2

COMMISSIE TOEZICHT FINANCIEN POLITIEKE PARTIJEN

De minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties,
de heer dr. R.H.A. Plasterk
Postbus 20011
2500 EA 's-GRAVENHAGE

Datum
31 augustus 2017
Inlichtingen

Kenmerk
CTFPP 2017/00014
Blad
1 van 2

Onderwerp

Advies met betrekking tot de naleving van de
Wet financiering politiek partijen (Wfpp) over het
kalenderjaar 2016.

Geachte heer Plasterk,
Bij brief van 14 juli 2017 heeft u de Commissie toezicht financiën politieke partijen
(hierna: de commissie) de jaarstukken over het vorige kalenderjaar aangeboden van
de politieke partijen die in 2016 waren vertegenwoordigd in de Eerste of Tweede
Kamer. Deze stukken betreffen:
 de ontvangen subsidies, de ontvangen giften (hierna overeenkomstig de
Wfpp: bijdragen), de overige inkomsten, de vermogenspositie en de
schulden van de politieke partij;
 een overzicht van de bijdragen van in totaal € 4 500 of meer die de partij en
haar neveninstellingen in dat kalenderjaar van een donateur hebben
ontvangen, met daarbij de naam en het adres van de gever, het bedrag of de
waarde van de bijdrage en de datum van de bijdrage;
 een overzicht van de schulden van de partij en haar neveninstellingen van
€ 25 000 of meer, met daarbij de naam en het adres van de crediteur
onderscheidenlijk geldverstrekker en indien van toepassing, de gegevens
van de instelling;
 een schriftelijke verklaring van een accountant waarin de uitslag van diens
onderzoek naar de getrouwheid van het financieel verslag en de overzichten
van bijdragen en schulden wordt weergegeven.
U heeft de commissie verzocht advies uit te brengen over de naleving van de Wfpp
met betrekking tot het kalenderjaar 2016. Daarbij heeft u de commissie erop
gewezen dat in algemene zin de meest recent aangeleverde documenten op een
aantal punten verschillen van de documenten die partijen op grond van de artikel 28,
29 en 31 van de Wfpp in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart
jl. voor wat betreft het jaar 2016 hebben aangeleverd. Het gaat daarbij deels om
kleine verschillen in bedragen en data. Soms echter ontbreken in de overzichten die
voorafgaand aan de verkiezingen waren aangeleverd ook meer substantiële
bedragen die wel genoemd zijn in de meest recent ontvangen documenten. Het
betreft niet alleen giften, maar bijvoorbeeld ook schulden bij de Belastingdienst.
Daarnaast heeft u erop gewezen dat bij enkele politieke partijen de verantwoording
over het jaar 2016 op onderdelen nog niet helemaal volledig was.
Op een later moment heeft u de commissie geïnformeerd over de achtergrond van
de geconstateerde verschillen en heeft u de commissie de stukken die eerder
ontbraken doen toekomen.

Aantal bijlagen
0
Postadres
Postbus 20011
2500 EA Den Haag

Datum
31 augustus 2017
Ons kenmerk
CTFPP 2017/00014
Blad
2 van 2

Op basis van de ontvangen jaarstukken en uw nadere informatie concludeert de
commissie dat de kwaliteit van de verslaglegging over de bijdragen en schulden over
het jaar 2016, zoals bij de jaarrapportages gebruikelijk, op hoog niveau is en dat de
politieke partijen, voor zover de commissie kan nagaan, transparant rekenschap
geven van ontvangen giften en schulden.
Wat betreft de door u bedoelde verschillen constateert de commissie dat de
desbetreffende politieke partijen de onvolkomenheden in de voorafgaand aan de
Kamerverkiezingen verstrekte gegevens bij de jaarstukken over 2016 hebben
rechtgezet. De commissie acht de onvolkomenheden ook verklaarbaar nu de
politieke partijen voor het eerst sinds de inwerkingtreding van de Wfpp per 1 mei
2013 in verband met de Tweede Kamerverkiezingen te maken kregen met een extra,
actuele vorm van openbaarheid van bijdragen aan en schulden van partijen en van
bijdragen aan kandidaten. Dit geldt temeer omdat die informatie in voor de partijen
drukke tijden onder tijdsdruk moest worden aangeleverd,
Dit alles neemt niet weg dat de commissie ruimte ziet voor verbetering. Zoals de
commissie al heeft opgemerkt in haar advies van 7 maart jl.is de zorgvuldige, tijdige
en volledige aanlevering van de op grond van de Wfpp te verstrekken informatie
essentieel. Alleen dan kunnen de doelstellingen van de Wfpp worden gerealiseerd.
De commissie is dan ook van oordeel dat in het bijzonder bij volgende Tweede
Kamerverkiezingen alle betrokkenen daarvoor extra aandacht moeten hebben.
Naar aanleiding van uw brief van 14 juli jl. overweegt de commissie overigens nog
als volgt.
Uit de artikelen 28, 29 en 31 van de Wfpp volgt dat voorafgaand aan de Tweede
Kamerverkiezingen geen verantwoording hoeft te worden afgelegd over bijdragen
aan een neveninstelling en van een neveninstelling aan de politieke partij. Er zijn
echter neveninstellingen als bedoeld in artikel 5 van de Wfpp die specifiek tot doel
hebben de politieke partij (onder meer) bij de campagne voor de Tweede
Kamerverkiezingen financieel te ondersteunen. Dat roept bij de commissie de vraag
op of het niet in lijn met de doelstellingen van de Wfpp zou zijn als er voorafgaand
aan de Tweede Kamerverkiezingen ook verplicht verantwoording wordt afgelegd over
deze bijdragen. De commissie adviseert u deze vraag mee te nemen bij de lopende
evaluatie van de Wfpp.

De commissie ziet met belangstelling uw reactie tegemoet op zowel het onderhavige
advies als haar advies van 7 maart jl.

De voorzitter van de Commissie toezicht financiën politieke partijen, mede namens
de leden, de heer drs. E. Irrgang en de heer drs. E.W. Anker,

mr. drs. J.W.E. Spies