Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 084

Wijziging van de Wet beveiliging netwerk- en
informatiesystemen in verband met de
uitbreiding van de bevoegdheid van de Minister
van Justitie en Veiligheid om dreigings- en
incidentinformatie over de netwerk- en
informatiesystemen van niet-vitale aanbieders te
verstrekken aan deze aanbieders en aan
organisaties die objectief kenbaar tot taak
hebben om andere organisaties of het publiek te
informeren over dreigingen en incidenten ten
behoeve van deze aanbieders

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 16 februari 2022 en het nader rapport d.d. 20 april
2022, aangeboden aan de Koning door de Minister van Justitie en
Veiligheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State van 16 februari 2022 en het nader rapport van 20 april
2022, aangeboden aan de Koning door de Minister van Justitie en
Veiligheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 28 januari 2022, no. 2022000202, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie en Veiligheid, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van de Wet beveiliging
netwerk- en informatiesystemen in verband met de uitbreiding van de
bevoegdheid van de Minister van Justitie en Veiligheid om dreigings- en
incidentinformatie over de netwerk- en informatiesystemen van niet vitale
aanbieders te verstrekken aan deze aanbieders en aan organisaties die
objectief kenbaar tot taak hebben om andere organisaties of het publiek te
informeren over dreigingen en incidenten ten behoeve van deze
aanbieders, met memorie van toelichting.
Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) krijgt meer mogelijkheden
om aanbieders te waarschuwen voor inbreuken op hun netwerk- en
1

kst-36084-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

1

informatiesystemen, ook buiten sectoren die als vitaal zijn aangemerkt of
tot de rijksoverheid behoren.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft het belang van
het voorstel, maar stelt vragen over de overlapping die kan ontstaan
tussen de taken van het NCSC en het Digital Trust Center. Zij merkt
daarnaast op dat onvoldoende wettelijk is gewaarborgd dat de organisaties die dreigingsinformatie van het NCSC doorgeven aan bepaalde
sectoren («schakelorganisaties») voldoen aan eisen van beveiliging en
privacy. De Afdeling adviseert met deze opmerkingen rekening te houden
voordat het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt
ingediend.
1. Organisatie van de digitale veiligheid
Op grond van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni)
heeft de Minister van Justitie en Veiligheid tot taak:
– bijstand en advies te verlenen aan «vitale aanbieders» en andere
aanbieders die deel uitmaken van de rijksoverheid. Vitale aanbieders
bieden diensten aan die essentieel zijn voor de instandhouding van
kritieke maatschappelijke of economische activiteiten, of waarvan de
continuïteit van vitaal belang is voor de Nederlandse samenleving,2
– te reageren op incidenten die vrijwillig of verplicht worden gemeld, en
– informatie te verschaffen wanneer zich incidenten voordoen – of zich
dreigen voor te doen – bij netwerk- en informatiesystemen van vitale
sectoren en de rijksoverheid, maar ook bij die van andere aanbieders.3
Deze taken worden, namens de Minister, uitgeoefend door het Nationaal
Cyber Security Centrum (NCSC).
Sectoren zoals energie, drinkwater, internet en het betalingsverkeer zijn
aangewezen als vitaal, omdat de uitval van deze voorzieningen
maatschappelijk ontwrichtend kan werken.
Voor de uitvoering van zijn taak werkt het NCSC samen met twee soorten
schakelorganisaties.
De eerste soort schakelorganisaties zijn organisaties die «Objectief
Kenbaar Tot Taak» hebben om informatie ter voorkoming van digitale
ontwrichting, onder meer verkregen via het NCSC, te delen met aangesloten organisaties (afgekort OKTT’s). Voorbeelden hiervan zijn de
Stichting Cyber Weerbaarheidscentrum Brainport, die bedrijven in de
hightech industrie en haar toeleveranciers verbindt, en Cyberveilig
Nederland met leden van de cybersecurity markt.
Het tweede type schakelorganisaties zijn Computercrisisteams
(«Computer Emergency Response Teams»). Zulke teams geven niet alleen
informatie of advies, maar kunnen ook worden ingezet om de schade van
een cyberprobleem te beperken en de dienstverlening zo snel mogelijk te
herstellen. Voorbeelden hiervan zijn de Informatie Beveiligingsdienst waar
gemeenten zich toe kunnen wenden en Z-CERT, dat zich richt op cybersecurity in de zorg.

2

Artikel 5, tweede lid, van de NIB-richtlijn (richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement
en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau
van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (PbEU 2016, L 194)); artikel 1
Wbni (definitie van «vitale aanbieder»).
3
Artikel 3, 10 tot en met 16 en 20 van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen
(Wbni).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

2

In het voorstel krijgt het NCSC meer mogelijkheden om informatie over
dreigingen en incidenten betreffende hun netwerk- en informatiesystemen
te verstrekken aan aanbieders die niet horen bij de vitale sectoren of de
rijksoverheid. Dat kan gaan om bedrijven, maar bijvoorbeeld ook om
onderwijsinstellingen. Het NCSC kan die informatie alleen verstrekken als
de dreiging of het incident aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor
de continuïteit van hun dienstverlening. De verstrekking van informatie
kan via een OKTT, of – als een schakelorganisatie ontbreekt – rechtstreeks
aan de organisaties die mogelijk in gevaar zijn.4
De Afdeling begrijpt de wens om te regelen dat het NCSC deze aanbieders
kan benaderen wanneer het over informatie beschikt die aanzienlijke
gevolgen kan hebben voor hun dienstverlening. Naast de grote schade
voor de getroffen aanbieder is immers het onderscheid tussen vitale en
niet vitale sectoren relatief. Ook wanneer aanbieders in niet-vitale
sectoren worden gehackt, kan dat leiden tot maatschappelijke
ontwrichting.5 Zo werden vorig jaar bijna honderd notarissen getroffen
door een digitale aanval. Ook aanbieders in de voedselvoorziening en de
gezondheidszorg, die niet het etiket «vitaal» hebben, zijn van groot belang
voor het functioneren van de samenleving.6 Daarnaast kunnen kwaadwillenden proberen binnen te dringen bij vitale aanbieders door eerst binnen
te dringen bij (niet-vitale) leveranciers van zulke aanbieders («cascadeeffecten»).7
2. Afbakening van taken
De Afdeling heeft vragen over de verhouding tussen de taakstelling van
het NCSC en het Digital Trust Center (DTC) dat onder verantwoordelijkheid
van de Minister van Economische Zaken en Klimaat is opgericht. Het DTC
ondersteunt en informeert ondernemers die niet tot de vitale aanbieders
behoren om digitaal weerbaar te zijn en hun digitale veiligheid op orde te
brengen.
Het wetsvoorstel voorziet erin dat het NCSC zich meer dan tot nu toe zal
gaan bezighouden met het informeren van niet-vitale aanbieders over
specifieke kwetsbaarheden, waaronder aanbieders waar ook het DTC
contacten mee onderhoudt.
De informatie van het NCSC kan via een OKTT worden doorgegeven of
direct wanneer een schakelorganisatie ontbreekt. Het DTC heeft in
september 2021 van het NCSC de OKTT-status gekregen, waardoor deze
kan fungeren als schakelorganisatie voor de informatie van het NCSC. In
de consultatie is naar voren gekomen dat er een overlapping kan ontstaan
met het DTC, zodat het voor bedrijven onduidelijk kan worden bij welk
loket zij moeten zijn en met wie zij in tijden van crisis in verbinding
kunnen staan. Juist tijdens een crisis mag daarover geen enkele twijfel
bestaan. Bovendien is het van belang om dubbel werk bij NCSC en DTC
tegen te gaan.
4

Wijziging van de artikel 3 en 20 Wbni in artikel I, onderdelen A en B.
Zie bijvoorbeeld de consultatiereacties op het voorstel van VNO-NCW en MKB-Nederland en
van de Stichting Digitale Infrastructuur Nederland, https://www.internetconsultatie.nl/
wijzigingwbni/reacties.
6
De Afdeling advisering heeft hier aandacht voor gevraagd in haar advies van 25 november
2020, W16.20.0357, Staatscourant 2021, nr. 16521. Uit het nader rapport blijkt dat het aanwijzen
van processen in de zorg als vitale processen in onderzoek is. Vitale aanbieders zijn aangewezen in de artikelen 2 en 3 van het Besluit beveiliging netwerk- en informatiesystemen. De
daarbij gehanteerde criteria zijn te vinden in Overzicht vitale processen | Vitale infrastructuur |
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (nctv.nl).
7
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, Voorbereiden op digitale ontwrichting, Den
Haag 2019, p. 86.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

3

De vraag naar de taakafbakening raakt ook een wetsvoorstel dat in
voorbereiding is op het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en
dat beoogt om het DTC te belasten met een eigen wettelijke taak om
bedrijven te informeren over concrete bedreigingen en specifieke
kwetsbaarheden waar het nu vooral algemene informatie over dreigingen
verspreidt.8 Bij het uitoefenen van deze nieuwe taak lijkt nauwe samenwerking met het NCSC in de rede te liggen.
De Afdeling adviseert in de toelichting in te gaan op de taakafbakening
tussen het NCSC en het DTC, en op verwachte toekomstige ontwikkelingen,9 en daarbij ook nader in te gaan op de rol en relevantie van het
onderscheid tussen vitale en niet-vitale aanbieders daarin. Zo nodig dient
het wetsvoorstel te worden aangepast.
Het NCSC en het DTC hebben beide duidelijk onderscheidenlijke primaire
doelgroepen van organisaties waaraan informatie en advies over concrete
dreigingen en incidenten wordt verstrekt. Het NCSC heeft krachtens de
Wbni als primaire taak het informeren en het adviseren van vitale
aanbieders en organisaties die deel uitmaken van de rijksoverheid over
digitale dreigingen en incidenten. Naast het informeren en het adviseren
verleent het NCSC de aanbieders in zijn doelgroep ook overige bijstand bij
het treffen van maatregelen om incidenten te voorkomen en te verhelpen.
Overige bijstand kan bijvoorbeeld inhouden dat aan de aanbieder uit de
doelgroep ter plekke ondersteuning wordt geboden bij het duiden van het
probleem en de maatregelen om dat probleem aan te pakken. Het DTC
richt zich bij het informeren en het adviseren over digitale dreigingen en
incidenten op de doelgroep van het niet-vitale bedrijfsleven. In tegenstelling tot het NCSC verleent het DTC bij incidenten geen overige bijstand
aan de aanbieders in zijn doelgroep. Uitzondering op deze afbakening van
doelgroepen zijn digitaledienstverleners. Zij zijn geen vitale aanbieder,
maar vallen ook niet in de doelgroep van het DTC. Zij vallen namelijk op
grond van de Wbni onder het computer security incident response team
(CSIRT) voor digitale diensten, dat hen bijstaat bij het treffen van
maatregelen om de continuïteit van de dienst te waarborgen of te
herstellen.10 Door deze afbakening van doelgroepen en taken kan er geen
verwarring ontstaan over van welke overheidsinstantie een aanbieder op
bijstand kan rekenen bij digitale dreigingen en incidenten.
Met de door de Minister van EZK voorgestelde Wet bevordering digitale
weerbaarheid bedrijven, waarin de hiervoor bedoelde taak van het DTC
regeling vindt, wordt de afbakening tussen de primaire doelgroepen van
het NCSC en het DTC verder verduidelijkt. Op eventuele aanpassingen van
nationale wetgeving ten gevolge van de herziening van de NIB-richtlijn
kunnen dit wetsvoorstel en het voorstel van de Minister van EZK niet
vooruitlopen, omdat over deze richtlijn nog wordt onderhandeld door de
lidstaten.
Voor vitale aanbieders geldt dus al dat wettelijk is voorzien in bijstand van
overheidswege bij digitale dreigingen en incidenten. De reden voor dit
onderscheid met andere aanbieders is met name gelegen in het grotere
maatschappelijke belang dat wordt toegekend aan vitale processen en
8

Voorstel van wet bevordering digitale weerbaarheid bedrijven. Dat voorstel is van 28 juni tot en
met 23 augustus in internetconsultatie geweest (https://www.internetconsultatie.nl/wbdwb),
tegelijk met het aanhangige voorstel, maar is nog niet bij de Afdeling advisering aanhangig
gemaakt. Er is al voorzien in samenloopbepalingen tussen de twee voorstellen (in het
aanhangige voorstel: artikel II).
9
Zoals het voorstel voor een nieuwe richtlijn betreffende een hoog gezamenlijk niveau van
cyberbeveiliging (COM(2020) 823), waarin de NIB-richtlijn wordt ingetrokken, en het voorstel
voor een nieuwe richtlijn over de veerkracht van «kritieke entiteiten» (COM(2020) 829).
10
Zie artikel 4, vierde lid, van de Wbni.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

4

binnen die processen aan vitale aanbieders. De uitval of verstoring van
een vitaal proces leidt immers tot ernstige maatschappelijke ontwrichting
en vitale aanbieders zijn belangrijk voor de continuïteit van een vitaal
proces.
De doelgroep van het NCSC betreft, zoals hiervoor ook is aangegeven,
vitale aanbieders en organisaties die deel uitmaken van de rijksoverheid.
Het NCSC kan bij zijn primaire taakuitoefening dreigings- en incidentinformatie verkrijgen die relevant is voor aanbieders die buiten de doelgroep
vallen. Het NCSC heeft dan de taak om die informatie, voor zover die
informatie relevant is voor die andere aanbieders, te verstrekken aan
krachtens de Wbni (bijvoorbeeld als OKTT) aangewezen schakelorganisaties van die andere aanbieders. Het DTC is inmiddels krachtens artikel 3,
tweede lid, van de Wbni als OKTT aangewezen en kan zodoende voor de
doelgroep relevante dreigings- en incidentinformatie ontvangen. Voor
aanbieders die niet onder de doelgroep van het NCSC, het CSIRT voor
digitale diensten of het DTC vallen en evenmin onder de doelgroep van
een andere krachtens artikel 3, tweede lid, van de Wbni aangewezen
schakelorganisatie vallen, wordt in dit wetsvoorstel voorgesteld om
informatieverstrekking vanuit het NCSC in bepaalde gevallen mogelijk te
maken, namelijk indien een incident aanzienlijke gevolgen heeft of kan
hebben voor de dienstverlening van die aanbieder. Hierbij valt te denken
aan politieke partijen, provincies, veiligheidsregio’s en semi-publieke
organisaties.
Juist omdat het DTC inmiddels als OKTT is aangewezen, zal de voorgestelde wijziging van artikel 3, tweede lid, van de Wbni ertoe leiden dat het
NCSC krachtens dat artikellid niet ook aan individuele aanbieders in de
doelgroep van het DTC informatie kan verstrekken. Een dergelijke
verstrekking is immers alleen mogelijk als een andere aanbieder niet tot
de achterban van een schakelorganisatie behoort. Ook om die reden zal er
geen sprake zijn van overlap in informatievoorziening ten behoeve van
het bedrijfsleven vanuit de overheid.
Voor de volledigheid, om verder zorg te dragen voor een correcte
operationele samenwerking werken het NCSC en DTC aan samenwerkingsafspraken.
Naar aanleiding van dit advies van de Afdeling is in de memorie van
toelichting na paragraaf 3.3.2 een nieuw hoofdstuk (hoofdstuk 4)
ingevoegd, dat ingaat op de verhouding van het NCSC tot het DTC, en zijn
de daarna volgende hoofdstukken en paragrafen vernummerd.
3. Regulering van en toezicht op schakelorganisaties
In het stelsel van de Wbni spelen schakelorganisaties een belangrijke rol.
Zij ontvangen dreigingsinformatie en hebben de taak11 die door te geven
aan de aanbieders die bij hen zijn aangesloten. Het kan daarbij gaan om
vertrouwelijke gegevens die herleid kunnen worden tot een specifieke
organisatie, indien nodig zonder toestemming van die organisatie.12 Als
die gegevens terechtkomen in de handen van kwaadwillenden, kunnen ze
die gebruiken om binnen te dringen in kwetsbare informatiesystemen.

11
12

Artikel 3, tweede lid, onderdeel a; voorgesteld artikel 20, tweede lid, onderdeel d, Wbni.
Artikelen 3, tweede lid, en 20, tweede lid, Wbni.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

5

OKTT’s kunnen daarnaast informatie doorgeven aan het publiek. In de wet
zoals die nu luidt kan het alleen gaan om algemene informatie, maar in
het voorstel kunnen zij ook vertrouwelijke gegevens die herleid kunnen
worden tot een specifieke organisatie aan het publiek doorgeven.13
De overheid is verantwoordelijk voor de bescherming van die gegevens.
Daarom is het van belang dat de schakelorganisaties voldoen aan
beveiligingseisen en privacynormen.14
Wanneer de Minister organisaties aanwijst als schakelorganisatie, toetst
hij of die organisaties daaraan voldoen; bij OKTT’s doet hij dat met behulp
van een beleidsregel, de Handreiking OKTT. Vanzelfsprekend moeten de
OKTT’s daarnaast ook voldoen aan de verplichtingen van de Algemene
verordening gegevensbescherming. Die verplichtingen gelden echter voor
alle soorten en vormen van gegevensverwerking die zich waar dan ook
voordoen en vormen alleen de grootste gemene deler. OKTT’s hoeven niet
te voldoen aan de veel concretere en specifiekere eisen die bij en
krachtens hoofdstuk 4 van de Wbni gelden voor aanbieders van essentiële
diensten en digitaledienstverleners. Daardoor vallen zij ook niet onder het
stelsel van toezicht en handhaving van hoofdstuk 6 van de Wbni.
De Afdeling merkt op dat hiermee onvoldoende wettelijk is gewaarborgd
dat schakelorganisaties het vereiste niveau van beveiliging en privacybescherming hebben op het moment dat zij worden aangewezen, en dat zij
aan dat niveau blijven voldoen.
De Afdeling adviseert hierop in de toelichting in te gaan en het voorstel
aan te vullen.
Voordat een schakelorganisatie krachtens artikel 3, tweede lid, van de
Wbni als OKTT wordt aangewezen wordt thans al een grondige beoordeling verricht. Met deze beoordeling wordt bepaald of de verstrekking
door het NCSC van de in dat artikel bedoelde informatie aan die schakelorganisatie verantwoord en gerechtvaardigd is. In het kader daarvan
wordt onder meer, op basis van de uitkomsten van een navraag hiernaar
bij de betrokken schakelorganisatie, getoetst of de organisatie voldoende
technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen met betrekking
tot de netwerk- en informatiesystemen heeft genomen en hierdoor geacht
kan worden de van het NCSC ontvangen informatie zorgvuldig te
verwerken en de vertrouwelijkheid van deze informatie voldoende te
waarborgen. Ook wordt, op basis van diezelfde navraag, beoordeeld of de
betrokken schakelorganisatie afdoende maatregelen heeft genomen om
persoonsgegevens rechtmatig te verwerken. Tevens wordt beoordeeld of
de organisatie een voldoende afgebakende doelgroep heeft van
aanbieders die (in hoofdzaak) niet vitaal zijn en geen deel uitmaken van de
rijksoverheid. Verder wordt beoordeeld of de van het NCSC te ontvangen
informatie niet voor andere doeleinden wordt gebruikt dan het informeren
en adviseren van aanbieders in hun doelgroep. Deze beoordeling zal na
de inwerkingtreding van de in dit wetsvoorstel voorgestelde wijzigingen
uiteraard ook blijven plaatsvinden bij de aanwijzing van een schakelorganisatie als OKTT, waarbij het bepaalde in artikel 20, tweede lid, van de
Wbni nauwkeurig in het oog zal worden gehouden.

13

Artikel 3, tweede lid, onderdeel a; voorgesteld artikel 20, tweede lid, onderdeel d, Wbni. Deze
taak wordt impliciet toegekend, namelijk door een definitiebepaling.
14
In het navolgende beperkt de Afdeling zich tot de schakelorganisaties, genoemd in artikel 20,
tweede lid, Wbni (zoals gewijzigd in het voorstel) die vertrouwelijke en herleidbare informatie
kunnen ontvangen. In dat artikel worden ook de inlichtingen- en veiligheidsdiensten genoemd,
maar die zijn geen schakelorganisatie en hebben een heel eigen wettelijk regime. Daarom
blijven die buiten beschouwing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

6

In geval van de aanwijzing als OKTT ondertekent de schakelorganisatie
een verklaring waarin is opgenomen dat aan het NCSC melding wordt
gemaakt van onder meer belangrijke wijzigingen van de getroffen
(technische en organisatorische) beveiligingsmaatregelen of van de
doelgroep en de taken die ten behoeve van die doelgroep worden
verricht. Indien er op basis van een dergelijke melding óf blijkens
anderszins door het ministerie ontvangen informatie aanwijzingen zijn
voor bijvoorbeeld een onvoldoende vertrouwelijke omgang door een
schakelorganisatie met gegevens, dan kan het NCSC het delen van
informatie met die organisatie opschorten. Ook kan de aanwijzing als
OKTT worden ingetrokken als uit verdere navraag blijkt dat niet meer aan
de toetsingscriteria wordt voldaan.
Voor schakelorganisaties geldt voorts uiteraard, als het gaat om de
verwerking van persoonsgegevens na de ontvangst daarvan van het
NCSC, dat zij dienen te voldoen aan de daaraan gestelde eisen op grond
van de Algemene verordening gegevensbescherming en dat op de
naleving daarvan toezicht wordt gehouden door de Autoriteit persoonsgegevens.
Naar mijn oordeel wordt hiermee, ook met inachtneming van de
onderscheidenlijke verantwoordelijkheden van de verstrekker van en de
ontvanger van informatie, in voldoende mate gewaarborgd dat de
verstrekking door het NCSC van de in de artikelen 3, tweede lid, en 20,
tweede lid, van de Wbni bedoelde informatie alleen geschiedt aan
schakelorganisaties die onder meer adequate maatregelen hebben
getroffen voor een vertrouwelijke omgang met die informatie. Voor het
daarnaast ten aanzien van genoemde schakelorganisaties in wetgeving
stellen van beveiligingsverplichtingen, zoals die krachtens hoofdstuk 4
van de Wbni, zie ik geen aanleiding. Die verplichtingen betreffen de
implementatie van de Europese NIB-richtlijn en hebben dientengevolge
alleen betrekking op bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
aanbieders van essentiële diensten, oftewel vitale aanbieders die hun
diensten verlenen binnen in die richtlijn limitatief opgesomde sectoren. Er
is geen reden gezien om deze verplichtingen ook van toepassing te
verklaren op andere aanbieders of hun schakelorganisaties. De continuïteit van hun dienstverlening wordt niet in dezelfde mate van belang
geacht voor de Nederlandse samenleving en de aantasting van bijvoorbeeld de beschikbaarheid van die dienstverlening wordt in mindere mate
geacht maatschappelijk ontwrichtend te zijn.
Naar aanleiding van dit advies van de Afdeling zijn de paragrafen 3.2.2 en
10.3 (voorheen paragraaf 9.3) van de memorie van toelichting aangevuld.
4. De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele
bijlage.
Naar aanleiding van het redactioneel advies van de Afdeling zijn artikel I,
onderdeel B en artikel II, onder a, onderdeel B aangepast.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vicepresident van de Raad van State,
Th.C de Graaf
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

7

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W16.22.0008/II
–

–

–

In artikel I, onderdeel A, onder 1, en onderdeel B, de toevoeging niet
invoegen na «informeren», maar na «organisaties». Datzelfde geldt
voor artikel II.
In artikel I, onderdeel A, onder 2, «vitale aanbieders of andere
aanbieders die onderdeel zijn» wijzigen in: een vitale aanbieder of een
andere aanbieder die onderdeel is. Datzelfde geldt voor artikel II.
In artikel I, onderdeel B, het nieuw in te voegen onderdeel invoegen als
onderdeel a (in dezelfde volgorde als in artikel 3, tweede lid).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 084, nr. 4

8