Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

987
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister voor Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening over het bericht «Sociale huurwoningen entrepotdok:
«Stop de massale uitverkoop»» (ingezonden 25 november 2022).
Mededeling van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke
Ordening) (ontvangen 12 december 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Sociale huurwoningen entrepotdok: «Stop de
massale uitverkoop»»1?
Vraag 2
Wat vindt u van dit bericht?
Vraag 3
Staan deze en andere verkopen van sociale huurwoningen niet haaks op wat
u in de Nationale Prestatieafspraken afgesproken hebt waarin de volgende
afspraak is vastgelegd; «Gegeven de huidige lange wachtlijsten is het
wenselijk met prioriteit in te zetten op het realiseren van meer sociale
huurwoningen. Op het moment dat de sociale voorraad weer groeit, ontstaat
meer ruimte om woningen zo mogelijk te verkopen aan zittende huurders of
andere huurders in de corporatiesector. Daarmee kan het betaalbare
koopsegment groeien zonder dat de sociale huursector hierdoor afneemt.»?
Zo ja, hoe gaat u hiertegen optreden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 4
Deelt u de mening dat deze verkoop en andere verkopen mede op basis van
de afspraken in de Nationale Prestatieafspraken geen doorgang moeten
vinden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u dan bereid om naleving van de
gemaakte afspraken te eisen, hetzij met woningcorporatie De Alliantie en/of
Aedes? Kunt u uw antwoord nader toelichten en kunt u in uw antwoord een
onderscheid maken in deze en andere verkopen?

1

ah-tk-20222023-987
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 5
Vindt u dat De Alliantie, vanwege het feit dat zij haar financieel belang boven
het (inter)nationaal recht op behoorlijke huisvesting van mensen stelt die
door inkomen niet makkelijk een woning kunnen vinden, zich als marktpartij
opstelt in plaats van volkshuisvester? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 6
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «Hochstenbach is kritisch op het
woonbeleid en de alsmaar slinkende sociale huurvoorraad. Hij wijst woningcorporaties, die zich gedragen als marktpartijen, aan als een van de oorzaken.»2?
Vraag 7
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «Volgens de buurtbewoners van het
Entrepotdok worden met de plannen van De Alliantie de lage- en middeninkomens uit het centrum van de stad verdreven.»3?
Vraag 8
Ziet u in dat sociale huurders steeds minder in het centrum kunnen wonen
waar ze over het algemeen wel moeten werken? Zo ja, gaat u hier iets tegen
doen (en wat)? Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
Deelt u de mening dat met deze verkoop bevolkingspolitiek wordt bedreven?
Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 10
Klopt het dat deze verkoop ook niet past in de gemeentelijke prestatieafspraken waarin is afgesproken dat in marktgebied I, waar het Entrepotdok onder
valt, het aandeel sociale huurwoningen niet onder de 45% van het totaal mag
dalen? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 11
Begrijpt u dat de vraag «van wie is de stad» steeds vaker gesteld wordt? Kunt
u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 12
Klopt het dat De Alliantie in het verleden zou hebben gezegd dat de sociale
huurwoningen in het Entrepotdok nooit verkocht zouden worden?
Vraag 13
Welke gevolgen heeft deze ruimtelijke segregatie voor onder andere scholen,
sportverenigingen en voorzieningen?
Vraag 14
Deelt u de mening dat in tijden van een enorm tekort aan sociale huurwoningen deze niet verkocht mogen worden zolang deze schaarste aanwezig is?
Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 15
Past deze verkoop in uw beleid om mensen betaalbaar te laten wonen,
aangezien het percentage van mensen in Amsterdam dat te duur woont
significant te hoog is (bijna één op de vijf)4? Zo ja, op welke manier? Zo nee,
wat gaat u hiertegen doen om de betaalbaarheidscrisis in Amsterdam niet
verder te laten oplopen?

2

NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.
3
NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.
4
Waarstaatjegemeente, z.d., https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/
bouwen-en-wonen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 16
Deelt u de mening dat de overheid in beginsel moet zorgen voor voldoende
betaalbare en passende huisvesting, met name voor de groepen voor wie de
toegang een probleem is in casu mensen met een laag inkomen? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, past deze verkoop in deze zorgverplichting? Kunt u uw
antwoord nader toelichten?
Vraag 17
Deelt u de mening dat een vermindering van de sociale woningvoorraad,
terwijl er sprake is van een tekort aan sociale huurwoningen, in beginsel niet
in lijn is met het recht op behoorlijke huisvesting? Kunt u uw antwoord nader
toelichten?
Vraag 18
Klopt het dat verschillende onderzoeken uitwijzen dat huisvesting de sleutel is
voor het voorkomen en uitbannen van dakloosheid en dat u deze ambitie
samen met uw collega bewindspersonen van Volksgezondheid Welzijn Sport
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgesproken heeft? Zo ja, hoe passen
deze verkoop en andere verkopen van sociale huurwoningen in uw ambitie
om dakloosheid te voorkomen en uit te bannen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 19
Vindt u dat mensen die dakloos zijn, volgens sommige woningmarktexperts
is dat aantal 100.000, nog langer dakloos blijven als sociale huurwoningen
nog steeds verkocht kunnen worden terwijl er al een enorm tekort aan sociale
huurwoningen aanwezig is? Zo ja, waarom vindt u het dan belangrijker dat
sociale huurwoningen verkocht moeten worden terwijl u de consequenties
hiervan kent? Zo nee, waarom niet?
Vraag 20
Kunt u uitleggen hoe deze en andere verkopen van sociale huurwoningen in
uw programma «een thuis voor iedereen» passen?
Vraag 21
Kunnen deze en andere verkopen van sociale huurwoningen gezien worden
als negatieve consequenties van uw (toekomstig) beleid om in elke gemeente
minimaal 30% van de totale voorraad sociaal te laten zijn waardoor grote
gemeenten zoals Amsterdam meer sociale huurwoningen laat verkopen,
omdat in de gemeente Amsterdam meer dan 30% van de totale voorraad
sociaal is? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 22
Vindt u dat 110.000 twintigers en dertigers die noodgedwongen bij hun
ouders wonen omdat ze geen sociale huurwoning kunnen vinden, door de
verkoop, sloop en liberalisatie van sociale huurwoningen nog langer bij hun
ouders moeten blijven wonen met als gevolg dat zij hun leven moeten
uitstellen met alle gevolgen van dien? Zo ja, waarom vindt u het dan
belangrijker dat sociale huurwoningen verkocht moeten worden terwijl u de
consequenties hiervan kent? Zo nee, waarom niet?
Vraag 23
Vindt u dat ouderen die afhankelijk zijn van een sociale huurwoning op de
beneden verdieping (en eventueel gebruik willen maken van de Van Hoog
naar Laag regeling) door de verkoop van sociale huurwoningen op de
beneden verdieping steeds moeilijker een woning in het eigen stadsdeel
kunnen vinden? Zo ja, waarom vindt u het dan belangrijker dat deze sociale
huurwoningen verkocht moeten worden terwijl u de consequenties hiervan
kent? Zo nee, waarom niet?
Vraag 24
Wat vindt u van de volgende uitspraken: «Nu in 2022 is woningnood erger
dan ooit, lijkt het», zegt Zwetsloot. «Dit is het moment om de handen ineen te
slaan», meent Nemeth. Zwetsloot knikt. «Ik merk veel onvrede. Ook van
mensen zoals wij, die eigenlijk best een goede woning hebben. En bij
keurige, burgerlijke types zoals mijn vriendin – zelfs die zijn kwaad. Uit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

onvrede sloot hij (Rob Willemse) zich vorige maand aan bij de bewonerscommissie Entrepotdok»5?
Vraag 25
Begrijpt u dat mensen kwaad zijn?
Vraag 26
Hoe passen deze verkoop en andere verkopen van sociale huurwoningen in
uw doelstelling om de volkshuisvesting in ere te herstellen, aangezien de
onderklasse hierdoor steeds moeilijker een woning kan vinden met soms
dakloosheid tot gevolg?
Vraag 27
Wat vindt u van de volgende uitspraken: «Dat De Alliantie de sociale
huurwoningen heeft aangeboden de woningen te verkopen aan huurders is
geen oplossing, vindt Jonneke Bekkenkamp, lid van de bewonerscommissie
Entrepotdok. «Onze woningen werden tussen 1984 en 1989 opgeleverd tegen
kostprijs van omgerekend 40.000 euro. In 2007 waren deze woningen volgens
de architect door de maandelijkse huuropbrengst al ruim afbetaald.»»6?
Vraag 28
Wat vindt u ervan dat bewoners aangeven dat investeringen in achterstallig
onderhoud uitbleven terwijl de huren stegen?
Vraag 29
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «Terwijl kopers slapend rijk zijn
geworden, zijn wij een vermogen aan huur kwijtgeraakt. Dat is de voornaamste reden waarom huurders hun eigen woning niet kunnen kopen tegen de
huidige taxatiewaardes van 375.000 tot 550.000 euro. Haar onderbuur en
mede-opsteller van de petitie Rob Willemse sluit zich daarbij aan. «De meeste
mensen hier zijn niet in staat hun woning te kopen, die krijgen de hypotheek
niet rond.»»7?
Vraag 30
Bent u het met deze bewoners eens dat het merendeel van deze sociale
huurders geen woning kan kopen met een taxatiewaarde van 375.000 tot
550.000 euro?
Vraag 31
Klopt het dat in 2021 de verkoop van sociale huurwoningen door woningcorporatie De Alliantie voor slechts 33 procent naar huishoudens met een laag
inkomen of middeninkomen tot 56.750 euro ging en betekent dat dus dat
sociale huurwoningen voor het overgrote deel naar de hoge inkomensgroep
gaan? Zo ja, overweegt u de verkoop van sociale huurwoningen aan banden
te leggen nu duidelijk is dat juist de hoge inkomensgroep profiteert van de
verkoop van sociale huurwoningen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 32
Kunnen we concluderen dat de verkoop van sociale huurwoningen aan
sociale huurders die daar wonen voor velen geen realistische optie is
vanwege de enorm hoge prijzen per m2 in Amsterdam en elders? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kunnen we dan ook concluderen dat deze verkoop
bedoeld is om de bevolkingssamenstelling in dat gebied te wijzigen doordat
lagere inkomensgroepen daar niet meer kunnen wonen ten gunste van de
hogere inkomensgroepen? Kunt u uw antwoord nader toelichten?

5

NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.
6
NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.
7
NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Vraag 33
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «Huren is als het laagste op de ladder
van je wooncarrière.»8
Vraag 34
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «De woningcorporatie zegt dat de
«ambitie om het woningaanbod te vergroten» zwaarder weegt dan bezwaren
van de bewonerscommissie.»?
Vraag 35
Deelt u de mening dat bewonerscommissies in het kader van de Wet op het
overleg huurders verhuurder weinig in te brengen hebben, aangezien de
verhuurder de adviezen van bewonerscommissies te allen tijde (gemotiveerd)
naast zich neer kan neerleggen? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 36
Vindt u dat huurders in het kader van de Wet op het overleg huurders
verhuurder nooit gelijkwaardig aan de verhuurder kunnen zijn terwijl
huurders volgens internationale verdragen serieuze zeggenschap moeten
hebben? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u voornemens om in dat kader de
zeggenschap van huurders beter in wet- en regelgeving vast te leggen? Kunt
u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 37
Wat vindt u van het advies van de bewonerscommissie om de sociale
huurwoningen niet te verkopen vanwege de gemeenschapsopbouw, de
diversiteit van bewoners en de betaalbaarheid?
Vraag 38
Wat vindt u van de volgende uitspraak: «De Alliantie beaamt dat ze nu de
goedkopere woningen verkopen, omdat hun duurdere appartementen in de
vrije sector dienen als onderpand voor leningen. De woningcorporatie wil niet
reageren op gedane koop-verzoeken in het verleden.»?
Vraag 39
Betekent dit dat sociale huurwoningen te allen tijde of veel vaker opgeofferd
zullen worden, omdat duurdere appartementen in de vrije sector vanwege het
onderpand niet verkocht kunnen worden? Zo ja, vindt u dat rechtvaardig
aangezien de onderklasse dan altijd/vaak het onderspit moet delven ten
faveure van de hogere klasse? Zo nee, waarom niet?
Vraag 40
Kunt u reflecteren op sociale huurwoningen die gezien worden als een
(tijdelijke) voorziening in plaats van een volwaardige woning?
Vraag 41
Hoeveel sociale huurwoningen heeft de Alliantie verkocht en hoeveel echte
sociale huurwoningen (dus geen flexwoningen) heeft de Alliantie in de
afgelopen 10 jaar (of het tijdvak waarin deze gegevens bekend zijn)
gebouwd?
Vraag 42
Hoeveel flexwoningen heeft de Alliantie in de afgelopen jaren gebouwd?
Vraag 43
Vindt u het bouwen van flexwoningen, waarin voornamelijk mensen met een
lager inkomen gehuisvest worden, recht doen aan uw doelstelling om de
volkshuisvesting in ere te herstellen, aangezien volkshuisvesting voornamelijk
gezien wordt als echte sociale huurwoningen gebouwd werden?

8

NRC, 11 november 2022, Sociale huurwoningen Entrepotdok verkocht: «Stop de massale
uitverkoop», https://www.nrc.nl/nieuws/2022/11/11/sociale-huurwoningen-entrepotdokverkocht-stop-massale-uitverkoop-a4147774.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5

Vraag 44
Wat is de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning inclusief
urgenten en exclusief urgenten in Amsterdam?
Vraag 45
Wat betekenen deze en andere verkopen van sociale huurwoningen voor de
wachtlijst voor een sociale huurwoning in Amsterdam?
Vraag 46
Vindt u dat verkoop van sociale huurwoningen om geld vrij te maken voor de
bouw van nieuwe sociale huurwoningen ervoor zal zorgen dat de wachtlijst
zal toenemen aangezien de bouw vele jaren later plaatsvindt?
Vraag 47
Kunnen we concluderen dat het argument «we verkopen sociale huurwoningen om er meer voor terug te bouwen» niet opgaat, aangezien de laatste acht
jaar er meer sociale huurwoningen verkocht zijn dan er gebouwd zijn?
Vraag 48
Deelt u de mening dat de bouw van sociale huurwoningen vanwege allerlei
factoren enorm onder druk staat en de doelstelling daardoor minimaal de
komende jaren niet gehaald zal worden en derhalve de onttrekking aan de
sociale woningvoorraad tot nul beperkt moet worden, omdat anders de
problemen met het huisvesten van de onderklasse nog verder vergroot zullen
worden? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 49
Vindt u dat deze verkoop een (verdere) verslechtering oplevert van het
grondrecht op wonen voor mensen die op het sociale huursegment in
Amsterdam aangewezen zijn, aangezien in zeven jaar tijd (vanaf 2014 tot en
met 2020) het percentage corporatiewoningen met 5,1% is gedaald9? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, moet u als eindverantwoordelijke voor het mensenrecht
op behoorlijke huisvesting zoals vastgelegd in internationale en Europese
verdragen niet direct tot actie overgaan, aangezien het Rijk mensenrechten
moet respecteren, promoten en beschermen en verslechteringen derhalve
niet zijn toegestaan? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Vraag 50
Hoeveel woningzoekenden in het sociale huursegment zijn er in Amsterdam?
Vraag 51
Hoeveel sociale huurwoningen worden er ieder jaar in Amsterdam aan de
sociale voorraad door verkoop, liberalisatie en sloop onttrokken? Kunt u dat
per onttrekking inzichtelijk maken?
Vraag 52
Kunnen we concluderen dat een afname van de sociale woningvoorraad door
verkoop, liberalisatie en sloop van sociale huurwoningen (zonder vervangingsbouw in het gereguleerd segment) leidt tot een verslechtering van het
recht op behoorlijke huisvesting voor mensen die op het sociale huursegment
aangewezen zijn? Zo ja, betekent een verslechtering in de huidige wooncrisis
per definitie dat deze handelingen strijdig zijn met het fundamenteel
mensenrecht waar de Nederlandse regering zich aan gecommitteerd heeft en
derhalve gestopt moet worden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 53
Wat heeft u geleerd van het «Right to Buy» debacle in Groot Brittannië en
hoe heeft zich dit vertaald in (toekomstig) beleid?

9

Waarstaatjegemeente, z.d., https://www.waarstaatjegemeente.nl/jive?cat_open_code=
cgd9tgfjd6UhiC&presel_code=rap_lmw1_1&geolevel=Gemeente&geoitem=gemeente344_
363&period=2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

6

Vraag 54
Ziet u een correlatie tussen het niet meer kunnen wonen in het gebied waar
iemand werkt en de impact op het klimaat? Kunt u uw antwoord nader
toelichten?
Vraag 55
Kunt u bij benadering aangeven hoeveel woningen van de 250.000 nieuw te
bouwen sociale huurwoningen flexwoningen zullen zijn?
Vraag 56
Ziet u een verschuiving van echte sociale huurwoningen, die verkocht,
gesloopt (zonder vervangingsnieuwbouw in het sociale segment) en
geliberaliseerd worden, naar flexwoningen? Kunt u uw antwoord nader
toelichten?
Vraag 57
Hoeveel sociale huurwoningen komen er bij benadering netto (dus na aftrek
van verkoop, sloop en liberalisatie van sociale huurwoningen) bij tot aan
2030, uitgaande van een brutotoevoeging van 250.000 sociale huurwoningen
tot aan 2030? En kunt u aangeven of deze netto toevoeging significant vindt?
Vraag 58
Kunt u aangeven of deze geschatte netto toevoeging voldoende is om
dakloosheid uit te bannen en andere woningzoekenden zoals twintigers en
dertigers die nog steeds noodgedwongen bij hun ouders wonen of op de
bank elders slapen of van sloopproject/tijdelijk contract naar sloopproject/
tijdelijk contract gaan, te kunnen huisvesten?
Vraag 59
Monitort u op dit moment landelijk hoeveel sociale huurwoningen er door
woningcorporaties verkocht worden en stuurt u hierop? Zo ja, hoe wordt
hierop gestuurd?
Vraag 60
Vindt u dat er onvoldoende gestuurd wordt op het aantal verkochte sociale
huurwoningen door woningcorporaties? Kunt u uw antwoord nader
toelichten?
Vraag 61
Kunt u de vragen ieder afzonderlijk beantwoorden en gelieve niet te
clusteren?
Mededeling
Op 25 november jl. zijn door het lid Beckerman vragen gesteld over het
bericht «Sociale huurwoningen entrepotdok: «Stop de massale uitverkoop»»,
met kenmerk 2022Z23204.
De beantwoording van deze vragen vergt meer tijd dan voorzien, ik streef
ernaar de antwoorden in februari 2023 aan uw Kamer te kunnen toezenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

7