2023D09273

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
Voorhang concept-KB houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 15 van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius
(Kamerstuk 35 422, nr. 20) en de brief Proces fase 2.2 Wet herstel
voorzieningen Sint Eustatius (Kamerstuk 35 422, nr. 22).
De voorzitter van de commissie,
Paul
De griffier van de commissie,
Meijers

nds-tk-2023D09273

1

Inhoudsopgave
I.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinksfractie, PvdD-fractie, ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie
II. Antwoord / Reactie van de Minister
III. Volledige agenda
I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerking van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de Voorhang
concept-KB houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding
van artikel 15 van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius, Kamerstuk
35 422, nr. 20, d.d. 3 februari 2023 en de twee brieven van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangaande dit
onderwerp. Respectievelijk de brief naar aanleiding van het schriftelijk
overleg inzake teruggave van het budgetrecht Sint Eustatius d.d.
03-02-2023 (Kamerstuk 35 422, nr. 21) en de brief naar aanleiding van de
procedurevergadering d.d. 23-02-2023 (Kamerstuk 35 422, nr. 22). De
leden hebben een aantal aanvullende vragen en opmerkingen.
Een belangrijke aanleiding voor de bestuurlijke ingreep op Sint Eustatius
in 2018 was gelegen in het feit dat de financiële administratie alsmede de
financiële besluitvorming niet tot nauwelijks voldeed aan de eisen die
daaraan werden gesteld. De leden van de VVD-fractie lezen in de brief dat
er al grote stappen zijn gezet, maar dat er op het terrein van financieel
beheer nog wel een aantal verbeterpunten moeten worden doorgevoerd
en dat dit nog tot minimaal september 2023 zal vergen om ze allemaal
door te voeren. De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van
het voornemen van de Staatssecretaris dat zij vooruitlopend hierop het
budgetrecht al zo spoedig mogelijk na de eilandsraadsverkiezingen van
2023 terug wil geven. De leden van de VVD-fractie vinden ook dat de
bestuurlijke ingreep op Sint Eustatius niet langer moet duren dan
noodzakelijk is. Echter moet dit wel verantwoord gebeuren, anders zijn de
inwoners van Sint Eustatius de dupe. De leden van de VVD-fractie hebben
dan ook zorg of teruggave van deze bevoegdheid vooruitlopend op de
implementatie van de benodigde verbeteringen geen risico’s met zich
meebrengt. Hoe weegt de Staatssecretaris dit?
De leden van de VVD-fractie zien dat er veel goede stappen zijn gezet en
er zowel vanuit de Staatssecretaris, de huidige regeringscommissaris, als
vanuit een groot deel van de politieke partijen commitment is uitgesproken voor het zetten van de benodigde stappen. Maar uiteindelijk gaat
het niet om het commitment alleen, maar vooral ook om de harde
afspraken die worden gemaakt. Dit brengt een dilemma met zich mee.
Want de leden van de VVD-fractie hebben op zichzelf begrip voor het feit
dat de Staatssecretaris door wil met het proces van het koninklijk besluit
en dat dit in aanloop naar de verkiezingen een mooi signaal zou zijn, maar
gelet op de onzekerheden die nog in het proces zitten, zouden we als
Kamer nog wel vinger aan de pols moeten kunnen houden. Om aan beide
elementen recht te doen, zouden de leden van de VVD-fractie de Staatssecretaris willen vragen om, voor ze een handtekening onder het koninklijk
besluit zet, de uitkomsten van de onderhandelingen en de laatste stand
van zaken met de Kamer te delen en dat ze daarbij voldoende tijd laat
tussen het moment van informeren van de Kamer en de ondertekening
van het KB (circa twee weken). Kan de Staatssecretaris dat toezeggen?
Op die manier ontstaat er een mogelijkheid voor de Kamer om, indien
gewenst, nog een debat te kunnen voeren met de Staatssecretaris

2

alvorens het koninklijk besluit wordt ondertekend. Op die manier kan de
Kamer vinger aan de pols houden. In de tussentijd kan de Staatssecretaris
verder met het proces tot het gereedmaken van het koninklijk besluit en
loopt dat geen vertraging op.
De leden van de VVD-fractie zouden tenslotte graag van de Staatssecretaris vernemen wat de mogelijkheden zijn om na teruggave van het
budgetrecht in te grijpen mocht daar aanleiding toe zijn. Hoe ziet dat
proces er uit en wie heeft dan welke bevoegdheid?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA fractie hebben kennisgenomen van het concept-KB
houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 15
van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius. De leden van de
CDA-fractie willen dat de inwoners van Sint Eustatius het budgetrecht
terugkrijgen. De komende verkiezingsdatum is een bijzonder goed
moment om dat te realiseren. Dus indien de Staatssecretaris goede
afspraken over financieel beheer kan maken met de nieuw gekozen
eilandsraad en de gedeputeerden: alle steun van de leden van de
CDA-fractie!
Maar als je wilt dat mensen goed functioneren, moet je ze wel goede
spullen geven. Wat de leden van de CDA-fractie betreft ontbreekt het daar
nu nog aan. De leden van de CDA-fractie willen daarom dat de Staatssecretaris de volgende punten borgt voordat zij haar handtekening zet.
Ten eerste: geen resultaten zonder toereikende middelen. De leden van de
CDA-fractie begrijpen dat Sint Eustatius meer dan een jaar zonder
Directeur Bedrijfsvoering heeft gezeten. Gaat de Staatssecretaris borgen
dat er voldoende kennis en kunde is op het eiland om de administratie te
voeren en zo ja, hoe gaat dat gebeuren?
Ten tweede lezen de leden van de CDA-fractie in de antwoorden van
21 februari jl. op het schriftelijk overleg Sint Eustatius (Kamerstuk 35 422,
nr. 22) dat juist allerlei werkprocessen met betrekking tot financieel beheer
nog niet zijn afgerond zoals salarissen en sociale lasten, inkoop en
aanbesteding, planning-en-control-cyclus en overheidsdeelnemingen.
Deze processen moeten naar de mening van deze leden voor de start
gereed zijn. Hoe gaat de Staatssecretaris dat borgen?
Ten derde: de leden van de CDA-fractie horen dat er een tekort is over de
begroting van 2022. Klopt dat en zo ja, geeft de Staatssecretaris de
garantie dat Sint Eustatius zonder een tekort begint en dat een eventueel
tekort over 2022 ook niet in mindering is gebracht op een eventuele
reserve?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie,
PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, PvdD-fractie, ChristenUniefractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie constateren dat sinds 2018 het lokale bestuur van Sint Eustatius in handen is van
het Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Al bijna vijf jaar
is er geen sprake van volledig democratisch zelfbestuur, en hebben ruim
3100 Nederlandse burgers weinig te zeggen over hun lokale beleid.
De leden van deze fracties verwijzen naar eerdere uitspraken die zijn
gedaan door de Raad van State, de Algemene Rekenkamer en de vorig
jaar aangestelde mediators op Sint Eustatius, waarin zij hun zorgen
hebben geuit over de beleidsuitvoering van deze «bestuurlijke interventie». Voor Nederlandse begrippen is er een ongekend en zeer
ingrijpend middel ingezet. Deze leden delen de mening dat er nadrukkelijk
rekening moet worden gehouden met de lokale situatie en capaciteit.

3

Op basis hiervan zijn de leden van deze fracties van mening dat er alles
aan gedaan moet worden om de «bestuurlijke interventie» snel, goed en
op basis van wederzijds vertrouwen af te ronden. Deze leden hebben als
inzet dat de democratie niet alleen hersteld, maar zelfs aanzienlijk
verbeterd zal zijn.
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie hebben
kennisgenomen van de brieven en de rapportages. Deze leden spreken
hun steun uit aan de Staatssecretaris. De Staatssecretaris zet in op
teruggave van het budgetrecht aan het bestuur en de Eilandsraad, bouwt
aan wederzijds vertrouwen, maar blijft tegelijkertijd scherp op de criteria
voor het verbeteren van de bestuurlijke organisatie.
De leden van deze fracties hebben ook kennisgenomen van de brief van
de Eilandsraad die duidelijk hun commitment voor het proces uitspreken.
Deze leden delen hun gevoel van verdriet en verbazing over mogelijk
uitstel van de teruggave van het budgetrecht. Deze leden willen aan het
bestuur, de Eilandsraad en burgers van Sint Eustatius zeggen: We feel
your pain and dissapointment! Don’t be discouraged and get out to cast
your vote on March 15! Deze leden hebben nog enkele vragen die zij aan
de Staatssecretaris willen voorleggen.
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie vragen
aan de Staatssecretaris welke signalen zij ontvangt over het mogelijke
uitstel. Deze leden vragen of de Staatssecretaris verwacht dat het uitstel
zal leiden tot een mogelijk lagere opkomst bij de verkiezingen van
15 maart. Wat doet de Staatssecretaris om de democratie te beschermen
en te versterken? Op welke wijze heeft de Staatssecretaris burgerparticipatie de afgelopen periode verder bevorderd? Kan de Staatssecretaris
toezeggen dat de benodigde (personele) middelen voor een zorgvuldig en
duurzaam herstel (fase 2 tot en met fase 4) zijn vrijgemaakt?
II. Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris
III. Volledige agenda
Voorhang concept-KB houdende vaststelling van het tijdstip van
inwerkingtreding van artikel 15 van de Wet herstel voorzieningen
Sint Eustatius. 35 422, nr. 20 – Brief regering d.d. 03-02-2023, Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, A.C. van Huffelen
Proces fase 2.2 Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius. 35 422,
nr. 22 – Brief regering d.d. 23-02-2023, Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, A.C. van Huffelen

4