TER ONDERTEKENING
Nota actief openbaar
Nee

Aan
Van

Minister BZK

Onze referentie
2023-0000105254
Datum
21 februari 2023
Opgesteld door

Tekenversie Kabinetsreactie eeuwigdurende grafrust
Samengewerkt met
Bijlage(n)
6

Aanleiding
Bijgaande Kamerbrief, de kabinetsreactie eeuwigdurende grafrust, ligt ter
instemming bij de Ministerraad van 24 februari as.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd bijgaande Kamerbrief te tekenen, zodat deze na instemming
MR van 24 februari direct aan de Tweede Kamer gestuurd kan worden.
Wij adviseren u akkoord te gaan met:
Verzending bijgaande Kamerbrief na akkoord daartoe van de MR met het
aangepaste onderzoeksrapport;
Gelijktijdige publicatie van deze beslisnota en de bijbehorende bijlagen op
rijksoverheid.nl (reacties en zienswijzen van LOB, VNG, CIO en CMO).
Kern
•

•

•

•

•

Dit betreft een reactie op de initiatiefnota van DENK die diverse verzoeken
doet aan minBZK met als doel om meer plaats te realiseren voor
eeuwigdurende grafrust.
Eeuwigdurende grafrust valt onder de vrijheid van godsdienst en
levensovertuiging. In Nederland biedt de Wet op de lijkbezorging (Wlb)
twee mogelijkheden om eeuwigdurende grafrust te realiseren; door
regeling van grafrechten voor onbepaalde tijd en particuliere grafrechten
voor bepaalde tijd met recht op eindeloze verlenging (artikel 28, eerste
lid, Wlb).
De Wlb faciliteert de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging
bovendien doordat geloofsgemeenschappen bij gemeenten aanspraak
kunnen maken op een eigen begraafplaats of een deel van de
gemeentelijke begraafplaats (art. 38, 39 en 40 Wlb regelt dit recht voor
Kerkgenootschappen, maar dit werkt ook door naar
geloofsgemeenschappen met een andere rechtsvorm).
Het kabinet meent dat de Wlb hiermee de vrijheid van godsdienst of
geloofsovertuiging ruim voldoende accommodeert. Onder de Wlb is het
mogelijk gebleken dat grote islamitische begraafplaatsen kunnen worden
geopend, zoals op 12 januari jl. in Arnhem.
Het kabinet acht het wenselijk om de huidige mogelijkheden te
verduidelijken. Daarom zal in de Wlb geëxpliciteerd worden dat het recht
op een eigen bijzondere begraafplaats of deel van de gemeentelijke
Pagina 1 van 2

begraafplaats niet enkel is voorbehouden aan religieuze en
levensbeschouwelijke organisaties die de rechtsvorm van
“kerkgenootschap” hebben aangenomen maar ook geldt voor andere
rechtspersonen met een religieuze of levensbeschouwelijke grondslag.

Onze referentie
2023-0000105254
Datum
21 februari 2023

Politieke context
DENK heeft tijdens debatten over de ontwikkelingen rondom het coronavirus op
26 maart 2020 en 1 april 2020 moties (TK 25295, nr. 193 en 211) ingediend die
de regering opriepen tot ondersteuning bij het realiseren van eeuwigdurende
grafrust. Deze moties zijn destijds ontraden. De moties zijn niet aangenomen (de
fracties van de PvdA, GroenLinks, DENK, Van Kooten-Arissen, 50PLUS en de SGP
hebben voor de moties gestemd).
Krachtenveld
Na het onderzoek door Regioplan is aan de VNG, de Landelijke Organisatie
Begraafplaatsen (LOB) en religieuze/levensbeschouwelijke koepelorganisaties
gevraagd om een zienswijze op het onderzoek, zoals ook aangekondigd in uw
Kamerbrief van 23 september jl. (TK 30 696, nr. 53). Deze zijn ook verwerkt in
bijgaande kabinetsreactie. Hieruit blijkt geen behoefte aan het specifiek wettelijk
regelen van eeuwigdurende grafrust, noch aan een actieve rol van het Rijk.
Communicatie
Er wordt een passieve woordvoeringslijn voorbereid.
In de media is er aandacht geweest voor het openen van islamitische
begraafplaatsen in Arnhem en Zuidlaren.

Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kabinetsreactie eeuwigdurende
grafrust

2

Onderzoek eeuwigdurende
grafrust

3

Reactie VNG eeuwigdurende
grafrust

4

Zienswijze LOB eeuwigdurende
grafrust

5

Reactie CIO eeuwigdurende
grafrust

6

Zienswijze CMO modernisering
Wlb

Informatie

Pagina 2 van 2