Monitor Brede Regeling
Combinatiefuncties 2020

Wikke van Stam
Eva Heijnen

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020

Met subsidie van het ministerie van VWS

Wikke van Stam
Eva Heijnen

© Mulier Instituut
Utrecht, november 2020

Mulier Instituut
sportonderzoek voor beleid en samenleving
Postbus 85445 | 3508 AK Utrecht
Herculesplein 269 | 3584 AA Utrecht
T +31 (0)30 721 02 20 | I www.mulierinstituut.nl
E info@mulierinstituut.nl | T @mulierinstituut

Inhoudsopgave
Samenvatting

4

1.
1.1
1.2

Inleiding
Aanleiding
Leeswijzer

6
6
8

2

Formatieplaatsen

9

3
3.1
3.2
3.3

Sectoren
Sector sport en cultuur
Verbinding met andere sectoren
Specifieke taken

11
11
12
14

4

Doelgroepen

18

5
5.1
5.2
5.3
5.4

Dienstverband
Werkgever
Cao
Functieniveaus
Salaris

21
21
22
23
24

6

Cofinanciering

26

7
7.1
7.2
7.3

Doelen en opbrengsten
Landelijke doelen
Lokale doelen
Deelnemers

28
28
31
31

8

Btw-compensatie

33

Bijlage 1: Werkwijze

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

35

3

Samenvatting
Formatieplaatsen
• In 2020 nemen 350 van de in totaal 355 Nederlandse gemeenten deel aan de Brede Regeling
Combinatiefuncties. Op 1 september 2020 zijn in totaal 3.468 fte buurtsportcoaches,
combinatiefunctionarissen en cultuurcoaches gerealiseerd (95% van de vooraf vastgestelde 3.665
fte). Dat zijn 6.012 personen. Vergeleken met 2019 wordt er 68 fte en worden 212 personen meer
ingezet in 2020.
• 63 procent van de gemeenten heeft op 1 september 2020 het vooraf afgesproken aantal fte
gehaald. De belangrijkste reden voor het niet halen van dit aantal, is dat veel gemeenten een
hoger normbedrag hanteren dan de 50.000 euro per fte waar vooraf vanuit is gegaan.
Sectoren
• 83 procent van de formatieplaatsen wordt ingezet voor de hoofdsector sport en bewegen in 332
gemeenten. 17 procent van de formatieplaatsen wordt ingezet voor de hoofdsector kunst en
cultuur in 278 gemeenten.
• Vanuit sport en bewegen wordt het meest de verbinding gemaakt met het primair onderwijs (in
98% van de gemeenten) en sportaanbieders (95%). Vanuit kunst en cultuur wordt het meest de
verbinding gemaakt met het primair onderwijs (94%) en met organisaties uit de kunst- en
cultuursector (86%). De twee hoofdsectoren (sport/bewegen en kunst/cultuur) lijken elkaar ook
steeds beter te vinden: vanuit sport en bewegen is in 51 procent van de gemeenten ook sprake
van een verbinding met culturele organisaties (stijging van 9 procentpunt ten opzichte van 2019),
en vanuit kunst en cultuur is in 19 procent van de gemeenten ook sprake van een verbinding met
sportaanbieders (stijging van 4 procentpunt ten opzichte van 2019).
• In 57 procent van de gemeenten worden vanuit de sector sport en bewegen functionarissen onder
andere op scholen ingezet voor het zelfstandig geven van les, bijvoorbeeld als vakleerkracht
bewegingsonderwijs. Vanuit de sector kunst en cultuur hebben in 34 procent van de gemeenten
functionarissen de taak om zelfstandig les te geven op scholen, bijvoorbeeld als vakleerkracht
kunst en cultuur.
Doelgroepen
• Functionarissen worden vooral ingezet op de doelgroepen kinderen (92%), jongeren (82%), ouderen
(79%) en personen met een beperking (73%). Deze resultaten komen met name voort uit de inzet
van sport- en beweegfunctionarissen. Vanuit de hoofdsector kunst en cultuur lijkt de focus meer
te liggen op kinderen (en in mindere mate op jongeren) en wordt vaker niet ingezet op een
specifieke doelgroep.
• Qua omvang is de inzet veruit het grootst voor kinderen van 0 tot 12 jaar (1.564 fte).
• Gemeenten hebben veel moeite met het beantwoorden van de vraag hoeveel unieke deelnemers
zij met de inzet van hun functionarissen bereiken. Aantallen lopen sterk uiteen, concrete
monitoring op deze cijfers vindt lang niet altijd plaats.
Dienstverband
• Op 1 september 2020 is 96 procent van de functionarissen in (loon)dienst. Het merendeel van deze
functionarissen is aangesteld bij niet-commerciële organisaties in de sectoren sport, welzijn en
cultuur of bij de gemeente of het gemeentelijk sportbedrijf. De cao sport wordt het meest
gehanteerd. 4 procent van de functionarissen werkt niet in loondienst, maar wordt ingehuurd als
zzp’er.
• De meeste functionarissen worden ingezet op hbo 5-niveau.

4

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

•

Voor 44 procent van alle formatieplaatsen in Nederland zijn de salariskosten van de
functionarissen lager dan het normbedrag van 50.000 euro en voor 56 procent is het gelijk aan het
normbedrag of hoger.

Cofinanciering
• De personele lasten van de inzet van functionarissen worden bekostigd vanuit de rijksbijdrage en
lokale cofinanciering. Het Rijk draagt gemiddeld 40 procent bij en gemiddeld cofinancieren de
gemeenten 42 procent. Het overige deel van de financiering wordt bijgedragen door andere
(lokale) organisaties.
• In 85 procent van de gemeenten draagt de beleidsafdeling Sport en Bewegen bij aan de
cofinanciering. Wanneer een lokale organisatie bijdraagt aan de cofinanciering, dan gaat het
vooral om organisaties uit het onderwijs (54%).
Doelen en opbrengsten
• Landelijk is in de Brede Regeling Combinatiefuncties een aantal doelstellingen geformuleerd met
betrekking tot de inzet van functionarissen. In 21 procent van de gemeenten worden lokale
doelstellingen toegevoegd aan het landelijke pakket van doelstellingen.
• Borging van de doelen gebeurt het vaakst door ze op te nemen in de beleidsnota, in het
regionaal/lokaal sportakkoord of in de subsidieverlening aan samenwerkingspartners.
Btw-compensatie
• 24 procent van de gemeenten die functionarissen vanuit sport en bewegen inzet, heeft in 2019
btw betaald in het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties en 23 procent verwacht dit
(ook) in 2020/2021 te doen. Van hen heeft 36 procent dit bedrag gedeclareerd via de Regeling
Specifieke Uitkering Sport (SPUK), 40 procent via het btw-compensatiefonds en 9 procent deels via
de SPUK en deels via het btw-compensatiefonds. Voor 2020/2021 verwacht een iets groter aandeel
de SPUK te gaan gebruiken.
• Van de gemeenten die functionarissen vanuit de sector kunst en cultuur inzetten, heeft 5 procent
in 2019 btw afgedragen en verwacht 9 procent dit (ook) in 2020/2021 btw te doen. 56 procent van
hen heeft dit bedrag gedeclareerd via het btw-compensatiefonds (of gaat dit nog doen).

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

5

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding
Sinds 2008 kunnen gemeenten met cofinanciering van het Rijk functionarissen inzetten die sport of cultuur
combineren met ten minste één andere sector zoals onderwijs, zorg, welzijn of het bedrijfsleven. Het
doel van deze landelijke regelingen is Nederlanders te motiveren voor deelname aan sport en/of cultuur.
De opvolgende regelingen zijn door de tijd heen steeds aangepast aan de actuele vragen in de sector (zie
tabel 1.1). Vanaf 1 januari 2019 is de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) van kracht. Naar
aanleiding van de constatering dat de middelen niet beleids- en bestedingsvrij werden verstrekt, zijn per
1 januari 2020 de afspraken van de BRC licht aangepast en verstevigd.1 Daarmee is de zekerheid van de
rijksbijdrage aan buurtsportcoaches en cultuurcoaches voor gemeenten vergroot.
Tabel 1.1 Overzicht landelijke regelingen combinatiefunctionarissen, buurtsportcoaches en
cultuurcoaches 2008-2022
Looptijd

Aantal te realiseren fte

Focus

Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur

2008 t/m 2011

2.250

Jeugd tot 18 jaar

Brede Impuls Combinatiefuncties

2012 t/m 2018

2.900

De buurt

Brede Regeling Combinatiefuncties

2019 t/m 2022

3.665

Inclusie

2

Bron: VNG (2012) Samenvatting monitor Impuls brede scholen, sport en cultuur over 2011; Mulier Instituut
(2018) Voortgangsrapportage monitor Sport en Bewegen in de Buurt 2018 ; Ministerie van BZK (2018)
Decembercirculaire gemeentefonds 2018.

Functionarissen die aangeduid worden als buurtsportcoaches, combinatiefunctionarissen en
cultuurcoaches (andere benamingen komen lokaal ook voor) werken aan het mogelijk maken van een
leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten voor iedereen. Zoals
afgesproken in de Bestuurlijke Afspraken BRC 3 doen zij dit onder andere door lokale verbindingen tussen
verschillende sectoren tot stand te brengen en uit te bouwen en door sport- en cultuuraanbieders
duurzaam te versterken. Hiermee zijn de functionarissen een instrument dat in nagenoeg alle
deelakkoorden van het Nationaal Sportakkoord4 en in twee derde (65%) van de lokale sportakkoorden5
wordt ingezet om de beoogde doelen te realiseren.

1

Ministerie van BZK (2019). Decembercirculaire gemeentefonds 2019.
https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/circulaires/2019/12/16/decembercirculai
re-gemeentefonds-2019/decembercirculaire+gemeentefonds+2019+16+dec.pdf

2

Na aanpassing normbedrag.

3

Ministeries van VWS, OCW en SZW & VNG (2018). Bestuurlijke afspraken Brede regeling combinatiefuncties.
https://www.sportindebuurt.nl/bestanden/Bestuurlijke%20afspraken%20Brede%20regeling%20combinatiefu
ncties%202019%20tm%202022%20ondertekend.pdf

4

Ministerie van VWS, VSG, VNG & NOC*NSF (2018). Nationaal Sportakkoord: Sport verenigt Nederland.
https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=995bfb92-2256-40c3-8c5b61569eac9a02&title=Nationaal%20Sportakkoord%20-%20Sport%20verenigt%20Nederland.pdf

5

Mulier Instituut (2020). Monitor Sportakkoord – Sport verenigt Nederland – Van akkoord naar uitvoering.
https://www.mulierinstituut.nl/publicaties/25687/monitor-sportakkoord-sport-verenigt-nederland-vanakkoord-naar-uitvoering/

6

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

Een belangrijke verandering van de BRC ten opzichte van de voorgaande regelingen is dat de BRC
structureler wordt ingezet, omdat de rijksgelden voor vier jaar worden toegekend in plaats van voor één
jaar. Daarnaast staat het gemeenten vrij om in de BRC het normbedrag per fte (€ 50.000,-) te hanteren
als een uitgangspunt en niet als harde eis (gemeenten kunnen meer of minder fte inzetten dan het
toegewezen aantal gelet op het gewenste opleidingsniveau). Tot slot heeft de BRC een iets andere focus
dan voorgaande regelingen, wat gemeenten de ruimte biedt om de functionarissen in te zetten om
iedereen in hun gemeente mee te laten doen.3
Elk jaar stijgt het aandeel6 gemeenten dat deelneemt aan de BRC (en haar voorgangers; zie figuur 1.1). In
2020 nemen 350 van de 355 gemeenten deel aan de BRC, wat neerkomt op 99 procent van alle
Nederlandse gemeenten.
Figuur 1.1 Aandeel Nederlandse gemeenten dat deelneemt aan de rijksregeling tussen 2008
en 2020 (in procenten)
2020

99

2019

98

2018

97

2017

96

2016

96

2015

94

2014

92

2013

92

2012

90

2011

78

2010

47

2009

29

2008

7
0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

Bron: Ministerie van BZK (circulaires gemeentefonds), 2008-2019.7

De inzet van functionarissen in het kader van de BRC (en haar voorgangers) wordt deels bekostigd door het
Rijk en deels door de gemeente en/of gemeentelijke partners. Het Rijk financiert 40 procent van de
salariskosten, uitgaande van het normbedrag van 50.000 euro per fte. Om een beeld te krijgen van hoe de
beschikbare middelen worden ingezet en wat de resultaten daarvan zijn, wordt jaarlijks een vragenlijst
afgenomen bij gemeenten die aan de BRC-regeling deelnemen (zie bijlage 1 voor de werkwijze).

6

Door fusies en herindelingen van gemeenten daalt het aantal Nederlandse gemeenten elk jaar. Het aantal
gemeenten dat deelneemt aan de regelingen wordt daardoor niet elk jaar groter, maar het aandeel wel.

7

Ministerie van BZK (circulaires gemeentefonds), 2008-2019.
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/financien-gemeenten-en-provincies/gemeentefonds/circulairesgemeentefonds

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

7

1.2

Leeswijzer
Gemeenten hebben vragen beantwoord over zeven thema’s. In deze rapportage zijn per thema de
belangrijkste resultaten weergegeven. De resultaten voor deze thema’s zijn te vinden in hoofdstukken 2
t/m 8. Het gaat hierbij om de thema’s: formatieplaatsen, sectoren, doelgroepen, dienstverband,
cofinanciering, doelen en opbrengsten en btw-compensatie.
In de rapportage worden de belangrijkste uitkomsten van deze uitvraag weergegeven, die waar relevant
afgezet zijn tegen de uitkomsten van vorig jaar. 8

8

8

Mulier Instituut (2019). Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2019.
https://www.mulierinstituut.nl/publicaties/25053/monitor-brede-regeling-combinatiefuncties-2019/

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

2

Formatieplaatsen
Aantal fte
Volgens opgave van het gemeentefonds (gepubliceerd in de decembercirculaire 20191) hebben de 350
deelnemende gemeenten gezamenlijk de intentie om in 2020, met een rijksbijdrage van ruim 75 miljoen
euro, 3.665 fte aan functionarissen te realiseren.
Op 1 september 2020 zijn in Nederland in totaal 3.468 fte9 gerealiseerd (zie figuur 2.1). Dit is 95 procent
van het vooraf vastgestelde aantal. Ter vergelijking: op 1 september 2019 hadden gemeenten 3.400 fte
gerealiseerd, wat 93 procent was van het toenmalige vastgestelde aantal. 10
Figuur 2.1 Gerealiseerd aantal fte binnen de BRC op 1 september 2020 (n=350) en 1
september 2019 (n=347) ten opzichte van het vooraf vastgestelde aantal

3.665

Fte volgens norm

2020

Fte realisatie

3.468

Fte volgens norm

2019

3.667

Fte realisatie

0

3.400

1.000

2.000

3.000

4.000

Bron: BRC Monitor 2020 en 2019 (100% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Aantal personen
In totaal hebben gemeenten op 1 september 2020 6.012 personen in dienst als functionaris.9 Dat zijn 212
personen meer dan op 1 september 2019 en 823 personen meer dan op 1 september 2018.11 Dit betekent
in 2020 een gemiddelde aanstelling van 0,58 fte per functionaris. Dit komt overeen met de gemiddelde
aanstelling in voorgaande jaren.
Niet ingevulde formatieplaatsen
63 procent van de gemeenten (213 van de 337) heeft op 1 september 2020 het te realiseren aantal fte
gehaald (was 58% in 2019). Van de 124 gemeenten die dit (nog) niet hebben gerealiseerd, hanteert 57

9

337 van de 350 gemeenten hebben de vragenlijst ingevuld (96%). Om tot een totaal aantal fte en een totaal
aantal personen in Nederland te komen, zijn de opgegeven aantallen van de 337 gemeenten hier
geëxtrapoleerd aan de hand van het aantal formatieplaatsen uit de norm van het gemeentefonds. In de rest
van deze rapportage is dit niet gedaan, en zijn de gegevens gebaseerd op de 337 gemeenten die de
vragenlijst hebben ingevuld.

10

De aantallen worden in dit rapport afgerond op hele getallen. Dat heeft tot gevolg dat in figuren
percentages kunnen optellen tot 101% of 99%.

11

BMC Onderzoek & VNG (2018). Samenvatting Monitor Brede Impuls Combinatiefuncties 2018 (over 2018).
https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2018/11/12/samenvattingmonitor-brede-impuls-combinatiefuncties-2018-over-2018/samenvatting-monitor-brede-impulscombinatiefuncties-2018-over-2018.pdf

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

9

procent een hoger normbedrag dan de afgesproken 50.000 euro per fte. Dat is één van de redenen
waardoor het aantal fte volgens opgave van het gemeentefonds niet wordt gehaald (zie figuur 2.2). Dit
hogere normbedrag is gemiddeld 64.879 euro. Vergeleken met 2019 geeft een hoger percentage
gemeenten deze reden (57% ten opzichte van 42%). Daarnaast is het gemiddeld genoemde normbedrag dit
jaar hoger vergeleken met vorig jaar (64.879 euro ten opzichte van 62.107 euro). Dit is in lijn met het
gegeven dat functionarissen relatief vaak worden ingezet op functieniveau hbo of hoger (72% van de
functionarissen werkzaam voor sport en bewegen en 80% van de functionarissen werkzaam voor kunst en
cultuur; zie paragraaf 5.3).
In figuur 2.2 zijn ook de andere redenen genoemd die gemeenten geven voor het nog niet hebben behaald
van het aantal formatieplaatsen. Gemeenten die de optie ‘anders’ hebben aangekruist, hebben daarbij
meermaals laten weten dat de coronamaatregelen reden zijn dat ze hun vastgestelde aantal
formatieplaatsen nog niet hebben gerealiseerd.
Relatief veel grote gemeenten hebben, net als in 2019, het aantal fte nog niet gerealiseerd op 1
september 2020 (17 van de 29). Zij geven vaker aan dat er vacatures zijn die nog moeten worden
ingevuld. Drie gemeenten hebben op 1 september 2020 helemaal geen fte gerealiseerd. Reden hiervoor is
dat zij nog bezig zijn met het opstarten van de Brede Regeling Combinatiefuncties.

Figuur 2.2 Redenen waarom gemeenten per 1 september 2020 niet hun vastgestelde aantal
formatieplaatsen binnen de BRC hebben gerealiseerd (in procenten, meerdere antwoorden
mogelijk, n=124)
De gemeente hanteert voor (een aantal)
functionarissen een hoger normbedrag
dan de afgesproken € 50.000 per fte

57

We zijn nog bezig met het realiseren
van nieuwe/extra formatieplaatsen

32

Er zijn vacatures die nog moeten
worden ingevuld

22

De lokale cofinanciering is nog
onvoldoende gerealiseerd

22

Anders

13
0

20

40

60

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

10

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

80

100

3

Sectoren

3.1

Sector sport en cultuur
Een van de landelijke doelstellingen van de BRC heeft betrekking op het leggen van verbindingen tussen
verschillende sectoren. Dit betreft een combinatie van ofwel sport en bewegen met een andere sector,
ofwel kunst en cultuur met een andere sector. Dit betekent dat vanuit het gedachtengoed van de regeling
een functionaris altijd vanuit de sector sport en bewegen of vanuit de sector kunst en cultuur de
verbinding maakt met één of meer andere sectoren.
Aantal fte
Op 1 september 2020 wordt 83 procent (2.746 fte bij 332 gemeenten) van de formatieplaatsen ingezet
voor de sector sport en bewegen en 17 procent (577 fte bij 278 gemeenten) voor de sector kunst en
cultuur (zie figuur 3.1).12 In 2019 was deze verhouding precies hetzelfde.
Figuur 3.1 Verhouding functionarissen binnen de BRC werkzaam in sector sport en bewegen
versus kunst en cultuur, per 1 september 2020 (in procenten en aantal fte, n=334)

577
(577 fte)
(17%)

Sport en bewegen
Kunst en cultuur

2.746
(83%)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

276 gemeenten zetten functionarissen in op zowel de sector sport en bewegen als op de sector kunst en
cultuur, 56 gemeenten zetten hun functionarissen alleen in op de sector sport en bewegen en twee
gemeenten zetten hun functionarissen alleen in op de sector kunst en cultuur. Opvallend is dat relatief

12

Een optelling van de aantallen fte’s hier zijn niet hetzelfde als de aantallen fte’s in hoofdstuk 2 (zie uitleg in
voetnoot 9). Het aantal fte in deze paragraaf is gebaseerd op de gemeenten die deze vraag hebben
ingevuld, namelijk 334 (de 337 gemeenten die de vragenlijst hebben ingevuld minus de 3 gemeenten die
nog geen fte gerealiseerd hebben). Dat geldt ook voor het vervolg van deze rapportage. Het aantal
gemeenten waarop een aantal/percentage is gebaseerd kan ook nog lager zijn, als minder gemeenten een
specifieke vraag hebben beantwoord (bijvoorbeeld doordat de vraag alleen over de hoofdsector kunst en
cultuur ging). Bij elke grafiek en tabel is het aantal gemeenten aangegeven dat die vraag heeft beantwoord.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

11

veel kleine gemeenten alleen inzetten op de sector sport en bewegen, terwijl bijna alle middelgrote en
grote gemeenten inzetten op zowel sport en bewegen als kunst en cultuur.
Aantal personen
In totaal zijn in Nederland op 1 september 2020 6.012 personen werkzaam als functionaris vanuit de Brede
Regeling Combinatiefuncties (zie ook hoofdstuk 2). Hiervan is 76 procent werkzaam vanuit sport en
bewegen, 23 procent werkzaam vanuit de sector kunst en cultuur en 2 procent werkzaam vanuit beide
hoofdsectoren. Gezien de verhoudingen in formatieplaatsen uit figuur 3.1 betekent dit dat functionarissen
in de sector kunst en cultuur gemiddeld een kleinere aanstelling hebben.

3.2

Verbinding met andere sectoren
Zoals gezegd worden functionarissen geacht vanuit de sectoren sport en bewegen of kunst en cultuur een
verbinding te maken met andere sectoren. In figuur 3.2 is te zien met welke andere sectoren verbindingen
worden gelegd. In het merendeel van de gemeenten leggen de functionarissen voor sport een verbinding
met het primair onderwijs (98%) en met sportaanbieders (95%). In meer dan twee derde van de gemeenten
worden verbindingen gelegd met welzijn (82%), de buurt en ouderenzorg (beide 78%) en jeugdzorg en
gezondheidszorg (beide 76%). Vanuit cultuur wordt vooral de verbinding gemaakt met het primair
onderwijs (94%) en met organisaties uit de kunst- en cultuursector (86%).
Het beeld zoals beschreven hierboven en weergegeven in figuur 3.2 is grotendeels vergelijkbaar met het
beeld in 2019. Een opvallend verschil is dat sport en bewegen en kunst en cultuur elkaar beter weten te
vinden. Vanuit sport is in 51 procent van de gemeenten sprake van een verbinding met culturele
organisaties (stijging van 9 procentpunt ten opzichte van 2019), en vanuit cultuur is in 19 procent van de
gemeenten sprake van een verbinding met sportaanbieders (stijging van 4 procentpunt ten opzichte van
2019). Daarnaast lijkt een kleine stijging zichtbaar van functionarissen die vanuit de sector sport en
bewegen een verbinding leggen met gezondheidszorg (stijging van 5 procentpunt) en functionarissen
vanuit de sector kunst en cultuur die een verbinding leggen met buurt en welzijn (beide stijging van 5
procentpunt).

12

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

Figuur 3.2 Percentage gemeenten dat binnen de BRC de sector sport en bewegen (n=332) of
kunst en cultuur (n=278) verbindt met andere sectoren in 2020 (meerdere antwoorden
mogelijk)
98

Primair onderwijs

94
95

Sportaanbieders

19
82

Welzijn (bijv. sociale wijkteams)

49
78

Buurt (bijv. wijkcentrum,
buurtvereniging)

53
78

Ouderen(zorg) (bijv. ouderenwerk,
woonvoorzieningen, verpleeghuis)

30
76

Jeugd(zorg) (bijv. instellingen,
jeugd- en jongerenwerk)

37

Gezondheidszorg (bijv. huisartsen,
fysiotherapeuten, ziekenhuizen,
GGD, diëtisten)

76
10
64

Kinderopvang

26

63

Voortgezet onderwijs

46

Gehandicaptenzorg (bijv.
woonzorginstellingen,
dagbesteding)

58
11
51

Organisaties met kunst/cultuuraanbod

86
34

Vluchtelingenwerk

11
29

Werkzoekenden/werklozen

4
25

Bedrijfsleven

9
5
4

Anders
0

20

40

Sport en bewegen (n=332)

60

80

100

Kunst en cultuur (n=278)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

13

3.3

Specifieke taken
Onderwijs
Onderwijs is van oudsher een sector waarin veel functionarissen actief zijn. Net als in 2019 wordt door
functionarissen bijna altijd de verbinding gezocht met het onderwijs (in 99% van de gemeenten vanuit de
hoofdsector sport en bewegen en in 95% van de gemeenten vanuit de hoofdsector kunst en cultuur;
primair en voortgezet onderwijs samengevoegd). Functionarissen die actief zijn in het onderwijs hebben
verschillende taken. In figuur 3.3 is te zien dat de meest genoemde werkzaamheden op 1 september 2020
het organiseren van buitenschools sport- en cultuuraanbod op scholen is. Bij de hoofdsector sport en
bewegen geven gemeenten bij het antwoord ‘anders’ regelmatig aan dat het gaat om Motorische Remedial
Teaching (MRT).
Het beeld uit figuur 3.3 is redelijk vergelijkbaar met het beeld in 2019. Wel worden in 2020 de meeste
taken vaker door gemeenten benoemd als een taak waar hun functionarissen ook op inzetten. Dit geldt
met name voor taken als adviseren, ondersteunen en doorverwijzen. Bij de sector kunst en cultuur is er
een toename bij de wat meer uitvoerende taken, namelijk assisteren van leerkrachten en begeleiden van
activiteiten.
Figuur 3.3 Percentage gemeenten dat functionarissen binnen de BRC vanuit de sector sport
en bewegen (n=328) en kunst en cultuur (n=264) in het onderwijs inzet op genoemde taken,
op 1 september 2020 (meerdere antwoorden mogelijk)
93

Organiseren buitenschools sport- en cultuuraanbod
op scholen

74
87

Doorverwijzen leerlingen/ouders naar sport- en
cultuurmogelijkheden in de gemeente

63

Begeleiden van activiteiten buitenschools sport- en
cultuuraanbod op scholen

63

85

75

Adviseren (vak)leerkrachten (onder schooltijd)

68
68

Ondersteunen scholen bij ontwikkeling beleid
omtrent sport- en bewegen of cultuureducatie

63
63

Adviseren van medewerkers van scholen over
sport- en cultuurmogelijkheden in de gemeente

64

Zelfstandig geven van les op scholen, bijvoorbeeld
als vakleerkracht bewegingsonderwijs of
vakleerkracht kunst en cultuur

57
34
48

Assisteren van (vak)leerkrachten (onder schooltijd)

44
10

Anders

5
0

20

40

Sport en bewegen (n=328)

60

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

100

Kunst en cultuur (n=264)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

14

80

In meer dan de helft van de gemeenten (57%; figuur 3.3) worden vanuit de sector sport en bewegen
functionarissen op scholen ingezet voor het zelfstandig geven van les, bijvoorbeeld als vakleerkracht
bewegingsonderwijs. In totaal worden 1.142 personen (645 fte in 208 gemeenten) als vakleerkracht
bewegingsonderwijs ingezet. Vanuit de sector kunst en cultuur hebben in 34 procent van de gemeenten
functionarissen de taak om zelfstandig les te geven op scholen, bijvoorbeeld als vakleerkracht kunst en
cultuur. In totaal worden 430 personen (154 fte in 115 gemeenten) als vakleerkracht kunst en cultuur
ingezet. Dit is vergelijkbaar met de inzet van vakleerkrachten sport en cultuur in 2019.
Op 1 september 2020 wordt 1.061 fte aan functionarissen ingezet op de combinatie tussen sport en
bewegen en het primair onderwijs, en 361 fte op de combinatie tussen kunst en cultuur en het primair
onderwijs.
Kinderopvang
Een deel van de functionarissen verbindt sport en/of kunst aan de sector kinderopvang. Zoals in figuur 3.2
te zien is, is dat in 64 procent van de gemeenten het geval voor sport en bewegen en in 26 procent van de
gemeenten het geval voor kunst en cultuur. Kinderopvang is op te delen in opvang voor kinderen van 0-3
jaar (in kinderdagopvang en peuterspeelzalen) en in opvang voor kinderen van 4-12 jaar (in buitenschoolse
opvang). Het aantal formatieplaatsen dat beschikbaar is voor kinderopvang is weergegeven in tabel 3.1.
Tabel 3.1 Inzet op kinderopvang binnen de BRC per hoofdsector op 1 september 2020 (in
aantal fte)
Sport en bewegen (n=212)

Kunst en cultuur (n=73)

Kinderopvang 0-3 jaar

65

15

80

Kinderopvang 4-12 jaar

127

31

158

Totaal

192

46

238

Totaal

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Sportaanbieders
Functionarissen die werken vanuit de sector sport en bewegen hebben vaak te maken met
sportaanbieders. Zoals figuur 3.2 weergeeft is dat in 95 procent van de gemeenten het geval. Het gaat
daarbij om 937 fte in heel Nederland (dit is iets meer dan in 2019, toen 885 fte werd ingezet). De
verdeling van het aantal fte naar sportverenigingen, commerciële sportaanbieders en andersoortige
sportaanbieders (denk aan zorginstellingen, fysiotherapeuten of hardloopgroepjes) is te zien in figuur 3.4.
Meer dan de helft van het aantal fte is actief bij sportverenigingen (503 fte).

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

15

Figuur 3.4 Verdeling inzet functionarissen binnen de BRC bij sportaanbieders in 2020 (in
aantal fte en procenten, n=314)

299
(32%)
Sportvereniging
Commerciële sportaanbieder
Andersoortige sportaanbieder

503
(54%)
135
(14%)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Deze functionarissen hebben verschillende taken. In figuur 3.5 is te zien dat gemeenten functionarissen
het vaakst inzetten op versterken en/of adviseren van het (vrijwillig) kader. Ten opzichte van 2019 is een
lichte stijging te zien bij de taken promoten van diversiteit/inclusief sporten bij de sportaanbieder (7
procentpunt), versterken/adviseren van bestuur (6 procentpunt) en versterken/adviseren (vrijwillig) kader
(5 procentpunt). Het totale beeld van wat functionarissen bij sportaanbieders doen blijft echter nagenoeg
hetzelfde.
Figuur 3.5 Percentage gemeenten dat functionarissen binnen de BRC bij sportaanbieders
inzet op genoemde taken in 2020 (meerdere antwoorden mogelijk, n=314)
Versterken/adviseren (vrijwillig) kader

80

Samenwerking tussen organisaties
bevorderen
Promoten van diversiteit/inclusief sporten
bij de sportaanbieder

70
68

Versterken/adviseren bestuur

68

Vormgeven van positieve
sportcultuur/veilig sportklimaat
Organiseren/uitvoeren activiteiten/clinics
voor niet-leden
Begeleiden van sportaanbieder om meer
vraaggericht te werken
Organiseren/uitvoeren
activiteiten/lessen/trainingen voor leden

66
60
48
47

Vormgeven van pedagogisch sportklimaat

44

Beleidsplan schrijven

13

Anders

7
0

20

40

60

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

16

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

80

100

Organisaties die kunst en cultuur aanbieden
Functionarissen die werken vanuit de sector kunst en cultuur hebben regelmatig te maken met
organisaties die kunst of cultuur aanbieden. Zoals in figuur 3.2 is te zien, is dat in 86 procent van de
gemeenten het geval. Figuur 3.6 laat zien dat gemeenten de functionarissen op verschillende taken
inzetten, waaronder het organiseren en/of uitvoeren van activiteiten en clinics, het bevorderen van
samenwerking met andere organisaties en het adviseren van personen binnen de organisatie.
Ten opzichte van 2019 worden met name het begeleiden van cultuuraanbieders om meer vraaggericht te
werken en het versterken/adviseren van personeel/medewerkers binnen cultuuraanbieders in meer
gemeenten gedaan (stijging van 7 procentpunt).
Figuur 3.6 Percentage gemeenten dat functionarissen binnen de BRC bij organisaties die
kunst en cultuur aanbieden inzet op genoemde taken in 2020 (meerdere antwoorden
mogelijk, n=240)
Organiseren/uitvoeren activiteiten/clinics
voor mensen buiten de aanbieder

59

Organiseren/uitvoeren activiteiten/lessen
voor mensen binnen de aanbieder

56

Samenwerking tussen organisaties
bevorderen

53

Versterken/adviseren
personeel/medewerkers

52

Promoten van diversiteit/inclusie bij de
cultuuraanbieder

49

Begeleiden van cultuuraanbieder om meer
vraaggericht te werken

48

Versterken/adviseren bestuur/directie

34

Beleidsplan schrijven

13

Anders

8
0

20

40

60

80

100

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

17

4

Doelgroepen
Functionarissen zijn werkzaam voor verschillende doelgroepen. In figuur 4.1 is te zien dat gemeenten de
functionarissen het meest inzetten op de leeftijdsgroep kinderen. Verder is opvallend dat vanuit de
hoofdsector sport en bewegen veel meer wordt ingezet op verschillende leeftijdsgroepen (ook op jongeren
en ouderen wordt veel ingezet, en bij de andere doelgroepen is te zien dat ook daar ongeveer de helft van
de gemeenten inzet pleegt), terwijl vanuit de hoofdsector kunst en cultuur de focus meer lijkt te liggen
op kinderen en in mindere mate op jongeren. Voor beide hoofdsectoren geldt dat grote gemeenten vaker
geen specifieke leeftijdsgroep als antwoord geven dan middelgrote en kleine gemeenten. Het totale beeld
was in 2019 vergelijkbaar.
Figuur 4.1 Percentage gemeenten dat functionarissen binnen de BRC inzet op
leeftijdsgroepen in 2020, totaal (n=334) en opgesplitst in de hoofdsector sport en bewegen
(n=332) en kunst en cultuur (n=278) (meerdere antwoorden mogelijk)
48

Baby/dreumes/peuter/kleuter (0tot 4-jarigen)

44
19
92
89

Kinderen (4- tot 12-jarigen)
84
82
80

Jongeren (12- tot 18-jarigen)
53
56
55

Jongvolwassenen (18- tot 24jarigen)

23
59
57

Volwassenen (24- tot 65-jarigen)
19

79
79

Ouderen (65+)
23

25
Geen specifieke leeftijdsgroep

18
20
0

20

Totaal (n=334)

40

60

Sport/bewegen (n=332)

80

100

Kunst/cultuur (n=278)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Naast leeftijdsgroepen zijn er ook specifieke doelgroepen waar functionarissen op worden ingezet. In
figuur 4.2 is te zien dat gemeenten vanuit de hoofdsector sport en bewegen het meest inzetten op

18

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

personen met een beperking, chronische aandoening of gedragsproblematiek, maar dat ook veel andere
doelgroepen vanuit deze hoofdsector worden bereikt. Vanuit de hoofdsector kunst en cultuur is het vaakst
geen inzet op een specifieke doelgroep, maar als wel op een specifieke doelgroep wordt gericht is dat het
vaakst op buurtbewoners of mensen met een lage sociaaleconomische status. Het totale beeld was in 2019
vergelijkbaar, alleen bij de inzet op personen met een lage sociaaleconomische status is een lichte groei
te zien dit jaar.
Figuur 4.2 Percentage gemeenten dat functionarissen binnen de BRC inzet op specifieke
groepen in 2020, totaal (n=334) en opgesplitst in de hoofdsector sport en bewegen (n=332)
en kunst en cultuur (n=278) (meerdere antwoorden mogelijk)
73
72

Personen met een beperking, chronische
aandoening of gedragsproblematiek

17
63
61

Buurtbewoners/wijkbewoners
31

65
64

Personen met overgewicht
5

61
59

Personen met laag inkomen/lage
sociaaleconomische status/armoede

29

54
54

Inactieven
10
45
42

Personen met een
migratieachtergrond/vluchtelingen

19
31
30

Werkzoekenden/werklozen
4
18
Anders

5
3
8
8

LHBT'ers
3

52
Geen inzet op specifieke doelgroep

15
61
0

Totaal (n=334)

20

40

60

Sport/bewegen (n=332)

80

100

Kunst/cultuur (n=278)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

19

Voor een aantal doelgroepen is het aantal fte dat werkzaam is voor die doelgroep op 1 september 2020
bekend. In totaal werkt in Nederland 1.564 fte aan functionarissen met kinderen van 0 tot 12 jaar, 325 fte
met ouderen (65+), 329 fte met personen met een laag inkomen, lage sociaaleconomische status of
armoede en 220 fte met personen met een beperking, chronische aandoening of gedragsproblematiek
(figuur 4.3). Ouderen blijken een belangrijke doelgroep van de functionarissen (figuur 4.1), maar in
vergelijking met de doelgroep kinderen vindt er qua omvang aanzienlijk minder inzet op deze doelgroep
plaats. In 2019 was het beeld vergelijkbaar. Wel lijkt de inzet op de drie onderste kwetsbare doelgroepen
uit figuur 4.3 iets toe te nemen ten koste van de inzet op de doelgroep kinderen.

Figuur 4.3 Totale inzet van gemeenten binnen de BRC op specifieke doelgroepen in 2019 en
2020 (in aantal fte en aantallen gemeenten)

Kinderen (0- tot 12-jarigen)

Ouderen (65+)

Personen met een laag inkomen, lage sociaal
economische status of armoede

Personen met een beperking, chronische
aandoening of gedragsproblematiek

n=332

1.564

n=309

1.598

n=331

325

n=261

303

n=327

329

n=179

305

n=331 220
n=255 227
0

500
2020

1.000

1.500

2.000

2019

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten) en 2019 (100% populatie deelnemende
gemeenten), Mulier Instituut

20

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

5

Dienstverband

5.1

Werkgever
In figuur 5.1 is te zien dat op 1 september 2020 96 procent van de functionarissen in (loon)dienst was. Het
merendeel van de fte is aangesteld bij niet-commerciële organisaties in de sectoren sport, welzijn en
cultuur. Bij elkaar opgeteld is 22 procent werkzaam bij (semi)overheidsorganisaties zoals de gemeente of
het gemeentelijk sportbedrijf. Vergeleken met 2019 zijn de verhoudingen ongeveer gelijk.
Daarnaast is 4 procent niet in loondienst, maar wordt ingehuurd als zzp’er13. In 27 procent van de
gemeenten zijn functionarissen als zzp’er werkzaam (niet in figuur). Zzp’ers zijn relatief vaker werkzaam
in grote gemeenten dan in kleine gemeenten.
Figuur 5.1 Aantal formatieplaatsen (fte) binnen de BRC per werkgever of werkzaam als zzp’er
per 1 september 2020 (in aantal fte12 en procenten, n=334)
Niet-commerciële sportorganisatie

17%

Niet-commerciële welzijnsorganisatie

16%

Gemeente

12%

Gemeentelijk sportbedrijf

10%

323

Niet-commerciële cultuurorganisatie

10%

321

Provinciaal Sportservicebureau

9%

Basisonderwijs

6%

211

Commerciële sportorganisatie

6%

209

Voortgezet onderwijs

2%

549
532
405

306

71

Commerciële cultuurorganisatie 1% 22
Commerciële welzijnsorganisatie

* 16

Overig (bijv. zorginstelling, kinderopvang,
gemeentelijk samenwerkingsverband etc.)

7%

Niet in loondienst, maar werkend als zzp'er

4%
0

221

137
100

200

300

400

500

600

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut
*Het percentage bij ‘commerciële welzijnsorganisatie’ is 0,48%.

13

Met loondienst wordt bedoeld in dienst van een werkgever waarbij er een arbeidsovereenkomst is en de
werkgever belasting inhoudt (formeel werkgeverschap). Een zzp’er of zelfstandig ondernemer wordt betaald
per opdracht en draagt zelf belasting af.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

21

5.2

Cao
In een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) zijn afspraken over arbeidsvoorwaarden zoals loon,
toeslagen en werktijden vastgelegd. Gemeenten en werkgevers kunnen verschillende cao’s voor de inzet
van hun functionarissen hanteren. In 54 procent van de gemeenten wordt de cao Sport gehanteerd, in 43
procent van de gemeenten de cao Openbare bibliotheken/kunsteducatie en in 42 procent van de
gemeenten cao’s die vallen onder Zorg en Welzijn (gemeenten konden op deze vraag meerdere
antwoorden geven, omdat niet alle functionarissen binnen één gemeente onder dezelfde cao hoeven te
vallen; zie figuur 5.2). 23 procent van de gemeenten hebben (ook) functionarissen die niet onder een cao
vallen. Dit zijn logischerwijs relatief veel gemeenten waar zzp’ers werken (niet in figuur). In 2019 was dit
beeld vergelijkbaar.
Figuur 5.2 Collectieve arbeidsovereenkomsten die gemeenten hanteren voor hun
functionarissen binnen de BRC (in procenten, meerdere antwoorden mogelijk, n=334)
Cao Sport

54

Cao Openbare bibliotheken/kunsteducatie

43

Cao Zorg en Welzijn

42

Cao Gemeenten

38

Cao Onderwijs - primair of voortgezet onderwijs

28

Cao Sociaal werk (voorheen welzijn en
maatschappelijke dienstverlening)

15

Cao Zwembaden

8

Cao Kinderopvang

7

Cao Sportverenigingen

4

Cao Recreatie

3

Cao Nederlandse Podia

2

Cao Museum

2

Andere cao

8

Geen cao

23
0

20

40

60

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

22

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

80

100

5.3

Functieniveaus
De werkzaamheden van een functionaris die vanuit de BRC wordt gefinancierd, kunnen op verschillende
functie- of opleidingsniveaus worden uitgevoerd. Wij hanteren het volgende onderscheid:
• Mbo-niveau 1/2: de functionaris heeft een assisterende rol. Hij/zij ondersteunt bij de praktische
uitvoering van de activiteiten.
• Mbo-niveau 3/4: de functionaris heeft een uitvoerende rol. Hij/zij verzorgt de praktische
uitvoering van de activiteiten of hij/zij draagt zorg voor een passende inhoud van het uit te
voeren project (of projecten), passend bij de sectoren en de mensen waar hij/zij mee en voor
werkt.
• Hbo-niveau 5: de functionaris heeft een initiërende rol. Hij/zij organiseert activiteiten en brengt
partners in de wijk samen. Hij/zij coördineert projecten en draagt zorg voor equipering van
anderen in de uitvoer van de projecten.
• Hbo-niveau 6/plus: de functionaris heeft een beleidsmatige/coördinerende rol of geeft zelfstandig
les op bijvoorbeeld een school. Hij/zij organiseert, versterkt, realiseert en professionaliseert
processen van de uit te voeren projecten binnen de verschillende sectoren.
In figuren 5.3 en 5.4 is te zien dat de meeste functionarissen op 1 september 2020 worden ingezet op hbo
5-niveau. Dit was in 201811 en 2019 ook het geval. Functionarissen die vanuit de sector kunst en cultuur
werkzaam zijn, werken relatief iets vaker op het functieniveau hbo-5 dan functionarissen vanuit de sector
sport en bewegen. Laatstgenoemden werken op hun beurt vaker op de functieniveaus mbo-3/4.
Figuur 5.3 Verdeling van formatieplaatsen sport en bewegen binnen de BRC over
functieniveaus op 1 september 2020 (in aantal fte en procenten, n=332)
79
(3%)

335

(12%)

42
(2%)

(12%)

658
(24%)

Niveau mbo-1/2
Niveau mbo-3/4
Niveau hbo-5
Niveau hbo-6/plus
Overige functieniveaus

1.633
(59%)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

23

Figuur 5.4 Verdeling van formatieplaatsen kunst en cultuur binnen de BRC over
functieniveaus op 1 september 2020 (in aantal fte en procenten, n=277)
18
(3%)

4
(1%)
93
(16%)

91
(16%)

(16%)

Niveau mbo-1/2
Niveau mbo-3/4
Niveau hbo-5
Niveau hbo-6/plus
Overige functieniveaus
(66%)

363
(64%)
Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

5.4

Salaris
Het normbedrag voor de subsidie van één fte is door het Rijk vastgesteld op 50.000 euro. Dit bedrag omvat
de totale lasten van het aanstellen van één formatieplaats, inclusief de werkgeverslasten. Dit normbedrag
is een uitgangspunt. Het staat gemeenten vrij om meer of minder fte in te zetten dan het afgesproken
aantal. Gemeenten en werkgevers beoordelen welk salarisniveau zij van toepassing achten. Gemeenten
die aangeven een hoger normbedrag te hanteren, geven gemiddeld een bedrag van 64.879 euro voor één
fte op.
Op 1 september 2020 blijkt 44 procent van de formatieplaatsen (1.444 fte) minder te kosten dan het
uitgangspunt van 50.000 euro en is 56 procent (1.844 fte) gelijk aan het uitgangspunt voor het normbedrag
of kost meer dan dat (zie figuur 5.5). Hiermee is de verhouding iets verschoven, want in 2019 wat het
respectievelijk 46 en 54 procent. Dat ligt er met name aan dat de groep tot 45.000 euro kleiner is
geworden en de groep boven de 55.000 euro groter. In figuur 5.5 is de verdeling over vier salarisgroepen
weergegeven.

24

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

Figuur 5.5 Verdeling van formatieplaatsen binnen de BRC over salarisniveaus op 1 september
2020 (in aantal fte en procenten, n=333)

536
(16%)
1017
(31%)

Tot 45.000 euro
45.000 tot 50.000 euro
50.000 tot 55.000 euro
908
(28%)

Boven 55.000 euro

827
(25%)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Het Rijk vindt het wenselijk dat gemeenten afspraken maken met werkgevers over de opleidingen en de
arbeidsvoorwaarden van de functionarissen. Bij voorkeur stellen gemeenten 2 procent van de middelen
beschikbaar voor opleidingen en het versterken van de kwaliteit van functionarissen, zo is gesteld in de
Bestuurlijke Afspraken BRC3. Gemiddeld wordt 2,6 procent van de middelen besteed aan opleidingen en
het versterken van de kwaliteit van de functionarissen (minimum 0%, maximum 10%). Dat is een lichte
stijging ten opzichte van 2019, toen het 2,4 procent was.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

25

6

Cofinanciering
De personele lasten van de inzet van functionarissen worden bekostigd vanuit de rijksbijdrage en lokale
cofinanciering, waarbij de verdeling gesteld is op respectievelijk 40 en 60 procent van het normbedrag
van 50.000 euro dat als uitgangspunt wordt gehanteerd. Gemeenten kunnen ervoor kiezen lokaal een
hoger salaris te betalen aan bijvoorbeeld een functionaris die hoger gekwalificeerd is. Het Rijk legt per
vooraf afgesproken aantal fte 20.000 euro per fte bij. Dit is een vastgesteld bedrag. Als gemeenten dus
duurdere functionarissen inzetten, zullen zij minder fte kunnen realiseren. Indien dat het geval is,
verschuift de verdeling van 40 procent financiering vanuit het Rijk en 60 procent vanuit lokale middelen.
De lokale cofinanciering kan een gemeente zelf bekostigen of de gemeente vraagt andere partijen hieraan
bij te dragen. Dit zijn vaak lokale organisaties binnen de gemeentegrenzen, maar buiten de gemeentelijke
organisatie, denk aan scholen, sportorganisaties, bibliotheken en bedrijven. We hebben gemeenten
gevraagd welke betrokkene welk deel van de financiering van de functionarissen bijdraagt. In de praktijk
blijkt dat het Rijk inderdaad 40 procent van de financiering bekostigt en gemeenten hieraan gemiddeld 42
procent bijdragen (figuur 6.1). De overige kosten worden door andere (lokale) partijen gedragen. Onder
de categorie ‘andere organisaties’ vallen organisaties buiten de gemeentegrenzen. Deze verhouding is
exact gelijk aan de verhouding in 2019.
Figuur 6.1 Landelijke verdeling van bijdrage van betrokkenen aan de BRC per 1 september
2020 (in procenten, n=334)
2
17

40
Rijk
Gemeente
Lokale organisaties
Andere organisaties

42

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

De financiering door het Rijk varieert nauwelijks naar gemeentegrootte en bedraagt gemiddeld 40
procent. Dit komt overeen met de vooraf vastgestelde verdeling tussen het Rijk en lokale cofinanciering.
De grote gemeenten met meer dan 100.000 inwoners dragen gemiddeld het meeste zelf bij aan de
financiering van de functionarissen (47%). De bijdrage aan de financiering vanuit lokale organisaties is het
grootste bij gemeenten met 25.000 tot 50.000 inwoners (19%).
Wanneer (een deel van) de cofinanciering wordt gedragen door de gemeente, kunnen verschillende
beleidsterreinen bijdragen. En wanneer (een deel van) de cofinanciering door (lokale) organisaties wordt
verzorgd, kunnen dat verschillende soorten organisaties zijn. In tabel 6.1 staat een overzicht van
beleidsterreinen en soorten organisaties die bijdragen. Bij de meeste gemeenten (85%) draagt de afdeling

26

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

sport en bewegen bij aan de cofinanciering van de functionarissen. Bij de organisaties zien we dat de
onderwijsinstellingen in meer dan de helft van de gemeenten als cofinancier worden genoemd. Dit beeld
is vergelijkbaar met 2019 (zie tabel 6.1). De gemeenten die een ander beleidsterrein hebben aangegeven,
geven in hun motivatie daarbij vaak aan dat het om het beleidsterrein gezondheid of het beleidsterrein
jeugd gaat.
Tabel 6.1 Percentage gemeenten waarin het benoemde beleidsterrein of de benoemde partij
bijdraagt aan de cofinanciering van de BRC in 2019 (n=345) en 2020 (meerdere antwoorden
mogelijk, n=334)

Gemeente

2019

2020

(n=345)

(n=334)

beleidsterrein Sport en Bewegen

83

85

beleidsterrein Cultuur

61

61

beleidsterrein Sociale Zaken/Welzijn/

54

51

beleidsterrein Onderwijs

29

30

ander beleidsterrein

3

12

waaronder provinciaal sportservicebureau of

8

7

uit het onderwijs

52

54

uit de sport

31

33

uit welzijn

29

28

uit de kunst en cultuursector

26

28

uit de kinderopvang

20

21

uit de zorg

21

18

uit het bedrijfsleven

8

7

uit de buurt

6

5

andere (lokale) organisaties

5

6

Maatschappelijke ontwikkeling

Provincie

provinciale instelling voor kunst en cultuur
Lokale organisaties

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten) en 2019 (100% populatie deelnemende
gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

27

7

Doelen en opbrengsten

7.1

Landelijke doelen
Landelijk is in de BRC een aantal doelstellingen geformuleerd met betrekking tot de inzet van
functionarissen. In tabel 7.1 staat per doelstelling weergegeven hoeveel procent van de gemeenten deze
nastreeft. Daarin is te zien dat het algemene beeld in 2020 vergelijkbaar is met 2019, maar er wel wat
nuanceverschillen zijn.
Tabel 7.1 Percentage gemeenten dat landelijke doelstellingen BRC nastreeft in 2019 (n=345)
en 2020 (in procenten, n=334)
2019

2020

(n=345)

(n=334)

Sport-, beweeg- en cultuuronderwijs op en rond scholen versterken

92

93

Lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen tussen gemeentelijke

91

93

90

85

Verbetering motorische vaardigheden jeugd en jongeren

84

85

Inzetten op groepen mensen die belemmeringen ervaren bij het (on)georganiseerde

76

81

Stimuleren (talent)ontwikkeling jeugd en jongeren

75

75

Duurzaam versterken en innoveren van sport-, beweeg- en cultuuraanbieders/

66

72

68

71

64

67

beleidsdomeinen en -voorzieningen en tussen organisaties uit de sectoren sport,
cultuur, onderwijs etc.
Een leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten
mogelijk maken

sporten en bewegen en beoefenen van culturele activiteiten

vrijwilligersorganisaties, waaronder vormgeven van een pedagogisch sportklimaat
Bereiken, toeleiden en begeleiden van personen die in armoede leven, zodat zij ondanks
hun financiële situatie kunnen sporten/bewegen en meedoen aan culturele
activiteiten
(Talent)ontwikkeling van kwetsbare, minder kansrijke jongeren die (een risico op) een
verminderde actieve leefstijl hebben
Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten) en 2019 (100% populatie deelnemende
gemeenten), Mulier Instituut

Een leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten wordt door gemeenten
veruit het belangrijkst gevonden wanneer aan hen wordt gevraagd op welke van de landelijke doelen zij
zich richten. De top 3 is:
1. Een leven lang inclusief sporten, bewegen en beoefenen van culturele activiteiten mogelijk
maken.
2. Lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen.
3. Sport-, beweeg- en cultuuronderwijs op en rond scholen versterken.
Deze top 3 was in 2019 hetzelfde als in 2020.
Gemeenten zien de meeste resultaten op de doelen ‘Sport-, beweeg- en cultuuronderwijs op en rond
scholen’ en ‘Lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen’. Ze zien het minst resultaat op het doel
‘(talent)ontwikkeling van kwetsbare jongeren met (een risico op) een inactieve leefstijl’ (zie figuur 7.1).
Vergeleken met 2019 zien gemeenten iets meer resultaat op de doelen ‘lokale verbindingen tot stand
brengen en uitbouwen’ en ‘bereiken, toeleiden en begeleiden van personen in armoede’ en iets minder

28

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

resultaat op de doelen ‘een leven lang inclusief sporten’ en ‘(talent)ontwikkeling van kwetsbare jongeren
met (een risico op) een inactieve leefstijl’.
Figuur 7.1 Resultaat op de landelijke doelstellingen BRC in 2020 volgens gemeenten (in
procenten, gemeenten die deze doelen nastreven)

Sport-, beweeg- en cultuuronderwijs op en rond
16
scholen versterken (n=312)

Lokale verbindingen tot stand brengen en
uitbouwen tussen gemeentelijke beleidsdomeinen
en -voorzieningen en tussen organisaties uit de
sectoren sport, cultuur, onderwijs etc. (n=312)

25

10

Verbetering motorische vaardigheden jeugd en
2
jongeren (n=285)

30

17

Een leven lang inclusief sporten, bewegen en
beoefenen van culturele activiteiten mogelijk 1 12
maken (n=283)
Bereiken, toeleiden en begeleiden van personen
die in armoede leven, zodat zij ondanks hun
3
financiële situatie kunnen sporten/bewegen en
meedoen aan culturele activiteiten (n=236)

24

Stimuleren (talent)ontwikkeling jeugd en jongeren
3
(n=252)

19

Inzetten op groepen mensen die belemmeringen
ervaren bij het (on)georganiseerde sporten en
2
bewegen en beoefenen van culturele activiteiten
(n=269)

20

Duurzaam versterken en innoveren van sport-,
beweeg- en
cultuuraanbieders/vrijwilligersorganisaties,
waaronder vormgeven van een pedagogisch
sportklimaat (n=239)

4

(Talent)ontwikkeling van kwetsbare, minder
kansrijke jongeren die (een risico op) een
verminderde actieve leefstijl hebben (n=223)

6

2

42

34

9

46

33

8

44

4

24

7

30

4

52

22

4

48

24

2

26

20

18

37

23

3

20

43

0
(geen resultaat) 1

47

51

40

60

15

80

1

100

5 (veel resultaat)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

29

Borging van de landelijke doelstellingen vindt met name plaats in een gemeentelijke beleidsnota
(bijvoorbeeld die voor Sport en/of Cultuur) en/of in een regionaal of lokaal sportakkoord (zie figuur 7.2).
In de figuur is duidelijk te zien dat er wat meer aandacht is voor borging ten opzichte van 2019, aangezien
elke manier van borging vaker wordt genoemd. Het borgen in het regionaal of lokaal sportakkoord laat een
grote stijging zien ten opzichte van 2019, wat een logisch gevolg is van de groei van het aantal lokale
akkoorden in 2020. De borging in lokale en regionale preventieakkoorden is ook meer dan verdubbeld,
maar daar is de grootste stijging te verwachten in de komende jaren.
Figuur 7.2 Manieren van borgen van doelstellingen BRC door gemeenten in 2019 (n=345) en
2020 (in procenten, n=334))
In een gemeentelijke beleidsnota
(bijvoorbeeld die voor Sport en/of
Cultuur)

75
71
75

In een regionaal/lokaal sportakkoord

23

Het is belegd in de
opdracht/subsidieverlening aan
samenwerkingspartners

74

71
67

In de uitvoeringsplannen van de
gemeente

61
45

In overeenkomsten tussen gemeente
en lokale partijen

40
43

In functieomschrijvingen van
functionarissen

37
19

In een Lokale Educatieve Agenda

17
13

In een regionaal/lokaal
preventieakkoord

5
8

In een lokaal convenant Cultuur en
Onderwijs

6
4

Anders

6
0

2020 (n=334)

20

40

60

80

100

2019 (n=345)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten) en 2019 (100% populatie deelnemende
gemeenten), Mulier Instituut

30

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

7.2

Lokale doelen
Naast de landelijke doelen heeft 21 procent van de gemeenten (70) aanvullend lokale doelen opgesteld
(ten opzichte van 71% die dat niet heeft gedaan en 8% die dit niet weet). Dit zijn vooral doelstellingen op
het gebied van sport en bewegen (64%), maar ook doelstellingen op het gebied van kunst en cultuur (27%)
en op andere gebieden (64%) worden genoemd. Andere doelen hebben vooral betrekking op gezondheid
van inwoners van de gemeente. Dit beeld is vergelijkbaar met dat van 2019.
Aan de gemeenten die lokale doelstellingen formuleren is gevraagd welke doelen dit zijn. Daarop worden
veel verschillende doelstellingen genoemd. Vaak genoemde thema’s zijn het bevorderen van een gezonde
en actieve leefstijl (in gemeentelijk beleid, in bepaalde sectoren, voor specifieke groepen), aanvullende
doelen op een leven lang sporten en bewegen, een bijdrage leveren aan het sociaal domein, het
versterken of vitaler worden van sportverenigingen en kwetsbare doelgroepen integreren in sport en
cultuur.
Gemeenten zijn ook gevraagd wat het behaalde resultaat is op de door henzelf geformuleerde lokale
doelen. In figuur 7.3 is een gemiddelde voor al deze lokale doelen weergegeven. Wanneer we dit
vergelijken met de resultaten die gemeenten zien op de landelijke doelen (zie figuur 7.1), zien we dat op
de lokale doelen vaker een gemiddeld resultaat wordt gehaald.
Figuur 7.3 Resultaat op de lokale doelen BRC in 2020 volgens gemeenten (in procenten,
n=146 genoemde lokale doelen*)

1

11

53

0

20

29

40
(geen resultaat) 1

60
2

3

4

6

80

100

5 (veel resultaat)

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut
* Gemeenten mochten minimaal 1 en maximaal 3 lokale doelen benoemen. De 70 gemeenten hebben
gezamenlijk 146 doelen benoemd.

7.3

Deelnemers
Het aantal unieke deelnemers 14 dat bereikt wordt met de inzet van de functionarissen is lastig te meten.
Toch wordt dit wel vaak als maat gezien voor hoe succesvol een functionaris is. 60 van de ondervraagde
gemeenten geven aan het aantal unieke deelnemers niet te weten of hebben een ongeldige waarde
ingevoerd15. Binnen gemeenten is meestal nog geen sluitende registratie van unieke deelnemers aan de
activiteiten van de functionarissen. De antwoorden komen dan ook neer op een grove schatting.

14

Unieke deelnemers zijn unieke personen. Als één persoon aan meerdere activiteiten/lessen mee doet, wordt
deze unieke persoon maar eenmaal gerekend.

15

De zestien gemeenten die 0 hebben ingevuld worden meegerekend tot de gemeenten die het aantal unieke
deelnemers niet weet of bijhoudt.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

31

277 van de in totaal 337 gemeenten hebben een schatting gegeven van het aantal unieke deelnemers dat
de functionarissen in 2020 direct hebben bereikt. Het gaat hierbij om mensen die aanwezig waren bij de
activiteiten die door de functionarissen zijn geïnitieerd of gegeven. Op basis van een optelsom lijken in
totaal ruim 1,4 miljoen unieke deelnemers bereikt te zijn in de 277 gemeenten die deze vraag met een
geldige waarde beantwoord hebben. Het gemiddeld aantal unieke deelnemers per gemeente bedraagt
5.212 met een minimum van 30 en een maximum van 85.893. Het gemiddeld aantal deelnemers per fte
bedraagt 593. Gevraagd waar deze unieke deelnemers met name vandaan komen, antwoorden de
gemeenten dat het met name gaat om 0-18-jarigen die via het onderwijs of de sportvereniging worden
bereikt. Daarnaast worden ouderen en kwetsbare groepen zoals mensen met een beperking ook relatief
vaak genoemd. Dit komt overeen met de gegevens over de inzet op doelgroepen in hoofdstuk 4.
Vergeleken met 2019 zijn in 2020 de aantallen genoemde unieke deelnemers wat lager (6.197 om 5.212
deelnemers per gemeente, 700 om 593 deelnemers per fte). Een reden hiervoor kan zijn dat door de
coronamaatregelen minder activiteiten hebben kunnen plaatsvinden. Dit is iets wat meermaals door
gemeenten werd aangegeven.

32

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

8

Btw-compensatie
Kenmerkend voor de BRC is dat functionarissen bij één (formele) werkgever in dienst zijn, maar dat ze bij
meerdere (materiële) werkgevers werkzaam kunnen zijn. Daarom is binnen deze regeling sprake van
uitleen van personeel. In sommige gevallen moet daarbij btw worden betaald. Per situatie en per
belastingregio moet worden bekeken of er sprake is van btw-plicht. Voor functionarissen werkzaam in de
hoofdsector sport en bewegen geldt dat gemeenten sinds 2019 voor hen de betaalde btw kunnen
terugvorderen door middel van de Regeling Specifieke Uitkering Sport (SPUK). Daarnaast kunnen
gemeenten sinds 2003 door middel van het btw-compensatiefonds de betaalde btw terugvorderen, en kan
dat gebruikt worden voor functionarissen werkzaam in de hoofdsector kunst en cultuur.
In figuur 8.1 is te zien dat 24 procent (n=80) van de gemeenten die functionarissen vanuit sport en
bewegen inzetten in 2019 btw heeft betaald in het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties. In
totaal is door deze gemeenten 3,5 miljoen euro aan btw betaald. Dit aantal gemeenten klopt exact met
het aandeel dat vorig jaar verwachtte dit te gaan doen. Ook voor volgende jaren verwacht zo’n aandeel
(23%) dat te zullen gaan doen (figuur 8.2).
Van de gemeenten die functionarissen vanuit de sector kunst en cultuur inzetten, heeft 5 procent (n=18)
in 2019 btw afgedragen (figuur 8.1). In totaal is door deze gemeenten bijna 170 duizend euro aan btw
betaald. Dit aantal gemeenten is minder dan het aandeel dat dat vorig jaar zei te verwachten te gaan
doen, namelijk 11 procent. Voor 2020/2021 verwacht 9 procent van de gemeenten dat te zullen gaan doen
(figuur 8.2).
Figuur 8.1 Btw-afdracht voor de BRC-regeling in 2019 voor de sectoren sport en bewegen en
kunst en cultuur (n=334; in procenten)

Sport en bewegen

24

Kunst en cultuur

60

5

9

70

0

20
Ja

Nee

40
Weet ik niet

11

60

80

7

14

100

Niet van toepassing

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

33

Figuur 8.2 Verwachtte btw-afdracht voor de BRC-regeling in 2020 en/of 2021 voor de
sectoren sport en bewegen (n=332) en kunst en cultuur (n=278; in procenten)

Sport en bewegen
(n=332)

23

Kunst en cultuur
(n=278)

62

9

0

15

72

20

40
Ja

Nee

19

60

80

100

Weet ik niet

Bron: BRC Monitor 2020 (96% populatie deelnemende gemeenten), Mulier Instituut

Van de gemeenten die in 2019 btw betaalden voor functionarissen die werkten voor de sector sport en
bewegen (n=80), heeft (of gaat dit nog doen) 36 procent dit bedrag gedeclareerd via de SPUK, 40 procent
via het btw-compensatiefonds en 9 procent deels via de SPUK en deels via het btw-compensatiefonds. Dat
klopt niet met de verwachtingen die vorig jaar zijn geuit: toen verwachtte 68 procent van de gemeenten
de betaalde btw te gaan declareren via de SPUK. Voor 2020/2021 verwacht een iets groter aandeel de
SPUK te gaan gebruiken: 40 procent verwacht het bedrag te declareren via de SPUK, 35 procent via het
btw-compensatiefonds en 10 procent deels via de SPUK en deels via het btw-compensatiefonds.
Van de gemeenten die in 2019 btw betaalden voor functionarissen die werkten voor de sector kunst en
cultuur (n=18), heeft 56 procent dit bedrag gedeclareerd via het btw-compensatiefonds (of gaat dit nog
doen).

34

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

Bijlage 1: Werkwijze
Het onderzoek is bedoeld om te volgen hoe de beschikbare middelen worden ingezet en wat de resultaten
daarvan zijn. Het wordt vanaf 2019 uitgevoerd door het Mulier Instituut, met medewerking van Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG), Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en Landelijk Kennisinstituut
Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) en met subsidie van het ministerie van VWS. De vorige twee
regelingen (Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur en Brede Impuls Combinatiefuncties) zijn gemonitord
door BMC Onderzoek. Omdat de landelijke regeling in de loop der jaren is veranderd, is het huidige
onderzoek anders opgezet waardoor vergelijking met voorgaande regelingen meestal niet mogelijk is.
Vanaf 2019 wordt de BRC op eenzelfde manier gemonitord, waardoor vergelijking met 2019 wel mogelijk
is en een nieuw trendbeeld ontstaat.
De vragenlijst is ingevuld in een online omgeving door alle deelnemende gemeenten en wordt ingezet ten
behoeve van lerend beleid. De contactpersonen voor de BRC zijn hiervoor aangeschreven, wat in de
meeste gevallen de beleidsmedewerker sport betrof van de betreffende gemeente. Door het invullen van
de vragenlijst hebben de deelnemende gemeenten informatie gegeven over de voortgang en inzet van de
combinatiefuncties. De vragen gaan over de totale inzet van functies in het kader van de BRC, voor sport
én cultuur. Waar van belang is onderscheid gemaakt tussen de sector sport en de sector cultuur. Bij een
aantal vragen is specifiek gevraagd om de peildatum van 1 september 2020 aan te houden. Bij vragen
waar dit het geval was, wordt dat in dit rapport vermeld.
Naast deze algemene rapportage worden de gegevens die zijn verkregen uit de vragenlijst beschikbaar
gesteld aan betrokkenen en gepubliceerd op de volgende drie manieren:
• Dashboard: een aantal gegevens wordt gepubliceerd op de openbare website
www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/sport-en-cultuur. Hierbij gaat het om informatie over
het aantal formatieplaatsen, de verdeling over sectoren, de verdeling over functieniveaus, of de
functionarissen werken als zzp’er of in loondienst, wie de cofinanciering levert en welke doelen
en doelgroepen worden nagestreefd. Alle overige antwoorden zullen niet op gemeenteniveau
openbaar worden gemaakt.
• Vergelijken van eigen gemeente met andere gemeenten: achteraf kan iedereen die de vragenlijst
heeft ingevuld de antwoorden van zijn/haar gemeente vergelijken met die van vergelijkbare
gemeenten of het totaal voor Nederland. Dit kan in de digitale omgeving waar ook de vragenlijst is
ingevuld (achter een inlog).
• Rapport op maat: in dezelfde digitale omgeving als waar de vragenlijst is ingevuld (achter een
inlog) kan ook een rapport worden gedownload waarin de resultaten voor de eigen gemeente
beschreven staan. Deze gegevens zijn in het rapport op maat afgezet tegen gemiddelden van
vergelijkbare gemeenten of het totaal voor Nederland.

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut

35

36

Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2020 | Mulier Instituut