Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

28 966

Waterketen

Nr. 27

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 maart 2014
Hierbij treft u mijn reactie aan op het rapport «Water Governance in the
Netherlands: Fit for the future?», opgesteld door de Organisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), dat ik op 17 maart
2014 in ontvangst heb mogen nemen1.
Samen met de Unie van Waterschappen heb ik opdracht gegeven voor
deze studie. De OESO is gevraagd om met een frisse onafhankelijke blik
van buiten te onderzoeken welke ontwikkelingen van invloed zijn op het
Nederlandse waterbeheer, welke risico’s Nederland in de toekomst kan
verwachten en te toetsen of Nederland hier voldoende op is voorbereid.
De OESO voerde dit onderzoek uit samen met toonaangevende experts uit
de internationale waterwereld door middel van een beleidsdialoog,
waarbij zij spraken met diverse stakeholders uit het waterdomein in
Nederland.
De OESO oordeelt positief over het waterbeheer in Nederland. Zij
concludeert dat Nederland gezien wordt als een mondiale referentie op
het gebied van waterbeheer, tegen relatief lage kosten, namelijk 1.26%
van het bruto nationaal product. Dit zijn kosten voor zowel waterkwaliteit,
waterkwantiteit, waterveiligheid, drinkwatervoorziening en riolering. De
OESO benadrukt dat waterbeheer een zaak van nationaal belang is voor
Nederland, maar dat Nederlanders zich hier niet altijd bewust van zijn.
Doordat we onze dijken, duinen en dammen goed onderhouden
voorkomen we overstromingen. Door integraal waterbeheer kunnen we
blijven wonen in gebieden die anders onder water zouden komen te
staan. Dit waterbeleid heeft bijgedragen aan onze economische ontwikkeling, namelijk door de condities te scheppen voor een dichtbevolkte
Randstad, de grootste Europese haven, hoogwaardige landbouw en een
toonaangevende waterindustrie. Een verfijnde infrastructuur is ontwikkeld
en onderhouden via een bijzonder systeem van waterbeheer, waarin
functionele besturen (de waterschappen) samenwerken met de centrale,
1

kst-28966-27
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

1

provinciale en lokale overheden. Stakeholders werken goed samen via het
zogenaamde «poldermodel», waarmee zij een gecoördineerde, op
consensus gebaseerde besluitvorming bereiken, die nodig is omdat het
water zich niet aan grenzen stoort.
De OESO oordeelt positief over de organisatie van het Nederlandse
waterbeleid. De bevindingen van de OESO geven dan ook geen aanleiding
om bestuurlijke of organisatorische veranderingen in het waterbeheer te
bepleiten. Mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft onlangs aan uw Kamer2 gemeld dat bij de hervormingen in het
middenbestuur de aandacht de komende periode zal uitgaan naar de
vorming van landsdelen. Desalniettemin kunnen waterschappen zelf
bezien waar opschaling interessant is in het kader van doelmatig bestuur.
Ik heb de ambitie dat Nederland in 2050 nog steeds mondiale referentie
op het gebied van waterbeheer is. Dit betekent dat we moeten blijven
nadenken over de toekomst, investeren in vernieuwende en aansprekende
oplossingen en dat we open staan voor verandering. Nederland heeft met
acht eeuwen kennis en ervaring een goede reputatie opgebouwd. Deze
Nederlandse reputatie creëert kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven
dat ook internationaal zeer actief is. Zo is de export van de watersector de
afgelopen jaren gestegen van € 4,5 mld in 2001 naar € 7,4 mld in 20133.
Mijn doel is onze positie te behouden en verder uit te bouwen.
Vernieuwing is daarbij cruciaal. Daarbij vind ik dat landen de maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben hun kennis wereldwijd te delen om
de effecten van watergerelateerde rampen tegen te gaan.
De OESO benoemt in haar rapport een aantal uitdagingen voor het
Nederlands waterbeleid en doet aanbevelingen hoe daar mee om te gaan.
In deze brief geef ik een reactie op een aantal aanbevelingen waarmee ik
aan de slag ga. Aan het einde van deze brief ga ik in op de toezeggingen
die ik aan uw Kamer heb gedaan in mijn brief over het Waterketentarief
van 16 mei 2013 (Kamerstuk 28 966, nr. 25).
Waterbewustzijn
De OESO constateert een gebrek aan waterbewustzijn onder Nederlanders. Mensen zijn zich niet bewust van wat er allemaal bij komt kijken
om dit land droog en bewoonbaar te houden, dat er wel degelijk risico’s
zijn op overstromingen en wat er voor nodig is om dit te voorkomen en de
gevolgen ervan te beperken en welke inspanning het kost om hun
drinkwater te produceren van het kwaliteitsniveau dat ze vanzelfsprekend
vinden. Ook over mogelijkheden voor evacuatie is weinig kennis. De
OESO geeft aan dat dit tot verminderd draagvlak kan leiden, zeker als de
noodzakelijke investeringen en budgetten onder druk staan. Door het
succesvolle waterbeleid kan juist de politieke aandacht verminderen.
In de eerste plaats wil ik recente gebeurtenissen in onze buurlanden
noemen. De overvloedige regenval heeft in zowel Duitsland, als ook
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk (Somerset, Thames Valley) geleid tot
overstromingen en langdurige problemen. Met omvangrijke schade en
economische effecten. Deze voorbeelden uit het buitenland laten zien dat
het altijd een keer mis kan gaan en dat het uitblijven van overstromingen
niet vanzelfsprekend is.

2

Plenaire vergadering Tweede Kamer, 17 oktober 2013 (Handelingen II 2013/14, nr. 15, item 9,
blz. 1 t/m 4, behandeling wetsvoorstel «Verlenging van de zittingsduur van gemeenteraden in
gemeenten waarvoor met ingang van 1 januari 2015 een wijziging van de gemeentelijke
indeling wordt beoogd» (Kamerstukken 33 681)
3
Op basis van voorlopige cijfers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

2

Daarom is doorlopend aandacht nodig voor het op orde houden van het
watersysteem, naast de zorg voor de primaire veiligheidsinfrastructuur.
Een voorbeeld hiervan is de investering in de vervanging van natte
kunstwerken.
De bevinding van de OESO dat Nederlanders zich nauwelijks bewust zijn
van het belang van water is al eerder inhoudelijk aan de orde geweest in
de Tweede Kamer. Ongeveer 60% van ons land zou regelmatig onder
water staan als er geen waterkeringen zouden zijn. In dit gebied wonen 9
miljoen mensen en wordt 70% van ons BNP verdiend. Overstromingen
kunnen leiden tot grote aantallen slachtoffers en tot grote economische
schade. Daar zijn we ons niet voldoende van bewust. We zijn weliswaar
goed beschermd, maar honderd procent veiligheid bestaat niet. In het
Deltaprogramma wordt daarom het waterveiligheidsbeleid verbreed. Ten
eerste wordt er gewerkt aan nieuwe eisen voor dijken, duinen en
dammen. Dit zal landen in de Deltabeslissing Waterveiligheid. Ten tweede
wordt ruimte en water beter verbonden, zodat bij het aanpakken van de
waterveiligheidsopgave ook ruimtelijke oplossingsstrategieën kunnen
worden benut alsook dat de ruimte in het dichtbevolkte Nederland
zodanig ingericht wordt, dat de kans op en de gevolgen van een
overstroming beperkt blijven. Dit zal landen in de Deltabeslissing
Ruimtelijke adaptatie. Deze Deltabeslissingen worden op Prinsjesdag 2014
aangeboden aan het parlement. Ten derde tref ik voorbereidingen op
situaties waarin het tóch misgaat. Samen met het Ministerie van
Veiligheid en Justitie, de waterschappen, de provincies, de veiligheidsregio’s en de crisisorganisatie van Rijkswaterstaat werk ik aan de implementatie van een landelijke en regionale evacuatiestrategie. Alle Nederlanders
moeten weten wat ze moeten doen als het toch mis gaat, hoe klein die
kans ook is.
Met de partners van het Bestuursakkoord Water wordt ook hard gewerkt
aan een nieuwe aanpak voor publiekscommunicatie. Deze communicatieaanpak heeft tot doel het waterbewustzijn te vergroten, de noodzaak tot
nieuwe maatregelen en ingrepen begrijpelijk te maken en om de
betrokkenheid en het eigen handelingsperspectief van burgers te
versterken. De strategie en aanpak zijn nieuw. Geen massamediale
campagne, maar maatwerk dat uitgaat van het perspectief van de burgers
en aansluit op de beleving van mensen in hun eigen leefomgeving en van
daaruit de relatie legt met de opgaven voor Nederland. Daarbij is ruimte
voor uiteenlopende onderwerpen, zoals waterveiligheid, waterkwaliteit en
drinkwater. Informatie en tips worden op een online platform op postcodeniveau beschikbaar gesteld. In het voorjaar van 2014 gaat de nieuwe
publiekscommunicatie in de eerste paar regio’s van start. Zo wordt de
communicatie opgebouwd naar een landelijk niveau in het najaar van
2014, als de Deltabeslissingen worden gepresenteerd.
Naast communicatie zijn er andere manieren om het waterbewustzijn van
Nederlanders te versterken. Zo wordt er in de topsector water gewerkt aan
het versterken van waterbewustzijn door middel van educatie. Onder het
kopje kennisinfrastructuur ga ik hier verder op in.
Toekomstbestendige en duurzame financiering
Het OESO-rapport constateert dat het Nederlandse waterbeheer een
stabiele financiële structuur kent. Voor de lange termijn zijn er echter een
aantal uitdagingen om ons bekostigingssysteem duurzaam en toekomstbestendig te maken. De economische prikkels om efficiënt om te gaan met
«te veel», «te weinig» en «te vervuild» water zouden in Nederland volgens
de OESO versterkt kunnen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

3

Met name de economische prikkels om vervuiling van water te verminderen worden als zwak bestempeld, ook al zijn er tal van maatregelen
getroffen om vervuiling door diffuse bronnen waaronder de landbouw
aan te pakken. De OESO waarschuwt verder dat de toenemende onevenwichtigheid tussen groei en krimpregio’s de financiële houdbaarheid van
watermanagement op de lange termijn negatief kan beïnvloeden. De
verwachting is dat deze regionale verschillen zullen toenemen, als gevolg
van ondermeer demografische en economische ontwikkelingen.
Het Nederlandse waterbeheer kent een stabiele financiële structuur. De
partners van het Bestuursakkoord Water staan hiervoor aan de basis.
Daarnaast hebben we, om ons voor te bereiden op toekomstige uitdagingen, als enige land ter wereld een Deltacommissaris en een Deltafonds
ingesteld. Het rapport is voor mij aanleiding om het gesignaleerde
bekostigingsvraagstuk nader te verkennen met alle Bestuursakkoord
Water partners. Als eerste stap wil ik met betrokkenen een discussie
voeren over ons waterbeheer op de lange termijn en de financiering
daarvan. Deze discussie wil ik dit jaar samen met de partners voorbereiden en vaststellen waar de uitdagingen op termijn precies liggen en
waar eventueel nog aanvullend onderzoek nodig is. Daarbij wil ik de Raad
voor de financiële verhoudingen (Rfv) betrekken. Voor de sector
landbouw, waarbij de OESO voorstelt om het principe «de vervuiler
betaalt» te introduceren, betrek ik daarbij de afspraken en resultaten van
het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW), alsmede de inspanningen
van de landbouwsector in het kader van het 5de Actieprogramma Nitraat
en Duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen. Aanvullend
onderzoek is in ieder geval noodzakelijk voor wat betreft duurzame
financiering van de krimpregio’s. Voor wat betreft de aanbevelingen van
de OESO in relatie tot te weinig water wil ik het vervolg op de Deltabeslissing Zoetwater betrekken.
Als algemene richting voor de discussie steun ik daarbij het principe dat
degenen die profijt hebben of ingrepen doen die effect hebben op het
waterbeheer (zoals bijvoorbeeld de landbouw en de industrie) ook de
daarbij behorende kosten dragen (gebruiker/vervuiler betaalt principe) en
daaruit voortvloeiend om de bekostiging zoveel mogelijk decentraal te
beleggen, waar dit efficiënt is.
Relatie water, landgebruik en ruimtelijke ordening
De OESO geeft aan dat de samenhang tussen water, landgebruik en
ruimtelijke ordening versterkt zou moeten worden. Bij ruimtelijke
ontwikkelingen worden consequenties voor het waterbeleid volgens de
OESO vaak onvoldoende meegewogen. Voorbeelden hiervan zijn
ontwikkelingen op locaties die vanuit waterveiligheid of vanuit het
functioneren van het watersysteem bezien zeer ongewenst zijn. Dit heeft
volgens de OESO extra kosten voor het waterbeheer tot gevolg.
Ik onderschrijf het belang van een goede afstemming tussen water,
landgebruik en ruimtelijke ontwikkelingen waar de OESO op wijst.
Ik heb in de aprilbrief4 over waterveiligheid reeds aangekondigd dat ik
vind dat we meer integraal en gebiedsgericht moeten gaan werken en een
betere verbinding moeten leggen tussen water en de ruimtelijke ordening.
Ook in het koppelen van projecten voor water- en natuuropgaven liggen
kansen om synergiewinst te boeken. Ruimte voor de Rivier en Bouwen
met de Natuur zijn hier reeds goede voorbeelden van. De relatie tussen
zoetwater en landgebruik is onderwerp van het Deltabeslissing Zoetwater.
Om een goede afstemming tussen water en ruimte te bereiken heb ik
bijvoorbeeld de wateropgaven vanaf 2013 meegenomen in de
4

d.d. 26 april 2013, Kamerstuk 33 400 J, nr. 19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

4

MIRT-gebiedsagenda’s (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en
Transport). Deze MIRT-gebiedsagenda’s vormen de gemeenschappelijke
basis voor de samenwerking van Rijk en regio op het terrein van
mobiliteit, ruimte, natuur, verstedelijking en water. Behalve een overkoepelende visie op het gebied, worden ook de belangrijkste opgaven
opgenomen en de projecten en programma’s die hierin passen. Tevens
wordt inzichtelijk gemaakt hoe deze bijdragen aan de integrale ontwikkeling van het gebied. Beseffende dat het ruimtelijk en natuurbeleid
recentelijk is gedecentraliseerd, wil ik de aanbeveling van de OESO volgen
om in gesprek met de Bestuursakkoord Water partners na te gaan hoe de
beleidscoherentie verder versterkt kan worden. Ons waterbeheer komt
immers tot stand in een multi-level governance systeem, waarbij ieders
resultaten medeafhankelijk zijn van het presteren van andere partijen.
Daarnaast wordt er binnen het Deltaprogramma gewerkt aan de Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie. De kwetsbaarheid van ons land voor de
gevolgen van overstromingen en extreem weer (met wateroverlast, hitte,
droogte als gevolg) neemt de komende decennia waarschijnlijk toe. Dit
komt door verdergaande verstedelijking en de verwachte klimaatverandering. De kwaliteit van onze leefomgeving kan hierdoor worden
aangetast. Met de Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie anticiperen de
gezamenlijke overheden op deze veranderingen en werken ze toe naar
een samenhangende aanpak. Deze aanpak beoogt ruimtelijk beleid meer
waterrobuust en klimaatbestendig te maken. De precieze formulering en
verankering hiervan wordt de komende maanden door de verschillende
overheden gezamenlijk uitgewerkt en aan het kabinet als advies aangeboden. Vervolgens geeft het Kabinet daar op Prinsjesdag een Kabinetsreactie op.
Tot slot beoog ik met de Omgevingswet een samenhangende benadering
te bewerkstelligen in beleid, besluitvorming en regelgeving. De
verbinding tussen ruimte en water is daar een goed voorbeeld van.
Kennisinfrastructuur
De OESO constateert dat Nederland bekend staat om haar expertise in het
waterbeheer en de vele wetenschappelijke en professionele organisaties
die actief zijn op dit terrein. Deze organisaties leveren vernieuwende
concepten en instrumenten op, zoals het Deltamodel en het Deltainstrumentarium. De aansluiting tussen wetenschap en uitvoering is
volgens de OESO echter onvoldoende. Het zou volgens de OESO daarom
goed zijn deze lacunes in kennis, menselijk kapitaal, technologie en
andere competenties om duurzaam, efficiënt en effectief waterbeleid te
ontwikkelen en te implementeren goed te beoordelen. Zeker gezien het
verwachte tekort van 20.000 waterprofessionals in de komende tien jaar.
Het voorziene tekort aan waterprofessionals baart mij zorgen. In het kader
van de uitvoering van de human capital agenda van de topsector water
werken publieke en private waterwerkgevers samen met onderwijsinstellingen, om het imago van de sector te versterken en de instroom in
watergerelateerde vervolgopleidingen te vergroten. Interesse wekken
voor een watergerelateerde vervolgopleiding begint op jonge leeftijd. Een
voedingsbodem hiervoor kan worden gelegd door ondermeer gastlessen
door professionals, excursies en practica. Hier ligt vanzelfsprekend
eveneens een koppeling met het vergroten van waterbewustzijn onder
jongeren.
Onze huidige concepten zijn niet eeuwig bruikbaar. Om te blijven
excelleren mogen we niet achterover leunen, maar is het zaak onze
expertise te blijven vernieuwen, innoveren en toepassen en ook blijven
uitdragen naar het buitenland. Daarbij moeten we inspelen op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

5

toekomstige behoefte aan antwoorden op vraagstukken die gerelateerd
zijn aan majeure ontwikkelingen en trends in de wereld, zoals de
doorgaande urbanisatie of de koppeling van water aan vraagstukken rond
landbouw, energie en grondstoffen. Deze vraagstukken beperken zich dus
niet tot water, maar zijn daarmee verbonden.
Daarvoor is kennis nodig van professionals maar ook gelegenheid om
nieuwe concepten in de praktijk te testen, zodat ze rijp worden gemaakt
voor de markt en ze als «best practice» kunnen worden toegepast in
Nederland en het buitenland. Deze innovaties helpen bij het oplossen van
de maatschappelijke vraagstukken, zoals de gevolgen van klimaatverandering. Dat is ook economisch gezien verstandig.
Om innovatie te stimuleren zijn in het najaar in het kader van het
bedrijfslevenbeleid voor de tweede maal innovatiecontracten afgesloten
tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden. Hiermee is een
verbinding aangebracht tussen kennisontwikkeling, kundige toepassing
en economisch verdienvermogen. Dit draagt bij aan de ambitie om in
2050 nog steeds boegbeeld op het gebied van water te zijn.
Waterkwaliteit
Volgens de OESO heeft Nederland een laag ambitieniveau ten aanzien van
de tenuitvoerlegging van de Kaderrichtlijn Waternormen. Ondanks dat de
laatste jaren de waterkwaliteit substantieel is verbeterd ziet de OESO de
voortgang stagneren met betrekking tot stikstof, fosfor en pesticiden en
het herstel van de natuurlijke dynamiek.
De druk op de waterkwaliteit in ons land is hoog. Nederland is dichtbevolkt, heeft een intensieve landbouw, ligt aan het einde van stroomgebieden en voor een deel onder de zeespiegel. Dit heeft invloed op de
belasting met stoffen, de inrichting van watersystemen en daarmee de
waterkwaliteit. Hierdoor is er een opgave voor een aantal bekende stoffen,
zijn er risico’s voor nieuwe stoffen en is herstel van een meer natuurlijke
inrichting nodig5. Mijn ambitie is om schoon en ecologisch gezond water
te realiseren voor duurzaam gebruik, conform de junibrief6. Voor extra
maatregelen in het hoofdwatersysteem zijn middelen in de begroting
opgenomen en werk ik aan een verdere aanvulling van deze middelen, in
samenhang met het onderbrengen van waterkwaliteit in het Deltafonds.
Samen met mijn collega van Economische Zaken maak ik generiek beleid
voor het voldoende terugdringen van diffuse bronnen (o.a. mest en
bestrijdingsmiddelen) en richten wij ons daarmee op schoon en ecologisch gezond water. We zijn goed op weg. De uitvoering van de stroomgebiedbeheerplannen 2009 ligt op schema en met de actualisatie van die
plannen in 2015 zetten we een volgende stap.
Overigens staat Nederland er wat betreft waterkwaliteit minder slecht
voor dan soms wordt beweerd. Het beeld op basis van de voorgeschreven
one-out-all-out methode is negatiever dan feitelijk het geval. De methode
is ook ongevoelig voor verbetering en maakt dat je slechter scoort
naarmate je beter meet en beoordeelt. Nederland ontwikkelt momenteel
samen met andere lidstaten en de Europese Commissie aanvullende
indicatoren die een beter beeld gaan geven van de toestand. De huidige
kwaliteit voldoet immers voor de meeste gebruiksfuncties. Er is nog wel
een opgave voor natuur en er is alertheid geboden voor drinkwaterbe-

5

http://www.helpdeskwater.nl/onderwerpen/wetgeving-beleid/kaderrichtlijn-water/2016–2021/
aanvullende-pagina’/sgbp-2016–2021/@34859/belangrijke/
6
d.d. 20 juni 2013, Kamerstuk 27 625, nr. 292

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

6

reiding. De ambities op het gebied van de waterkwaliteit blijven dan ook
onveranderd hoog.
Monitoring en toezicht
Door de decentrale opbouw van het Nederlandse systeem wordt er
volgens de OESO veel ongelijksoortige informatie gegenereerd. Hierdoor
is er een gebrek aan transparantie, vergelijkbaarheid en zichtbaarheid van
prestaties. De OESO beveelt aan om onafhankelijke verantwoordingsmechanismen te versterken, voor beter toezicht, transparantie en kostenefficiëntie in het waterbeheer.
Mijn Bestuursakkoord Water partners en ik hechten aan transparantie.
Daarom wil ik samen met deze partners verkennen hoe we efficiency bij
watermanagement processen beter zichtbaar en transparanter kunnen
maken. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan een verbreding van de rapportage
«Water in beeld» naar «De staat van het water». Samen met de Bestuursakkoord Water partners kunnen we in «De staat van het water» een slag
maken richting meer transparantie over de waterkwaliteit, de huidige
status van de waterveiligheid en de efficiëntie in de waterketen. Om dit te
bewerkstelligen wil ik met deze partners afspraken maken over het
uitwisselen van informatie.
Daarnaast is het instellen van tijdelijke onafhankelijke commissies nuttig
om onafhankelijk toezicht te versterken. Ten aanzien van de samenwerking in de waterketen is in 2013 de onafhankelijke visitatiecommissie
Waterketen ingesteld die de voortgang van een doelmatige samenwerking
in de waterketen beoordeelt. Tot dusver blijkt deze commissie een grote
meerwaarde te hebben. Ook de OESO wijst op de kansen die deze
commissie biedt. Naast inzicht in de voortgang van de Bestuursakkoord
Water-afspraken heeft de commissie ook een stimulerende rol, met name
richting organisaties die nog achterblijven bij de gemaakte afspraken.
Eind 2014 komt de commissie met haar eindrapport en advies. Ik wil daar
nu verder nog niet op vooruitlopen, maar ik merk wel dat dergelijke
commissies voor specifieke onderwerpen erg goed werken. Toezicht op de
primaire keringen ligt per 1 januari 2014 bij de Inspectie Leefomgeving en
Transport (ILT). Deze keringen worden beheerd door de waterkeringbeheerders (waterschappen en Rijkswaterstaat) en zij zijn dus ook verantwoordelijk voor goed beheer en onderhoud. In het kader van deze
verantwoordelijkheid geldt een in de wet gedefinieerde zorgplicht en die
leidt tot tenminste een jaarlijkse inspectie.
De ILT houdt toezicht op dit proces van inspecteren en rapporteert over de
resultaten aan de Minister. Voor de primaire keringen is in de wet ook de
verplichting van een 12 jarige toetsing opgenomen. Ook daar is de ILT de
onafhankelijke toezichthouder. Op basis van de resultaten van deze
12-jarige toetsing worden de prioriteiten vastgesteld voor de benodigde
versterkingen van de keringen en wordt de aanpak geprogrammeerd op
basis van urgentie.
Conclusie
De OESO heeft mijns inziens een goed en bruikbaar rapport opgeleverd.
Zij benadrukt dat water voor ons land van essentieel belang is. Waterbeleid verdient daarom een stevige plaats op de politieke agenda. Terecht
verwondert de OESO zich erover dat zo weinig Nederlanders zich hiervan
bewust zijn. De OESO wijst ook meermaals op het belang van de
verbinding tussen ruimte en water. Water goed borgen in de ruimtelijke
plannen en meer adaptief bouwen (of bouwen met de natuur) is essentieel voor de duurzame ontwikkeling van Nederland in de toekomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

7

De grootste waarde van dit rapport is dat het ons een spiegel voorhoudt
en een aantal onderwerpen benoemt die aandacht vragen. Het stimuleert
ons om niet op onze lauweren te rusten, maar om altijd te blijven werken
aan verbetering. We moeten niet vergeten dat dit doorlopend middelen en
aandacht vraagt voor ons eigen watermanagement, ook om een
boegbeeld in de wereld te blijven. Rijkswaterstaat, de waterschappen,
provincies en gemeenten spannen zich hier als waterbeheerders continu
voor in. Dit vraagt ook om waterbewustzijn bij burgers en bedrijven. Ik
ben voornemens om de in deze brief genoemde actiepunten samen met
mijn Bestuursakkoord Water partners op te pakken en dit rapport de
komende jaren als referentie te gebruiken.
Toezeggingen
In mijn brief over het Waterketentarief van 16 mei 2013 heb ik aan uw
Kamer toegezegd om in de reactie op het OESO rapport tevens te komen
met de resultaten van het geactualiseerde «Feitenonderzoek Doelmatig
Beheer Waterketen», alsmede de voor eind 2013 aangekondigde
tussenevaluatie van het Bestuursakkoord Water. Inmiddels heb ik uw
Kamer per brief (d.d. 15 november) geïnformeerd over de uitkomsten van
een onderzoek naar de mogelijke efficiencyvoordelen van een waterketenbedrijf (Kamerstuk 28 966, nr. 26). Daarin is het Doelmatig Feitenonderzoek uit 2010 geactualiseerd. Hiermee is deze toezegging afgedaan.
Daarnaast heb ik aangekondigd om in de reactie op het OESO rapport ook
de tussenevaluatie van het Bestuursakkoord Water mee te nemen. De
tussenevaluatie van het Bestuursakkoord Water toont aan dat we op koers
liggen en dat we met betrokken partijen de afspraken en mijlpalen
realiseren. Onze belangrijkste doelen waren en zijn om via betere
samenwerking te komen tot meer doelmatigheid met behoud van de
kwaliteit, met zo mogelijk extra aandacht voor duurzaamheid. Uit de
evaluatie komt naar voren dat de gezamenlijke aansturing door Rijk en
waterschappen van de hoogwaterbescherming goed in de startblokken is
gezet.
De samenwerking tussen Rijkswaterstaat en de waterschappen begint
steeds beter vorm te krijgen; komende tijd zullen we onder meer extra
aandacht schenken aan gezamenlijke inkoop en gezamenlijk gebruik van
gegevens en ICT-toepassingen. De resultaten van de tussenevaluatie zal
ik, inclusief kabinetsreactie, in de rapportage «Water in beeld» in mei 2014
naar uw Kamer sturen. Hiermee krijgt u een goed overzicht van de
samenhang met de voortgang in het bereiken van de inhoudelijke
waterdoelen in Nederland.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 966, nr. 27

8