Ad

7

Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

TER ONDERTEKENING

Nota actief openbaar

Nee
Onze referentie

Aan
Van

de minister voor VRO
DGVB

2023-0000521569
Datum

16 augustus 2023

nota

Opgesteld door

Nota bij antwoorden Kamervragen CDA en DENK over
belangenverstrengeling topfunctionarissen corporaties

Samengewerkt met

Autoriteit woningcorporaties

Bijlage(n)
0

Aanleiding
Door de leden van de Tweede Kamer Van Dijk (CDA) en Van Baarle (DENK) zijn
vragen gesteld n.a.v. een uitzending van Nieuwsuur. De redactie van het
programma heeft uitgezocht dat zo'n 60 topfunctionarissen bij woningcorporaties
(bestuurders en/of commissarissen) zelf woningen voor de verhuur bezitten en in
sommige gevallen gebruik maken van dezelfde leveranciers als hun corporaties.
Door de leden Nijboer (PvdA) en De Groot (WD) zijn daarna aanvullende vragen
gesteld, deze worden apart ter ondertekening aangeboden. De informatie in deze
nota is tevens van toepassing op de andere sets vragen.

Geadviseerd besluit
Tekenen van bijgevoegde antwoordbrief.

Kern
•

•

Uit het onderzoek van Nieuwsuur komt naar voren dat er meerdere
bestuurders en commissarissen (ca. 60) zijn die zelf vastgoed verhuren. Dat
hoeft niet in alle gevallen een probleem te zijn, maar wanneer het vastgoed
zich bevindt in het werkgebied van de corporatie en deels dezelfde
doelgroepen bedient, dan kan er sprake zijn van (de schijn van)
belangenvestrengeling. En bovendien lijkt er volgens Nieuwsuur niet in alle
gevallen sprake te zijn van goed verhuurderschap (bijvoorbeeld omdat zij een
hogere prijs hanteren dan het WWS zou voorschrijven), hetgeen van eigenaren
die ook bestuurder of commissaris zijn bij woningcorporatie mag worden
verwacht, ook vanwege hun voorbeeldfunctie. Het lijkt er dus op dat het
morele kompas bij een aantal bestuurders/commissarissen niet goed is
afgesteld.
Of er daadwerkelijk sprake is van een probleem hangt van de casus af, waarbij
alle omstandigheden in ogenschouw moeten worden genomen. De verhuur van
vastgoed door een bestuurder of commissaris in het gereguleerde segment
binnen het werkgebied van de corporatie is in geen geval verenigbaar met een
bestuursfunctie bij de corporatie. Bij verhuur in een ander segment of buiten
het werkgebied kijkt de Autoriteit woningcorporaties (Aw, die hier extern
toezicht op moet houden) naar een veelheid van factoren om dit te
beoordelen. Daarbij is echter wel relevant dat het op dit moment aan
inkomende bestuurders en commissarissen is om zelf bij de Aw te melden dat
zij woningen voor de verhuur bezitten.
Pagina 1 van 2

•

•

•

•

Bovendien is de Raad van Commissarissen (RvC) de eerstverantwoordelijke
voor de beoordeling of een bestuurder of een lid van de RvC een belang heeft
dat met dat van de corporatie kan botsen. Ook wanneer de schijn van
belangenverstrengeling wordt opgeroepen dient een RvC zich af te vragen of
de benoeming dan wel het continueren van de betrokken functionaris op die
functie verstandig/gewenst is.
Deze verantwoordelijkheidsverdeling is ook de reden dat de Aw niet op de
hoogte was van de casussen die door Nieuwsuur zijn onderzocht. In de
'geschiktheids- en betrouwbaarheidstoets' waaraan nieuwe bestuurders en
commissarissen vanuit de Aw onderworpen worden, is het bezit van vastgoed
geen expliciete vraag. In de toets wordt bestuurders en commissarissen
gevraagd naar mogelijke onverenigbaarheden, maar wordt met opzet geen
uitputtend lijstje van onverenigbaarheden gegeven. Zodoende is het aan
bestuurders en commissarissen zelf om dit te melden. Wanneer een
bestuurder of commissaris bezit koopt tijdens diens zittingsperiode hoeft dit
ook niet aan de Aw gemeld te worden.
Het bestuur van Aedes heeft n.a.v. de Nieuwsuur-uitzending haar eigen
Governancecode verduidelijkt, met als uitgangspunt'Nee, tenzij': Het is zowel
voor corporatiebestuurders als commissarissen in principe niet gewenst dat zij
een portefeuille van huurwoningen met rendementsdoeisteiling hebben, zeker
als deze activiteiten een relatie hebben met die van de eigen corporatie. Het
uitgangspunt is 'Nee, tenzij'. Voor wat betreft Aedes houdt dit in dat ieder
gevat op zijn eigen merites beoordeeld moet worden. Dat betekent dat er altijd
melding en beoordeling door de Aw en de RvC moet worden gedaan. Dat is in
de 60 casussen die Nieuwsuur heeft gevonden zeker niet in alle gevallen
gebeurd. Als vastgoedbezit en verhuur niet leidt tot mogelijke
belangenverstrengeling en akkoord wordt bevonden, moet hierover in alle
transparantie verantwoording worden afgelegd.
De Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) onderschrijft
deze aanpassing van de code.

Onze referentie
2023-0000521569

Datum
16 augustus 2023

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Pagina 2 van 2