Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar
2020

Nr. 96

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 oktober 2014
Met deze brief informeer ik uw Kamer mede namens de Minister-President
en de Staatssecretaris van Economische Zaken over de uitkomsten van de
klimaattop van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, Ban
Ki-moon, die op 23 september 2014 plaatsvond in New York, Verenigde
Staten.
Voor de eerste keer sinds de klimaattop in Kopenhagen in 2009 stond het
onderwerp klimaat voor regeringsleiders en staatshoofden weer
prominent op de agenda. Meer dan 100 regeringsleiders en staatshoofden
en 800 CEOs van bedrijven, leiders van NGOs, lokale overheden en
internationale organisaties namen deel aan de top. Op uitnodiging van de
Secretaris-Generaal gaven zij hun visie op hetgeen nodig is om tot
koolstofarme economische groei te komen en kondigden op een aantal
thema’s acties aan om klimaatmaatregelen bevorderen, waaronder
vermindering van de uitstoot, mobiliseren van financiering, beprijzen van
koolstof, versterken van klimaatweerbaarheid en samenwerking in nieuwe
coalities.
De klimaattop maakt geen onderdeel uit van het officiële onderhandelingsproces richting een nieuw mondiaal klimaatakkoord in Parijs in 2015.
Het doel was om de internationale gemeenschap te bewegen ambitie te
tonen en hun klimaatacties aan te kondigen, om zo op weg naar Parijs een
politieke impuls te geven aan de onderhandelingen.
De opzet van de top sloot daarmee uitstekend aan bij de Nederlandse
visie over het belang van participatie van alle landen in een nieuw
akkoord en van samenwerking met niet-statelijke actoren zoals bedrijven,
regionale en lokale overheden en maatschappelijke organisaties voor
innovatie en de koppeling van klimaatacties aan groene groei. Nederland
streeft naar een ambitieus, flexibel en dynamisch klimaatakkoord waar

kst-32813-96
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 813, nr. 96

1

iedereen aan meedoet. Alleen als alle landen meedoen is het mogelijk om
klimaatverandering tot twee graden te beperken.
Namens het Koninkrijk namen Minister-President Rutte, Minister-President
Eman van Aruba, Staatssecretaris Mansveld en Staatssecretaris Dijksma
deel en als rapporteur voor de Tweede Kamer mevrouw Van Veldhoven.
De inbreng van het kabinet vond plaats op basis van de brief van
26 september (Kamerstuk 32 813, nr. 94) over de Nederlandse inzet tijdens
deze klimaattop. In lijn daarmee heeft Nederland de klimaatambities voor
2020 en de periode daarna toegelicht. Nederland wees daarbij op het
belang van koolstofbeprijzing en de samenwerking met niet-statelijke
actoren, zoals het bedrijfsleven, lokale overheden en maatschappelijke
organisaties. Daarnaast kondigde Nederland aan bij te zullen dragen aan
het Groene Klimaatfonds.
Tijdens de top zijn diverse internationale samenwerkingsinitiatieven
gelanceerd, o.a. gericht op het mobiliseren van financiering, klimaatslimme landbouw, tegengaan van ontbossing, duurzaam transport,
energiebesparing en duurzame energie, het vergroten van de
weerbaarheid tegen klimaatverandering en nieuwe klimaatinitiatieven van
steden en regio’s. Bij vrijwel alle thema’s was Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven goed vertegenwoordigd. Dit geldt zeker op die
onderwerpen waar Nederland internationaal een sterke reputatie heeft.
Klimaatslimme landbouw
Gezien de Nederlandse voortrekkersrol met de Wereldbank en de FAO op
het gebied van klimaatslimme landbouw, trad Minister-President Rutte
tijdens de top op als covoorzitter van de Action Area landbouw. Nederland
presenteerde daar namens de verschillende partners de Global Alliance
for Climate Smart Agriculture (hierna: Alliance). De Alliance is een
actiegerichte coalitie van meer dan 100 partners: zowel overheden en
internationale organisaties als bedrijfsleven, kennisinstellingen en
maatschappelijke organisaties. De Alliance ondersteunt en stimuleert
innovatieve en effectieve publiek-private partnerschappen om klimaatslimme landbouw in de praktijk brengen. Door concrete samenwerking,
kennisverspreiding en het delen van best practices steunt de Alliance de
partners bij de transformatie richting klimaatslimme landbouwpraktijken.
Doel is om 500 miljoen boeren te helpen om klimaatslimme landbouwpraktijken te implementeren bijvoorbeeld door hen te trainen in duurzame
teeltmethoden die beter bestand zijn tegen droogten en ziekten. Daarmee
wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het realiseren van voedselzekerheid en het duurzaam voeden van 9 miljard mensen in 2050.
De Global Alliance for Climate Smart Agriculture is voortgekomen uit de
conferentie over Landbouw, Klimaatverandering en Voedselzekerheid in
Den Haag in 2010 en de twee succesvolle vervolgconferenties in Hanoi
(Vietnam) en Johannesburg (Zuid-Afrika). Daarmee heeft de aanpak van
klimaatslimme landbouw met zijn «triple win» van hogere productiviteit,
meer weerbaarheid tegen klimaatverandering en minder uitstoot van
broeikasgassen internationaal erkenning gekregen.
Nederland draagt zelf substantieel bij aan de vorming van partnerschappen binnen de Alliance. Zo werkt Nederland samen met de Clinton
Foundation aan projecten in Tanzania, Malawi en Rwanda. Ook heeft
Nederland een partnerschap met de Alliance for a Green Revolution in
Africa (AGRA) voor de ondersteuning van boeren in diverse Afrikaanse bij
de toepassing van klimaatslimme landbouw. Bilateraal heeft Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 813, nr. 96

2

samenwerkingsprogramma’s rond klimaatslimme landbouw in onder
andere Ethiopië, Vietnam en Myanmar.
Overige initiatieven
In het Resilient Cities Initiatief gericht op het vergroten van de
weerbaarheid van steden tegen klimaatverandering zal Nederland
bijdragen aan de ontwikkeling van een kennisplatform om vragen van
steden en expertise uit de publieke en private sector bij elkaar te brengen.
In het Green Freight Action Plan zal Nederland met de transportsector
samenwerken aan het delen van kennis over slimme technische- en
logistieke oplossingen om de ontwikkeling naar groen vrachtverkeer te
stimuleren, wat bijdraagt aan klimaat en verbetering van de luchtkwaliteit.
Ook in initiatieven ter voorkoming van ontbossing, vermindering van de
uitstoot van broeikasgassen en roet door de industrie en energiebesparing en duurzame energie levert Nederland of het Nederlands
bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties een bijdrage. In dit kader is
ook vermeldenswaardig dat aan Amsterdam aan de vooravond van de
klimaattop de Climate Leadership Award van het stedennetwerk C40 is
uitgereikt. Amsterdam ontving de prijs voor het innovatieve karakter van
het Amsterdam Investeringsfonds (AIF), dat bijdraagt aan projecten
gericht op het terugbrengen van CO2-uitstoot, een verlaging van de
energierekening van burgers en bedrijven en een gezonde leefomgeving.
Het is juist dit soort praktijkvoorbeelden die anderen kunnen inspireren en
helpen om te laten zien hoe klimaatactie en groene groei samen gaan.
Vanuit het Nederlandse bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties
namen o.a. de CEOs van Unilever en DSM en vertegenwoordigers van
Philips en het Rode Kruis deel aan de klimaattop. Een uitgebreide
samenvatting van de uitkomsten van de klimaattop is bijgesloten in de
bijlage.
Appreciatie
Het kabinet acht de klimaattop geslaagd in zijn opzet, o.a vanwege de
grote deelname van politieke leiders, de brede overeenstemming over het
belang en de kansen van klimaatbeleid en het grote aantal nieuwe
internationale samenwerkingsinitiatieven, van nationale en lokale
overheden met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.
Vrijwel alle wereldleiders onderstreepten nogmaals de ambitie om de
gemiddelde temperatuurstijging tot minder dan twee graden te beperken,
de urgentie om tot actie te komen om broeikasgasemissies te verminderen en de weerbaarheid tegen klimaatverandering te versterken.
President Obama wees op de bijzondere verantwoordelijkheid van China
en de VS om – als grootste vervuilers – leiderschap te tonen. De meeste
leiders bevestigden de wil om in 2015 in Parijs tot een klimaatakkoord te
komen en hun nationaal bepaalde bijdragen volgens afspraak in het
eerste kwartaal van 2015 of eerder in te dienen. Veel leiders onderstreepten het belang van samenwerking en de kansen die er zijn om
klimaatmaatregelen te combineren met economische groei. Deze
boodschappen passen goed in de Nederlandse visie voor een nieuw
klimaatakkoord.
De financiële toezeggingen van een aantal landen en de private sector zijn
een teken dat stappen worden gezet de klimaatinvesteringen in ontwikkelingslanden in lijn met de afspraken in Kopenhagen in 2009 op te schalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 813, nr. 96

3

De internationale samenwerkingsinitiatieven, gericht op klimaatactie,
tonen aan hoe op diverse terreinen klimaat en duurzaamheid passen in de
bedrijfsstrategie van industrie of deze juist versterken en daarmee
bijdragen aan groene groei. Dit soort internationale klimaatcoalities
helpen om de ambitie te verhogen. We hebben ze nodig op weg naar een
mondiaal klimaatakkoord in Parijs.
Tot slot
De aangekondigde ambities en acties en de gepresenteerde samenwerkingsinitiatieven van de klimaattop stemmen hoopvol. Het is van belang
dat klimaat weer op de agenda van de wereldleiders staat. Dit is een
duidelijk signaal in antwoord op de steeds groter wordende roep om
klimaatactie. Van het bedrijfsleven dat klimaatactie steeds meer ziet als
een kans en niets doen als een bedreiging die tot grote kosten zal leiden
en vraagt daarom om lange termijn zekerheid. Van steden die in toenemende mate onderhevig zijn aan de gevolgen van klimaatverandering. En
van de 500.000 burgers die deelnamen aan de klimaatmars aan de
vooravond van de top.
De klimaattop stemt hoopvol voor de onderhandelingen in de komende
anderhalf jaar, alhoewel op weg naar Parijs nog veel verschil van inzicht
valt overbruggen. Wat de positieve energie tijdens de top betekent voor
de onderhandelingen, zal in december tijdens de klimaatconferentie in
Lima, Peru, duidelijker worden. Over de Nederlandse inzet tijdens de
klimaatonderhandelingen in Lima, zal ik uw Kamer binnenkort per brief
nader informeren. Het is zaak de positieve signalen en het gevoel van
urgentie vast te houden en mee te nemen als basis voor de verdere
uitwerking van het akkoord.
Ik ben dan ook blij met de aankondiging van voorzitter Kutesa van de
Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dat, om het politieke
momentum vast te houden, in juni 2015, halverwege Lima en Parijs, een
high level bijeenkomst over klimaat wordt georganiseerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 813, nr. 96

4