Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 066

Belastingdienst

Nr. 589

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 januari 2020
Hierbij bied ik uw Kamer, zoals aangekondigd in mijn brief van 11 januari
jl.1, de eindrapportages aan van de onderzoeken van EY en KPMG naar
respectievelijk de IV-organisatie en het IV-portfolioproces van de
Belastingdienst2.
Aan de hand van de onderzoeken constateer ik dat de Belastingdienst nog
een aanzienlijke weg te gaan heeft. Zowel de doorlichting van de IV-organisatie door EY als het onderzoek naar het IV-portfolioproces door KPMG
maken weliswaar duidelijk dat er de afgelopen jaren goede stappen zijn
gezet, maar tegelijkertijd zijn de conclusies stevig en kritisch. De
conclusies van de onderzoeken van KPMG en EY geven aan dat er – wat
betreft de IV-organisatie en het IV-portfolioproces van de Belastingdienst –
verdere ontwikkeling noodzakelijk is op het vlak van checks en balances in
de uitvoeringprocessen door middel van het scheiden van de kaderstelling, uitvoering en control.
Doorlichting IV-organisatie door EY
EY heeft een doorlichting uitgevoerd van de IV-organisatie van de
Belastingdienst. Gekeken is naar alle stappen in de IV-voortbrenging van
begin tot eind. Daarbij is ook de continuïteitsborging in termen van
bijvoorbeeld bemensing en kennis onderzocht, evenals de mate van
efficiency. EY stelt vast dat de IV-organisatie qua levering en voortbrenging nog niet voldoende in control is en dus verder moeten worden
verbeterd. Ook blijft de kostenefficiëntie van de voortbrenging achter bij
die van vergelijkbare organisaties. De aanbevelingen van EY richten zich
op het verbeteren van de besturing en de managementinformatie, de
resultaatgerichtheid en het verbeteren van de procesbeheersing.

1
2

kst-31066-589
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 31 066, nr. 588
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 589

1

Onderzoek IV-portfolioproces door KPMG
KPMG heeft het IV-portfolioproces van de Belastingdienst onderzocht. Dit
onderzoek richtte zich op twee onderzoeksgebieden, te weten het
IV-portfolioproces als zodanig en de hardheid van de cijfers die in dat
proces worden gebruikt. Op hoofdlijnen constateert KPMG onder meer
dat er, sinds de herijking van dit proces medio 2018, voortgang is geboekt
met portfoliomanagement binnen de Belastingdienst. KPMG constateert
dat het huidige volwassenheidsniveau laag is. Het IV-portfolioproces
wordt gekenmerkt door het ontbreken van meerjarige, integrale planningen en beperkte prioritering op basis van financiële, kwalitatieve en
kwantitatieve wegingscriteria. Ook wordt thans gefocust op de planning
van het portfolio en wordt (te) weinig aandacht besteed aan het sturen op
de daadwerkelijke realisatie hiervan. KPMG geeft aan dat voor het groeien
naar hogere volwassenheidsniveaus in het algemeen 4 tot 5 jaar nodig is.
De inzet van de afgelopen jaren door de Belastingdienst, zal met een
gedegen planmatige meerjarige aanpak opgevolgd moeten worden.
KPMG beschrijft dit in een stappenplan van 3 jaar.
Daarnaast stelt KPMG evenals EY vast dat de brongegevens die ten
grondslag liggen aan de IV-portfolio en de beheersmaatregelen verbetering behoeven om correctheid en volledigheid ervan te waarborgen. De
geschiktheid van de brongegevens voor besluitvorming is daarmee
beperkt. KPMG adviseert een planmatige verbetering van het IV-portfolioproces waarin zowel de kaderstelling, de uitvoering van het
IV-portfolioproces als de control daarop duurzaam worden versterkt.
KPMG beveelt verder aan om tot een gezonde balans in de IV-portfolio te
komen tussen portfoliocategorieën als «beheer en onderhoud», «nieuwe
wetgeving» en «vernieuwing». KPMG adviseert ook nadere verkenning
van de mogelijkheden om tot fasering en prioritering te komen in de
categorie «beheer en onderhoud».
Vervolg
Dit alles vraagt om een forse en gedegen vervolgaanpak. In mijn brief van
11 januari heb ik reeds een versnelling en intensivering aangekondigd van
verbeteringen bij de Belastingdienst op het vlak van ICT. Beide rapporten
doen daartoe een groot aantal aanbevelingen, die op elkaar aansluiten.
Tevens geven beide rapporten aan, dat een planmatige, meerjarige
aanpak nodig is om tot verdere verbetering te komen. De conclusies en
aanbevelingen zullen voortvarend worden opgepakt en langs de lijnen
van de aangekondigde versterking besturing Belastingdienst vorm krijgen.
Uw Kamer wordt over die aanpak in de komende maanden nader
geïnformeerd.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 589

2