Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 153

Wijziging van de Uitvoeringswet
EG-bewijsverordening ter uitvoering van
Verordening (EU) nr. 2020/1783 van het
Europees Parlement en de Raad van
25 november 2020 betreffende de
samenwerking tussen de gerechten van de
lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in
burgerlijke en handelszaken (bewijsverkrijging)
(herschikking) (PbEU 2020, L 405/1)
(Uitvoeringswet Bewijsverkrijgingsverordening)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 16 september 2022
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
I. ALGEMEEN

1

Inleiding
1. Hoofdlijnen van het voorstel
2. Korte inhoud Betekeningsverordening
4. Gegevensbescherming en privacy
8. Financiële gevolgen
10. Advies en consultatie
11. Inwerkingtreding

1
2
2
2
3
3
3

I. ALGEMEEN DEEL
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel van wet tot wijziging van de Uitvoeringswet
EG-bewijsverordening in verband met de herschikte Bewijsverkrijgingsverordening (hierna: het wetsvoorstel). Zij onderschrijven de noodzaak
van grensoverschrijdende samenwerking van gerechten van de verschillende EU-lidstaten om bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken te
bevorderen. Zij stellen nog enkele vragen.

kst-36153-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 153, nr. 5

1

De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Zij ondersteunen het streven om het contact tussen gerechten van
EU-lidstaten eenvoudiger en efficiënter te laten verlopen. Zij hebben dan
ook met belangstelling kennisgenomen van het voorstel, en hebben
hierover nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetvoorstel
en hebben vooralsnog geen verdere vragen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Deze leden onderschrijven het belang van bewijsverkrijging via digitale
weg in andere lidstaten. Toch hebben zij nog enkele vragen.
1. Hoofdlijnen van het voorstel
De leden van de VVD-fractie merken op dat de herschikte Bewijsverkrijgingsverordening de bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken
bevordert. Deze leden wijzen erop dat het wederzijdse vertrouwen van de
EU-lidstaten in elkaars rechtssysteem ook een essentiële rol speelt bij de
bewijsverkrijging in (grensoverschrijdende) strafzaken. Welke initiatieven
zijn er op dit moment om de digitalisering van de bewijsverkrijging in
strafzaken te bevorderen? In het bijzonder vragen deze leden een reflectie
van de regering op het bevorderen van de mogelijkheden voor videoconferenties in strafzaken. Wat is het standpunt van de regering over het
bevorderen van mogelijkheden voor videoconferenties in strafzaken?
Deelt de regering de mening dat er veel efficiënter en sneller kan worden
gewerkt in grensoverschrijdende strafzaken als de mogelijkheden voor het
houden van het horen van getuigen of het onderzoek ter terechtzitting via
videoconferentie worden verruimd?
2. Korte inhoud Betekeningsverordening
De leden van de D66-fractie lezen in de memorie van toelichting dat er
verscheidene manieren van grensoverschrijdende bewijsverkrijging
mogelijk zijn. Een van deze mogelijkheden is het verkrijgen van bewijs
door de Nederlandse rechter via Nederlandse diplomatieke of consulaire
ambtenaren in een andere lidstaat. De aan het woord zijnde leden lezen in
het consultatieadvies van de Raad voor de Rechtspraak (Rvdr) dat het niet
duidelijk is hoe de Nederlandse procesrechtelijke regels omtrent het
getuigenverhoor worden gewaarborgd wanneer getuigen via de Nederlandse ambassade of het Nederlandse consulaat worden gehoord. Kan de
regering nader toelichten welke waarborgen worden geïmplementeerd
opdat de Nederlandse procesrechtelijke regels niet worden geschonden?
De leden van de SP-fractie begrijpen dat de verordening in zijn geheel pas
in 2025 actief wordt. Toch geldt de verordening al sinds 1 juli, terwijl er
nog wordt gewerkt aan de technische mogelijkheid om alle Europese
gerechtelijke instanties op e-Justice Communication through Online Data
Exchange (e-CODEX) aan te laten sluiten. Zou het niet beter zijn dat eerst
alles technisch in orde wordt gebracht alvorens een verordening in
werking treedt, zo vragen deze leden.
4. Gegevensbescherming en privacy
De leden van de D66-fractie menen dat het waarborgen van de privacy
van burgers, zeker wanneer het gaat om gerechtelijke informatie, van
groot belang is. Het in te voeren systeem voor digitale informatieuitwisseling tussen verschillende justitiële autoriteiten van de lidstaten
dient te zijn gebaseerd op een volledig betrouwbare en beveiligde
technische oplossing. Uit de memorie van toelichting blijkt dat er tussen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 153, nr. 5

2

de betrokken instanties overleg wordt gevoerd over de technische
uitvoering. Wordt de Autoriteit Persoonsgegevens ook betrokken bij de
overwegingen voor de technische uitvoering? Kan de regering toelichten
waarom de Autoriteit Persoonsgegevens niet om advies is gevraagd in de
voorbereiding van dit wetsvoorstel?
8. Financiële gevolgen
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de adviezen van de Raad voor de Rechtspraak en de Nederlandse
Orde van Advocaten. Beiden benadrukken het belang van voldoende tijd,
mankracht en middelen om de aansluiting van de nationale ICT-systemen
op e-Codex te kunnen realiseren. Uit de paragraaf over de financiële
gevolgen in de memorie van toelichting blijkt niet of de benodigde
mankracht en middelen door de regering in kaart zijn gebracht. Kan de
regering toelichten welke mankracht, tijd en middelen zij noodzakelijk acht
voor een succesvolle aansluiting op het e-Codex systeem? Hoe is de
regering van plan de belasting op de voornoemde organisaties te
faciliteren?
10. Advies en Consultatie
De leden van de VVD-fractie vragen in navolging van een aantal geconsulteerde organisaties of er voldoende overleg, tijd en aandacht is om de
aansluiting van IT-systemen op e-CODEX mogelijk te maken. Klopt het dat
onder regie van de Minister voor Rechtsbescherming en in samenspraak
met de betrokken organisaties de beslissingen worden genomen over de
implementatie van het wetsvoorstel en de aansluiting op e-Codex? Voorts
lezen deze leden dat advies is gevraagd over het wetsvoorstel aan de
adviescommissie voor burgerlijk procesrecht. Kan dit advies met de
Kamer worden gedeeld?
De leden van de SP-fractie lezen in het advies van de Raad voor de
Rechtspraak diverse vragen over het horen van getuigen op een Nederlandse ambassade of consulaat maar hebben nergens de antwoorden op
die vragen aangetroffen in de memorie van toelichting. Kan de regering
de vragen alsnog beantwoorden rondom de centrale vraag welk probleem
met dit voorstel wordt opgelost gecodificeerd in artikel I onderdeel M?
Hoe wordt de kwaliteit van deze vorm van bewijsverordening gewaarborgd?
11. Inwerkingtreding
De leden van de VVD-fractie vragen of 14 maart 2025 door de uitvoeringspraktijk wordt gezien als een logische en haalbare datum waarop alle
bepalingen in werking treden en dus alle betrokken organisaties aangesloten dienen te zijn op e-Codex. Wat gebeurt er als de nationale
IT-systemen van sommige EU-lidstaten op die datum nog niet zijn
aangesloten op e-Codex? Welke gevolgen brengt dat met zich mee voor
de praktijk? Ook vragen deze leden wat precies wordt bedoeld met de
opmerking dat geen overgangsrecht noodzakelijk zou zijn, omdat de
gewijzigde regels slechts «praktisch» van aard zijn. Kan de regering dat
nader toelichten? Er zullen in 2025 procedures aanhangig zijn gemaakt en
worden afgedaan op basis van de huidige verordening, terwijl na maart
2025 andere regels gelden voor de bewijsverkrijging en specifiek voor
verzoeken uit een andere EU-lidstaat aan een gerecht of centraal orgaan in
Nederland. Waarom is overgangsrecht niet noodzakelijk?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 153, nr. 5

3

De leden van de D66-fractie constateren dat er beperkte implementatieruimte bestaat in dit wetsvoorstel en dat zij derhalve beperkte ruimte
hebben om hun parlementaire taak tot uitvoering te brengen. In een
eerder stadium, wanneer de verordening op Europees niveau nog niet is
vastgesteld, kunnen de aan het woord zijnde leden die taak ten uitvoer
brengen. Daarom achten zij het wenselijk om op dat moment dan ook
goed geïnformeerd te zijn over de consequenties van de verordening in
het kader van nationale implementatie. Acht de regering het mogelijk om,
bijvoorbeeld bij het BNC-fiche, de Kamer te informeren over mogelijke
consequenties van een verordening bij nationale implementatie? De aan
het woord zijnde leden overwegen dat een advies van de Raad van State
daarvoor mogelijk een geschikt middel kan zijn. Kan de regering hierop
reflecteren?
De voorzitter van de vaste commissie,
Van Meenen
Adjunct-griffier van de commissie,
Nouse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 153, nr. 5

4