Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 962

Regels over het beschermen en benutten van de
fysieke leefomgeving (Omgevingswet)

Nr. 22

AMENDEMENT VAN HET LID DIK-FABER
Ontvangen 20 mei 2015
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
In artikel 16.32, tweede lid, wordt na «een omgevingsplan» ingevoegd:
een instructieregel, een omgevingsverordening, een waterschapsverordening, regels als bedoeld in artikel 4.3.
Toelichting
Dit amendement verduidelijkt in welke situaties er sprake kan zijn van
een plan-MER-plicht.
De plan-MER-plicht voor plannen en programma’s volgt uit de
Smb-richtlijn. Voor het vaststellen van de plan-MER-plicht voor plannen
en programma’s wordt in artikel 16.33 en 16.34 van het wetsvoorstel dan
ook aangesloten op de tekst van deze richtlijn.
De plan-MER-plicht ontstaat als een plan of programma kaderstellende
regels bevat voor projecten die MER-(beoordelings)plichtig zijn. De
richtlijn bevat echter, juist vanwege de grote verschillen in plan- en
programmabegrip tussen de lidstaten, geen specifieke definitie van plan
en programma. Het is dus aan de lidstaten om deze begrippen nader te
duiden en verder in te vullen. De guidance van de Europese Commissie
wijst er wel op dat de Smb-richtlijn, vanwege de werkingssfeer en het
doel, breed moet worden uitgelegd (zie http://ec.europa.eu/environment/
archives/eia/pdf/030923_sea_guidance_nl.pdf, blz. 5 e.v.).
Artikel 16.32, tweede lid, stelt dat onder plannen en programma’s in
ieder geval moet worden verstaan een omgevingsvisie, een programma,
een omgevingsplan en een voorkeursbeslissing. De lijst in artikel 16.32,
tweede lid, is niet-limitatief. Desondanks wordt in dit amendement wel
voorgesteld de opsomming uit te breiden. Uit de praktijk blijkt namelijk
dat plan-MER-plicht niet wordt overwogen als niet duidelijk is aangegeven
dat de plan-MER-plicht wellicht voor plannen geldt (bijvoorbeeld de
Actieplannen geluid of de beheerplannen in het kader van de Natuurbe-

kst-33962-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 962, nr. 22

1

schermingswet 1998). Daar komt bij dat implementatie van richtlijnen
betekent dat deze moeten worden omgezet naar de nationale situatie.
Enkel rechtstreeks verwijzen naar de Smb-richtlijn voorkomt weliswaar
dat onvolledig wordt geïmplementeerd, maar maakt niet duidelijk wat in
de nationale situatie onder de richtlijntekst wordt verstaan.
Met dit amendement wordt daarom voor de toepassing van de
paragraaf over de plan-MER-plicht geregeld dat onder plannen en
programma’s ook wordt verstaan instructieregels, omgevingsverordeningen, waterschapsverordeningen en rijksregels bedoeld in artikel 4.3.
Deze documenten bevatten veelal algemene regels. Er kunnen echter ook
kaderstellende functie- en locatie specifieke regels worden opgenomen
bedoeld om bepaalde projecten of activiteiten te realiseren. Dit kan
bijvoorbeeld gaan om het opnemen van zoekgebieden voor windenergie
of waterberging. De Omgevingswet heeft mede als doel meer activiteiten
via algemene regels te reguleren. Het is dan ook de verwachting dat het
vaker voor zal komen dat functie- en locatie specifieke regels zullen
worden opgenomen in genoemde documenten.
Van functie- en locatie specifieke regels moeten de milieueffecten op
grond van de Smb-richtlijn in beeld worden gebracht als wordt voldaan
aan de criteria uit deze richtlijn. Door de genoemde documenten op te
nemen in artikel 16.32, tweede lid, wordt buiten twijfel gesteld dat voor
(onderdelen van) deze documenten de plan-MER-plicht kan gelden,
uiteraard alleen als wordt voldaan aan de criteria van de Smb-richtlijn, of
te wel: als er sprake is van functie- en locatie specifieke regels.
Met dit amendement wordt voorkomen dat er onterecht geen plan-MER
wordt opgesteld en dit pas aan de orde komt bij een beroep tegen
concrete projecten. Het Europese Hof van Justitie heeft geoordeeld dat
plannen en programma’s buiten toepassing moeten worden gelaten als
hiervoor ten onrechte geen plan-MER is gedaan. Dat zou betekenen dat de
procedure alsnog moet worden over gedaan, hetgeen de nodige
vertraging oplevert.
Uiteraard is er nog een beoordelingsmoment op projectniveau via de
project-MER. Dat doet echter niet af aan de vraag of voorafgaand daaraan
het milieubelang voldoende is meegewogen in de besluitvorming. De
plan-m.e.r.-plicht staat los van de vraag of later nog project-MER-plicht
volgt. Op projectniveau kan immers niet meer worden gekeken naar de
cumulatie van effecten.
Dik-Faber

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 962, nr. 22

2