Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3122
Vragen van de leden Kerstens en Otwin van Dijk (beiden PvdA) aan de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de toegenomen exitpremies van
zorgbestuurders (ingezonden 11 juli 2013).
Antwoord van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(ontvangen 3 september 2013)
Vraag 1
Kent u het bericht «Ruim 3 miljoen aan exitpremies zorgbestuurders?»1
Antwoord 1
Ja, ik heb het bericht gelezen.
Vraag 2
In hoeverre is er afgelopen jaar in de sectoren die onder de Wet normering
topinkomens (semi)publieke sector (WNT) vallen, sprake geweest van
toegenomen exitpremies? In hoeverre kan in dit kader gesproken worden van
een ontwikkeling die breder is dan alleen in de zorgsector?
Antwoord 2
De bewindslieden van VWS verzorgen een jaarlijkse rapportage over de
honorering van zorgbestuurders op basis van de jaarverslagen van zorginstellingen. Deze rapportage wordt jaarlijks in december van het daarop volgende
kalenderjaar aan de beide Kamers der Staten-Generaal aangeboden. Zo zal in
december 2013 een rapportage aan de beide Kamers worden aangeboden
over het jaar 2012. Voorzover het de zorgsector betreft zult u het antwoord op
deze vraag in deze rapportage aantreffen.
Voor de publieke en semipublieke sectoren zal het niet mogelijk zijn over het
jaar 2012 deze vraag en vergelijkbare vragen over feitelijke ontwikkelingen in
verband met topinkomens te beantwoorden. In eerdere jaren zouden
dergelijke vragen in beginsel kunnen worden beantwoord aan de hand van
de jaarlijkse opgaven die instellingen op grond van de Wet openbaarmaking
uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (Wopt) deden. Een
grondslag voor het doen van opgaven over het jaar 2012 ontbreekt. Dit is ook

1

ah-tk-20122013-3122
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Medisch Contact, 9 juli 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

besproken in het algemeen overleg van 14 februari 2013 met de vaste
commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer, waarbij tevens is
besproken waarom het onwenselijk was om alsnog de grondslag van de
Wopt door middel van een wetswijziging te heractiveren. In de beantwoording van Kamervragen over het bericht «Ophef over vergoeding zorgdirecteur» (Kamervragen 2012–2013, 2531) is hier eveneens bij stil gestaan. Met
ingang van 2014 zullen de betreffende instellingen op grond van de Wnt
opgave doen van de bezoldigingen en de uitkeringen van topfunctionarissen
wegens de beëindiging van het dienstverband over het afgelopen jaar,
derhalve het eerst over het kalenderjaar 2013. Aan de hand hiervan zal het
mogelijk over het betreffende jaar vragen over feitelijke ontwikkelingen in
verband met topinkomens te beantwoorden.
Vraag 3
In hoeverre is er in het afgelopen jaar sprake geweest van een toename van
de totale beloningen van bestuurders in de sectoren die onder de WNT
vallen? Bent u bereid dit te inventariseren en de resultaten hiervan zo
spoedig mogelijk naar de Kamer te sturen?
Antwoord 3
Zie antwoord op vraag 2.
Vraag 4
In hoeverre zijn toenames in beloningen van bestuurders in de (semi)publieke
sector het afgelopen jaar toe te schrijven aan contracten die overeen zijn
gekomen vlak voor de inwerkingtreding van de WNT? In hoeverre onderschrijft u de stelling dat in aanloop naar de inwerkingtreding van de WNT er
geen drukkend effect is geweest op de hoogte van beloningen? Heeft u de
indruk dat er sprake is geweest van een tegenovergesteld effect waarbij de
beloningen juist gestegen zijn in de aanloop naar de inwerkingtreding van de
WNT?
Antwoord 4
Zie antwoord op vraag 2. Ik heb overigens geen aanwijzing dat in aanloop
naar de inwerkingtreding van de Wnt sprake is geweest van een drukkend
effect of juist een tegenovergesteld effect op de hoogte van beloningen.
Voorzover beloningen zijn gebaseerd op arbeidsverhoudingen van voor het
tijdstip van de aanvaarding van de Wnt door de Tweede Kamer, dan kan in
verband met artikel 7.3, tiende lid, van de Wnt nadien geen sprake meer zijn
geweest van een opdrijvend effect op de hoogte van deze beloningen. Op
grond van deze bepaling is het immers niet mogelijk, dat deze categorie
arbeidsverhoudingen na de aanvaarding van de Wnt door de Tweede Kamer
zijn gewijzigd.
Vraag 5
Herinnert u zich de wisseling van argumenten tussen de Kamer en uw
ambtsvoorganger, de heer Donner, bij de plenaire behandeling van de WNT
over het risico dat in de periode tussen publicatie en inwerkingtreding van de
WNT het aantal hoge beloningen zou toenemen? Herinnert u zich de stelling
van uw ambtsvoorganger dat de categorie waarop het zwaarste regime van
toepassing is, de sector is die onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid
valt van de minister van BZK, en dat «daarin allang de beweging ingezet (is)
naar de normen»? In hoeverre is deze beweging sinds de plenaire behandeling voortgezet? Op welke wijze hebben u en uw ambtsvoorgangers op dit
terrein de rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister van BZK
ingevuld en de beweging naar de normen bevorderd? Hoe beoordeelt u de
resultaten hiervan?
Antwoord 5
Deze vragen waren voor mij een goede aanleiding mij nog eens te buigen
over de handelingen van het debat tussen de Kamer en mijn ambtsvoorganger over de Wnt3. Bij de plenaire behandeling van de Wnt door de Tweede
Kamer is zowel door mijn ambtsvoorganger als door verschillende leden tot
3

Handelingen II 2011/12, 11-2-11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

uitdrukking gebracht oog te hebben voor het risico dat in de periode tot de
inwerkingtreding van de Wnt het aantal hoge beloningen zou toenemen, en
dat artikel 7.3, tiende lid, van de WNT dit risico voorkomt voor op het
moment van aanvaarding van de Wnt door de Tweede Kamer bestaande
arbeidsverhoudingen.
Mijn ambtsvoorganger heeft inderdaad uiteengezet, dat de categorie waarop
het zwaarste regime van toepassing is, de sector is die valt onder de
rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister, en dat daarin allang de
beweging is ingezet naar deze normen. Dit zwaarste regime, het zogeheten
eerste regime van het bezoldigingsmaximum, is van toepassing voor de
meeste publieke en semipublieke sectoren en daar dragen verschillende
vakministers verantwoordelijkheid. Ik merk echter op, dat ten tijde van de
plenaire behandeling van de Wnt de sector zorg niet onder dit zwaarste
regime viel. Mijn ambtsvoorganger heeft gereageerd op de vraag of hij een
soort missive zou kunnen laten uitgaan. Hij heeft uiteengezet waarom dat niet
nodig was, en daarmee zijn de vragen hoe mijn ambtsvoorganger nadien een
rechtstreekse verantwoordelijkheid heeft ingevuld niet aan de orde.
Vraag 6
Hoe verhouden de exitpremies in de zorg zich tot de eigen beloningscode die
in de zorgsector van kracht is? In welke mate wordt de regel nageleefd dat
vergoedingen bij het beëindigen van een dienstverband maximaal een
jaarsalaris mogen bedragen? Hoe kijkt u in dit kader aan tegen de creatieve
manieren van zorgbestuurders om toch met een hoge vergoeding weg te
kunnen gaan? In hoeverre is zelfregulering wat betreft beloningen in de
zorgsector volgens u effectief gebleken?
Antwoord 6
Zie antwoord op vraag 2; aan de hand van de nog op te stellen jaarlijkse
rapportage over de honorering van zorgbestuurders is het mogelijk deze
analyse te doen. Aan de hand van deze analyse kan worden beoordeeld of
hieraan nadere conclusies dienen te worden verbonden.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de stijging van de beloningen in de zorgsector en mogelijk
in andere sectoren die onder de WNT vallen? Deelt u de mening dat
buitensporige beloningen niet acceptabel zijn en op zijn minst strijdig zijn met
de geest van de WNT? Overweegt u nadere maatregelen te treffen om
beweging naar de normen toe te bespoedigen als vastgesteld wordt dat de
beweging momenteel niet of onvoldoende plaatsvindt? Zo ja, welke
maatregelen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 2 en vraag 6.
Vraag 8
Bent u bereid om met de zorgsector en andere sectoren waar sprake is van
stijgende beloningen, in gesprek te gaan om te bezien of de bereidheid
bestaat om tot een snellere aanpassing van de topbeloningen te komen dan
de zeven jaar die binnen de huidige WNT maximaal mogelijk is? Bent u
bereid om de mogelijkheden tot aanpassing of verkorting van de wettelijke
overgangstermijn in de WNT te onderzoeken en de Kamer hierover te
informeren? Hoe kijkt u aan tegen mogelijkheden om in gevallen van grote
overschrijdingen van de voorgestelde normen de WNT met terugwerkende
kracht van toepassing te verklaren?
Antwoord 8
Het overgangsrecht in de Wnt is de uitkomst van een uitvoerig proces,
beginnend voorafgaand aan het wetgevingstraject met speciale aandacht
voor wetenschappelijke advisering, met name om de houdbaarheid van de
Wnt te toetsen aan artikel 1 van het Eerste Protocol behorend bij het EVRM
(recht op eigendom). Vervolgens is het overgangsrecht uitgebreid aan de
orde geweest gedurende het wetgevingstraject. Bij amendement-Heijnen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

de overgangstermijn op zeven jaar gesteld.4 Deze uitkomst is kamerbreed
aanvaard door beide Kamers. Het met terugwerkende kracht wijzigen van dit
overgangsrecht, staat op gespannen voet met het grondrecht op eigendom
en internationaal geborgde rechtsbeginselen, waaronder het rechtszekerheidsbeginsel. Ik acht het dan ook niet gewenst de discussie over het
huidige overgangsrecht van de Wnt te heropenen.

4

Kamerstukken II, 2011/2012, 32 600, nr. 42.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4