Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2690
Vragen van het lid Brekelmans(VVD) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over overlast en criminaliteit op het AZC in Gilze (ingezonden
18 april 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 26 mei 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Criminelen in apart azc-gebouw, met drugs,
knuppel en messen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met de overlast in het asielzoekerscentrum (azc) in Gilze? Zo
ja, hoe typeert u deze overlast en wat is uw oordeel hierover?
Antwoord 2
De afgelopen periode hebben zich verschillende overlastgevende incidenten
op en rondom de opvanglocatie voorgedaan. Echter, het beeld dat er sprake
is van ernstige, structurele overlast, wordt door de gemeente Gilze en Rijen
en het COA niet herkend. Diverse deelnemers hebben dit tijdens een recent
omwonendenoverleg bevestigd. Zij menen dat door de verschillende
betrokken partijen de juiste maatregelen worden genomen.
Vraag 3
Is de overlast bij het azc in Gilze de afgelopen tijd toegenomen? Zo ja, hoe
komt dit?
Antwoord 3
In de afgelopen periode is een daling te zien van het aantal overlast
gerelateerde incidenten bij het azc in Gilze. Dit is onder meer een gevolg van
de versterkte samenwerking tussen het COA, de gemeente Gilze en Rijen, de

1

ah-tk-20222023-2690
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

AD, 14 april 2023, Werknemers azc-pand voelen zich onveilig: «Zie er altijd messen liggen»
(www.ad.nl/binnenland/werknemers-azc-pand-voelen-zich-onveilig-zie-er-altijd-messenliggen~af308c093/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

politie en de organisaties binnen de asielketen. Zo zijn er afspraken gemaakt
die de behandeling van de asielaanvraag van specifieke bewoners op het azc
bespoedigen. Dit draagt bij aan het verminderen van het aantal potentiële
overlastgevers op de locatie.
Daarnaast draagt de inzet van extra beveiligers bij aan de daling van overlast.
In de afgelopen weken zijn slechts sporadisch meldingen geweest van het
verblijf van bezoekers op de locatie zonder toestemming of de (mogelijke)
diefstal van goederen.
Vraag 4
Welke maatregelen worden er genomen om de veiligheid van de azcbewoners en de omwonenden in Gilze te garanderen en de overlast te
beperken?
Antwoord 4
Ten eerste werken de partijen in de vreemdelingenketen hard om overlastgevers snel uit het opvangstelsel te halen en bij afwijzing terug te sturen naar
land van herkomst of de verantwoordelijke Dublinlidstaat. Daarnaast wordt
hard opgetreden tegen asielzoekers die misdrijven begaan. Het Openbaar
Ministerie zet bij asielzoekers die een misdrijf hebben gepleegd, bij voorkeur
in op een strafbeschikking in plaats van een dagvaarding, en waar mogelijk
wordt supersnelrechtzitting toegepast.
Vraag 5
Heeft u signalen ontvangen dat het azc-personeel niet meer veilig haar werk
kan doen door de bedreigende situatie? Wat wordt er gedaan om ervoor te
zorgen dat werknemers van het azc wel veilig hun werk kunnen verrichten?
Antwoord 5
Medewerkers van de locatie geven aan veilig hun werk te kunnen verrichten
en zich ook veilig te voelen. Vanwege het belang van dit onderwerp is
veiligheid een vast onderwerp van gesprek op de locatie. Zo zijn bij de
dagelijkse overdracht en binnen de teamoverleggen de veiligheid op de
locatie, en het bij medewerkers aanwezige gevoel van veiligheid, belangrijk
gespreksonderwerpen.
Vraag 6
In het artikel wordt vermeld dat azc-medewerkers niet voldoende gemachtigd
zijn om messen weg te halen. Kunt u dit toelichten? Is het mogelijk om hier
in geval van overlast beperkingen aan te stellen? Kan de politie hier
eventueel een rol in spelen?
Antwoord 6
Medewerkers op een locatie hebben de mogelijkheid om messen die bestemd
zijn voor huishoudelijk gebruik weg te halen. Dit geldt ook voor messen die
vallen onder de Wet Wapens en Munitie. Als medewerkers messen aantreffen
die vallen onder de Wet Wapens en Munitie, wordt de politie ingeschakeld
die dergelijke messen vervolgens in beslag kan nemen.
Vraag 7
Welke strafmaatregelen zijn opgelegd nadat drugs en gestolen telefoons
waren gevonden? Is het mogelijk in de toekomst zwaardere strafmaatregelen
op te leggen?
Antwoord 7
Er is gebleken dat de diefstal niet door bewoners is gepleegd maar door
bezoekers van de locatie. Deze bezoekers verbleven zonder toestemming op
de locatie.
Vraag 8
Welke maatregelen worden er genomen om te voorkomen dat illegalen in het
azc verblijven en/of terugkeren nadat zij naar buiten zijn gezet? Zijn de
azc-bewoners bestraft voor het verlenen van onderdak aan illegalen? Zijn er
maatregelen genomen om te zorgen dat deze illegalen terugkeren naar hun
land van herkomst?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Het COA, de politie en de beveiliging hebben onderlinge afspraken gemaakt
om te voorkomen dat, en op te treden wanneer, er bezoekers zonder
toestemming op de locatie aanwezig zijn. In het geval een bezoeker zonder
toestemming wordt aangetroffen schakelen medewerkers op de locatie de
politie in en wordt er een locatieverbod uitgereikt. De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel van de politie zal waar mogelijk een
vertrekmaatregel toepassen en indien van toepassing een inbewaringstelling
overwegen.
In het geval bekend is welke bewoner(s) een rol heeft gehad bij de aanwezigheid van een bezoeker die hier geen toestemming toe had, krijgt deze
bewoner een maatregel opgelegd in het kader van het Reglement onthouding
verstrekkingen. Dat betekent dat bijvoorbeeld leefgeld kan worden ingehouden.
Vraag 9
Waarom worden de desbetreffende overlastgevende en criminele asielzoekers
niet meteen overgeplaatst naar de Handhaving- en toezichtlocatie (htl)?
Antwoord 9
Overplaatsing naar de handhaving- en toezichtlocatie (htl) in Hoogeveen
betreft een maatregel die wordt toegepast als sprake is van één of meer
gedragingen met een (zeer) grote impact op de veiligheid op de locatie. Deze
maatregel wordt eerst toegepast als andere handhavingsmaatregelen geen of
onvoldoende effect hebben en het vergt een op het individuele geval
toegespitste motivering. Een htl plaatsing betreft een zware maatregel omdat
de asielzoeker tijdelijk in zijn vrijheid wordt beperkt. Daarnaast zijn er
omstandigheden waardoor een asielzoeker niet in aanmerking komt voor
plaatsing in de htl, zoals acute psychiatrie of andere complexe zorg.
Vraag 10
Wat gaat u doen om de omwonenden in de toekomst beter over overlast en
criminaliteit op het azc in Gilze te informeren?
Antwoord 10
Binnen de locatie is ruim aandacht voor de communicatie naar buiten toe, en
voor het goed informeren van omwonenden. Zo zijn er periodieke overleggen
met omwonenden. Onlangs is er vanwege recente gebeurtenissen op de
locatie een extra overleg gevoerd, waarbij de gemeente, de politie en het
COA in gesprek zijn gegaan met omwonenden. In dit overleg is ook het
vertrouwen in elkaar uitgesproken. De wijkagenten hebben laagdrempelig
contact met de lokale ondernemers en inwoners van Gilze. Vorige week zijn
de media uitgenodigd om de locatie te bezichtigen. Doel hiervan was om de
media een inkijk te bieden in al wat op de locatie in Gilze plaatsvindt. Tijdens
dit werkbezoek werd ook aandacht besteed aan diverse onderwerpen die deel
uitmaken van de dagelijkse opvangpraktijk, waaronder de verschillende
activiteiten die plaatsvinden op het gebied van participatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3