Rijkswaterstaat
Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Publieksrapportage Rijkswegennet
le periode 2016
1 januari 30 april
—

Datum
Status

23 mei 2016
definitief

910Z !w EZ Itoz apoiad al 19UUa5DMSN[IN a6epoddeJsaJqnd 1

1 Publieksrapportage Rijkswegennet je periode 20161 23 mei 2016

Colofon

Uitgegeven door
Informatie
Telefoon
Uitgevoerd door
Datum
Status
Versienummer

Rijkswaterstaat
Informatiepunt Water, Verkeer en Leefomgeving
088-7977102
Rijkswaterstaat
23 mei 2016
Definitief
1.0

1 Publieksrappoftage Rijkswegennet V periode 2016$ 23 mei 2016

1 Publieksrapportage Rijkswegennet V periode 20161 23 mei 2016

Inhoud

Samenvatting—6
1

Gebruik van het Rïjkswegennet—8

2

Jaarfilezwaarte—9

3

Filetop-lO—il

4

Reistijdverlies—12

5
5.1
5.2
5.3

Openstellingen—13
Openstellingen—13
Effect van openstellingen—13
A4 Delft Schiedam—13

6
6.1
6.2

Werkzaamheden—15
Uitgevoerde werkzaamheden—15
Hinder door werkzaamheden—iS

7
7.1
7.2

Komende periode—17
Openstellingen—17
Werkzaamheden—17

8

Winterperiode—18

9

Verkeersveiligheid—19

10

Beleving weggebruiker—22

11

130 km per uur

12

Inhaalverbod vrachtverkeer—26

Bijlage A

Meerjarenreeks aantal afgelegde kilometers—27

Bijlage B

Meerjarenreeks filezwaarte—28

Bijlage C

Reistijdverlies mei 2015 tot en met april 2016—29

Bijlage D
D.1
D.2
D.3

Ontwikkeling reistijdverlies—30
Ontwikkeling reistijdverlies in Noord-Nederland—30
Ontwikkeling reistijdverlies in West-Nederland—31
Ontwikkeling reistijdverlies in Zuid-/Oost-Nederland—32

Bijlage E

Openstellingen april 2015 tot en met april 2016—33

Bijlage F

Werkzaamheden afgelopen periode—34

Bijlage G

Werkzaamheden komende periode—35

Bijlage H

Begrippen—36

—

verhoging snelheidslimiet—24

Ipubliekarapportage Rijkswegennet V periode 20161 23 mei 2016

Samenvatting

Doel en inhoud rapportage
Deze rapportage geeft elke vier maanden de ontwikkeling weer van de doorstroming op het
rijkswegennet. Daarnaast krijgen werkzaamheden van Rijkswaterstaat gericht op het verbeteren van de
doorstroming en de hinder die dat veroorzaakt aandacht. De publieksrapportage is er voor de burgers, de
Tweede Kamer en de minister van Infrastructuur en Milieu.
Deze publieksrapportage bevat jaarcijfers per april 2016 over het gebruik van het rijkswegennet, de
filezwaarte, de filetop-lO en het reistijdverlies. Het toont de ontwikkeling ten opzichte van de situatie per
eind december 2015. Verder gaat het in op de openstellingen en hun bijdrage aan betere doorstroming.
Daarnaast komen de belangrijke (geplande) wegwerkzaamheden en de hinder die de weggebruiker
daarvan ondervindt aan bod. Elke publieksrapportage bevat specifieke thema’s. Deze keer zijn dat de
winterperiode, de verkeersveiligheid, de beleving van de weggebruiker, 130 km per uur- verhoging
snelheidslimiet en het inhaalverbod vrachtverkeer.
Ontwikkeling doorstroming per april 2016
Ten opzichte van vier maanden geleden is:
•
het aantal afgelegde kilometers per jaar met 1,0 procent toegenomen tot 68,5 miljard
voertuigkilometers. De meerjarige trend blijft hiermee licht stijgend. De groei vindt plaats zowel in
de Randstad als daarbuiten.
•
de jaarfilezwaarte met 3,0 procent gestegen naar 10,5 miljoen kilometerminuten. De belangrijkste
file-oorzaak blijft hoge intensiteit (reguliere spitsfiles), gevolgd door ongevallen en incidenten.
•
de A20 bij Rotterdam tussen Crooswijk en het Terbregseplein net als de vorige periode nummer 1
in de filetop-lO. De meeste filetop-locaties bevinden zich in de Randstad. De A13 is uit de filetop
10 verdwenen.
•
het aantal uren dat alle weggebruikers gezamenlijk extra hebben moeten reizen, onder andere
doordat ze in de file stonden, gestegen met 3,6 procent. Hiermee komt het reistijdverlies per april
2016 op 57,6 miljoen uur op jaarbasis. Op diverse locaties neemt de vertraging toe of verschuift
deze stroomopwaarts of -afwaarts. Op de A13 wordt reistijdwinst geboekt.
Openstellingen
Er zijn deze periode geen nieuwe wegdelen opengesteld. De openstelling van de A4 eind 2015 leidt tot
een reistijdwinst op de A13 van gemiddeld 9 minuten in de spitsperiode.
Werkzaamheden
Rijkswaterstaat heeft de afgelopen vier maanden verder gewerkt aan een aantal grote projecten, zoals de
corridor Schiphol Amsterdam Almere, de Velsertunnel en de tunneltraverse in Maastricht. Het aandeel
files door werkzaamheden bedroeg 3,1 procent en is daarmee iets lager dan in de voorgaande periode.
Rijkswaterstaat blijft hiermee onder de norm van 10 procent, zoals afgesproken met de Tweede Kamer (in
2006).
—

—

Komende periode
In het tweede trimester van 2016 staan de openstelling van de verbreding van de N50 tussen Ens en
Emmeloord en van de verbreding van de A12 tussen Ede en Grijsoord gepland.
Specifieke thema’s
Win terperiode
De winter 2015-2016 was een milde winter uit oogpunt van gladheidbestrijding. Het verbruik aan
dooimiddel (zout en pekel) was 42.000 ton, ten op zichtte van 90.000 ton gemiddeld. Deze winter was er
echter wel sprake van “extreem weer” in de noordelijke provincies. De firestorms1 zijn hier naast het
reguliere materieel grootschalig ingezet. De schade aan het wegdek was deze winter beperkt, zeker in
vergelijking met een gemiddelde winter.

1

Een firestorm is een speciale vrachtwagen die met hete vloeistof het asfalt weer ijsvrij maakt.
Pagina 6 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet l periode 20161 23mei2016

Verkeersveiligheid
In 2015 zijn 82 mensen omgekomen door verkeersongevallen op het rijkswegennet. Dat zijn er 19 meer
dan het jaar ervoor. De meerjarige trend echter is nog steeds dalend. Op basis van geregistreerde
ongevallen tot en met 2014 zijn risicocijfers berekend. Het risicocijfer 2012-2014 is op autosnelwegen 2,5
ernstige slachtofferongevallen per miljard gereden kilometers, op het totale Rijkswegennet
(autosnelwegen en niet autosnelwegen) is dat 3,0.
Beleving weggebruiker
Weggebruikers zijn net als voorgaande jaren tevreden over Rijkswaterstaat: meet dan acht op de tien
automobilisten en vrachtwagenchauffeurs zijn (zeer) tevreden over Rijkswaterstaat als beheerder van het
rijkswegennet.
130 km per uur verhoging snelheidslimiet
In de eerste periode van 2016 is op een flink aantal trajecten de maximumsnelheid verhoogd, zodat nu op
1480 km (61 procent) van de autosnelwegen 130 km per uur gereden mag worden (waarvan 51 procent
de gehele dag en 10 procent alleen ‘s avonds en ‘s nachts). Uit gebruikersonderzoek blijkt dat bijna twee
derde (63 procent) van de weggebruikers voorstander is van snelheidsverhoging. De aangepaste
hectometerbordjes met snelheidsaanduiding voorzien in een behoefte; 83 procent van de weggebruikers
die de hectometerbordjes met snelheidsaanduiding hebben gezien, is er tevreden over.
-

Inhaalverbod vrachtverkeer
Toegenomen vrachtverkeer en uitbreidingen aan het wegennet waren aanleiding voor het aanpassen van
het Inhaalverbod voor Vrachtverkeer. De aanpassing is nu afgerond en moet zorgen voor een betere
doorstroming en verbetering van de verkeersveiligheid.
Meer informatie?
De bijlagen bij deze rapportage bevatten:
•
meerjarenreeksen van het aantal afgelegde kilometers en de filezwaarte vanaf 2000;
•
een kaart van Nederland met de locaties met het meeste reistijdverlies, in combinatie met de
filetop-lO;
•
uitgebreide informatie over openstellingen van wegen en wegwerkzaamheden in relatie tot de
verandering in reistijdverlies in kaart- en tabelvorm;
•
een begrippenlijst.

Pagina 7 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

1

Gebruik van het Rijkswegennet

Ten opzichte van vier maanden geleden is het aantal afgelegde kilometers per jaar met 1,0
procent toegenomen tot 68,5 miljard voertuigkilometers. De meerjarige trend blijft hiermee
licht stijgend. De groei vindt plaats zowel in de Randstad als daarbuiten.
Verandering aantal voertuigen per km
Figuur 1.1 geeft de verandering in het gemiddeld aantal voertuigen per kilometer weg op een werkdag
weer ten opzichte van vier maanden geleden. Blauw geeft een daling aan, rood betekent een stijging. In
groen zijn vernieuwde wegvakken aangegeven en wegvakken waar werkzaamheden zijn afgerond in de
periode mei 2015 tot en met april 2016. De trajecten waarop de afgelopen vier maanden is gewerkt zijn
weergegeven in oranje.
Verandering van de etmani intensiteit op een
werkdag in een jaar ten opzichte van
4 maanden geleden

4) oe,siger per
4

Figuur 1.1 Verandering gemiddeld aantal voertuigen per km weg t.o.v. vier maanden geleden

Meer informatie?
Bijlage A bevat een overzicht van het aantal afgelegde kilometers vanaf 2000.

Pagina 8 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet V periode 20161 23 mei 2016

2

Jaarfilezwaarte

De jaarfilezwaarte steeg de afgelopen periode met 3,0 procent naar 10,5 miljoen
kilometerminuten. De belangrijkste file-oorzaak blijft hoge intensiteit (reguliere spitsfïles),
gevolgd door ongevallen en incidenten.
Ontwikkeling jaarfilezwaarte
Tot eind april 2016 is de jaarfilezwaarte, de gemiddelde filelengte vermenigvuldigd met de duur van de
file op jaarbasis, gestegen naar 10,5 miljoen kilometerminuten. Vier maanden terug bedroeg de
jaarfilezwaarte 10,2 miljoen kilometerminuten.
De combinatie van openstellingen, werkzaamheden, verkeersmanagementmaatregelen,
benuttingsmaatregelen2 én invloeden van buitenaf (zoals de ontwikkeling van de economie en de
verkeersvraag, incidenten, het weer) bepaalt de ontwikkeling van de jaarfilezwaarte. Figuur 2.1 toont die
ontwikkeling. Hoofdstuk 5 licht het effect van de openstellingen van nieuwe of verbeterde wegen in de
afgelopen periode toe, hoofdstuk 6 geeft de uitgevoerde werkzaamheden aan.
]aarfilezwaarte
11.0

ZZZZZZ

10.5

10.0

9.5

6

S

c

6

Jzï

9.0

e(0
0

8.5
0

8.0

7.5

t

4
datum
Figuur 2.1 Ontwikkeling jaarfilezwaarte

2

De overheid wil bestaande wegen en infrastructuur slimmer gebruiken, bijvoorbeeld door betere reisinformatie en nieuwe
technieken in auto’s om bestuurders actuele en persoonlijke rij- en reisadviezen te geven. Het doel is om de bereikbaarheid in de
drukste gebieden over weg, water en spoor te verbeteren. In het programma Beter Benutten werken Rijk, provincies, gemeenten
en bedrijfsleven hierin samen.

Pagina 9 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 2016! 23 mei 2016

File-oorzaken
Het grootste deel van de files (67,4 procent) wordt veroorzaakt door reguliere spitsfiles. 19,5 procent
wordt veroorzaakt door ongevallen en 7,6 procent door incidenten (zoals pechgevallen of lading op de
rijbaan). Het aandeel hoge intensiteit is licht toegenomen. Figuur 2.2 geeft de verhouding en ontwikkeling
tussen de verschillende oorzaken weer.

jaarfilezwaarte per oorzaak per T periode
12
c 10

• capaciteitreductie*)

E

• weer

*

E

8

c
w
0

6

E
c

4

• incident

t

2-

• werkzaamheden

F.4

0-

• evenement
• overige oorzaken

w

u

]

• ongeval
• hoge intensiteit

Figuur 2.2 Verdeling file-oorzaken

*) zoals defecte brug, verminderd aantal rijstroken.

Pagina 10 van 36

IPublieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23mei 2016

Filetop-lO

3

Op de eerste plaats in de tiletop-lO staat net als de voorgaande perioden de A20 bij Rotterdam
tussen Crooswijk en het Terbregseplein. De meeste filetop-locaties bevinden zich in de
Randstad. De A13 is uit de filetop-lO verdwenen.
Samenstelling filetop-1 0
.

Positie
1

Weg
A20

Traject van

Koplocatie

Traject naar

Oplossing

Zwaarte

verwachtte aanvang
oplevering gepland

Hoek van Holland Gouda

tussen Croosw k en Terbregseplein

165 682

vanaf 2017

AI3/4I6 Rotterdam, nieuv.e verbinding
tussen t’leuwerkerk Aan Den Issel en Moordrecht
A72/A20 Parallelstruct uur Gouaeknoop )

154 395

vanaf 2013
2016

2022

2

A20

Hoek van Holland Gouda

3

A4

DeWt

Arraterdam

tussen Ledschendam en Zoeterw oude-Derp
Optimabsatie vegindehng A4 bij Leiden

126 598

2016
2076

4

A27

Utrecht

Gorinchem

tussen Lexnxind en Noordeloos
uitbreiding traject Houten Hooipolder

122 007

vanaf 2019
2025

-

5

A28

Zwolle

Utrecht

tussen De Uthof en Rnsweerd
Verbreding ring Utrecht (deel A27)

116 914

vanaf 2018
2026

6

Al

Amsterdam

Apeldoorn

113.743

vanaf 2016
2018

7

Al

Apeldoorn

Arraterdam

tussen Soest en ntrugge
Verruimen capaciteit A27/A1 Utrecht-Eemnes-Amersfoort
tussen Brug Over Hot Amsterdam-Rjnkanaal en Dierrwn
Verruimen capaciteit Schiphot -Amsterdam-Almere.

108 843

vanaf 2014
2020

8

A16

Breda

108 141

vanaf 2017
2022

9

Al

Amsterdam

99.797

vanaf 2016
2018

10

A20

Gouda

tussen Prins Alexander en Terbregseplein
A 73 /Al 6 Rotterdam, nieuae verbinding
tussen rrtrug en Bunschoten
Apeldoorn
Verruimen capaciteit A27/A7 Utrecht-Eemnes-Amersfoort
Hoek van Holland tusaen Moordrecht en Nieuw erkerk Aan Den Issel
Rotterdam

Tabel 3.1 Filetop-lO over de periode; mei 2015

*) Aanpak van het traject A20 Nieuwerkerk

—

—

96 523

31 april 2016

Gouwe vv is daarnaast voorzien na 2020.

Bovenstaande tabel geeft voor de files in de top-lO aan waar deze zich voordoen (traject), tussen welke
op- en afrit deze ontstaan (de koplocatie), de ernst (uitgedrukt in filezwaarte) en de oplossingen om de
hinder op deze locaties te verminderen. In de laatste kolom is een globale indicatie gegeven van het
moment waarop gestart wordt met het realiseren van de vermindering van het fileknelpunt alsook het
verwachte moment van afronding. Voor locaties waar al gestart is met de uitvoering geldt uiteraard dat
werkzaamheden daar extra (kunnen) bijdragen aan filezwaarte. Nieuwe locaties in deze top 10 zijn geel
gemarkeerd.
Ontwikkelingen in de filetop-10
De A20 neemt nog steeds de eerste plaats in binnen de filetop-lO. De huidige top-lO bevat twee nieuwe
locaties. De A4 bij Leiden is na voltooiing van de verbreding in 2014 terug in de filetop-lO. Door een
aantal kleinschalige aanpassingen aan het ontwerp hoopt Rijkswaterstaat dit knelpunt (positie 3) op te
lossen. De A20 in westelijke richting bij Moord recht (positie 10) is ook nieuw in de filetop. De A13 tussen
Overschie en Kleinpolderplein is met de openstelling van het nieuwe stuk A4 tussen Delft en Schiedam uit
de filetop-lO verdwenen. Eind december 2015 stond deze nog op plek 7, nu op plek 26.

Meer in formatie?
Nadere informatie over het waarom, hoe en wanneer van de genoemde oplossingen staat op de
website rijkswaterstaat.nl onder wegenoverzicht.

Pagina 11 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23mei 2016

4

Reistijdverlies

Ten opzichte van de vorige periode is het aantal uren dat alle weggebruikers gezamenlijk extra
hebben moeten reizen, onder andere doordat ze in de file stonden, gestegen met 3,6 procent.
Hiermee komt het reistijdverlies per april 2016 op 57,6 miljoen uur op jaarbasis. Op diverse
locaties neemt de vertraging toe of verschuift deze stroomopwaarts of -afwaarts. Op de A13
wordt reïstijdwinst geboekt.
Verandering reistijdverlies
De kaart op deze pagina geeft de verandering van het reistijdverlies in files weer op een gemiddelde
werkdag ten opzichte van vier maanden geleden. Op blauwe stukken is het reistijdverlies gedaald, op rode
stukken is het gestegen. In groen zijn de vernieuwde wegvakken weergegeven en de wegvakken waar
werkzaamheden zijn afgerond. Daar is later een vermindering van het reistijdverlies te verwachten. De
trajecten waar de afgelopen vier maanden is gewerkt, zijn weergegeven in oranje. Daar is meer
reistijdverlies te verwachten.

Figuur 4.1 verandering gemiddeld reistijdverlies in files t.o.v. vier maanden geleden

Meer in formatie?
De kaart in bijlage C toont de omvang van het reistijdverlies in files op een gemiddelde werkdag
over de afgelopen 12 maanden. Bijlage D bevat regionale kaarten met de veranderingen in
reistijdverlies ten opzichte van vier maanden geleden. Deze kaarten zijn een detaillering van
figuur 4.1. Bijlage ] bevat een begrippenlijst.

Pagina 12 van 36

Publieksrapportage

Rijkswegennet

1 periode

20161

23mei

2016

Openstellingen

5

Er zijn geen nieuwe wegdelen opengesteld in de eerste vier maanden van 2016. De
openstelling van de A4 eind 2015 leidt tot een reistijdwinst op de A13 van gemiddeld 9
minuten in de spitsperiode.

5.1

Openstellingen

In de afgelopen vier maanden (januari 2016 tot en met april 2016) zijn geen nieuwe wegdelen geopend.
5.2

Effect van openstellingen

Tabel 5.1 geeft een indicatie van de verandering in reistijdfactor3 voor nog niet toegelichte trajecten uit de
voorgaande periode (september 2015-december 2015). De invloed van de opengestelde wegdelen op
doorstroming, wordt bekeken aan de hand van de indicator reistijdfactor. De reistijdfactor is de
verhouding tussen de reistijd in de spits en de reistijd bij 100 km/uur4. Trajecten met een lage
reistijdfactor presteren beter dan trajecten met een hoge reistijdfactor. Alleen de trajecten die voldoende
lang open zijn om uitspraken te kunnen doen en waarvan de verandering in reistijdfactor nog niet eerder
is gerapporteerd zijn opgenomen. In dit rapport zijn alle openstellingen voorzien van een label. Hiermee
zijn deze terug te vinden in de tabellen en kaarten.
In tabel 5.1 beschrijft de situatie ‘voor’ de periode voorafgaand aan de werkzaamheden, de situatie ‘na’
gaat over de eerste volledige maand(en) na de openstelling. Sommige wegen worden op meerdere
plekken aangepast. Hier wordt de nieuwe situatie vergeleken met de periode voordat alle werkzaamheden
begonnen. Het kan ook zijn dat de reistijd is verslechterd ten opzichte van de voorgaande situatie. Dat
komt dan doordat er op het traject nog werkzaamheden plaatsvinden, terwijl een deel van het traject al is
opengesteld.
datum
Label

25
26
27
27
27
27

beleidstraject

A13—knpt Ypenburg (A4) knpt Kleinpolderplein (A20)
A13—knpt Kleinpolderplein (A20) knpt Ypenburg (A4)
AlS—Benelux Ridderkerk
A15—Ridderkerk Benelux
A15—Maasvlakte knpt Benelux fA4)
A15—knpt Benelux (A4) Maasviakte
—

—

—

—

—

—

-

reistijdfactor

reistijd (min)

veranutriny

JpeI,ctI,,,IN

,,nnr

na

,nnr

na

openstelling
openstelling
openstelling
openstelling
openstelling
openstelling

20-dec-15
18-dec-15
18-dec-15
18-dec-15
18-dec-15
18-dec-15

2,6
1,6
2,0
1,3
1,8
1,2

1,2
1,1
1,0
1,1
1,2
1,1

19
11
12,6
8,2
23,7
15,4

10
8
6,5
7
16,8
14,8

-

--—

—

Tabel 5.1 Eerste indicatie van de verandering in reistijd op beleidstrajecten na openstelling

In de vorige periode zijn de laatste delen van het MaVa-project afgerond. Dit project dient de verbetering
van het traject Maasviakte Vaanplein. De verbetering van de reistijd is toe te schrijven aan
verschillende (eerdere) deelopstellingen. In de tabel is die toegekend aan de laatste (deel)openstelling
(label 27) Duidelijk is dat er behoorlijke verbeteringen zijn in de reistijden op de deeltrajecten, met name
richting Rotterdam.
De geopende A4 tussen Schiedam en Delft geeft op de A13 gemiddeld 9 minuten reistijdwinst richting
Rotterdam en 3 minuten in tegenovergestelde richting. De volgende paragraaf gaat nader in op de eerste
effecten van de openstelling van deze weg.
—

5.3

A4 Delft Schiedam

Eind december is de A4 tussen Delft en Schiedam opengesteld voor verkeer. Dit nieuwe stuk snelweg is
aangelegd om de mobiliteit tussen Den Haag en Rotterdam en de leefbaarheid langs het onderliggend
wegennet te verbeteren. Naast de aanleg van de A4 tussen Delft en Schiedam is in samenwerking tussen
Rijk (Rijkswaterstaat), provincie en lokale overheden ook geïnvesteerd in de kwaliteit van Midden-Delfland

Dit zijn geen officiële evaluatieresultaten, maar een indicatie van de veranderingen. Reistijden tijdens werkzaamheden zijn niet altijd betrouwbaar
door uitval van meetlocaties. Daarnaast kunnen er op ieder traject andere factoren zijn die invloed hebben op de reistijd en reistijdfactor.
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte zijn de streefwaarden uit de Nota Mobiliteit voor de reistijd op autosnelwegen in de spits
overgenomen. Op ringwegen geldt een streefwaarde van 50 km/uur (2x zoveel als buiten de spits) en op overige snelwegen 66 km/uur (1,5x
zoveel als buiten de spits bij 100 km/uur). Hiervoor zijn 188 trajecten gedefinieerd.
Pagina 13 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet V periode 20161 23mei2016

en het stedelijk gebied tussen Schiedam en Vlaardingen. Doordat de A4 doorgetrokken is maakt de
weggebruiker meer gebruik van deze snelweg.
‘X_ VO
DenHag
Eerste effecten
Een deel van het verkeer dat dagelijks gebruik
maakt van de A4 reed voorheen over de A13.
Daar is een afname van 16 tot 22 procent van het
verkeer waar te nemen en is de reistijd in de
spits met 9 minuten afgenomen. Ook heeft het
verkeer op de A20 in de ochtendspits van
Rotterdam richting Gouda een voordeel van 3
minuten. Daarnaast kiezen de weggebruikers van
de N468 ook voor de nieuwe rijksweg en is er
daar minder sluipverkeer.
Op dit moment signaleren Rijkswaterstaat en de
provincie Zuid-Holland meer verkeer bij de
aansluitingen Den Haag Zuid (N211) en Rijswijk.
Dit komt zeer waarschijnlijk doordat verkeer
vanuit Rotterdam de N211 kiest om Den Haag in
te gaan. Ook in Delft op de N470 bij de
aansluiting van de A4 is het drukker. Mogelijk
kiest het verkeer in en uit Delft meer voor de
aansluiting met de A4. Tabel 5.2 toont de eerste
effecten op het aantal voertuigen na openstelling
van de A4 Delft Schiedam. In de tabel staan het
gemiddelde aantal voertuigen per etmaal op
werkdagen in januari en februari in 2015 en 2016
voor het hoofdwegen net (1-9) en onderliggend
wegennet (A-D). De locaties staan op de kaart
weergegeven.
—

Figuur 5.1 Meetlocaties van tabel 5.2

1
2
3

4
5

6
7
8
9
A
B
C

D

A4 Rijswijk Den Haag Zuid
A4 Delft Schïedam
A4 Ketheiplein Vlaardingen
A13 Delft Noord Delft
A13 Delft Zuid Berkel en Rodenrijs
A20 Maassluis Vlaardingen
A20 Vlaardingen Ketheiplein
A20 Schiedam Schiedam Noord
A20 Schieplein Crooswijk
N470
N211
N223
N468
-

-

-

-

-

-

-

-

-

2015

2016

yrschiI

% Verschil

88.600

121.500
64.300
143.300
139.900
127.500
57.900
72.700
72.000
165.500
22.000
80.600
17.600
7.300

+32.900
+64.300
+21.200
-26.100
-35.100
-4.400
-2.700
-2.000
-2.400
+3.100
+4.900
+900
-2.900

+37%

-

122.100
166.000
162.600
62.300
75.400
74.000
167.900
18.900
75.700
16.700
10.200

+17°h
-16%
-22%

+l6%

-28°h

Tabel 5.2 Veranderingen verkeersaanbod (uitgedrukt in voertuigen per etmaal) netwerk Den Haag-Rotterdam

Toekomst

Er is een langere periode nodig om meer te kunnen zeggen over de effecten voor de verkeersstromen.
Het nieuwe stuk snelweg biedt op termijn capaciteit aan 128.000 motorvoertuigen per dag.

Meer in formatie?

Bijlage F geeft een overzicht van de opstellingen in de afgelopen 12 maanden. Op de kaarten in bijlage
E zijn de openstellingen op nummer terug te vinden.

Pagina 14 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

Werkzaamheden

6

Rijkswaterstaat heeft de afgelopen vier maanden verder gewerkt aan een aantal grote
projecten, zoals de corridor Schiphol Amsterdam Almere, de Velsertunnel en de
tunneltraverse in Maastricht. Het aandeel files door werkzaamheden bedroeg 3,1 procent en is
daarmee iets lager dan in de voorgaande periode. Rijkswaterstaat blijft hiermee onder de norm
van 10 procent, zoals afgesproken met de Tweede Kamer (in 2006).
—

—

Uitgevoerde werkzaamheden

6.1

In de afgelopen vier maanden is met het oog op de bereikbaarheid gewerkt aan de verbetering van
bestaande wegen en de aanleg van nieuwe wegen. Daarnaast is groot onderhoud gepleegd.
In dit rapport zijn alle werkzaamheden voorzien van een label. Hiermee zijn deze terug te vinden in de
tabellen en kaarten.
Belangrijke werkzaamheden waren:
•
A2 bij Maastricht, de ondertunneling van de A2 onder de stad (label 2)
• Al, A6, A9 en AlO, corridor Schiphol Amsterdam Almere (label 3 en 4)
•
A22, de renovatie van de Velsertunnel (label 1)
•
A4 en A9, omlegging van de A9 bij Badhoevedorp (label 5).
—

6.2

—

Hinder door werkzaamheden

Totale hinder
Rijkswaterstaat streeft ernaar dat werkzaamheden zo min mogelijk hinder veroorzaken. Onderstaande
grafiek toont de ontwikkeling van de totale jaarlijkse hinder in relatie tot de norm van 10 procent. Deze
schommelt sinds eind 2014 rond de 4 procent en is in 2015 gedaald naar ca. 3,5 procent. Het betreft hier
een aandeel ten opzichte van de totale filezwaarte. De stijging van de totale filezwaarte sinds 2015 is
mede debet aan deze procentuele daling.
Hinder veroorzaakt door werkzaamheden
12%

10%

1.1

2%
—Geregistreerde filezwaarte door werkzaamheden
—

—

Maximaal toelaatbare hinder

0%
o

o

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

t

It

01

0

fl1

eI

t

It

01

0

fl1

fl1

t

10

01

0

0

fl1

t

10

01

0

fl1

fl1

t

10

01

0

fl1

eI

t

•

01

0

0

—

O

0

0

—

01

0

0

—

01

0

0

—

01

0

0

—

t

0

datum
Figuur 6.1 Hinder veroorzaakt door werkzaamheden

Pagina 15 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet 1’ periode 20161 23 mei 2016

Werkzaamheden met extra hinder
Aanleg van compleet nieuwe wegen, zoals de verlenging van de A4 bij Delft (vorig jaar), leidt tot weinig of
geen hinder voor weggebruikers.
Een groot deel van het werk vindt echter plaats op of vlak naast bestaande wegen. Het is vaak lastig om
bestaande hinder (die zonder de werkzaamheden ook zou bestaan en mogelijk toeneemt) te
onderscheiden van extra hinder door die werkzaamheden. Op onderstaande trajecten zijn naar
verwachting de extra files deels veroorzaakt door werkzaamheden. Deze kunnen ontstaan op het traject
zelf of op alternatieve routes:
•
A22, Velsertunnel (label 1)
•
Al, A6, A9 en AlO, corridor Schiphol Amsterdam Almere (label 3 en 4)
—

—

Afhankelijk van de omvang en duur van de werkzaamheden zet Rijkswaterstaat verschillende maatregelen
in om de hinder te beperken. Bij korte ingrepen (zoals weekendafsluitingen) gaat het om communicatie
over de locatie en alternatieve route. Bij omvangrijkere situaties is dat ook het geval, maar wordt
daarnaast ingezet op mobiliteitsmanagement zoals spitsmijden. Spitsmijden maakt het, bijvoorbeeld door
financiële compensatie, voor weggebruikers aantrekkelijker om op een ander moment of met een ander
vervoermiddel te reizen.

Meer in formatie?
De regionale kaarten in bijlage E tonen voor de gelabelde werkzaamheden de locatie. Bijlage F
bevat een overzicht van alle trajecten waarop in de afgelopen vier maanden is gewerkt en de
hinder die daarbij is waargenomen.

Pagina 16 van 36

IPublieksrapportage Rijkswegennet 1° periode 20161 23 mei 2016

Komende periode

7

In het tweede trimester van 2016 staan de openstelling van de verbreding van de N50 tussen
Ens en Emmeloord en van de verbreding van de A12 tussen Ede en Grijsoord gepland.

7.1

Openstellingen

In het 2e tnmester van 2016 worden naar verwachting de volgende delen van het wegennet opengesteld
voor verkeer:
•
Verbreding van de N50 tussen Ens en Emmeloord
•
Verbreding van de A12 tussen Ede en Grijsoord.

7.2

Werkzaamheden

De belangrijkste locaties waar Rijkswaterstaat in de komende periode werkt:
• A2, tunneltraverse Maastricht
• Al, A6, A9 en AlO, de corridor Schiphol Amsterdam Almere
•
A22, Velsertunnel
•
A4 A9, verleggen A9 Badhoevedorp
•
A12, verbreding Ede Arnhem.
—

—

—

—

Meet informatie?
Bijlage G bevat een lijst met alle projecten voor de komende periode waarvan hinder wordt
verwacht. De hinderperiode betreft de totale periode waarbinnen hinder kan ontstaan. In veel
gevallen wordt niet continu gewerkt.

Pagina 17 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23mei 2016

8

Winterperiode

De winter 2015-2016 was een milde winter uit oogpunt van gladheidbestrijdïng. Het verbruik
aan dooimiddel (zout en pekel) was 42.000 ton, ten op zichtte van 90.000 ton gemiddeld. Deze
winter was er echter wel sprake van “extreem weer” in de noordelijke provincies. De
firestorms5 zijn hier naast het reguliere materieel grootschalig ingezet. De schade aan het
wegdek was deze winter beperkt, zeker in vergelijking met een gemiddelde winter.
Gladheidbestrjding
In de periode van 4 januari tot en met 8 januari hebben de noordoostelijke provincies te maken gehad
met extreme weersomstandigheden. In verband met langdurige ijzel heeft het KNMI een code rood
afgegeven. Rijkswaterstaat heeft veel gestrooid en de rijkswegen zijn redelijk tot goed begaanbaar
gebleven. Ook was er veel media-aandacht, met name gericht op het actuele (verkeers-)beeld en uitleg
over hoe Rijkswaterstaat de ijzel bestrijdt.
In februari zijn er door het hele land vrijwel dagelijks preventieve acties uitgevoerd. De ene keer landelijk
en een andere keer delen van het land. Voor de drie noordelijke provincies is de winter qua aantal acties
en zoutverbruik boven gemiddeld geweest. In de rest van het land ligt dit duidelijk onder het langjarig
gemiddelde. Ter illustratie: het langjarig gemiddeld zoutverbruik is circa 90.000 ton, in de winter 20152016 was het verbruik circa 42.000 ton.
Op maandag 11 april is het afrondende persbericht verstuurd met daarin diverse feiten en cijfers over het
gladheidseizoen. De nadruk in dit persbericht lag met name op de inzet in het noorden van Nederland.
Zowel landelijke als regionale media hebben hier aandacht aan besteed.
Om alle strooiwagens live te kunnen volgen heeft Rijkswaterstaat de website Rijkswaterstaatstrooit.nl
geïntroduceerd. Naast het volgen van de actuele acties kunnen weggebruikers ook zien waarde afgelopen
zes uur gestrooid is. De belangstelling voor de website was enorm groot: tijdens de ijzeldagen in het
noorden van het land hebben 85.000 unieke bezoekers gekeken waar de strooiwagens op pad waren.
Dit seizoen heeft Rijkswaterstaat voor het eerst gewerkt met het KNMI als weerbureau. Deze
samenwerking is door de gladheidcoördinatoren als erg prettig ervaren; goede adviezen en
bereikbaarheid. Tenslotte zijn er dit seizoen weer acht medewerkers nieuw opgeleid voor de rol van
gladheidcoördinator.
Vorstschade
Deze winter bedroeg de schade aan het wegdek door winterweer 0,02 procent van het totale
wegoppervlak (90 km2) schade door het winterweer. In de ‘gemiddelde winter’ van 2012-2013 was dit
nog 0,3 procent. De winter 2015-2016 is, net als de twee voorgaande winters geclassificeerd als
buitengewoon zacht, maar had wel het dubbele aantal vorst-dooiwisselingen in vergelijking met de twee
voorgaande winters. Afgelopen winterseizoen is geëindigd op plaats 109 van de 116 sinds het begin van
de metingen door het KNMI in het jaar 1901.
Door gebruik te maken van een vorstschadedatabase beschikt Rijkswaterstaat dagelijks over een actueel
beeld van de ontstane vorstschades. Ten gevolge van de buitengewoon zachte winter zijn er in de
afgelopen winter slechts 106 schademeldingen geregistreerd. In de winter van 2012-2013, geclassificeerd
als een gemiddelde winter, was dit aantal schademeldingen nog 3089. Gedurende de winter 2015-2016
zijn er bij Rijkswaterstaat geen files gemeld ten gevolge van vorstschade.
Net als in de voorgaande jaren heeft Rijkswaterstaat ook dit jaar het wegdek snel en goed kunnen
repareren. Bij noodreparaties wordt in verband met de verkeersveiligheid vooral gekozen voor het vullen
van gaten met behulp van koud asfalt. Spoedreparaties kunnen buiten de spits op rustiger momenten
worden uitgevoerd. In die gevallen wordt dan vaak gekozen voor een structurele oplossing zoals de
hotbox-techniek6, of het compleet vervangen van de deklaag.

Een firestorm is een speciale vrachtwagen die met hete vloeistof het asfalt weer ijsvrij maakt.
Bij de hotbox-techniek wordt in een gasgestookte unit warm asfalt vervoerd zodat de reparatie ter plekke met warm asfalt
uitgevoerd kan worden.

6

Pagina 18 van 36

Publieksrappoftage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

9

Verkeersveiligheid

In 2015 zijn 82 mensen omgekomen door verkeersongevallen op het rijkswegennet. Dat zijn er
19 meer dan het jaar ervoor. De meerjarige trend echter is nog steeds dalend. Op basis van
geregistreerde ongevallen tot en met 2014 zijn risicocijters berekend. Het risicocijfer 20122014 is op autosnelwegen 2,5 ernstige slachtofferongevallen per miljard gereden kilometers,
op het totale Rijkswegennet (autosnelwegen en niet autosnelwegen) is dat 3,0.
Aantal verkeersdoden op Rijkswegen
Op het Rijkswegennet viel 15 procent van alle geregistreerde verkeersdoden in Nederland (531). Na de
lichte stijging van 58 in 2013 naar 63 in 2014 is het aantal verkeersdoden in 2015 gestegen naar 82. De
ontwikkeling van het aantal verkeersdoden in 2015 valt nog binnen de betrouwbaarheidsmarges van de al
jaren gestaag dalende trend van het aantal verkeersdoden op het rijkswegennet.

200

—

——————————-——-—-———-——_____

1111166420000000

0

2000

2001

2002

2003

2004

163

163

151

176

148

2005
128

2006
119

2007
100

2008
111

2009

103

2010
81

2011
67

2012
90

2013
58

2014
63

2015
82

-—

Figuur 9.1 Ontwikkeling aantal geregistreerde verkeersdoden op het Rijkswegennet in de periode 2000-2015

Ernstig-Risicocijfer autosnelwegen en niet autosnelwegen
Het ernstig-risicocijfer geeft de kans weer om als verkeersdeelnemer betrokken te raken bij een ernstig
slachtofferongeval. De definitie Ernstig-Risicocijfer is: het aantal geregistreerde ernstige
slachtofferongevallen per miljard gereden voertuigkilometers voor een aaneengesloten periode van drie
jaren.
In tabel 9.1 op de volgende pagina is het ernstig-risicocijfer weergegeven per wegtype en aantal
rijstroken. Uit een onderlinge vergelijking van wegtypen blijkt dat het ernstig-risicocijfer op
autosnelwegen 2,5 ernstige slachtofferongevallen per miljard gereden voertuigkilometers bedraagt. Dit is
lager dan het risicocijfer van de wegtypen autowegen (8,0) en overige wegen (12,5).

7Zie ook brief aan voorzitter Tweede Kamer inzake “Verkeersdoden 2015”, IenM/BSK-201672315, 21 april 2016.

Pagina 19 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23 mei 2016

Wegtype
Autosnelweg

Aantal

Verkeersprestatie

Risico

rijstroken

[‘1e]

[ongevallen/mld.vtg.km]

1

0.4%

2

61,6%

2.6

3

21.1%

2.5

>3

Autoweg

Overig

9.1%

1.8

onbekend

0,6

Totaal

92.90/o

2.5

1

1.6°!,

13,2

2

2.3%

4.7

3

0,1

Totaal

4.0°?,

8,0

1

1.6°!,

13,8

2

0.8%

Totaal

2.5°!,

Onbekend

0,7°?o

Totaal Rijkswegen

100%

-

-

12.5

3.0

Tabel 9.1 Ernstig-Risicocijfer naar wegtype en aantal rijstroken in de periode 2012-2014

Naast een berekening van het ernstig-risicocijfer per wegtype, is het Rijkswegennet opgedeeld in
wegverbindingen die lopen van knooppunt tot knooppunt of tot aan de landsgrens. In figuur 9.2, op de
volgende pagina, is een overzicht gegeven van de ernstig-risicocijfers per wegverbinding van de
autosnelwegen op het Rijkswegennet. De ernstige-risicocijfers zijn voor de autosnelwegen ingedeeld in
drie risicoklassen variërend van groen (minder dan het landelijk gemiddelde risicocijfer) via oranje
(minder dan twee keer het landelijk gemiddelde risicocijfer) tot rood (meer dan twee keer het landelijk
gemiddelde risicocijfer). Van enkele Rijkswegen is geen risicocijfer bepaald. Het betreft hier wegen
waarvan geen verkeersprestatie bekend is in 2014. Een verbinding met een risicocijfer van 0 betekent dat
er over de jaren 2012-2014 geen ernstig slachtoffer is geregistreerd.
Rijkswaterstaat neemt waar mogelijk (snel) uitvoerbare maatregelen om het risico op rode
wegverbindingen te verlagen. Gedacht kan worden aan het:
plaatsen van borden om relatief gevaarlijke locaties beter te duiden;
•
•
attenter zijn op tijdig snoeien (bermen);
•
plaatsen van dynamische bochtwaarschuwingssystemen;
tijdig vervangen van asfalt;
•
•
aanpassen van de markering in bijvoorbeeld weefvakken;
plaatsen van extra bewegwijzering in onduidelijke situaties;
•
•
permanente openstelling van de spitsstrook (indien nodig via de MIRT-procedure).
Verder wordt waar mogelijk gekeken om risicovolle locaties op te lossen door het te integreren in
bestaande projecten zoals het project Schiphol, Amsterdam, Almere en de reconstructie van de gehele
AlO-Zuid-As.

Pagina 20 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23mei 2016

Figuur 9.2 Relatief ernstig risicocijfer op autosnelwegen periode 2012-2014

Meer in formatie?
De rapportage “Veilig over Rijkswegen, deel A: Verkeersveiligheid landelijk beeld”, 23 maart
20 16” geeft inzicht in de stand van zaken van de verkeersveiligheid op het rijkswegennet tot en
met 2014.

Pagina 21 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

10

Beleving weggebruiker

Weggebruikers zijn net als voorgaande jaren tevreden over Rijkswaterstaat: meer dan acht op
de tien automobilisten en vrachtwagenchauffeurs zijn (zeer) tevreden over Rijkswaterstaat als
beheerder van het rijkswegennet.
De signalen van het publiek en specifiek van de weggebruikers bieden echter ook aanknopingspunten om
het nâg beter te doen. En dat wil Rijkswaterstaat vanuit zijn maatschappelijke rol waarbij publieksgericht
werken centraal staat: Rijkswaterstaat handelt vanuit de behoeften en wensen van alle gebruikers van
haar netwerken. Om inzicht te krijgen in deze behoeften en wensen voert Rijkswaterstaat
gebruikerstevredenheidsonderzoeken uit op onder andere het hoofdwegennet. Daarnaast verzamelt en
analyseert Rijkswaterstaat informatie van de weggebruiker die zelf contact zoekt met de organisatie,
bijvoorbeeld via de Landelijke Informatielijn of via (social) media.

Algemeen beeld van Rijkswaterstaat
Het beeld dat automobilisten en vrachtwagenchauffeurs van Rijkswaterstaat hebben is positief. Afgaande
op hun oordelen zijn de gebruikers zeer tevreden over Rijkswaterstaat als beheerder van het
rijkswegennet: 81 procent van de automobilisten is tevreden en 82 procent van de
vrachtwagenchauffeurs. De tevredenheid over het beheer is vergelijkbaar met voorgaande jaren.
Veel weggebruikers denken graag mee. Dit blijkt uit de vele meldingen bij de 0800-informatielijn, uit
reacties bij bezoekerscentra en ook op Twitter en in de (social) media. Weggebruikers voelen zich
bijvoorbeeld mede verantwoordelijk als het gaat om veiligheid op de weg. Dit blijkt uit het feit dat ze
regelmatig meldingen maken bij de 0800-informatielijn over onveilige situaties: als er iets op de weg ligt
(van spanbanden tot dakkoffers, of grind na werkzaamheden), bij scheuren of kuilen, of als er voertuigen
met pech op de vluchtstrook staan. Zo dragen ze ook zelf bij aan een hoge veiligheid.
Uit de 0800-meldingen spreekt ook de interesse die het publiek heeft voor de aanleg van grote projecten
door Rijkswaterstaat, zoals Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA) en de A4 Burgerveen Leiden en Delft
Schiedam. Er komen veel aanvragen voor een toelichting, een bezoek aan de locatie of verzoeken om
foto’s. Bij de bezoekerscentra horen we positieve geluiden van het publiek. Omdat dit soort grote
projecten ook tijdelijk overlast met zich mee kan brengen houdt Rijkswaterstaat met (digitale)
klantenpanels (zie Rijkswaterstaat.nl/klantenpanel) onder bewoners en andere belangengroepen vinger
aan de pois om zo -samen- de overlast te kunnen beperken.
—

—

Naast aanleg is beheer (van de netwerken) een belangrijke taak van Rijkswaterstaat. Het op peil houden
van de kwaliteit van de infrastructuur is daarbij een belangrijk aspect. Deze kwaliteit scoort goed: 89°h
van automobilisten en 91 procent van de vrachtwagenchauffeurs zijn tevreden. De wegen zijn goed
aangelegd en het wegdek is in goede staat. Verder worden de wegen schoon en opgeruimd bevonden en
zijn de bermen netjes onderhouden. Ook ervaart men de reis als veilig: 80 procent van de automobilisten
en 75 procent van de vrachtwagenchauffeurs zijn tevreden over de verkeersveiligheid.
Informatievoorziening
Gebruikers vinden doorgaans dat ze goed geïnformeerd worden. Uit de digitale klantenpanels van
Rijkswaterstaat blijkt dat 80 procent van de mensen tevreden is over de informatievoorziening bij
werkzaamheden. Uit het gebruikerstevredenheidsonderzoek hoofdwegennet blijkt dat 73 procent van de
automobilisten en 71 procent van de vrachtwagenchauffeurs tevreden is over de informatievoorziening in
het algemeen. Dit resultaat is een samenstelling van de tijdigheid, duidelijkheid, juistheid en vindbaarheid
van informatie én de betrouwbaarheid waarmee de reistijd kan worden ingeschat.

Pagina 22 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

Vooral over dit laatste aspect (betrouwbaarheid van de reistijd) zijn automobilisten en
vrachtwagenchauffeurs zeer tevreden (respectievelijk 89 procent en 82 procent).
Doorstroming
De tevredenheid over doorstroming is dit jaar licht gedaald ten opzichte van vorig jaar. 58% van de
automobilisten zijn (zeer) tevreden over de doorstroming van het verkeer op de auto(snel)wegen. Er lijkt
sprake te zijn van een negatieve trend (sinds 2014) die samen lijkt te gaan met de stijgende filezwaarte.
Rijkswaterstaaeet zet zich volop in om de doorstroming op de auto(snel)wegen te bevorderen. 68 procent
van de automobilisten geeft aan tevreden te zijn met de maatregelen die Rijkswaterstaat neemt om het
doorrijden op de auto(snel) wegen te bevorderen (onder andere door het aanleggen van spitsstroken,
inhaalverbod voor vrachtwagens te actualiseren en aparte rijkstroken voor bussen en vrachtverkeer aan
te leggen).
Aanknopingspunten voor verbetering
Gebruikers geven ook signalen op thema’s waarop Rijkswaterstaat kan verbeteren. Uit het
gebruikerstevredenheidsonderzoek blijkt dat gebruikers vooral behoefte hebben aan informatie over
reisalternatieven als er een file staat en informatie tijdens de rit met betrekking tot de vertraging die men
zou oplopen door een file. Rijkswaterstaat is in gesprek met de serviceproviders en stimuleert via
Connecting Mobility intensivering en vernieuwing van de samenwerking tussen weggebruikers,
wegbeheerders en het Nederlandse bedrijfsleven.

Mensen die in de digitale klantenpanels hun mening en wensen hebben doorgegeven, lezen naderhand in
de nieuwsbrief wat Rijkswaterstaat ermee heeft gedaan. Bijvoorbeeld dat een bord is verplaatst dat
verkeerd stond, dat een gemeld gat in de weg gerepareerd is of over een veiligheidsmelding: ‘ik heb
gezien dat er verkeersregelaars zijn ingezet bij de overgangen over de A4 nadat wij daarom hadden
gevraagd. Dat waardeer ik zeer’. De terugkoppeling in deze nieuwsbrieven worden erg gewaardeerd.

Pagina 23 van 36

IPublieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23 mei 2016

11

130 km per uur

—

verhoging snelheidslimiet

In de eerste perïode van 2016 is op een flink aantal trajecten de maximumsnelheid verhoogd,
zodat nu op 1480 km (61 procent) van de autosnelwegen 130 km per uur gereden mag worden
(waarvan 51 procent de gehele dag en 10 procent alleen ‘s avonds en ‘s nachts). Uit
gebruikersonderzoek blijkt dat bijna twee-derde (63 procent) van de weggebruikers
voorstander van snelheidsverhoging is. De aangepaste hectometerbordjes met
snelheidsaanduiding voorzien in een behoefte, $3 procent van de weggebruikers die de
hectometerbordjes met snelheidsaanduiding hebben gezien, is er tevreden over.
Nederland kent sinds 2012 een maximumsnelheid van 130 km pet uur. Als er ruimte is vanuit het
oogpunt van milieu en natuur en als het kan vanwege de veiligheid van de weg, dan gaat de snelheid
omhoog.
Nieuwe 130 km per uur trajecten
In februari 2016 zijn snelheidsverhogingen doorgevoerd op 19 trajecten van het autosnelwegennet. Het
gaat onder meer om trajecten op de Al, A27, A28, en A58 (zie kaartbeeld hieronder). Het aandeel wegen
waar 130 km per uur is daarmee gestegen van 49 procent naar 61 procent.
Op 1 april 2016 is een snelheidsverhoging naar 130 km per uur de gehele dag doorgevoerd op de Al
Soest Hoevelaken. Op dit traject gold voorheen 130 alleen gedurende de avond en nacht. Bij de
aansluitingen Soest en Hoevelaken is de snelheid lokaal verlaagd zodat deze goed aansluit op de
maximumsnelheid van aansluitende wegdelen.

Verhogingen op trajecten fetxuari 2016

•\ /

Snelheden beeld april2016
Lee.

—
—
—IG

,

iv

Jç*J_I___J —>

4

t’

&

“

4’

f
3

Figuur 11.1 snelheidsverhogingen februari 2016 en kaartbeeld maximumsnelheden autosnelwegen 1.4.2016

Pagina 24 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23 mei 2016

Gebruikerstevredenheid 130 km per uur
De verhoging van de maximumsnelheid wordt door nagenoeg tweederde van de automobilisten (63
procent) als positief gezien. Het aandeel dat negatief tegenover deze verhoging staat is licht gestegen ten
opzichte van 2015 (van 14 naar 17 procent).
Er is nog steeds een stijgende lijn te zien in de bekendheid met de maximumsnelheid van 130 km per uur
(van 34 procent in 2013 naar 47 procent in 2016), maar hierin is geen significant verschil te zien tussen
2015 en 2016. Er blijft een redelijk groot deel van de automobilisten (41 procent) dat denkt dat er 120
km/h gereden mag worden als er niets is aangegeven met borden langs of boven de weg, en één op de
tien denkt dat dit 100 km/h is.
De tevredenheid over de weergave van de maximumsnelheid langs de autosnelwegen is gestegen van 46
procent in 2015 naar 50 procent in 2016. Ruim een kwart (27 procent) is hier ontevreden over.
De nieuwe hectometerbordjes met de geldende maximumsnelheid worden steeds vaker waargenomen; 52
procent van de automobilisten heeft deze zien staan langs de Nederlandse autosnelwegen (was 45
procent in 2015) en 39 procent geeft aan deze niet te hebben gezien. Van hen die de nieuwe bordjes
hebben gezien is de ruime meerderheid tevreden met de weergave van de maximumsnelheid op deze
hectometerbordjes (83 procent).

Pagina 25 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

Inhaalverbod vrachtverkeer

12

Toegenomen vrachtverkeer en uitbreidingen aan het wegennet waren aanleiding voor het
aanpassen van het Inhaalverbod voor Vrachtverkeer. De aanpassing is nu afgerond en moet
zorgen voor een betere doorstroming en verbetering van de verkeersveiligheid.
Nadat eerder in 2014 het inhaalverbod voor vrachtverkeer (1W) is aangepast op autosnelwegtrajecten
zonder spitssproken is nu ook het 1W gewijzigd op spitsstrooktrajecten. De laatste fase van de
actualisering van het 1W uit 2003 is daarmee afgerond. Figuur 12.1 geeft de finale situatie weer.
Op 19 spitsstroken is het inhaalverbod voor vrachtverkeer verwijderd. Alleen op de spitsstrook A7/A8
links dient het 1W nog te worden opgeheven. Het verkeersbesluit hiervoor zal zo spoedig mogelijk worden
genomen. Op drie spitsstrooktrajecten blijft vanwege de verkeersveiligheid het 1W van toepassing bij
open spitsstrook. Het gaat om de trajecten A2 knooppunt Vonderen Urmond in beide richtingen en de A9
knooppunt Rottepolderplein knooppuntt Raasdorp.
-

—

Inhaalverbod vrachtverkeer

Dott19uufl
SÇtuS 6o- 1OOWJW 5OQ- 1900)
D11aTRs

Figuur 12.1 Finale situatie inhaalverbod vrachtverkeer

Pagina 26 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet V periode 20161 23 mei 2016

Bijlage A Meerjarenreeks aantal afgelegde kilometers

In de onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van het aantal afgelegde kilometers op het
rijkswegennet vanaf 2000.

Jaarverkeersprestatie
70

68

66

64

62

60

58

56

54

52

50

—Jaarverkeersprestatie

Figuur A.1 Meerjarenreeks aantal afgelegde kilometers

Het aantal afgelegde kilometers op het rijkswegennet groeide tussen 2000 en 2007 gemiddeld
met circa 2 procent per jaar. Tussen 2008 en 2010 bleef het aantal afgelegde kilometers
ongeveer gelijk waarna sinds 2011 weer sprake was van een stijging, met uitzondering van
een lichte afname in 2012. In 2014 en 2015 steeg de jaarverkeersprestatie opnieuw met circa
2 procent per jaar. De groei van verkeer in deze periode is waarschijnlijk het gevolg van
toename van economische activiteiten en in 2015 ook de lagere olieprijs (KiM, Mobiliteitsbeeld
2015).

Pagina 27 van 36

Publieksrapportage Rijkswegennet V periode 20161 23mei 2016

Bijlage B Meejarenreeks filezwaarte

De ontwikkeling van de filezwaarte vanaf 2000 ziet er als volgt uit:
Meerjaren reeks jaartilezwaarte
18

16

—, 14

E
E
.E 12
E
S

t

(5
N
S

10

t

datum

Figuur B.1 Meerjarenreeks jaarfilezwaarte

Tot 2007 is de filezwaarte sterk gegroeid door een toename van het verkeer. Alleen 2002 was
hierop, door slechtere economische omstandigheden, een uitzondering. In 2008 is de
filezwaaite licht gedaald, met name in de daluren. Het reistijdverlies is in dat jaar nog wel
gestegen. De daling van de filezwaarte in 2008 wordt gedeeltelijk verklaard door de opening
van spitsstroken en kortere files aan het eind van een spitsstrook, omdat het verkeer van
meer rijstroken gebruik maakt. Dit levert een kortere file op en dus een lagere filezwaarte. Dit
heeft geen invloed op het totale reistijdverlies.
In 2009 heeft de economische crisis mede geleid tot een daling van de filezwaarte. Minder
verkeer betekent minder filevorming. In 2010 hebben sneeuw en extra werkzaamheden in
december voor de grootste stijging gezorgd. Over heel 2010 heeft er iets meer verkeer
gereden. In 2011 zorgden de opening van nieuwe rijstroken en spitsstroken voor meer ruimte
en daarmee minder files.
Eind april 2012 is de filezwaarte onder het niveau van 2000 gedoken. In 2014 heeft de
hoeveelheid filezwaarte zich aanvankelijk gestabiliseerd rond de 8 miljoen kilometerminuten.
Vanaf eind 2014 zien we de filezwaarte weer oplopen. In 2015 is de filezwaarte opgelopen van
circa 8 naar 10 miljoen kilometerminuten. Files zijn meer over het wegennet verdeeld dan in
het verleden. Er is een grotere groep gelijkwaardige filelocaties en er zijn minder specifieke
zware locaties.

Pagina 28 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet le periode 20161 23 mei 2016

Bijlage C Reistijdverlies mei 2015 tot en met april 2016

Onderstaande kaart geeft het gemiddelde aantal voertuigverliesuren per kilometer weglengte
over het afgelopen jaar. Donkerrode locaties leveren de grootste bijdrage aan het jaarlijkse
reistijdverlies uitgedrukt in voertuigverliesuren. De nummers op de kaart corresponderen
met de nummers uit de filetop-lO.
—

Pagina 29 van 36

Publiekarapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23 mei 2016

Bijlage D Ontwikkeling reistijdverlies

D1 Ontwikkelïng reistijdverlies in Noord-Nederland

Pagina 30 van 36

jPublieksrappoftage Rijkewegennet V periode 2016j 23 mei 2016

D.2 Ontwikkeling reistijdverlies in West-Nederland

/

Verandering van het reistijdverlies in files
op een gemiddelde werkdag in een jaar
ten opzichte van 4 maanden geleden

W
—

tk

1

/

voesuverrenuren

Openstellingen en afgeronde hinder

1

/

Hinder 1-1-2016 tim 30-4-201e

1*
14

?

3

/

32
24

10
-.

-

2

12

13

-

-,

27

--.

t

-

7

—

----

—

-

4

3/
:_

--

r

1

J

Pagina 31 van 36

IPublieksrappoftage Rijkswegennet le periode 20161 23mei2016

D.3 Ontwikkeling reistijdverlies in Zuid-/Oost-Nederland

Pagina 32 van 36

Publieksrappoftage Rijkswegennet je periode 20161 23 mei 2016

Bijlage E Openstellingen april 2015 tot en met april 2016

Label

Datum
Locatie
openstelling

25
26

20-dec-15
18-dec-15

Aanleg: A4 Delft Schiedam, Openstelling, Rechts
Aanleg: A4 Delft Schiedam, Openstelling, Links
Aanleg: AlS Maasvlakte Vaanplein, Openstelling, beide
richtingen
Aanleg: A7/A8 Purmerend Zaandam Coenplein, Openstelling,
beide richtingen
Aanleg: A7/A8 Purmerend Zaandam Coenplein, Openstelling,
Rechts
Aanleg: AlS Maasviakte Vaanplein, Openstelling, beide
richtingen
Aanleg: A15 Maasvlakte Vaanplein, Openstelling, Links

27

18-dec-15

28

07-dec-15

28

07-dec-15

29

22-nov-15

30

01-nov-15

31

11-okt-is

32

26-se p -15

33

05-sep-15

34

29-aug-15

Aanleg: N35 Combiplan Nijverdal, Openstelling, beide richtingen

35

12-jul-15

36

12- ju -is

37

08-jun-15

Aanleg: AlS Maasvlakte Vaanplein, Openstelling, Rechts
Aanleg: A67 Eindhoven-Venlo (aansluiting Someren),
Openstelling, Rechts
Aanleg: AlS Maasvlakte Vaanplein, Openstelling, Links

38

23-mei-iS

Aanleg: N62 Kanaalkruising Sluiskil, Openstelling, beide richtingen

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Aanleg: AlS Maasvlakte Vaanplein, Openstelling, Rechts
Versobering: Ai2 Versobering plusstrook Woerden Gouda,
Openstelling, Links
Aanleg: Al Bunschoten Knooppunt Hoevelaken , Openstelling,
Rechts
-

-

-

-

Pagina 33 van 36

IPubliekarapportage Rijkawegennot le periode-20161 23 mei 2016

Bijlage F Werkzaamheden afgelopen periode

Label
1

Doel

Type_wenlcaandieden
li-notschalig onderhoud aan de

Locatie
A22: Velsen-benerwijk, hsnnn Umaden en

Itider perbde
‘san 15-alx--16 int

velnerlinool groot onderhoud

÷

&_-_______

A2: Erdhoven-Laik, tuusen Meernnen en Grorwneld
Aanleg linnel(3n)
2 in beide richongen
A7g: Maaslicht-Ederlen, linnen G-nindnnk en Snede

-

.

.

-

Corndor lchiphol-Amnterdam-Almere (SAA A1/A6, Diemen- nan 14-okt-13 tot
Almere)
22-aug-16

-

-

-

•

.

-

-

.

--

Corhdor tchiphal-Amsterdam-Almere (SAA Ag
Gaasperdammerweg)

nee 01-jan-11 int

Aanleg nieuw konoppant t.b,v. omlegging Ag
bedhoonedorp.

nan 24-mei-14 int
01-mei-11

—

—

-

int

A2 Maastricht KWA Tunnel, MII

Al: Amsterdam-Amersfoort, linnen Muiden-Oosten
Aanleg aannlnibng, Reconstrucle nan
Muiderberg in beide richlegen
aannlaibng, Rewnsfrucbn van
Al: Demen-Amstelneen, linnen Demen en
mc OlDIJ un 3
1-lilendrecht in beide richlngen
Al: Demen-Amstebneen, linnen [Xemen en
Aanleg extra rijstroken
l-biendrech
A4: Dort-Amsterdam, bg A4 vanuit Grn 1-bag ie
Aanleg cola rijntroken(3u)
5 beide richlngen
Al: Alkxnaar-Amstelneen, bij Al vanuit Aldrraar
A13: Rotterdam-Rij swijk, linnen Kleinpolderplein en Grootschalige
6
asfalteringswerkzaamheden
Gift
Grootschalige
A21: Rotterdam-bergen op Zoom, linnen Oudasfalterirgnwnrkeaamheden
Sejerland en Fiellegaliplein
Alt: Eindhoven-Arnhem, linnen Ons-Oost en
Grootschalige
anlillirirrgnwerinaamhndee(2o)
Maasbrag iobeiderichlngen
All: Zoozeel-Ons, linnen Ons-Oost en Paalgraven in Grootschalige
beide richhngnn
Onerne werkzaamheden aan weg en
A4: Amsterdam-Rotterdam, linnen [lift en
10
weg nt(lOxj
rdinbnider’chbngen
3

WerltWke
hinder

O1-jul-20

—

+

+

-

-

-

onderhoud aan nerlerding en voegovergangnn
Onde ho d
Anfalinringnwerkzaamhednn, spoed
anfalteringowerkzaamheden Alt HRRR
Asfalteringswerkzaamheden AlO, werkzaamheden Alt

van 11-sep-15 int
11-apr-16
van 01-apr-16 int
30-mei-16
ron 02-apr-16 int

+

—

ron t2-apr-16 int

:6PL&

MiO A4 Gift Schiedam WNZ-N, Onderhoud aan linnel

van 11-feb-16 int
11-apr-16

Legenda
verschil in krn.rnin
--

-

+

+ +

-40000
<0
0-5000
5000-20000
20000-50000
>50000
<

Pagina 34 van 36

lPublieksrapportage Rijkswegennet je periode 20161 23mei 2016

Bijlage GWerkzaamheden komende periode

Locatie

Type werkzaamheden

Grootschalige
A15: Rozenburg-Ridderkerk, tussen
asfalteringswerkzaamheden
Hoog.4iet en Vaanplein
A22 Velsen-Beaawijk, tussen IJmuiden en Grootschalig onderhoud aan de
tunnel(2x)
Beerwijk in beide richtingen
Aanleg tunnel(6x)
A2: Eindhoen-Luik, tussen Meerssen en
Gronsreld in beide richtingen
A79: Maastricht-Heerien, tussen Kwisdonk
en Bunde
Grootschalig onderhoud aan de
Al: Amsterdam-Amersfaort, tussen
Diemen en Muiderberg in beide richtingen bwg(6x)
Aanleg extra rijstroken
A9: Diemen-Amstekeen, tussen Diemen
en Holendrecht
A4: Amsterdam-Delft, tussen Amsterdam- Aanleg extra rijstrokenf3x)
Sloten en Badhoreedorp in beide richtingen
Grootschalige
A27: Breda-Gorinchem, tussen Sint
asfalteringswerkzaamheden
Annabosch en Oosterhout
A27: Utrecht-Almere, tussen Almere-Haren Grootschalige
asfalteringswerkzaamheden
en Almere

Doel

Hinder periode

Asfalteringswerkzaamheden

en 02-sep-12 tot
18-jul-16
wn 15-apr-16 tot
17-jan-17
ren 01-aug-11 tot
31-dec-16

De Velsertunnel groot onderhoud
A2 Maastricht KWA Tunnel, MIT

CorildorSchiphol-Amsterdam-Almere (SAA Al/A6, Diemen- ren 14-okt-13 tot
22-aug-16
Almere)
Corridor Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA A9
ren 01-jan-15 tot
01-jul-20
Gaasperdammerweg)
Omlegging Badhoeredorp, MIT
ren 24-mei-14 tot
01-mei-19
Werkzaamheden aan asfalt,
Aanbrengen ren de deklaag op de herstelde weg.

ren 05-sep-14 tot
20-jun-1 6
ren 01-okt-14 tot
12-jun-16

Pagina 35 van 36

IPublieksrapportage Rijkswegennet 1 periode 20161 23 mei 2016

Bijlage H Begrippen

Belangrijkste begrippen
Gebruik njkswegennet
Deze rapportage drukt het gebruik uit in het aantal afgelegde kilometers op het rijkswegennet op jaarbasis.
Dat is het aantal kilometers dat voertuigen tezamen afleggen, uitgedrukt in voertuigkilometers. Om een
beeld te geven van de verandering in gebruik binnen Nederland tonen we de verandering in de hoeveelheid
verkeer per kilometer in kaartjes.
Filezwaarte
Is de gemiddelde filelengte maal de duur van de file. De jaarfilezwaarte wordt uitgedrukt in
kilometerminuten per jaar. Deze rapportage bevat de totale filezwaarte over 12 maanden. Een file is hierbij
gedefinieerd als verkeer met een snelheid lager dan 50 km/uur over een afstand van tenminste 2
kilometer. Door de filezwaarte over een jaar te beschouwen neem je een effect gedurende een heel jaar
mee, zodat seizoensinvloeden worden uitgesloten. Het gevolg daarvan is dat de invloed van een incidentele
aanleiding (sneeuwdag of openstelling) na een jaar voor een daling in de filezwaarte kan zorgen.
Reistijdverlies
Het verschil tussen de werkelijke reistijd en de reistd bij 100 km/uur van alle weggebruikers.
Reistijdverlies wordt uitgedrukt in voertuigverliesuren, in deze rapportage op jaarbasis. Wanneer
bijvoorbeeld zes weggebruikers 10 minuten extra reistijd hebben, is dit gelijk aan één uur reistijdverlies.
Reistijdfactor
Om de prestatie van een traject uit te drukken is in de Nota Mobiliteit gekozen voor de indicator
reistijdfactor. De reistijdfactor is de verhouding tussen de reistijd in spits en de reistijd in de daluren met
100 kilometer per uur. Trajecten van onderling verschillende lengte kunnen op basis van deze verhouding
worden vergeleken. Bij een reistijdfactor van één, is de gemiddelde snelheid op dat traject 100 kilometer
per uur.
Werkdagen
Omdat bij de indicatoren “gebruik van het wegennet” en “reistijdverlies” gebruik wordt gemaakt van
gemiddelden (per dag) richten deze indicatoren zich specifiek op werkdagen (de feest- en weekenddagen
worden derhalve buitenbeschouwing gelaten). “Filezwaarte” gaat wel over alle dagen.
Verschil tussen reistijdverlies en filezwaarte
Deze rapportage presenteert zowel reistijdverliezen als filezwaarte. Beide cijfers
geven een eigen indicatie van de opstopping van verkeer op basis van meetgegevens over snelheid en
intensiteit afkomstig van (lussen in) het hoofdwegennet. De indicator reistijdverlies, uitgedrukt in
voertuigverliesuren, wordt berekend op basis van de gereden snelheid, een referentiesnelheid (meestal 100
kilometer per uur), de hoeveelheid verkeer per rijstrook, het aantal rijstroken en de weglengte. Wanneer
de snelheid van het verkeer daalt onder de referentiesnelheid, neemt het reistijdverlies toe. De indicator
filezwaarte houdt alleen rekening met de filelengte en duur. Een stilstaande file van vijf kilometer
gedurende één uur is in deze indicator gelijk aan een file van vijf kilometer gedurende één uur waarin met
49 km/uur wordt gereden, het aantal rijstroken is ook niet relevant voor deze indicator. Door
bovengenoemde verschillen laat filezwaarte een andere ontwikkeling zien dan cijfers over reistijdverliezen.
Aantal afgelegde kilometers in relatie tot filezwaarte en reistijdverlies
Er bestaat een relatie tussen filezwaarte en reistijdverlies en de hoeveelheid verkeer die over het wegennet
rijdt. Hoe meer verkeer hoe meer kans op file en reistijdverlies. Deze relatie is erg locatie afhankelijk en
wordt door diverse factoren beïnvloed (incidenten, weer, capaciteit van de weg, werkzaamheden, extra
rijstroken, etc.). In deze rapportage wordt een beeld gegeven van het landelijke aantal afgelegde
kilometers en de ontwikkeling daarin. De lokale ontwikkeling kan verschillen van het landelijke beeld.
Hierdoor is het mogelijk dat landelijk het aantal afgelegde kilometers daalt, terwijl het reistijdverlies
toeneemt, of andersom.

Pagina 36 van 36