Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 925 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
(XIII) voor het jaar 2022

Nr. 85

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 december 2021
Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, over de voortgang van de
investeerder-staat geschillenbeslechtingsprocedure (ISDS), die Uniper
tegen het Koninkrijk der Nederlanden (hierna: Nederlandse Staat) is
gestart bij het International Centre for Settlement of Investment Disputes
(hierna: ICSID) met het nummer ARB/21/22. Deze zaak loopt parallel aan
de zaak die RWE tegen de Nederlandse Staat bij hetzelfde instituut is
gestart met het nummer ARB/21/4.
Selectie arbitragetribunaal afgerond
In de ICSID-zaak van Uniper is op 2 december jl. een arbitragetribunaal
geconstitueerd. Daarbij is één arbiter gekozen door Uniper, één door de
Nederlandse Staat en de voorzitter is benoemd door de SecretarisGeneraal van ICSID.
Uniper heeft dhr. Brian King benoemd, de Nederlandse Staat heeft op
voordracht van een selectiecommissie mevr. Jean Kalicki in deze zaak
benoemd. Bij de selectie van de voorzitter is de standaardprocedure van
artikel 38 en 40(1) van de ICSID Conventie gevolgd, waarbij de voorzitter
door de Secretaris-Generaal is benoemd op basis van de lijst met
kandidaat-arbiters die door de verdragspartijen bij de Wereldbank zijn
voorgedragen. Op basis van deze procedure is mevr. Tina Cicchetti als
voorzitter van het tribunaal benoemd, die door Canada is voorgedragen
voor de ICSID-lijst.
Om de legitimiteit en onafhankelijkheid van het tribunaal te waarborgen,
is bij de selectie en benoeming van de door de Nederlandse Staat
benoemde arbiter wederom gebruik gemaakt van een externe selectiecommissie. Deze bestond uit drie onafhankelijke, internationaalrechtelijke
juristen met een onbetwistbare staat van dienst, die onbezoldigd bereid

kst-35925-XIII-85
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XIII, nr. 85

1

waren om een bindend advies uit te geven ten aanzien van de arbiter die
door de Nederlandse Staat benoemd wordt in de procedures.
Nu het arbitragetribunaal is benoemd, gaat de arbitrageprocedure van
Uniper een volgende fase in. Een eerste stap is het vaststellen van de
processuele regels die op de procedure van toepassing zullen zijn. De
Nederlandse Staat zal voor 3 januari 2022 de griffiekosten betalen, het
gaat om een bedrag van USD 175,000.
Inhoudelijke stappen
De Nederlandse Staat voert in de investeerder-staatarbitrage-procedures
van RWE en Uniper verweer op zowel de bevoegdheid van het tribunaal
als op de inhoud van het geschil. Daarbij is het uitgangspunt dat op grond
van het EU-recht een investeerder-staat-arbitragebepaling niet van
toepassing kan zijn op geschillen tussen een EU-investeerder en een
EU-lidstaat. Dit geldt ook voor procedures onder het Energiehandvest.1
Door de Nederlandse Staat zijn daarom op 11 mei jl. twee procedures
gestart bij de Duitse rechter, één tegen RWE en één tegen Uniper. Deze
procedures worden separaat aan de ISDS-procedures gevoerd. De
Nederlandse Staat geeft met de procedures bij de Duitse rechter
opvolging aan haar Europeesrechtelijke verplichtingen, zoals recentelijk
door het Europees Hof van Justitie bevestigd in zaak C-109/20 (PL
Holdings). Uniper heeft op 3 december jl. een verzoek gedaan aan het
ICSID arbitragetribunaal om een voorlopige voorziening te treffen met als
doel te bepalen dat de Nederlandse Staat de procedures bij de Duitse
rechter moet intrekken.
Vervolg
Ik zal u blijven informeren over belangrijke procesmomenten met
betrekking tot de zeven juridische procedures die betrekking hebben op de
Wet verbod op kolen. Ook is mijn voornemen deze procedures zo
transparant mogelijk te voeren. In de arbitrageprocedure van RWE tegen
de Nederlandse Staat zijn hierover recentelijk regels vastgelegd in
Procedural Order nr. 1. Ik verwijs u hiervoor naar de brief van 26 oktober
jl. (Kamerstuk 35 925 XIII, nr. 10). De inzet is om een vergelijkbare mate
van transparantie te bereiken in de arbitrageprocedure met Uniper. Ik zal u
tezijnertijd informeren over de processuele regels, die ten aanzien van
Uniper in dit kader van toepassing zullen zijn.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
D. Yeşilgöz-Zegerius

1

Zie o.a. Kamerstuk 35 668, nr. 47 waar wordt ingegaan op de uitspraak van het Hof van Justitie
van de Europese Unie in zaak C-741/19 (Komstroy)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XIII, nr. 85

2