Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 563

Oostvaardersplassen

Nr. 29

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 april 2013
Mede naar aanleiding van een aanhoudende reeks van koude perioden in
het winterseizoen 2012–2013, informeer ik u tussentijds over de stand van
zaken van het beheer van de grote grazers in de Oostvaardersplassen
(Heckrunderen, konikpaarden, edelherten) en over mijn eigen beleidsuitgangspunten voor dit onderwerp.
Op uw verzoek van 9 april 2013 ga ik ook kort in op de situatie in de
Gemeentelijke Waterleidingduinen van Amsterdam met betrekking tot de
damherten.
Uitgangspunten beleid
Zoals eerder aangegeven (onder andere: Kamerstukken 32 563, nrs. 25 en
28), waren de algemene uitgangspunten voor het beleid voor de grote
grazers dat:
− met name de adviezen voor de kortere termijn van de commissieGabor (2010) grotendeels een goed richtsnoer zijn voor het beheer;
− daarbij massale sterfte van dieren door verhongering of afschot moet
worden voorkomen;
− er met de Beheeradviescommissie Oostvaardersplassen (hierna: de
beheeradviescommissie) weer maatschappelijk vertrouwen moet
komen in het beheer van de grote grazers in de Oostvaardersplassen.
Ik onderschrijf deze uitgangspunten.
Naar aanleiding van een advies van de commissie-Gabor over het
Hollandse Hout, merk ik verder nog het volgende op.
Ik heb u aangegeven1 dat ik me realiseer dat onder meer de gemeenteraad van Lelystad zich heeft uitgesproken tegen het toelaten van – alle
drie soorten – grote grazers in het Hollandse Hout, maar dat ik graag
bereid ben om met de gemeente Lelystad in overleg te gaan over het ten
dele toelaten van de dieren.
Ik ben daarover inmiddels in gesprek met Lelystad.
1

kst-32563-29
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Bijvoegsel bij de Handelingen TK 2012–2013, 44, item 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 563, nr. 29

1

Vroegreactief beheer
Eerder meldde mijn ambtsvoorganger u de cumulatieve sterfte- en
afschotcijfers voor het winterseizoen 2011–2012, dat wil zeggen, de
periode 1 november 2011–29 april 2012 (Kamerstuk 32 563, nr. 28). De
tussentijdse cijfers van het winterseizoen 2012–2013 over de periode
1 november 2012–30 maart 2013 zijn aldus
Sterfte door afschot

Sterfte door
natuurlijke dood

Aandeel afschot in de
totaal waargenomen
sterfte (%)

Heckrunderen
konikpaarden
edelherten

65
205
946

22
38
92

75
84
91

Totaal

1216

152

89

Onder «sterfte door natuurlijke dood» vallen de dieren die door Staatsbosbeheer dood zijn gevonden en niet waren afgeschoten..
Het winterseizoen 2012–2013 kende tot nu toe een aantal koude perioden.
Mede daardoor bleef tot nu toe ook de voorjaarsgrasgroei uit. Staatsbosbeheer geeft aan het protocol «vroeg-reactief beheer» strikt uit te voeren.
Pas tegen het eind van het seizoen zal duidelijk zijn wat de sterfte over het
hele winterseizoen is geweest, mede in vergelijking tot eerdere seizoenen.
De beheeradviescommissie zal mij daarover nog rapporteren. Ik zal op
mijn beurt de Kamer daarover informeren. Verder publiceert Staatsbosbeheer maandelijkse situatierapporten over de grote grazers, inclusief
afschotcijfers, in het dossier over de Oostvaardersplassen op de website
www.staatsbosbeheer.nl.
Tellingen
Zoals mijn ambtsvoorganger meldde (Kamerstuk 32 563, nr. 28), heeft
Staatsbosbeheer in het winterseizoen 2011–2012 alleen in de herfst
tellingen van de grote grazers vanuit een helikopter kunnen verrichten.
Omdat de provincie Flevoland geen vergunning verleende voor een
aansluitende helikoptertelling in het voorjaar van 2012, heeft de beheeradviescommissie een voorlopige next best-methode geadviseerd (helikoptertellingen in de herfst en grondtellingen in herfst en voorjaar). Mijn
voorganger heeft de beheeradviescommissie daarop nog eens om advies
gevraagd, nu over een telwijze die ook een langere termijn stand kan
houden. Ik ben nog in afwachting van het advies en zal de Kamer
daarover nog informeren.
Verder heeft Staatsbosbeheer ook in het najaar van 2012 per helikopter
een reeks tellingen uitgevoerd. Net als voor het najaar van 2011
(Kamerstuk 32 563, nr. 26), treft u hierna de betreffende resultaten aan2:
Stand per 5/6 november 2012 (helikoptertellingen)
Heckrunderen
konikpaarden
edelherten

2

306
1099
3269

(± 3)
(± 13)
(± 40)

Afgeronde getallen van rekenkundige gemiddelden met tussen haakjes een indicatie van de
nauwkeurigheid van de gemiddelden, de zogeheten standaardfout.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 563, nr. 29

2

Een eerste vergelijking met de vorige telling suggereert dat de herfststand
van 2012 wat lager was dan de herfststand van 2011. De gegevens
moeten nog wel tezamen met andere gegevens nader worden geduid in
een meerjarencontext.
Voor het overige zal ik de Kamer later in het jaar nader informeren over
het verloop van het huidige winterseizoen in zijn totaliteit en over andere
aspecten over de grote grazers.
Situatie in de Amsterdamse Waterleidingduinen
Op 9 april jl. heeft u mij per brief verzocht ook in te gaan op de situatie
van de damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen. De gemeente
Amsterdam is grondeigenaar en Waternet is de beheerder van dit gebied.
Het gebied is ongeveer 3400 hectare groot en gedeeltelijk omheind. Voor
dit gebied is een goedgekeurd faunabeheerplan van kracht, dat geldt voor
het beheer van damherten in de duinen van Noord- en Zuid-Holland. Het
is in eerste instantie aan de grondeigenaar en de beheerder om te waken
over het welzijn van de dieren in hun gebied en om onnodig lijden te
voorkomen.
De staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 563, nr. 29

3