Commissie I&M

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 9 november 2017
Voorstel aan Kamer inzake adviesaanvraag Algemene Rekenkamer nieuw
begrotingsartikel Infrastructuurfonds
2017Z14337/2017D31455

Geachte Voorzitter,
In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu (hierna: de
commissie IenM) van 8 november 2017 is gesproken over de brief van de minister van Infrastructuur
en Waterstaat over de introductie van een nieuw begrotingsartikel in de begroting van het
Infrastructuurfonds (Kamerstuk 34775-A, nr. 5).
De commissie heeft besloten de Kamer voor te stellen de Algemene Rekenkamer te verzoeken om
advies uit te brengen over dit voornemen van de minister. Bij deze verzoek ik u het voorstel van de
commissie IenM aan de Kamer voor te leggen.
Advies van de commissie Financiën
De commissie IenM heeft de commissie Financiën om advies gevraagd over dit verzoek aan de
Rekenkamer. In de bijlage bij deze brief treft u het advies van de vaste commissie voor Financiën
(bijlage 1) hierover aan, evenals de daaraan voorafgaande adviesaanvraag van de commissie IenM
(bijlage 2).
Inhoud voorgesteld adviesverzoek aan Algemene Rekenkamer
De minister van Infrastructuur en Milieu wil vanaf de ontwerpbegroting 2019 de begrotingssystematiek
van het Infrastructuurfonds (IF) wijzigen door een nieuw begrotingsartikel 20 “Verkenningen,
reserveringen en investeringsruimte” toe te voegen voor de planflexibele middelen. Dit artikel zou alle
flexibele, nog niet-juridisch verplichte middelen moeten gaan bevatten die nu nog bij de verschillende
modaliteiten / productartikelen (wegen, spoor, vaarwegen en regionale en lokale infrastructuur)
worden en zijn ondergebracht. In dit artikel zullen grote bedragen (miljarden) omgaan. De minister
meldt dit voornemen conform de Rijksbegrotingsvoorschriften tijdig aan de Kamer, zodat deze in staat
is haar eigen oordeel te vormen.
Met dit voornemen wordt een ingrijpende verandering doorgevoerd in de begrotingssystematiek van
het Infrastructuurfonds. Het budgettair belang hiervan is groot: de wijziging heeft betrekking op
miljarden euro’s. De consequenties van dit voornemen voor het budgetrecht en de informatiepositie
van de Kamer zijn niet geheel inzichtelijk. Niet duidelijk is wat de Kamer met de goedkeuring van de
begrotingen precies zal autoriseren, welke informatie zij daarover zal ontvangen en in hoeverre haar
beïnvloedingsmogelijkheden zullen veranderen.

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.im@tweedekamer.nl

Ook is niet duidelijk of er mogelijke consequenties zijn voor de beheersbaarheid van de
overheidsfinanciën en of een goede balans gevonden zal kunnen worden tussen meerjarige zekerheid
en stabiliteit, waartoe de begrotingsfondsen oorspronkelijk in het leven zijn geroepen, en de door het
kabinet gewenste flexibiliteit. Welke risico’s kleven aan deze voorgenomen wijziging en welke
maatregelen zouden kunnen worden genomen om deze risico’s te beheersen?
De commissie IenM zou de Rekenkamer daarom willen vragen om een advies over de gevolgen van de
wijziging voor het budgetrecht en de informatiepositie van de Kamer en de beheersbaarheid van de
overheidsfinanciën, en daarbij in te gaan op mogelijke risico’s en maatregelen om deze te
ondervangen.
Planning
De vaste commissie voor Financiën adviseert de commissie IenM met de Rekenkamer een
oplevertermijn af te spreken, waarbij rekening wordt gehouden met de voorbereidingen voor de
ontwerpbegrotingen 2019, die in maart/april 2018 reeds in gang worden gezet. Indien de Kamer met
het voorstel van de commissie IenM instemt, zullen hierover afspraken worden gemaakt met de
Rekenkamer.
Hoogachtend,
De fungerend voorzitter van de commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Remco Dijkstra
De griffier van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Tijdink

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.im@tweedekamer.nl

Bijlage 1
Aan de fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu
Den Haag, 15 september 2017
In uw brief van 12 oktober 2017 vraagt u de vaste commissie voor Financiën om, overeenkomstig
artikel 16a, tweede lid, van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer, advies uit te brengen
over uw voorstel de Algemene Rekenkamer te verzoeken een advies uit te brengen over de nieuwe
begrotingsstructuur van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (Kamerstuk 34775-A, nr. 5). De
vaste commissie voor Financiën geeft een positief advies over uw voorstel.
Aanleiding
De minister van Infrastructuur en Milieu wil vanaf de ontwerpbegroting 2019 de
begrotingssystematiek van het Infrastructuurfonds (IF) wijzigen door een nieuw begrotingsartikel
20 “Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte” toe te voegen voor de planflexibele
middelen. Dit artikel zou alle flexibele, nog niet-juridisch verplichte middelen moeten gaan
bevatten die nu nog bij de verschillende modaliteiten / productartikelen (wegen, spoor, vaarwegen
en regionale en lokale infrastructuur) worden en zijn ondergebracht.
Probleemstelling
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft in haar voorstel de volgende
probleemstelling geformuleerd.
Met dit voornemen wordt een ingrijpende verandering doorgevoerd in de begrotingssystematiek
van het IF. Het budgettair belang hiervan is groot: de wijziging heeft betrekking op miljarden
euro’s. De consequenties van dit voornemen voor het budgetrecht en de informatiepositie van de
Kamer zijn niet geheel inzichtelijk. Niet duidelijk is wat de Kamer met de goedkeuring van de
begrotingen precies zal autoriseren, welke informatie zij daarover zal ontvangen en in hoeverre
haar beïnvloedingsmogelijkheden zullen veranderen.
Ook is niet duidelijk of er mogelijke consequenties zijn voor de beheersbaarheid van de
overheidsfinanciën en of een goede balans zal kunnen worden gevonden tussen meerjarige
zekerheid en stabiliteit, waartoe de begrotingsfondsen oorspronkelijk in het leven zijn geroepen, en
de door het kabinet gewenste flexibiliteit. Welke risico’s kleven aan deze voorgenomen wijziging en
welke maatregelen zouden kunnen worden genomen om deze risico’s te beheersen? Hoe zou
bijvoorbeeld voorkomen kunnen worden dat de middelen uit deze zeer omvangrijke
begrotingsreserve in te grote mate worden ingezet voor andere doeleinden dan bereikbaarheid?
Adviesaanvraag
Het adviesverzoek van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu aan de Algemene
Rekenkamer is gericht op de volgende aspecten:

De gevolgen van de wijziging voor het budgetrecht en de informatiepositie van de Kamer;

De beheersbaarheid van de overheidsfinanciën, en daarbij in te gaan op mogelijke risico’s
en maatregelen om deze te ondervangen.
Doorgaans toetst de vaste commissie voor Financiën (concept)verzoeken van de Tweede Kamer tot
het doen van onderzoek door de Algemene Rekenkamer aan bepaalde criteria (zoals meerwaarde
van een rekenkameronderzoek, de noodzaak tot inzet van de specifieke bevoegdheden van de
Algemene Rekenkamer, de formulering van de onderzoeksvragen en de uitvoerbaarheid binnen een
bepaald tijdsbestek). Bij de voorliggende vraag gaat het evenwel niet om een onderzoeksvraag,
maar om een adviesvraag over een herziening van indeling van een begroting en de consequenties
daarvan voor het budgetrecht en de informatiepositie van de Kamer, alsmede voor de
beheersbaarheid van de overheidsfinanciën. Het belang van de zienswijze van de Algemene
Rekenkamer vanuit deze twee specifieke invalshoeken wordt door de commissie onderschreven en
past bij de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer. De commissie adviseert om die reden
positief over de adviesaanvraag.
Planning
In het verzoek om advies is geen termijn vermeld waarop de Algemene Rekenkamer wordt
verzocht het advies uit te brengen. Alhoewel de voorgenomen wijziging van de
begrotingssystematiek van het IF pas later, bij ontwerpbegroting 2019, wordt doorgevoerd,
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.im@tweedekamer.nl

adviseert de vaste commissie voor Financiën een oplevertermijn met de Algemene Rekenkamer af
te spreken. Dit met het oog op de voorbereidingen voor de ontwerpbegrotingen 2019, die in
maart/april 2018 reeds in gang worden gezet.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
De waarnemend griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.im@tweedekamer.nl

Bijlage 2
Aan de fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Financiën
Den Haag, 12 oktober 2017
In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu van 10 oktober
2017 is gesproken over de brief van de minister van Infrastructuur en Milieu over de introductie
van een nieuw begrotingsartikel in de begroting van het Infrastructuurfonds (Kamerstuk 34775-A,
nr. 5).
De commissie IenM heeft de wens uitgesproken de Algemene Rekenkamer, na advisering door de
commissie Financiën, te verzoeken om een advies over de voorgenomen wijziging van de
begrotingssystematiek van het Infrastructuurfonds. Bij deze breng ik u het verzoek van de
commissie IenM over aan de commissie Financiën om de commissie IenM hierover te adviseren.
Inhoud voorgenomen adviesverzoek aan Algemene Rekenkamer
De minister van Infrastructuur en Milieu wil vanaf de ontwerpbegroting 2019 de
begrotingssystematiek van het Infrastructuurfonds (IF) wijzigen door een nieuw begrotingsartikel
20 “Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte” toe te voegen voor de planflexibele
middelen. Dit artikel zou alle flexibele, nog niet-juridisch verplichte middelen moeten gaan
bevatten die nu nog bij de verschillende modaliteiten / productartikelen (wegen, spoor, vaarwegen
en regionale en lokale infrastructuur) worden en zijn ondergebracht. In dit artikel zullen grote
bedragen (miljarden) omgaan. De minister meldt dit voornemen conform de
Rijksbegrotingsvoorschriften tijdig aan de Kamer, zodat deze in staat is haar eigen oordeel te
vormen.
Met dit voornemen wordt een ingrijpende verandering doorgevoerd in de begrotingssystematiek
van het IF. Het budgettair belang hiervan is groot: de wijziging heeft betrekking op miljarden
euro’s. De consequenties van dit voornemen voor het budgetrecht en de informatiepositie van de
Kamer zijn niet geheel inzichtelijk. Niet duidelijk is wat de Kamer met de goedkeuring van de
begrotingen precies zal autoriseren, welke informatie zij daarover zal ontvangen en in hoeverre
haar beïnvloedingsmogelijkheden zullen veranderen.
Ook is niet duidelijk of er mogelijke consequenties zijn voor de beheersbaarheid van de
overheidsfinanciën en of een goede balans gevonden zal kunnen worden tussen meerjarige
zekerheid en stabiliteit, waartoe de begrotingsfondsen oorspronkelijk in het leven zijn geroepen, en
de door het kabinet gewenste flexibiliteit. Welke risico’s kleven aan deze voorgenomen wijziging en
welke maatregelen zouden kunnen worden genomen om deze risico’s te beheersen? Hoe zou
bijvoorbeeld voorkomen kunnen worden dat de middelen uit deze zeer omvangrijke
begrotingsreserve in te grote mate worden ingezet voor andere doeleinden dan bereikbaarheid?
De commissie IenM zou de Rekenkamer daarom willen vragen om een advies over de gevolgen van
de wijziging voor het budgetrecht en de informatiepositie van de Kamer en de beheersbaarheid van
de overheidsfinanciën, en daarbij in te gaan op mogelijke risico’s en maatregelen om deze te
ondervangen.
Hoogachtend,
De griffier van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
L. Tijdink

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.im@tweedekamer.nl