Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1457
Vragen van lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat over een studie betreffende methaanlekkages bij oude en verlaten
gaswinningsputten (ingezonden 24 januari 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
6 februari 2019).
Vraag 1
Kent u de studie «Occurrence and fate of methane leakage from cut and
buried abandoned gas wells in the Netherlands»?1 Wat is uw mening ten
aanzien van deze studie?
Antwoord 1
Ik ben op de hoogte van deze studie, die door de Universiteit van Utrecht
(UU) is uitgevoerd. De meetmethode van UU is belangrijk om gasconcentraties in de bodem te detecteren, maar nog onvoldoende gevalideerd om de
omvang van een methaanlekkage goed te kunnen bepalen. Dit wordt ook
door de UU zelf aangegeven in deze studie. Verder onderzoek en toepassing
kan er mogelijk toe leiden dat deze meetmethode in de toekomst ook geschikt
wordt om de omvang van de lekkages te bepalen.
Vraag 2
Onderschrijft u de in de genoemde studies omschreven risico’s zoals
bodemvervuiling en explosies?
Antwoord 2
Ja, ik onderschrijf dat er risico’s bestaan bij het vrijkomen van methaan uit
een verlaten gasput. Het is wel belangrijk om een onderscheid te maken
tussen het risico zoals zich dat nu voordoet en het mogelijke toekomstige
risico. Het huidige risico is bijzonder klein. Immers, de door NAM gemeten
methaanlekkage bij de verlaten put in Monster is dusdanig gering dat het
huidige risico voor mens en milieu zeer klein is. Hoe dit risico zich over een
lange periode kan ontwikkelen is nog relatief onbekend. SodM zal dit verder

1

ah-tk-20182019-1457
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S004896971835232X?token=
50B0CB91A6C26D5DD169A738E87B45C29F9A88E5F17B97F889E8D87
DB165452FC0D868183B25C9657A5FD8844816137F

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

onderzoeken om de nazorg van afgesloten putten ook op lange termijn goed
te kunnen borgen.
Vraag 3
Heeft u contact gehad met de onderzoekers?
Antwoord 3
Ja, ik ben op de hoogte gesteld van dit onderzoek en de resultaten hiervan.
Vraag 4 en 10
Wat gaat u doen met de uitkomsten van deze studie?
Is het SODM belast met de inspectie van verlaten gaswinningsputten? Zo ja,
hoe vaak en hoe worden ze geïnspecteerd? Wanneer heeft de laatste
inspectie plaatsgevonden? Is aanpassing van de inspectiemethode en/of
intensivering van de inspectie nodig naar aanleiding van de resultaten van
deze studie?
Antwoord 4 en 10
Ik wil de monitoring van gesloten putten verbeteren. In de Nederlandse
mijnwetgeving is er geen voorschrijvende verplichting om putten te
monitoren, nadat ze buiten gebruik gesteld zijn. Wel is er de zorgplicht voor
de mijnbouwonderneming als vergunninghouder (Mijnbouwwet Art. 33),
waar de houder alle maatregelen neemt die redelijkerwijs gevergd kunnen
worden om te voorkomen, dat door de activiteiten onder de vergunning
nadelige gevolgen voor mens en milieu worden veroorzaakt.
SodM houdt toezicht op de zorgplicht die rust bij het mijnbouwbedrijf om
putten volledig en duurzaam afgesloten achter te laten. SodM houdt
bovendien toezicht op de putontwerpen bij aanleg, de technische staat van
putten tijdens productie, en het proces van het verlaten van de putten.
Het opsporen en vroegtijdig signaleren van eventuele lekkages van verlaten
putten verdient meer aandacht nu in de toekomst steeds meer putten
verlaten zullen worden. In 2017 heeft SodM daarom de opdracht gegeven aan
TNO en ECN om te beginnen met het ontwikkelen van een meetprotocol voor
het opsporen van lekkages bij verlaten putten. De eerste testmetingen zijn
aan de oppervlakte uitgevoerd door middel van pluimmetingen, waarbij geen
methaanemissies uit verlaten putten zijn geconstateerd. SodM wil dit verder
onderzoeken om de nazorg van afgesloten putten ook op lange termijn goed
te kunnen borgen.
Vraag 5
Bent u het met de onderzoekers eens dat meer studie nodig is naar de
gevaren van verlaten winningsputten?
Antwoord 5
Ja. De onderzoekers concluderen overigens ook dat meer studie nodig is naar
de methodes om de hoeveelheden gelekt gas te kwantificeren. SodM
ontwikkelt in samenwerking met TNO en ECN een meetprotocol voor het
detecteren van lekkages bij verlaten putten.
Vraag 6
Bent u ervan op de hoogte dat onder een nieuwbouwlocatie te Monster een
lekkende oude gaswinningsput is ontdekt?
Antwoord 6
Ik ben op de hoogte van de lekkage bij de gaswinningsput Molenslag in
Monster. SodM houdt toezicht op de herstelwerkzaamheden die NAM daar
uitvoert. Op dit moment is er nog geen sprake van een nieuwbouwlocatie. De
locatie is momenteel in de handen van NAM om de herstelwerkzaamheden
aan de oude gasput te verrichten. Als de locatie na het uitvoeren van de
werkzaamheden weer wordt overgedragen aan de gemeente Westland zal in
overleg met alle partijen besloten worden of er gestart kan worden met
nieuwbouw.
Vraag 7
Is de veiligheid van de omwonenden en toekomstige bewoners gegarandeerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 7
In de beantwoording van vraag 2 is reeds aangegeven dat SodM het huidige
risico voor mens en milieu als zeer klein beschouwt. Hoe de risico’s zich op
de lange termijn ontwikkelen is onvoldoende bekend. SodM heeft daarom
nader onderzoek ingesteld in de verwachting dat een beter inzicht van
mogelijk toekomstige ontwikkelingen van de risico’s ondersteunend kan zijn
aan ruimtelijk beleid.
Vraag 8
Welke acties worden ondernomen naar aanleiding van de vondst van de
lekkende verlaten gaswinningsput bij Monster? Is er reeds contact geweest
met andere overheden en het Staatstoezicht op de Mijnen (SODM)? Zijn of
worden de omwonenden en toekomstige bewoners geïnformeerd?
Antwoord 8
Na de melding van de lekkage aan SodM heeft NAM in 2018 een herstelproces in werking gezet. De NAM volgt hierbij de wettelijke Mijnbouwvoorschriften en SodM ziet daarop toe. In het kort komen deze werkzaamheden neer op
het openen van de put, het verwijderen van de oude afdichtingen, het
installeren van nieuwe afdichtingen conform de laatste stand van de techniek.
Na afronding van dit proces zal gedurende een periode van 3 maanden
gecontroleerd worden of de nieuwe afdichting volledig lekdicht is. Als dit het
geval is wordt de boorlocatie terug gebracht in de oorspronkelijke staat en
overgedragen aan de gemeente. SodM ziet hierop toe en monitort dat de
overlast voor de omgeving binnen de wettelijke grenzen blijft. SodM bewaakt
de uitvoering van het herstelproces door middel van dagrapporten en
inspecties. SodM heeft regelmatig overleg met de gemeente Westland. Verder
worden de omwonenden door de NAM via informatiebijeenkomsten en
schriftelijke communicatie geïnformeerd, en is er contact met omwonenden
via sociale media.
Vraag 9
Welke acties zijn na de recente vondst van een andere verlaten gaswinningsput bij Sleen (Drenthe), waar methaanlekkage en vervuiling van het grondwater zijn vastgesteld, ondernomen?2
Antwoord 9
De locatie bij Sleen is een bijzondere locatie. Na een ongecontroleerde
uitstroom van aardgas is in 1965 een fors drijfzand gebied ontstaan waar de
boorinstallatie in gezonken is. Er is hier echter nooit gas gewonnen. NAM
heeft destijds wel de ongecontroleerde uitstroom gestopt, maar dit is geen
afdichting van een verlaten gaswinningsput.
Naar aanleiding van dit van dit incident heeft het Waterwinbedrijf Drenthe
een monitoringsplan voor het gebied rondom betreffende locatie opgezet.
Hiermee wordt de kwaliteit van het grondwater bewaakt. Deze resultaten
worden ook besproken met de NAM. Zowel het Waterwinbedrijf als de NAM
zijn bekend met de aanwezigheid van methaan in het grondwater bij Sleen.
Het Waterwinbedrijf vindt de aanwezigheid van methaan niet zorgwekkend;
methaan wordt vaker aangetroffen in grondwater en is, indien aanwezig,
eenvoudig te verwijderen tijdens de waterzuivering.
Vraag 11
Welke acties zijn nodig wanneer een lekkage van verlaten gaswinningsputten
wordt aangetroffen? Kunt u garanderen dat de kosten daarvan worden
verhaald op de vervuiler?
Antwoord 11
SodM ziet toe op de naleving van de wettelijke zorgplicht, zie ook vraag 8.
Deze wettelijke zorgplicht betekent dat de vervuiler moet betalen.

2

Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 9 januari
2018, https://www.pnas.org/content/115/2/296

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3