Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3317
Vragen van het lid Van Haersma Buma (CDA) aan de minister van Justitie
over de uitspraak van het gerechtshof in Den Haag inzake de beëindiging van
de opvang in de vrijheidsbeperkende locatie in Ter Apel van een Angolese
familie (ingezonden 28 juli 2010).
Antwoord van minister Hirsch Ballin (Justitie) (ontvangen 13 september
2010) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 3090.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitspraak van het Gerechtshof in Den Haag
omtrent de beëindiging van de opvang van een Angolese familie?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 4
Wat zijn de beleidsconsequenties van deze uitspraak?
Wat betekent deze uitspraak voor het Nederlandse asielbeleid in de gevallen
waarin ouders niet meewerken aan terugkeer?
Antwoord 2 en 4
Het gaat hier om een tussenuitspraak. Het Gerechtshof heeft de Staat in de
gelegenheid gesteld bij akte aan te geven welke maatregelen ten uitvoer
zullen worden gebracht om te voorzien in passende huisvesting en voldoende
financiële middelen voor de kosten van levensonderhoud en scholing (van de
kinderen) in de situatie dat het Hof de Staat zou toestaan het desbetreffende
gezin uit de vrijheidsbeperkende locatie (VBL) Ter Apel te verwijderen en of
en hoe de Staat zich voorstelt dat te doen indien aan de moeder geen
huisvesting en middelen van bestaan meer zullen worden verstrekt, alvorens
tot een defintieve uitspraak te komen.
Inmiddels is op 31 augustus 2010 door de Staat in deze zaak de gevraagde
akte als processtuk ingebracht waarin is aangegeven dat de Staat het eerder
ingenomen standpunt handhaaft. In dit stuk is aangegeven dat het, nadat het
onderdak in de VBL is beëindigd, mogelijk is dat de minderjarige kinderen
door een maatregel van kinderbescherming opvang wordt geboden bij een
pleeggezin of in een residentiële instelling. Dergelijke opvang kan aan deze

1

ah-tk-20092010-3317
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

www.rechtspraak.nl LJN:BN2164.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

kinderen ook worden geboden op vrijwillige basis. De ouder komt hier
evenwel niet voor in aanmerking.
Naar aanleiding van de tussenuitspraak heb ik besloten vooralsnog opvang in
reguliere asielzoekerscentra van gezinnen met minderjarige kinderen wier
vertrek uit Nederland niet (onmiddellijk) kan worden geëffectueerd, niet te
beëindigen. Ook wordt het onderdak van gezinnen met minderjarige kinderen
die verblijven in de VBL voorlopig niet beëindigd. Voor deze gezinnen geldt
onverkort dat zij onder toezicht van de Dienst Terugkeer en Vertrek moeten
blijven werken aan hun vertrek uit Nederland.
Vraag 3
Hoe gaan andere Europese landen met deze problematiek om?
Antwoord 3
Bij verschillende Europese landen is nagevraagd of er opvang is geregeld
voor gezinnen met minderjarige kinderen van wie het asielverzoek definitief is
afgewezen, maar die weigeren het vertrek (tijdig) te realiseren. Hieruit komt
het beeld naar voren dat in veel andere Europese landen voor deze gezinnen
een vorm van onderdak beschikbaar blijft. De wijze waarop onderdak wordt
geboden verschilt per land.
Een aantal landen, waaronder de Scandinavische landen, beëindigt de
opvang van afgewezen asielzoekers in beginsel niet totdat het vertrek is
gerealiseerd, dan wel een vergunning is verleend. Frankrijk en Zwitserland
zijn voorbeelden van landen die de opvang wel beëindigen na een definitieve
afwijzing van het asielverzoek, maar ook een vangnet bieden in de vorm van
daklozenopvang of noodhulp, die in beginsel voor iedereen open staat,
ongeacht de verblijfsstatus. Ook België beëindigt de opvang, maar biedt een
vangnet specifiek voor gezinnen met minderjarige kinderen. In België kunnen
gezinnen met minderjarige kinderen die in de illegaliteit verblijven een
aanvraag indienen voor materiële hulp en huisvesting in een opvangcentrum
indien de ouders hun onderhoudsplicht niet nakomen of niet in staat zijn die
na te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2