POSITION PAPER MONEFY B.V. VOOR RONDETAFELGESPREK GELDSTELSEL/FINTECH

Monefy
Monefy wil consumenten en het MKB een alternatief bieden voor een bancaire financiering.
Denk hierbij aan hypotheken, financiering van ondernemingsactiviteiten en het consumptief
krediet.
Hierbij sluit Monefy aan bij een brede wens in de EU om partijen minder afhankelijk te
maken van (schaarse) bankfinanciering. Activiteiten die onder de noemer ‘crowdfunding’
worden verricht, gebruiken de kapitaalmarkt voor de funding van leningen. Dit heeft een
belangrijk bijkomend voordeel dat banken minder risicodragende activa hebben uitstaan. De
beleggers die inschrijven op leningen, gebruiken hiervoor in principe eigen vermogen. Als
gevolg daarvan zal het gehele financiële systeem aanmerkelijk stabieler worden, waardoor
bij een mogelijk faillissement van een financiële instelling de kosten niet worden
afgewenteld op de belastingbetaler.
Deze kredietaanvragen zullen door Monefy volledig digitaal en aanmerkelijk sneller worden
verwerkt dan in het reguliere bancaire circuit en zijn voorzien van een objectieve en
transparante risico indicatie op grond waarvan kredietvragers weten wat hun
kredietwaardigheid waard is (“financial empowerment”) en beleggers relatief eenvoudig
kunnen bepalen of zij een specifiek krediet willen verstrekken. Mede hierdoor worden
‘crowdfunding-platformen’ vaak onder het hoofdje ‘fintech’ gerangschikt, alhoewel het in de
basis standaard bancaire producten zijn.
Voor Monefy zijn de leningen die worden verstrekt onder de noemer ‘crowdfunding’
financiele instrumenten in de betekenis van de Wft. Monefy wil hierbij het risico voor
beleggers beperken door de mogelijkheid te bieden de lening eenvoudig over te kunnen
dragen aan een derde (verhandelbaarheid). Hierdoor zit een belegger niet voor de volle
looptijd aan een lening vast. Dit heeft consequenties voor de vergunningseisen en de
reikwijdte van de zorgplicht van ‘crowdfunding-platformen’.
Vergunning traject
Monefy brengt diversiteit én concurrentie in het Nederlandse financiële stelseI.
Concurrentie is met name in Nederland met een extreme concentratie van bancaire
diensten (95% van de bancaire diensten loopt via slechts vier banken) van groot belang om
de bancaire toegang te vergroten en de kosten te verlagen.
In tegenstelling tot de meeste crowdfunding platforms werkt Monefy niet met een
ontheffing maar met stevige vergunningen voor het aanbieden van krediet en het verlenen
van beleggingsdiensten (MiFiD). Wij vinden dit van het grootste belang omdat zowel
kredietnemers (overcreditering) áls kredietgevers (passendheidstoets) gebaat zijn bij heldere
en strenge regelgeving.

Ondanks veel goede bedoelingen en veel rapporten, onder andere de rapporten van de
Autoriteit Consument en Markt1, is het helaas erg lastig, kostbaar en tijdrovend om de
noodzakelijke vergunningen te verkrijgen.
Al met al is Monefy nu zo’n anderhalf bezig om van AFM en DNB toestemming te krijgen om
met haar activiteiten te kunnen starten. Monefy kan echter nog steeds niet met al haar
activiteiten starten doordat de toezichthouders met aanvullende voorschriften komen en
interpretaties uitblijven. Een treurig hoogtepunt vormt de vijf maanden die DNB nu al nodig
heeft om te bepalen of Monefy gelden van cliënten mag aanhouden. Dit is voor een
marktpartij als Monefy zeer bepalend omdat het barrières wegneemt bij beleggers om te
participeren in leningen.
Dit alles ondanks dat de Europese toezichthouder ESMA2 vrij nauwkeurig heeft aangegeven
hoe de activiteiten van instellingen zoals Monefy moeten worden gekwalificeerd en aan
welke vereisten ten aanzien hiervan dient te worden voldaan.
Ook een gebrek aan afstemming en gezamenlijk beleid van AFM en DNB ten aanzien van
crowdfunding belemmert een vlotte markttoetreding. Zie bijvoorbeeld het rapport over het
toezicht op crowdfunding3 dat door de AFM zonder een daadwerkelijke inbreng van DNB is
opgesteld en is gepubliceerd. Dit terwijl essentiële onderdelen van de bedrijfsvoering van
een crowdfunding platform door DNB worden beoordeeld.
Het vergunningaanvraagtraject voor Monefy is derhalve een langzaam en duur proces dat
fintech ondernemingen in algemene zin ontmoedigt om op de markt actief te worden.
In dit kader vragen wij uw aandacht voor onderstaande voorbeelden van door AFM en DNB
ontwikkelt beleid dat afwijkt van en een inbreuk vormt op de geldende Europese en
Nederlandse wetgeving.
Dit nationale beleid - dat voor zover bekend niet is afgestemd met het Ministerie van
Financiën dan wel is beoordeeld door de Raad van State – geldt alleen voor Nederlandse
ondernemingen en niet voor buitenlandse ondernemingen die in Nederland crowdfunding
aanbieden. Door dit beleid worden crowdfunding aanbieders zoals Monefy geconfronteerd
met grote administratieve lasten en kunnen zij belangrijke onderdelen van hun
dienstverlening niet aanbieden. Dit vormt een groot concurrentie nadeel nu crowdfunding
veelal via digitale kanalen door een aanbieder in verschillende Europese landen kan worden
aangeboden.
Ter verduidelijking, de activiteiten van Monefy worden in Europa gereguleerd op grond van
richtlijnen die voorzien in zogenaamde maximumharmonisatie om zo binnen de EU een
gelijk speelveld te creëren voor het verlenen van deze activiteiten en valse concurrentie
tussen ondernemingen door afwijkende nationale regels tegen te gaan.

1

Autoriteit Consument en Markt: Barrières voor toetreding tot de Nederlandse bancaire retail sector, juni
2014; Concurrentie op de markt voor MKB financiering, juni 2015
2
ESMA: opinion investment based crowdfunding – 18 December 2014/2014/1378.
3
Crowdfunding - Naar een duurzame sector – AFM december 2014

Genoemde maximumharmonisatie betekent dat AFM en DNB geen regels mogen stellen die in strijd
zijn met genoemde richtlijnen.
Desondanks stelt de AFM aan Monefy, in strijd met de Wft en de Europese MiFID richtlijn, een aantal
algemeen verbindende voorschriften die gelden voor crowdfunding-platformen die werken met een
‘ontheffing’, terwijl Monefy een vergunning als Beleggingsonderneming heeft en expliciet te kennen
heeft gegeven onder deze veel strengere regelgeving te willen vallen.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan een maximale investeringsgrens, een doorlopende investeerderstoets
en de mogelijkheid tot ontbinding van een transactie in financiële instrumenten nadat een
overeenkomst ten aanzien van de overdracht van deze financiële instrumenten is gesloten.
Daarnaast verbieden AFM en DNB Monefy om gelden van beleggers aan te houden in afwachting van
de beschikbaarheid van obligaties om in te beleggen. Dit belemmert een vlotte afhandeling van
kredietaanvragen en beperkt de mogelijkheid voor beleggers tot het behalen van een maximaal
rendement op de gelden die zij via crowdfunding willen beleggen. Wel zorgt dit verbod voor een
gedwongen winkelnering bij banken.
Tenslotte vindt Monefy het van groot belang dat het risico voor beleggers om deel te nemen aan
crowdfunding wordt beperkt door leningen tussentijds over te kunnen dragen aan derden. Monefy
hoopt dat deze mogelijkheid spoedig zonder beperkingen die in strijd zijn met de toepasselijke
Europese regelgeving en de interpretatie van ESMA wordt toegestaan.
Monefy acht het van essentieel belang voor de ontwikkeling van de crowdfuning sector in Nederland
dat de hierboven beschreven problemen ten spoedigste worden opgelost. Om te voorkomen dat de
ontwikkeling van de crowdfunding sector in Nederland in de knop wordt gebroken en deze markt zal
worden beheerst door buitenlandse partijen en de bestaande Nederlandse banken.

P. F. Verhaar/P. van Zaal
21 januari 2016

-000-