ProRail jaarrapportage 2016
(deel A/B)
t.b.v. ministerie van IenM

datum : 28-2-2017
kenmerk : EDMS-3983559
status : definitief
eigenaar : RvB/ExCo

foto: bovenaanzicht Utrecht Centraal

1

Inhoudsopgave deel A

 1
 2

Highlights
Prestaties
2.1 Punctualiteit en betrouwbaarheid
2.2 Veiligheid
2.3 Duurzaamheid

 3
 4
 5
 6


Innovaties
Stakeholders
Programma’s Beheerconcessie
Stand van zaken grote projecten / programma’s
Bijlagen

2

1. Highlights(1/4)
Overall beeld 2016
• ProRail heeft in 2016 operationeel gezien een
goed jaar achter de rug, met de hoogste reputatie
in de afgelopen jaren. Een jaar waarin complexe
werkzaamheden en nieuwe stations zijn
opgeleverd, voorspoedig verlopen buitendienststelling voor het Derde Spoor naar Duitsland en
stappen zijn gezet op weg naar het realiseren van
de ambities in de LTSA.
• En helaas ook dieptepunten, zoals de aanrijding
van een baanwerker met dodelijke afloop in
Meteren en de overwegaanrijdingen bij Dalfsen
(met 1 dodelijk slachtoffer) en Winsum.
• Reizigers en vervoerders merkten in 2016 de
gevolgen van grote stremmingen bij Amsterdam,
Moerdijk en Barendrecht en hadden te maken
met een lagere punctualiteit op de HSL en
goederen.

•
•

•

ProRail is in het gelijk gesteld in rechtszaken PGO.
In het gebruiksvergoedingsdossier oordeelde ACM
dat ProRail haar tarieven voor de gebruiksvergoeding moet aanpassen.
De positionering van ProRail: Het Kabinet is
voornemens van ProRail een ZBO te maken. De
Tweede Kamer wil eerst een scenario-onderzoek

•

alvorens tot een inhoudelijk oordeel te komen
over het kabinetsvoorstel.
Medewerkerstevredenheid is goed en stabiel met
de meting in 2014. Goede scores op betrokken-,
bevlogen- en tevredenheid; efficiency blijft een
belangrijk aandachtspunt.

•

Met de oplevering van DoorStroomStation Utrecht
(DSSU) verbeteren de prestaties op de A2. Samen
met de voorbereiding implementatie van het
Centraal Monitor- en Beslisorgaan (CMBO) is een
belangrijke stap gezet voor de frequentieverhoging in 2018 op deze corridor (zie verder H.5
Programma’s Beheerconcessie).

Prioriteiten 2016
Onze prioriteiten lagen in 2016 vooral op het
vergroten van de betrouwbare operatie, de kwaliteit
en beschikbaarheid infrastructuur, aandacht voor
goederenvervoer, benutten capaciteit van het spoor
en vernieuwing van stations. Hier hebben we onder
meer als volgt invulling aan gegeven:
Betrouwbare operatie
De betrouwbare operatie is in 2016 verder verbeterd,
waarbij de focus lag op de betrouwbaarheid van de
A2-corridor vanuit Beter en Meer inclusief de be- en
bijsturing.
• In 2016 is het aantal infrastoringen op de A2corridor gedaald (zie programma Beter en Meer).
• Met ingang van de dienstregeling 2017 werken we
op de A2-corridor volgens de nieuwe vooraf
gedefinieerde bijsturingsmaatregelen (VGB).
Betrouwbaarheid meten we ook o.a. via onze
prestatie-indicatoren. Punctualiteitsindicatoren,
behoudens HSL en goederen, scoren beter dan de
streefwaarde en vergelijkbaar met 2015.
• Voor treinpunctualiteit goederen en HSL zijn acties
in gang gezet in overleg met vervoerders om
prestaties te verbeteren. De uitval op de HSL is in
2016 wel gedaald. Een review op het verbeterplan
Performance IC direct toont aan dat NS en ProRail
op het goede spoor zitten.

Kwaliteit en beschikbaarheid infrastructuur
Op het domein van kwaliteit en beschikbaarheid
infrastructuur is, conform de afspraken in het
Beheerplan, een aantal belangrijke stappen gezet in
het verminderen van grote verstoringen en het
contracteren van onderhoud voor betere prestaties:
• Diverse contractgebieden van het PGOprogramma zijn aanbesteed (zie programma PGO).
• Het aantal impactvolle storingen aan de infra is
t.o.v. 2015 gedaald (zie H.2.1 Punctualiteit en
betrouwbaarheid). Het aandeel van storingen
veroorzaakt door derden (o.a. spoorlopers,
suïcides, dieren) is echter toegenomen.
• Met stakeholders is een norm voor buitendienststelling ontwikkeld: Ervaren extra Reizigers
Minuten (ERM). Deze is toegepast in het
verdeelproces voor de jaardienst 2017. We
breiden dit uit voor de jaardienst 2018.
3

1. Highlights(2/4)
Aandacht voor goederen
Focus in 2016 lag op het realiseren van een aantal
verbeteringen in het goederendomein.
• 2016 stond voor een groot deel in het teken van
de werkzaamheden aan het Derde Spoor naar
Duitsland. Deze zijn voorspoedig verlopen,
waarbij de treindienst beheerst is verlopen: alle
goederentreinen hebben kunnen rijden. Dit
leidde wel tot grote drukte op de Brabantroute
(zie verder H.5 Programma’s Beheerconcessie).

•

•

•

•

In 2016 heeft ProRail een aantal nieuwe
informatie-indicatoren ontwikkeld voor het
goederenvervoer, gericht op de
capaciteitsverdeling.
• Met goederenvervoerders en vervoerende
aannemers is in december een toegangsovereenkomst getekend. De onderhandelingen
verliepen positief en er zijn goede afspraken
gemaakt over o.a. compensatieregeling W-LIS.
• ProRail heeft de samenwerking voortgezet met
de Havenbedrijven na beëindiging van Keyrail. Er
is samengewerkt aan een uitgebreid programma
van projecten, zoals particuliere spoor•

aansluitingen in het havengebied, operationele
informatie-uitwisseling, communicatie over
buitendienststellingen, corridorontwikkeling en
het gezamenlijk vorm geven van communicatie.
Er lopen diverse verbeteracties om de
infrastructuur in de spoorgoederenketen te
vergroten: LEAN-pilot Waalhaven om planningen
van partijen in de keten op elkaar af te stemmen,
wandelingen met vervoerders langs de
Havenspoorlijn, beter benutten van opstel- en
processporen.
Er zijn structurele maatregelen doorgevoerd voor
verbetering van het plannen van goederenpaden
met de aanpassing van de Netverklaring.
We versturen ‘situation reports’ naar alle
relevante partijen bij grote verstoringen, zoals
uitval Betuweroute.
Nieuw systeem geïntroduceerd waarbij
goederenvervoerders voor vertrek inchecken op
de voor hen gereserveerde capaciteit. Als dat
niet gebeurt dan valt de gereserveerde capaciteit
terug aan de markt. Dit verhoogt de flexibiliteit in
de uitvoering. De niet-ingecheckte treinen gaan
in een virtuele wachtkamer en worden, zodra ze
kunnen rijden, eenvoudig weer ingecheckt.

•

Beoogde vernieuwingen gerelateerd aan de
treindienst zijn gerealiseerd en beoogde releases
in bestaande systemen zijn uitgevoerd. Er is
vertraging in de uitrol van Orbit en in de
vervanging van ISVL (Informatiesysteem
Verkeersleiding) door Spoorweb (door
complexiteit in processen; uitloop naar Q3 2017).

Vernieuwing van stations en uitbreiding capaciteit
In 2016 zijn diverse nieuwe/vernieuwde stations
opgeleverd, zoals Den Haag, Breda en Utrecht en is
op diverse plaatsen spoor vervangen of vernieuwd
(zie verder volgende pagina).

Benutten capaciteit van het spoor
ICT is een belangrijke voorwaarde voor het beter
benutten van de capaciteit van het spoor.
• APK-keuring: adviesbureau Gartner concludeert
dat de ICT-systemen robuust zijn. Aanbevelingen
van Gartner, zoals uitwijk kantoorautomatisering,
upgrade computerruimtes posten Kijfhoek en
Rotterdam, zijn conform planning opgevolgd.
4

1. Highlights(3/4)
Veel werk gerealiseerd in het kader van uitbreiding
capaciteit, vernieuwing en verbetering
•
•
•
•
•
•
•

•
•
•
•

•
•

Opening vernieuwde stations Utrecht Centraal,
Den Haag Centraal, Breda en Harderwijk.
Opening station Utrecht Vaartsche Rijn.
Opening nieuwe entree voor station Tilburg.
Opening Haags Startstation Erasmuslijn op Den
Haag Centraal.
Opening Moreelsebrug (Utrecht).
Fiets- en voetgangerstunnel Bunnik geopend.
OV-SAAL: o.a. spoorverdubbeling Duivendrecht Amsterdam Riekerpolder, eerste trein over
grootste spoorbrug van Europa (Zandhazenbrug).
DSSU: de sporen zijn ontknoopt, verdubbeld en
compleet vernieuwd.
Ingebruikname viersporigheid Utrecht Centraal Houten Castellum en dive-unders bij Lunetten.
Aanpassing van de stroomvoorziening bij de
grensovergang Zevenaar naar 25kV.
Spoorvernieuwingen: o.a. Amsterdam-Haarlem,
‘s-Hertogenbosch-Oss, Rotterdam-Dordrecht,
Mariënberg-Almelo, Alphen a/d Rijn - Leiden,
Wehl - Winterswijk, Arnhem - Nijmegen.
Spoorwegovergang bij Moordrecht vervangen
door een viaduct over het spoor en een tunnel.
Ingebruikname Noordoostboog bij Elst en
Zuidoostboog bij Meteren van/naar de corridor
‘van Zee tot Zevenaar’. Deze bogen kunnen
treinen van 740 meter faciliteren.

5

1. Highlights(4/4)
Verbeterde professionalisering
• Samen met IenM werken we aan een plan voor
toekomstgericht en efficiënt onderhoud en
vervanging met minimale hinder voor gebruikers
van het spoor en binnen beschikbare financiële
middelen. Dit loopt door in 2017.
• Vooruitlopend hierop zijn we gestart met de
implementatie van het optimaliseren van ‘Life
Cycle Costs’ en stimuleren van concurrentie en
toetreding van nieuwe leveranciers op de markt.
• In 2016 hebben we onze gedragscode vernieuwd
en compliance nadrukkelijker op de agenda gezet
(w.o. verder ‘compliant’ maken van contracten).
• In 2016 zijn de toprisico’s herijkt. ProRail stuurt
op de beheersing van 10 toprisico’s. Zie voor
verdere uitleg en toelichting het Jaarverslag
ProRail 2016.
• Door inzet van het programma LEAN stimuleren
we continue verbetering en het neerzetten van
resultaten met de business. Vakmensen bepalen
hoe we onze prestaties verbeteren. Resultaten
van verbetertrajecten zijn o.a.:
 Intake van nieuwe klantvragen van decentrale
overheden gebeurt volgens een nieuwe
werkwijze. Ook is proefgedraaid voor
klantvragen van goederenvervoerders.
 De ‘rolling forecast’ (een overzicht met alle
benodigde assetbewerkingen op een corridor
om het gewenste logistiek model te kunnen
rijden) is na de A2-corridor nu ook gereed
voor de Brabantroute (Den Haag – Venlo) en
van Zee tot Zevenaar voor het A15-tracé.
 In de jaardienst 2017 zijn plancomponenten
‘geordend’ gepland in plaats van alle plan-













componenten tegelijk te plannen. Effect:
minder herwerk, hogere medewerkerstevredenheid en eerdere signalering van
issues en oplossing daarvan.
Verkeersleiding: op Kijfhoek is door prestatiesturing de startpunctualiteit vanaf week 44
structureel verhoogd van gemiddeld 64%
naar 84%.
Minder treinhinder bij Schiphol door nieuwe
versperringsmaatregel ‘Schiphol 0.0’ (deze
voorkomt dat brand-, rook- of geurmeldingen
niet direct leiden tot ontwrichting van het
treinverkeer).
De doorlooptijd bij afhandeling gestrande
treinen HSL is verminderd met minimaal 15
minuten door inzet van een hulplocomotief
met personeel op het juiste spoor.
Sneller storingsherstel door wachttijd van
storingsploegen van gemiddeld 45 min. naar
15 min. te brengen.
Verbetering logistiek plan door ‘feedbackloop’ vanuit VL-posten: 87% van de 1.365
uitvoeringsissues zijn opgelost.
Bronoorzaken opgelost van zeven
prestatiekillers (infrasystemen die meerdere
keren per jaar storen) bij o.a. Schinkelbrug en
wissels in de Schipholtunnel.

Randvoorwaarden ingevuld
• ProRail ligt op koers om haar doelstellingen t.a.v.
reductie energieverbruik en verlagen CO2uitstoot te realiseren. Realisatie van verdere
vergroening van het tractienet zorgt voor
reductie van emissies voor de trein- en

•

materiaalketen (zie verder H.2.3 Duurzaamheid).
Via stakeholderdialogen, de sectorbrede aanpak
om te komen tot toekomstbestendig en efficiënt
spoor, en intensief contact met aannemers en
vervoerders zijn mooie stappen gezet in het
verbeteren van de relatie met onze stakeholders
(zie ook H.4 stakeholders).

Financiën (excl. BTW)
• Na jaren van onderbesteding is in 2016 de
realisatie Functiehandhaving 6% hoger
uitgekomen dan budget (€ 920 mln) door meer
focus op kwaliteit van de prognose en uit te
voeren planning.
• Het (voorlopige) financieringsresultaat voor
Beheer, Onderhoud en Vervangingen is -/- € 27
mln, met name door overbesteding op de
functiehandhavingsportefeuille en hogere kosten
voor advies en kantoorautomatisering. Daarnaast
waren er positieve effecten door hogere
gebruiksvergoeding (door meer treinkilometers
en zwaardere treinen) en vrijval voorzieningen.
• Realisatie Functiewijziging is € 22 mln lager dan
budget vooral door verschuivingen in de tijd en
minderwerk bij een aantal projecten.

6

2. Dashboard: Beheerplan Prestatie-Indicatoren
89,4%

94,1%

78,6%

2016

2016

2016

91,3%

73,7%

98,1%

2016

2016

2016

94,3%

4.279

2016

2016

Toelichting:
Zie H.2.1 voor de toelichting op deze indicatoren.

Norm (rode lijn): dit betreft de streefwaarde voor 2016
Groene/rode getallen: realisatie is hoger/lager dan de streefwaarde

7

2. Dashboard: Beheerplan Informatie-Indicatoren
590

5.556

687

2016

2016

2016

103

30

26

2016

2016

2016
32

N.B. De aantallen (peildatum 28-2-2017) STS passages en STS passages (gevaarpunt bereikt) zijn nog niet definitief en kunnen op
basis van onderzoek (ProRail en ILT) nog wijzigen. Definitieve aantallen worden door ILT vastgesteld in het jaarverslag van ILT.

1,9%

159

41

2016

2016

2016

Toelichting:
Zie H.2.1 t/m H.2.3 voor de toelichting op deze indicatoren.
Voor informatie-indicatoren wordt geen norm met IenM afgesproken. In een aantal gevallen
is intern een maximaal toelaatbare norm vastgesteld.

Norm (rode lijn): dit betreft de interne norm voor 2016
Groene/rode getallen: realisatie is hoger/lager dan de interne norm

N.B. Indicatoren STS-passages, STS-passages gevaarpunt bereikt en aanrijdingen overweggebruiker zijn voor 2015 aangepast met de aantallen op de corridor ‘van Zee tot Zevenaar’.

8

2.1 Punctualiteit en betrouwbaarheid (1/3)
Algemeen
• De prestatie-indicatoren, behalve punctualiteit
goederen en punctualiteit HSL, waren in 2016
beter dan de bodem- en streefwaarden. De
aandachtstrajecten scoorden lager dan
streefwaarde, maar beter dan 2015.
• Vanaf medio 2016 zijn diverse gesprekken met
IenM gevoerd over oorzaken dispunctualiteit
HSL en goederen, haalbare bijsturingsmaatregelen en dilemma’s in sturing. Op grond
hiervan dient ProRail een verzoek in over de niet
behaalde bodemwaarden. IenM besluit of al dan
niet sprake is van een rechtvaardigingsgrond.
• De overall prestaties liggen op koers voor het
behalen van de streefwaarden 2019.
• We hebben samen met vervoerders de
prestatie-indicatoren voor reizigerspunctualiteit
HRN, HSL, en klanthinder door infrastoringen
beter in lijn gebracht met de sturing en gaan
vanaf 2017 in werking.
Treinpunctualiteit regionale series
• Realisatie is met 94,1% (HY1: 95,2%) hoger dan
bodem- en streefwaarden, maar wel lager dan in
2015 (95,0%) vooral door de serie 7900 (Sprinter
Zwolle - Enschede). Deze telde in 2015 nog niet
mee. De dienstregeling van deze, op enkelspoor
rijdende, serie was erg krap. Zonder deze serie
zou de realisatie 94,9% zijn. De dienstregeling
2017 is met een minuut verruimd om dit issue
op te lossen.
• De dienstregeling 2017 zorgde in Limburg voor
gewenningsproblemen en lage prestatiecijfers
door nieuwe omlopen, kortere rijtijden,
krappere keringen en nieuw materieel.

Genomen acties, zoals een dagelijkse ingelegde
pendeltrein Maastricht-Randwijck, zijn effectief.
Treinpunctualiteit HSL
• Realisatie is met 78,6% (in HY1: 78,4%) lager dan
de bodem- en streefwaarde (80,0% resp. 80,5%).
• Belangrijkste oorzaken hiervoor zijn: snelheidsbeperkingen bij de Moerdijkbrug, (vertraagde)
goederentreinen op de Brabantroute, rangeerproces Breda en een aangepaste dienstregeling
vanwege werkzaamheden.
• Daarnaast trof ProRail, mede op verzoek van NS,
maatregelen om de prestaties van IC direct te
verbeteren, vooral gericht op uitval. Na een piek
van 12,8% in januari is de uitval teruggebracht
naar gemiddeld 5,7% in Q4.
• Doorgevoerde bijsturingsmaatregelen:
 In overleg met de goederenvervoerders is
gezocht naar mogelijkheden om hun treinen
zoveel mogelijk in de minder krappe paden te
plannen (zie verder ‘punctualiteit goederen’).
 De IC direct naar Breda te rijden met een
locomotief voor én achter de trein (zgn.
‘sandwich-compositie’). Daarmee werd de
vertragingsgevoelige loc-wissel overbodig.
 Sprinter 5800 is in overleg met NS 1 minuut
eerder in de dienstregeling van Amsterdam
tot Hoofddorp gelegd. Hierdoor ondervindt
de Thalys tussen Amsterdam Centraal en
Schiphol minder hinder.
 Het besluit om de VL-besturing van
internationale treinen te centraliseren in het
OCCR is per 1/11 geëffectueerd. Met NSR
wordt de rolverdeling van de ‘knoop’ (m.b.t.
afrangeren van treinen) nader uitgewerkt.
9

2.1 Punctualiteit en betrouwbaarheid (2/3)
• IenM heeft een review uitgevoerd op de
Verbeterplannen IC direct van NS en ProRail.
Conclusie: verbetermaatregelen zijn realistisch.
De uitval van de IC direct kan eind 2017 dalen
tot 5 à 7%. Fundamentele systeemverbeteringen
zijn nodig om de prestaties te verbeteren. Hier
zijn vergaande aanpassingen en investeringen
aan de infrastructuur van de HSL-corridor voor
nodig. Hierover vindt overleg plaats met IenM.
• Diverse doorgevoerde verbetermaatregelen in
2016: herijken windwaarschuwingssysteem op de
brug Hollands Diep, aanpassing van brandblussysteeminstellingen in de tunnel Barendrecht,
plaatsing van hectometerbordjes in spanningssluizen en een hulplocomotief te Rotterdam.
Treinpunctualiteit goederenvervoer
• Realisatie is met 73,7% (in HY1: 76,7%) lager dan
bodem- en streefwaarde (80,0% resp. 80,5%).
• Belangrijkste oorzaken hiervoor zijn:
 Het te krappe geplande pad in de dienstregeling van Venlo naar Kijfhoek door het, op
verzoek van vervoerders, verwijderen van
lastminute non-commerciële stops, i.c.m.
werkzaamheden bij Breda;
 De tijdelijke snelheidsbeperking bij de
Moerdijkbrug;
 De omvangrijke werkzaamheden Derde Spoor
Duitsland die gedurende zes maanden voor
grote drukte op de Brabantroute hebben
gezorgd. Op verzoek van vervoerders is
prioriteit gegeven aan kwantiteit (alle treinen
moeten een pad kunnen krijgen) voor
kwaliteit (punctualiteit op 3 minuten).

• Doorgevoerde bijsturingsmaatregelen:
 In overleg met goederenvervoerders getreden
met het verzoek hun treinen vanaf september
zoveel mogelijk in de minder krappe paden te
plannen (2 v/d 4 paden per uur kennen een
betere uitvoeringskarakteristiek);
 Plannen van goederentreinen op de corridor
Oldenzaal - Roosendaal vanaf eind oktober
over Utrecht om de vertraging op deze
corridor te verkleinen.
• Deze PI zal ook in 2017 onder druk staan. De
paden van Kijfhoek naar Venlo zijn in de
dienstregeling krapper gepland: vervoerders
prefereren kwantiteit (4 paden per uur
beschikbaar houden) boven uitvoeringskwaliteit.
IenM is hierover reeds formeel geïnformeerd. In
2017 ontwikkelen we samen met vervoerders
een indicator die beter aansluit bij de sturing.
Punctualiteit aandachtstrajecten
• Over het algemeen presteren de trajecten goed.
De prestatie is hoger dan de bodemwaarde en
2015, maar net onder de streefwaarde.
• De trajecten Den Haag CS vanuit Den Haag HS,
Den Haag HS vanuit R’dam, A’dam Zuid vanuit
A’dam Bijlmer Arena scoren lager. Oorzaak voor
eerstgenoemde twee is de snelheidsbeperking op
de Moerdijkbrug. Voor laatstgenoemde is dat o.a.
treinen met ‘vervangende treinnummers’ (m.n.
bij versperringen, als treinen aan beide zijden
daarvan gaan keren) meetellen als niet gehaald,
terwijl deze wel keurig op tijd kunnen rijden;
reizigers komen wel tijdig aan.
• Deze prestatie-indicator geeft onvoldoende weer

wat de daadwerkelijke impact is op de reiziger.
Voor 2017 wordt deze vervangen door
‘reizigerspunctualiteit 15 min. HRN’.
Totaal beïnvloedbare TAO’s
• Realisatie is met 4.279 TAO’s (HY1: 2.138)
verbeterd t.o.v. 2015 (4.628) en ruim beter dan
de afgesproken bodem- en streefwaarde.
• Het aantal technische verstoringen, zoals sein- en
wisselstoringen, neemt sinds enkele jaren af door
o.a. productverbeteringen en aangepast
onderhoud. Ook het aantal verstoringen door
processen (uitloop van werkzaamheden), is
opnieuw gedaald in 2016.
• De afname van het aantal TAO’s komt door
continue aandacht op recidive storingen
(objecten die meerdere keren storen) en de
aanpak op het verbeteren van snel herstel.
• Vanuit het programma Meldkamer Spoor loopt
een project voor het verbeteren van de prestatie
op de incident- en storingsafhandeling: naast
kwaliteit en snelheid van herstel kijken we ook
naar het juiste moment van herstel. Door dit
beter af te wegen verminderen we de totale
klanthinder door een storing; herstel leidt vaak
tot een buitendienststelling die soms meer
hinder geeft dan de storing zelf.

10

2.1 Punctualiteit en betrouwbaarheid (3/3)

Storingen in de periode van 1-1-2016 t/m 31-12-2016

Klanthinder door storingen infra
• ProRail maakt de omslag van sturen op TAO’s naar sturing op storingen die
zeer veel en veel hinder veroorzaken voor reiziger/verlader.
• Het aantal klanthinderstoringen (590) is duidelijk lager dan 2015 (639).
• In 2016 is de klanthinder een aantal keer negatief beïnvloed door grote,
zichtbare stremmingen (Moerdijk, Barendrecht en Amsterdam).
• Storingen met zeer veel hinder worden onderzocht en de opvolging van
aanbevelingen wordt gemonitord. 75% hiervan wordt veroorzaakt door
storingen in de categorieën Derden en Techniek.
• Genomen acties bij storingen Derden zijn o.a. vee-meldingen opvolgen,
plaatsen van geurpalen om dieren van het spoor te houden, procedurewijziging in handboek treindienstleider (bij een dierenmelding, afhankelijk
van de gevaarzetting, laten doorrijden).
• Onze belangrijkste pijlers voor het verminderen van het aantal klanthinderstoringen zijn het verbeteren van herstelprocessen (‘versnellen’), optimale
be- en bijsturing (‘verzachten’) en het TAO-reductieprogramma
(voorkomen).
• We hebben met behulp van de nieuwe versperringsmaatregel Schiphol 0.0,
de impact van brandmeldingen in de tunnel aantoonbaar gereduceerd.
• In 2016 waren veel storingen op de Moerdijkbrug door slijtage aan de
spoorlassen. Getroffen maatregelen: gepland grootschalig onderhoud aan
de spoorstaven in Q2 2017. Tot die tijd pakken we de ‘slechte’ lassen aan in
verlengde reguliere buitendienststellingen (nachten zat.- zo. en zo.- ma.).
• In 2016 waren zeven ongewenste blussingen bij de overkapping
Barendrecht. Diesellocomotieven kwamen hier tot stilstand waarbij de
uitlaatgassen het alarmsysteem activeerden met als gevolg een blussing.
Getroffen maatregelen: o.a. verhoging van het hittelint van 58 naar 110
graden. We hebben met brandweer en vervoerders afspraken gemaakt over
de afhandeling van de tot stilstand gekomen diesellocomotieven. Een extern
bureau concludeert dat het risico op nieuwe onterechte blussingen in de
huidige omstandigheden succesvol is afgewend. ProRail onderzoekt
vervolgacties op basis van de aanbevelingen uit dit rapport.
• Zie voor verdere informatie: Jaarrapportage 2016 ‘Verstoringen met grote
impact voor de treindienst’.
11

2.2 Veiligheid
Algemeen
Op het domein van veiligheid heeft ProRail in 2016
een aantal mooie resultaten behaald. Ook is met
behoud of zelfs verbetering van de veiligheid de
beschikbaarheid verhoogd, zoals reduceren van
treinhinder Schipholtunnel, suïcide-afhandeling, het
storingsherstel, verdachte pakketjes.
• ProRail staat op trede 3 van de veiligheidsladder:
de veiligheidscultuur is op orde. Ambitie voor
2017 is trede 4 voor de operationele afdelingen.
• Meest significante incidenten in 2016: de
overwegaanrijdingen in Dalfsen (machinist van
de trein kwam om het leven) en Winsum (17
lichtgewonden), waarbij in beide gevallen de
trein ontspoorde, en de aanrijding met dodelijke
afloop van een baanwerker in Meteren.
• De daling van het aantal STS-passages is in 2016
gestabiliseerd. Keuzes in 2016 om de capaciteit
in de dienstregeling te vergroten leiden tot meer
roodseinnaderingen; dit heeft aandacht in 2017.
• ILT is naar aanleiding van een handhavingsaudit
(nov.) positief over het intern toezicht dat wordt
ingevuld door risicogerichte interne audits.
• Nieuw programmaplan ‘suïcidepreventie (20172021), afhandeling en nazorg’ is ingediend bij
IenM. NS is hierbij betrokken. Doel is o.a.
verminderen van klanthinder.
• ProRail heeft de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) over de botsing
in Tilburg omgezet in verbetermaatregelen. Deze
zijn gericht op de planning van goederentreinen
over met ATB-Vv beveiligde rijwegen en op
betere samenwerking met de chemische
industrie. In 2017 presenteren ProRail en de
andere betrokken partijen gezamenlijk hun

maatregelenpakket aan de OvV.
• Om de veiligheid te vergroten, was sprake van
verhoogde politie-inzet op de grote stations.
Overwegen
• Na het incident bij Dalfsen is een conceptprocedure opgesteld voor bijzonder vervoer bij
overwegen. Deze is in december succesvol
toegepast bij een bouwtransport over een
particuliere overweg te Bedum.
• Bij Winsum is tijdelijk een noodweg aangelegd en
werken we aan een definitieve oplossing.
• Besluit van ProRail om n.a.v. Dalfsen en Winsum
de ruim 100 openbare en openbaar toegankelijke
NABO’s (Niet Actief Beveiligde Overwegen) op
het reizigersnet versneld binnen 3-5 jaar op te
heffen en te vervangen door een ongelijkvloerse
kruising of door andere beveiliging (zoals een
ontsluitingsweg).
Ontsporingen
• In 2016 hebben zich geen ontsporingen door
gebreken aan infrastructuur of treinmaterieel
voorgedaan.
• Bij een incident in Breda raakten de wielen van
een goederentrein ernstig beschadigd als gevolg
van hittevorming door een vaste rem. Mogelijk
risico is ontsporingsgevaar van goederentreinen
voorzien van een nieuw type remblokken
(kunststof LL blokken) bij een vaste rem.
• De EURA (‘European Union Agency for Railways’)
is eind 2016 een Europees onderzoek gestart
naar het optreden van incidenten met treinen
voorzien van kunststof LL blokken.
• ProRail heeft in 2016 de Werkwijze Trein-

dienstleider aangescherpt: de treindienstleider
geeft bij meldingen van rook of vuur vanaf een
trein de machinist opdracht de trein beheerst tot
stilstand te brengen.
Arbeidsveiligheid
• Aanrijding van een baanmedewerker in Meteren.
ProRail en VolkerRail onderzoeken dit; parallel
een onafhankelijk onderzoek door Inspectie SZW.
• Hoger aantal elektriseringen in 2016 (7; in 2015:
3). Om het aantal incidenten te reduceren
besteden we in 2017 meer aandacht aan
naleving van regels en de opvolging van eerder
ingezette verbetermaatregelen.
Wagon-Lading InformatieSysteem (W-LIS)
• IGS (Informatiesysteem Gevaarlijke Stoffen) is
overgegaan in W-LIS: rangeerders geven realtime (≤ 5 min.) de positie van iedere wagon met
gevaarlijke stoffen op het rangeerterrein aan.
• We hebben een nieuw actieplan met de hele
keten (w.o. goederenvervoerders en Brandweer
Nederland) in gang gezet. Verbeteringen zitten
vooral op vergroten betrokkenheid operationele
medewerkers, robuustheid van informatiesystemen en controle van de registratie.
• Op emplacementen waar wordt gerangeerd met
goederentreinen stijgt de informatie naar een
hoger niveau. Ook in 2017 is veel aandacht nodig
om de vereiste volledigheid te bereiken.
• We hebben de aanpak van meldingen van
druppellekkages in de havengebieden gewijzigd:
bij stoffen met lage risico’s kleiner alarmeren
(‘groene knop’), waardoor de impact van een
melding op de treindienst wordt beperkt.
12

2.3 Duurzaamheid
Algemeen
ProRail heeft haar ambities voor duurzaamheid
verwoord in het Meerjarenplan Duurzaamheid
(MJPD) 2016-2030 met concrete doelen voor 2020 en
ambities voor 2030. Dit plan kent ambities en doelen
voor duurzaamheidsthema’s en randvoorwaarden die
nodig zijn om prestaties te halen (o.a. duurzaam en
compliant werken, opleiding).
• ProRail heeft in 2016 voor het tweede jaar op rij
niveau 5 op de CO2-prestatieladder behaald.
• Duurzaamheidsmanagementsysteem (DMS) is in
2016 opgeleverd: een belangrijk instrument om te
sturen op de duurzaamheidsdoelen MJPD.
Duurzaam reizen: ambities op koers
• Onze cumulatieve energiebesparing in de periode
2011-2016 is 13,3%. ProRail voldoet aan de eis van
gemiddeld 2% efficiencyverbetering per jaar uit de
meerjarenafspraak energie-efficiëntie. We hebben
een Energie Efficiency Plan voor de periode 20172020 opgesteld.
• Maatregelen, zoals LED-verlichting perrons en
dimmen stationsverlichting, LED backlights
Infoplus-schermen en landelijke uitrol LED’s in
seinen zijn voorbereid; uitvoering in 2017 e.v.
• De CO2-emissie door eigen energieverbruik is in
2016 gedaald tot onder de 13 kton. ProRail ligt op
koers om de nieuwe, aangescherpte doelstelling
van 10 kton uit het MJPD 2016-2030 te realiseren.
Dit is een ambitieuze doelstelling. Focus verschuift
naar reductie in de materiaalketen.
• We verwachten1 over 2016 uit te komen op 90%
duurzaam energieverbruik (waarvan 100% groene
stroom).
1 Realisatiecijfers over 2016 komen in 2017 beschikbaar.
2 MJPG: Meerjarenprogramma Geluidsanering

• ProRail en NS gaan kantoren, stationsgebouwen
en wissels verwarmen met groen gas van Essent.
Doel: in 2020 over te zijn op 100% duurzaam gas.
Duurzaam leven
• ProRail is gestart met de uitrol van “ANAbellen” bij
105 overwegen die als klachtlocatie te boek staan
om overlast door overwegbellen te beperken.
Afronding medio 2017.
• Nieuwe ES-las (elektrische scheidingslas)
geïntroduceerd die minder storingsgevoelig is,
maar ook tot minder geluid en trillingen leidt.
• MJPG2 ligt op koers: we ronden medio 2017 de
akoestische onderzoeken af voor het hele land.
• ProRail heeft de Green Deal Infranatuur getekend.
Doel: vergroten van de biodiversiteit door o.a.
kennisdeling en samenwerking.
Duurzaam werken
• Onder duurzaam werken verstaan we zowel de
aanpak om duurzaam te werken in onze projecten
(volgens kaders Green Deal) als ook compliant
werken t.a.v. behoud van het milieu.
• Het aantal door waterschappen geconstateerde
overtredingen ‘kwaadschouw’ (slootonderhoud) is
ruim gehalveerd t.o.v. 2015 (van 382 naar 173).
• In 2016 zijn 41 overtredingen geconstateerd door
Bevoegd Gezag (2015: 28) vooral door het niet op
orde hebben van administratieve verplichtingen
uit de omgevingsvergunningen: o.a. beschikbaar
hebben van keuringsbewijzen, inspectierapporten,
resultaten van controlemetingen, installatiecertificaten, logboeken.
• ProRail blijft focussen op ‘compliant’ werken en
tijdig constateringen op te lossen.
13

3. Innovaties
2016 kende een rijke oogst aan innovaties, variërend
van innovaties die na jaren zijn geïmplementeerd
(Routelint en Afteller), innovatieve marktbenadering,
testen met nieuwe disruptieve technologieën (zoals
smart sensoren en big data) tot grote game-changers
(zoals 3 kV, ERTMS Level 3).
Routelint: hulpmiddel voor machinisten om te
anticiperen op wat verderop het spoor gebeurt, met
positieve effecten voor veiligheid, punctualiteit en
duurzaamheid. In 2016 heeft NS besloten voor uitrol.
Ook succesvolle test met DB Cargo gedaan.
Afteller: hulpmiddel voor conducteurs om stipt te
vertrekken, met gunstig effect op punctualiteit,
kortere dichtligtijd en meer veiligheid voor
overwegen bij stations. In 2016 afteller op station
Vught geplaatst, vervolg is uitrol op 76 stations.
Intelligent Platform Bar: LED balk boven perron met
instapinformatie voor reizigers (o.a. deurposities). In
Den Bosch een proef gedaan. Besloten om IPB op
Schiphol te plaatsen. Voor andere locaties wordt
gezocht naar goedkopere alternatieven.
Dienstkaartje in Tienden: Voor hoogfrequente
treindienst is een dienstregeling in hele minuten niet
langer toereikend. Daarom is een dienstkaartje in
Tienden van Minuten ontwikkeld en in 2016
operationeel gemaakt voor NS.
Detailsimulatie dienstregeling: In 2016 is de
dienstregeling 2017 voor het eerst getoetst met
detailsimulatie van alle treinen in de landelijke

dienstregeling, waarmee een deel van mogelijke
olievlekwerking zichtbaar worden (nog niet de
effecten van personeelsomloop).
Innovaties voor niet actief beveiligde overwegen
(NABO’s): innovatieve marktuitvraag gestart voor
innovaties die veiligheid NABO’s vergroten. Uit 65
oplossingen van gevestigde bedrijven en startups,
zeven oplossingen geselecteerd (o.a. slimme
detectie, slimme borden en apps), die in 2017
worden getest op testlocatie bij Crailoo.
Digitaal schouwen & smart camera’s: met TU Delft
systeem ontwikkeld om objecten langs het spoor
automatisch te herkennen en te vergelijken met
tekening. Hiermee zijn fouten sneller en goedkoper
op te sporen. Deze technologie is ter beschikking
gesteld aan RWS. Verder testen gestart voor
herkennen van goederenwagons met smart
camera’s. Een testcontainer is geplaatst bij Kijfhoek,
om slimme sensortechnieken te beproeven.
Smart ‘Internet of Things’- sensoren : succesvolle
testen uitgevoerd met nieuwe generatie Smart
Sensoren, o.a. voor monitoren wisselverwarming.
Deze sensoren zijn klein, goedkoop en draadloos via
nieuwe machine-to-machine netwerk (LoRa of
Narrowband-IoT).
DataLab: opgericht om proeven te doen met nieuwe
Big Data technieken voor het voorspellen van
verstoringen bij o.a. wissels, spoordefecten en
derdenstoringen, bijv. door het combineren van
interne en externe databronnen en het toepassen

van machine-learning.
3kV: Door verdubbeling bovenleidingsspanning van
1,5 naar 3 kV kan 20% van energie worden bespaard
en kunnen treinen sneller optrekken. In 2016 is 3 kV
opgenomen in het Energieakkoord als mogelijke
maatregel. Een gezamenlijke stuurgroep van IenM,
NS en ProRail is gestart voor verdere uitwerking.
ERTMS Hybrid Level 3: Bij ERTMS Level 2 worden
seinen langs het spoor vervangen door seinbeelden
in de trein. Samen met Network Rail en leveranciers
is ERTMS Hybrid Level 3 ontwikkeld waarbij ook de
detectie in het spoor (geleidelijk) kan verdwijnen
omdat treinen zelf hun positie aangeven. In 2016 is
lab-validatie afgerond en vastgesteld dat deze
variant past binnen de Europees gekozen ERTMS
baseline. In 2017 wordt een operationele proef
voorbereid in UK en/of NL.
Automatic Train Operation: In 2016 is met aantal
goederenvervoerders plannen gemaakt voor het
testen met Automatic Train Operation; een soort
Smart Cruise Control, vergelijkbaar met de
automatische piloot in een vliegtuig. Deze testen zijn
gericht op uitvoering in 2018, mogelijk op de
Betuweroute wanneer deze buiten dienst is.
Metro naar Schiphol: In het kader van OV
Toekomstbeeld 2040 zijn mogelijkheden in beeld
gebracht voor integratie van stadsgewestelijk en
landelijk spoorvervoer, zoals doorrijden met NZ-lijn
metro over bestaand spoor naar Schiphol.

14

4. Stakeholders
Algemeen
• De score van reputatie is met 56 historisch hoog.
• Het jaar 2016 stond in het teken van het
intensiveren van de relatie met stakeholders.
• Met goederenvervoerders zijn overleggen
geïntroduceerd, zoals het operationeel managers
overleg als vooroverleg voor het DO goederen.
• Eind 2016 zijn we ‘live’ gegaan met de tweede
fase (uitbreiding met prestatie-/informatieindicatoren) van het ‘online dashboard’.
• Start nieuwe dienstregeling 2017 in december
kende een aantal opstartproblemen mede door
verstoringen. Met vervoerders worden
aandachtspunten gevolgd en opgelost.
Klantoordelen reiziger- en goederenvervoerders
• De scores voor de klantoordelen Reizigers- en
Goederenvervoerders zijn beter dan de
bodemwaarden.
• Over het algemeen zijn de klanten tevreden over
de deskundigheid van de medewerkers van
ProRail.
• Aanbevelingen zitten vooral op het domein van
een meer klantgerichtere organisatie.

verrekenen met alle vervoerders. Ook passen we
de vastgestelde tarieven voor 2017 en 2018 aan.
• ProRail heeft in januari 2017 de methodiek voor
de Vergoeding Minimum Toegangspakket bij
ACM ingediend. ACM toetst of deze methodiek
voldoet aan de wet- en regelgeving; op zijn
vroegst invoering voor tarieven 2019.
• De Netverklaring 2018 is gepubliceerd.
Reputatie (onder treinreizigers)
• De score over 2016 is uitgekomen op 56 en is
daarmee hoger dan 2015 en 2014 (51 resp. 52).

Gebruiksvergoeding
• Eind 2016 oordeelde ACM dat ProRail op een
aantal onderdelen te veel kosten in rekening
heeft gebracht bij vervoerders voor gebruik van
het spoor. Aanleiding was een klacht uit 2014 van
regionale vervoerders over de hoogte van de
tarieven gebruiksvergoeding in 2015 en 2016.
ProRail gaat op grond van het besluit met
terugwerkende kracht de te veel betaalde kosten

• In de media was aandacht voor o.a. opening
stations, overwegen (Dalfsen, Winsum, NABO’s),
ordeningsdiscussie, veiligheidscampagne
overwegen, klanthinder door verstoringen op
Moerdijkbrug en tunnel Barendrecht.
• Het gaat de treinreiziger vooral om het (op tijd)
rijden van de treinen.
• Aanbevelingen voor reputatieverbetering:
 Actief en transparant communiceren over
nieuws en achtergronden via blog, social
media en media voortzetten.

real. 2015

interne norm (intern doel)

real. 2016

prognose

 Blijven sturen op goede operationele
prestaties, voorkomen van grote verstoringen
en nel herstel, en sturen op vernieuwingswerk binnen tijd, scope en budget.
 Bij verstoringen transparant zijn, uitleggen
hoe we daar op inspelen en sturen op snelle
berichtgeving over storingen en issues.
• Met een nieuwe campagne in 2017 maken we
zichtbaar waar ProRail voor staat.
Status nog te ontwikkelen indicatoren BHP
• Alle, in de Beheerconcessie opgenomen, nieuwe
informatie-indicatoren voor het goederenvervoer
zijn ontwikkeld en geïmplementeerd. Deze
indicatoren zijn in het DO IenM-ProRail
vastgesteld. We rapporteren nu hierover (zie
bijlage 2 (2/2)).

15

5. Actualiteit programma’s Beheerconcessie (1/2)
1) Programma winterweer
• Het jaarlijkse winterweerrapport is eind 2016 aan
IenM opgeleverd. LOCOV is geïnformeerd.
• De wintervoorbereiding, inclusief instructies aan
medewerkers, is eind 2016 afgerond. Eerste ijsdagen begin 2017 zijn zonder problemen verlopen.
• Om meer routine in het besluitvormingsproces te
krijgen worden door het jaar heen (zomer-zomer)
zes besluitvormingsoefeningen georganiseerd.
Medio 2016 is gestart met deze oefeningen. De
eerste drie sessies zijn inmiddels geweest.
• ProRail attendeert stakeholders en publiek op het
feit dat het spoor, net als de weg en de luchtvaart,
altijd hinder ondervindt van slechte weersomstandigheden. Insteek is om in zo’n situatie de
impact voor reizigers/verladers te beperken.
2) ERTMS
• IenM heeft de nieuwe uitrolkalender bekend
gemaakt: vanaf 2024 tot 2028 worden percelen
van de aangewezen lijnen omgebouwd.
• IenM heeft de tweede aanvullende subsidiebeschikking in december getekend.
• Het programma heeft besloten de programmabeslissing uit te stellen naar 2017.
• Ter voorbereiding aan deze beslissing gaan IenM,
ProRail en NS binnen de eigen organisatie een
review uitvoeren om te bepalen of de stukken
voldoende basis bieden voor besluitvorming.

•

•

•

•
•
•

•

afstemming met IenM, naar eind 2017.
•
Praktijkproef met ORBIT: ORBIT is ingebouwd in 51
VIRM4-treinstellen van NS. ProRail en NS lossen nu
de bevindingen op; implementatie wordt afgerond
na 2017.
Proefbedrijf ORBIT bij DB Cargo; na kostenopgave
beraadt DB Cargo zich of ze wel/niet doorgaan met •
ORBIT. En zo ja, de optie ‘vaste’ of mobiele versie.
Verbeterde zichtbaarheid van seinen, MOOS, is per
januari 2017 een regulier proces binnen Asset
Management. Focus van het STS-programma ligt
op het voorkómen van MOOS-meldingen.
Uitrol van 400 ATB-Vv is eind 2017 gereed (half jaar •
vertraagd wegens NGCE).
Praktijkproef verzwaren remcriterium VIRM6 is
afgerond. Besluit NS in Q2 2017.
Onderzoek ProRail naar STS-passages met mogelijk
grote impact afgerond. Brief met voorstellen voor
aanvullende maatregelen begin januari naar IenM.
In Q1 2017 worden de onderzoeksresultaten naar
oorzaken en maatregelen van STS-passages op de
emplacementen onder ‘shunting mode’ (ERTMS) in
het Havengebied opgeleverd en besproken.

Vanuit de Perfecte Spits is de uitvoering van de
treindienst in de herfstperiode nauwlettend
gevolgd om tot verbetervoorstellen te komen. Het
resultaat van samenwerking met het Seizoens
VoorbereidingsTeam is dat veel meer data
beschikbaar is.
Monitoren en Toetsen:
 Maandelijks prestatiedashboard A2 opgeleverd.
Doel: verkrijgen verbeterd inzicht in prestaties
en de effecten van ingezette maatregelen.
 Oplevering voorstel voor de opzet van de
praktijkbeproeving in 2017.
Onderstaande verbeteracties zijn na implementatie
effectief voor alle vervoerders. Ook verkleinen ze
de impact van verstoringen en bieden ze reizigers
betere reisinformatie en handelingsperspectief:
 De planning VGB9 Wave 1 is vastgesteld. Dit
geldt ook voor de ontwikkelplanning ICT-keten
(o.a. Spoorweb). Voor dienstregeling 2017 is de
nieuwe set VSM10 1.0 op de A2 ingevoerd.
 Afronding opleidingen en verdere inrichting van
Analyse en Evaluatie als onderdeel van het
project 'CMBO/LBC'.
 VGB Wave 2 gestart medio 2016: aanpak
vertragingen en inrichting beheerorganisatie.
 Voorbereiding voor de start van project 'Proef
Centralisatie Personele Bijsturing': uitvoering
gaming en simulatie, start werkwijze
ontwikkeld, werkplekken ingericht.
 Eind 2016 is het programmabeheerplan B&M
vastgesteld door de directies van NS en ProRail
als kader voor beheersing van het programma.

3) STS-verbeterprogramma
• Door problematiek met ‘niet-gesprongen
conventionele explosieven’ (NGCE) is oplevering
van de 4e tranche ATB-Vv5 vertraagd, in

4) Beter en Meer
• Het programma loopt volgens schema.
• Uitvoering van maandelijkse RCA7 om te komen tot
concrete verbetering op bestaande infrastructuur.
Gestart met activiteiten om 'derden' verstoringen
(o.a. suïcides) te mitigeren.
• De ketenpartners in RKO8 Eindhoven hebben zich
gezamenlijk voorbereid op de dienstregeling 2017.
• In RKO Amsterdam ligt de focus op verbetering van
prestaties op en rondom Hoofddorp opstelterrein.

5ATB-Vv: Automatische TreinBeïnvloeding Verbeterde versie

7 RCA: Root Cause Analysis

9 VGB: Vooraf Gedefinieerde Bijsturingsmaatregelen

6 VIRM: Verlengde Inter Regio Materieel

8 RKO: Regio KetenOverleg

10 VSM: Versperringsmaatregelen

16

5. Actualiteit programma’s Beheerconcessie (2/2)
5) Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS)
• DSSU opgeleverd en in gebruik genomen.
• Tracébesluit Delft-Rijswijk gepubliceerd.
• Spooromgeving Geldermalsen werkt aan Ontwerp
Tracébesluit voor eerste helft 2017.
• De overige PHS-projecten werken voorkeursvarianten verder uit voor MIRT 3 projectbeslissing.
• Eerste contouren van de nieuwe governancestructuur ProRail opgesteld n.a.v. de audits.

erop dat een goede zelfstandige instap in treinen
gevolg voor de doorlooptijd van het programma.
voor rolstoelen mogelijk lijkt.
• De overbruggingscontracten voor Zeeland en
• De engineering van de laatste stations die liften
Betuwe zijn getekend.
nodig hebben, is gestart. De inpassing van liften
• Het IRIS-programma voor het verbeteren van de
blijkt bovengemiddeld complex, waardoor een
configuratiedata is volgens planning gestart.
spanning dreigt op het beschikbaar budget. In de
• Naast de lopende opleidingen voor de sector is nu
eerste helft van 2017 updaten we de scope en
ook de update van opleidingen voor medewerkers
bijbehorende budgetten t.b.v. de financiële
m.b.t. doelstellingen en werkwijze PGO gereed.
prognose-eindstand. IenM is hiervan op de hoogte.
Een grote groep heeft de opleidingen gevolgd.
• ProRail en IenM hebben besloten tot een
6) Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO)
programmatische aanpak van onderzoek naar en
10) Werkzaamheden Derde Spoor Duitsland
• Beschikking is goedgekeurd voor het project
uitvoering van flankerende toegankelijkheidsDe omleidingen van april tot en met oktober zijn goed
‘Diemen’. De oplossing voor het overwegknelpunt
maatregelen voor de periode tot 2020 om ook
verlopen; alle goederentreinen hebben kunnen rijden.
wordt mede gefinancierd uit de middelen van LVO.
stationsinformatie voor reizigers met een
De sector is positief over de omleidingen.
Voor de financiering van de oplossing van het
motorische beperking beschikbaar te stellen.
• Op risico's Barendrechttunnel zijn mitigerende
knelpunt ‘Tunnel Vierpaardjes’ (Venlo) wordt een
maatregelen getroffen. Resultaat: geen
vaste bijdrage geleverd vanuit IenM.
8) Fietsparkeren bij stations
verstoringen meer plaatsgevonden.
• Voor de afteller is een beschikking verstrekt.
• Bestuursconvenant is ondertekend: we ontvangen • Voor Moerdijkbrug zijn mitigerende maatregelen
• Programma-uitvoeringsplan met daarin de nieuwe
EUR 40 mln extra incl. BTW en incl. BOV-kosten
getroffen. Hiermee kunnen we vroegtijdiger
taakverdeling tussen IenM en ProRail wordt ter
voor benoemde locaties. Actualisatie van de BOVdefecten signaleren en mitigeren, en daarmee de
vaststelling aangeboden aan de stuurgroep.
kosten van de huidige portefeuille is onderhanden.
impact minimaliseren. Definitief herstel in 2017.
• Projectcapaciteit is uitgebreid door verschuiving
• Huidig budget is ontoereikend om fietsenstallings- • DB Netze haalt de initiële oplevering van het Derde
van taken van IenM naar het LVO-team en de
probleem volledig op te lossen voor 2030. Dit
Spoor (2022) niet. De nieuwe datum is pas te
oplopende aanmeldingen van weggebruikers.
vraagt minimaal 100.000 extra fietsplekken.
bepalen als alle omgevingsprocedures zijn
• Monitoringstool met actuele informatie over
doorlopen. Het programma gaat nu uit van 2025.
locaties en LVO-scope vrijgegeven. Dit levert up-to- 9) Prestatiegericht onderhoud (PGO)
Risico is dat we hierdoor mogelijk niet alle
date informatie over de status van locaties binnen In 2016 zijn 3 van de 21 contractgebieden aanbesteed.
goederenvervoerders kunnen faciliteren. Dit wordt
de LVO-scope: deze kan worden gedeeld met allen Diverse rechtszaken zijn beslecht in het voordeel van
onderzocht.
die informatie willen over of belang hebben bij
ProRail. Asset Rail kan haar werkzaamheden in de Peel • Nog geen definitieve keuze over het toekennen van
vorderingen van het programma.
blijven uitvoeren. Stand van zaken is:
budgetten voor inframaatregelen Heerlen
• PGO Zeeland, PGO Rijn & Gouwe en PGO Drenthe
Herzogenrath en Venlo; verwachting Q2 2017.
7) Toegankelijkheid Stations
zijn in de afronding en voorlopig gegund.
• Routering van Basisnet stoffen binnen de risico• NS rijdt per dienstregeling 2017 met de nieuwe
• De aanbesteding van Amsterdam is gestart.
plafonds blijft een zorg. DB Netze geeft aan geen
FLIRT-trein. Er zijn testen uitgevoerd met deze
• Latere start aanbestedingen Betuwe en Veluwe
rekening te kunnen houden met de inhoud van
treinen bij perrons die in krappe bogen en
door de rechtszaken. De ‘go-live’ momenten zijn
treinen bij optimalisatie van gebruik van het Duitse
verkantingen liggen. De eerste resultaten wijzen
respectievelijk 1 en 3 maanden later, maar zonder
net.
17

6. Stand van zaken grote projecten / programma’s
Spoorzone Delft
• De afhandeling van de claim Arcadis bevindt zich
in een status quo. Het projectteam heeft een
onderbouwing geleverd van de claim en een
voorstel voor afwikkeling. De directie van ProRail
heeft Arcadis onlangs een finaal voorstel gedaan.
Dit voorstel heeft Arcadis in beraad.
• Met OBS is overeenstemming verkregen over de
verrekening van de kosten voor grondverwerving
en kabels en leidingen. De kosten die gemaakt
zijn om de tunnel te kunnen realiseren, zijn
toegerekend aan het spoorse deel. Voor de
verwervingskosten betekent dit dat ook gronden
die deels op de (uiteindelijke) tunnel of in het
benodigde werkterrein lagen, zijn gelabeld als
spoorse kosten. IenM is akkoord met deze
uitwerking van de artikelen uit de (addendum)
Bestuursovereenkomsten en (addendum)
Samenwerkingsovereenkomst. Deze aanpak is in
de Stuurgroep Rijk-Gemeente (21 dec. jl.)
besproken. De externe accountants toetsen deze
afspraken waarna definitieve besluitvorming in
de Stuurgroep plaatsvindt. De Stuurgroep heeft
daarnaast besloten de meerkosten van de
grondverwerving en kabels en leidingen 50/50 te
verdelen tussen ProRail en OBS.

•

Botlekbrug
• Indienststelling juni 2018 onder druk, door een
kritieke planning en veel technische complexiteit
(aansluiting brugdek en zettingseisen ‘ramp’).

Tilburg
• Op 23 december is een finale overeenstemming
bereikt met de aannemer over de hoogte van de
eindafrekening met de onderliggende VTW’s
(voor zowel stations- als Willem II passage) als
onderbouwing. In Q1 2017 bekrachtigen we de
eindafrekening via de nog goed te keuren VTW’s
formeel. Ook gaan we met de aannemer een

Kortetermijnmaatregelen Schiphol
• Werkzaamheden lopen conform planning, maar
deze hebben weinig tot geen marge.

Werkzaamheden rondom de dynamische
reizigersinformatiesystemen zijn in Q4 afgerond.

DSSU/SAAL
• Geplande werkzaamheden zijn in 2016 succesvol
uitgevoerd en in dienst gesteld: een huzarenstuk.
OVT Den Haag Centraal
• De Raad van Arbitrage heeft de vorderingen van
Strukton volledig afgewezen. Daarmee is het
financieel risico sterk verminderd.
• Een voorstel tot afhandeling van de resterende
issues is, in samenwerking met De Brauw,
besproken met Strukton. Er is geen overeenstemming bereikt. Uiterlijk in Q1 2017 is duidelijk
of er een gang naar de rechter nodig is.
• Een mogelijk financieel risico naar aanleiding
hiervan ligt niet bij ProRail, maar kan wel leiden
tot imagoschade.
Driebergen-Zeist
• Op 16 augustus jl. is het hoofdcontract getekend.
De grondverwerving is nog niet gereed.
• Tijdens de aanbesteding zijn mogelijke
bezuinigingsopties onderzocht. In Q1 bespreken
we met financiers hoe het PEAT-tekort uit de
verlengde planstudie te compenseren.

overeenkomst aan om te borgen dat zij alle
werkzaamheden zonder verdere financiële
discussies afrondt.
• Begin 2017 heeft de gemeente ingestemd met
de gemaakte afspraken en heeft aanvullend
budget ter beschikking gesteld.
• Met het aanvullend budget en het met de
aannemer bereikte akkoord kan ProRail het
project financieel en technisch afronden.
Zwolle-Herfte
• De aanbesteding van ‘contract Zwolle’ heeft
plaatsgevonden op 1 december met een fors
tegenvallend resultaat. De enige inschrijving is
niet alleen ver boven verwervingsbegroting en
budget, maar is daarnaast ongeldig. Op 17
januari 2017 is een nieuwe aanbesteding van
hetzelfde werk gestart.
• Doel is om zoveel mogelijk van de scope uit de
oorspronkelijke planning te realiseren, waarbij
het halen van de geplande buitendienststelling
cruciaal is. Om dit te bereiken is voor een
alliantie als contractvorm gekozen.
Sporen in Assen
• Risico op het mogelijk niet halen van de indienststelling in zomer 2018 door complexiteit van het
inhijsen van de luifel en gegeven het feit dat in
de aanbesteding drie aanbiedingen zijn
ontvangen die hoger zijn dan budget.
• Overleg met gemeente vindt plaats over
aanvullende financiering.
• Aan beide zijden is een nieuwe projectmanager
aangesteld.

18

Bijlage 1: Beheerplan Prestatie-Indicatoren

N.B. ‘algemeen klantoordeel reizigersvervoerders’ en ‘algemeen klantoordeel goederenvervoerders’:
In de meting over 2016 is, zoals aangegeven in Beheerplan 2016, een aantal verbeterstappen gezet om te komen tot
een betere meting. Eerste verbetering is dat de meting door een externe partij is uitgevoerd. Daarnaast is, gezien de
beperkte beïnvloedbaarheid door ProRail, de vraag over de prijs-kwaliteitverhouding uit de meting gehaald. In
bovenstaande tabel zijn de klantoordelen over 2015 niet voor deze wijziging gecorrigeerd. Indien dit wel zou zijn
gebeurd, dan was ‘algemeen klantoordeel reizigersvervoerders’ voor 2015 uitgekomen op 6,6 en ‘algemeen
klantoordeel goederenvervoerders’ voor 2015 op 5,8.

Realisatie is beter resp. slechter dan streefen/of bodemwaarde.
Realisatie YTD 2016 stijgt resp. daalt t.o.v.
realisatie YTD 2015.

19

Bijlage 2: Beheerplan Informatie-Indicatoren (1/2)

32

N.B. De aantallen (peildatum 28-2-2017) STS passages en STS passages (gevaarpunt bereikt) zijn nog niet definitief en kunnen op basis van onderzoek (ProRail en ILT)
nog wijzigen. Definitieve aantallen worden door ILT vastgesteld in het jaarverslag van ILT.

* Indicatoren Veiligheid zijn voor 2014 en 2015 aangepast met de realisatiecijfers op de corridor ‘van Zee tot Zevenaar’
** Begin 2016 heeft ProRail nog 4 aanschrijvingen van bevoegd gezag ontvangen voor overtredingen die eind 2015 zijn geconstateerd. Realisatie 2015 is aangepast van 24 naar28 overtredingen.
*** CO2-voetafdruk betreft de directe en indirecte broeikasgasemissies van scope 1 en 2 in 2015, waarvan de inventarisatie in 2016 heeft plaatsgevonden. Realisatie 2016 wordt in 2017 bekend.

20

Bijlage 2: Beheerplan Informatie-Indicatoren (2/2)

21

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (1/11)
Programma winterweer
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016
Op basis van ervaringen tijdens eerdere winters i.c.m. mutaties in de
nieuwe dienstregeling onderzoeken hoe de aangepaste dienstregeling op
punten verbeterd kan worden en hoe meer materieel met anti-icing
behandeld kan worden.

Resultaat
Capaciteit vergroten:
De nieuwe dienstregeling 2017 heeft conform verwachting geleid tot een
aangepaste landelijke uitgedunde dienstregeling 2017. Daarnaast hebben
NS en ProRail afgesproken dat de Regionaal Ontluchtende Dienstregeling
(ROD) ook voor alleen het eerste deel van de dag kan worden ingezet,
waarna weer wordt opgeschaald naar de reguliere dienstregeling.
Meer materieel met anti-icing behandelen:
Met de huidige middelen en processen is het behalen van de beoogde
streefwaarde van de verbeterdoelstelling (10 – 15%) niet realistisch.
Ieder jaar maken NS en ProRail opnieuw een optimale afweging tussen
bijstuurbaarheid, punctualiteit en het behandelpercentage.

Op basis van ervaringen tijdens de winters continueren en verbeteren
aanpassingen aan de infrastructuur (voornamelijk wissels) op de meest
risicovolle storingslocaties.

Infrastructuur: Op basis van de ervaringen van de afgelopen winters geen
aanleiding om op substantiële schaal wijzigingen door te voeren in de
infrastructuur voorafgaande aan winter 2016-2017.
Maatregelen blijvend monitoren:
De voorbereidingen voor winterperiode 2016-2017 zijn uitgevoerd. Het
aantal besluitvormingsoefeningen is opgehoogd om routine en alertheid te
bevorderen na drie zachte winters. Er is drie keer geoefend met
‘Besluitvorming alternatieve dienstregeling volgende dag’, waarvan in de
laatste twee oefeningen door de gehele keten is geoefend.

22

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (2/11)
ERTMS
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016
Mijlpalen:
• Projectbeslissing Infrastructuur – Eerste kwartaal 2017, waarbij de
Tweede Kamer beslist over de plannen voor de invoering van ERTMS in
de infrastructuur.

Resultaat
• Projectbeslissing Infrastructuur – Eerste kwartaal 2017, waarbij de
Tweede Kamer beslist over de plannen voor de invoering van ERTMS in
de infrastructuur is niet behaald. In de laatste stuurgroep ERTMS is
gesproken over een mogelijk uitloop van 10 maanden in de
deterministische planning. Het programma brengt momenteel de
consequenties van deze uitloop in beeld en stelt tevens maatregelen
voor waarmee de planning beter kan worden beheerst en de uitloop
mogelijk terug te brengen tot eind 2017.

• Projectbeslissing Materieel, derde kwartaal 2016, waarbij de
Staatssecretaris/Kabinet beslist over de plannen voor de inbouw van
ERTMS in al het materieel in Nederland (w.o. het materieel van NS).

• Deze is niet genomen, maar samengevoegd met de projectbeslissing
infrastructuur (zie bovenstaande).

• Al het materieel omgebouwd en geschikt voor ERTMS (2022).

• Momenteel wordt in beeld gebracht op het moeten verschuiven of
bijstellen van de planning van materieel ombouw geschikt voor ERTMS
(2022).

• Geselecteerde/afgesproken infrastructuur omgebouwd naar ERTMS
(2028).

• Momenteel wordt in beeld gebracht op het moeten verschuiven of
bijstellen van de planning van de ombouw van de geselecteerde /
afgesproken infrastructuur naar ERTMS (2028).

Acties:
• Voorbereiding projectbeslissingen Infrastructuur (eerste kwartaal 2017
en Materieel (Derde kwartaal 2016)).
• Start Aanbesteding Materieel in 2016 en voorbereidingen voor de
aanbesteding Infrastructuur in 2017.

Het programma brengt momenteel de consequenties van de uitloop
planning in beeld en stelt tevens maatregelen voor waarmee de planning
beter kan worden beheerst en de uitloop mogelijk nog kan worden
teruggedrongen voor de oorspronkelijke voorbereiding
projectbeslissingen Infrastructuur en start aanbesteding materieel (eerste
kwartaal 2017 en Materieel (Derde kwartaal 2016)).

23

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (3/11)
STS-verbeterprogramma
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016
Mijlpalen:
• Geïmplementeerd waarschuwingssysteem ORBIT (in 2016 voor NS en
DB Schenker, mogelijk daarna ook voor andere spoorvervoerders)

Resultaat
• ORBIT: niet gerealiseerd, door complexiteit van systeem. Technische
oplevering nu naar verwachting in 2017.
• ORBIT bij DB Cargo: na kostenopgave beraadt DB Cargo zich hierover.

• Verbeterde zichtbaarheid van seinen
• Verbeterde zichtbaarheid van seinen (MOOS): wordt per januari 2017
een regulier proces bij Asset Management.
• Uitrol 400 extra ATB-Vv

Acties:
• Het materieel van NS en DB Schenker wordt voorzien van ORBIT. Dit is
een waarschuwingssysteem in de treincabine dat aan de machinist
een signaal geeft wanneer een trein te snel een rood sein nadert.

• Uitrol van 400 ATB-Vv is eind 2017 gereed (half jaar vertraagd wegens
explosieven (NGCE)).

• ORBIT: niet gerealiseerd, door complexiteit van systeem.

• NS voert in nauwe samenwerking met ProRail de praktijkproef voor
het verzwaren van het remcriterium uit.

• Proef is uitgevoerd; NS neemt in Q2 2017 besluit over wel/niet
verzwaren remcriterium in de VIRM-treinen.

• Uniforme lokale voorschriften en regelgeving op opstelterreinen.

• Deze actie loopt; zit officieel niet in STS-programma.

• In 2016 en begin 2017 worden 400 extra seinen voorzien van ATB-Vv,
met name op de corridors Rotterdam-Venlo en AmsterdamMaastricht).

• Praktijkproef verzwaren remcriterium VIRM is afgerond. Besluit NS in
Q2 2017.

24

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (4/11)
Beter en Meer (deel 1)
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

• Betrouwbare operatie:
Beter en Meer: Waren voorbereidingen in 2016 goed genoeg om in
maart 2017 te gaan testen in een pilot-setting waarbij we doorlopend
hebben gemeten of de uitvoeringsbetrouwbaarheid op het gewenste
niveau bleef?

In 2016 is de voorbereidende fase van de Verbeteraanpak Trein (VAT)
afgerond. In 2017 ligt de focus op het afronden en implementeren van de
verbetermaatregelen, alsmede het doen van een praktijkbeproeving. Dit
betekent dat veel verbetermaatregelen op dit moment nog in uitvoering zijn
en tot resultaat moeten leiden in 2017.

• Mijlpaal Verbeteraanpak trein op A2-corridor gehaald?

Ligt op schema, in 2017 wordt vnl. nog verder gewerkt aan
prestatieverbeteringen op onderdelen Infra, Materieel en Op Tijd Reizen.

• Medio 2016: Advies voor de keuze voor frequentieverhoging op de
A2-corridor per dienstregeling 2018. Hiervoor was het nodig om in de
gestarte verbetertrajecten voortgang te laten zien die vertrouwen
geeft, zodat het voor NS mogelijk was om een definitief besluit over
de dienstregeling 2018 te nemen.

Op 4 juli 2016 is na een intensief gezamenlijk traject met ProRail, het advies
vanuit Beter en Meer bekrachtigd in de keuze van NS om de
frequentieverhoging door te voeren op de A2-corridor in de dienstregeling
van 2018.

Acties 2016 verbeteraanpak trein op A2-corridor gehaald?
• Grootschalige infrastructuuraanpassingen op Utrecht Centraal
(DoorStroomStationUtrecht; DSSU) om de infrastructuur geschikt te
maken voor hoogfrequent rijden.

Ja, de prestaties in het domein Infra op de A2-corridor laten verbetering zien
door DSSU, verbeterd onderhoudsregime en modificaties aan wissels.

25

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (5/11)
Beter en Meer (deel 2)
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

• Uitvoeren van de verbeteringen aan de infrastructuur; eerste tranche
bestond uit het aanpakken van vijf infrastructuurclusters die meer
dan de helft van de treinhinder veroorzaken.

• Maandelijks zijn ‘root cause’ analyses naar veelverstoorders en risico’s
op de A2-corridor uitgevoerd. De analyses hebben geleid tot diverse
modificaties aan infra (bijv. aanpak van wissels op de corridor). In het
afgelopen jaar is een afname van storingen aan de infra-assets op de
A2-corridor zichtbaar. In 2017 wordt deze aanpak voorgezet.
• In 2016 is een vernieuwd Prestatiedashboard voor de A2 opgeleverd
dat verbeterd inzicht oplevert in de infraprestaties op de A2. Het
dashboard is in gebruik genomen door de regioteams van Asset
Management.
• De voorbereidingen voor aanbestedingen prestatiegericht onderhoud
(PGO) in Amsterdam verlopen conform planning. De daadwerkelijke
overgang naar PGO-contractering staat gepland voor 2018 contracten.
• De prestaties op de A2 worden negatief beïnvloed door verstoringen
veroorzaakt door derden (o.a. suïcides en spoorlopers). Voor de
aanpak van verstoringen door derden hebben in 2016 extra analyses
plaatsgevonden. Op basis van deze analyses zijn maatregelen
ontwikkeld die in 2017 tot uitvoering worden gebracht.

• Opstellen programmering voor de aanpak van volgende delen van
HRN of corridors waar in de toekomst hoogfrequent gereden moet
worden.

Conform de actie uit het beheer- en vervoerplan 2016 hebben NS en
ProRail gezamenlijk een verkenning uitgevoerd naar een verbeteraanpak.
Daarbij is voor de periode tot 2022/23 gekeken naar de verwachte groei
van het aantal reizigers, de gewenste frequentieverhogingen, de daarvoor
randvoorwaardelijke infrastructuur projecten en de noodzakelijke
verbetering van prestaties van de treindienst. NS en ProRail hebben een
voorstel gedaan aan IenM om in 2017 nadere studie te doen voor de
uitwerking van een verbeteraanpak voor de corridors Schiphol-Nijmegen
en Breda-Eindhoven.

26

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (6/11)
Beter en Meer (deel 3)
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

Be- en bijsturing van de toekomst; acties 2016 gehaald?
• Eerste kwartaal 2016 Het werken met ontkoppelpunten in
de huidige VersperringsMaatregelen.

ProRail heeft het spoorsector-brede afwegingskader dat als basis dient voor het ontwerpen
én kiezen van VersperringsMaatregelen vastgesteld. De middelen en methode om nieuwe
maatregelen te maken zijn definitief. Er wordt nog gewerkt aan de ICT om de nieuwe
maatregelen aan de gebruikers te ontsluiten. Dit is vertraagd, waardoor de definitieve
invoering nu in de tweede helft van 2017 wordt verwacht.
Als tussenstap zijn de nieuwe maatregelen voor de A2-corridor omgezet naar het oude
format. Deze zijn vanaf dienstregeling 2017 van kracht.

• Tweede kwartaal 2016 Het werken met Vooraf
Gedefinieerde Maatregelen op de A2-corridor.

Daarnaast is in de tweede helft van 2016 gestart met het inrichten van de
beheerorganisatie van de Vooraf Gedefinieerde Maatregelen en het ontwikkelen van
verbeterde maatregelen bij vertragingen. Deze activiteiten lopen door in 2017.

• Medio 2016 Het invoeren van het Centraal Monitor en
Beslisorgaan.

Na zorgvuldige afstemming in het eerste kwartaal van 2016 zijn de afspraken met de
Bonden en Medezeggenschap afgerond met een sociaal akkoord. Het ontwerp van
processen, werkwijze en functies en het opleidingsmateriaal is gereed. De plaatsing en
werving van medewerkers op de nieuwe functies is rond; de laatste Officieren van Dienst
Spoor (de spil op het CMBO) stromen 1 januari 2017 in. Daarna kan het
opleidingsprogramma worden afgerond. Het CMBO kan dan na de spoorse winter
(waarschijnlijk in maart 2017) volledig van start gaan. In 2016 zijn hierop vooruitlopend wel
al verbeteringen doorgevoerd in de regie op bijsturing materieel en personeel vanuit het
LBC, dat formatief reeds op sterkte is.

• Medio 2016 Wave 2 projecten gedefinieerd

Een eerste ‘Change Readiness Inventory’ voor alle leidinggevenden en medewerkers van
ProRail Verkeersleiding en NS Transportbesturing is uitgevoerd. De uitkomst was
aanleiding tot extra effort: er is een curriculum ontwikkeld om alle 160 leidinggevenden te
ondersteunen in de verandering. Er is ook een virtuele omgeving gemaakt voor de
volledige doelgroep, waarop kennis wordt gedeeld en onderlinge interactie over de
verandering wordt gefaciliteerd. Deze change-activiteiten worden ook in 2017 voortgezet,
waarbij het curriculum wordt aangevuld voor bredere doelgroepen. Daarnaast worden
mobiliteitsinstrumenten ontwikkeld om specifieke doelgroepen te ondersteunen.

27

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (7/11)
PHS
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016
• De eerste PHS-maatregelen zijn gerealiseerd en de eerste stappen in
het kader van het uitbreiden van het productaanbod zijn gezet (2017).
• Oplevering DSSU (2016).
Acties:
• Publiceren Tracébesluit en start bouwactiviteiten twee extra sporen
tussen Rijswijk en Delft Zuid.
• Het werken aan de realisatie van de onderdoorgang Veenendaal
Klompersteeg (medio 2015 t/m 2019).
• De uitwerking van de maatregelen op de corridors Breda-Eindhoven,
Alkmaar-Amsterdam en Den Haag-Breda.

Resultaat
• Doorlopende actie.
• DSSU is opgeleverd.
• Tracébesluit is gepubliceerd en aanbesteding realisatie vindt in 2017
plaats.
• In uitvoering.
• Uitwerkingen zijn gestart.

28

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (8/11)
LVO
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016
Acties
• Naar verwachting begint in 2016 de uitvoering van generieke
maatregelen zoals het verkorten van de dichtligtijden bij stations. De
studie hiernaar wordt in 2015 afgerond. Onderdeel van deze studie is
een afteller op perrons. Het vrijgavetraject, implementatie en
afstemming met vervoerders zal voor een groot deel in 2016
plaatsvinden.
• Afronding onderzoeken beïnvloeden van gedrag van
overweggebruikers.
• Vervolg tranches 1, 2 en 3 en start intakefase tranche 4 voor specifieke
projecten.
• Verder begint in 2016 de uitvoering van specifieke maatregelen in
onder meer Groningen, Ermelo en Putten.
• In 2016 vindt afronding plaats van de verankering van de LVO
werkwijze binnen IenM en ProRail en herschikking van rollen/ taken
van IenM en ProRail. Het accent van het LVO verschuift dan meer naar
de realisatie en uitvoering, waarmee de werkzaamheden vooral bij
ProRail en regionale coördinatoren van de provincies komen te liggen.
De rol van IenM zal zich beperken tot de besluitvormingsfases met
nadere afspraken over de aansturing van ProRail.

Resultaat
Alle acties uit het beheerplan zijn gehaald, behalve de oplevering van de
probleemanalyse over dichtligtijden actie 'start uitvoering verkorte
dichtligtijden bij stations‘. Deze schuift door naar Q2 2017.
Onderbouwing: De onderzoeken naar de Aftellers op perrons zijn in volle
gang, maar de studie naar overige dichtligtijdenmaatregelen is nog niet
afgerond. De vertraging heeft twee oorzaken:
• de beschikbare capaciteit voor het specialisme seinwezen is schaars;
• het blijkt moeilijk om eenduidig te bepalen wat de werkelijke
verkorting van dichtligtijden ten gevolge van de diverse maatregelen is.

29

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (9/11)
Toegankelijkheid Stations
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

In 2016 is ProRail op diverse stations in het hele land aan de slag om de
toegankelijkheid te verbeteren.
• Het aanpassen van de perronhoogtes.
• Het bereikbaar maken van perrons met realisatie van liften en
hellingbanen.
Kleinere maatregelen, zoals met name in 2016 het aanpassen van
verlichtingsniveaus naar de aangescherpte normen.

Acties uit het beheerplan zijn gehaald.
• Uitrol van verbeteren, vernieuwen en verduurzamen van verlichting is
gestart. De installateurs zijn in Q4 2016 gecontracteerd.
• 19 stations op hoogte gebracht (P76);
• 2 stations zijn voorzien van liften;
• 20 stations zijn voorzien van geleidelijnen en perronrandmarkeringen;
• Aanpak Beheer P76 besproken met IenM.

Fietsparkeren
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

• Realiseren van circa 20.000 nieuwe stallingsplaatsen bij diverse
stations.
• Voortzetten overleg voor Business Cases op de complexe locaties (top
32 / de grootste stations voor wat betreft de fietsparkeer behoefte).
• Monitoren pilots benutting bewaakte stallingen in samenwerking met
NS Stations en enkele gemeenten (klantvriendelijker toegangssysteem
en concept “elke eerste dag gratis”).

Actieplan Fietsparkeren ligt op koers voor het halen van de afgesproken
mijlpaal (Einddatum is 2020. Eindresultaat voor 2020 is 130.000 tot
180.000 fietsplekken gereed).
Met extra toegewezen budget uit bestuursconvenant kunnen nog ca.
50.000 extra plekken worden gebouwd. In overleg met NS en decentrale
partijen / IenM wordt een innovatie- en ontwikkelprogramma opgezet
om benutting en klanttevredenheid verder te verhogen.
Indienen Business Cases afgerond met toewijzen budgetten. In de
periode t/m eind 2020 gaan deze plekken worden gebouwd.

30

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (10/11)
PGO
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

• Rol configuratiedata en sturingsdata van de infra binnen PGO. Is het
informatieportaal van het programma SpoorData opgeleverd?

• Configuratiedatasysteem op orde voor 6 gebieden.
• Programma voor verbeteren configuratiedata aangescherpt.
• ‘Backbone’ live voor 21 van de 31 systemen.

• Hebben we kennis, over de faalmechanismen (de zogenaamde
FMECA’s), gedeeld met alle marktpartijen?

• Ja, dat is gebeurd. Daarnaast is verbetertraject voor FMECA gestart
samen met de aannemers.

• Is hoeveelheid TAO’s onderdeel van de gunning geworden?
(aannemers bij gunning aangeven hoeveel TAO’s, en daarmee
klanthinder, zij gaan reduceren)

• Het PGO-contract bevat meerdere ‘incentives’ waarmee de aannemer
bijdraagt aan de doelstellingen van ProRail, maar zelf eigenaarschap
behoud over de inrichting van de operationele middelen hiervoor.
• Eén van de incentives in het contract is gericht op het aantal TAO’s in
een gebied; des te meer TAO’s voorkomen worden, des te hoger de
bonus voor de aannemer is.

• Een opleidingsprogramma voor de hele sector is van start gegaan in
2015. Status implementatie van een e-learning module, trainingen,
workshops en begeleiding en coaching.

• Opleidingsplan voor PGO-doelstellingen, kenmerken opgesteld.
• Trainingen en e-learnings zijn ontwikkeld voor PGO processen.
• 356 aanwezigen bij PGO trainingen en 535 deelnemers aan e-learnings.

31

Bijlage 3: Actualiteit programma’s Beheerconcessie (11/11)
Werkzaamheden Derde Spoor Duitsland
Mijlpalen / acties Beheerplan 2016

Resultaat

• Oplevering integrale dienstregelingsplanning omgeleide treinen in de
periode april – oktober 2016.

Alle genoemde acties en mijlpalen zijn voor 2016 gerealiseerd:
• De integrale dienstregelingsplanningen zijn samen met DB Netze aan
de vervoerders geleverd.

• Opleveren ICT-tools ter bevordering van het efficiënte gebruik van de
(goederen)capaciteit en het verhogen van de kwaliteit in de uitvoering

• Er is een ICT tool ontwikkeld waarbij goederenvervoerders kort voor
tijd moeten inchecken, doen ze dat niet dan vervalt hun
capaciteitsrecht op dat moment en kan deze capaciteit voor andere
vervoerders worden benut.

• Continue monitoring en eventuele bijsturing voor het behalen van de
doelstellingen

• Middels dashboards, evaluaties en wekelijkse overleggen met de
goederenvervoerders zijn monitoring en bijsturing vormgegeven.

• Implementeren van additionele regels ter bevordering van het
efficiënte gebruik van de (goederen)capaciteit en het verhogen van de
kwaliteit in de uitvoering en borging hiervan in de Netverklaring

• De additionele regels voor met name Venlo en de ‘linehaul’ capaciteit
zijn geborgd.

• Jaarlijkse borging van voldoende capaciteit voor goederenverkeer op
de omleidingsroutes in de diverse plan- en uitvoeringsfases.

• De borging van voldoende capaciteit is een jaarlijkse terugkerende
item.

32