Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 659

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 mei 2009
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin
van 8 en 9 juni 2009 te Luxemburg.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De minister van Financiën,
W. J. Bos

KST131388
0809tkkst21501-07-659
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

1

GEANNOTEERDE AGENDA EUROGROEP EN ECOFIN RAAD VAN
8 EN 9 JUNI 2009
1. Economische situatie en financiële marktontwikkeling
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: discussie over de economische situatie en financiële
marktontwikkeling
Toelichting: Tijdens dit agendapunt zal er gesproken worden over de
situatie op de financiële markten en de effecten van de huidige crisis op
de reële economie. Het BBP van het eurogebied is in het eerste kwartaal
met 2,5% gekrompen in vergelijking met het laatste kwartaal van 2008.
Ten opzichte van een jaar eerder kromp de economie met bijna 5%. De
kwartaalkrimp was het sterkst in Duitsland; 3,8%. De Nederlandse
economie ging op kwartaalbasis met bijna 3% achteruit.
De inflatie in het eurogebied bleef in april gelijk op 0,6% (jaarbasis) vergeleken met maart. De belangrijkste oorzaak van de lage inflatie is de sterk
gedaalde olieprijs. De afgelopen maand is de olieprijs weer wat gestegen
en ligt nu rond de $ 60 per vat. In vier eurolanden is de inflatie nu negatief; Ierland, Spanje, Luxemburg en Portugal. De inflatie in Nederland is in
april gedaald tot 1,8%. Het verschil met de andere eurolanden komt vooral
doordat de ontwikkeling van de olieprijs in Nederland later doorwerkt in
de energieprijzen dan in de rest van het eurogebied. De verwachting is dat
inflatie in de zomermaanden negatief uit zal komen, maar de ECB heeft
aangegeven vast te zullen houden aan de inflatiedoelstelling van dichtbij
maar onder de 2% en verwacht geen deflatie voor het eurogebied in zijn
geheel.
De ECB maakte op 7 mei bekend de rente te verlagen naar 1,0% en
kondigde aan voor het eerst rechtstreeks te gaan interveniëren in de Europese kapitaalmarkt door «covered bonds» te kopen. Dit zijn obligaties met
hypotheken of andere bezittingen als onderpand, die gelden als een
veilige activasoort in relatie tot andere commerciële activa. Details over
deze voorgenomen operatie zijn nog niet duidelijk; op 4 juni komt de ECB
met meer details.
In het eurogebied steeg de werkloosheid (seizoensgecorrigeerd) tot 8,9%
in maart. Nederland heeft volgens de definitie van Eurostat nog steeds de
laagste werkloosheid; 2,8%. Binnen de EU doet de hoogste werkloosheid
zich voor in de lidstaten Spanje (17,4%), Letland (16,1%) en Litouwen
(15,5%).
Het vertrouwen in de economie van het eurogebied is licht gestegen; de
Economic Sentiment Indicator (ESI), een index die het vertrouwen van
consumenten en producenten in de economie van de eurozone weergeeft,
is in april voor het eerst in bijna twee jaar toegenomen. De ESI steeg van
64,7 in maart naar 67,2 in april. Deze stijging werd veroorzaakt door meer
vertrouwen in de industrie en onder consumenten. Het vertrouwen van de
service sector bleef nagenoeg onveranderd.
Sinds begin maart zijn de aandelenmarkten opgekrabbeld. Deze opwaartse trend wordt ondersteund door winsten bij een aantal Europese en
Amerikaanse banken en verzekeraars. De gevolgen van de recessie in de
reële economie worden nu langzaam zichtbaar op de balansen. Dit betekent dat financiële instellingen extra voorzieningen moeten opbouwen om
verwachte verliezen in de toekomst op te kunnen vangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

2

2. International Accounting Standards
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: bespreking van de ontwikkelingen op het gebied van
accountingstandaarden IFRS en US GAAP en de rol van de IASB hierin
Toelichting: De IASB zal in de Ecofin Raad haar werkplan toelichten.
De FASB (US GAAP standard setter) heeft recent enkele regels van US
GAAP aangepast. Zo is er (1) meer guidance gegeven wanneer gebruik
gemaakt moet worden van eigen visie (management’s view) om
marktwaarden in illiquide markten uit te rekenen én (2) zijn de
afschrijvingsregels (impairmentregels) aangepast. De IASB heeft 7 april jl.
aangegeven dat de FASB guidance met betrekking tot marktwaardewaardering aansluit op IFRS, waarmee (1) de betere guidance per direct is
ingevoerd. Voor Nederland draait het er op dit moment dan ook met name
om dat de IASB en FASB (2) de impairmentregels verbeteren en harmoniseren.
Nederland steunt het werkplan van de IASB naar aanleiding van de
recente wijzigingen van de FASB. De IASB heeft de regels met betrekking
tot marktwaardewaardering inmiddels aangesloten op de FASB regels en
is voortvarend bezig met het wijzigen van impairmentregels. Hierbij heeft
de IASB als doel om het level playing field tussen Europese beursgenoteerde financiële instellingen en Amerikaanse beursgenoteerde
financiële instellingen in boekjaar 2009 te herstellen. Dit sluit aan op de
wensen van Nederland met betrekking tot de boekhoudstandaarden.
3. Europees Toezicht
Document: Concept-Raadsconclusies (nog niet beschikbaar)
Communicatie van de Commissie over Europees financieel toezicht
(COM(2009) 252 final)
http://ec.europa.eu/internal_market/finances/doc s/committees/
supervision/communication_may2009/C-2009_715_en.p df
Aard van bespreking: Aanname van Raadsconclusies
Besluitvorming: unanimiteit
Toelichting: De Commissie heeft in april een algemeen werkplan gepresenteerd tot versterking van de financiële sector. Belangrijk onderdeel
hiervan was de uitwerking van de aanbevelingen uit het rapport van de
Larosière. Op 27 mei heeft de Commissie een mededeling over financieel
toezicht in de EU gepubliceerd. Het doel is dat in de Ecofin Raad conclusies worden aangenomen over de wijze waarop de Systemic Risk Board
(ESRB) en het European System of Financial Supervisors (ESFS) er uit
komen te zien.
In algemene zin bestaat brede overeenstemming om in Europa het macroprudentieel toezicht te versterken. Er wordt echter nog gesproken over de
details omtrent de (juridische) vormgeving, samenstelling en plaatsing
van dit nieuwe orgaan. Ook is er steun voor het oprichten van een Europees systeem van financieel toezicht. Het belangrijkste discussiepunt
daarbij is in hoeverre sprake kan zijn van bindende mediatie door een
Europees orgaan. Nederland heeft daar altijd sterk voor gepleit, omdat dit
een noodzakelijke voorwaarde is voor goede Europese samenwerking. In
aanvulling daarop zou ook begonnen moeten worden met het maken van
afspraken over burden sharing.
De belangrijkste punten voor Nederland tijdens de discussie zijn dat het
ESRB een slagvaardig orgaan moet zijn met een duidelijke focus op
macro-prudentiële risico’s en kwetsbaarheden in het financieel stelsel als
geheel. Verder moet de analyse onafhankelijk en gezaghebbend zijn en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

3

moet er duidelijke follow-up gegeven worden aan risicowaarschuwingen.
Via een General Council zullen alle toezichthouders en centrale banken
adequaat vertegenwoordigd zijn. Om de werkzaamheden effectief vorm te
geven, wordt de analyses en discussie voorbereid door een steering
committee met een beperkte omvang. Om de onafhankelijkheid van ECB
te waarborgen, zou het ESRB niet onder de ECB geplaatst moeten
worden, maar een eigen juridische status moeten krijgen. Uiteraard moet
daarbij goede samenwerking en betrokkenheid van de ECB wel geregeld
zijn.
4. Implementatie van het Europees Economisch Herstelplan
(EERP)
Document: Rapportage van de Ecofin Raad aan de Europese Raad (nog
niet beschikbaar)
Aard van bespreking: bespreking voortgang implementatie EERP
Toelichting: Tijdens de Ecofin Raad zal gesproken worden over de implementatie van het Europees Economisch Herstelplan (EERP) en een inventarisatie van de voortgang die lidstaten hebben gemaakt bij de implementatie hiervan.
Naar verwachting zal worden vastgesteld dat budgettair beleid nu een
belangrijke bijdrage levert aan de economische activiteit. De totale
budgettaire impuls bedraagt, over 2009 en 2010 genomen, zo’n 5% van
het BBP, waarvan discretionair beleid zo’n 1,8% vertegenwoordigt. Dit
betekent dat de lidstaten hun afspraak om 1,2% van het BBP op nationaal
niveau te stimuleren als onderdeel van de EERP, ruim halen.
Er kan echter vastgesteld worden dat er sterke verschillen tussen de
lidstaten zijn, zowel wat betreft de uitgangspositie als de budgettaire
reactie op de crisis. De lidstaten vinden over het algemeen een goede
balans tussen de individuele behoefte aan stimulering enerzijds, en
budgettaire consolidatie anderzijds. Een verdere budgettaire stimulans is
nu niet noodzakelijk; de aandacht moet nu uitgaan naar consolidatie van
de overheidsfinanciën. Lidstaten lijken voor de korte termijn grotendeels
de juiste dingen te doen en fouten uit vorige crises niet te herhalen. Een
groot aantal lidstaten heeft sterk geïntervenieerd om de financiële sector
te ondersteunen, hoewel deze sector nog steeds onder druk staat. Een
punt van aandacht blijft echter wel het aanpakken van structurele
problemen en het versterken van de economie op de langere termijn. Een
belangrijk aandachtspunt is het terugdraaien van tijdelijke maatregelen,
zowel met het oog op de overheidsfinanciën als om te voorkomen dat
tijdelijke maatregelen noodzakelijke aanpassing in de weg staan.
5. Steunmaatregelen voor banken
Document: Rapportage van de Ecofin Raad aan de Europese Raad (nog
niet beschikbaar)
Aard van bespreking: bespreking effectiviteit van genomen steunmaatregelen
Toelichting: De Ecofin Raad zal richting de Europese Raad rapporteren
over de effectiviteit van de steunmaatregelen. Hiertoe heeft de Ecofin
Raad een rapport opgesteld dat tijdens de vergadering zal worden vastgesteld.
Op 19/20 maart heeft de Europese Raad de Ecofin Raad gevraagd een
beoordeling te geven van de effectiviteit van de genomen steunmaatregelen en de stand van zaken op de financiële markten. Verzocht is
om aan de Europese Raad van juni 2009 te rapporteren. Tijdens de Ecofin
Raad van juni 2009 wordt daarom gesproken over het desbetreffende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

4

rapport van de Ecofin Raad over de effectiviteit van de steunmaatregelen.
Dit rapport is gebaseerd op het rapport over de effectiviteit van de steunmaatregelen van de EFC-task force, die hier speciaal voor is ingesteld.
In de rapportage zal waarschijnlijk worden gesteld dat de steunmaatregelen, te weten de herkapitalisaties en de garantieregelingen, van
groot belang zijn geweest om de negatieve ontwikkelingen een halt toe te
roepen en hebben bijgedragen aan toegankelijke financiering voor
banken. Een groot aantal lidstaten heeft steunmaatregelen geïmplementeerd. De steunmaatregelen hebben de financiële markten gestabiliseerd.
Daar de situatie op de financiële markten nog niet volledig genormaliseerd is en de economische vooruitzichten niet goed zijn, blijft de situatie
echter onzeker.
6. Internationale architectuur voor de financiering van klimaat
Document: Concept-Raadsconclusies (nog niet beschikbaar)
Aard van bespreking: Aanname Raadsconclusies
Besluitvorming: unanimiteit
Toelichting: De Ecofin Raad van 9 juni zal Raadsconclusies aannemen
over de financiële aspecten van een mondiaal klimaatakkoord.
In december 2009 zal de 15e sessie van de Conferentie van de Partijen bij
het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties (COP 15) en de vijfde sessie
van de Bijeenkomst van Partijen bij het Kyoto-protocol (COP/MOP5),
plaatsvinden in Kopenhagen. In de maand juni wordt de voorbereiding
van de klimaatconferentie in Kopenhagen in verschillende Raadsformaties
besproken omvoortbouwend op de Raadsconclusies van maart 2009 – een
nieuwe stap te zetten in de EU-positiebepaling gericht op realisering van
een samenhangend, alomvattend, efficiënt en effectief pakket van
afspraken in Kopenhagen.
Ook in de Ecofin Raad zal gesproken worden over de financiële architectuur voor klimaatbeleid. Mogelijk zal de lastenverdeling van de financiële
bijdrage aan het mondiale klimaatbeleid besproken worden. Hierbij ligt
het vooralsnog voor de hand dat het systeem dat zal worden afgesproken
gebaseerd zal zijn op de mondiale verdeelsleutel. Wat betreft de mondiale
verdeelsleutel is Nederland van mening dat de EU deze in komende tijd
verder moet uitwerken in de vorm van concrete gewichten voor de sleutel
in plaats van alleen principes.
In die onderhandelingen zal Nederland zich ook verder inzetten voor een
balans tussen (1) bindende en eerlijk verdeelde emissiereductiedoelen
voor ontwikkelde landen, (2) adequate mitigatieacties van ontwikkelingslanden en (3) financiering, capaciteitsopbouw en technologieontwikkeling
en overdracht door ontwikkelde landen ten behoeve van mitigatie en
adaptatie in ontwikkelingslanden. Nederland is – in lijn met de EU – bereid
een eerlijk aandeel (naar vermogen en verantwoordelijkheid) te leveren
aan een Kopenhagenakkoord, zowel ten aanzien van de doelstelling om
uitstoot te verminderen, als van de financiering. Nederland vindt dat
nationale mitigatiestrategieën, ofwel low carbon development strategies
(LCDS) een centrale rol moeten krijgen in het klimaatbeleid van ontwikkelingslanden. Daarnaast zet Nederland in op het zo snel mogelijk ontwikkelen van een mondiale koolstofmarkt om te zorgen voor een kosteneffectieve aanpak van het klimaatprobleem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

5

7. Goed bestuur in belastingzaken
Document: Concept-Raadconclusies (nog niet beschikbaar)
Commissiemededeling goed bestuur in belastingzaken (9281/09 FISC 57)
http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/09/st09/st092 81.en09.pdf
Aard bespreking: Aanname Raadsconclusies
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: Tijdens de bijeenkomst van de Ecofin Raad van 5 mei jl.
heeft de Europese Commissie een mededeling gepresenteerd over de
bevordering van goed bestuur in belastingzaken, in de Ecofin Raad van
juni zal hierover verder worden gesproken.
De Commissie wil met de mededeling over goed bestuur pogen een Europees vervolg te geven aan de in de G20 uitgesproken intenties dat actie
moet worden ondernomen tegen niet-coöperatieve jurisdicties (waaronder belastingparadijzen). In de mededeling inventariseert de Commissie
de mogelijke beleidssporen en wil aan de hand hiervan een beleidsmatige
discussie starten over de bevordering van goed bestuur in belastingzaken.
De Commissie doelt hiermee op de bevordering van transparantie, uitwisseling van informatie en eerlijke belastingconcurrentie. Zo wil de
Commissie een discussie aangaan over de versnelling van lopende
interne (EU) initiatieven op dit terrein (zoals de wijziging van de
spaartegoedenrichtlijn, de richtlijn bijstand bij invordering en de administratieve bijstandsrichtlijn) en op welke wijze de Europese Gemeenschap
en haar lidstaten de principes van goed bestuur in belastingzaken buiten
de Europese Unie kunnen bevorderen. Nederland kan instemmen met
raadsconclusies waarin de lidstaten worden opgeroepen de interne (EU)
initiatieven te versnellen en voor het overige worden aangemoedigd op
een later moment een algemeen beleidsdebat hierover te voeren.
8. Wijziging van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het
gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde
waarde wat betreft belastingfraude bij invoer en andere
grensoverschrijdende handelingen
Document: Proposal for a Council Directive amending Directive 2006/
112/EC on the common system of value-added tax as regards tax evasion
linked to import (doc 10162/09)
Aard bespreking: aannemen richtlijn tot wijziging Richtlijn 2006/112/EG
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit.
Toelichting: Het betreft hier het vastleggen van minimumvoorwaarden
betreffende de BTW vrijstelling bij invoer gevolgd door een intracommunautaire levering.
Het Tsjechisch Voorzitterschap heeft het oorspronkelijk voorstel van de
Commissie dat dit onderwerp en de grensoverschrijdende hoofdelijke
aansprakelijkheid bevatte, opgesplitst. Het deel van het oorspronkelijk
voorstel dat mogelijk naar de Ecofin Raad wordt doorgezet betreft dus qua
maatregel alleen het vastleggen van minimumvoorwaarden in de richtlijntekst van artikel 143 (d) betreffende de BTW vrijstelling bij invoer gevolgd
door een intracommunautaire levering, terwijl de Ecofin Raad zich voor
wat betreft de andere onderdelen van het Commissie voorstel committeert aan een spoedige verdere behandeling.
De reden voor de aanpassing is dat deze vrijstelling werd gebruikt voor de
start van een BTW-carrousel in landen die geen of nagenoeg geen eisen
stelden aan deze vrijstelling bij invoer. De nu in het voorstel gestelde
minimumeisen betreffende het BTW-identificatienummer van de importeur of diens fiscaal vertegenwoordiger, het BTW-identificatienummer van
de afnemer in de andere lidstaat waaronder de intracommunautaire

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

6

verwerving plaatsvindt en de lidstaat van invoer kan om bewijzen vragen
van de intentie tot vervoer van de goederen naar een andere lidstaat. Het
betreft minimumvoorwaarden, waardoor lidstaten vrij zijn om meer eisen
te stellen, zoals bijvoorbeeld een borgstelling. Nederland steunt het voorstel zoals deze nu is vormgegeven (doc. 10 162/09) om de voorwaarden bij
invoer duidelijker vast te leggen, zodat alle lidstaten eenduidig gaan
handelen en met een beperkte maatregel toch bijgedragen kan worden
aan de bestrijding van BTW-carrouselfraude. In Nederland leidt dit voorstel niet tot extra administratieve lasten, omdat deze eisen al worden
gesteld.
9. Technische aanpassingen BTW-richtlijn 2006
Document: Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van
enkele bepalingen van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006
betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (doc 9651/09)
Aard bespreking: politieke afronding
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting: Dit richtlijnvoorstel wordt mogelijk op de agenda van de
Ecofin Raad gezet voor een politiek akkoord. Het richtlijnvoorstel voorziet
in de volgende technische wijzigingen van de BTW-richtlijn 2006:
– Het aftrekrecht wordt beperkt voor de BTW bij aankoop van onroerende goederen die gemengd (zowel zakelijk als privé) worden
gebruikt. Door een arrest van het Hof van Justitie (betreffende de
Nederlandse zaak Charles en Charles-Tijmens) is er momenteel voor
die goederen volledige aftrek mogelijk bij de aankoop, gevolgd door
latere heffingen over het privégebruik van dat goed. Door de wijziging
van de richtlijn wordt teruggekeerd naar de situatie van voor het
arrest.
– Ook wordt het BTW-regime voor de levering van gas via het
distributienetwerk verruimd tot alle leveringen via gasleidingen/
gastransportschepen.
– Verder ziet het voorstel in een opname in de richtlijn van de
BTW-vrijstelling voor de aankopen voor officieel gebruik door Europese instellingen ex artikel 171 van het EG-verdrag die nu in het
Protocol is geregeld, alsmede van aan Bulgarije en Roemenie bij hun
toetreding verleende machtigingen.
Nederland kan instemmen met het voorstel tot wijziging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21501-07, nr. 659

7