Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

939
Vragen van het lid Krol (50PLUS) aan de Minister van Financiën over het
bericht «De Goudse goochelt met getallen in beleggingsverzekeringen»
(ingezonden 8 november 2019).
Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 4 december 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met de uitzending van Radar van 4 november 2019 over
misleidende offertes door verzekeraars, in dit geval De Goudse?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met de betreffende uitzending van Radar.
Vraag 2
Deelt u de mening dat er in de voorgespiegelde zaak veel meer aan de hand
lijkt te zijn dan «slechts» het voorspiegelen van te optimistische rendementen?
Antwoord 2
Ik vind het van belang dat consumenten hun rechten kunnen verwezenlijken
door een klacht met betrekking tot hun beleggingsverzekering, in dit geval
een spaarkasovereenkomst, voor te leggen aan het Klachtinstituut Financiële
Dienstverlening (Kifid) of het geschil aanhangig te maken bij een burgerlijke
rechter. Het is vervolgens aan het Kifid of de burgerlijke rechter om zich uit te
spreken over het voorliggende geschil. Ik kan niet treden in de beoordeling
van individuele gevallen.
Verder geldt dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht houdt op de
naleving van de Wft. Indien de AFM misstanden ten aanzien van de naleving
constateert, kan zij hier handhavend tegen optreden. Uit de uitzending van
Radar volgt dat de AFM bij de betreffende financiële onderneming om
verduidelijking heeft verzocht. Voor de volledigheid merk ik hierbij op dat de
AFM gelet op haar geheimhoudingsplicht geen mededelingen kan doen over
individuele gevallen.

1

ah-tk-20192020-939
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/de-goudse-goochelt-met-getallen-inbeleggingsverzekeringen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat een berekening die gebaseerd is op foutieve wiskundige aannames, in juridisch opzicht, kwetsbaarder is dan wanneer er een
correcte berekening wordt gebruikt op basis van te optimistische rendementen? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 3
In het algemeen geldt dat op grond van de Wet op het financieel toezicht
(Wft) de informatie die een financiële onderneming aan klanten verstrekt
correct, duidelijk en niet misleidend moet zijn. Zo ook ten aanzien van vooraf
verstrekte informatie inzake aannames en rendementen. Indien een consument denkt dat dit ten aanzien van zijn of haar financiële product of financiële
dienst niet het geval is, kan hij of zij een klacht indienen bij de betreffende
financiële onderneming en, indien hij of zij er niet met die onderneming
uitkomt, zich wenden tot Kifid of de burgerlijke rechter.
Vraag 4
Erkent u dat de strijd die de betrokken polishouders moeten voeren tegen de
verzekeraars in kwestie een ongelijke strijd is? Deelt u de mening dat de
overheid en/of de toezichthouders zeer actief moeten zijn om een gelijk
speelveld voor de consument te garanderen? Bent u van mening dat dit het
geval is?
Antwoord 4
Mede vanwege de aanzienlijke informatie-asymmetrie tussen aanbieders en
consumenten zijn veel regels geïntroduceerd die zijn gericht op verbetering
van de positie van de consument, evenals bestuursrechtelijk toezicht op de
naleving van deze regels door de AFM. Deze regels zorgen ervoor dat de
klant en het belang van de klant meer centraal komen te staan in het
verkoopproces van complexe financiële producten, waaronder een beleggingsverzekering. Onderdeel van deze regels is onder meer dat de informatie
die een financiële onderneming aan klanten verstrekt correct, duidelijk en niet
misleidend moet zijn. Ook moet voor verpakte retailbeleggingsproducten en
verzekeringsgebaseerde beleggingsproducten, waaronder beleggingsverzekeringen, voorafgaand aan de aankoop een essentiële-informatiedocument
worden overhandigd aan de consument. Het essentiële-informatiedocument
moet de consument in staat stellen om het product beter te begrijpen en de
kenmerken (o.a. risico’s en kosten) beter te doorgronden voordat tot aankoop
van het product wordt overgegaan. Een nadere uiteenzetting van de
regelgeving die is geïntroduceerd om het belang van de klant te borgen is
opgenomen bij mijn brief aan uw Kamer van 28 juni 20192. Ik ben van
mening dat de overheid met de introductie van wet- en regelgeving en
toezicht, die zijn gericht op borging van het klantbelang, actief inzet en
bijdraagt aan het creëren van een gelijker speelveld tussen consumenten
enerzijds en verzekeraars anderzijds. Deze regels met bijbehorend toezicht
nemen evenwel niet weg dat alle partijen, waaronder verzekeraars en
consumenten, ook een eigen verantwoordelijkheid hebben. In dit kader is het
van belang dat consumenten ingeval van een schending hun rechten kunnen
verwezenlijken via Kifid of de burgerlijke rechter. Hierbij geldt dat het Kifid
een laagdrempelig alternatief is voor de civiele rechter.
Vraag 5
Klopt het dat de overheid bevreesd is voor de gevolgen van woekerpolisaffaires voor de financiële positie van Nederlandse verzekeringsconcerns? Kunt u
aantonen dat dit niet het geval is?
Antwoord 5
Voor de overheid waren de gevolgen van de beleggingsverzekeringenproblematiek op de financiële positie van Nederlandse verzekeringsconcerns
onduidelijk, omdat zij mede afhankelijk zijn van gerechtelijke uitspraken. Ook
bij het flankerend beleid, waarbij verzekeraars zich onder meer gecommitteerd hebben om klanten proactief alternatieve producten aan te bieden,
stond de gang naar de rechter open. In dit kader volgen het Ministerie van
2

Kamerstuk 32 013, nr. 218.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Financiën, de Nederlandsche Bank en de AFM, de uitkomsten van deze
rechtszaken, waarbij het toezicht van DNB is gericht op de soliditeit van
financiële ondernemingen en het bijdragen aan de stabiliteit van de financiële
sector.
Vraag 6
Heeft de stabiliteit van het financiële systeem en van verzekeraars in het
bijzonder, invloed op de voortvarendheid waarmee toezichthouders en
opeenvolgende regeringen dit grote onrecht in het verleden hebben opgepakt
en nog steeds oppakken?
Antwoord 6
In Nederland is het toezicht op de financiële markten onderverdeeld in
gedragstoezicht en prudentieel toezicht. Het prudentieel toezicht door DNB,
waaronder het toezicht op de stabiliteit van het financiële systeem en van
verzekeraars, wordt niet zwaarder gewogen dan het toezicht van de AFM,
waaronder het toezicht op de gedragsregels waaraan verzekeraars en
tussenpersonen zich dienen te houden.
Uit mijn hiervoor genoemde brief aan uw Kamer van 28 juni 2019 volgt dat er
de afgelopen jaren verschillende stappen zijn gezet ter verbetering van de
positie van de klant. Zo zijn in de polissen de jaarlijkse beleggingskosten
verlaagd en is er generieke compensatie overeengekomen in akkoorden
tussen verzekeraars en consumentenstichtingen. Daarnaast is het flankerend
beleid van verzekeraars verbeterd, bijvoorbeeld ten aanzien van het wegnemen van afkoopboetes en andere overstapbelemmeringen. Vanuit de
overheid is de laatste jaren vooral de nadruk gelegd op de nazorg aan klanten
met een beleggingsverzekering, met het oog op een toekomstgerichte
verbetering van de positie van de klant. De AFM ziet hierop toe. Verder zijn
mede naar aanleiding van het beleggingsverzekeringendossier veel wettelijke
maatregelen geïntroduceerd. Al deze regels zijn gericht op verbetering van de
positie van de consument ten opzichte van aanbieders van financiële
producten, het wegnemen van verkeerde prikkels of het voorkomen van
schade voor consumenten door slechte producten en mogelijke financiële
problemen bij financiële ondernemingen, waaronder verzekeraars, te
voorkomen.
Vraag 7 en 8
Vindt u dat de verzekeraars in kwestie actief polishouders zouden moeten
opsporen en benaderen met maatwerkoplossingen, indien er inderdaad
sprake blijkt te zijn van op foutieve actuariële aannames gebaseerde offertes?
Zo, nee, waarom niet?
Vindt u dat foutieve actuariële aannames en of berekeningen in productinformatie van verzekeringspolissen zouden moeten leiden tot een collectieve
oplossing of schikking voor alle polishouders die het product in kwestie
hebben aangekocht? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7 en 8
Op grond van de Wft geldt dat de informatie die een financiële onderneming
aan klanten verstrekt correct, duidelijk en niet misleidend moet zijn. Dit
betekent dat bijvoorbeeld ook adviessoftware die wordt gebruikt voor een
offerte, correct moet zijn. De AFM houdt toezicht op de naleving hiervan.
Verder is van belang dat verzekeraars doorlopende nazorg verlenen aan
klanten met een beleggingsverzekering. Dit omvat onder meer dat verzekeraars klanten aanzetten tot het maken van een bewuste keuze wanneer zij zich
bij de verzekeraar melden. Ook hebben verzekeraars afgesproken dat zij
coulance blijven betrachten voor klanten in een schrijnende situatie. Over het
algemeen gaat het om zeer bijzondere omstandigheden of een ongelukkige
samenloop van factoren in de specifieke situatie van een klant waar de
algemene compensatieregeling niet in een oplossing voorziet en waardoor de
klant de beleggingsverzekering niet ongewijzigd kan voortzetten. Als de klant
zich meldt gaat de verzekeraar met hem of haar in overleg. De verzekeraar zal
zich hierbij inspannen om een oplossing te zoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3