Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1737
Vragen van de leden Recourt (PvdA) en Berndsen (D66) aan de minister van
Veiligheid en Justitie over het gebruik van onzichtbare sms-jes bij de
opsporing (ingezonden 10 februari 2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 9 maart
2011)zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 1646.
Vraag 1
Kent u het bericht «Recherche spioneert via mobieltje»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 5
Is het waar dat de recherche en/of de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst(AIVD) gebruik maakt van onzichtbare sms-berichten om zo de mobiele
telefoon van de ontvanger als pijlbaken te kunnen gebruiken? Zo ja, op basis
van welke wettelijke bevoegdheid wordt dit middel ingezet? Zo nee, wat klopt
er niet aan dit bericht?
Is de wettelijke bescherming voor het gebruiken van onzichtbare sms-jes op
gelijk niveau aan de reeds bestaande mogelijkheid om met toestemming van
de rechter-commissaris de peilgegevens bij de telecomprovider op te vragen?
Zo nee, waarin verschilt dit dan?
Welke waarborgen zijn er om te voorkomen dat het middel van onzichtbare
sms-jes lichtzinnig wordt ingezet?
Antwoord 2, 3 en 5
Het middel van het versturen van «onzichtbare» sms-jes wordt door de
recherche gebruikt om globaal de locatie bepalen van een mobiele telefoon
van een betrokkene in een strafrechtelijk opsporingsonderzoek. De in het
bericht gewekte suggestie dat sprake zou zijn van een geheim opsporingsmiddel is onjuist. Dit opsporingsmiddel wordt sinds geruime tijd toegepast in
een aantal strafrechtelijke opsporingsonderzoeken. Dit middel wordt alleen
ingezet wanneer er een telefoontap op het desbetreffende telefoonnummer
loopt. Dit betekent dat voldaan moet zijn aan de strafvorderlijke eisen
verbonden aan een telefoontap (artikel 126m Wetboek van strafvordering):
1

ah-tk-20102011-1737
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

De Telegraaf, 4 februari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

het moet gaan om een strafrechtelijk onderzoek naar een misdrijf waarvoor
voorlopige hechtenis is toegestaan, en dat gezien zijn aard of de samenhang
met andere door de verdachte begane misdrijven een ernstige inbreuk op de
rechtsorde oplevert. Bovendien moet het onderzoek de inzet van het middel
dringend vorderen. Tevens is voor een telefoontap vereist dat de rechtercommissaris een schriftelijk machtiging verleent. Hiermee is de wettelijke
bescherming voor het gebruiken van onzichtbare sms-jes van een hoger
niveau dan bij de eveneens bestaande mogelijkheid om met toestemming
van de officier van justitie achteraf de peilgegevens bij de telecomprovider op
te vragen.
Voor wat betreft de AIVD geldt dat de algemene en bijzondere bevoegdheden
die de dienst heeft zijn geregeld in de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2002. De bijzondere bevoegdheden kunnen heimelijk worden ingezet
in het kader van onderzoek naar organisaties en personen van wie een
bedreiging voor de nationale veiligheid uitgaat, of in het kader van onderzoek
betreffende andere landen (de inlichtingentaak buitenland). Over de specifieke
aard en omvang van de toepassing van de bevoegdheden door de AIVD
worden in het openbaar geen uitspraken gedaan. De Commissie van Toezicht
betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) houdt toezicht op
de rechtmatigheid van de taakuitoefening van de AIVD.
Vraag 4
Hoe vaak wordt het middel van onzichtbare sms-jes per jaar ingezet? In
hoeverre is het een effectiever middel dan al bekende middelen? Bent u
voornemens dit middel vaker te laten inzetten?
Antwoord 4
Het gebruik van dit middel wordt niet apart geregistreerd, aangezien het
wordt toegepast in het kader van de toepassing van de zogenoemde
telefoontap en er geen separate vordering of machtiging aan de inzet van het
middel verbonden is. Wel kan worden aangegeven dat het middel slechts
wordt ingezet in een kleine minderheid van de gevallen waarin een telefoontap wordt toegepast. Het is een effectief middel om de globale locatie van
een specifieke mobiele telefoon te bepalen. Waar nodig zal dit middel ingezet
blijven worden.
Vraag 6
Is het opsporingsmiddel al aan een rechterlijk oordeel onderworpen? Zo ja,
wat was de uitkomst van dat oordeel?
Antwoord 6
Het door middel van het versturen van onzichtbare sms-jes bepalen van de
locatie van een mobiele telefoon van een betrokkene in een strafrechtelijk
opsporingsonderzoek, is in het verleden in diverse strafzaken gedurende het
onderzoek ter terechtzitting aan de orde geweest. De rechter heeft de inzet
van het middel steeds rechtmatig geacht.
Vraag 7
Is dit middel ook te verkrijgen voor burgers? Zo ja, hoe gaat u privacyschendingen voorkomen die hiervan het gevolg zijn?
Antwoord 7
Legale inzet van dit middel door of ten behoeve van burgers is niet mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2