Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

minBZK
BFR/RTM

Onze referentie
2023-0000623109
Datum
10 oktober 2023
Opgesteld door

Integraal Overzicht Financiën gemeenten en provincies
Samengewerkt met
BFR/BBB
Bijlage(n)
3

Aanleiding
Hierbij ontvangt u de Kamerbrief met het Integraal Overzicht Financiën
Gemeenten en het Integraal Overzicht Financiën Provincies. Deze overzichten
geven een beeld van de financiële positie, inkomsten en uitgaven van decentrale
overheden, alsmede het oordeel van de accountant over de jaarrekening over
2022.
In 2022 is het overzicht voor gemeenten voor het eerst verzonden na een
toezegging hierover aan de Eerste Kamer; daarbij is ook toegezegd dat deze
jaarlijks wordt toegezonden.1 Dit jaar is er ook een Integraal Overzicht Financiën
Provincies bijgevoegd.
Het streven is om Kamerbrief en Integrale Overzichten vóór de
begrotingsbehandeling van BZK op 17 oktober naar de Kamer te sturen.
Geadviseerd besluit
•
U wordt geadviseerd om de brief, die mede namens de Staatssecretaris
van Financiën - Fiscaliteit en Belastingdienst is, aan de Tweede Kamer te
ondertekenen en deze brief tevens ter kennisname aan de EK te sturen.
•
De brieven zijn ambtelijk afgestemd met Financiën en worden parallel aan
de Staatssecretaris van Financiën - Fiscaliteit en Belastingdienst als
medefondsbeheerder voorgelegd.
Kern
•

•

Met de integrale overzichten bieden we de Kamer in één document
informatie die daarvoor op verschillende momenten tijdens het jaar
werden gedeeld (ad hoc brieven, antwoorden op Kamervragen,
Kamerbrief verantwoording, Onderhoudsrapport Specifieke Uitkeringen2).
Dit biedt overzicht en kan hiermee ook een agenderende werking hebben
De begeleidende Kamerbrief behandelt de belangrijkste punten.
De financiële situatie van gemeenten is de afgelopen jaren sterk
verbeterd. In 2022 boekten gemeenten een gezamenlijk
exploitatieoverschot van € 3,8 mld., deels door incidentele factoren, deels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022-2023, 36 200 B, nr. 10
Nu moet het Onderhoudsrapport Specifieke Uitkeringen volgens de Fvw nog vóór 1 juni
naar de Kamer worden gestuurd. Dit gebeurt nu ook, in het Integraal Overzicht staat e.e.a.
wel uitgebreider. De plicht wordt met de herziening uit de wet gehaald.
1
2

Pagina 1 van 2

•

•

•

ook doordat de uitvoeringskracht van gemeenten niet in gelijke pas met
de taken en ambities is meegegroeid.
De financiële situatie van provincies is goed en stabiel. Provincies hebben
gezamenlijk hoge reserves door de verkoop van Essent en Nuon in 2009,
al zijn er ook provincies die geen aandelen verkochten en dus iets lagere
reserves hebben. In 2022 hadden ze een bescheiden exploitatietekort van
€ 10 mln..
De brief memoreert bij de financiële situatie dat gemeenten en provincies
zorgen hebben geuit over de toekomst (de omvang van het gemeente- en
provinciefonds daalt van 2025 op 2026) en dat er hierom een
Overhedenoverleg heeft plaatsgevonden tussen een delegatie van het
kabinet en VNG, IPO en Unie van Waterschappen, met verwijzing naar de
brief over de uitkomst.3
De brief geeft aan dat het aantal specifieke uitkeringen aan gemeenten en
provincies is toegenomen en schetst de stappen naar herziening van de
Financiële-Verhoudingswet, die eraan moet bijdragen om de lasten van
specifieke uitkeringen te verminderen.

Onze referentie
2023-0000623109
Datum
10 oktober 2023

Toelichting
Politieke context
•
De Kamerbrief en de Integrale Overzichten zijn gedeeld met VNG en IPO.
•
De VNG komt in aanloop naar de begrotingsbehandeling met een position
paper over de gemeentelijke financiën. Op basis van recente uitingen4 kan
worden verwacht dat deze vooral zal ingaan op de uitwerking van de
nieuwe financieringssystematiek.
Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kamerbrief Integraal Overzicht
2023

2

Integraal Overzicht Financiën
Gemeenten

3

Integraal Overzicht Financiën
Provincies

Informatie

3

Kamerstukken 2023/24, 36 410 VII nr.5
https://vng.nl/brieven/bijzondere-ledenbrief-rijksbegroting-2024-en-de-gevolgen-voorgemeenten
4

Pagina 2 van 2