens�ontzien�als�mogelijk�is�met�deze�regeling.�Daarom�vind�ik�de�combinatie�die�nu�gekozen�is,�eigenlijk�een�heel�verstandige�route.�Eerst�is�er�een�periode�met�een�inkomensafhankelijke�huurverhoging,�waardoor�de�huren�voor�de�hoge�inkomens�wat�sneller�zullen
stijgen.�Die�periode�wordt�gevolgd�door�de�huursombenadering,�die�niet�meer�differentieert�naar�inkomen.�Mevrouw�Voortman�wijst�er�terecht�op�dat�de�huursombenadering�brede�steun�heeft.�Het�is�ook�zeker�mijn�intentie�–�daar�werd�van�verschillende�kanten�naar�gevraagd�–
om�bij�de�uitwerking�de�partijen�die�hierbij�betrokken�zijn
maar�ook�de�partijen�die�hiervoor�hun�steun�hebben�uitgesproken,�te�betrekken.
De�voorzitter:
Hebt�u�een�vraag�op�dit�punt,�mevrouw�Voortman?
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ja,�dank�u�wel,�voorzitter.
De�voorzitter:
Kort�graag.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dat�leidt�er�dan�wel�toe�dat�wij�vanaf�1 juli�te�maken�hebben�met�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging�en�volgend�jaar�ook,�en�dat�wij�dan�overstappen�op�de�huursombenadering.�Dan�zijn�er�dus�huurverhogingen�en
waarschijnlijk�ook�huurverlagingen,�en�komt�de�huursombenadering�er�nog�overheen.�Dat�wordt�dan�toch�eigenlijk
een�spaghetti�van�regelingen.

Minister�Blok:
Ik�hoop�dat�ik�de�heer�Verhoeven�een�beetje�gerust�kan
stellen�door�te�zeggen�dat�ik�morgen�al�met�Aedes�om
de�tafel�zit.�Ik�zal�Aedes�daarbij�natuurlijk�kritisch�bevragen�op�de�punten�die�ik�hier�ook�heb�besproken:�de�enorme�ruimte�in�de�efficiency�–�daar�zijn�wij�het�volgens�mij

Minister�Blok:
Er�zit�wel�een�logische�samenhang�in.�Nogmaals,�als�wij
nu�een�huursombenadering�zouden�invoeren,�zou�ik�met
koopkrachtberekeningen�bij�de�Kamer�komen�waarover
mevrouw�Voortman�naar�ik�vermoed�voor�een�deel�zou
zeggen�dat�die�niet�haar�bedoeling�zijn.�De�manier�waarop�wij�nu�namelijk�de�laagste�inkomens�kunnen�ontzien,
kunnen�wij�in�de�huursombenadering�echt�niet�garanderen.�Wij�hebben�nu�een�periode�waarin�wij�de�laagste
inkomens�goed�kunnen�ontzien�en�er�tegelijkertijd�een
goede�prikkel�is�om�door�te�stromen.�Wij�laten�die�volgen�door�een�huursombenadering,�die�weer�als�voordeel
heeft�dat�die�veel�beter�de�woonkwaliteit�representeert�–
dat�is�het�punt�van�de�heer�Klein�–�maar�als�nadeel�heeft
dat�de�koopkrachteffecten�voor�lagere�inkomens�echt�veel
minder�goed�te�regelen�zijn.
Mevrouw�Visser�vroeg,�ook�zo-even�bij�interruptie,
wanneer�het�beleidsbesluit�over�de�hypotheekregels�zal
komen.�Mijn�bedoeling�is�om�dat�begin�maart�te�doen.�De
uitwerking�moet�zorgvuldig�gebeuren.�Tijdens�het�inter-

Tweede�Kamer

13 februari 2013
TK�52

De�heer�Verhoeven�(D66):
We�hebben�het�in�dit�debat�vaak�gehad�over�de�mogelijkheid�of�onmogelijkheid�voor�corporaties�om�te�blijven�investeren.�De�minister�en�de�partijen�die�dit�akkoord�hebben�gesloten,�denken�dat�er�voldoende�ruimte�blijft.�De
corporaties�stellen�daarentegen�dat�die�ruimte�te�beperkt
is.�Gaat�de�minister�er�echt�bij�de�corporaties�op�aandringen�om�dat�goed�in�beeld�te�brengen�en�om,�wanneer�dat
in�beeld�is,�te�stoppen�met�dat�verzet�dat�puur�is�gebaseerd�op�het�feit�dat�zij�dit�niet�willen,�zodat�zij�de�investeringen�die�nu�in�onze�ogen�mogelijk�zijn,�daadwerkelijk�realiseren?

Huurprijzen

52-7-55

Blok
ruptiedebat�bleek�al�hoe�nauw�het�luistert.�Begin�maart
lijkt�mij�de�juiste�combinatie�van�snelheid�en�zorgvuldigheid.
Mevrouw�Voortman�vroeg�hoe�de�mogelijkheden�die
wij�nu�gaan�bieden�rond�de�lening�naast�de�hypotheek,�te
koppelen�zijn�met�de�uitspraken�van�de�minister�van�Financiën,�die�erop�wees�dat�het�in�verband�met�de�financiële�stabiliteit�van�belang�is�om�te�blijven�aflossen.�Duidelijk�is�dat�aflossen�de�norm�blijft.�Wij�veranderen�niets
aan�de�wet�waarin�staat�dat�je�voor�een�hypotheek�waarover�je�de�rente�wilt�aftrekken,�een�maximale�looptijd
van�30�jaar�hebt�en�ten�minste�annuïtair�aflost.�Dat�is�de
hoofdregel.�Dat�wij�daarnaast�deze�mogelijkheid�bieden,
betekent�niet�dat�die�hoofdregel,�met�de�grote�stimulans
tot�aflossen�die�ervan�uitgaat,�opeens�verdwijnt.�Ik�maak
mij�dus�eerlijk�gezegd�geen�zorgen�dat�wij�met�dit�maatwerk�de�hele�financiële�positie�van�Nederland�weer�ter
discussie�stellen.
De�heer�Klein�vroeg�opnieuw�naar�de�hypotheektarieven�in�Nederland.�Het�blijft�een�punt�van�zorg,�ook�voor
mij;�recent�heb�ik�hierover�ook�uitspraken�gedaan.�Ik�heb
gezegd�dat�ik�het�zeer�goed�zou�vinden�als�buitenlandse
banken�weer�meer�naar�Nederland�zouden�komen.�Ik�heb
hier�ook�al�genoemd�dat�de�NMa�erbovenop�zit.�Dat�vind
ik�ook�zeer�wezenlijk.�Ik�blijf�er�overigens�van�overtuigd
dat�het�juist�voor�de�concurrentie�en�voor�de�komst�van
buitenlandse�banken�zo�van�belang�is�dat�wij�nu�overgaan
naar�de�standaardvorm�van�de�hypotheek�die�afgelost
wordt.�Uiteindelijk�moet�zo'n�bank�namelijk�op�zijn�hoofdkantoor�kunnen�uitleggen�wat�voor�woninghypotheek�er
verstrekt�wordt.�Als�dat�aan�een�hoofdkantoor�in�Duitsland�of�in�Frankrijk�is,�scheelt�het�een�hoop�als�men�kan
zeggen:�dit�is�zo'n�beetje�een�hypotheek�zoals�die�bij�ons,
want�er�wordt�op�afgelost.�Dat�maakt�het�echt�veel�makkelijker,�en�van�die�concurrentie�profiteert�uiteindelijk�de
consument.
De�heer�Dijkgraaf�vroeg�naar�het�aantal�startersleningen.�Ik�heb�geen�enkele�twijfel�aan�de�rekencapaciteiten
van�prof.�dr.�Dijkgraaf,�maar�de�subsidie�voor�de�startersleningen�wordt�niet�gebruikt�voor�de�lening�zelf�maar
voor�de�rente�over�de�lening.�Daarom�kunnen�er�veel
meer�leningen�van�worden�verstrekt.�Als�het�gebruik�gelijk�zal�zijn�aan�wat�de�ervaring�van�de�afgelopen�jaren
was,�kunnen�er�zo'n�11.000�extra�leningen�worden�verstrekt�met�50�miljoen.�Ook�de�heer�Dijkgraaf�is�daar�blij
om,�zie�ik.
De�voorzitter:
U�mag�interrumperen,�mijnheer�Dijkgraaf,�als�u�mij�maar
niet�zo�laat�schrikken�als�de�vorige�keer,�toen�opeens�het
woord�"pontificaal"�uit�uw�mond�klonk.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Tja,�voorzitter,�dat�krijg�je�als�je�een�"Bisschop"�in�je�fractie�hebt.
Minister�Blok:
Bisschoppen�maken�op�dit�moment�kans�op�promotie,
dus�hou�hem�in�de�gaten!
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ja,�maar�deze�Bisschop�niet�voor�die�functie!�Dat�zal�niet
gaan�…
Voorzitter.�Wat�ben�ik�blij�dat�ik�ernaast�zit.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Minister�Blok:
Die�blijdschap�delen�wij.
Voorzitter.�Mevrouw�Schouten�vraagt�mij�naar�het�initiatief�van�corporaties�en�bouwers�rond�energieneutrale
woningen.�Wij�zijn�met�hen�in�gesprek�en�gaan�bekijken
of�we�dit�kunnen�inpassen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�hecht�eraan�om�een�punt�te�benadrukken.�De�heer
Fritsma�vroeg�terecht�wat�er�echt�gerealiseerd�gaat�worden.�Ik�wil�graag�de�minister�horen�op�dit�punt.�11.000
startersleningen�betekent�in�de�woningmarkt�minimaal
een�factor�vier�verkoop.�Als�starters�gaan�kopen,�komt�er
immers�een�trein�van�vier�op�gang.�Kan�de�minister�ook
deze�cijfers�bevestigen?�Met�11.000�startersleningen�zijn
er�11.000�extra�starters�maal�vier�geholpen.�Dat�is�de�enorme�impact�die�starters�hebben�op�de�woningmarkt.
Minister�Blok:
Ik�kijk�meteen�naar�de�heer�Dijkgraaf.�Hij�schudt�geen�nee.
Inderdaad,�die�effecten�mag�je�verwachten.�Nogmaals,
het�is�het�aantal�startersleningen�op�basis�van�de�ervaringen�uit�het�verleden.�Mijn�zorg�is�een�beetje�dat�we�hier
een�Noord-Koreaanse�woningmarkt�gaan�plannen.�Zo
precies�kunnen�we�het�niet�doen,�maar�we�kunnen�wel
zeggen�dat�indien�het�gedrag�blijft�zoals�dat�in�het�verleden�was,�er�11.000�nieuwe�starters�bij�komen.�De�heer
Monasch�heeft�gelijk�dat�daar�een�hele�trein�achteraankomt.
De�heer�Dijkgraaf�vraagt�of�de�factuurdatum�het�btwregime�bepaalt.�Eigenlijk�wordt�dat�bepaald�door�de�datum�waarop�de�dienst�is�afgerond.�De�gemiddelde�ondernemer�zal�heel�snel�daarna�een�factuur�willen�versturen,
want�hij�wil�snel�zijn�geld�ontvangen.
De�heer�Knops�vraagt�of�de�btw-verlaging�verlengd
wordt�als�de�problemen�in�de�bouw�voortduren.�Ik�hoop
van�harte�dat�we,�met�het�pakket�dat�we�vandaag�afspreken�en,�meer�in�het�algemeen,�met�de�maatregelen�die
het�kabinet�neemt�om�de�economie�op�orde�te�krijgen�en
met�de�eerste�lichtpuntjes�die�we�gelukkig�internationaal
zien,�over�een�jaar�met�elkaar�zullen�kunnen�constateren
dat�we�weer�licht�aan�het�einde�van�de�tunnel�zien.�Ik�ga
dus�niet�speculeren�op�verlenging.
De�heer�Knops�vraagt�mij�ook�wanneer�ik�kom�met�de
visie�op�de�toekomst�van�de�woningcorporaties.�Ik�kom
met�een�novelle�op�de�herziening�van�de�Woningwet.�Die
ligt�al�in�de�Eerste�Kamer.�Deze�novelle�zal�de�afspraken
uit�het�regeerakkoord�rond�de�taakafbakening�bevatten.
Taakafbakening�raakt�natuurlijk�precies�aan�de�visie�op�de
rol�van�woningcorporaties�waar�de�heer�Knops�op�doelt.
Ik�zal�voor�de�zomer�met�die�novelle�weer�hier�staan.
Daarmee�hoop�ik�de�vragen�beantwoord�te�hebben�en
ga�ik�over�tot�de�moties�en�tot�die�amendementen�die�ik
nog�niet�schriftelijk�heb�behandeld.
De�voorzitter:
Voor�ons�goede�begrip:�dat�laatste�gaat�dan�over�de
amendementen�op�de�stukken�nrs.�40,�41,�48�en�51.
Minister�Blok:
Even�kijken:�ik�heb�hier�41�en�48�en�daar�51.�Ja,�inderdaad,
voorzitter.

13 februari 2013
TK�52

52-7-56

Blok
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Even�een�puntje�van�orde.�Ik�heb�nog�een�hele�hoop�vragen�over�de�amendementen�waarop�de�minister�al�schriftelijk�heeft�gereageerd.�Wanneer�moet�ik�die�stellen?
De�voorzitter:
Ik�denk�in�dit�debat.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Het�is�maar�dat�u�het�weet,�voorzitter.
Ik�heb�één�vraag�die�niet�samenhangt�met�de�amendementen�maar�wel�met�de�verklaring�die�de�minister�vanmorgen�heeft�afgelegd�bij�de�persconferentie.�Hij�zei�toen
dat�hij�inschat�dat�het�niet�mogelijk�is�om�de�volledige�250
miljoen�te�halen�uit�de�begroting�van�Wonen,�dat�het�grotendeels�bestaat�uit�huurtoeslag.�"Niet�uitsluitend"�was
volgens�mij�de�term�die�hij�gebruikte.�Sluit�de�minister�uit
dat�een�deel�van�de�bezuiniging�die�nodig�is�om�die�250
miljoen�te�dekken,�komt�uit�het�budget�voor�de�huurtoeslag?
Minister�Blok:
Voordat�wij�de�ramingen�hebben�van�het�Centraal�Planbureau�waarin�staat�of�en�hoeveel�aanvullende�maatregelen
er�genomen�moeten�worden,�ga�ik�niet�speculeren�over
maatregelen�op�mijn�ministerie�of�een�ander�ministerie,
maar�ik�kan�de�heer�Jansen�wel�garanderen�dat�wij�nooit
maatregelen�zullen�nemen�zonder�dat�de�Kamer�daar�haar
oordeel�over�kan�vellen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dat�is�waar.�Het�gaat�om�wetgeving,�dus�dat�zal�wel�moeten,�maar�het�gaat�mij�om�het�uitgangspunt.�Je�kunt�natuurlijk�zeggen:�wij�gaan�de�kaasschaaf�halen�over�de
huurtoeslag;�wij�hebben�daar�eerst�450�miljoen�euro�heen
geschoven,�maar�wij�gaan�daar�bijvoorbeeld�weer�50�miljoen�van�afschaven.�Wijst�de�minister�dat�uitgangspunt
niet�principieel�van�de�hand?
Minister�Blok:
Nogmaals,�ik�vind�het�onzuiver�om�op�het�gebied�van
mijn�departement�op�als-watvragen�antwoord�te�geven,
net�zoals�ik�dat�onzuiver�zou�vinden�bij�andere�departementen,�omdat�je�daar�als�kabinet�gezamenlijk�een�beslissing�over�neemt.�Die�beslissing�neem�je�wanneer�je�de
goede�informatie�op�tafel�hebt.�Dat�is�de�inschatting�van
het�Centraal�Planbureau�over�de�begroting�voor�volgend
jaar.�Die�inschatting�hebben�wij�nog�niet.
Dan�kom�ik�op�de�moties�en�daarna�de�amendementen.
In�zijn�motie�vraagt�de�heer�Klein�mij�om�de�btw-verlaging
zo�spoedig�mogelijk�of�direct�in�te�laten�gaan.�Ik�kan�haar
echt�niet�voor�1 maart�in�laten�gaan,�omdat�ook�een�btwmaatregel�netjes�gepubliceerd�moet�worden.�1 maart�is
zo�dichtbij�dat�ik�ervan�overtuigd�ben�dat�wij�daarmee�ook
mensen�die�op�korte�termijn�aan�de�slag�willen,�al�ontzettend�veel�lucht�geven.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Het�gaat�er�niet�om�dat�je�aan�de�slag�kunt,�want�dat�is
nog�wel�uit�te�stellen.�Het�gaat�om�de�vraag�wanneer�een
dienst�op�een�gegeven�ogenblik�gereed�is.�Daar�hebben
wij�het�net�over�gehad.�Wij�verlengen�werkzaamheden
dan�op�een�gegeven�moment,�waardoor�er�weer�minder
capaciteit�is.�Dus�je�kunt�het�veel�beter�zo�snel�mogelijk
doen,�waardoor�de�ondernemer�zo�snel�mogelijk�de�fac-

Tweede�Kamer

Huurprijzen

tuur�kan�uitsturen,�maar�die�factuur�kan�hij�dan�uitsturen
tegen�6%.
Minister�Blok:
De�bedoeling�van�de�maatregel�is�om�extra�werk�aan�te
lokken.�Het�lijkt�mij�juist�van�belang�dat�wij�hier�nieuw
werk�mee�creëren�en�niet�bestaand�werk�een�douceurtje
geven.
In�haar�motie�vraagt�mevrouw�Voortman�om�voor�het
zomerreces�al�met�een�wetsvoorstel�te�komen�waarin
wordt�uitgegaan�van�de�huursombenadering.�Ik�heb�al
aangegeven�dat�dat�koopkrachteffecten�heeft.�Daarnaast
wil�ik�de�gelegenheid�gebruiken�om�alle�partijen�die�constructief�mee�willen�denken�over�de�huursombenadering,
de�kans�te�geven�om�dat�te�doen.
De�voorzitter:
Mevrouw�Voortman�komt�iets�rechtzetten,�heb�ik�het�idee.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Die�motie�had�ik�aangepast.�In�de�eerste�versie�werd�verzocht�om�voor�de�zomer�met�een�wetsvoorstel�te�komen.
In�de�tweede�versie�wordt�verzocht�om�het�op�te�nemen
in�de�circulaire�huurprijsbeleid,�want�dan�kun�je�het�echt
snel�doen.
De�voorzitter:
Dat�is�de�versie�die�u�aan�het�eind�van�de�tweede�termijn
hebt�voorgelezen�en�die�rondgestuurd�is.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dat�klopt,�ja.
Minister�Blok:
Dat�is�een�terechte�correctie,�maar�of�ik�dat�nou�bij�wet�of
circulaire�zou�doen,�voor�de�koopkrachteffecten�blijft�hetzelfde�gelden.�Voor�de�onderkant�zou�het�minder�gunstig
zijn�dan�wat�wij�nu�kunnen�laten�zien.�Voor�de�termijn�die
nodig�is�om�goed�te�kunnen�overleggen,�heeft�het�dezelfde�consequenties.�Dus�ook�in�de�aangepaste�vorm�blijf�ik
deze�motie�ontraden.
In�haar�motie�vraagt�mevrouw�Voortman�met�een�onderbouwing�te�komen�voor�de�ingeschatte�effecten�op�de
doorstroming.�Dat�kan�ik�niet�zo�specifiek�doen.�Ik�hanteer
overigens�ook�geen�kwantitatieve�doelstelling.�Er�zijn�berekeningen�gemaakt�door�het�Centraal�Planbureau.�Daar
hebben�wij�eerder�over�gesproken.�Dat�model�is�niet�zo
precies�dat�ik�het�nog�een�keer�in�kan�zetten�voor�dit�pakket.�Het�is�een�redelijke�inschatting�dat�de�effecten�wat
minder�zullen�zijn�dan�bij�de�plannen�op�grond�van�het�regeerakkoord,�maar�dat�ze�nog�steeds�substantieel�zullen
zijn.
De�voorzitter:
En�wat�is�dan�uw�oordeel�over�de�motie�op�stuk�nr.�44?
Minister�Blok:
Mijn�oordeel�is�ontraden,�omdat�ik�ook�echt�niet�over�een
model�beschik�dat�deze�verschillen�kan�berekenen.
Mevrouw�Voortman�verzoekt�de�regering�in�haar�volgende�motie�om�het�revolverend�fonds�voor�energiebesparing�te�verdubbelen�en�daarvoor�dekking�te�vinden�in
een�verlenging�van�de�tijdelijke�crisisheffing�hogere�inkomens.�Die�motie�ontraad�ik,�omdat�ik�het�niet�nodig�vind
en�ik�de�dekking�niet�deel.�Ik�vind�het�niet�nodig�omdat�ik
het,�nogmaals,�fantastisch�vind�dat�we�met�150�miljoen

13 februari 2013
TK�52

52-7-57

Blok
uiteindelijk�600�miljoen�kunnen�aantrekken.�Dat�is�een
zeer�substantieel�bedrag.�Daarnaast�deel�ik�de�dekking
echt�niet.
De�voorzitter:
Dat�ging�over�de�motie�op�stuk�nr.�45.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
We�kennen�allemaal�de�cijfers�dat�iedere�euro�die�je�in�de
bouwsector�stopt,�er�in�twintigvoud�weer�uit�komt.�Als
wij�het�fonds�dus�zouden�verdubbelen,�zou�dat�ook�een
enorm�effect�hebben.�En�wat�betreft�de�dekking�uit�de�crisisheffing�voor�hogere�inkomens�merk�ik�op�dat�de�minister�zelf�een�van�de�geestelijk�vaders�van�die�heffing�is.�Het
stond�ook�in�het�Lenteakkoord.
De�voorzitter:
En�dus?
Minister�Blok:
De�redenering�dat�iedere�euro�in�de�bouw�er�twintigvoudig�uit�komt,�zou�mij�ertoe�doen�neigen�om�mijn�ministerschap�neer�te�leggen�en�de�bouw�in�te�gaan.�Volgens�mij
is�die�som�gebaseerd�op�het�vermogen�dat�een�woningcorporatie�heeft�om�met�eigen�vermogen�te�investeren.
Dan�kom�ik�ongeveer�in�de�buurt�van�deze�factor.�Dat�verandert�echter�niets�aan�mijn�oordeel�over�deze�motie.
De�heer�Fritsma�verzoekt�de�regering�in�zijn�motie�om
af�te�zien�van�alle�huurverhogingen.�Het�zal�duidelijk�zijn
dat�ik�die�motie�ontraad,�omdat�ik�de�huurverhogingen
noodzakelijk�vind�voor�een�betere�werking�van�de�huurmarkt�en�inderdaad�ook�als�financieringsbron�voor�de�verhuurderheffing.
De�voorzitter:
Dat�was�de�motie�op�stuk�nr.�47.
Minister�Blok:
Ja.�Sorry,�ik�heb�nog�geen�genummerde�versie�voor�me.
Het�is�dus�goed�dat�u�dat�aanvult.
De�heer�Klein�vraagt�mij�in�zijn�motie�om�het�verschil
dat�gedurende�een�halfjaar�bestaat�tussen�de�huurverhoging�en�de�huurtoeslaggrens�te�compenseren.�Het�verschil�dat�nu�optreedt,�is�eerlijk�gezegd�niet�nieuw.�Het�is�al
heel�lang�zo�dat�huurverhogingen�per�die�beroemde�datum�van�1 juli�plaatsvinden,�en�de�huurtoeslagsystematiek�per�jaareinde�wijzigt.�Ik�zie�geen�reden�om�daar�dit
jaar�opeens�een�aparte�aanpassing�voor�te�doen.�Zoals
de�heer�Klein�zelf�al�aangaf,�is�het�bedrag�te�overzien.�Het
principe�waar�hij�het�over�had,�bestaat�al�jarenlang.
De�voorzitter:
Wat�is�daarmee�uw�expliciete�oordeel�over�de�motie�op
stuk�nr.�49?
Minister�Blok:
Ik�ontraad�deze�motie.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Eén�keer�een�verkeerde�weg�ingeslagen,�betekent�toch
niet�dat�je�altijd�op�die�weg�moet�doorgaan?�Beter�ten�halve�gekeerd,�dan�ten�hele�gedwaald.�Een�dergelijke�systematiekfout�kun�je�beter�op�dit�moment�opheffen.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Minister�Blok:
Nogmaals,�dit�heeft�jarenlang�geen�problemen�opgeleverd.�De�financiële�verschillen�waar�het�om�gaat,�zijn
klein.�De�heer�Klein�spreekt�over�een�principe.�Ik�vind�het
probleem�zo�klein�dat�ik�het�principe�niet�zo�zwaar�vind
wegen.�Ik�blijf�de�motie�dus�ontraden.
Ik�ga�nu�in�op�het�amendement�op�stuk�nr.�41�van�de
heer�Jansen,�waarmee�wordt�beoogd�om�de�grens�voor
de�huurverhoging�te�wijzigen�van�€ 43.000�naar�€ 43.800,
in�zekere�zin�parallel�aan�de�wijziging�van�de�grens�van
€ 33.000�naar�€ 34.085.�De�wijziging�van�die�onderste
grens�heeft�een�objectieve�basis,�namelijk�de�DAEB-grens.
De�bovenste�grens�heeft�die�objectieve�basis�niet,�dus�ik
zie�geen�reden�om�die�te�introduceren.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�minister�heeft�twee�amendementen�tegelijk�te�pakken,�want�in�een�ander�amendement�stel�ik�voor�om�die
€ 33.000�aan�te�passen�aan�het�streven,�ook�van�de�PvdAfractie,�om�de�€ 33.000-grens�naar�€ 38.000�op�te�trekken.
Volgens�mij�had�de�Eurocommissaris�daar�ook�geen�bezwaar�tegen.�Als�dat�de�DAEB-grens�wordt,�indexeren�we
nog�veel�verder.�Mijn�vraag�ging�echter�over�de�indexering�van�het�bedrag�van�€ 43.000�naar�€ 43.800.�Als�die
€ 33.000�is�geïndexeerd�over�twee�jaar,�dan�is�het�toch
ook�redelijk�dat�het�andere�bedrag�over�twee�jaar�wordt
aangepast?�Ik�snap�de�ratio�hierachter�niet.�De�minister
zegt�wel�dat�het�gekoppeld�was,�maar�door�die�koppeling
is�het�toch�gewoon�geïndexeerd.�Waarom�zou�het�bij�dat
andere�bedrag�dan�niet�redelijk�zijn?�Wat�is�daar�het�argument�voor?
Minister�Blok:
Het�argument�ging�wat�mij�betreft�niet�over�de�redelijkheid�maar�over�de�vraag�of�er�een�objectief�criterium�is.
Voor�de�grens�voor�de�diensten�van�algemeen�economisch�belang�is�een�objectief�criterium.�Die�grens�is�vastgesteld.�De�bovengrens�kent�dat�objectieve�criterium�niet.
Daarom�zie�ik�geen�reden�om�die�bovengrens�te�wijzigen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dan�is�de�logische�vervolgvraag�of�de�minister�dat�redelijk
vindt.�De�SP-fractie�vindt�dat�namelijk�onredelijk.
Minister�Blok:
Ik�vind�de�bovengrens�inderdaad�redelijk�gekozen.�Je�kunt
altijd�discussiëren�over�de�hoogte�van�een�grens.�Het�is
een�politieke�weging�of�je�die�redelijk�vindt.�Ik�vind�die
grens�in�ieder�geval�redelijk.
Dan�kom�ik�bij�het�amendement�op�stuk�nr.�48�van�de
heer�Klein.�Daarin�wordt�voorgesteld�om�bij�een�huurverhoging�de�verplichting�op�te�leggen�een�passend�aanbod
te�doen�voor�een�vervangende�huurwoning�of�om�af�te
zien�van�de�huurverhoging�als�de�persoon�aantoont�geen
hypotheek�te�kunnen�krijgen.�In�de�praktijk�zou�dit�amendement�betekenen�dat�er�honderdduizenden�keren�per
jaar�andere�huurwoningen�moeten�worden�aangeboden
of�dat�er�mensen�met�hypotheekoffertes�langskomen.�Er
zal�namelijk�in�honderdduizenden�gevallen�sprake�zijn�van
huurverhogingen.�Ik�kan�me�daar�geen�werkbare�situatie
bij�voorstellen.�Om�die�reden�moet�ik�het�amendement
ontraden.
De�heer�Klein�(50PLUS):
Als�alle�huurverhogingen�hieronder�zouden�vallen,�heeft
de�minister�volkomen�gelijk�als�hij�zegt�dat�het�einde�zoek

13 februari 2013
TK�52

52-7-58

Blok
is.�Het�gaat�mij�echter�om�de�inkomensafhankelijke�huurverhogingen.�Alleen�in�dat�geval�wil�ik�dat�bekeken�wordt
wat�er�mogelijk�is.�De�doelstelling�is�namelijk�nog�altijd
doorstroming.�Als�mensen�die�keuze�niet�hebben�omdat
er�geen�andere�woningen�zijn�in�hun�omgeving�of�omdat
ze�geen�nieuwe�hypotheek�krijgen,�bijvoorbeeld�omdat�ze
60�jaar�zijn,�zijn�zij�gedwongen�om�die�huurverhoging�te
accepteren,�terwijl�het�doel�van�doorstroming�niet�bereikt
wordt.
Minister�Blok:
Het�aantal�mensen�met�een�inkomen�boven�de�grens
waarbij�sprake�kan�zijn�van�een�inkomensafhankelijke
huurverhoging�komt�op�zo'n�800.000.�Dat�is�precies�de
reden�dat�ik�net�zei�dat�je�dan�bij�honderdduizenden�gevallen�ieder�jaar�opnieuw�vervangende�woonruimte�zou
moeten�aanbieden.�Dat�is�onuitvoerbaar.�Ik�blijf�het�amendement�dus�ontraden.
Het�amendement�op�stuk�nr.�51�van�de�heer�Jansen�en
mevrouw�Voortman�vraagt�om�voor�een�specifieke�groep
huurders,�namelijk�chronisch�zieken�en�mensen�die�de
AOW-leeftijd�hebben�bereikt,�helemaal�geen�huurverhoging�toe�te�passen,�dus�ook�niet�de�1,5%�in�de�laagste�categorie.�Ook�dit�amendement�moet�ik�ontraden.�Mensen
die�de�AOW-leeftijd�hebben�bereikt�of�die�te�maken�hebben�met�een�chronische�ziekte�hebben�gelukkig�niet�allemaal�een�laag�inkomen.�Dat�hebben�we�gelukkig�weten�te
voorkomen�in�Nederland.�Ook�voor�deze�groep�geldt�dat
er�sinds�2007�geen�sprake�is�geweest�van�huurverhogingen�anders�dan�door�de�inflatie.�Ik�zie�dus�geen�reden�om
hier�een�uitzondering�te�maken�ten�opzichte�van�de�algemene�regel.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�minister�herhaalt�nu�zijn�reactie�op�het�oorspronkelijke
amendement�op�stuk�nr.�22.�Maar�ik�heb�dat�amendement
veranderd�om�tegemoet�te�komen�aan�zijn�kritiek�dat�niet
alle�mensen�met�een�zorgbehoefte�arm�zijn�of�een�laag
inkomen�hebben.�Daarom�sluit�het�amendement�nu�aan
op�de�Zorgverzekeringswet�en�op�de�AWBZ. Ik�zal�de�toelichting�even�voorlezen.�De�minister�stelt�in�zijn�brief�dat
ziekte�niet�automatisch�betekent�dat�je�een�laag�inkomen
hebt.�Daar�heeft�hij�een�punt.�Het�middel�dat�ik�gebruikte
bij�het�amendement,�de�Wet�tegemoetkoming�chronisch
zieken�en�gehandicapten,�was�mogelijk�wat�grofmazig.�Dit
is�uit�het�amendement�gehaald.�Als�alternatief�richt�het
amendement�zich�nu�op�mensen�die�binnen�de�Zorgverzekeringswet�een�compensatie�krijgen�voor�het�eigen�risico�en�de�mensen�die�een�eigen�bijdrage�betalen�voor
de�AWBZ. Dit�zijn�mensen�die�bekend�zijn�bij�het�Centraal
Administratie�Kantoor�(CAK)�en�gecompenseerd�worden
vanwege�hun�inkomenspositie�in�de�zorgkosten.�Een�forse�huurverhoging�hoort�daar�dus�niet�ook�bij.�Kortom,�ik
kom�tegemoet�aan�de�bezwaren�van�de�minister.�Het�lijkt
mij�dat�de�kritiek�op�het�amendement�daarmee�is�weggenomen.
Minister�Blok:
Het�amendement�op�stuk�nr.�51�omvat�sowieso�een�veel
grotere�categorie,�namelijk�ook�alle�AOW'ers.�Daarin�staat
specifiek�dat�het�ook�gaat�om�AOW'ers�met�een�aanvullend�pensioen.�Dit�illustreert�precies�mijn�punt�dat�in�Nederland�gelukkig�niet�alle�mensen�die�tot�deze�doelgroep
behoren,�ook�een�laag�inkomen�hebben.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�zou�graag�nog�een�reactie�van�de�minister�krijgen�op�de
vraag�of�de�aanpassingen�betreffende�de�chronisch�zieken
tegemoetkomen�aan�de�kritiek�van�de�minister.�Desnoods
splits�ik�het�amendement.
Minister�Blok:
Gelukkig�is�het�in�Nederland�ook�niet�zo�dat�iedereen�die
chronisch�ziek�is�–�dat�zijn�een�paar�miljoen�mensen�–�een
laag�inkomen�heeft.�Gelukkig�is�dat�niet�zo.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dat�is�nu�aangepast�in�het�amendement.�Dat�meld�ik�nogmaals.�Het�is�een�nieuw,�aangepast�amendement,�waarin�het�inkomen�de�factor�is�om�te�bepalen�of�men�in�deze
categorie�valt.�Daarmee�is�volgens�mij�tegemoetgekomen
aan�de�kritiek�van�de�minister.
Minister�Blok:
Onder�de�aanpassingen�vallen�ook�AOW'ers�en�gepensioneerden.�Zelfs�als�de�heer�Jansen�dat�nog�verder�zou�afbakenen,�zie�ik�toch�geen�reden�om�voor�deze�groep�een
zeer�gematigde�huurverhoging�categorisch�uit�te�sluiten.
Het�blijft�overigens�zo�dat�de�huurverhoging�geen�plicht
is,�maar�dat�de�verhuurder�de�ruimte�daartoe�heeft.�De
verhuurder�kan�dus�ook�rekening�houden�met�specifieke
omstandigheden.
Dit�was�mijn�beoordeling�van�de�amendementen.�Hiermee�ben�ik�aan�het�einde�van�mijn�beantwoording�gekomen,�tenzij�er�nog�verdere�vragen�zijn.
De�voorzitter:
De�heer�Jansen�heeft�nog�nadere�vragen�nadat�hij�de
schriftelijke�beantwoording�op�de�vragen�over�de�amendementen�heeft�gelezen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter,�u�bent�nog�helemaal�bij�de�les;�mijn�complimenten.
Ik�heb�een�vraag�over�het�amendement�op�stuk�nr.�40
ter�vervanging�van�het�amendement�op�stuk�nr.�20.�Naar
aanleiding�van�de�schriftelijke�kritiek�van�de�minister�op
het�amendement�op�stuk�nr.�20�heb�ik�dat�amendement
aangepast.�In�dat�amendement�stond�dat�de�huurder�toestemming�moet�verlenen�voor�een�inkomensverklaring
door�de�Belastingdienst.�Ik�ben�mijns�inziens�tegemoetgekomen�aan�het�kritiekpunt�van�de�minister�dat�er�te�veel
administratieve�lasten�zijn�ten�gevolge�van�deze�verplichte�toestemming�vooraf,�door�de�toestemming�te�vervangen�door�een�verwittiging.�De�Belastingdienst�moet�volgens�dit�nieuwe�amendement�de�huurder�op�de�hoogte�stellen�van�het�feit�dat�die�inkomensverklaring�is�afgegeven�en�de�huurder�dus�een�afschrift�sturen.�Dit�is�puur
het�versturen�van�een�kopietje�van�de�verklaring�naar�de
huurder,�zodat�hij�weet�dat�de�inkomensverklaring�is�afgegeven.�Graag�krijg�ik�een�reactie�hierop.
Minister�Blok:
Er�is�veel�publiciteit�rond�dit�wetsvoorstel.�Het�is�dus�al�in
brede�kring�bekend.�Het�voorstel�van�de�heer�Jansen�zou
betekenen�dat�je�aan�iedere�huurder�individueel�nog�een
extra�bericht�gaat�sturen.�Dit�blijft,�ook�in�de�aangepaste
vorm,�een�extra�handeling�die�wel�administratieve�lasten
oplevert,�hoewel�dit�altijd�abstract�klinkt.�Uiteindelijk�kost
het�ook�geld.�Ik�blijf�dit�amendement,�ook�in�de�aangepaste�vorm,�dus�ontraden.

13 februari 2013
TK�52

52-7-59

Blok
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�zal�niet�ontkennen�dat�er�nog�steeds�administratieve
lasten�zijn,�maar�het�gaat�om�de�proportionaliteit.�Het
gaat�om�de�kosten�die�de�Belastingdienst�moet�maken
versus�het�belang�van�de�huurder�om�deze�kennis�te
hebben.�Die�kan�namelijk�een�groot�effect�hebben�op�de
hoogte�van�de�huurverhoging.�Kan�de�minister�aangeven�waarom�hij�dit�heel�bescheiden�middel�van�misschien
twee�kwartjes�per�huurder,�niet�proportioneel�zou�vinden?
Minister�Blok:
Ik�vind�dat�niet�proportioneel,�gelet�op�het�maatschappelijke�debat�over�het�feit�dat�de�huren�gekoppeld�worden
aan�inkomen�en�de�aandacht�die�huurdersverenigingen
en�corporaties�daaraan�besteden.�Net�als�de�heer�Jansen
lees�ik�regelmatig�de�tijdschriften�die�woningcorporaties
toesturen�aan�hun�huurders.�In�al�die�tijdschriften�wordt
aandacht�besteed�aan�het�debat�dat�wij�hier�voeren.�Alle
huurders�zijn�dus�op�allerlei�manieren�geïnformeerd�over
deze�wetgeving.�In�dat�licht�vind�ik�het�een�te�zware�belasting�om�ook�nog�deze�informatieplicht�op�te�leggen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
De�minister�heeft�in�overleg�met�ons�goede�stappen�gezet�op�het�gebied�van�verbetering�van�de�privacy.�Het�past
mij�misschien�niet�om�daar�nu�weer�verder�op�door�te
gaan,�maar�ik�moet�hier�wel�een�bekentenis�doen.�De�heer
Jansen�vraagt�nu�om�iets�waarover�ik�vorig�jaar�een�motie
heb�ingediend.�Ik�had�het�gevoel�dat�de�minister�–�maar�ik
kan�het�mis�hebben�–�in�de�beantwoording�niet�helemaal
inging�op�het�punt�dat�de�heer�Jansen�maakt.�Volgens�mij
vraagt�de�heer�Jansen�alleen�–�en�dat�wil�ik�echt�even�gecheckt�hebben�voor�het�debat�en�de�stemming�van�morgen�–�om�het�versterken�van�de�informatiepositie�van�de
huurder�ten�opzichte�van�de�verhuurder,�door�hetgeen
de�Belastingdienst�aan�de�verhuurder�stuurt,�ook�naar�de
huurder�te�sturen,�zodat�die�weet�dat�de�informatie�verstuurd�is�en�kan�anticiperen�op�het�feit�dat�die�informatie
bij�de�verhuurder�bekend�is.�Dat�neemt�iets�weg�van�de
gevoeligheid�van�het�feit�dat�informatie�over�inkomens�bij
derden�ligt.�Kan�de�minister�preciezer�aangeven�waar�zijn
twijfel�zit?�Het�lijkt�mij�namelijk�iets�wat�te�doen�is.
Minister�Blok:
Mijn�twijfel�zit�bij�de�extra�belasting�die�het�oplevert,�in
een�tijd�waarin�wij�ook�tegen�de�overheid�zeggen�dat�zuinig�moet�worden�omgegaan�met�mensen�en�middelen.
Ook�in�dit�debat�zeggen�wij�uitgebreid�dat�de�woningcorporaties�daar�zuinig�mee�moeten�omgaan.�Daarbij�komt
dat�de�mensen�de�informatie�al�hebben�via�de�publicaties
die�ik�zojuist�noemde�en�die�ook�de�heer�Verhoeven�kent,
namelijk�de�maandelijkse�tijdschriften�van�de�woningcorporaties.�Tegen�die�achtergrond�zeg�ik�dat�de�extra�last�zeker�is,�maar�het�nut�van�de�extra�informatie�niet.�Om�die
reden�ontraad�ik�het�amendement.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Wij�vragen�iets.�In�sommige�gevallen,�ook�gelet�op�een
aantal�reacties,�vragen�wij�redelijk�veel.�Ik�vraag�de�minister�of�het�dan�niet�netjes�is�om�een�afschrift�te�sturen�naar
degenen�die�nu�wat�meer�moeten�betalen�vanwege�deze�regelgeving,�zeker�omdat�het�de�eerste�keer�is.�Ik�denk
ook�dat�dit�de�mondigheid�van�de�huurder�versterkt,�want
die�heeft�dan�inzicht�in�dat�afschrift�en�weet�wat�er�gaat
gebeuren.

Tweede�Kamer

Huurprijzen

Minister�Blok:
Ik�kan�voor�de�stemming�de�plussen�en�de�minnen�nog
eens�schriftelijk�toelichten.�In�dit�debat�blijft�mijn�gevoel
staan�tegenover�dat�van�de�heer�Monasch.�Ik�heb�aangegeven�dat�de�balans�voor�mij�uitslaat�naar�het�zuinig�zijn
met�die�lasten.�Ik�wil�echter�graag�morgenochtend�nog
een�keer�een�uitgewerkte�versie�aan�de�Kamer�voorleggen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Nu�de�minister�de�balans�gaat�opmaken,�zou�hij�daarbij
kunnen�meewegen�dat�de�PvdA-fractie,�met�38�zetels,�van
mening�is�dat�als�een�dergelijke�operatie�gestart�wordt,
ook�goed�gekeken�moet�worden�naar�het�belang�van�de
huurder?�Dat�doet�onze�fractie�de�hele�tijd.�Ik�hoop�dat�de
minister,�zeker�nu�wij�iets�nieuws�beginnen,�dit�zal�meenemen�als�hij�de�plussen�en�de�minnen�tegen�elkaar�afzet.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Misschien�kan�de�minister�daar�in�zijn�afweging�meteen
50�zetels�van�maken.�Wij�willen�graag�bezien�of�wij�dit
punt�nog�even�kunnen�dichtregelen.�Wij�zullen�de�brief
van�de�minister�aandachtig�en�zorgvuldig�lezen.
Minister�Blok:
Ik�hoop�dat�men�begrijpt�dat�ik�probeer�150�zetels�mee�te
wegen�in�mijn�afweging.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�heb�nog�een�vraag�over�het�amendement�op�stuk�nr.�21.
De�voorzitter:
Is�dat�alles?
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ja.�Dat�amendement�betreft�het�meesturen�van�de�puntentelling�bij�huurverhogingen�boven�de�inflatie.�Ook
daarover�zei�de�minister,�net�als�over�het�vorige�amendement,�dat�enige�stof�deed�opwaaien,�dat�dit�een�enorme
bureaucratie�zal�meebrengen.�Ik�vraag�de�minister�welke�bureaucratie�hij�bedoelt,�want�iedere�bonafide�huurder
beschikt�over�een�geautomatiseerd�systeem�waarin�de
puntentelling�is�opgeslagen,�samen�met�alle�andere�data
aangaande�het�huurbestand.�Kortom,�op�het�moment�dat
de�aanzegging�wordt�gedaan,�is�het�een�kwestie�van�een
druk�op�de�knop�om�die�informatie�mee�te�sturen,�zodat
de�huurder�in�elk�geval�weet�hoe�de�verhouding�is�tussen
de�gevraagde�huur�en�de�maximale�huur.
Minister�Blok:
In�het�verleden�was�dit�een�verplichting.�Die�heeft�de
overheid�in�goed�overleg�met�de�Kamer�afgeschaft,�ook
toen�vanuit�de�overweging�dat�corporaties�niet�aan�nodeloze�bureaucratie�moesten�doen.�Mensen�kunnen�de�puntenwaardering�van�een�woning�zelf�berekenen,�bijvoorbeeld�via�de�website�van�de�Woonbond.�Die�is�voor�mensen�die�het�willen�weten�heel�makkelijk�te�achterhalen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mensen�kunnen�wat�controleren,�net�zoals�je�globaal�je
belastingaanslag�kunt�uitrekenen.�Het�gaat�er�hier�om
wat�de�verhuurder�aan�puntentelling�berekent.�Dat�zal�bij
eventueel�bezwaar�bij�de�huurcommissie�het�criterium
zijn�om�te�bepalen�of�er�wel�of�niet�aan�de�wet�wordt�voldaan.

13 februari 2013
TK�52

52-7-60

Blok
Ik�heb�nog�een�vervolgvraag.�De�minister�weet�als�econoom�dat�er�bij�iedere�verhoging�van�allerlei�consumentenproducten�zoals�gas,�elektriciteit,�water,�telecomvoorzieningen,�verzekeringen�et�cetera�een�wettelijke�plicht�is
om�de�consument�precies�op�de�hoogte�te�stellen�van�het
hoe�en�wat.�Mag�ik�de�minister�vragen�waarom�deze�elementaire�verplichting�voor�een�consumentenproduct�dat
ongeveer�25%�uitmaakt�van�de�consumentenbesteding,
aan�de�laars�gelapt�mag�worden?
Minister�Blok:
Omdat�deze�zelfde�Kamer�een�paar�jaar�geleden�gezegd
heeft�dat�men�die�wettelijke�verplichting�niet�de�moeite
waard�vond,�gezien�de�lasten�die�deze�oplegt�aan�de�woningcorporatie�en�in�de�wetenschap�dat�mensen�die�het
graag�willen�weten,�dat�makkelijk�kunnen�verifiëren.�Dat
zullen�zij�zeker�doen�in�het�voorbeeld�over�de�huurcommissie�dat�u�noemt.�Ik�zie�geen�reden�om�de�beslissing
die�we�een�paar�jaar�geleden�nog�weloverwogen�hebben
genomen,�nu�opeens�terug�te�draaien.
De�voorzitter:
Ik�zal�u�voor�de�allerlaatste�vraag�niet�afknijpen,�maar�dat
was�het�dan�ook.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dank�u,�voorzitter,�want�dat�geeft�mij�de�gelegenheid�om
nog�eens�te�wijzen�op�het�repetitie-effect�van�deze�minister,�wat�ook�bleek�uit�de�beantwoording�van�de�schriftelijke�vragen.�Het�argument�tegen�deze�minister�is�dat�wij,
toen�de�verplichting�vijf�jaar�geleden�werd�afgeschaft,
overgingen�op�inflatie�van�het�huurbeleid.�Dat�zetten�we
nu�weer�bij�het�oud�vuil.�De�huurverhogingen�worden
veel�hoger�en�daarmee�wordt�deze�oude�verplichting
weer�relevant.�Dat�is�de�reden�van�het�amendement.
Minister�Blok:
Ik�hoop�dat�de�heer�Jansen�mij�niet�verwijt�dat�ik�probeer
consistent�te�zijn�in�mijn�antwoorden.�Hier�blijft�echter
gelden�dat�iedereen�die�wil�weten�wat�de�waardering�is,
dat�makkelijk�kan�achterhalen.�Wij�zijn�het�bovendien�erg
met�elkaar�eens�dat�we�de�administratieve�lasten�moeten
beperken,�zeker�voor�woningcorporaties,�die�relatief�hoge
kosten�hebben.�Ik�voel�er�niets�voor�om�dat�wettelijk�op�te
leggen.
De�algemene�beraadslaging�wordt�gesloten.
De�voorzitter:
Dan�zijn�wij�gekomen�aan�het�eind�van�de�beantwoording
van�de�kant�van�het�kabinet.�Ik�dank�de�minister�voor�de
gegeven�antwoorden.�Ik�stel�vast�dat�wij�morgen�nog�een
brief�ontvangen�over�het�amendement�op�stuk�nr.�40.�De
stemming�is�voorzien�voor�morgen.
De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.
Voorzitter:�Neppérus

Tweede�Kamer

Huurprijzen

13 februari 2013
TK�52

52-7-61