34
Wijziging van het Belastingplan 2016
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van het Belastingplan 2016
( 34360 ).
De voorzitter:
Ik heet de staatssecretaris van Financiën, de woordvoerders
en uiteraard ook degenen die dit debat op enigerlei wijze
volgen van harte welkom. Als eerste geef ik het woord aan
de heer Krol van 50PLUS.
De algemene beraadslaging wordt geopend.

De heer Krol (50PLUS):
Mevrouw de voorzitter. Het is ook wel eens bijzonder om
als eerste te mogen spreken.
Na de besluitvorming in augustus, het Belastingplan 2016,
de vierde nota van wijziging en deze novelle maken wij
vandaag nogmaals de balans op. Ja, 50PLUS heeft oog
voor de positieve effecten van de lastenverlichting voor
veel burgers, de economie en de werkgelegenheid. Dat is
winst, maar de balans is ronduit beschamend als we kijken
naar de koopkrachteffecten voor ouderen en uitkeringsgerechtigden. Een wet die iets minder onrechtvaardig wordt
gemaakt, is daarmee nog geen rechtvaardige wet. Het
kabinet zegt dat voor 2016 de koopkracht voor ouderen en
uitkeringsgerechtigden op peil is gebracht. Op peil? Het is
goed te beseffen dat gepensioneerden gemiddeld een
aanvullend pensioen hebben van rond de €650 bruto per
maand. Wat blijft er in 2016 aan koopkrachtwinst over voor
een AOW'er met een bescheiden aanvullend pensioen en
voor een alleenstaande uitkeringsgerechtigde? Welgeteld
nul komma nul procent, niets dus. Een modaal werkende
gaat er in datzelfde jaar maar liefst 2% tot 4% op vooruit.
Hier past maar één kwalificatie: onrechtvaardig.
Ook de balans voor 2017 en de volgende jaren pakt inclusief
de koopkrachtreparatie in deze novelle verbijsterend slecht
uit voor gepensioneerden. Zij krijgen per saldo een structurele lastenverzwaring van 250 miljoen voor de kiezen, terwijl
werkenden structureel miljarden aan lastenverlichting krijgen. Onrechtvaardig.
50PLUS ziet nog geen begin van een rechtvaardiging in de
memorie van antwoord waarom voor werkenden sprake
moet zijn van structurele lastenverlichting, terwijl gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden het moeten doen met
een halfslachtige incidentele koopkrachtreparatie. Waarom
moeten zij wachten tot de besluitvorming in augustus volgend jaar om misschien nog wat extra's te krijgen? Waarom
dit beleidsonderscheid tussen werkenden enerzijds en
gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden anderzijds?
Waarom niet gelijk behandelen? Kennelijk vindt dit kabinet
dat gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden tweederangsburgers zijn. Graag een grondige bespiegeling van
de staatssecretaris op dit punt. Graag ook een bespiegeling
op de koopkrachtontwikkeling na 2016.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Het stelt 50PLUS buitengewoon teleur dat in de memorie
van antwoord geen helder antwoord wordt gegeven op de
vraag of het kabinet van mening is dat met het belastingpakket zoals het er nu bij ligt structureel recht wordt gedaan
aan een evenwichtige koopkrachtontwikkeling. Dan bedoel
ik evenwichtig voor werkenden, mensen die niet kunnen
werken en mensen die gewerkt hebben. Kan de staatssecretaris dat antwoord vandaag wel klip-en-klaar en gemotiveerd geven?
In de Miljoenennota bevestigt de minister van Financiën:
"Het streven naar een evenwichtige inkomensverhouding
is een van de drie pijlers onder het regeerakkoord van dit
kabinet." Elders in de Miljoenennota zegt de minister daarvoor te staan. Hoe rijmen we de onevenwichtige inkomenseffecten van het Belastingplan voor ouderen en uitkeringsgerechtigden met dit centrale uitgangspunt van kabinetsbeleid? Graag een reactie.
Voorzitter, tot slot. De opmerkingen van het kabinet in de
begeleidende brief bij de novelle roepen bij ons veel vragen
op over de verruiming van het gemeentelijke belastinggebied met 4 miljard. De twee kernvragen van 50PLUS zijn:
wordt de 4 miljard van de inkomensbelasting evenredig
verdeeld tussen werkenden, mensen die niet kunnen werken
en mensen die gewerkt hebben? Kan de staatssecretaris
bevestigen dat het uitgangspunt voor beleid wordt dat de
koopkrachtneutraliteit van deze operatie voor alle bevolkingsgroepen structureel wordt geregeld?
De heer Groot (PvdA):
Wij hebben ruim 1 miljard verspijkerd aan de koopkrachtreparatie voor ouderen. Ik complimenteer het kabinet daarmee. Zonder die reparatie zouden de ouderen erop vooruitgaan. Het is merkwaardig dat de heer Krol kritisch is over
dit Belastingplan. Er zijn vele jaren geweest dat gepensioneerden er meer in koopkracht op vooruitgingen dan werkenden. Vindt de heer Krol met terugwerkende kracht dat
wij ouderen toen zwaarder hadden moeten belasten?
De heer Krol (50PLUS):
Wij kijken naar het Belastingplan zoals dat nu voorligt. Ik
moet vaststellen dat het een wet is die onrechtvaardig uitpakt voor gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden. De
heer Groot heeft gelijk dat het iets minder onrechtvaardig
is geworden, maar het is en blijft onrechtvaardig.
De heer Groot (PvdA):
Dat was mijn vraag niet. In het verleden zijn gepensioneerden er heel veel jaren meer op vooruitgegaan dan werkenden. Vindt de heer Krol dat ook onrechtvaardig?
De heer Krol (50PLUS):
In die periode was 50PLUS in dit huis niet aanwezig. In de
laatste acht jaren zijn ouderen er verschrikkelijk op achteruitgegaan. Daar sta ik voor en ik verzet mij daartegen.

De heer Bashir (SP):
Voorzitter. De afgelopen maanden is er door het kabinet,
het CDA en D66 poker gespeeld over de rug van de belastingbetaler met belastinggeld als inzet. Wie kon er beter

15 december 2015
TK 37

37-34-1

een pokerface opzetten was de vraag. Het Belastingplan
zou 35.000 banen opleveren. Dit was voor D66 niet genoeg
en dus stemde D66 tegen het Belastingplan. Nu, na maanden onderhandelen in achterkamertjes en veel diners verder, levert het Belastingplan nog steeds 35.000 banen op,
maar is dat opeens wel genoeg om het te steunen. Het CPB
schrijft dat de wijzigingen die door D66 in het Belastingplan
zijn aangebracht nul komma nul procent banen opleveren.
Ik probeer de onderhandelingsgesprekken voor mij te zien.
Wij zetten in op meer banen, klinkt het aan de zijde van D66.
U krijgt helemaal niks, bluft de staatssecretaris. Wij passen
voor deze ronde, roepen de heren Pechtold en Van Weyenberg in koor. De staatssecretaris is blij en denkt: dat was
een makkie. Eerder deed hij hetzelfde trucje bij het CDA.
De heer Omtzigt eiste drie dingen: veranderingen in box 3
moesten uit het Belastingplan worden gehaald. De alleenverdiener moest tegemoet worden gekomen. De ouderen
moesten geholpen worden. Box 3 zit nog steeds stevig in
het pakket. De alleenverdiener blijft fors meer belasting
betalen dan de tweeverdieners en de ouderen hebben bij
dit Belastingplan weinig te winnen. De lastenverzwaring
van AOW-gerechtigden is nog steeds 250 miljoen euro.
Felicitaties dus voor de staatssecretaris. Zonder echt iets
aan de plannen te wijzigen, heeft hij zowel het CDA als D66
achter het Belastingplan gekregen. Het Belastingplan levert
volgens de modellen 35.000 banen op. Dat is goed nieuws.
Het is alleen wel uitermate treurig dat het aan de werkloosheid van meer dan 600.000 mensen niets verandert. Je
besteedt dus eigenlijk 5 miljard euro en weet dat de werkloosheid in 2017 met niet meer dan 0,1% omlaag gaat. Vindt
de staatssecretaris dat zelf niet een knap slecht resultaat?
Wat de SP betreft kunnen we met de 5 miljard veel banen
scheppen, door de bezuinigingen op de zorg een halt toe
te roepen en onder andere de medewerkers van TSN tegemoet te komen, door niet in tijden van crisis de lasten eerst
met 20 miljard te verzwaren, door mensen niet met een
btw-verhoging op te zadelen en door de verhuurderheffing
om te zetten in een investeringsplicht. Alleen al het omzetten van de verhuurderheffing in een investeringsplicht kan
80.000 banen opleveren.
Ook de hardwerkende Nederlander die ergens in de afgelopen jaren vanwege het desastreuze kabinetsbeleid zijn baan
is kwijtgeraakt, had moeten meeprofiteren, of de chronisch
zieke, die steeds meer aan zorg moet betalen, of de
gepensioneerde Nederlander die bijna 3% van zijn
besteedbaar inkomen is kwijtgeraakt in vier jaar tijd. Zij
blijven allemaal flink achter bij degenen die een baan hebben. Sommigen van hen staan helemaal in de kou en kunnen helemaal geen koopkrachtherstel verwachten. Ze gaan
er 0,2% op vooruit, zegt de staatssecretaris dan. 0,2%, terwijl
drie kwart van de uitkeringsgerechtigden niet kan rondkomen. Denkt de staatssecretaris dat dit Belastingplan dat
cijfer omlaag brengt?
En dit allemaal terwijl een mensen met een inkomen van
€60.000 volgend jaar €1.000 minder belasting hoeven te
betalen. Zij gaan er €1.000 op vooruit. Onbegrijpelijk.

met de novelle die hier nu voorligt, de wetswijziging, wordt
het er eigenlijk niet beter op. Het werkgelegenheidseffect
is nul komma nul. Afgerond, welteverstaan. Het is dus
miniem. En op het gebied van vergroening? Er komt
inderdaad een mooi bedragje voor energiebesparing voor
huishoudens bij. Dat is prima, maar het blijven toch wel
kruimels.
Dit staat wat in contrast tot opmerkingen die ik hierover
heb gehoord, ook van de zijde van de collega's van D66.
"Nu wordt er even geld uitgedeeld met nauwelijks baneneffect, maar wie durft er tegen geld uitdelen te zijn als mensen
erom vragen?" Op hoge toon, de heer Pechtold tijdens de
Algemene Politieke Beschouwingen. Mijnheer Pechtold
dus, denk ik. Die is daartoe bereid. De heer Koolmees bij
de Algemene Financiële Beschouwingen: "Ik heb hier maar
één kwalificatie voor: angstige politiek; ondanks alle mooie
woorden niet durven doen wat nodig is." Oké. De heer Van
Weyenberg in het debat over het Belastingplan: "Dit Belastingplan is ongeveer net zo groen als de kleur die je krijgt
wanneer je het blauw en oranje van de VVD mengt met het
rood van de Partij van de Arbeid: een beetje bruin dus. De
vergroeningsambitie is te verwaarlozen. Dat vindt mijn
fractie een teleurstelling, want het klimaat en de leefomgeving zijn, net als de werkloosheid, grote uitdagingen waar
we vandaag stappen moeten zetten."
Dat waren allemaal woorden uit mijn hart, maar het is
anders gelopen. Uiteindelijk is het toch de meest sneue
variant geworden. Van de ambities op het gebied van
werkgelegenheid en van vergroening is weinig — heel
weinig, bijna niets — overgebleven. Dat is jammer. Ik zou
me kunnen voorstellen dat als je een onderhandelingspositie hebt, als je een voet tussen de deur hebt, je die positie
wat steviger uitspeelt, maar dat is het dus niet geworden.
Tegen de staatssecretaris zeg ik dat ik moet toegeven dat
zijn vierde nota van wijziging op het Belastingplan meer
substantieels omvatte dan de novelle die nu voorligt. Ik
moet ook vaststellen dat de novelle heel kleine kruimels
geeft — het zijn een beetje de spiegeltjes en kraaltjes —
maar wij aanvaarden die natuurlijk in dank. Mijn partij zal
dan ook voor de novelle stemmen. Daarmee wordt het
Belastingplan natuurlijk niet wat wij ons ervan hadden
voorgesteld. By far niet. Dit betekent dat de novelle door
ons gesteund kan worden — dat is immers een wijzigingsvoorstel op het Belastingplan — maar dat het Belastingplan
onze steun niet had en onze steun ook niet zal verkrijgen.
Het is mogelijk geweest dat 195 landen het in twee weken
tijd eens werden over een ambitieus klimaatakkoord. Ik mag
vaststellen dat het kabinet met het weggeven van 5 miljard,
met alle processen die eromheen zijn geweest, niet in staat
is geweest om meer dan kruimels voor vergroening te
realiseren. Dat is zeer teleurstellend. Daarbij wil ik het voor
dit moment laten.

De heer Grashoff (GroenLinks):
Voorzitter. Veel voor weinig. Heel veel tijd voor weinig
effect. Heel veel geld voor weinig effect: 5 miljard lastenverlichting met een effect dat minimaal is. Dat was het al en

Mevrouw Neppérus (VVD):
Voorzitter. Aan het Belastingplan hebben wij al vele uren
besteed. Zoals de staatssecretaris zei in een van zijn vele
antwoorden: belastingverlaging blijkt ingewikkelder dan
lasten verzwaren, wat wij helaas eerder hebben moeten
doen. Het heeft veel tijd gekost, ook extra tijd, maar voor
mijn fractie blijft bovenaan staan dat wij na al die jaren
eindelijk de lasten kunnen verlichten — dat is voor ons

Tweede Kamer

15 december 2015
TK 37

Wijziging van het Belastingplan 2016

37-34-2

essentieel — en dat wij ook zien dat arbeid loont. Het gaat
ons er immers om dat mensen die werken weer meer krijgen en dat arbeid goedkoper wordt, zodat werkgevers weer
gemakkelijker mensen in dienst kunnen nemen. Dat is voor
ons het essentiële. Ik ben blij dat dit gewoon gebeurt.
Een en ander heeft natuurlijk wel geleid tot verwarring bij
de mensen, dus vandaar mijn vraag wat de staatssecretaris
gaat doen aan de communicatie. Dat lijkt mij wezenlijk,
want de loonbelasting zal, als de Tweede Kamer akkoord
gaat en ook de Eerste Kamer volgende week akkoord gaat,
in april veranderen. Hoe gaat de communicatie daarover
plaatsvinden?
Voor het overige is de VVD-fractie tevreden.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Ik vraag mij af hoe tevreden de VVD is met deze novelle. Is
het Belastingplan nu beter of slechter geworden?
Mevrouw Neppérus (VVD):
Wij vinden het een verbetering dat de vrijstelling in box 3
iets omhoog gaat. De verlaging van het tarief in de tweede
schijf, waardoor die iets minder wordt, vinden wij jammer,
maar per saldo overheerst bij ons dat eindelijk de belasting
omlaag gaat en de arbeidskorting omhoog gaat. Wij hebben
in ons eentje geen 76 zetels, dus wij zijn gewoon blij dat
wij er met andere partijen en de staatssecretaris toch zijn
uitgekomen. Nu gaat de Nederlander eindelijk minder
belasting betalen en daar gaat het ons om.
De heer Tony van Dijck (PVV):
De vraag is of mevrouw Neppérus blij is met deze novelle.
Of zegt zij dat het maar moest gebeuren, maar dat zij liever
het Belastingplan in de originele staat had gehad? Nu gaan
alle werkenden er immers weer in koopkracht op achteruit.
Ik weet niet of haar dat is opgevallen.
Mevrouw Neppérus (VVD):
Ik heb alles gezien. Sommigen gaan er iets op achteruit,
maar box 3 moet nog verwerkt worden in de gegevens. Ik
ben blij dat nu eindelijk de belasting omlaag gaat, juist ook
voor de werkenden. Daar gaat het om in dit land.

De heer Tony van Dijck (PVV):
Voorzitter. Ik hoor het de heer Van Weyenberg twee weken
geleden nog zeggen: het CDA is door de pomp. Daar stond
hij. En nu gaat D66 zelf door de pomp. Wat een slappe hap!
Wij hadden de kans om het kabinet naar huis te sturen. De
hele oppositie, met uitzondering van het CDA, stemde tegen
het Belastingplan. Het is uniek dat een dergelijk grote minderheid haar afkeuring uitsprak tegen het kabinetsbeleid.
Met het mea culpa-pakket van 5 miljard probeert het kabinet
het desastreuze beleid van de afgelopen drie jaar weg te
poetsen, maar daar trapte de Kamer terecht niet in.
Nu gaat het toch gebeuren, dankzij onze supergedoger:
D66. Geef ze een paar stuivers voor isolatie en kinderopvang
en €36 minder spaartaks en ze zijn om. Dat daarvoor de
belastingen op arbeid met 266 miljoen en in 2017 met 400
miljoen moeten worden verhoogd, is dan jammer. Maar

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

hoezo? D66 wilde toch meer banen en lagere belasting op
arbeid? D66 vernietigt met deze novelle banen. Over banen
gesproken, dat is een onderwerp waar D66 de laatste tijd
de mond van vol heeft. Hoeveel banen worden er gecreëerd
met deze novelle? Nul komma nul. We wisten al dat het
pakket van 5 miljard ooit op de lange termijn 35.000 banen
zou opleveren, maar wat hebben die 600.000 werklozen
daar nu aan? Op korte termijn wordt eerder meer dan
minder werkloosheid verwacht, zo lees ik. D66 heeft zich
dus blij laten maken met een dode mus. 5 miljard voor ooit
35.000 banen, dat is €143.000 per baan. Dat zijn geen melkertbanen, dat zijn geen Asscherbanen, maar dat zijn
goudgerande Pechtoldbanen.
Maar wat doet deze novelle dan wel? Hij zorgt voor minder
koopkracht, lezen we. De koopkracht daalt met 0,1%, zeg ik
tegen D66. Heel werkend Nederland gaat erop achteruit,
met dank aan D66. Alsof dat nog niet erg genoeg is, blijkt
de novelle ook niet uitvoerbaar te zijn, waardoor de naheffingen ons straks weer om de oren vliegen. De ouderen die
hun toeslag net hebben opgezegd vanwege het afschaffen
van de ouderentoeslag komen nu misschien weer wel
daarvoor in aanmerking, alleen dan niet per 1 januari, maar
in de naheffing ergens in 2017. Zo ga je niet met belastingbetalers om. De vraag is dan ook gerechtvaardigd waarom
D66 ja heeft gezegd tegen dit plan. Er komen geen extra
banen, werkenden krijgen minder koopkracht en er komt
misschien, heel misschien een klein beetje meer vergroening.
Als je voor dit Belastingplan stemt, moet je ook niet zeuren
over de afbraak van de langdurige zorg en de gehandicaptenzorg, zo zeg ik ook tegen het CDA. Je moet dan ook niet
zeuren over de hoge accijnzen en de desastreuze gevolgen
voor de grensgebieden, over de hoge huren, over de 60.000
asielzoekers die we dit jaar mogen ontvangen, over de
negatieve koopkracht voor ouderen, over de kostwinners,
die vijf keer meer belasting betalen dan tweeverdieners,
over het uitgeklede pensioenstelsel en over de 600.000
werklozen. Want dat krijg je er allemaal gratis bij! Steun
aan dit Belastingplan is een onvoorwaardelijke steun voor
het kabinet en zijn afbraakbeleid. Zoals bekend heeft het
kabinet de steun van de PVV al lang geleden verloren.
Daarom steunt de PVV het Belastingplan niet, al schrijft het
kabinet duizend novelles. Het wordt tijd voor een andere
koers in Nederland, een koers waarbij de belangen van
Nederland en de Nederlanders worden behartigd. Het roer
moet om, liever vandaag dan morgen.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Ik kon de inbreng goed volgen, maar aan het eind raakte ik
een beetje de draad kwijt. Toen knoopte de heer Van Dijck
alles aan alles: het Belastingplan, asielzoekers, pensioen.
De hele wereldproblematiek kwam voorbij. Dat kan, maar
dan zou ik verwachten dat de PVV totdat het kabinet
demissionair is, alles gaat wegstemmen. Als je alles aan
alles gaat koppelen, geldt dat ook voor moties, amendementen en wetsvoorstellen. Is dat de nieuwe lijn van de PVV of
blijft zij elk voorstel op de eigen merites beoordelen?
De heer Tony van Dijck (PVV):
De SGP is een mooi voorbeeld. Zij steunt het Belastingplan
niet. De SGP steunde het kabinet op allerlei andere dossiers
wel, dossiers die wij niet zouden steunen. Met andere
woorden, wij vinden dat het kabinet zo snel mogelijk naar

15 december 2015
TK 37

37-34-3

huis moet en dat er schoon schip gemaakt moet worden.
De koers moet om. We moeten 180° de andere kant op. De
belangen van Nederland en de belangen van Nederlanders
worden verkwanseld. Daarom zeggen wij: als je voor het
Belastingplan stemt, stem je ook voor hogere accijnzen en
tegen langdurige zorg. Dan zorg je ervoor dat het kabinet
door kan, zoals de SGP er al drie jaar voor zorgt dat het
kabinet door kan.

rumpeert en het debat aangaat. Vandaag is hij een beetje
stil. Blijkbaar valt er niet zo heel veel feest te vieren. Ik wil
graag weten welke koopkrachtverbeteringen nu doorgevoerd worden. Als ik het tabelletje erbij pak en naar de
mutaties kijk, dan zie ik alleen maar minnetjes. Ik zie helemaal geen koopkrachtverbeteringen door de novelle die nu
voor ons ligt. Ik zie alleen maar minnetjes of nullen, geen
enkele plus.

De heer Dijkgraaf (SGP):
Ik dank de heer Van Dijck zeer voor het antwoord op een
niet gestelde vraag. De vraag die ik wel stelde, was of de
PVV voortaan alles aan alles gaat verknopen. Gaat de PVV
een koers volgen waarin zij sowieso tegen elk wetsvoorstel
is vanwege het enkele feit dat zij het kabinet weg wil hebben?

De voorzitter:
Uw vraag is duidelijk.

De heer Tony van Dijck (PVV):
Als de PVV de keuze heeft om het kabinet naar huis te sturen, dan kiest zij daar altijd voor.

De heer Van Weyenberg (D66):
Voorzitter. Het kabinet heeft vorige week een brief en een
novelle gestuurd met de aanpassingen in het Belastingplan.
Daarmee ligt er nu een voorstel voor dat de D66-fractie kan
steunen. Het is een voorstel waardoor werken meer gaat
lonen, ook voor ouders die allebei willen werken. Het is een
voorstel dat uiteindelijk 50.000 tot 55.000 extra banen
oplevert, onder andere door de hervorming van het lokalebelastingengebied, een hervorming die ook de mogelijkheid
biedt om de inkomstenbelasting met 4 miljard te verlagen.
Het is ook een voorstel dat leidt tot minder vervuiling: door
fiscale maatregelen komt er een extra investering in de
duurzaamheid van de bouw en er wordt nog in deze kabinetsperiode een concreet moment gekozen waarop de
kolencentrales dichtgaan. Voor deze punten heeft mijn
fractie steeds de aandacht van het kabinet gevraagd. We
hebben ons daar hard voor gemaakt.
De wijzigingen in het Belastingplan doen niet alle kritiek
van de D66-fractie teniet. In de afgelopen jaren … Ik zie
verschillende woordvoerders naar de microfoon komen,
maar ik wil graag even mijn zin afmaken. In de afgelopen
jaren zijn moeilijke maatregelen doorgevoerd. Door achterstallig onderhoud werden we gedwongen om tijdens de
crisis lang uitgestelde hervormingen door te voeren. Daaruit
viel één les te trekken: repareer het dak als de zon schijnt.
Door Nederland op orde te brengen in een tijd dat de economie daarvoor lucht biedt, bouw je een buffer op voor
tijden van crisis. De ruimte voor lastenverlichting volgend
jaar die er is, zou gepaard moeten gaan met een grootschalige belastingherziening.
De voorzitter:
Dat was een lange zin, maar hij is er nu uit. Ik geef graag
de heer Bashir als eerste het woord voor een interruptie.

De heer Van Weyenberg (D66):
Dat komt doordat het een aantal maatregelen zijn. Ik noem
in het bijzonder de investering in duurzaam bouwen. Dat
is een vergroeningsmaatregel die je niet in de koopkrachtcijfers terugziet. Per saldo vind ik echter dat de koopkracht
in balans is en zie ik dat we maatregelen nemen die voor
een groot deel in 2017 al komen, zoals in totaal toch weer
200 miljoen extra voor de kinderopvang ten opzichte van
het oorspronkelijke kabinetsplan. Dat vind ik winst.
De heer Bashir (SP):
De feiten spreken anders. We hebben het nu over een
novelle voor het Belastingplan 2016. In 2016 zien we door
de novelle alleen maar een achteruitgang in de koopkracht
van verschillende mensen. Het aantal banen dat erbij komt
door de interventie van D66, is volgens het Centraal Planbureau nul komma nul. En de werkloosheid stijgt volgend
jaar door het Belastingplan. Dan kun je toch niet blijven
volhouden dat D66 er goed aan heeft gedaan door deze
wijzigingen voor te stellen?
De heer Van Weyenberg (D66):
Een heel aantal van die wijzigingen gaan in 2017 in. Dat zei
ik net ook al. Ik vind de koopkracht in balans. En over die
banen zeg ik het volgende. Kijk gewoon naar het totaalpakket, inclusief het lokalebelastingengebied. De heer Bashir
kent ook de mooie CPB-notities daarover. Dat totaalpakket
leidt op termijn tot 15.000 à 20.000 banen boven op de
plannen van het kabinet. Ik vind dat winst. Ik ben daar blij
mee. En ja, je maakt altijd afspraken met het kabinet. Dat
leidt dan tot compromissen. Ik kan dat de heer Bashir van
harte aanraden, want dan kun je dingen bereiken: dingen
voor werkende ouders, dingen voor vergroening en eindelijk
ook die hervorming met het lokalebelastingengebied, die
we nu wel in gang gaan zetten.
De heer Klein (Klein):
Ik sluit aan op dat laatste. De suggestie wordt gewekt alsof
we nu opeens meer banen krijgen. 35.000 voor 5 miljard:
dat staat nog steeds overeind. De heer Van Weyenberg
roept nu: we hebben een winstpunt, want het gaat naar
55.000 banen en wel doordat de gemeentelijke belastingen
ruimte geven. Je zou namelijk de inkomstenbelasting verlagen, de gemeentelijke belastingen verhogen en die verlaging van de inkomstenbelasting zou dan ten gunste van de
werkenden kunnen zijn.

De heer Bashir (SP):
We zijn gewend dat de heer Van Weyenberg vaak hier
vooraan staat, bij de interruptiemicrofoon, collega's inter-

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

15 december 2015
TK 37

37-34-4

De voorzitter:
En uw vraag is?
De heer Klein (Klein):
Mijn vraag is: dat is toch een volledige fopspeen? We praten
hooguit over een verruiming van die belasting pas in 2019.
De heer Van Weyenberg (D66):
Al die baaneffecten zijn op de lange termijn. Met zo'n hervorming moet je op enig moment beginnen. Als je er nu
mee begint, kunnen de gemeenteraadsverkiezingen daar
ook over gaan en kun je het daarna in gang zetten. Dan kan
de inkomstenbelasting inderdaad met 4 miljard omlaag.
Uit alle studies blijkt dat dit 15.000 tot 20.000 banen kan
opleveren. Ik ben daar blij mee. Ik ben blij voor de lokale
democratie en ik ben blij dat daarmee de inkomstenbelasting omlaag kan.
De heer Klein (Klein):
Maar wat is dan het grote verschil met de discussie die we
recent hebben gehad met de minister van Binnenlandse
Zaken over het verlagen van de gemeentelijke belastingen
of eigenlijk het verruimen ervan om de gemeentelijke
mogelijkheden te vergroten? Dat is toch allemaal al ingezet
beleid? Daar is niets nieuws aan. D66 is dus met niks blij
gemaakt.
De heer Van Weyenberg (D66):
De heer Klein had bij de Politieke Beschouwingen misschien
iets beter moeten opletten. Toen is een motie van D66 en
de SGP in stemming gebracht om deze hervorming in gang
te zetten. Helaas is die motie toen niet gesteund.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Op het gebied van vergroening kom ik niet veel verder dan
100 miljoen voor energiebesparing voor huishoudens. Is
de heer Van Weyenberg dat met mij eens? Ik kan hier een
heel verhaal houden over kolencentrales, maar volgens mij
was daarover al een motie in de Tweede Kamer aangenomen, los van het Belastingplan en ook daarvoor, en was de
uitvoering daarvan al aan de orde. Het heeft ook geen
relatie met het Belastingplan. Is de heer Van Weyenberg
het met mij eens dat het op het gebied van vergroening
niet verder optelt dan die 100 miljoen voor particuliere
huishoudens?
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik ben dat niet met de heer Grashoff eens, omdat door het
aandringen daarop, overigens ook door de heer Grashoff
en D66, er een eerste stap is gezet in de vierde nota van
wijziging, met de tarieven voor gas en elektra. We zien nu
inderdaad 100 miljoen voor duurzaam bouwen. Bij het
Belastingplan was een motie van D66 ingediend over de
kolencentrales. Het kabinet was zich buitengewoon bewust
van het belang dat mijn fractie daaraan hechtte. We hebben
inmiddels ook kunnen afspreken dat het kabinet al deze
kabinetsperiode met een concreet moment komt waarop
die kolencentrales vervroegd dichtgaan. Ik vind dat winst.
Ik weet zeker dat de heer Grashoff dat ook vindt.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik vind dat over de kolencentrales buitengewoon winst,
maar ik zie de relatie met het Belastingplan niet. Volgens
mij is die relatie er ook helemaal niet. Een van de dingen
die ik me afvraag is of de heer Van Weyenberg nu wel een
juist perspectief geeft van wat er is binnengehaald. Je moet
dat naar de burgers, de kiezers in Nederland op een faire
manier doen. Als je met weinig genoegen neemt, moet je
dat ook eerlijk zeggen.
De voorzitter:
En uw vraag is of de heer Van Weyenberg met weinig
genoegen heeft genomen?
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik kijk even naar de heer Grashoff. We hebben samen,
overigens ook met de heer Bashir, allemaal vergroeningsamendementen ingediend tijdens de behandeling van het
Belastingplan. Dat is niet gelukt. Maar door erop aan te
blijven dringen meer te doen, hebben we in de nota van
wijziging een eerste stap gezien. We hebben steeds tegen
het kabinet gezegd dat de sluiting van de kolencentrales
voor ons heel belangrijk is. Die motie hebben we niet voor
niets ingediend bij de behandeling van het Belastingplan.
Die motie is aangenomen en de uitvoering van de motie is
aangescherpt in de afspraak die we met het kabinet hebben
gemaakt. Zo zet je, door zaken te doen, concreet stappen
vooruit. Zo bedrijf ik graag politiek.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Volgens mij hoeven we met de heer Van Weyenberg niet
te discussiëren over nul banen in deze kabinetsperiode. Dat
is gewoon vastgesteld. Ik hoor de heer Van Weyenberg dat
ook niet ontkennen. Dat is dus ook niet de discussie. De
discussie, als je het hebt over meer banen door dit pakket,
is het gemeentelijk belastinggebied. Die motie hebben wij
samen met D66 ingediend. Dat is een van de dingen waarin
we samen hebben opgetrokken. Maar wat is er nu precies
afgesproken aan steun? Ik lees dat is afgesproken om een
voorontwerp van een wetsontwerp in te dienen. Maar is
ook afgesproken dat de coalitie, die de motie toen niet
steunde — want de VVD en de PvdA stemden tegen die
motie — het voorstel gaat steunen om dat gemeentelijk
belastinggebied te vergroten?
De heer Van Weyenberg (D66):
De heer Dijkgraaf begon met een zinnetje waarover ik toch
nog iets wil zeggen. Alle banengroei in het model is op
middellange en langere termijn. Wij hebben ervoor gezorgd
dat op korte termijn, volgend jaar, de kinderopvangtoeslag
omhooggaat — de heer Dijkgraaf is daar niet zo'n fan van
— met 300 miljoen en het jaar daarop met nog eens 200
miljoen extra. Dat vind ik winst. Door de afspraken, door
de nota van wijziging en door de novelle gaan de belastingen voor werkende ouders omlaag. Dat is iets anders dan
het voorstel in het amendement dat de heer Dijkgraaf met
een aantal collega's had ingediend.
Dan over het lokaal belastinggebied. Het kabinet komt met
dat voorstel. Dat wordt gedragen. Ik laat de afstemming
met de coalitiefracties altijd graag aan het kabinet. Ik ga
daar niet over. Ik heb er echter alle vertrouwen in dat dit

15 december 2015
TK 37

37-34-5

een gesteunde lijn is, want anders had het kabinet die
afspraak vast niet met mijn fractie gemaakt.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Dat eerste klopt niet, want door het 5 miljardpakket van het
kabinet gaat het aantal banen omhoog op de korte termijn,
vanwege het bestedingseffect van die 5 miljard die de
economie in gepompt wordt. Het CPB constateert dat de
werkgelegenheid stijgt en het aanbod ook. Per saldo gaat
de werkloosheid niet omhoog of naar beneden. Door de
maatregelen van D66 gebeurt er gewoon helemaal niks:
geen banen en geen werkloosheid extra, dus nul komma
niks. Over het gemeentelijk belastinggebied is mijn vraag
of er meer afgesproken is dan het indienen van het voorontwerp van een wetsontwerp, oftewel een ruwe schets van
de manier waarop je het zou kunnen doen. Er is volgens
mij afgesproken dat die ingediend wordt. Dat is iets anders
dan de afspraak om die maatregel te nemen door een wet
in te dienen en die te steunen.
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik ga niet voor de standpuntbepaling van de coalitiefracties
praten. De afspraak die wij hebben gemaakt, hebt u netjes
in de brief teruggelezen. Op de korte termijn — de heer
Dijkgraaf doet het steeds heel slim door het steeds een
beetje vooraf te zeggen — zie ik in de plannen die wij hebben gemaakt dat werkende ouders die allebei willen werken
er volgend jaar, maar zeker ook het jaar erna, extra op
vooruit gaan. In de plannen van de heer Dijkgraaf werden
zij veel zwaarder belast. Het zal de heer Dijkgraaf dan niet
verbazen dat ik deze plannen een heel stuk beter vind dan
de zijne.

het kabinetsplan. Ik vind dat winst. Ook komt er meer vergroening, waarvan ik weet dat de heer Van Dijck daar anders
tegen aankijkt. Daarmee vind ik dit een stap vooruit. Is dit
alles wat ik altijd had gewild? Nee, natuurlijk niet, maar dat
heet compromissen sluiten om ervoor te zorgen dat de
lastenverlichting door kan gaan. Mijn fractie is dus tevreden
met dit resultaat.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Het gaat mij erom dat ik het resultaat van de novelle, de
heer Van Weyenberg 40 uur lang gehoord hebbende, zo
mager vind. De toezegging voor een lokaal belastingbeleid
is boterzacht. Hij weet niet eens of hij daar een meerderheid
voor heeft; dat is iets voor de toekomst. Eigenlijk komt het
er dus op neer dat er in 2017 100 miljoen extra komt voor
kinderopvang. Als hij dat drie weken geleden tegen de
staatssecretaris had gezegd, hadden we kunnen stemmen
en had hij toen voor kunnen stemmen. Hij heeft echter hard
to get gespeeld en staat nog steeds met lege handen.
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik constateer dat wij op een heel aantal punten — ik zal ze
zo nog even langslopen — winst boeken: winst op groen,
op banen en ook eindelijk met een hervorming die wij al
heel lang willen. Die hervorming willen wij overigens niet
alleen, zo zeg ik nogmaals, ook tegen de heer Dijkgraaf. Je
kunt het ook op de manier van de PVV doen, namelijk zeggen dat je overal tegen bent. Ik bereik liever zaken, waardoor
er volgend jaar een belastingverlichting kan plaatsvinden
op een manier die wij verantwoord vinden.
Mevrouw Van der Burg (VVD):
Mijnheer Bashir, u bent al geweest in deze ronde.

De heer Tony van Dijck (PVV):
Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar ik heb 40 uur lang
gedebatteerd met de heer Van Weyenberg ...
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik vond dat net zo leuk als u, mijnheer Van Dijck.
De heer Tony van Dijck (PVV):
40 uur lang hoorde ik alleen maar — het echoot nog na —
banen, banen, banen. Nu hebben we een novelle gekregen
en is men door de pomp gegaan, maar zie ik geen banen
en alleen een hogere belasting in de tweede en derde schijf,
op arbeid. Door uw novelle en inspanning krijgen we nu
dus minder banen. Is dat nou het resultaat van 40 uur
onderhandelen?
De heer Van Weyenberg (D66):
Het resultaat van 40 uur onderhandelen door de PVV-fractie
is dat zij het kabinet voor en na het debat wilde wegsturen.
In die zin is er in de standpuntbepaling van de heer Van
Dijck ook weinig veranderd, maar dat is vanzelfsprekend
zijn goed recht. Ik constateer dat we nu echt een stap zetten
om werken voor bijvoorbeeld werkende ouders meer te
laten lonen. Dat vind ik pure winst. Ik zie ook dat we een
hervorming in gang gaan zetten. En ja, die is er niet van de
ene op de andere dag. Die hervorming leidt tot een lagere
inkomstenbelasting en daarmee tot extra banen boven op

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

De heer Bashir (SP):
Ik wil ingaan op een ander punt.
De voorzitter:
Dan over echt een totaal ander punt en heel kort graag.
De heer Bashir (SP):
Ik wil ingaan op gemeentelijke belastingen, want die zijn
ook een onderdeel van het akkoord. Ik constateer dat de
heer Van Weyenberg zich rijk rekent met een verhoging
van de gemeentelijke belastingen, terwijl daar helemaal
geen meerderheid voor is. De coalitie heeft er bij de Algemene Beschouwingen tegen gestemd. Het CDA wil niet
voor stemmen. De SP is er waarschijnlijk ook niet voor om
de gemeentelijke belastingen te verhogen. Ik kan me niet
voorstellen dat de PVV ervoor is. Zowel in deze Kamer als
aan de overkant zal daar dus geen meerderheid voor zijn
...
De voorzitter:
Uw vraag?

15 december 2015
TK 37

37-34-6

De heer Bashir (SP):
Hoe komt de heer Van Weyenberg erbij dat de gemeentelijke belastingen dankzij D66 omhoog zullen gaan?
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik geloof dat ik nu voor de zesde keer zeg dat daardoor de
inkomstenbelasting naar beneden gaat. Dit is een beetje
het ingestudeerde interruptietje van de heer Bashir. De
inkomstenbelasting gaat met 4 miljard naar beneden. Per
saldo is dat lastenneutraal, maar het zorgt er wel voor dat
werken meer gaat lonen. Ik vind dat pure winst. En nee, dat
hebben we niet van vandaag op morgen geregeld.
Natuurlijk niet, mijnheer Bashir, maar dat geldt voor elke
aanpassing, zoals de hypotheekrenteaftrek en de AOWleeftijd. We zetten nu in ieder geval wel een belangrijke
eerste stap. We zijn blij dat we die stap nu gaan zetten. We
gaan er vervolgens uitgebreid over debatteren in deze
Kamer. Ik vind het pure winst dat we voor de zomer zo'n
voorontwerp van het wetsvoorstel naar de Kamer krijgen.
De heer Bashir (SP):
Ik constateer dat de heer Van Weyenberg niet ingaat op
mijn vraag over het feit dat er geen meerderheid is voor
het wetsvoorstel. We krijgen er nu inderdaad banen bij,
namelijk banen voor ambtenaren. Ambtenaren moeten nu
aan het werk om een wetsvoorstel te schrijven dat geen
kans maakt om in de Kamer aangenomen te worden.
De heer Van Weyenberg (D66):
We zullen het debat daarover voeren, maar blijkbaar heb
ik meer vertrouwen in het optreden van mijn wethouders
dan de heer Bashir heeft in het optreden van zijn wethouders. Hij zegt dat hij ertegen is. Ik zou dat betreuren. Laten
we vertrouwen op onze lokale bestuurders dat ze er op een
heel goede manier vorm aan geven om daarmee de belasting op werk te verlagen. Dat lijkt mij winst voor de lokale
democratie en voor de werkgelegenheid. Ik heb vertrouwen
in de wethouders, ook in die van de heer Bashir.
Voorzitter. We hebben aangedrongen op een grootschalige
stelselherziening. Bij Prinsjesdag hebben we een eigen
belastingplan gepresenteerd met inderdaad als inzet 75.000
extra banen, het meer gericht inzetten van de 5 miljard,
meer vergroening en een hervorming van het lokaal
belastinggebied. Als ik kijk naar de optelsom van de vierde
nota van wijziging, de novelle en de begeleidende brief zie
ik op al die punten verbetering. Het pakket levert op termijn
met het lokaal belastinggebied 50.000 tot 55.000 banen op.
Ik zie dat de verschuiving binnen het pakket van 5 miljard
zodanig is dat werken, zeker voor ouders die beiden werken,
meer gaat lonen. Ik constateer dat er 200 miljoen extra voor
de kinderopvangtoeslag komt en 224 miljoen extra voor de
arbeidskorting. Daarnaast zie ik dat het pakket in totaal veel
meer vergroening bevat dan de oorspronkelijke kabinetsplannen. Verder is er niet alleen een hier ingediende motie
van D66 aangenomen om kolencentrales vervroegd uit te
faseren maar heeft het kabinet ook toegezegd nog deze
kabinetsperiode een variant te kiezen en daarmee ook een
moment te kiezen waarop die kolencentrales vervroegd
dichtgaan. Verder komt er een ontwerpwetsvoorstel voor
het lokaal belastinggebied, dat ook de ruimte biedt om niet
alleen de lokale democratie te versterken maar ook de
inkomstenbelasting te verlagen. Dan is er ook nog de al

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

volgend jaar verhoogde vrijstelling in box 3, wat ook een
mooie stap is. Daarbij zie ik overigens uit naar de uitwerking
die we volgend jaar bij Prinsjesdag ontvangen van het
kabinet van de aangenomen motie van de SP, GroenLinks
en D66 die uitspreekt dat het kabinet alles op alles moet
zetten om al volgend jaar een wetsvoorstel voor het belasten van daadwerkelijk rendement bij de Kamer in te dienen.
Ik ben verheugd dat het uiteindelijk is gelukt om hierover
overeenstemming te bereiken met het kabinet. Natuurlijk
waren wij graag verdergegaan. Daarom hebben we tijdens
die behandeling hier, die inderdaad meer dan 40 uur heeft
geduurd, allerlei amendementen en moties ingediend, soms
alleen, maar ook heel vaak met anderen in deze Kamer. Als
dat soort amendementen en moties het niet allemaal halen,
moet je uiteindelijk wel compromissen sluiten. D66 was
daar steeds toe bereid, ook tijdens de behandeling in de
Tweede Kamer. Toen lukte het helaas nog niet om die
overeenstemming te bereiken en dat is vandaag dus wel
gelukt. Daarmee is er nu zicht op een meerderheid voor het
Belastingplan in beide Kamers. Dat betekent een forse lastenverlichting voor volgend jaar. Dat is goed nieuws voor
de mensen, goed nieuws voor de werkgelegenheid en goed
nieuws voor de economie.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Als er iets uit de onderhandelingen rondom vergroening
gekomen zou zijn wat uitstijgt boven wat er al lag, dan is
dat de concretisering ervan. Nu lezen wij in de kabinetsbrief
en de toelichting bij de novelle dat er een plan moet komen
met varianten voor uitfasering van kolencentrales en
kolenvrije energievoorziening op termijn. Kan de heer Van
Weyenberg mij vertellen welke termijn dat dan is?
De heer Van Weyenberg (D66):
Daar worden die varianten natuurlijk voor ontwikkeld. De
belangrijkste zin leest de heer Grashoff — dat zal puur toeval
zijn — natuurlijk niet voor. Dat is dat niet alleen de bij de
behandeling van het Belastingplan ingediende motie van
collega Van Veldhoven en mijzelf is aangenomen. Gelukkig
was dat ook met steun van de GroenLinks-fractie. Ik had
niet anders verwacht, zeg ik tegen de heer Grashoff. Wij
trekken hier volledig samen op. Het kabinet komt in deze
kabinetsperiode met een concrete variant en een concrete
datum waarop die kolencentrales vervroegd dichtgaan.
Nogmaals, ik vind dat weer een echte aanscherping van
die al aangenomen motie. Ik ben daar blij mee en ik weet
zeker dat dit ook voor de heer Grashoff geldt.
De voorzitter:
De heer Grashoff in tweede instantie.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik vroeg op welke termijn de heer Van Weyenberg vindt dat
dit moet gebeuren. Daarop geeft hij geen antwoord. Geef
hem nog een kans om dat alsnog te doen.
De heer Van Weyenberg (D66):
Ik begon mijn antwoord op de vraag van de heer Grashoff
— excuses als dat niet duidelijk was — met de zin dat die
varianten er komen want je moet goed je huiswerk doen.

15 december 2015
TK 37

37-34-7

Zo snel mogelijk, hebben wij steeds gezegd. Die varianten
worden uitgewerkt en het kabinet gaat deze kabinetsperiode
nog aan de Kamer meedelen wanneer die kolencentrales
vervroegd dichtgaan. Dit gebeurt op basis van allemaal
huiswerk. Dat staat ook allemaal netjes in de Kamerbrief.
Daarover gaan wij hier debatteren en volgens mij delen wij
het streven om die kolencentrales zo snel mogelijk dicht te
doen.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Klein, ook kort graag.
De heer Klein (Klein):
De heer Van Weyenberg eindigde zijn betoog met een hele
klaagzang over de procedure tijdens die 40 uur waarin hij
alles heeft gedaan en er helaas niets is gelukt. Vervolgens
heeft de D66-fractie tegen het Belastingplan gestemd. Wij
hebben nu de novelle. Ik begrijp dat de D66-fractie daarvoor
zal stemmen. Betekent dit dat D66 nu met terugwerkende
kracht voor het hele Belastingplan zal gaan stemmen?
De heer Van Weyenberg (D66):
Wij hebben tijdens de behandeling gezegd dat wij heel
graag zaken doen als dit leidt tot meer banen, meer vergroening, minder vervuiling en lagere lasten op arbeid en die
echte hervorming. Daarop hebben wij ingezet. Wij vonden
dat ook na de nota van wijziging nog onvoldoende. "Te
mager" hebben wij dat genoemd. Wij hebben steeds tegen
het kabinet gezet dat wij graag zaken doen. Wij waren
overigens met het kabinet al een heel eind op weg voor de
definitieve afronding in de Tweede Kamer. Wat toen ongeveer op tafel lag, kon niet op de steun van de CDA-fractie
rekenen. Op dit moment ligt er een afspraak die dicht in de
buurt van onze eigen prioriteiten komt, dus ik ben heel
tevreden. Ja, dan steunen wij het wel.
De heer Klein (Klein):
Dus dat betekent concreet dat de stem destijds tegen het
Belastingplan en met name de argumenten van de D66fractie voor verlaging van de staatsschuld niet meer valide
zijn en met terugwerkende kracht zijn ontkracht?
De heer Van Weyenberg (D66):
Nee, wij hebben steeds gezegd dat het verantwoord is om
die 5 miljard belastingverlichting in te zetten als je er
genoeg voor terugkrijgt. Dat ging om vergroening, om een
aantal doorbraken rond de lokale belastingheffing en meer
vooruitgang voor werkende ouders. Als je dat realiseert en
het kabinet je op die punten tegemoetkomt, dan stem je
voor. Zo gaat dat wat mij betreft.

De heer Dijkgraaf (SGP):
Voorzitter. Volgens mij wordt het tijd voor een positieve
inbreng vanuit de oppositie. Ik begin met complimenten
aan de staatssecretaris. Na vele debatten en overleggen
heeft hij het toch maar voor elkaar gekregen om een
meerderheid achter zijn — zou ik bijna zeggen — ongewijzigde plannen te krijgen. Dat vind ik een compliment waard.
Dat was het goede nieuws.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Wat moet je hiervan nu zeggen? Er ligt een novelle. Ik zou
het willen samenvatten met de zin "je zult er maar voor
zijn". We hebben vele uren met elkaar gedebatteerd. We
hebben met elkaar een heel lang traject doorgemaakt. Het
begon in juni, toen we op het ministerie van Financiën in
een zaal zaten. De ChristenUnie, D66, GroenLinks en wij
waren er. Toen zei de heer Pechtold van D66: "Te weinig
ruimte voor het creëren van nieuwe banen." Daar ging het
overleg. Toen begon de staatssecretaris te zoeken naar
steun. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen zei de
heer Pechtold tegen de heer Zijlstra: "Waar zijn toch die
banen gebleven?" Toen waren er 35.000 banen die er nu
ook zijn. "Ik zie niks. Er wordt geld uitgegeven, maar het
resultaat is minimaal."
Bij de Financiële Beschouwingen trachtte mijn zeer
gewaardeerde collega Koolmees de heer Pechtold volgens
mij nog te overtreffen. Dat is bijna onmogelijk, maar hij zei:
"… de begroting voor 2016 is een gemiste kans. Een gemiste
kans op banen. Een gemiste kans op groei. En een gemiste
kans op stabiliteit. Terwijl het kabinet vorig jaar zo hoopvol
klonk. Bij de aanbieding van het koffertje, had de minister
het nog over: Een belastinghervorming! Ambitie! Banen!
Ik begon er bijna in te geloven. Maar nu we een jaar verder
zijn is er niets. Geen belastinghervorming. Geen ambitie.
En geen banen! Voorzitter, ik heb hier maar een kwalificatie
voor: angstige politiek. Ondanks alle mooie woorden, niet
durven doen wat nodig is."
Dat laatste citeerde de heer Grashoff ook al, maar zoals wij
vanuit onze traditie doen, zetten wij het altijd in de context.
Bij het Belastingplan zei de heer Van Weyenberg: "Ik vind
dat er sprake is van veel te weinig banen. We zijn weggelopen omdat er geen ambitie was om die 100.000 banen waar
te maken. Ik neem aan dat de coalitiepartijen alleen maar
bereid zijn om zaken te doen als dat tot meer banen leidt.
De plannen van D66 leiden nog tot 40.000 extra banen."
Voorzitter, veel woorden, nul daden, een novelle, nul banen.
Ja, zegt de heer Van Weyenberg dan, we hebben dat debat
net al even gehad bij het belastinggebied. Dat zou banen
kunnen opleveren. De SGP is daar al twintig jaar voor, dus
prachtig dat D66 dat voor ons heeft binnengehaald, maar
het is volgens mij zeer onzeker. Ik vraag de staatssecretaris
daarnaar. Wat is nou de zekerheid daarvan? Wat heeft het
kabinet nou precies afgesproken? Volgens mij een voorontwerp van een wetsvoorstel, maar niet steun voor het plan
zelf. Of toch? Dus eigenlijk is de vraag: gaat dat plan er nu
wel komen? Nee, volgens mij gaat er een voorontwerp van
een wetsvoorstel komen. Kortom, de vraag aan de staatssecretaris is: steunt de coalitie dit plan wel?
De heer Grashoff (GroenLinks):
De heer Dijkgraaf is buitengewoon betrokken bij dit onderwerp rondom het decentraliseren van de belasting en het
versterken van de belastingmogelijkheden bij gemeenten.
Dat is mijn fractie ook. Als wij de brief van het kabinet lezen,
worden daarin als ik goed heb geteld zes randvoorwaarden
genoemd. Het mag niet leiden tot een andere inkomensverdeling, het mag niet leiden tot lastenverzwaring, het mag
niet gaan ten koste van bepaalde groepen. Er dringen zich
bij mij twee vragen op waarvan ik toch ook wel geïnteresseerd ben hoe de heer Dijkgraaf daar nu tegenaan kijkt als
mede-initiatiefnemer op dit vlak. Is het nu reëel om te veronderstellen dat er een voorontwerp van wet kan komen

15 december 2015
TK 37

37-34-8

dat aan al die randvoorwaarden voldoet? Als het daaraan
zou voldoen, is er dan ook van de kant van de heer Dijkgraaf
een inschatting of er nog enig baneneffect aan zit? Dan lijkt
het haast een boekhoudkundige truc om belastingdruk van
A naar B te verplaatsen, terwijl verder alles exact hetzelfde
zou blijven. Dan lijkt het me sterk dat die banengroei erin
zou zitten.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Wij zijn ook niet ongeconditioneerd voor zo'n plan. Dat is
volgens mij niemand, want wat wij natuurlijk niet moeten
hebben, is dat het per saldo leidt tot lastenverzwaring voor
de burger, waarbij weliswaar de lasten op arbeid naar
beneden gaan maar de lokale lasten omhoog. Dus dat zou
voor mij eigenlijk de belangrijkste voorwaarde zijn, dat het
niet moet leiden tot een lastenverzwaring en als het even
kan wel tot banengroei. Of dat binnen die voorwaarde
mogelijk is, moet nog maar blijken. Dat is zeer onzeker. Het
zijn stringente voorwaarden die eraan gesteld zijn. Mijn
belangrijkste bezwaar is dat je wel om een plannetje kunt
vragen maar dat dat nog lang niet wil zeggen dat dat plannetje het ook wordt. Want dan heb je echt wat bereikt. Nu
heb je volgens mij alleen maar een kans op een plan.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik ben het geheel met de heer Dijkgraaf eens. Het is dus
alleen maar een kans op een plan. Maar als ik het goed
begrijp, hoor ik tussen de regels door dat ook de heer Dijkgraaf er wel aan twijfelt of dat plan uiteindelijk daadwerkelijk
kans van slagen heeft, als je er zoveel randvoorwaarden
aan verbindt dat het bijna onmogelijk wordt.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Ja, zeker. Wij zouden graag zien dat dat plan er komt. Maar
voor ons is het ook van belang hoe het er dan precies uitziet.
De voorzitter:
De heer Dijkgraaf vervolgt zijn betoog.
De heer Dijkgraaf (SGP):
De SGP heeft uit overtuiging tegen het Belastingplan
gestemd. Eenverdieners waren opnieuw de klos. Zij
betaalden al de hoofdprijs vergeleken met tweeverdieners
en daar kwam nog eens €2.000 bij. Dat komt neer op €8.000
tot €11.000 meer belasting. Wij vinden dat onverteerbaar.
De motie-Schalk c.s. blijft vooralsnog onuitgevoerd, terwijl
die wel in de Eerste Kamer is aangenomen. Deze novelle
verandert daar helemaal niets aan. Wij stemden tegen het
Belastingplan en wij zien geen enkele aanleiding om voor
deze novelle te stemmen. Hij levert geen banen op, de
koopkracht gaat erdoor achteruit en de kloof blijft de kloof.
Voorlopig, althans, zou ik willen besluiten, want gelukkig
zien steeds meer partijen in dat je rechtvaardig moet
omgaan met de 1 miljoen eenverdieners. Niet voor niets
haalde de motie op dat punt gewoon een meerderheid in
de Eerste Kamer. Ik zou zeggen: we hebben de slag misschien verloren voor wat betreft het amendement dat we
indienden, maar de oorlog hebben we zeker nog niet verloren. De motie-Schalk c.s. staat en ik wil de staatssecretaris
vragen hoe het kabinet ermee verdergaat, richting 2017.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Vanaf morgen pakken wij in ieder geval de strijdbijl weer
op om te strijden voor een eerlijker belastingplan.
De heer Bashir (SP):
De heer Dijkgraaf en ik hebben samen opgetrokken om iets
te doen aan de kloof tussen eenverdieners en tweeverdieners. Nu ligt er een novelle voor die iets doet aan de
arbeidskorting en die vooral tegemoetkomt aan de tweeverdieners. Kan de heer Dijkgraaf mij bevestigen dat de novelle
de kloof tussen eenverdieners en tweeverdieners nog verder
vergroot?
De heer Dijkgraaf (SGP):
Ja, dat is enigszins het geval. Het gaat niet de goede kant
op maar de verkeerde. En daarom stemmen wij dan ook
tegen.

Mevrouw Schouten (ChristenUnie):
Voorzitter. Ook van mijn zijde allereerst felicitaties aan deze
staatssecretaris. Ik denk dat hij veel rustiger het kerstreces
ingaat dan het zich een paar weken geleden nog liet aanzien.
Ik zou deze novelle willen karakteriseren als "het sprookje
van de banen". Mijn partij was niet de partij die hamerde
op meer, steeds meer banen met dit Belastingplan. Wij
hebben steeds aangegeven dat je meer doet met een
belastingplan dan alleen het creëren van banen. Je kunt
het ook gebruiken om te bezien of de middelen die je hebt,
rechtvaardig besteed worden. Maar juist degenen die wel
hamerden op die banen, zijn nu door de bocht gegaan met
een novelle waaruit blijkt dat er op langere termijn helemaal
niet zo veel extra banen bij komen en dat op korte termijn
de werkloosheid juist op kan lopen.
Dat vind ik nogal een constatering; laat ik het zo maar zeggen. Dan is het ook aan degenen die voor deze novelle
zullen stemmen om uit te leggen waarom zij hiervoor hebben gekozen. Wat ons betreft was de novelle dé kans
geweest om er wél een rechtvaardiger belastingplan van
te maken, bijvoorbeeld door de kloof tussen eenverdieners
en tweeverdieners te verkleinen en door chronisch zieken
en gehandicapten ook mee te laten delen in het pakket van
5 miljard.
Zijn er dan alleen maar slechte zaken afgesproken? Nee.
Het sluiten van kolencentrales, de ouderenkorting die op
peil blijft, de verhoging van het heffingsvrije vermogen in
box 3 zijn allemaal zaken waar mijn fractie op zich positief
tegenover staat. Ik heb dan nog niet eens genoemd dat
bijvoorbeeld het postcoderoos-amendement ook is aangenomen, het enige bij het Belastingplan dat mogelijk zo
meteen ook ingaat. Maar als ik de balans opmaak, vind ik
dit toch een novelle waarin niet tegemoet wordt gekomen
aan onze idealen, idealen die wij niet voor onszelf hebben
maar juist voor degenen die dagelijks zorgen voor een ander
of die altijd te maken hebben met een handicap waardoor
zij niet volledig kunnen werken. Voor die idealen hebben
wij gestreden, maar die zijn met deze novelle niet dichterbij
gekomen. Sterker nog; ze zijn mogelijk een stukje verder
weg gekomen.

15 december 2015
TK 37

37-34-9

Ik heb nog twee feitelijke vragen. Ten eerste. De staatssecretaris heeft zelf gezegd, bijna als een soort dreigement,
dat een stem tegen het Belastingplan ertoe zou leiden dat
er een gigantische meganaheffing zou komen, omdat alle
voorlopige aangiftes al uitgegaan waren. Deze novelle gaat
dan toch ook leiden tot een behoorlijke naheffing? Kan de
staatssecretaris aangeven hoe groot deze gaat worden en
hoeveel mensen er last krijgen van deze novelle omdat zij
volgend jaar te maken krijgen met een naheffing? Ten
tweede. Wat betekent het als de Belastingdienst zelf in de
uitvoeringstoets zegt dat het sein op rood staat? Dit terwijl
er hier zo vaak op gehamerd is dat de uitvoeringstoets toch
helemaal uitvoerbaar moest zijn. Met deze novelle wordt
hier toch wel een wissel op getrokken. Erkent de staatssecretaris dat? Hoe heeft dit meegewogen in de keuze om
deze novelle toch in te dienen?
Ik hoef geen tweede termijn meer. Resumerend: deze
novelle bevat goede elementen, maar brengt onze idealen
niet dichterbij en met name de idealen van de mensen die
zo hard werken en zo hard zorgen, maar daarbij te maken
hebben met beperkingen. Dat brengt ons ertoe dat wij niet
voor deze novelle zullen stemmen.

De heer Groot (PvdA):
Voorzitter. Allereerst spreek ik een woord van dank uit
richting de staatssecretaris. Hij heeft enorm hard gewerkt,
een enorme inspanning geleverd om dit Belastingplan alsnog, naar het nu lijkt tenminste, naar een goed einde te
brengen. Ook spreek ik een woord van dank uit richting het
departement en alle ambtenaren die dit laatste weekend
opnieuw in de benen moesten om alle vragen van antwoorden te voorzien.
De Partij van de Arbeid steunt deze novelle. Voor ons heeft
altijd vooropgestaan dat het Belastingplan moet leiden tot
meer banen en dat vooral de lage inkomens en de middeninkomens na jaren van achteruitgang nu honderden euro's
meer te besteden krijgen. Dat staat met deze novelle nog
steeds recht overeind.
Ik heb nog een enkele vraag en een enkele opmerking. Het
is een mooie nieuwe traditie dat alle nieuwe belastingmaatregelen nu van uitvoeringstoetsen worden voorzien, maar
het lijkt erop dat dit tot gevolg heeft dat er steeds minder
veranderd kan worden. De heer Omtzigt heeft dit ook al
eerder aangekaart. Worden het inhoudelijke debat en het
recht op amendement van de Tweede Kamer hierdoor niet
uitgehold? De staatssecretaris zegt er wel iets over in zijn
schriftelijk verslag. Hij kondigt aan dat hij met uiterste data
komt waarop volgend jaar de systemen van de Belastingdienst nog kunnen worden aangepast. Zit er nog wat rek
in die systemen en kunnen die data wat naar achter worden
geschoven? Dat zou de parlementaire behandeling ten
goede komen.
De overeenkomst tussen voetbal en politiek is dat het
resultaat telt. Dat resultaat is wat ons betreft: meer banen,
meer koopkracht en ook meer vergroening. Dat is mooi,
maar de wedstrijd was lang en vooral de vele verlengingen
waren soms lelijk om te zien. Helemaal op het einde bleek
dat om een meerderheid in de senaat te krijgen er maatregelen nodig waren die niet meer konden worden verwerkt
in de systemen van de Belastingdienst. Ik vind het toch wat
ironisch dat juist het huis hier aan de overkant, het huis dat

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

moet waken over zorgvuldige en goed uitvoerbare wetgeving, heeft veroorzaakt dat de Belastingdienst wordt opgezadeld met extra uitvoeringslasten en dat burgers en
werkgevers in april te maken krijgen met weer andere
loonbelastingtabellen. Ik hoop echt en spreek de wens uit
dat het volgend jaar wat soepeler gaat. Ik wens het de
staatssecretaris niet toe dat hij opnieuw een delirium krijgt
van de vele kopjes koffie. Ik hoop vooral voor alle Nederlanders dat zij volgend jaar niet tot net voor de kerst hoeven
te wachten op de belastingtarieven voor het komende jaar.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Ik waarschuw de staatssecretaris vast, want dan kan hij
erover nadenken. Volgens mij heeft de staatssecretaris de
Kamer verkeerd ingelicht, want hij drinkt helemaal geen
koffie. Volgens mij drinkt de staatssecretaris alleen maar
thee, maar ik kom daar straks op terug.
Wat is er precies afgesproken met D66 over de gemeentelijke belastingen? Gaat de fractie van de Partij van de Arbeid
een voorstel dat binnen de omschreven kaders past ook
daadwerkelijk steunen?
De heer Groot (PvdA):
In ieder geval klopt het niet wat de heer Bashir zei. Wij
hebben in de zomer inderdaad tegen zijn motie gestemd.
Die ging over het belastinggebied, maar wij hebben tegen
meer moties gestemd. Er lag toen een compromis over het
Belastingplan. We hielden vast aan dat compromis en
stemden daarom tegen alle moties die daarop inbreuk
maakten. Even daarvoor was er een discussie gaande over
een gemeentelijk belastinggebied. Er lag ook een aanbod
richting D66 om daarover mee te praten. De hele coalitie
had zich opengesteld voor dat debat. Ik ga er nu van uit dat
er een wetsvoorstel van het kabinet komt. Het kabinet wil
dat de wet door ons gedragen wordt, dus dat voorontwerp
gaan wij heel serieus nemen. Wij gaan kijken hoe goed dat
wetsvoorstel is. Het is niet zo dat wij bij voorbaat tegen zijn,
want dat suggereert de heer Bashir. Wij gaan hier een
serieus debat over voeren. Ik sta er, denk ik, hetzelfde in als
de heer Dijkgraaf. Het hangt van de voorwaarden en de
vormgeving af hoe ver wij hiermee kunnen komen.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Dat klinkt erg open. De deur staat open, zeggen we dan in
de politiek, en dat betekent dat je nog alle kanten op kunt.
Je zegt bij voorbaat geen nee, maar ook geen ja. Er is geen
enkele garantie dat het plan daadwerkelijk doorgaat. Het
ligt eraan wat de coalitie — dat is in dit geval de PvdAfractie — op dat moment vindt.
De heer Groot (PvdA):
Het is zoals de heer Dijkgraaf hier zelf zegt. Ik kan moeilijk
steun toezeggen voor een wetsvoorstel dat er nog niet eens
ligt. Het kabinet is nu eerst aan zet en wij zien het wetsvoorstel komen. Wij zullen dan onze mind erover opmaken, net
zoals de heer Dijkgraaf dat doet.

De heer Klein (Klein):
Voorzitter. Wat eerst niet mogelijk was, is in de achterkamertjes toch gelukt. Het compromis met D66, deze novelle,

15 december 2015
TK 37

37-34-10

is een pure fopspeen. De bestaande knoppen worden hier
en daar wat aangedraaid. Wat er rechts bij de mensen bijkomt, gaat er links weer af. Het enige lichtpuntje in de
novelle is de verhoging van het heffingsvrije vermogen in
box 3. Mensen die hun geld niet uitgeven, maar netjes opzij
zetten als een appeltje voor de dorst, zouden hiervoor
immers niet beboet moeten worden. De verhoging van het
heffingsvrije vermogen is een eerste stap. Ik zou graag zien
dat dit een trend wordt en dat het heffingsvrije vermogen
jaarlijks omhoog gaat, zodat de kleine spaarders verder
worden ontzien en dat over daadwerkelijk rendement belast
gaat worden. Hierover komt nog een vervolgvoorstel.
Het is een gemiste kans dat er geen enkele hervorming
plaatsvindt. Het hele bijgestelde Belastingplan, de novelle,
is slechts een optisch feestje. Voor 2016 is er zelfs een
belastingverhoging in de tweede en derde schijf opgenomen ten opzichte van het oorspronkelijke plan. 2017 lijkt
nu mooier te worden, maar wie dan leeft, wie dan zorgt.
Wij hadden 5 miljard die wij kunnen inzetten voor echte
hervormingen, maar nu lijken wij er alleen maar een paar
duurbetaalde banen voor te krijgen: 35.000 banen voor 5
miljard euro, ruim €140.000 per baan. Dit kan toch effectiever worden gerealiseerd? Bijvoorbeeld door direct banen
in de zorg of bij de gemeente te creëren en daar de noden
op te lossen. Deze banen hoeven echt niet €140.000 per
stuk te kosten. Er komt feitelijk door deze novelle geen
enkele baan bij, hooguit bij de bedrijven die energiebesparende maatregelen gaan treffen. Die banen zie ik nergens
terugkomen. Het enige waarop nog wordt gewezen, is een
fata morgana in 2019 bij de verschuiving van de gemeentelijke belastingverhoging naar de inkomstenbelastingverlaging. Het geld dat voor een deugdelijke herziening nodig
is, wordt nu als strooigoed weggegooid. De novelle verandert daar helaas niets aan. In de brief voorafgaand aan de
novelle werd aangekondigd wat wij in 2019 gaan zien: de
verruiming van het gemeentelijke belastinggebied. Hiervoor
zie ik op zichzelf wel kansen. Meer keuzevrijheid voor
gemeenten, die dicht bij de mensen staan, juich ik toe. De
staatssecretaris schrijft dat hij voorwaarden stelt, zoals dat
gemeenten geen inkomenspolitiek gaan bedrijven, dat
wordt voorkomen dat lasten eenzijdig afgewenteld worden
op specifieke groepen, dat het stelsel goed uitvoerbaar is
en dat de totale lastendruk gelijk blijft. Dat zijn nogal wat
voorwaarden. Kan de staatssecretaris een tipje van de sluier
oplichten door aan te geven hoe hij deze voorwaarden wil
gaan borgen? Zijn de groepen waarover hij het heeft in dit
verband alleen de groepen waarmee hij ook in de koopkrachtplaatjes rekening houdt of gaat het ook om andere
groepen, zoals bijvoorbeeld huizenbezitters?
Ik was in elk geval verheugd over het nieuws dat de
staatssecretaris de precario op de nutsbedrijven ziet als een
af te schaffen belasting. Dit zou goed nieuws zijn. De energie- en waterrekeningen van mensen worden namelijk elk
jaar hoger door deze belasting, ten eerste doordat de
tarieven stijgen en ten tweede doordat steeds meer
gemeenten deze precario gaan heffen. Volgend jaar zal dat
neerkomen op een verhoging van enkele tientjes per energie- of waterrekening. De doorberekening van deze precario
aan de klanten, treft niet alleen de klanten in de gemeenten
die de precario heffen. Die treft ook de klanten in andere
gemeenten, doordat de nutsnetwerkbedrijven geen verschillende tarieven per gemeente mogen rekenen. Hierdoor
krijgt iedereen te maken met die verhoging van de energieen waterrekening, ook al woont hij niet in een gemeente
die die precario heft. Er is dus spoed geboden om deze
ongewenste en oneerlijke belasting af te schaffen, aangezien

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

dit probleem steeds groter wordt en het daardoor steeds
lastiger wordt om deze belasting af te schaffen. De staatssecretaris schrijft echter in zijn beantwoording van de vragen over een mogelijke afschaffing van precario op de
nutsbedrijven. Hoezo? Is hij bereid om toe te zeggen dat
die zeker wordt afgeschaft? Dit is immers de wens van de
Kamer, zoals ook blijkt door de mede door mij ondertekende
motie van de heer Veldman van de VVD die breed is aangenomen.
Concluderend: de novelle levert bijna niets nieuws op. Hij
verandert naar mijn mening het Belastingplan niet en zit
vol gemiste kansen. Terecht was D66 tegen het Belastingplan, met goede redenen. Zonder echte hervormingen was
het beter geweest om de staatsschuld te verminderen en
te kiezen voor een echte vergroening. Belastingverlaging
is mooi. Niet als cadeautje, maar om ons belastingstelsel
rechtvaardiger te maken. Nu is het alleen maar Sinterklaas,
die nu met kerstmis langskomt.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de heer Omtzigt, als laatste spreker
van de zijde van de Kamer.

De heer Omtzigt (CDA):
Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor de extra tijd.
Misschien zijn we zelfs al bij de penalty's beland. Ik had me
echter eigenlijk vanuit Enschede voorgenomen om niet te
veel over voetbal te praten vandaag.
Uiteindelijk was de bedoeling dat er hier een goed akkoord
zou liggen met lastenverlichting. In tegenstelling tot wat
een aantal collega's hier net te berde heeft gebracht, is het
niet zo dat de overheid geld teruggeeft edoch dat de overheid geld int. Deze overheid int wel heel veel geld. Heeft zij
wat minder geld nodig, dan is het mogelijk om minder
belasting op te leggen en minder belasting te innen bij de
burgers. In het voorliggende Belastingplan — dat zeg ik ook
maar tegen de collega van SP — worden vooral de lasten
voor werkende mensen met een inkomen beneden modaal
fors verlaagd door een fors hogere arbeidskorting. Ik verbaas me erover dat dat positieve effect werkelijk nergens
wordt genoemd, dat niet wordt genoemd dat op die manier
mensen in hun eigen bestaan kunnen voorzien voordat zij
naar de overheid moeten gaan. De staatssecretaris moet
wat vaker heen en weer lopen tussen de Tweede en Eerste
Kamer, ook fysiek vandaag, dan hij van tevoren had
gepland. Het lijkt er echter op uit te komen dat die lastenverlichting eindelijk kan doorgaan.
Voordat ik op de inhoud van deze novelle terugkom, wil ik
toch een klein beetje inzoomen op het proces. Een novelle
is al een wat bijzonder onderdeel van het staatsrecht. De
Eerste Kamer vraagt namelijk eigenlijk iets wat zij eigenlijk
niet heeft. Het is een soort amendement, dat geen amendement mag heten. In dit geval lag de novelle er al voordat
er in de Eerste Kamer gedebatteerd was. Dat is een iets
nieuwere vorm van staatsrecht, die ik eigenlijk nog nooit
heb gezien hier. Ik vraag de staatssecretaris toch om
enigszins te reflecteren op de vraag welke veranderingen
in het staatsrecht hier hebben plaatsgevonden. Is dit bijvoorbeeld op verzoek van de Tweede Kamerfractie gebeurd? Is
de Eerste Kamer nu een bijzondere kamer van de Tweede
Kamer? Wat is de staatsrechtelijke positie? Dat is van

15 december 2015
TK 37

37-34-11

belang, ook voor de volgende keren dat dergelijke processen zich voordoen.
Terug naar de inhoud van de novelle. Wij zijn blij dat ook
de collega's van D66 nu voor het Belastingplan zijn. Ik
begrijp niet voor 100% op grond van welke maatregel dat
gebeurt, maar goed. Laten wij gewoon even kijken welke
dingen er veranderen. Allereerst sluit ik mij aan bij de vraag
van mevrouw Schouten over de naheffing. Er is misschien
sprake van een mini-naheffing. Doordat twee keer loonheffingstabellen worden vastgesteld, worden er in de loonheffing — dat is het loonstrookje — vanaf april andere percentages gebruikt dan vanaf januari. Dit betekent dat iedereen
zijn loonstrookje met een paar euro's ziet veranderen vanaf
april — dat zijn geen grote veranderingen — en dat via de
naheffing, als wij de brief van gisteren goed begrijpen,
rustig van maand tot maand wordt verspijkerd wat men in
de eerste maanden zogezegd te weinig heeft betaald. Voor
de meeste mensen zou dat op nul moeten uitkomen.
Ik moet toegeven dat dit een uitstekende vorm van werkverschaffing is. Alle salarisadministrateurs zullen immers in
april nieuwe software moeten installeren en daarnaast zullen zij ook veel vragen moeten beantwoorden. Ik vraag de
staatssecretaris, die te snel blauwe enveloppen afschaft,
bij hoeveel mensen dit niet tijdig kan, waardoor er toch nog
wat extra blauwe enveloppen in het postsysteem gebracht
zullen moeten worden door deze kleine wijziging, die op
zich gewoon iets te laat plaatsvindt. Waarom is niet gewoon
aan de salarisadministrateurs gevraagd om dit onmiddellijk
te doen? De wijziging is vrij minimaal, namelijk een percentagewijziging in de tweede en derde schijf van 0,2%. Deze
maatregel is gemakkelijk te programmeren. Dat had gewoon
kunnen gebeuren. Dan had iedereen twee dagen overgewerkt en dan was het klaar geweest.
Inhoudelijk heb ik weinig toe te voegen aan de woorden
van mijn collega's. Op basis van de novelle zijn de werkgelegenheidseffecten nul komma nul en de koopkrachteffecten
min 0,1 gemiddeld, met de grootste uitschieter naar 0,2.
Dat is niet enorm groot, gelet op de grote veranderingen
in het omvangrijke pakket.
Het CDA is blij met de verhoging van de ouderenkorting in
2017. Wij vragen ons af wat er gebeurt met de kinderopvangtoeslag. In de afgelopen jaren hebben wij vaak gezien
dat de kinderopvangtoeslag blijft liggen. De kinderopvangtoeslag is al behoorlijk opgeplust in 2016. Wij zien uit naar
een tijdige wijze van de vormgeving ervan.
De verhoging van de ouderenkorting vinden wij overigens
best wel bijzonder. De heer Krol en ik hadden een motie
ingediend om dat te doen vanaf 2017. Die motie werd
weggestemd, onder meer door de VVD, de PvdA en D66,
om drie willekeurige partijen te noemen, maar die verhoging is nu gewoon in de novelle opgenomen. Wij zijn daar
in elk geval positief over.
Minder afbouw van de arbeidskorting, naar €35.000, is best
positief, maar die valt wel ongeveer weg bij de verhoging
van de tweede en derde schijf. Die twee zaken werken precies tegen elkaar in, dus dan blijft er heel weinig over voor
welk effect dan ook.
Bij het vorige plenaire debat over het Belastingplan stelde
het CDA voor om de ouderentoeslag in box 3 niet af te
schaffen. Naar aanleiding van het amendement op stuk nr.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

90 merkten wij nog op dat je in ieder geval het heffingsvrije
vermogen direct dient te verhogen naar €25.000 voor
mensen boven de 65, want die hebben nu een heffingsvrij
vermogen met een klein aanvullend pensioen dat rond de
€40.000 ligt, dat naar €20.000 gaat en daarna naar €25.000.
Het verschil in belasting is niet heel erg groot, maar het
verschil is enorm als je recht hebt op huurtoeslag. Betaalt
men namelijk één euro box 3-heffing, dan verliest men al
de huurtoeslag. Dat kan voor mensen €3.000 per jaar zijn,
dus dat heeft een enorm gevolg.
De staatssecretaris heeft gedaan wat wij vroegen bij het
vorige Belastingplan. Hij heeft namelijk alle in deze groep
vallende mensen hierover tijdig geïnformeerd met een brief.
Hulde daarvoor, maar laat die brief achteraf foutief geweest
zijn. Wij hebben gevraagd — die vraag is niet duidelijk
beantwoord — om een tweede brief uit te sturen. Wij stellen
het hier met klem: zorg ervoor dat mensen geïnformeerd
zijn. Bepaalde mensen zullen misschien het liefst nog €100
extra aan vuurwerk uitgeven, omdat zij huurtoeslag hebben,
maar dat mogen mensen doen. Dat is hun recht. Als je hun
achteraf vertelt dat zij de hele huurtoeslag verliezen, krijgt
de staatssecretaris een extra rapport van de Ombudsman
en die is hij toch al aan het sparen. Dus doe dat niet en
informeer de mensen. Dit is echt een zeer nadrukkelijk verzoek. Als het op een andere wijze moet, doe het dan op een
andere wijze. Maar doe het in ieder geval, het liefst nog
binnen een week voor kerst. Mensen moeten dan immers
nog een handeling verrichten voor 1 januari. Het was
natuurlijk onuitvoerbaar om dit vier weken geleden te doen,
maar nu is het wel uitvoerbaar. Dat hebben we nog niet
helemaal begrepen, maar we wachten de antwoorden op
de vragen af.
De lastenverlichting van 4 miljard wordt via de gemeenten
gecompenseerd. In gewoon Nederlands: dit betekent dat
de gemeenten bij elk gezin met twee kinderen €1.000
belasting extra moeten heffen. Ongeacht of dat gebeurt via
de ozb dan wel via een ingezetenenheffing, is het een verhoging van de gemeentebelasting met €1.000 die hier wordt
voorgesteld door D66. Het is interessant dat daar een plan
voor wordt uitgewerkt. Er was echter geen meerderheid in
de Tweede Kamer. De toezegging van de Partij van de
Arbeid dat zij dit open gaat bestuderen, zie ik niet echt als
een grote toezegging, want ik hoop dat zij dat met alle dingen doet die andere collega's voorstellen.
De novelle gaat natuurlijk wel tot banen leiden. Als elke
gemeente een eigen belastingstelsel gaat introduceren, dan
gaat elke gemeente minstens een of twee ambtenaren
aannemen bij de gemeentelijke belastingdienst.
De regering heeft toegezegd dat de aangenomen motie om
kolencentrales uit te faseren, wordt uitgevoerd. Dat vind ik
een eerlijke toezegging van de regering. Ik ga er in principe
van uit dat alle aangenomen moties uitgevoerd worden,
zelfs als wij tegengestemd hebben, maar ik vind het wel
interessant dat dit als een toezegging genoteerd diende te
worden.
Tot slot. Kan de staatssecretaris aangeven hoe de aangenomen motie van het CDA over de compensatie van de verschuiving in de energiebelasting tussen elektriciteit en
aardgas voor de aardgasintensieve bedrijven uitgevoerd
zal worden?

15 december 2015
TK 37

37-34-12

De heer Groot (PvdA):
Ik heb een korte vraag. Er vindt een verschuiving van 4
miljard plaats. Bij mijn weten zijn er ruim 7 miljoen huishoudens. Dat zou dus wat minder zijn dan €1.000 per huishouden aan gemeentelijke belastingen. Hoe staat het CDA ten
opzichte van verruiming van het belastinggebied voor
gemeenten?
De heer Omtzigt (CDA):
Zoals mijn collega's aangaven, is hierover een motie
geweest. In tegenstelling tot wat de heer Groot net zei,
namelijk dat hij alles wegstemde wat niet in het pakket
paste, hebben wij elke motie op haar eigen waarde beoordeeld en hebben wij tegen die motie gestemd bij het
Belastingplan. De heer Groot sprak ook over de berekening.
Ik had het over een gezin met twee kinderen. Dat zijn vier
personen. Als ik 4 miljard moet binnenhalen op 16 miljoen
mensen, moet ik per persoon €250 belasting innen. Dat is
€1.000 per huishouden. De heer Groot heeft gelijk dat je
een eenpersoonshuishouden net zo zwaar kunt belasten
als een huishouden met vier personen. Daar kun je mee
spelen. Je kunt ook nog, zo zeg ik in alle eerlijkheid erbij,
de belasting voor lokale ondernemers fors gaan verhogen.
Hoe het verhogen van de lokale belasting voor ondernemers
echter nog een verhoging van het aantal banen tot gevolg
zal hebben, ontgaat mij echter helemaal. Ik heb het daarom
maar even op de huishoudens gezet. Het is een tentatieve
berekening.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Staatssecretaris Wiebes:
Voorzitter. Ook ik vind het wel netjes dat er in beide Kamers
een meerderheid gloort voor het Belastingplan. Dat spreekt
voor onze democratie, denk ik. Het betekent ook dat de
Nederlander, die in de crisis niet alleen maar heeft staan
juichen, kan meeprofiteren van het eerste herstel. Het
betekent ook dat er ten minste 35.000 banen bij komen. Alle
hernieuwde belangstelling voor hervormingen kan bij mij
altijd op gejuich rekenen. Verder is het belangrijk dat we
ook aan de onderkant van de arbeidsmarkt zien dat werken
loont. Werken gaat meer lonen en er zijn meer prikkels voor
mensen om voor zichzelf te zorgen en om economisch
onafhankelijk te worden.
Ik dacht even dat we in een soort "democratisch Pareto"
waren beland, waarin er geen zetel aan draagvlak is te
winnen zonder dat er weer een andere zetel verdwijnt. Daar
zijn we toch weer uit gekomen. Dat is mooi. Het draagvlak
is nu in één richting gevonden, maar het past mij wel om
mijn oprechte waardering uit te spreken voor de andere
richtingen die ook mogelijk waren geweest. Er zijn allerlei
woordvoerders in de Kamer die heel serieuze, oprechte,
soms herhaalde pogingen hebben gedaan om ook draagvlak
te leveren, zij het onder hun voorwaarden, met heel serieuze
vragen, heel serieuze politieke overwegingen en heel serieuze voorstellen. Het gaat om GroenLinks, de SGP, de
ChristenUnie en de SP. Ik ben hen daar allemaal zeer
dankbaar voor. Ik ga me niet in de onderlinge debatten
tussen hen verdiepen. Ik heb tussen de zeer waarderende
wederzijdse woorden ook wel enkele kritische noten
gehoord, maar die hebben de woordvoerders, denk ik,
onderling uitgewisseld.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Er zijn verschillende vragen gesteld. Ik zal daar zo goed
mogelijk doorheen gaan. De enige vraag waarbij de steller
zei dat de vraag uitvoerig beantwoord moest worden, was
die van de heer Krol. Die vraag bewaar ik even voor het
eind. Ik kom daarop terug. Zijn uitvoerigheid neem ik serieus
door aan het eind daar iets meer tijd voor te nemen.
Mevrouw Neppérus heeft gevraagd hoe de communicatie
gaat rond de verhoging van de tweede en de derde schijf
in deze novelle. De primaire communicatie is natuurlijk die
met de softwareleveranciers, die de loonbelastingtabellen
moeten doen. Dit betekent dat zij op 1 april alle informatie
moeten hebben. Het departement en de Belastingdienst
hebben met sommige van die partijen bijna dagelijks contact. Het wordt dus met hen afgestemd en dan moet de hele
operatie worden klaargezet voor 1 april.
De heer Dijkgraaf vroeg aan mij: wat is "zekerheid"? Zekerheid bestaat niet, maar de plannen waaraan de heer Dijkgraaf refereert, die voor een groter gemeentelijk belastinggebied, zaten al in de initiatieven van het kabinet. Ik kan
geen stellige uitspraken doen over draagvlak. Mocht ik dat
hebben gewild, dan heb ik het in de afgelopen maanden
wel afgeleerd om over draagvlak stellige uitspraken te doen.
Ik wil echter afspreken: eerst de inhoud, dan de opvattingen.
Dat zeg ik overigens tegen iemand die zelf vermoedelijk
ook wel oren heeft naar een verstandig voorstel. Dat zien
we dan weer verder.
De heer Dijkgraaf vroeg ook hoe het kabinet verdergaat met
de motie-Schalk. Laten we even zeggen dat het punt is
gemaakt. De Belastingplandiscussie ging dit jaar echt ergens
over. Het ging niet alleen over de verdeling tussen mensen
die meer en mensen die minder verdienen. Het gaat over
de verdeling tussen werkenden en niet-werkenden en ook
over de verdeling tussen eenverdieners en tweeverdieners.
Dit zijn de echte discussies waarover de politiek gaat. Het
proces ging misschien stroef, maar voor de discussie hoeft
niemand zich te generen. Het punt staat overduidelijk. We
hebben allemaal aan de hand van voorbeelden kunnen zien
dat het ook wel ergens schuurt. Ook al ben je nog zo voor
individualisering van het stelsel, dan nog moet je vaststellen
dat het af en toe schuurt. Ik zie nu geen mogelijkheid om
de motie-Schalk uit te voeren. Ja, zij is aangenomen in de
Eerste Kamer, maar er wordt wel in opgeroepen tot zaken
die allemaal op dit moment gezien de verhoudingen niet
door de Tweede Kamer zouden komen. Die motie bijt in
haar eigen staart. Ik wil het als volgt doen. Dit was een
hernieuwde hervinding van waar de leden van dit parlement
mee zitten en van wat zij verwachten van een belastingplan.
Ik wil de oproep van de heer Dijkgraaf eigenlijk beschouwen
als de nulde termijn van de bespreking van het Belastingplan 2017.
De heer Omtzigt (CDA):
Volgens mij zat er al iets anders in de nulde termijn,
namelijk een toezegging aan D66 over het lokaal belastinggebied om met een voorontwerp van wet te komen. Bij de
behandeling van het Belastingplan hebben wij in de motieOmtzigt, waar ook de heer Dijkgraaf onder stond, verzocht
om er een studie van te maken of er onrechtvaardigheden
in zitten en om dat, nog zonder duidelijke oplossingen, in
kaart te brengen. Nu de staatssecretaris dit als de nulde
termijn ziet, zou ik willen verzoeken om dit toe te voegen
aan de brief en die in juni aan de Kamer te doen toekomen.

15 december 2015
TK 37

37-34-13

Staatssecretaris Wiebes:
Je kunt geen brief sturen over of iets rechtvaardig is. Daar
heeft iedereen hier immers een andere opvatting over.
Sterker nog, dat is precies waarmee het begon. Het hele
punt is zo gemarkeerd omdat er verschillende ideeën
bestonden over wat rechtvaardig was. Je kunt het kabinet
niet vragen om een brief te sturen over wat rechtvaardig
is. Ik kan die brief óf vandaag schrijven óf we worden het
er nooit over eens. Het punt is juist dat hier gebleken is dat,
om meerderheden te vinden voor het Belastingplan, het
belangrijk is om met deze spanwijdte van opvattingen
rekening te houden. Daarom vind ik het veel waardevoller
om het als de nulde termijn van de behandeling van het
Belastingplan 2017 te beschouwen.
De heer Omtzigt (CDA):
Ik wil toch vragen om dat in kaart te brengen. De motieOmtzigt verzocht daar ook om. Overigens kreeg deze motie
in een eerdere fase nog het oordeel Kamer. Zo moeilijk zou
die motie ook niet uit te voeren moeten zijn, want anders
had de motie wel een negatief preadvies gehad. Ik wil dus
toch vragen om in kaart te brengen wat die verschillen zijn
en waarop ze zijn gebaseerd, zonder direct te zeggen: de
oplossing ligt hier, of: er is een probleem. Het gaat erom
dat de motie, waarin wordt verzocht om dat in kaart te
brengen, gewoon netjes wordt uitgevoerd.
Staatssecretaris Wiebes:
Dan wil ik toch even weten wat "in kaart brengen" is, want
een inkaartbrenging hebben we gezien: dat is dit Belastingplan. Wat is het verwachtingspatroon dan van de heer
Omtzigt?
De voorzitter:
We doen de interrupties in tweeën, maar ik geef de heer
Omtzigt kort de mogelijkheid om de motie toe te lichten.
De staatssecretaris daagt daar immers toe uit. Ik wil wel
verzoeken om dat niet meer te doen, want we zitten al krap
in de tijd.
Staatssecretaris Wiebes:
Ik zal geen tegenvragen stellen.
De heer Omtzigt (CDA):
Dat is het geven van een uitgebreide reactie op het CBPonderzoek waar door ongeveer acht partijen hier om is
gevraagd en het is het aangeven van welke groepen op
welke wijze zwaarder dan wel minder zwaar worden belast,
met de bijbehorende redenen, zodat daarover een discussie
kan worden gevoerd. Als dat in het voorjaar kan komen,
zou dat mooi zijn. Dan kunnen we de discussie rustig voeren
en hoeven we deze niet te vermengen met het Belastingplan. Het hoeft ook geen heel lange brief te zijn.

De heer Dijkgraaf (SGP):
De staatssecretaris kiest wel een elegante formulering. We
zijn nu zo ongeveer aan de laatste termijn van het Belastingplan bezig, met vele termijnen daarvoor. De staatssecretaris
heeft daar zo van genoten, dat hij gelijk de nulde termijn
van het volgende Belastingplan aankondigt. Ik vind dat een
grandioos teken van optimisme. Maar hoe ziet de staatssecretaris het vervolg? Waar gaat dit landen? Krijgen we een
brief of zo?
Staatssecretaris Wiebes:
Ik heb net aan de heer Omtzigt toegezegd dat ik enige
bespiegelingen op papier zal zetten van de wijze waarop
tegen de verschillen uit het CPB-overzicht kan worden
aangekeken. Ik ben er overigens van overtuigd dat de heer
Dijkgraaf daar nog visies naast kan leggen.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Die handschoen zullen we te zijner tijd zeker oppakken. Het
betekent dan ook dat in die brief ingegaan zal worden op
de mogelijkheden tot het alsnog uitvoeren van de motieSchalk c.s.?
Staatssecretaris Wiebes:
Dat heb ik niet gezegd. Vooralsnog zie ik geen mogelijkheden om moties uit te voeren die in de Tweede Kamer de
streep niet zouden halen. Laten we het nu eerst even op de
inhoud doen en dan gaan we daarna meerderheden zoeken
en het politieke stuk doen. Ik schrijf een brief over hoe er
tegen aangekeken kan worden. Daar legt de heer Dijkgraaf
evenals vele anderen dan een visie naast. Dan gaan we
daarna kijken waar dat heen gaat. Maar om dat nu te zeggen
in de nulde termijn, is wel wat veel gevraagd voor de
behandeling van het Belastingplan 2017.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik heb nog een vraag over het vorige punt, namelijk het
lokale belastinggebied. Als ik de randvoorwaarden lees
waarmee het kabinet het inkadert, zoals maximaal koopkrachtneutraal en inkomensverdeling zo veel mogelijk intact,
dan is mijn vraag of de staatssecretaris het überhaupt
mogelijk acht om binnen die randvoorwaarden tot een
voorstel te komen. Zou hij dan tevens kunnen bespiegelen,
kijkend naar al die randvoorwaarden, wat de zin hiervan
is? Mijn fractie is op zichzelf wel voorstander van een verruiming van het lokaal belastinggebied, maar de optelsom
van deze randvoorwaarden is dat er niets verandert en dat
er alleen een boekhoudkundige verschuiving plaatsvindt
van A naar B.

Staatssecretaris Wiebes:
Als we daar geen promotieonderzoek of studie aan hoeven
te wijden, maar als het gaat om op welke wijze tegen die
verschillen kan worden aangekeken, ben ik daartoe bereid.
Laten we het zo doen, want ik zie wel dat die discussie een
plaats dient te krijgen in de discussie rond fiscaliteit.

Staatssecretaris Wiebes:
Ik denk dat het kan maar ik voel nu nog weinig behoefte
om voordat het definitief is uitgewerkt, daarover met allerlei
bespiegelingen te komen. Het zou heel flauw zijn om dit
soort voorwaarden op papier te zetten terwijl je niet denkt
dat het kan. Zo flauw ben ik niet. Dus ja, ik denk dat het kan.
De uitgangssituatie lijkt misschien op de situatie nu, maar
ik wijs er wel op dat vanaf dat moment werken of meer
werken meer loont dan nu. En dat is waardevol. Het betekent dat mensen een prikkel hebben om meer mee te doen,
voor zichzelf te zorgen, een eigen inkomen te verdienen,

Tweede Kamer

15 december 2015
TK 37

Wijziging van het Belastingplan 2016

37-34-14

zich te ontplooien, economisch zelfstandig te worden en
op eigen benen te kunnen staan. Dat is belangrijk.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ziet de staatssecretaris ook enig voordeel in de richting
waar het oorspronkelijk voor bedoeld was, namelijk om
meer ruimte op het lokaal belastingdomein te krijgen? Of
doet dat er wat hem betreft eigenlijk helemaal niet toe?
Staatssecretaris Wiebes:
Ik zou zeggen: lees de brief van Prinsjesdag van een jaar
geleden. Het is dus niet de insteek. Het is logisch, gezien
de grotere taken van de gemeenten om dit te doen, maar
het is niet de insteek dat er vervolgens meer belasting wordt
geheven. Sterker nog, het is de insteek dat het uiteindelijk
grosso modo over Rijk en alle bestuurslagen zo veel
mogelijk budgettair uitwerkt.
Hiermee meen ik eigenlijk al een klein beetje de vragen van
de heer Klein te hebben beantwoord. Over hoe dat precies
in elkaar zit, ga ik nu nog niet uitweiden. Een van de randvoorwaarden is inderdaad wel dat je het niet afwentelt op
deelgroepen. Ik kan er een paar noemen: de huizenbezitters
en de ondernemers. Dat soort enkelvoudige afwentelingen
is niet wenselijk. Dat is dan ook als randvoorwaarde opgeschreven. Natuurlijk is het prettig als we dan ook belastingen kunnen afvoeren. Over welke dat zullen zijn, zal ik eerst
nog een verstandig gesprek met onder andere de VNG
moeten voeren.
De heer Groot heeft gezegd dat de uitvoeringstoetsen
eigenlijk steeds minder ruimte geven voor de Kamer. Dat
vind ik een zelfbeperking die ik toch niet zou aanbrengen.
En zo is het ook niet bedoeld. Tot nu toe was het zo dat de
Kamer besluiten kon nemen met implicaties voor de uitvoering zonder die implicaties te kennen. Dat is een manier
van besluitvorming door de Kamer maar ook een manier
van informeren van de Kamer die mij totaal niet beviel.
Beter geïnformeerd zijn kan nooit een externe beperking
zijn. Het kan hooguit zelfbeperking zijn, wat overigens een
heel schone eigenschap is. Daar is het uiteindelijk ook voor
bedoeld. Het is zo bedoeld dat de democratie geen dingen
doet die niet kunnen. Daar beter over geïnformeerd zijn,
kan nooit een nadeel zijn.
Nu zijn er verschillende aanleidingen om naar dat proces
te kijken. Kunnen zaken nog anders? De Belastingdienst
wordt al zo geprogrammeerd dat de voorlopige aanslagen
al rond Prinsjesdag verschijnen. Het is wel heel ingewikkeld
om de parlementaire behandeling voor dat moment af te
handelen. Je zou wel kunnen bekijken of er manieren zijn
om de Kamer meer tijd te geven. Dat zou kunnen. Daarnaar
kunnen wij zoeken. Het nadenken daarover is ook gestart.
Mevrouw Schouten heeft, net als de heer Omtzigt, wel wat
zorgen over mogelijke naheffingen. Dat gaat echt om heel
kleine bedragen, in de orde van €30 of €40 in de eerste
periode. Dat kun je inlopen in de negen maanden daarna.
Dat zou niet tot grote en massale naheffingen moeten leiden.

woord "chaos" heb ik sowieso niet genoemd en het dreigement heb ik ook niet geuit. De Kamer heeft hier gevraagd
om op papier te zetten wat dit zou kunnen betekenen.
Daarop is zo neutraal mogelijk geschetst wat de implicaties
zijn. Ik sta echt voor die tekst. Ik heb hem zelf helemaal
doorgenomen en veranderd. Daarin past het mij om zonder
sirenes en zwaailichten op een geserreerde manier de
Kamer feitelijk te informeren. Dat is wat er is gebeurd. Dat
is geen dreigement. Dat is ook niet bedoeld als dreigement.
Daarvan neem ik echt afstand. Het zou ook niet passen als
dat een dreigement was. Dan zou mevrouw Schouten ook
een beetje boos op mij mogen worden.
De heer Omtzigt (CDA):
Het siert de staatssecretaris dat hij de brief goed leest en
hem niet alleen ziet. Dat schijnt in het kabinet ook goed te
zijn. Over de naheffingen zei hij twee dingen. Ten eerste
dat het niet om grote bedragen ging. Dat klopt. Dat hadden
we zelf ook al geconstateerd. Ten tweede zei hij dat dit ook
niet massaal zou gebeuren. Kan de staatssecretaris een
inschatting maken van het aantal extra mini-naheffingen.
Volgens mij leidt dit tot heel veel blauwe enveloppen.
Hoeveel mensen moeten een tweede voorlopige aangifte
ontvangen? Hoeveel mensen krijgen een correctie aan het
eind van het jaar die inderdaad maar €10 of €15 kan zijn?
Staatssecretaris Wiebes:
Dat weet ik niet. Bij de loonbelasting in normale dienstverbanden die doorlopen, loopt het wel glad. Bij de voorlopige
aanslagen mogelijk niet. Daar zou het tot naheffingen kunnen leiden. Dit is allemaal beperkt. De bedragen zouden
ook nog onder de grens kunnen zitten, waardoor ze niet
noodzakelijkerwijs tot een naheffing leiden. Wanneer
mensen zelf tussentijds besluiten tot bijstellen, kan dit tot
een wisseling van blauwe enveloppen leiden. Het is voor
mij niet in te schatten hoeveel mensen hiervoor moeite
gaan doen en wat de getallen dan zijn.
De heer Omtzigt (CDA):
Ik hoor nu toch dat het bij de meeste voorlopige aangiften
leidt tot een nieuwe voorlopige aanslag en waarschijnlijk
een nieuwe voorlopige aangifte. Is de schatting raar dat dit
tot vele honderdduizenden, niet miljoenen, naheffingen
gaat leiden of moeten we dit weer achteraf gaan vragen?
Dit is toch tevoren gecheckt? Dit soort zaken wordt gecheckt
bij de uitvoeringstoets. Hoeveel extra post en naheffingen
levert dit op?
Staatssecretaris Wiebes:
We weten de brutogetallen, maar we kennen het gedrag
van mensen niet. Je weet niet of mensen dit aan het eind
van het jaar regelen of tussendoor een andere afdracht
regelen.
De heer Omtzigt (CDA):
Om de tweede termijn te vermijden: mogen wij de brutogetallen hebben? Waar gaat het over?

Van één ding wil ik op feitelijke gronden en heel erg
gemeend afstand nemen. Nee, er is nooit door mij een
dreigement geuit dat zaken tot chaos zouden leiden. Het

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

15 december 2015
TK 37

37-34-15

Staatssecretaris Wiebes:
Ik zal naar de brutogetallen kijken. Misschien kunnen wij
daarvan nog verstandiger inschattingen maken die ik vanaf
deze plek even niet kan maken.
De voorzitter:
Is het een idee om dat per brief te doen?
Staatssecretaris Wiebes:
Ja, dat zal ik schriftelijk doen. Dan koppel ik dat meteen aan
het punt van de werkverschaffing. In antwoord op de heer
Omtzigt kan dat ook.
De voorzitter:
Een moment staatssecretaris. Ik bekijk even of dit nog voor
de stemmingen nodig is. Of maakt dat niet zoveel uit?
Staatssecretaris Wiebes:
Ik vraag even coulance aan de heer Omtzigt.
De voorzitter:
Ik zie dat de heer Omtzigt coulance biedt.
Staatssecretaris Wiebes:
Er kan niemand meer rechtop zitten bij het ministerie van
Financiën.
De voorzitter:
Ik moest even weten of het voor de stemming moet, maar
dat hoeft niet. Vervolgt u uw betoog.
Staatssecretaris Wiebes:
Dan neem ik ook in die brief op hoe de mensen met een
huurtoeslag worden geïnformeerd, over dat stukje tussen
die 22 en die 25. In het eerste kwartaal zal ik een brief sturen
over de wijze waarop het monitoren van gas en elektra
wordt uitgevoerd.
Dan heb ik alleen het punt over de ouderen nog liggen. Ik
zal de korte versie daarvan geven. Het was een heel serieuze
vraag en het onderwerp leeft ook heel erg. Het is een van
de punten die heel dominant aanwezig waren in dit debat.
Het heeft zijn wortels in de periode voor dit Belastingplan;
sterker nog, het is geheel van voor dit Belastingplan. Historisch waren er allerlei fiscale voordelen specifiek voor
ouderen.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Ik heb nog een vraag over het vorige punt. De staatssecretaris stapt er heel makkelijk overheen door te zeggen: in
het eerste kwartaal informeer ik jullie wel over de vooraangifte voor de huurtoeslag. Er zijn echter heel veel ouderen
die nu hun huurtoeslag hebben opgezegd omdat zij boven
die grens zitten, maar die misschien toch recht hebben op
huurtoeslag. Dat vereist wel enige urgentie. Als de staatssecretaris dat nog wil …

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Staatssecretaris Wiebes:
Dat zijn heel andere punten. Ik ben onduidelijk geweest. De
brief over het informeren van die groep zal ik zo snel
mogelijk sturen, maar mogelijkerwijs niet voor de stemmingen. Het gaat over de monitoring aan de hand van de motie
die het CDA heeft ingediend om in de gaten te houden
welke impact de schuif van de energiebelasting tussen gas
en elektriciteit heeft op de sectoren. Informatie over de uitvoering hiervan stuur ik in het tweede kwartaal of aan het
eind van het eerste kwartaal. Het zijn andere punten.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Rest de vraag hoe de staatssecretaris het punt gaat oppakken van al die ouderen die hun huurtoeslag hebben opgezegd.
Staatssecretaris Wiebes:
Dat staat in die brief.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Welke brief?
Staatssecretaris Wiebes:
De brief die ik zo snel mogelijk zal sturen, maar mogelijkerwijs niet voor de stemmingen.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Maar wanneer krijgen we die brief dan?
Staatssecretaris Wiebes:
Zo snel mogelijk, maar mogelijkerwijs niet voor de stemmingen.
De heer Tony van Dijck (PVV):
En hoe gaat u die ouderen informeren?
Staatssecretaris Wiebes:
Dat staat in die brief die ik zo snel mogelijk stuur, maar
mogelijkerwijs niet voor de stemmingen.
De voorzitter:
De heer Omtzigt is ook nog niet tevreden, geloof ik. Heel
kort graag, want de vergadering loopt echt uit.
De heer Omtzigt (CDA):
Dat snap ik. Ik begrijp dat het best een paar dagen duurt
voordat de cijfers over de brutonaheffing op papier staan,
maar de uitleg over het punt van de ouderen, die eventueel
nog voor de kerst en in ieder geval voor 1 januari actie
moeten ondernemen, zou ik eigenlijk gewoon hier en nu
willen krijgen en niet in een brief. Die vraag hadden we ook
duidelijk schriftelijk gesteld: op welke wijze worden die
mensen precies geïnformeerd voor 1 januari?

15 december 2015
TK 37

37-34-16

Staatssecretaris Wiebes:
Ik heb dat antwoord hier nu niet. Mijn toezegging blijft dus
dat u die informatie zo snel mogelijk krijgt.
De heer Omtzigt (CDA):
Dan doe ik het even met die toezegging. Mijn vraag is wel
of dit punt kan worden losgekoppeld van die andere twee.
Dit heeft echt meer haast, want voor mijn fractie is dit echt
van enorm belang. Ik ben niet degene die naar de
Ombudsman stapt; dat gaan die mensen doen. Als zij
merken dat zij de huurtoeslag van €3.000 mislopen in het
jaar erop omdat zij €2 te veel spaargeld hadden, terwijl zij
het juiste bedrag niet wisten omdat ze de verkeerde brief
van de staatssecretaris hebben gekregen, hebben we hier
een ander spoeddebat volgend jaar. Dat wil ik vermijden.
Ik zeg dus met klem …
De voorzitter:
Uw punt is duidelijk.
De heer Omtzigt (CDA):
Zorg dat dit geregeld wordt.
Staatssecretaris Wiebes:
De brief komt zo snel mogelijk, tenzij ik nog voor het eind
van dit debat het antwoord op deze vraag heb.
Ik kom op de ouderen. Het gaat niet over het Belastingplan
van dit jaar, maar het is wel relevant voor het betoog van
de heer Krol. Er waren specifieke fiscale voordelen voor
ouderen: de ouderentoeslag, de ouderenkorting, het tarief
in de eerste en tweede schijf is anders. Als er speciale
regelingen zijn voor een speciale groep, moet je je periodiek
afvragen of je vindt dat die groep deze speciale regelingen
nog steeds nodig heeft, of daar nog steeds een grond voor
is. Dat mag je je afvragen. Dat heeft het kabinet zich ook
afgevraagd, naar aanleiding van het ibo over ouderen. In
verschillende belastingplannen en periodes zijn er maatregelen genomen. Een paar van die fiscale voordelen zijn
daarin ter discussie gesteld. Sommige ervan zitten voor
een langere periode in een afbouwtraject, andere, zoals de
ouderentoeslag, zijn op een gegeven moment afgeschaft.
En weer andere zijn nog ontzien.
Dat is niet een rare afweging. We hebben bijvoorbeeld nu
net de SCP-studie, waarin men heeft gekeken naar het
gestandaardiseerd besteedbaar inkomen over een periode
van tien jaar, de periode 2004-2013. Het gemiddelde
Nederlandse huishouden komt daaruit met een +1. Dat
betekent dus dat wij net weer boven het water zitten. We
kunnen net weer met de neus boven de waterspiegel ademen. We zijn allemaal ten opzichte van tien jaar geleden er
net weer 1% beter op geworden. Gemiddeld, maar kijk eens
naar de minnen. De alleenstaanden tot 65 -3%, de eenverdieners zonder kinderen -1%, de tweeverdieners zonder
kinderen -2%, de eenverdieners met kinderen — de groep
waar de heer Dijkgraaf aandacht voor vraagt — -4%, de
WW'ers — de groep waar de heer Bashir aandacht voor
vraagt — -4%, de ouderen +3%.

in een achterstandspositie te plaatsen of achter te stellen
ten opzichte van de gemiddelde belastingbetaler maar door
hen meer gelijk te behandelen. Dat is niet raar, want het
gaat niet alleen maar over de koopkrachtontwikkeling. Het
gaat ook gewoon over de vraag of partijen — die vraag
hebben we hier op een heleboel dimensies gesteld — fiscaal
gelijk behandeld moeten worden.
Soms betekent dat voor één groep dat die iets meer in
koopkracht omhoog of juist omlaag gaat om die fiscale
neutraliteit te kunnen bewaren, maar die vraag mag gesteld
worden. Het gaat niet alleen maar om de delta's van jaar
op jaar, het gaat ook om de fiscale neutraliteit.
En het gaat ook niet alleen maar om het verdelen van de
welvaart, het gaat ook om op het opbouwen van de welvaart. Het gaat ook om de ruimte voor de oudere van straks,
de werkende van nu, om geprikkeld te zijn aan het werk te
gaan en dat pensioen en die AOW respectievelijk op te
bouwen en te financieren. De oudere van nu maar ook de
oudere van straks is namelijk afhankelijk van economische
groei en arbeidsdeelname in de werkende leeftijd. Dus het
gaat niet alleen maar om het verdelen van die welvaart.
Wat heeft dit Belastingplan nu? De heer Krol staat ferm
voor zijn achterban, dat waardeer ik, maar de grote woorden
die hij gebruikt — en die hij mag gebruiken — gaan over
belastingplannen uit het verleden. Het gaat over het Belastingplan uit 2015 en sommige nog daarvoor. Maar laten we
even kijken naar het Belastingplan nu.
Laten we eens kijken naar de 5 miljard. Daardoor gaat het
gemiddelde Nederlandse huishouden er met 1,1% op
vooruit ten opzichte van het basispad, dus zonder die 5
miljard. Het gemiddelde Nederlandse huishouden gaat er
1,1% op vooruit, als gevolg van die 5 miljard extra, bovenop
het basispad. Ouderen gaan er niet 1,1% maar 1,3% op
vooruit. Ouderen gaan er in 2016 met een meer dan evenredig aandeel van die 5 miljard vandoor. Maar laten we het
Belastingplan van 2016 ook eens bekijken op wat het betekent voor 2016 en 2017.
In 2016 krijgen ouderen er als gevolg van de ouderenkorting, als gevolg van de tweede en derde schijf, als gevolg
van de box 3-vrijstelling, als gevolg van de verlenging van
de derde schijf, 920 miljoen bij. Dat gaat naar ouderen in
2016, als gevolg van al die maatregelen, bovenop wat er
als basispad lag, als gevolg van die 5 miljard.

Dat betekent dat hier het fiscale arrangement van ouderen
in heel voorzichtige stapjes is veranderd. Niet door ouderen

En in 2017 gaan zij er ten opzichte van het basispad 450
miljoen structureel op vooruit. Ik begrijp wel dat de heer
Krol het basispad niet leuk vindt, want dat gebeurde in die
jaren waarin hij tegen was. 50PLUS heeft tegen gestemd.
Dat begrijp ik, dat basispad is niet fraai geworden voor
iemand die voor ouderen wil opkomen. Maar dit Belastingplan doet iets positiefs, het repareert dat deels en komt met
toch forse extra dingen voor ouderen: 900 miljoen, 450
miljoen. Dus als je ergens tegen bent, moet je wel precies
zijn in waar je tegen bent. Waar de heer Krol tegen is, zijn
de belastingplannen van de afgelopen jaren. Dat snap ik
wel, maar nu gebeurt er voor het eerst iets positiefs voor
die ouderen in dat Belastingplan. Als ik de heer Krol was,
zou ik het ook een geweldig succes kunnen noemen. Zeker
afgezet tegen het zetelaantal van zijn partij, moet ik de heer
Krol feliciteren. Ja, er waren ook andere eigenaren van dit
gedachtegoed; er zitten er hier een heleboel. Maar zij heb-

Tweede Kamer

15 december 2015
TK 37

Wijziging van het Belastingplan 2016

37-34-17

ben de harde woorden niet gebruikt die de heer Krol wel
gebruikte. De heer Krol zou trots moeten zijn op wat hij
samen met andere fracties op dit terrein heeft bereikt.
Ik moet zeggen dat ik niet kan verzinnen waarom de heer
Krol überhaupt tegen dit Belastingplan of tegen deze novelle
zou zijn. Hij was tegen al die andere belastingplannen, dat
begrijp ik allemaal, maar nu gebeurt er iets positiefs. En als
je het niet omarmt als er iets positiefs gebeurt, wat betekent
dat dan voor je politieke invloed? Ik wil de heer Krol omarmen en hem oproepen om mee te stemmen met dit plan,
hoewel ik er mijn begrip voor uitspreek dat hij dit in het
verleden niet heeft gedaan. Maar dit is hét moment. Zijn
moment.
De heer Krol (50PLUS):
Ja, ten opzichte van de eerdere plannen die er lagen, zijn
ouderen er inderdaad op vooruitgegaan. Daar ben ik mijn
bijdrage ook mee begonnen. Zij zijn er echter maar voor
de helft structureel op vooruitgegaan. Niet geheel structureel, zoals in alle andere plannen en zoals het wel voor de
anderen geldt. De ANBO heeft pas onderzoek laten doen
en zegt dat de koopkracht voor werkenden in de periode
2008-2013 met 1,1% afnam terwijl er voor post-actieven
een koopkrachtverlies 6,2% was. Het verschil met de groep
middeninkomens is nog groter: 6,3% voor werkenden en
12,8% voor gepensioneerden. Het verschil is te groot. Ja,
ik ben blij dat we stapjes voorwaarts hebben gezet. Daar
ben ik oprecht blij om. Maar we zijn er echt nog niet en er
is in mijn ogen van eerlijk delen geen sprake.
Staatssecretaris Wiebes:
De ontevredenheid van de heer Krol is direct, eendimensionaal en puur herleidbaar tot dingen die al geweest zijn.
Nu ligt er iets voor waarvoor hij heeft gestreden en waarover hij zich heeft uitgelaten. Als er iets puur positiefs
gebeurt en hij daar niet voor kan stemmen, ben ik benieuwd
naar de politieke afweging van de heer Krol wanneer hij
dan wel aan boord kan zijn. Wat moet er dan gebeuren? Ik
heb goed naar hem geluisterd. Hij heeft zijn pleidooien met
verve gehouden. Maar nu houd ik een pleidooi met verve:
ik denk dat dit het moment is om erin mee te gaan. Maar
de afweging is aan u, mijnheer Krol.
De voorzitter:
Ik geef de heer Krol de gelegenheid om hier kort op te reageren. Ik wil de staatssecretaris vragen om de Kamerleden
niet uit te dagen, want we lopen echt uit de tijd.

De heer Bashir (SP):
Ik erger mij aan het antwoord van de staatssecretaris op
het verhaal van de heer Krol. Als ik namelijk naar de feiten
kijk, zie ik iets anders. Ik zie dat ouderen er volgend jaar
maximaal €100 op vooruitgaan, terwijl mensen die €60.000
verdienen, er €1.000 bij krijgen. Ik begrijp niet waar de
staatssecretaris die getallen vandaan haalt. Uiteindelijk zijn
er keuzes gemaakt en de staatssecretaris heeft de keuze
gemaakt om mensen die €60.000 verdienen er €1.000 op
vooruit te laten gaan, terwijl mensen met een klein pensioen
er maximaal €100 op vooruitgaan.
Staatssecretaris Wiebes:
Iedereen maakt zijn eigen opstellingen en afwegingen. Daar
ga ik mij nu dus verder niet meer in mengen, na die eenmalige poging tot overreding. De technische vraag van de heer
Bashir is een redelijke. Welke vergelijking maakt hij echter?
Hij maakt een vergelijking tussen de invloed van alle voorgaande belastingplannen, die al vaststaan, en dit Belastingplan. Mijn stelling is dat wat nu voorligt, alleen dit Belastingplan is, en dus niet de vorige. Geïsoleerd heeft dit
Belastingplan een zeer positieve uitwerking voor ouderen.
De heer Bashir (SP):
Dan kan de staatssecretaris niet ontkennen dat hij ook
andere keuzen had kunnen maken, bijvoorbeeld om de
ouderen echt vooruit te helpen, die in de crisis flink erop
achteruit zijn gegaan en ook iets te doen voor niet-werkenden om de lasten eerlijker te verdelen. Dat heeft hij niet
gedaan. Je kunt dit niet los zien van wat nu op tafel ligt en
wat mensen volgend jaar in hun portemonnee merken.
Staatssecretaris Wiebes:
Ook aan die kant heeft reparatie plaatsgevonden. Er is voor
gezorgd dat er geen groepen, bijvoorbeeld huishoudens,
onder nul komen. Op allerlei terreinen heeft ook aan die
kant reparatie van koopkracht plaatsgevonden. Ik ben er
vrij zeker van dat de heer Bashir vindt dat het meer had
moeten zijn. Hij heeft dat verkondigd en ik kan dat goed
begrijpen, maar ook daar heeft reparatie van koopkracht
plaatsgevonden.
De voorzitter:
Wij zijn gekomen aan het einde van de eerste termijn van
de staatssecretaris. Enkele collega's willen een tweede termijn, de meesten niet. De heer Krol heeft aangegeven een
heel korte tweede termijn te willen.

Staatssecretaris Wiebes:
Ik ben verder klaar.
De heer Krol (50PLUS):
Ik zou blij zijn als de verdeling eerlijk was, maar dat is die
in mijn ogen nog steeds niet. Zorg er dan op zijn minst voor
dat de vooruitgang structureel is, zodat we volgend jaar
niet opnieuw moeten repareren.
Staatssecretaris Wiebes:
De €450 is structureel.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

De heer Krol (50PLUS):
Mevrouw de voorzitter. Volgens het interdepartementaal
beleidsonderzoek ouderen uit 2013 is in het verleden sprake
geweest van een relatief koopkrachtvoordeel van 8% voor
gepensioneerden. Dat relatieve voordeel is inmiddels verdampt. Ik verwijs nogmaals naar recent koopkrachtonderzoek in opdracht van de ANBO over de periode 2008-2013
en naar de Macro Economische Verkenningen van 2014 en
2015. Dan heb ik het nog niet eens over de Nibud-koopkrachtonderzoeken van de afgelopen jaren. Tegen die achtergrond vinden wij nog steeds dat de effecten van het
Belastingplan 2016 en ook van deze novelle te weinig

15 december 2015
TK 37

37-34-18

positief uitpakken voor gepensioneerden. Gepensioneerden
blijven zitten met een structurele lastenverzwaring van
ongeveer 250 miljoen vanaf 2017. 50PLUS vindt dat
onrechtvaardig. Met een Belastingplan en een novelle die
iets minder onrechtvaardig maar nog steeds verre van
rechtvaardig uitpakken voor gepensioneerden, kunnen wij
niet instemmen. Principieel vinden wij dat dit kabinet meer
werk moet maken van een van de drie pijlers waarvoor dit
kabinet zegt te staan, namelijk eerlijk delen. Daarom dien
ik ter aanmoediging een motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het streven naar een evenwichtige inkomensverhouding ("eerlijk delen") een van de drie pijlers
onder het regeerakkoord van dit kabinet is, en dat het
kabinet zegt daarvoor te staan;
roept de regering op om het inkomensbeleid te richten op
een gelijkmatige koopkrachtontwikkeling voor werkenden,
mensen die niet kunnen werken en mensen die gewerkt
hebben,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Krol. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 6 (34360).

De heer Klein (Klein):
Voorzitter. Aan het begin van dit jaar was het de inzet van
het kabinet om in deze periode te komen tot een herziening
van het belastingstelsel. Wij hebben daarover een rapport
gehad van de commissie-Van Dijkhuizen, dat vervolgens
opzij is geschoven. Daarna is er een discussie geweest over
de vraag hoe wij die herziening gaan vormgeven. Hiervoor
was toen 10 miljard beschikbaar; 5 miljard voor de daadwerkelijke herstelvorming en 5 miljard om te bekijken hoe wij
nog wat zoet naar zuur kunnen realiseren. Wij constateren
dat er niets van het hele hervormingsbeleid is gekomen in
de daadwerkelijke hervorming van ons belastingstelsel,
bijvoorbeeld bij de toeslagen en de verandering naar een
huishoudenstoeslag. Het is alleen maar gebleven bij een
Belastingplan met 5 miljard aan cadeautjes en strooigoed.
Wij zijn daar uiteraard allemaal even blij mee. Vervolgens
is de smaak snel verdwenen, want er is maar een vaag
banenperspectief. De novelle voegt hier geen enkele baan
aan toe. Er is geen echte economische stimulering. De
rechtvaardigheid die je juist nodig hebt bij een belastinghervorming, voor werkenden, eenverdieners, gepensioneerden,
uitkeringsgerechtigden en niet-werkenden, kun je niet
terugzien in dit plan. Er is ook geen verbetering zichtbaar
in het omgaan met ondernemers en in het omgaan met de
discussie over zzp'ers en het belastingsysteem. Ik zie echter
nog wel een lichtpuntje in deze donkere dagen. Het kabinet
is door D66 en het CDA gered en kan nu netjes doorgaan.
Dat geeft mij extra tijd om te werken aan een alternatief,
namelijk een sterkere vrijzinnige partij.
De voorzitter:
Dank u wel, mijnheer Klein. Wij zijn aan het einde van de
tweede termijn van de Kamer gekomen.
Ik geef het woord aan de staatssecretaris voor de beantwoording in tweede termijn.

De heer Bashir (SP):
Voorzitter. In de schriftelijke ronde vroegen wij aan de
staatssecretaris of dit Belastingplan er samen met de
novelle voor zou zorgen dat de inkomensongelijkheid groter
of kleiner wordt. De staatssecretaris antwoordde daarop
dat het Centraal Planbureau schrijft dat het 5 miljardpakket
leidt tot een lichte toename van de inkomensongelijkheid.
Hij spreekt over een lichte toename, maar een toename van
0,3% vind ik een grote toename. Dit Belastingplan zorgt dus
voor een grotere inkomensongelijkheid. Als je vervolgens
naar de effecten van de novelle kijkt, dan zie je dat er geen
extra banen bij komen. Volgens het Centraal Planbureau is
het nul komma nul. De werkloosheid neemt zelfs toe in
2016. Bij de individuele groepen kun je niet anders concluderen dan dat mensen die niet werken — ik heb het dan
over ouderen, mensen met een uitkering en chronisch zieken — flink minder profiteren van het pakket dan de mensen
die werken, met name mensen die werken en een hoog
inkomen hebben. Bij een inkomen van meer dan €60.000
ga je er €1.000 op vooruit. Dit Belastingplan vergroot de
inkomensongelijkheid. De novelle doet daar niets aan af.
Ik zal mijn fractie adviseren om tegen dit Belastingplan te
stemmen.
De voorzitter:
Dank u wel, mijnheer Bashir. Ik kijk even naar de heer Van
Weyenberg. Hij hoeft geen tweede termijn. Dan kom ik bij
de heer Klein, die wel graag een tweede termijn wil.

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

Staatssecretaris Wiebes:
Voorzitter. Als het goed is, heb ik alleen de motie. Zij klinkt
heel neutraal. Wij hebben uitgewisseld wat hier achter
steekt. Wij hebben vastgesteld dat het kabinet en de indiener hier verschillende bedoelingen hebben. Ik wil deze
daarom ontraden.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Hiermee zijn wij aan het einde van het debat gekomen over
het wetsvoorstel tot wijziging van het Belastingplan 2016.
De stemmingen vinden plaats bij aanvang van de middagvergadering morgen.
Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor zijn aanwezigheid
en inbreng, onze Kamerleden en uiteraard al degenen die
het debat hebben gevolgd. Ik schors de vergadering tot
19.35 uur.
U bent wel heel laat, mijnheer Van Dijck.

15 december 2015
TK 37

37-34-19

De heer Tony van Dijck (PVV):
Ik wacht nog op een antwoord. De staatssecretaris zou dat
in tweede termijn geven.
De voorzitter:
Indien mogelijk, heeft hij gezegd.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Of een brief zo snel mogelijk, zei hij. Ik wil dan graag weten
wanneer wij die schriftelijke reactie krijgen.
De voorzitter:
Zo snel mogelijk, is gezegd. Daarover is in eerste termijn
ook al met u gediscussieerd. Ik had de beraadslaging al
gesloten.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Dat weet ik, zo snel mogelijk. Ik wil graag weten of dat voor
het weekend is. Eerst was het het eerste kwartaal, maar dat
is te laat. Ik zou graag willen weten wanneer. Is dat voor de
kerst? Kan de staatssecretaris dat toezeggen? Niet voor mij,
maar voor al die ouderen die nu in de problemen komen.
De voorzitter:
Ik kijk nog even naar de staatssecretaris. Wilt u dat doen?
Staatssecretaris Wiebes:
De urgentie is heel duidelijk overgebracht, met redenen
omkleed, door de heer Omtzigt. Ik heb gezegd: zo snel
mogelijk.
De voorzitter:
Dat is wat we ook in eerste termijn al besproken hebben.
Volgens mij is het duidelijk dat u er heel veel belang aan
hecht. Ik schors de vergadering alsnog.
De vergadering wordt van 18.51 uur tot 19.35 uur geschorst.
Voorzitter: Arib

Tweede Kamer

Wijziging van het Belastingplan 2016

15 december 2015
TK 37

37-34-20