Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 200 IXB

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2008

Nr. 18

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 april 2008
Hierbij doe ik u het evaluatierapport toekomen van de belastinguitgaven
op het terrein van de accijnzen1, mede namens de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de minister van Economische Zaken, de
minister en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en de minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Het
evaluatierapport gaat in op de effectiviteit en de doelmatigheid van de
volgende belastinguitgaven:
•
•
•
•
•
•

Verlaagd accijnstarief bier kleine brouwerijen
Raffinaderijvrijstelling
Vrijstelling scheepvaart
Vrijstelling luchtvaartuigen
Tariefdifferentiatie tractoren en mobiele werktuigen
Laag LPG-tarief OV-bussen en huisvuilauto’s

Dit evaluatierapport geeft gevolg aan de periodieke evaluatieverplichting
van de belastinguitgaven op grond van de Regeling Prestatiegegevens en
Evaluatieonderzoek. Het evaluatierapport is opgesteld door het ministerie
van Financiën in samenwerking met het ministerie van LNV, het ministerie
van VROM, het ministerie van V&W, en het ministerie van EZ. Het
evaluatierapport geeft een inzicht in de belangrijkste feiten en de werking
van bovenstaande zes instrumenten. Per instrument wordt hieronder de
conclusie weergegeven overeenkomstig het evaluatierapport en de aanbevelingen die hieruit volgen.
Verlaagd accijnstarief bier kleine brouwerijen

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

De kortingsregeling had tot 1992 in de toen geldende heffingsystematiek
als doel het nadeel van een effectief hogere accijnsdruk voor kleine brouwerijen te voorkomen. In de met ingang van 1992 geldende heffingsystematiek is zonder kortingsregeling sprake van gelijke accijnsdruk voor
grote en kleine brouwerijen. Om de overgang van de oude naar de
huidige structuur zo soepel mogelijk te laten verlopen, is destijds besloten

KST117849
0708tkkst31200IXB-18
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 IXB, nr. 18

1

1

de regeling in stand te houden. Dit kabinet is van mening dat er thans
geen reden meer is de overgangsregeling voor kleine brouwerijen in
stand te houden, en zal een voorstel indienen tot afschaffing daarvan.
Toepassing van de korting door kleine brouwerijen maakt ongeveer 1,1%
van de kostprijs uit. Afschaffing van de regeling zal daarom naar de
mening van het Kabinet beperkte gevolgen hebben.
Raffinaderijvrijstelling
Het doel van de vrijstelling is dubbele belastingheffing bij de productie
van minerale oliën te voorkomen, zodat op dat vlak de concurrentiepositie
van Europese raffinaderijen wordt gewaarborgd. Dit doel wordt met deze
regeling bereikt. De vrijstelling berust grotendeels op verplichte communautaire regelgeving. De in de richtlijn opgenomen vrijstelling voor het
verbruik van elders geproduceerde brandstoffen is facultatief. Nederland
heeft ook van deze facultatieve vrijstelling gebruik gemaakt. Misbruik
komt weinig voor en er zijn nauwelijks knelpunten in de uitvoeringswerkzaamheden ten aanzien van de controle. Het kabinet ziet geen aanleiding om deze vrijstelling te wijzigen.
Vrijstelling scheepvaart
Met de vrijstellingen die Nederland kent, wordt invulling gegeven aan
internationale verplichtingen en communautaire regelgeving. De maatregel is effectief in het bereiken van het doel de internationale concurrentieverhoudingen te waarborgen. Over de doelmatigheid van de regeling is het lastig een eensluidende conclusie te trekken. De mate van
misbruik door AGP-houders staat niet vast, wel was dit vóór 2008 in hoge
mate risicovol omdat het eenvoudig was de olie een andere belaste
bestemming te geven. Door de inwerkingtreding van het Scheepsafvalstoffenverdrag in 2008 is het risico voor de binnenvaart naar verwachting
sterk verkleind.
Hoewel in de oorspronkelijke doelstelling van accijnsvrijstelling voor de
scheepvaart milieutechnische aspecten geen rol hebben gespeeld, zal het
kabinet in toekomstig beleid deze aspecten betrekken.
Vrijstelling luchtvaart
Met de vrijstelling wordt effectief en op een doelmatige wijze voldaan aan
communautaire regelgeving en de vele internationale overeenkomsten.
De maatregel is effectief in het bereiken van het doel de internationale
concurrentieverhoudingen te waarborgen.
Ten principale zou het vanuit milieuperspectief en vanuit het uitgangspunt
«de vervuiler betaalt» wenselijk kunnen zijn om deze accijnsvrijstelling op
te heffen. Het maken van nieuwe afspraken en het voeren van onderhandelingen hierover met derde landen dient in EU-kader plaats te vinden.
Hiervoor bestaat echter binnen de EU op dit moment weinig tot geen
steun. Hetzelfde geldt voor landen buiten de EU. Verder wordt per 1 juli
2008 in Nederland de vliegbelasting ingevoerd waardoor voor de luchtvaartsector al in zekere mate het principe «de vervuiler betaalt» gaat
gelden en waarmee naar verwachting ook positieve milieueffecten zullen
worden bereikt. Daarnaast is een EU voorstel in behandeling waarmee
wordt beoogd luchtvaart vanaf 2011 op te nemen in het emissiehandelssysteem (ETS). In het op 26 maart 2008 gehouden spoeddebat over de
vliegbelasting is toegezegd dat de Kamer voor 1 oktober 2008 een brief zal
ontvangen over de samenhang tussen ETS, vliegbelasting en accijns op
vliegtuigbrandstof, met ook aandacht voor de mogelijke stapeling van
kosten daarbij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 IXB, nr. 18

2

Tariefdifferentiatie tractoren en mobiele werktuigen
De tariefdifferentiatie is terug te voeren op het onderscheid dat al in 1962
werd gemaakt tussen gasolie gebruikt voor het wegverkeer (blanke diesel)
en gasolie gebruikt in particuliere huishoudens voor verwarmingsdoeleinden (zogenoemde huisbrandolie, ook aangeduid als rode diesel). Voor
laatstbedoeld gebruik bestond een vrijstelling. In 1972 werd de accijns
voor blanke diesel verhoogd. De accijns op rode diesel werd op een lager
niveau vastgesteld. Het toepassingsgebied van dit verlaagde tarief werd
aanvankelijk uitgebreid tot voertuigen die geen gebruik maken van de
openbare weg en landbouwtractoren, die slechts bijkomstig gebruik
maken van de openbare weg. Later vond een verdere uitbreiding plaats
tot andere voertuigen die slechts bijkomstig van de openbare weg gebruik
maken.
Er is sprake van een afnemende doelmatigheid van de instandhouding
van de tariefdifferentiatie tussen blanke en rode diesel. De controle is zeer
arbeidsintensief en misbruik wordt in frequente mate geconstateerd.
Voertuigen en stationaire motoren worden in voorkomende gevallen voor
andere doeleinden gebruikt dan oorspronkelijk de bedoeling was (geen of
bijkomstig gebruik van de weg). Mede gelet op de afnemende doelmatigheid van de regeling en vanuit milieuoverwegingen heeft het kabinet in
het Belastingplan 20081 een aantal maatregelen genomen die leiden tot
een stapsgewijze verkleining van dit tariefverschil (accijns en energiebelasting) tussen blanke en rode diesel. Dit betreft onder andere de
afbouw van de teruggaafregeling in de energiebelasting voor grootverbruikers van minerale oliën met € 0,03 per liter per jaar.
Laag LPG-tarief OV-bussen en huisvuilauto’s
Gezien het zeer beperkte gebruik van LPG is het verlaagde tarief LPG voor
bussen in het openbaar vervoer en huisvuilauto’s geen doeltreffend
instrument. De doelstelling van deze regeling is ingegeven vanuit een
milieuperspectief. Echter het gebruik van LPG als milieuvriendelijker alternatief is ingehaald door andere milieuvriendelijkere alternatieven, waaronder aardgas, biogas en biodiesel. Het kabinet is dan ook van mening
dat deze regeling kan worden afgeschaft, waarbij zal moeten worden
bezien hoe om te gaan met bestaande gevallen vanwege de gedane investeringen.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager

1

Kamerstukken II 2007/2008, 31 205, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 IXB, nr. 18

3