Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

27 926

Huurbeleid

Nr. 158

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 16 mei 2011
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1 heeft op 19 april 2011
overleg gevoerd met minister Donner van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over:
– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het huurbeleid per 1 juli 2011 (27 926,
nr. 154).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,
Dijksma
De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,
Van der Leeden

1

Samenstelling:
Leden: Dijksma (PvdA), voorzitter, Van Beek
(VVD), Van der Staaij (SGP), Koopmans (CDA),
Van Bochove (CDA), Aptroot (VVD), ondervoorzitter, Smilde (CDA), Paulus Jansen (SP),
Ortega-Martijn (ChristenUnie), Brinkman
(PVV), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Dibi
(GroenLinks), Heijnen (PvdA), Elissen (PVV),
Monasch (PvdA), Schouw (D66), Marcouch
(PvdA), De Boer (VVD), Hennis-Plasschaert
(VVD), Lucassen (PVV), Verhoeven (D66) en
Grashoff (GroenLinks).
Plv. leden: Van Dam (PvdA), Van der Burg
(VVD), Dijkgraaf (SGP), Sterk (CDA), Bruins
Slot (CDA), Van der Steur (VVD), Knops (CDA),
Jasper van Dijk (SP), Rouvoet (ChristenUnie),
Van Klaveren (PVV), Rik Janssen (SP),
Ouwehand (PvdD), Van Gent (GroenLinks),
Kuiken (PvdA), Fritsma (PVV), Vermeij (PvdA),
Pechtold (D66), Wolbert (PvdA), Van Nieuwenhuizen (VVD), Taverne (VVD), Bontes (PVV),
Hachchi (D66) en Voortman (GroenLinks).

kst-27926-158
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

1

Voorzitter: Van Bochove
Griffier: Van der Leeden
Aanwezig zijn zeven leden der Kamer, te weten: Monasch, Lucassen,
Karabulut, De Boer, Voortman, Verhoeven en Van Bochove,
en minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, die
vergezeld is van enkele ambtenaren van zijn ministerie.
De voorzitter: Ik open dit algemeen overleg over het huurbeleid. Dit AO
zal duren tot 19.00 uur. Ik herhaal de mededeling die ik ook al aan het
begin van het vorige AO heb gedaan. Vandaag is aan de orde de brief van
de minister van 29 maart 2011 over het huurbeleid per 1 juli 2011.
Jongstleden vrijdag heeft de Kamer nog een bericht bereikt aangaande de
aanpassing van het woningwaarderingsstelsel (WWS). De commissie
heeft vanmiddag in een procedurevergadering afgesproken hoe zij die
brief wil behandelen. De commissie zal volgende week dinsdag, zeg ik uit
mijn hoofd, schriftelijke vragen stellen. De antwoorden daarop van de
minister komen in het meireces en er zal een algemeen overleg plaatsvinden met de minister op de eerste dinsdag na het meireces. Die brief zal
dus geen deel uitmaken van het AO dat wij nu houden.
We hebben afgesproken dat we een uur de tijd hebben. Dan ga ik ervan
uit dat de woordvoerders voldoende hebben aan twee, tweeënhalve
minuut in eerste termijn. Er komen waarschijnlijk nog twee leden bij, die
op dit moment nog in een ander AO zitten. Gezien de beperkte tijd gaan
wij toch beginnen. De heer Monasch heeft als eerste het woord.
De heer Monasch (PvdA): Voorzitter. Ik zal proberen om zaken zo veel
mogelijk gescheiden te houden, maar een kleine overlap hier en daar
moet u maar even voor lief nemen.
Twee weken geleden heb ik het genoegen gehad, met de minister in debat
te mogen gaan tijdens het vragenuur. Daarbij gaf hij, zo vond ik zelf, een
paar niet-parlementaire kwalificaties aan mijn inbreng. Twee weken na dat
debat lees ik opeens dat het beleid van de minister tamelijk radicaal
veranderd is. Het regeerakkoord moet worden opengebroken. Aanvankelijk was de hele operatie bedoeld om in die gebieden waar de woningmarkt gespannen is, 25 punten erbij te doen. Nu, twee weken later, blijkt
dat voor het hele land te gelden. Of de Kamer is onvoldoende geïnformeerd, of de geachte afgevaardigde die het verwijt «u kletst» aan zijn
hoofd kreeg, heeft toch iets minder gekletst. Misschien dat de minister iets
onder het tapijt heeft geveegd in dat debat? Hoe kan het dat dit beleid in
twee weken tijd ineens zo veranderd is?
Mijn tweede vraag. Als er, zoals de minister zegt, zo veel ruimte is tussen
de maximale huurprijs en de gemiddelde huurprijs, waarom zou je dan
überhaupt 25 punten erbij moeten doen? Uiteindelijk is het natuurlijk
gewoon een cadeautje. Je wordt wakker en opeens krijg je er 25 punten
bij als woningcorporatie en mag je verder gaan. Ik wou dat de bank mij
morgenochtend opbelde met de mededeling: mijnheer Monasch, wij
hebben besloten dat u er 25 punten bij krijgt, zij het uitgedrukt in andere
waarden, omdat wij dat nu eenmaal hebben besloten. Waarom is dit
zomaar gedaan?
De voorzitter: Ik wijs u op het feit dat u gedeeltelijk met een ander debat
bezig bent.
De heer Monasch (PvdA): Het staat hier. Ik gebruik de brief.
De voorzitter: Ja, maar in die brief – ik heb hem ook goed gelezen –
wordt alleen maar aangekondigd dat er een nader voorstel komt. Dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

2

voorstel is geformuleerd in de brief van vrijdag. De heer Lucassen wil u
een vraag stellen.
De heer Lucassen (PVV): Ik had hetzelfde punt, eigenlijk een punt van
orde. Volgens mij zouden we dit debat op een later moment voeren.
De voorzitter: De heer Monasch gaat verder met zijn betoog.
De heer Monasch (PvdA): Als de minister wil zeggen dat ik schriftelijk
antwoord op mijn vragen krijg, dan horen we dat wel in zijn antwoord.
Mij valt in de brief op dat de minister refereert aan de rapportage Feiten
en achtergronden van het huurbeleid 2010, maar dat het meest belangrijke punt wordt weggelaten in de brief. Er wordt gezegd dat het allemaal
wel meevalt met de huurharmonisatie en dat we ook maar naar het
gemiddelde moeten kijken. Het cruciale punt waar het om gaat, is echter
natuurlijk wat er met die ene woning gebeurt die wordt achtergelaten en
die vervolgens bezet wordt door een bejaarde of door een politieagent.
Dat verhaal wordt niet in de brief naar voren gehaald. Gelukkig staat het
wel in het rapport. De vraag is waarom de minister het niet naar voren
heeft gehaald. Als je dat bekijkt, blijkt dat de huur van de woning waar de
bejaarde in komt te wonen of die nieuwe politieagent, met 16% omhoog
gaat. In de vrije sector gaat de huur met 11% omhoog. Het kan allemaal
wel leuk verstopt worden in allerlei gemiddelde cijfers, maar de huur van
de woning in kwestie – en daar gaat het om – gaat met 16% omhoog. Als
iemand dus wil verhuizen naar een huis dat is achtergelaten, wordt die
persoon geconfronteerd met een huurverhoging van 16%.
De voorzitter: Uw tijd is nu wel op.
De heer Monasch (PvdA): Mijn slotvraag is dus: kan de minister
aangeven waarom hij nu precies dat precaire deel van de huurharmonisatie niet in zijn brief heeft meegenomen?
De heer Lucassen (PVV): Voorzitter. Wij zijn wel blij met het overzicht dat
nu is gegeven, alleen missen we naast de kale huurcijfers ook een beeld
van de servicekosten, wat een groeiend fenomeen is en wat ook deel
uitmaakt van de woonlasten waar huurders mee geconfronteerd worden.
We zouden die kosten graag meegenomen zien in dit soort rapportages.
Een opvallend punt is, zoals het ook in de brief staat, dat in krimpgebieden
niet alleen de huurverhoging bovengemiddeld is, maar ook de verhouding
tussen de feitelijke huur en de maximaal toegestane huur. Kan de minister
dat duiden? Hoe komt dat precies?
Voor de rest zijn wij blij met het feit dat de huren maximaal 1,3% zullen
gaan stijgen. Ook de huurharmonisatie die hier voorgesteld wordt, blijkt
mee te vallen.
De heer Monasch (PvdA): Ik begrijp niet hoe u kunt zeggen dat de
huurharmonisatie meevalt. Op blz. 20 van de rapportage uit de brief staat
letterlijk dat de huren van geharmoniseerde woningen gemiddeld met
16% zijn gestegen en die in het geliberaliseerde deel met bijna 11%. Dat is
in harde euro’s nog een heel groot bedrag. Hoe kunt u dan zeggen dat de
huurharmonisatie is meegevallen?
De heer Lucassen (PVV): In sommige gevallen zullen huren inderdaad
een sprong maken naar de maximaal toegestane huur, maar dan zouden
we het hebben over het compleet op de schop nemen van het WWS. Een
en ander blijft keurig binnen de bepalingen van het WWS aangaande de
toegestane maximale huur en ik weet niet wat u daaraan wilt veranderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

3

De heer Monasch (PvdA): U zegt: het valt reuze mee met de huurharmonisatie. Ik zeg u het volgende. Als een bejaarde een woning verlaat en er
een nieuwe bejaarde in komt te wonen, dan betaalt die 16% meer huur
dan de vorige bewoner. Vindt u dat meevallen of vindt u dat niet
meevallen?
De heer Lucassen (PVV): Natuurlijk zijn in Nederland heel veel huren heel
lang op een lager niveau gebleven, maar gemiddeld gezien valt het reuze
mee met de huurharmonisatie.
De voorzitter: De heer Lucassen was aan het eind gekomen van zijn
termijn. Mevrouw Karabulut heeft het woord.
Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. We gaan het inderdaad nog
uitgebreid hebben over het voorstel van het kabinet. U moet het mij niet
kwalijk nemen dat ik hier toch wil opmerken dat de aanpassing van het
WWS, zoals die naar de Kamer is gestuurd, afwijkt van wat in het
regeerakkoord staat. Als iedereen er standaard 25 punten bij krijgt,
kunnen de huren daardoor met € 120 stijgen. Dat noem ik een huurexplosie. Ik ben erg benieuwd wat de PVV-fractie en de coalitiepartijen
daarvan vinden. Het tweede punt is dat we weliswaar een inflatievolgend
huurbeleid hebben – dat is goed – maar dat met de maatregelen die dit
kabinet in petto heeft, de huurder keer op keer op keer op keer wordt
gepakt. Dat geldt voor mensen met lage inkomens en voor mensen met
middeninkomens. De mensen met de lage inkomens worden gepakt door
een korting op de huurtoeslag. De huren van de middeninkomens wil de
minister laten stijgen. De Europese maatregel is doorgevoerd en dan
hebben we ook nog eens de heffing van 760 mln., waardoor huurders zelf
hun huurtoeslag mogen gaan betalen. In het vorige debat zei de minister
tegen mij: knipoog, knipoog, mevrouw Karabulut, ik ga wel iets over de
hypotheekrenteaftrek schrijven, maar daaraan iets veranderen en iets
vragen van de hoogste inkomens, sorry, dat ga ik niet doen. Dan denk ik
dat de minister, dat dit kabinet, alleen maar bezig is om de huurders te
pakken. Dat is ook het geval met het wetsvoorstel dat nu voorligt.
Nu heeft een aantal partijen – ik noem de vakbonden, de Woonbond, FNV
Bondgenoten, maar ook de vier grote steden – gisteren gepleit voor een
eerlijk systeem, voor een sociaal huurbeleid, waarbij de sterkste
schouders de zwaarste lasten gaan dragen. Is de minister in ieder geval
bereid om met deze partijen in gesprek te gaan? Is hij bereid de resultaten
van die gesprekken apart aan de Kamer te rapporteren en te betrekken bij
zijn woonvisie?
Mevrouw De Boer (VVD): Voorzitter. Als ik me niet vergis, dan kennen we
in Nederland reeds de systematiek dat de sterkste schouders de zwaarste
lasten dragen en dat blijft ook zo. Wat we nu gaan doen, is een stukje
scheefwonen aanpakken, dus huren die zijn achtergebleven. De heer
Monasch vroeg ook al aan de heer Lucassen of de harmonisatie nu meeof tegenvalt. In percentages klinkt het naar best veel, dat ben ik wel met
de heer Monasch eens. De huren zijn zo ver achtergebleven bij de enorme
huizenprijzenstijging die heeft plaatsgevonden op de koopmarkt, dat het
verschil nu zo groot is dat we in ieder geval proberen om er iets van te
repareren. Dat wordt voorgehangen en we komen er nog verder over te
spreken. Het verbaast mij toch een klein beetje dat we de lijn van het
regeerakkoord loslaten en een en ander niet beperken tot de schaarstegebieden. Dat principe verlaten we in feite en ook de koppeling met de
ozb-waarde wordt helaas losgelaten. Daarmee kun je het volgens mij ook
uitstekend doen, maar goed, daar zullen we nog nader over komen te
spreken. Ik neem aan dat de minister daar een reden voor heeft. Ik ben
nog niet overtuigd daarvan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

4

De voorzitter: Ik onderbreek u om twee redenen. Ik ga niet over uw
inbreng, maar u bent bezig met vragen over een onderwerp waarvan we
hadden afgesproken dat we het op een later tijdstip zouden behandelen.
Daar wijs ik u alleen maar op. En mevrouw Karabulut wil u een vraag
stellen. Dat is de tweede reden waarom ik u onderbreek.
Mevrouw Karabulut (SP): Hoezo blijven de huren achter als je kijkt naar
de woonuitgaven van huurders? Met 23% liggen hun woonlasten,
vergeleken bij die van mensen met een koopwoning, vele malen hoger.
Hoe komt mevrouw De Boer erbij dat de huren te laag zijn? Dat mag zo
zijn voor mensen die misschien een villasubsidie krijgen, maar voor de
huurders toch niet?
Mevrouw De Boer (VVD): Je kunt elke vergelijking maken die je wilt
maken. Ik ben het ermee eens dat het gelijk een groter deel is van je
inkomen als je het afzet tegen de totale huur. Het gaat ook om de
huurders met de lagere inkomens. Ik kan het niet met mevrouw Karabulut
oneens zijn. De cijfers spreken voor zich. Wat ik probeer te zeggen is dat
die huren inderdaad ongelofelijk achtergebleven zijn bij de kosten voor
mensen die een huis gingen kopen. U moet eens kijken wat er uitgegeven
wordt aan hypotheken. De woningmarkt en de huurmarkt zijn zo scheefgegroeid dat je in Amsterdam voorbeelden hebt van mensen die net een
woning hebben gekocht, die een jaar naar het buitenland gaan en die
€ 1 000 in de maand betalen aan hypotheekrente en aflossing, terwijl ze
volgens het huurpuntensysteem € 525 euro huur mogen vragen voor hun
huis. Dat soort voorbeelden wordt nu bekend in de schaarstegebieden.
Dan denk ik: we lossen nog maar een deel van dat probleem op. Daarmee
loop ik echter vooruit op het debat. U hebt gelijk, voorzitter, dat wil ik hier
niet doen.
De voorzitter: Mevrouw Karabulut had nog een vervolgvraag en
mevrouw De Boer probeert om tot korte antwoorden te komen.
Mevrouw Karabulut (SP): Stelt mevrouw De Boer dan voor om niet zo
zeer de huren, maar de hypotheekrenteaftrek te gaan aanpassen? Is dat
wat zij nu eigenlijk zegt?
Mevrouw De Boer (VVD): U vraagt een beetje naar de bekende weg. Het
is zo dat 20% van Nederland 70% van alle inkomstenbelasting betaalt. Als
je het hebt over de sterkste schouders die de zwaarste lasten dragen, dan
zijn wij er eigenlijk al. Mevrouw Karabulut rijdt het via een andere route
aan dan ik.
Mevrouw Karabulut (SP): Dit is duidelijk geen antwoord. Als je het over
bekende wegen hebt, dan is dit er een. U moet zich voorstellen dat we
meer dan 10 mld. aan hypotheekrenteaftrek subsidiëren waarvan in
verhouding nog geen fractie naar de huurtoeslag gaat. Dat mensen met
hoge inkomens meer belasting betalen, dat is nu eenmaal het systeem,
maar je moet die twee dingen niet door elkaar halen.
De voorzitter: Dat is een goede vraag, omdat geen antwoord nodig is. Ik
pleit voor korte vragen en korte antwoorden zonder algemene opmerkingen. De heer Monasch.
De heer Monasch (PvdA): Ik heb een concrete vraag aan mevrouw De
Boer. Zij wil opeens de huren gaan corrigeren. Volgens mij heeft de
socialewoningvoorraad als doel om mensen te kunnen huisvesten en niet
om marktconform te werken. Ik zal het heel concreet maken. Een nieuwe
politieagent heeft een woning gehuurd voor € 400. Hij gaat eruit en er
komt een andere politieagent in te wonen. In de systematiek van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

5

mevrouw De Boer gaat die tweede politieagent voor dezelfde woning
opeens per maand € 465 betalen. € 65 per maand meer, dat is per jaar
€ 750 meer voor precies hetzelfde. Terwijl zijn loon gelijk blijft, moet hij
ineens veel meer betalen voor iets wat in waarde op zich niet veranderd
is. Hoe kan mevrouw De Boer volhouden dat dit een huuraanpassing is?
Dit is toch gewoon een ordinaire lastenverzwaring voor de gemiddelde
politieagent?
Mevrouw De Boer (VVD): Dat is nu juist het punt. De woning is in waarde
gestegen. Nu proberen wij de huur van de woningen iets op te trekken,
om het verschil tussen koop- en huurwoningen enigszins weg te nemen.
Dat doen wij omdat wij willen proberen de verhuurders in de schaarstegebieden uit te lokken om te investeren. Het is namelijk niet aantrekkelijk om
in de schaarstegebieden te investeren in goede woningbouw voor
huurders. Dat proberen wij nu enigszins recht te trekken. U hebt het
steeds over een stijging. Ik moet dat bevestigen; het is waar. Het is echter
een stijging die zich de afgelopen jaren niet heeft voorgedaan. Je zou
kunnen zeggen dat degene die er tot nu toe heeft gewoond, heel
goedkoop heeft gewoond. Dat klopt.
Het is jammer dat de hogere huur voor mensen met een inkomen boven
€ 43 000 nog niet lukt. Is het mogelijk om dit zo snel mogelijk naar voren
te trekken? Wat is precies de achterliggende reden?
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Voorzitter. Na de bezuiniging op de
huurtoeslag, de inkomensgrens van € 33 000 en de wijziging in het
woningwaarderingsstelsel, waarover wij na het reces komen te spreken, is
inmiddels wel duidelijk dat dit kabinet geen oog heeft voor de belangen
van huurders. Minister Donner zal over de huurverhoging van 1,3% en de
korting op de huurtoeslag waarschijnlijk zeggen dat de middelen schaars
zijn. Maar de miljoenen euro’s die gemoeid zijn met de huurtoeslag zijn
eigenlijk maar een druppel op de gloeiende plaat als je het vergelijkt met
de bedragen die gemoeid zijn met de hypotheekrenteaftrek. De plannen
rond de 25 huurpunten leiden juist tot een hogere aanspraak op
huurtoeslag. Het is maar de vraag of dit leidt tot kostenbesparing. Verder
ontbreekt de balans in de maatregelen die worden voorgesteld. De
huurder wordt verder afgeknepen en de koper wordt met rust gelaten. Als
je een starter bent, een gezin hebt en een laag inkomen of als je een
oudere bent met een klein pensioen, ben je zuur met dit beleid. Wie
huisje, boompje, beestje heeft, wordt uit de wind gehouden. En dat terwijl
het al lang geen kwestie meer is of de hypotheekrente ooit wordt
aangepakt, maar wanneer. Want op de lange termijn is de hypotheekrenteaftrek echt niet houdbaar. Het kabinet lijkt te denken: wie dan leeft, die
dan zorgt, en legt zo een hypotheek op de toekomst, in plaats van echt te
kiezen voor solidaire, sociale hervormingen, die op termijn tot een
houdbare woningmarkt kunnen leiden.
Als de minister echt wil hervormen, durft hij ook te kijken naar de taboes
van de woningmarkt. In plaats daarvan zet hij organisaties die met ideeën
komen weg als onconstructief. Verschillende organisaties hebben
voorstellen gedaan. Zij willen best kijken naar een beperkte huurverhoging, maar het is helemaal niet raar dat zij daarvoor terugvragen dat
deze vervolgens ook in de huursector wordt geïnvesteerd. Mijn vraag is in
dat opzicht dezelfde als die van mevrouw Karabulut: wanneer gaat de
minister nu eens echt in gesprek, in plaats van één voor één maatregelen
te lanceren die huurders nog verder treffen? Is hij nog bereid om te
luisteren naar alternatieven die zowel voor de huur- als voor de koopmarkt
betaalbaar en sociaal uitpakken?
De verschillende ontwikkelingen stemmen mij zeer treurig, omdat zij
getuigen van een gebrek aan wil om te luisteren naar alternatieven en
omdat zij de staat van de woningmarkt niet verbeteren. Wij pleiten ervoor
dat de kortingen op de huurtoeslag worden uitgesteld. Eigenlijk zouden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

6

wij dit moeten bezien in een breder perspectief, in plaats van nu een
aantal zaken invoeren, in de trant van: kijk bij de woonvisie nu echt naar
huren en kopen en kom dan met een breder verhaal. Dat zou volgens mij
de beste stap zijn. Ik vraag daarom aan de minister of hij alsnog bereid is
om de zaken meer in combinatie met elkaar te bezien.
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. Als men mij een half jaar geleden
had gezegd dat er afgeweken zou worden van het regeerakkoord, zou ik
slingers hebben opgehangen. Nu is er echter met name droefenis bij mijn
fractie. De minister schrijft over het bevorderen van doorstroming, maar
eigenlijk blijft het kabinet stilstaan. Het laat de hypotheekschuld oplopen
en het tamboereert op de aanpak van scheefwoners, maar als ik de twee
voorstellen, waarvan wij er maar één mogen bespreken, met elkaar
vergelijk, zie ik dat de huurverhoging voor mensen met een inkomen
boven de € 43 000 minstens met een jaar wordt uitgesteld. Dat is niet
goed voor de doorstroming. De 25 extra huurpunten die eraan komen,
zorgen er juist voor dat nieuwe mensen een huurverhoging krijgen en dus
niet zullen bewegen. Wij mogen het daar nu niet over hebben, maar ik leg
toch even de relatie. Dit is gewoon het stimuleren van scheefwonen. Je
kunt dus eigenlijk wel dag met je handje zeggen tegen de doorstroming
met dit beleid. Wij vinden dat uitermate teleurstellend.
Nederland heeft nogal wat scheefwoners. Dit zijn mensen met een
inkomen dat geen goedkope sociale huurwoning rechtvaardigt. Wij
vinden dat mensen die voldoende verdienen, een reële huurprijs moeten
betalen, naar de werkelijke waarde. Daarom pleiten wij voor een jaarlijkse
inkomenstoets. Dat doen wij al langer. Wij willen een gesloten toets,
waarbij je dus niet precies het jaarlijkse inkomen aan een verhuurder
bekend hoeft te maken. Maar wel moet men aangeven of men al dan niet
boven de € 43 000 zit. Het is dus zwart-wit, ja-nee, waarbij men gebruik
maakt van een tusseninstantie, zoals de Belastingdienst, die de gegevens
al heeft, zodat er nog enige privacy en afstand is in de relatie tussen de
verhuurder en de huurder. Graag krijg ik een reactie van de minister
daarop, ook in relatie tot wat hij schrijft over de beperkingen die hij ziet.
Op dat punt, het enige goede punt van het woningmarktbeleid, denken wij
graag met de minister mee, zoals hij van D66 gewend is.
De minister geeft als reden voor uitstel de consequentie in de uitvoering
voor huurders, verhuurders en de rechter. Kan hij dat in woorden nog wat
preciezer en uitgebreider toelichten dan de zin uit zijn brief? Wij hebben al
geprobeerd daarover iets te vernemen tijdens het vragenuur een paar
weken geleden, maar dat is toen nog niet gelukt. Ik hoop nu op een goed
antwoord. Waar zitten nu precies de uitvoeringsproblemen bij de
€ 43 000-plusmaatregel?
De woningcorporaties lopen 250 mln. mis. Er komt wel een heffing aan
van 760 mln. Welke gevolgen heeft het uitstel van het betalen van de
heffing voor de financiën van de corporaties? Of is de 25-puntenmaatregel
een manier om de woningcorporaties te compenseren? Dat gebeurt dan
over de rug van startende sociale huurders. Klopt die redenering? De
laatste vraag is: wat zijn de gevolgen voor de huursector zelf? Ik heb het
dan over de scheefwoners, de doorstroming en de beschikbaarheid van
woningen. Kan de minister op basis van allerlei bestaande inzichten en
onderzoeken daarover ook nog iets zeggen?
Voorzitter: Monasch
De heer Van Bochove (CDA): Voorzitter. Ik begin met de constatering dat
het door het vorige kabinet beoogde beleid ten aanzien van de jaarlijkse
huurstijging, het inflatievolgende huurbeleid, goed heeft gewerkt. Dat
blijkt uit het rapport «Feiten en achtergronden van het huurbeleid 2010».
De CDA-fractie steunt de afspraken die zijn gemaakt om in de komende
periode het inflatievolgend huurbeleid voort te zetten. Daarover zijn best

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

7

een aantal kritische opmerkingen te maken, maar desalniettemin is het
een goed uitgangspunt. In de brief die de minister naar de Kamer heeft
gestuurd, staat dat de maatregel die bedoeld is om het scheefwonen
tegen te gaan – een hogere huurstijging, inflatie plus maximaal 5% voor
huurders met een inkomen boven € 43 000 – dit jaar niet wordt ingevoerd.
Die maatregel, zo schrijft de minister, heeft forse consequenties, met
name voor de uitvoering. Mijn vraag aan de minister is: zijn de consequenties er dan volgend jaar niet? Is er een oplossing denkbaar waarbij
voor de betrokken partijen een uitvoering mogelijk is zonder een stevige
stijging van de administratieve lasten en uitvoeringslasten? Hoe denkt de
minister dat probleem in de komende periode op te lossen?
De discussie over het woningwaarderingsstelsel wordt in de brief die wij
nu bespreken aangekondigd. Inmiddels is de invulling er en die geeft
aanleiding tot het stellen van een aantal vragen aan de minister. Wij zullen
daarvoor de schriftelijke procedure, die is afgesproken voor volgende
week, zeker benutten.
Voorzitter: Van Bochove
Minister Donner: Voorzitter. Ik vind het hartverwarmend zoals het
regeerakkoord hier unaniem wordt ondersteund door de verzamelde
oppositie, die wil dat wij ons aan het regeerakkoord houden. Zo mag ik
het horen, en dat doe ik ook. Maar dat zal ik later uitleggen, want daarover
wilde men niet spreken. Als de commissie zich er niet aan houdt, zal ik mij
er in elk geval aan houden. De vragen over de 25 punten zal ik gaarne
beantwoorden, maar ik kon het niet laten om dit applaus voor het
regeerakkoord te incasseren.
Aan de orde is nu een brief over een aantal huurmaatregelen, die men ook
in het regeerakkoord had kunnen lezen. Waar men zo aan het regeerakkoord hangt, had men redelijkerwijs kunnen verwachten dat die aan de
orde zouden komen. Nu willen mevrouw Karabulut en mevrouw
Voortman een discussie beginnen over alle andere maatregelen die ook
nog denkbaar zouden zijn. De discussie daarover zullen wij voeren op het
moment dat wij de woonvisie bespreken en wij zullen toelichten waarom
de aanpak die wij volgen, op zichzelf genomen een zeer verantwoorde
aanpak is met betrekking tot de problemen die er zijn. Ik weet dat een
aantal partijen voortdurend in iedere discussie gaarne de hypotheekrenteaftrek aan de orde wil stellen, maar dat is niet het onderdeel van het
huurbeleid dat wij nu aan de orde hebben.
De heer Monasch vroeg naar de wijziging in twee weken tijd. Mijn
kwalificatie van datgene waar hij op wees betrof zijn boude stelling dat ik
met voorstellen kwam om alle huren met € 120 te verhogen. Hij had het
niet over «mogelijk maken», maar zei dat ik dat deed. Nu geeft hij toe dat
mijn kwalificatie de juiste was, doordat hij nu over «mogelijk maken»
spreekt.
Door vele woordvoerders zijn de verschillende aspecten van de harmonisatie aan de orde gesteld. Aan de ene kant geeft de heer Monasch aan dat
een half procent van de totale huursom is geraakt door de huurharmonisatie. Om nu in deze situatie te spreken van een huurexplosie – ik denk dat
de heer Van Bochove dat terecht aangeeft – is wel bijzonder merkwaardig.
Gedurende vijf jaar zijn wij nu inflatievolgend wat de huren betreft.
Daarenboven komt een half procent van de totale huursom aan de orde
bij de huurharmonisatie. Dan kun je toch met de beste wil van de wereld
niet zeggen dat er sprake is van een huurexplosie op dit moment. Ik wijs
erop dat, alweer volgens het regeerakkoord, dat allen als bijbel accepteren, de huurbescherming zal worden voortgezet in de komende jaren,
behoudens de maatregel voor mensen met een inkomen boven € 43 000.
De heer Monasch (PvdA): Ik vrees dat de volgende tekstexegese zal gaan
over de vraag wat de definitie van een huurexplosie is. Ik zal maar even

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

8

citeren uit het rapport dat de minister zelf aan de Kamer heeft toegestuurd: «Het gemiddelde percentage huuraanpassing van woningen
waarvan de huur werd geharmoniseerd bedroeg 15,7%.» Als dat geen
huurexplosie is, weet ik het niet meer. De minister kan alles onder het
tapijt willen vegen, maar dat is een huurexplosie, voor de agent of voor de
bejaarde die er komt te wonen. De minister kan proberen dat weg te
moffelen onder allerlei gemiddelde percentages uit huurharmonisaties,
maar dat zijn de harde cijfers voor een huurder die in het desbetreffende
pand intrekt. Mijn vraag aan de minister is: noemt hij dat een huurexplosie? Of zegt hij: dat valt reuze mee?
Minister Donner: Uit dat percentage blijkt nu juist hoe groot het effect
van het scheefwonen is op de markt. De 15% waarover wij spreken, is
namelijk de aanpassing aan wat volgens ons eigen wettelijk systeem in
een beschermde huuromgeving in redelijkheid aan huur kan worden
gevraagd. Dat gebeurt op grond van het puntenstelsel. Men zegt dat het
bij het scheefwonen slechts om een beperkt percentage gaat. Dit
scheefwonen komt echter bij uitstek op dit soort momenten tot
uitdrukking. Er is geen sprake van een huurexplosie. Er gaat niemand van
de ene op de andere dag voor zijn woning een veel hogere huur betalen.
Er is hierbij altijd sprake van een nieuwe huurder. Die zal inderdaad
worden geconfronteerd met een aanpassing van de huur. De huur wordt
opgetrokken naar het niveau dat past bij de waarde van de woning.
Hieruit blijkt hoezeer het gecombineerd ingrijpen leidt tot een discrepantie
tussen de huurwaarde en de werkelijk betaalde huur. Voor een individueel
geval kan dit inderdaad leiden tot hoge huurlasten als die worden afgezet
tegen het inkomen. Daarvoor hebben wij echter de huursubsidie en de
huurtoeslag. Daarmee kan het inkomen worden aangepast. De combinatie
van maatregelen komt helemaal tegemoet aan de punten die de heer
Monasch aanroert. Hij noemt de 15%. Precies uit dat percentage blijkt
waarover de discussie gaat, namelijk over het feit dat de huur in ons
systeem laag wordt gehouden ten opzichte van de waarde van de woning.
De heer Monasch (PvdA): Met respect, maar volgens mij begrijpt de
minister er helemaal niets meer van. Hij beweert dat een bejaarde die
voor € 400 een woning heeft gehuurd, kennelijk heeft scheefgewoond. De
volgende bejaarde die hetzelfde huis betrekt, wordt geconfronteerd met
een 15,8% hogere huur. De minister stelt dat dit gerechtvaardigd is. Dit
heeft niets te maken met scheefwonen, maar met het ontwikkelen van een
pervers systeem. Daarin bestaat de mogelijkheid om deze huur met € 120
te verhogen vanwege de 25 extra WWS-punten. Bovendien kan de huur
16% worden verhoogd vanwege de huurharmonisatie. Dit heeft niets met
scheefwonen te maken. De minister is de huurlasten gewoon ordinair aan
het verhogen!
Minister Donner: De heer Monasch wijst op het systeem van de huurharmonisatie. Bij mijn weten is dat systeem al tientallen jaren onderdeel van
de huursystematiek in Nederland. In deze markt proberen wij met allerlei
regels te voorkomen dat bestaande huurders worden geconfronteerd met
huursprongen. Als echter op deze manier de werkelijke huren veel lager
zijn geworden dan wat volgens de wet en het huurwaardesysteem aan
huur mag worden gevraagd, en als zo een discrepantie is ontstaan, dan
mag deze achterstand inderdaad bij het opnieuw verhuren van de woning
worden ingehaald. Als dat leidt tot bovenmatige belasting van het
inkomen, dan kan dat worden gecorrigeerd met de huurtoeslag. Zo werkt
dit systeem dat in de loop van de jaren is ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van bewindslieden van PvdA-huize.
De voorzitter: De minister gaat verder met de beantwoording.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

9

Minister Donner: Er is een aantal vragen gesteld over de ontwikkelingen
elders in het land. De heer Lucassen wees onder andere op de ontwikkelingen in Zeeland en Limburg. Inderdaad is daar sprake van het inlopen
van verschillen die daar nog groter waren dan elders. Gemiddeld liggen
de huren in Nederland op 72% van wat volgens het huurwaardesysteem
maximaal aan huur mag worden gevraagd. Voor Zeeland gold echter een
percentage van 65,5%. Dat kan verklaren waarom er in Zeeland en
Limburg sprake is van een sterkere ontwikkeling in het kader van de
huurharmonisatie. Naar ik aanneem zal dat tijdelijk zijn. Deze ontwikkeling
zal worden geremd door het aanbod in regio’s met krimp. Dat is immers
een van de problemen in de krimpregio’s.
Dat zijn mijn antwoorden op de vragen over de huurharmonisatie. Ik zeg
nogmaals dat dit een systeem is dat al lange tijd onderdeel uitmaakt van
de huurbescherming in Nederland.
De heer Lucassen vroeg ook in hoeverre de servicekosten in het overzicht
zijn opgenomen. Die kosten komen vooralsnog niet in dit overzicht voor,
omdat er niet wordt gevraagd naar de servicekosten. Ik vraag de heer
Lucassen om mij toe te staan, te onderzoeken in hoeverre het doenlijk is
om deze kosten mee te nemen in het onderzoek, zodat de informatie
daarover ook kan worden geboden. Dit kan echter pas aan de orde komen
bij een volgende rapportage.
Ik heb al gezegd dat wat mevrouw Karabulut als een huurexplosie
kwalificeert, naar mijn mening een ontwikkeling is die alleszins overeenstemt met haar wensen. Zij verwees verder naar brieven die ik daarover
heb gekregen van de Woonbond en van een aantal wethouders van de
grote steden. De brieven van de Woonbond en de FNV gaan over een
situatie die abstraheert van de economische werkelijkheid in Nederland.
Ook de overheid zal met die economische werkelijkheid rekening moeten
houden. Dat heeft ertoe geleid dat het kabinet in het regeerakkoord – dat
mevrouw Karabulut zo fel verdedigt – de keuze heeft gemaakt om een
heffing aan de woningcorporaties op te leggen. In het vorige debat heb ik
al gezegd dat ik verwacht de Kamer in mei nader te kunnen informeren
over de effecten van die heffing op de ruimte van de woningcorporaties.
Dit is inderdaad een onderdeel van de afspraken die volgens het kabinet
nodig zijn om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen met behoud
van een aanvaardbare en realistische ontwikkeling op de woningmarkt.
Deze discussie gaat echter over de inhoud van het regeerakkoord.
Mevrouw Karabulut (SP): Soms vind ik de minister echt geestig en kan ik
om hem lachen. Nu wordt het echter een beetje ernstig. De minister zegt
eigenlijk dat hij er geen behoefte aan heeft om met deze partijen om de
tafel te gaan zitten. Hij mag mij corrigeren als ik hem niet goed samenvat.
De minister noemt de economische situatie en de overheidsfinanciën die
op orde moeten worden gebracht. Is hij het op z’n minst met mij eens dat,
gezien de maatregelen die worden genomen, de rekening van de crisis
eenzijdig bij de huurders wordt neergelegd? Ik noem de heffing die wordt
opgelegd aan de corporaties. Ik noem de korting op de huurtoeslag. Ik
noem de Europese maatregel waardoor de middeninkomens de woningen
worden uitgejaagd. Ik noem de huurverhoging voor mensen met een
inkomen hoger dan € 43 000. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik ken
echter niet één maatregel waarmee de mensen met een hoog inkomen en
met een koopwoning worden aangepakt. De minister doet niets aan de
villasubsidie. Dat kan hij toch op z’n minst toegeven? De minister van
volkshuisvesting kan toch op z’n minst de moeite nemen om om de tafel
te gaan zitten met deze partijen die pleiten voor een sociaal huurbeleid en
voor een evenwichtiger beleid? In plaats daarvan zit hij hier alles
belachelijk te maken!
Minister Donner: Ik ben het niet eens met de conclusies van mevrouw
Karabulut over de effecten van het beleid. Verder vraagt zij mij om met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

10

deze partijen om de tafel te gaan zitten. Dat is al gebeurd bij de voorbereiding van de woonvisie. De ideeën die ik in die gesprekken heb gehoord,
worden meegenomen. Die ideeën kunnen bovendien op ieder moment in
het debat in de Kamer een rol spelen. Dat komt ook duidelijk naar voren in
de brieven. Voordat mevrouw Karabulut erom vroeg, is dus al aan haar
verzoek voldaan om met deze partijen om de tafel te gaan zitten.
Mevrouw Karabulut (SP): Mag ik een antwoord op de vraag welke
maatregel de minister overneemt van deze partners? Hoe geeft hij
invulling aan een beleid waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten
dragen? De minister mag van mij ook zeggen dat hij zo’n beleid niet
voorstaat. Dat zou duidelijkheid scheppen.
Minister Donner: Dit is een heel andere discussie. Mevrouw Karabulut
spreekt nu over de maatregelen in de woonvisie die nog niet is
verschenen. Ook mevrouw De Boer heeft er al op gewezen dat het
lastensysteem in Nederland over het geheel genomen het effect heeft dat
de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Dat neemt niet weg dat
in deze tijd alle lasten enigszins zullen stijgen. Dat is onvermijdelijk. Toch
wordt ook vastgehouden aan een inflatievolgend huurbeleid, behoudens
voor huurders met een inkomen hoger dan € 43 000.
Ik kom op de vragen over het uitstel van de 5%-maatregel. De heer
Verhoeven schetst mij hoe die zou kunnen worden uitgevoerd. De lijn die
hij hiervoor schetst, is de lijn die ik voorsta. Om deze informatie over het
inkomen te kunnen geven, heeft de Belastingdienst een ruime voorbereidingstijd nodig. Dit moet worden verwerkt in de systematiek van de
dienst. Daardoor was het niet mogelijk om deze maatregel nog dit jaar in
te voeren. Het is nu de bedoeling om de maatregel volgend jaar in te
voeren. Er is gedacht aan een alternatieve methode om toch nog dit jaar
de maatregel te kunnen invoeren. Daarvoor zou een huurverhoging van
5% over de hele linie kunnen worden toegestaan, behalve als de huurder
zou kunnen aantonen dat zijn inkomen minder was dan € 43 001. Dit
alternatief zou uit het oogpunt van wetgeving het meest voor de hand
liggen, maar vanwege de lasten voor burgers is er niet voor gekozen. Ik
zou dan namelijk 2,5 miljoen mensen moeten lastigvallen met de eis een
bewijs te overleggen van de hoogte van het inkomen, om vermoedelijk
ongeveer 400 000 huurders die meer dan € 43 000 verdienen te kunnen
confronteren met een huurverhoging. Er is dus gezocht naar een ander
systeem, namelijk volgens de lijn die de heer Verhoeven heeft geschetst.
De uitvoering daarvan per 1 juli van dit jaar bleek onmogelijk. Dat komt
onder andere door alle regels voor de bescherming van inkomensgegevens, wat persoonsgegevens zijn. De uitvoering per 1 juli van dit jaar
zou zelfs onmogelijk zijn geweest als hiertoe direct was besloten toen het
kabinet aantrad.
De heer Verhoeven (D66): Ik ben blij dat de minister nu zegt waar het in
zit. Dat bleek uit zijn brief minder duidelijk dan nu uit zijn woorden. Ik heb
wel problemen met het feit dat de aanpak van het kabinet bij de verschillende beleidsterreinen nogal verschilt. Als er 130 km per uur moet worden
gereden over de snelwegen, voert het kabinet eerst de maatregel in. Dan
blijken er allerlei hiccups te zijn waar pas naar wordt gekeken nadat de
maatregel is doorgevoerd. Bij de huren is de aanpak juist omgekeerd. De
5%-maatregel wordt nu uitgesteld tot alles rond is. Ik vind het in dit
opzicht ook heel opvallend dat het kabinet nu met een plan komt voor de
generieke stijging met 25 punten. Ik kan mij voorstellen dat er daarbij ook
veel hiccups zijn. Ik heb dus wat problemen met de verschillende tempo’s
bij de uitvoering van het kabinetsbeleid. Kan de minister verder nog even
schetsen wat de gevolgen zijn voor de woningcorporaties? Ik begrijp na
de uitleg van de minister dat de maatregel wordt uitgesteld. De woningcorporaties komen daardoor echter nog dieper in de problemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

11

Minister Donner: Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat de heer Verhoeven
ervoor pleit om de 5%-maatregel in te voeren zonder dat een voorziening
is getroffen waardoor informatie kan worden verkregen over het inkomen.
Wij moeten niet alles met alles gaan vergelijken. Sommige zaken kunnen
inderdaad worden ingevoerd zonder dat de verschillende regels op dat
punt eerst zijn bijgetrokken. Ook dan blijft echter de eis dat er wettig moet
worden opgetreden. Als wij de maatregel nu al zouden doorvoeren, zou ik
woningcorporaties met een lege eierdop blij maken. Ik zou hun dan
zeggen: u mag de huren verhogen met 5%, maar het is volstrekt
onmogelijk om die huurverhoging door te voeren. Wij hebben dus niet
gekozen voor een generieke uitvoering van de 5%-maatregel, waarbij ik
2,5 miljoen huurders zou moeten confronteren met een huurverhoging,
waarna zij mogen bewijzen dat zij er niet voor in aanmerking komen. De
effecten van deze maatregelen zullen ook worden doorgerekend door het
Centraal Fonds Volkshuisvesting. Dat zal ook doorrekenen wat het effect is
van de heffing.
De voorzitter: Er is gelegenheid voor het houden van een tweede
termijn. Daarvoor geldt een spreektijd van een minuut per woordvoerder.
De heer Monasch (PvdA): Voorzitter. Er ontvouwt zich een fundamenteel
verschil van inzicht tussen de minister en het kabinet enerzijds, en de
fractie van de PvdA anderzijds. De socialehuursector is geen markt, maar
een sector waar betaalbare woningen worden aangeboden aan mensen
die op de vrije markt geen woning kunnen vinden. In de socialehuursector
heeft een woning die in 1990 is gebouwd en voor een groot deel is
afgeschreven, niets meer te maken met de waarde die zo’n woning op dit
moment op de vrije markt heeft. Het gaat er bij zo’n woning alleen om wat
ermee kan worden gedaan voor de mensen die zo’n woning nodig
hebben. Wij moeten er niet mee omgaan alsof de socialehuursector een
markt is. Dit is een fundamenteel verschil van inzicht. Wij zullen hierop in
een andere procedure uitvoerig terugkomen. Met deze maatregel gaat de
woningmarkt verder op slot. Ik tel alle maatregelen bij elkaar op, zoals
mevrouw Voortman van GroenLinks ook al deed. Ik tel daarbij de
maatregel die wij vandaag bespreken. Ik hoor nog steeds niet van de
minister dat hij wil zorgen voor een ruimer budget voor de huurtoeslag
omdat de huren zullen stijgen. Ik veronderstel dat de minister de regels op
dat punt niet gaat veranderen, maar als hij dat wel gaat doen, is dat mooi
meegenomen. Als ik dit alles bij elkaar optel, dan moet toch echt de
conclusie zijn dat huurders voor dit kabinet tweederangs burgers zijn
geworden.
De heer Lucassen (PVV): Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn
antwoorden. De heer Monasch heeft het over een grote huursprong. In
individuele gevallen is inderdaad sprake van een forse huursprong.
Daarover kan geen misverstand bestaan. Ik ben echter van mening dat dit
inherent is aan het systeem van inflatievolgend huurbeleid dat wij lang
hebben gehanteerd. Dit is een van de zaken waarop de PVV-fractie heeft
ingezet. Wij willen de huurstijging beperken tot het niveau van de inflatie.
Wij zijn dan ook blij dat dit in het regeerakkoord staat.
Mevrouw Karabulut (SP): De heer Lucassen zegt zelf dat er nu al sprake
is van huurstijging binnen het stelsel, dus met behoud van bescherming
van de huurders. Vindt hij daarmee de maatregel niet overbodig waarbij
het aantal punten van het woningwaarderingsstelsel wordt opgetrokken?
Daarmee wordt wel degelijk een huurexplosie veroorzaakt.
De voorzitter: De discussie daarover gaan wij volgens mij een andere
keer voeren. De heer Lucassen reageert hierop kort.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

12

De heer Lucassen (PVV): Ik zal hierop kort reageren. Volgens mij was ik
de enige woordvoerder die zich braaf aan de afspraak heeft gehouden om
hierover een andere keer te spreken. Ik zal proberen mijn standpunt over
de stijging van het aantal WWS-punten kort samen te vatten. Deze
maatregel, die is vervat in het regeerakkoord, is bedoeld voor gebieden
met schaarste. Wij zullen er nauwgezet op letten dat deze regel ook op
deze manier wordt uitgevoerd. Wij zullen daarover nog de nodige vragen
stellen aan de minister, om ervoor te zorgen dat deze maatregel op deze
manier wordt uitgevoerd.
Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter, ik heb geen behoefte aan het
leveren van een bijdrage in de tweede termijn.
Mevrouw De Boer (VVD): Voorzitter. Ik heb er begrip voor dat de
maatregel voor verhoging van de huur voor mensen met een inkomen
hoger dan € 43 000 lastig is uit te voeren. Wij wachten dit af. Ik kan in
ieder geval constateren dat de huurverhoging alleen geldt voor de
hoogste inkomensgroepen. Dat zou de SP-fractie gelukkig moeten
stemmen. Dat zou ook de fractie van de PvdA gelukkig moeten stemmen.
Die partij is immers verantwoordelijk voor de fundamenten van het
huidige huurbeleid. Ik vind dat de woordvoerders van deze fracties wel
heel grote woorden in de mond nemen, terwijl de huurbescherming is
vastgelegd in het regeerakkoord. Ik had verwacht dat deze partijen
daarmee juist blij zouden zijn, maar dat is helaas niet het geval.
De heer Monasch (PvdA): Wat mevrouw De Boer allemaal zegt, is bijna
onnavolgbaar. De huren gaan stijgen. Kan mevrouw De Boer garanderen
dat er niet wordt bezuinigd op de huurtoeslag? Het lijkt mij aardig als zij
dat zou garanderen.
Mevrouw De Boer (VVD): Wij zullen inderdaad bekijken hoe wij dit gaan
betalen. Dit hangt ook samen met de heffing voor de woningcorporaties.
De intentie is, dat dit gewoon wordt betaald. De heer Monasch vindt mij
onnavolgbaar. Volgens mij hebben wij het over het huurbeleid waarvoor
ook de PvdA jarenlang verantwoordelijk is geweest. Het zou de fractie van
de PvdA en de SP-fractie gelukkig moeten stemmen dat het kabinet doet
aan huurbescherming voor de lagere inkomens. Het verhoogt de huren in
feite alleen maar voor de hogere inkomens. Dat komt overeen met de
stelling dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. De
woordvoerders van deze fracties trekken nu op dit punt wel een heel grote
broek aan.
De heer Monasch (PvdA): Ik vrees dat mevrouw De Boer het systeem niet
snapt. Door de stijging van het aantal WWS-punten kan een bijstandstrekker nu een huurverhoging van € 120 aan zijn of haar broek krijgen.
Dat heeft niets met hoge inkomens te maken. Mevrouw De Boer maakt
zich nogal wat zorgen over haar vriendje in Amsterdam-Zuid dat een jaar
niet in het land is en zijn woning niet kan verhuren. Waar het echt om
gaat, is het feit dat bijstandstrekkers straks met deze huurstijgingen
worden geconfronteerd.
Mevrouw De Boer (VVD): De heer Monasch weet net zo goed als ik dat de
soep niet zo heet wordt gegeten als hij wordt opgediend. Dat blijkt ook uit
de cijfers. De heer Monasch weet net zo goed als ik dat het hierbij
voornamelijk gaat om het compenseren van de huren die geweldig zijn
achtergebleven bij de prijsstijging van koopwoningen. Het gaat ons erom
dat deze situatie enigszins wordt rechtgetrokken voor mensen die het
kunnen betalen. Dat zou de heer Monasch eigenlijk ook gelukkig moeten
stemmen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

13

Mevrouw Voortman (GroenLinks): Voorzitter. Volgens mij is het belangrijkste punt dat de maatregelen één voor één worden ingevoerd, maar dat
niet wordt gekeken naar de samenhang van het totale pakket. De heer
Verhoeven heeft hierop zojuist ook al gewezen. De minister heeft in
eerdere overleggen al vaak verwezen naar de woonvisie die hij zal laten
verschijnen. Tegen de tijd dat die woonvisie is verschenen, is al een heel
rijtje volgens mijn fractie onwenselijke maatregelen op het gebied van het
huurbeleid doorgevoerd. Het hele verhaal zou volgens mij moeten
worden betrokken bij de woonvisie.
De huurverhoging van 1,3% leidt wel tot minder koopkracht, juist voor de
mensen met de laagste inkomens. Daarbij betrek ik nog niet eens alle
andere aspecten van het kabinetsbeleid die voor deze mensen gevolgen
hebben.
De Woonbond, de FNV en de G4 hebben verscheidene alternatieven
aangedragen. De minister zegt dat hij met deze partijen al rond de tafel
heeft gezeten. Rond de tafel zitten is echter niet hetzelfde als meedelen
wat de plannen zijn. Ik vraag de minister om in ieder geval schriftelijk
inhoudelijk te reageren op de aangedragen alternatieven. Dat is het
minste wat hij hiermee zou moeten doen.
De heer Verhoeven (D66): Voorzitter. De minister heeft ons uitgedaagd
door verschillende malen te zeggen dat de oppositie het regeerakkoord
ontzettend omarmt. Dat is natuurlijk onzin. De fractie van D66 vindt het
regeerakkoord op het punt van het woningmarktbeleid armoedig! Dat
woord neemt mijn fractie niet vaak in de mond. Het enige punt op dit vlak
in het regeerakkoord dat in de goede richting ging, was het laten stijgen
van de huren voor mensen die meer dan € 43 000 verdienen. Daarmee
kunnen wij het scheefwonen tegengaan. Wij zijn blij dat het idee van de
inkomenstoets zoals ik dat in de eerste termijn heb geschetst, door het
kabinet wordt gevolgd. Als er verstandig beleid moet worden gevoerd, is
het kabinet echter ineens wat minder daadkrachtig en is de snelheid
minder dan bij veel andere maatregelen. Dat stelt mijn fractie teleur. Toch
wensen wij de minister succes met de uitwerking van deze inkomenstoets.
Wij moeten immers uiteindelijk ook het scheefwonen aanpakken.
Binnenkort zullen wij de 25 puntenmaatregel bespreken. Wij zullen
binnenkort ook de koopmarkt bespreken. Het laatste woord is hierover
dus nog niet gezegd. Omdat de minister drie keer heeft gesteld dat wij erg
blij zouden zijn met het regeerakkoord, wil ik dat misverstand eens en
voor altijd wegnemen. Op het gebied van het woningmarktbeleid is mijn
fractie dat niet!
Minister Donner: Voorzitter. In de tweede termijn zijn meer stellingen
ingenomen dan vragen gesteld. Mevrouw Voortman vroeg waarom de
maatregelen één voor één worden ingevoerd. Een aantal maatregelen is
al aangekondigd in het regeerakkoord. De heer Verhoeven verwijt mij nu
juist dat ik een van de maatregelen nog niet invoer. Dit doet hij terwijl de
woonvisie nog niet is verschenen. Het gaat er in de woonvisie niet om,
een kader te bieden voor een aantal maatregelen dat nu wordt doorgevoerd. De woonvisie gaat over de vraag wat wij met de woningmarkt op
de langere termijn willen. Hoe moeten wij omgaan met de woningmarkt?
Wat zijn de problemen die spelen? In hoeverre is nu en op termijn een
evenwichtige aanpak mogelijk?
De heer Monasch vindt dat er bij de harmonisatie van huren sprake is van
een fundamenteel verschil van inzicht tussen mij en de fractie van de
PvdA. Toch wijs ik hem erop dat de rapportages op dit onderdeel uitwijzen
dat in voorgaande jaren het percentage van de huurharmonisatie precies
even hoog was. Het was toen ook ongeveer 0,5%. Dit is bovendien door
mijn ambtsvoorgangers de heer Van der Laan en mevrouw Vogelaar
alleszins als een goed systeem aanvaard, want dit systeem is inderdaad in
hoge mate ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van onder meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

14

bewindslieden van PvdA-huize. Of de fractie van de PvdA is in het
afgelopen jaar tot een fundamenteel ander inzicht gekomen, of onze
inzichten komen ongeveer overeen.
De heer Monasch (PvdA): Er zit hier inderdaad een andere woordvoerder,
zoals er ook een andere minister zit ...
Minister Donner: Aha!
De heer Monasch (PvdA): ... maar er is nog een fundamenteel verschil. In
de jaren waarop de minister nu doelt, bestond altijd de mogelijkheid om
huurstijgingen te compenseren door middel van de huurtoeslag. Daarvoor
kiest het huidige kabinet echter niet. Bij de hypotheekrenteaftrek krijgt
iedereen van het kabinet zijn geld. Maar het kabinet kiest er niet voor om,
als de huren stijgen, bejaarden, AOW’ers en politieagenten met de
huurtoeslag te compenseren. Als er een hoger beroep wordt gedaan op
de huurtoeslag, zullen bejaarden, AOW’ers en politieagenten hun
huurtoeslag moeten inleveren omdat hiervoor door dit kabinet niet meer
geld beschikbaar wordt gesteld. De huurtoeslag is een cruciaal onderdeel
van een sociaal volkshuisvestingsbeleid.
Minister Donner: Wij zijn daarmee inderdaad weer terug bij het meer
algemene punt. Ik wijs de heer Monasch erop dat daar de huursubsidie
doorgaans niet correspondeert met de effecten van de huurharmonisatie.
Verder wijs ik hem erop dat de overschrijdingen die inderdaad in de
huurtoeslag moeten worden gecorrigeerd, overschrijdingen zijn die onder
een ambtsvoorganger van PvdA-huize zijn opgelopen.
Voor het overige zijn er mijns inziens in de tweede termijn geen vragen
gesteld.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Jawel. Ik heb de minister voorgehouden dat er een verschil is tussen enerzijds praten met organisaties en
anderzijds ze eenzijdig meedelen wat de plannen zijn. Ik heb gevraagd om
in ieder geval schriftelijk inhoudelijk te reageren op de alternatieven die
de Woonbond, de FNV en de G4 hebben aangedragen.
Minister Donner: De brief van de FNV en de Woonbond was niet aan de
minister gericht, maar aan de Kamer. Ik ga er dus van uit dat de Kamer die
beantwoordt.
De voorzitter: Ik dank de minister, zijn medewerkers, de belangstellenden
op de publieke tribune en de woordvoerders van de fracties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 926, nr. 158

15