Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 628

Politie

Nr. 238

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 februari 2011
Hierbij stuur ik u het aanvalsplan op de bureaucratie en versterking van
vakmanschap in de basispolitiezorg en de recherche «Minder regels, meer
op straat».
Met dit plan zet ik een belangrijke stap om de administratieve lasten van
de politie te verminderen en zodoende de tijd die beschikbaar komt voor
het échte politiewerk te vergroten. Hierdoor kan de politie meer de straat
op en doeltreffender werken aan de veiligheid in onze samenleving. De
burger zal hier de positieve effecten van merken.
Ook geef ik met dit plan het vak weer terug aan de professional. De
agenten weten zelf vanuit hun praktijk het beste hoe veiligheidsproblemen
moeten worden aangepakt. Door een afname van regels komt het
werkplezier weer terug.
Graag overleg ik over dit plan met Uw Kamer.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

kst-29628-238
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

1

MINDER REGELS, MEER OP STRAAT
Aanval op de bureaucratie en versterking van vakmanschap in de
basispolitiezorg en de recherche
De Aanval
De administratieve lasten bij de politie zijn te hoog. Het vakmanschap
wordt te veel ingeperkt. Politiemensen en burgers worden hierdoor
gehinderd. Samen met politie en het Openbaar Ministerie heb ik de aanval
geopend op de toegenomen regulering, protocollering en administratieve
lasten binnen het politievak. Met deze aanval zet ik de tegenbeweging in.
De politie gaat op vernieuwde wijze haar vak uitoefenen. De agent moet
immers niet vooral bezig zijn met papier van achter het bureau, maar op
straat en met concrete zaken. Het aanpakken van overlast en criminaliteit
en het oplossen van veiligheidsvraagstukken moet weer centraal staan.
Minder administratieve uren leidt tot meer beschikbare uren voor het
primaire, echte politiewerk op straat. Tot meer werkplezier voor dienders.
Tot meer veiligheid in de samenleving.
Mijn inzet is om met deze aanval de administratieve lasten van de politie
deze kabinetsperiode met 25% te verminderen en het vakmanschap te
versterken.
Ik zal op de uitvoering van deze aanval stevig de regie voeren. De politie is
vooral zelf aan zet bij het bedenken van oplossingen. De diender op straat
en de rechercheur in een onderzoek kunnen immers het beste aangeven
welke onnodige belemmeringen zij bij de uitoefening van het vak
ondervinden. We voeren deze aanval samen uit. Een aanval die duurzame
verbeteringen doorvoert over de volle breedte van het politiewerk –
opsporing, handhaving, intake en noodhulp, en de bedrijfsvoering.Politie,
ketenpartners, departementen, met elkaar komen wij tot oplossingen voor
grote administratieve lasten. Deze aanval wordt versterkt door de vorming
van de nationale politie. Belangrijke innovaties zullen voortaan niet meer
26 keer uitgevonden worden met alle verschillen van dien, maar zullen bij
succes landelijk worden ingevoerd.
Deze aanval kent drie aanvalsfronten:
1. Opruimen overbodige en ergerlijke bureaucratie;
2. Slimmer politiewerk;
3. Meer vakmanschap.
1. Opruimen overbodige en ergerlijke bureaucratie
Om de onnodige administratieve lasten in wetten en regels van de
departementen, in formulieren, werkprocessen en procedures van de
politie en binnen de strafrechtsketen met het OM te verminderen, tref ik
een aantal maatregelen waarvan een deel inmiddelsal in uitvoering is.
Ook kijk ik kritisch naar de informatie die door derden wordt opgevraagd,
bijvoorbeeld door gemeenten, jeugdzorg of een van de departementen. Er
zijn knelpunten en ergernissen verzameld in het politieveld. Een brede
groep betrokken medewerkers toetst deze op de grootste administratieve
lasten en ergernissen. Deze groep komt eerst en vooral met oplossingen
die leiden tot grote verbeteringen. Daar waar een wetgevingstraject te
veel tijd kost worden korte termijn oplossingen uitgevoerd. Er worden dus
telkens nieuwe maatregelen genomen. En bovendien wordt voorkomen
dat er nieuwe administratieve lasten bijkomen. De maatregelen die in
deze aanval worden genoemd zijn dus zeker niet limitatief, maar worden
als eerste aangepakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

2

1A. Minder last bij de uitoefening van politietaken
Aanwijzingen OM
Aanwijzingen worden gebruikt voor het stellen van beleidsregels. Dit
betreft vooral het opsporings-, vervolgings- en executiebeleid. OM, politie
en mijn departement zullen van de ruim 100 aanwijzingen vaststellen of
de noodzakelijke juridische en kwaliteitswaarborgen in de aanwijzingen
ook op een andere manier kunnen worden geborgd. Een manier die
minder administratieve lasten voor de politie met zich mee brengt. Er zijn
alleen al meer dan 30 aanwijzingen die betrekking hebben op verkeer en
vervoer. Een voorbeeld van een aanwijzing is de «Aanwijzing opsporingsbevoegdheden». Deze bevat aanwijzingen voor het aanvragen van
bijzondere opsporingsbevoegdheden. Zo moet bijvoorbeeld in ieder
onderzoek waarbij camerabeelden opgevraagd worden van beveiligingscamera’s of camera’s die de gemeente in het kader van de openbare orde
geplaatst heeft een aparte tijdrovende vordering gedaan worden. Dit ga ik
efficiënter regelen.
Resultaat en tijdpad
Het aantal, de omvang en de mate van gedetailleerdheid van deze
aanwijzingen wordt beperkt. De administratieve lasten voor de politie die
het gevolg zijn van de aanwijzingen van het OM zullen met ten minste
25% terug worden gebracht.Voor de zomer is duidelijk welke aanwijzingen
worden aangepast. De aanpassingen worden vanaf de zomer gefaseerd
doorgevoerd.
Vermindering verantwoordingsinformatie
Om de primaire inzetbaarheid van de politie verder te verhogen zal ik
kritisch bekijken welke verantwoordingsinformatie van politie echt
noodzakelijk is. Gebleken is dat voldoen aan alle verantwoordingsvragen
aan diverse partijen – zoals gemeenten, jeugdzorg en diverse departementen –, de politie veel tijd kost. Deze tijd kan de politie dan dus niet
inzetten voor het echte politiewerk.
Resultaat en tijdpad
De omvang en de mate van gedetailleerdheid van verantwoordingsinformatie wordt beperkt. Ik zal in 2011 de verantwoordingsinformatie die de
departementen en andere partijen vragen van de politie met 25%
verminderen. Ik heb de korpsen gevraagd dit jaar de jaarverslagen te
beperken tot 2 A4-tjes: er is al een landelijk politiejaarverslag met alle
relevante informatie. Een mooie uitgebreide glossy met een terugblik op
2010 van een korps is bewerkelijk en levert verder geen noodzakelijke
informatie op.
Basisvoorziening Handhaving (BVH)
Ik ben mij er van bewust dat de Basisvoorziening Handhaving (BVH) een
grote ergernis is geworden voor de agent terwijl diezelfde agent vooral
een verbetering was beloofd. De BVH wordt daarom aangepast. Hiervoor
worden twee sporen gevolgd.
1. Het verbeteren van de gebruiksvriendelijkheid en betrouwbaarheid
van de BVH. Er heeft onderzoek plaatsgevonden naar de vereenvoudiging van invoerschermen en documenten om de huidige gebruiksproblemen op korte termijn te verminderen. De kosten en baten
daarvan worden nu in kaart gebracht. Verbeteringen die veel
opleveren en niet te veel kosten worden nog doorgevoerd. Overigens
vindt sommige gegevensinvoer plaats ten behoeve van het verzamelen van beleidsinformatie voor de politie en het departement. Nut en
noodzaak van deze gegevens wordt onderzocht, opdat hier nog het
nodige kan worden bespaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

3

2.

Het vervangen of vernieuwen van de BVH. De scenario’s hiervoor
worden momenteel in kaart gebracht door de landelijk CIO van de
politie.

Resultaat en tijdpad
Na afronding van het Algemene Rekenkameronderzoek zal ik deze zomer
besluiten over de opvolging van BVH en de verbeteringen die in het
bestaande BVH dan nog nuttig zijn.
Digitaal procesdossier
Per 1 februari 2011 is een belangrijke stap gezet voor het op elektronische
wijze verzenden van processen-verbaal. De juridische basis voor een
digitale handtekening is nu gecreëerd. De politie gaat hier op de best
passende wijze gebruik van maken. Vooruitlopend hierop is het Openbaar
Ministerie al bezig met het inrichten van scanstraten voor de papieren
processen-verbaal. Op korte termijn gaat het de politie in ieder geval al
het nodige kopieerwerk schelen. En dus tijd. Tijd die aan het echte
politievak kan worden besteed.
Het geheel digitaliseren van de informatie-uitwisseling in de strafrechtsketen, waaronder het proces-verbaal, heeft een grote potentie voor het
verminderen van administratieve lasten in de gehele strafrechtsketen,
onder andere bij de politie.
Resultaat en tijdpad
Het OM zal dit jaar een centrale voorziening maken voor het scannen van
processen-verbaal. Dit scheelt de politie veel tijd. Er hoeft nu nog maar
één proces-verbaal te worden aangeleverd. Het geheel digitaliseren van
het proces-verbaal zal nog deze kabinetsperiode landelijk plaatsvinden.
Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob)
De Wob kent op dit moment geen mogelijkheid tot afweging van het
belang van de openbaarheid ten opzichte van de capaciteit die het
aanleveren van informatie kost (proportionaliteit). De inzet van politiecapaciteit voor het afhandelen van omvangrijke Wob-verzoeken kan echter
niet onbeperkt zijn. Dit stelt grenzen aan openbaarheid. Samen met de
minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), als
verantwoordelijke voor de Wob, streef ik naar opname van een proportionaliteitsafweging in de Wob.
Daarnaast wordt informatie voor burgers, zoals het via internet toegankelijk maken van gegevens over snelheid- en rood licht overtredingen,
actief openbaar gemaakt. Hierdoor hoeven WOB verzoeken niet meer in
behandeling genomen te worden. Meer dan de helft van de korpsen
installeert in 2011 hun Boetevolgservice via het internet waardoor burgers
zelf hun gegevens kunnen bekijken. Dit wordt landelijk ingevoerd.
Resultaat en tijdpad
Mijn ambtgenoot van BZK en ik komen op korte termijn met voorstellen
om de Wob aan te passen. En informeer ik de Tweede Kamer over andere
maatregelen, zoals Boetevolgservice, om de werklast bij de politie te
verminderen bij de afhandeling van Wob-verzoeken.
Proces-verbaal Minderjarigen
De politie voert op dit moment een nieuw en vereenvoudigd procesverbaal Minderjarigen (PVM) in. De politie moet als eerste behandelaar in
de strafrechtketen veel gegevens aan andere partners in de strafrechtsketen aanleveren. Door een nieuwe modulaire opbouw van het procesverbaal hoeft niet meer voor alle jeugdstrafzaken een volledig dossier te
worden opgemaakt. Dit leidt tot een aanzienlijke tijdsbesparing voor de
politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

4

Resultaat en tijdpad
Het formulier is eenvoudiger en ingekort van zeven naar drie pagina’s. Op
dit moment wordt het formulier in de praktijk beproefd. In de tweede helft
van 2011 is de winst duidelijk en worden ook andere processen-verbaal op
deze manier aangepakt.
Andere verbeterpunten die het komende half jaar uitgewerkt zullen
worden:
– de procedures om gegevens (zoals beeldmateriaal, bankgegevens) op
te vragen bij derden;
– het opnemen van verklaringen van bestuurders die onder invloed
rijden;
– de administratie bij het invorderen van het rijbewijs.
1B. Minder last in de bedrijfsvoering
Arbeidstijdenwet en de Landelijke Arbeidstijdenregeling
In het Regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet voorstellen doet om
de Arbeidstijdenwet en de Landelijke Arbeidstijdenregeling te vereenvoudigen. De Landelijke Arbeidstijdenregeling stelt aanvullende en scherpere
eisen aan de werktijden voor de politie ten opzichte van de Arbeidstijdenwet. Een voorbeeld is het aantal weekenden dat een werknemer mag
werken: voor de politie moeten er 26 vrije weekenden per jaar zijn,
volgens de Arbeidstijdenwet zijn dat er maar 13 – dat verschil is naar mijn
oordeel niet meer van deze tijd. Mijn inzet is de regeling voor werktijden
van de politie gelijk te schakelen met de Arbeidstijdenwet. Met de bonden
heb ik in 2010 afgesproken alle belemmeringen voor een betere inzetbaarheid van medewerkers in de arbeidsvoorwaarden weg te nemen.
Deze afspraak wordt in samenwerking met de bonden voortvarend
uitgevoerd. Daarmee komt er meer flexibiliteit voor de werkgever en meer
capaciteit vrij voor de primaire processen.
Resultaat en tijdpad
Mijn inzet is om in 2011 de aanvullende, sectorale eisen aan de werktijden
van de politie af te schaffen. Hierover en over andere belemmeringen voer
ik in 2011 overleg met de vakorganisaties.
Rittenadministratie
Fiscale regelgeving schrijft voor dat als een auto van de zaak ook voor
privé doeleinden wordt gebruikt, 25% van de cataloguswaarde bij het
belastbare inkomen moet worden opgeteld. Bijtelling vindt niet plaats op
het moment dat een auto alleen zakelijk of voor niet meer dan 500
kilometer privé wordt gebruikt. Dit kan onder andere worden aangetoond
door een rittenadministratie te overleggen waaruit blijkt dat niet meer dan
500 kilometers privé zijn gemaakt.
Politievoertuigen zijn publieke middelen die niet voor privédoeleinden
worden gebruikt behoudens uitzonderingen in het Besluit algemene
rechtspositie politie. Sterker nog, het is agenten op grond van hun
ambtseed verboden dit te doen. Het bijhouden van een rittenadministratie
is daarmee een last die tot het minimum moet worden beperkt. Het legt
een extra beslag op de publieke middelen, kostbare uren politie-inzet
kunnen niet worden besteed aan het primaire proces.
Resultaat en tijdpad
In april zal ik met de staatssecretaris van Financiën een convenant
ondertekenen dat het dit jaar nog mogelijk maakt de uren die door de
politie worden besteed aan het voeren van rittenadministraties tot het
minimaal noodzakelijke te beperken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

5

Landelijk Functiehuis Nederlandse Politie
Binnen de Nederlandse politie is er nu nog sprake van 7000 functies op
basis van even zovele functiebeschrijvingen. Dat aantal wordt sterk
teruggebracht tot ongeveer 100. Eenvormigheid en transparantie zijn hier
kernbegrippen. Er hoeven geen 7000 functies meer te worden beschreven
en onderhouden. Er is een ontwerp voor een nieuw landelijk functiehuis
ontwikkeld, dat met een nieuw systeem van functiewaardering die
gewenste vereenvoudiging tot stand gaat brengen. Beide conceptstukken
worden nu besproken met de politievakbonden.
Resultaat en tijdpad
Mijn inzet is dat het nieuwe functiehuis in 2011 in de korpsen geïmplementeerd is.
Harmonisatie arbeidsvoorwaarden
De arbeidsvoorwaarden worden geharmoniseerd. Nationale politie leidt
tot één politiekorps en dus 1 set arbeidsvoorwaarden. Dit zal op termijn
leiden tot gelijkschakeling van een groot aantal, nu regionaal vaak van
elkaar verschillende, regelingen. Een voorbeeld van zo’n regeling is de
bereikbaarheidsregeling voor schalen 13 en hoger. Ook een nieuw
uniform beloningskader voor de politietop zal hier deel van uitmaken.
Resultaat en tijdpad
Inmiddels zijn 2 tranches harmonisatie arbeidsvoorwaarden in goed
overleg met de vakorganisaties afgerond. Dit jaar start ik met de 3e
tranche van te harmoniseren arbeidsvoorwaardenregelingen. De tijd die
nu wordt besteed aan het onderhouden van die regelingen zal met 25%
worden verminderd.
Certificering
De verplichte certificaten komen voort uit wet- en regelgeving, uit
richtlijnen van het OM, van korpschefs. Er is vaak een financiële of
onderwijskundige reden. De afgelopen jaren zijn er vele verplichte
certificaten in het leven geroepen in het kader van de zogenaamde
functiegerichte applicaties, zo’n 150 in totaal. Een politiefunctionaris mag
een handeling dan pas verrichten, indien hij beschikt over het certificaat.
Dit certificaat krijgt de politiefunctionaris als hij een opleiding voor die
kernopgave bij de Politieacademie succesvol heeft afgerond. Het aantal
verplichte certificaten is veel te hoog geworden. Deze certificeringen
moeten allemaal worden geregistreerd. Daarnaast kost het agenten veel
uren deze certificaten te behalen en waar noodzakelijk, de geldigheid te
behouden. Ik bekijk de lijst met certificaten kritisch en schoon deze op.
Resultaat en tijdpad
In 2011 zal de administratieve last die samenhangt met de verplichte
certificaten met minimaal 25% gereduceerd zijn.
1C. Toekomstige lasten voorkomen
Wie de aanval inzet, moet zijn tegenstander kennen. De groei van de
bureaucratie kent verschillende oorzaken.
We willen iedere fout voorkomen. Elk individueel incident leidt daarom tot
een roep om nieuwe algemene regels en controles. De facto leiden deze
nieuwe regels echter tot minder veiligheid. De last om eraan te voldoen is
groter dan het effect.
We willen weten of we «waar krijgen voor ons geld». Daarom worden de
prestaties van de politieorganisatie gedetailleerd gemeten. Ook hier doet
zich dezelfde paradox voor: meer meten leidt tot meer verantwoorden en
daardoor tot minder tijd voor presteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

6

In de huidige werkwijze zijn de werkprocessen bovendien niet gericht op
de directe afwikkeling van meldingen en doorstroom, maar op een zo
zorgvuldig mogelijke, en daardoor soms langdurige afhandeling. Ook hier
treedt een paradox op: minder snelheid leidt niet automatisch tot grotere
zorgvuldigheid. Minder snelheid brengt ook onnodige fouten in de
overdracht, coördinatie en voortgangsbewaking met zich mee.
Voor de toekomst is alertheid geboden op het ontstaan van nieuwe
bureaucratische regels.
Bij de inrichting van de Nationale Politie wordt een beheers- en verantwoordingssystematiek ontworpen die zo min mogelijk administratieve
lasten met zich mee brengt. Een grotere eenheid van de politie leidt ook
tot landelijke standaardisatie. Er zijn niet langer steeds nieuwe en
uitgebreide regelingen nodig om eenheid voor 25 korpsen te bereiken.
Nieuw beleid en wet- en regelgeving zullen nadrukkelijker dan voorheen
getoetst worden op consequenties voor de administratieve lasten in de
taakuitvoering door de politie. Als nieuwe voorschriften toch nodig zijn,
moet worden gekozen voor de minst belastende invulling. Om dat te
bereiken zullen wetgevers, beleidsmakers en uitvoering in een vroeg
stadium met elkaar samenwerken.
2. Slimmer politiewerk
Frontoffice Backoffice (Fobo)
Niet alle administratie is overbodig en kan worden opgeruimd. Administratie maakt onvermijdelijk deel uit van het politiewerk. Denk maar aan het
opmaken van een proces-verbaal. Dit werk kan echter in diverse opzichten
slimmer georganiseerd. Administratief werk dat nu door operationele
agenten wordt verricht, wordt overgenomen door een backoffice. Deze
verwerkt informatie en bereidt de administratieve afwikkeling voor. Het
resultaat van deze slimmere manier van werken is aanzienlijk: de
administratie voor de agenten op straat wordt gehalveerd. Uit onderzoek
blijkt dat deze agenten in het korps Hollands Midden niet langer ruim 40
procent achter hun bureau hoeven door te brengen. Dit is verminderd
naar net iets boven de 20 procent. In Hollands Midden was daar slechts
een relatief geringe uitbreiding van de bemensing in de backoffice voor
nodig. De agenten zijn gemiddeld tijdens een dienst ruim 1,5 uur méérop
straat. Er komt daarmee veel extra tijd beschikbaar om criminelen op te
sporen en overlast te voorkomen.
Fobo zorgt er ook voor dat agenten beter geïnformeerd de straat op gaan.
Processen-verbaal worden kwalitatief beter omdat de backoffice er
bedreven in is. Het werkplezier van alle betrokken agenten neemt toe. Ook
het aantal formulieren en protocollen neemt af met deze werkwijze. De
agent belt met Fobo waarnemingen rechtstreeks door. Deze worden
vervolgens direct in het juiste systeem verwerkt. Het is daarmee niet
langer noodzakelijk om te werken met interne protocollen en geleideformulieren. De resultaten zijn zo positief dat deze werkwijze landelijk
ingevoerd zal worden.
Ondersteunend aan Fobo is de invoering van mobiel werken. Agenten
hebben hierdoor nog meer tijd en informatie op straat. Zij kunnen
bepaalde gegevens direct raadplegen en controleren.
Resultaat en tijdpad
Fobo is zeer succesvol, zo blijkt uit het evaluatierapport dat ik deze maand
in ontvangst neem. Ik zal Fobo dan ook als inrichtingseis opnemen bij de
invoering van de nationale politie. Nog dit jaar start de invoering van
Fobo in minimaal 3 korpsen. In deze kabinetsperiode zal deze werkwijze
landelijk ingevoerd zijn. In 2011 worden de eerste korpsen uitgerust met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

7

apparatuur die het mogelijk maakt direct op straat de identiteit van
verdachten vast te stellen en bonnen te verwerken.
Heterdaadkracht
Het snel betrekken van burgers bij meldingen, aangiften en incidenten is
een cruciale succesfactor in de bestrijding van overlast en criminaliteit. De
dírecte aanhouding van een verdachte of de dírecte afhandeling van een
melding is op zich al een middel om bureaucratie terug te dringen.
Aanhouding of afhandeling op een later tijdstip, leidt tot toename van
onnodige coördinatie, overdracht en voortgangsbewaking. En tot ergernis
in de samenleving. In de huidige werkwijze bij de politie staat centraal om
éérst te registreren, daarna af te handelen.
Meer dan 90% van alle aanhoudingen in Nederland vindt plaats op
aanwijzing van een aangever of getuige. Tegelijkertijd is bekend dat
slechts 1 op de 9 burgers een verdachte waarneming doorgeeft aan de
politie. Hier is dus een wereld te winnen. Meer meldingen bij de politie
leiden tot meer aanhoudingen en daarmee verhoging van de veiligheid.
De politie werkt daarom aan verhoging van de heterdaadkracht. Uit de
praktijk zijn inmiddels diverse kansrijke ontwikkelingen in kaart gebracht.
Een voorbeeld is de inzet van smartphones met GPS waarmee de
meldkamer op elk moment medewerkers in de buurt van een incident kan
traceren en kan inzetten. De smartphones worden eveneens gebruikt voor
het doorzetten van (camera)beelden waardoor zeer goede signalementsinformatie wordt verkregen. Ook wordt de informatiepositie van de
meldkamer verhoogd. De verdere uitbreiding van Burgernet en de inzet
van sociale media zullen helpen. Ook worden burgers via posters en
folders opgeroepen om direct 1-1-2 te bellen bij het zien van een strafbaar
feit. Hierdoor wordt het makkelijker voor de politie om iemand op
heterdaad aan te houden. Een probleem is de belasting van 1-1-2 doordat
mobiele telefoons per ongeluk dit alarmnummer bellen. Door een SMS te
sturen naar de eigenaar van het mobieltje wordt deze gewezen op het
oneigenlijk gebruik en verzocht dit te voorkomen.
Resultaat en tijdpad
– In 2011 worden de concrete verbetermaatregelen om de heterdaadkracht van de politie te verbeteren landelijk ingevoerd. Het aantal
meldingen en aanhoudingen zal hierdoor toenemen.
– Korpsen zullen dit voorjaar burgers met posters en folders oproepen
altijd 1-1-2 te bellen als zij iets verdachts zien.
– Momenteel werken alle politiekorpsen en 60 gemeenten met Burgernet. Nog dit jaar is Burgernet in 150 gemeenten ingevoerd.
Directe afhandeling
Een snelle afdoening van zaken leidt tot meer tevredenheid bij burgers en
politie, tot een hogere effectiviteit van de straf en tot lagere kosten.
Tweederde van de standaard strafzaken moet daarom in 2015 binnen een
maand zijn afgehandeld. Politie en Openbaar Ministerie (OM) werken
gezamenlijk aan een aanzienlijke versnelling van de afhandeling van veel
voorkomende delicten. Zij starten met directe afhandeling van zaken in 5
grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven).
Ingezet wordt op snelle interventies en directe afdoening van eenvoudige
strafzaken. Samenwerking, concentratie en vereenvoudiging «aan de
voorkant» zijn hierin de sleutels. Vastgesteld zal worden welke zaken door
politie en/of OM in een zo vroeg mogelijk stadium kunnen worden
afgedaan. Bij deze aanpak wordt nauw samengewerkt met rechters,
reclassering, Raad voor de Kinderbescherming, advocatuur en andere
organisaties. Dit zal onder meer gebeuren door goede procesafspraken en
verruiming van de werktijden («openingstijden») tot zeven dagen per
week, zestien uur per dag, de «night court». Daarmee wordt voorkomen
dat een zaak onnodig (verder) in de keten wordt gebracht. Op regionaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

8

niveau zal contact worden gelegd met de rechterlijke macht en de
advocatuur om deze te laten aansluiten op de aangekondigde initiatieven.
Naast snelle afdoening aan de voorkant wordt voor de héle strafrechtsketen een traject gestart gericht op een ketenbrede verbetering
(herontwerp) van primaire processen. Dit traject wordt momenteel in
overleg met de politie, OM, rechtspraak, advocatuur en ketenpartners
voorbereid en moet uiteindelijk ook tot lastenreductie voor de politie
leiden. Drie regio’s beginnen in maart 2011 met de invoering (Maastricht,
Arnhem en Haarlem).
Resultaat en tijdpad
In de eerste helft van 2011 starten politie en OM in Amsterdam,
Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven met directe afhandeling van
zaken. Hierbij wordt ingezet op snelle interventies en directe afdoening
van eenvoudige strafzaken. De successen worden in 2012 landelijk
ingevoerd. Maart 2011 starten de 3 regio’s Maastricht, Arnhem en
Haarlem met het versnellen en verbeteren van de héle strafrechtsketen.
Verbeteren aangifte voor en door burgers
Aangiftes zijn cruciaal voor het veiliger maken van ons land. Het doen van
aangifte moet sneller en eenvoudiger, met een betere terugkoppeling aan
burgers en bedrijven. In het korps Rotterdam Rijnmond is bijvoorbeeld 3D
apparatuur ontwikkeld die gebruikt wordt bij het doen van aangifte op
afstand. Een aangever heeft via beeld en geluid «live» contact met een
levensechte projectie van een politiefunctionaris die zich in werkelijkheid
op een andere locatie bevindt. Het stelt de politie in staat haar aangifteproces slimmer in te richten met behoud van kwaliteit en de menselijke
maat. Deze oplossing wordt landelijk toepasbaar gemaakt. Een landelijk
aangiftevolgsysteem wordt ingevoerd zodat burgers op elk moment via
internet kunnen opzoeken wat er met hun aangifte gebeurt. Parallel aan
deze invoering bekijk ik of dit systeem ook gebruikt kan worden voor het
volgen van meldingen. Het systeem attendeert de burger wanneer een
belangrijke vervolgstap gezet wordt in de afhandeling van de
aangifte. Behalve een verbetering van de serviceverlening naar de burger,
scheelt het de agent ook tijd doordat burgers geautomatiseerd worden
geïnformeerd. Het aantal vragen over aangiftes zal afnemen.
Resultaat en tijdpad
Ik ga het aangiftevolgsysteem landelijk invoeren. In het korps NoordHolland Noord is al een aangiftevolgsysteem beschikbaar. Op dit moment
wordt dit systeem geschikt gemaakt voor landelijke invoering en voor het
volgen van meldingen. Vanaf 2012 gaat de politie tot landelijke invoering
over.
3. Meer vakmanschap

1

Daarbij maak ik gebruik van een recent
advies van de commissie o.l.v. oud burgemeester en korpsbeheerder mevrouw M. van
Rossen en hoogleraar B. Haring over
waardering, respect en gezag bij de politie.

De voorgaande trajecten doen recht aan het vakmanschap van de agenten
en rechercheurs. Er ontstaat meer ruimte om zelf te beslissen met oog
voor de omstandigheden ter plekke. Het oplossen van het (veiligheids)probleem staat weer centraal. Papier en systemen worden ondersteunend in plaats van leidend. Dit betekent een grote verandering in de
manier van werken van de politie. Deze gaat gepaard met het versterken
van het vakmanschap en een aanpassing van de manier van leidinggeven.
Met een aantal maatregelen ga ik het vakmanschap versterken1. Ik zie
hierbij een duidelijke rol voor het management van de politie en de
Politieacademie. Zij is aan de slag met het weerbaarheidprogramma en
moet de leiderschapscursussen doorontwikkelen naar het nieuwe
leiderschap op basis van vertrouwen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

9

Het vakmanschap moet een goede plaats krijgen in het initiële onderwijs.
En de politieleiders moeten op dat vakmanschap vertrouwen en sturen.
Handelingsruimte in opleiding en training
Er komen minder regels en er komt meer eigen verantwoordelijkheid voor
de diender. Het optimaal gebruiken van de ontstane handelingsruimte
krijgt een duidelijke plek in het initiële onderwijs en de bijscholing.
Politiemensen zijn autonome professionals en dienen ook als zodanig
opgeleid en getraind te worden. Door de politie is geconstateerd dat er
vooral bij de agenten die op straat werken sprake is van achterstallig
onderhoud op het gebied van training. De Raad van Korpschefs heeft
daarom besloten tot een trainingsprogramma waarin gewerkt gaat
worden aan de versterking van de fysieke, mentale en morele weerbaarheid. De aandacht voor professionele weerbaarheid is niet slechts een
voorwaardelijk element van goed werkgeverschap. Het draagt ook bij aan
het welzijn en gezag van politieagenten. Dit uit zich in de zekerheid, kennis
en vaardigheden van individuele collega’s om de professionele ruimte
goed in te vullen en daarmee goed politiewerk te kunnen verrichten.
Doordat de kwaliteit van het werk omhoog gaat, neemt ook de lastendruk
af. Zo zorgt bijvoorbeeld de reductie van foutpercentages in processenverbaal ook voor verlichting van het papierwerk. Het programma raakt alle
dienders, maar tegelijk zal op deelgebieden ook aandacht zijn voor het
administratief-technisch personeel.
Als van medewerkers meer eigen verantwoordelijkheid wordt verwacht bij
het bijhouden van hun vaardigheden, moet ook het onderwijs flexibel
kunnen inspelen op hun behoefte aan bijscholing. In het postinitiële
onderwijs zullen agenten zelf verantwoordelijkheid moeten kunnen
nemen voor hun ontwikkeling en bijscholing. Ik zal met de Politieacademie aanpassingen in de inrichting van het onderwijs doorvoeren die dit
mogelijk zullen maken.
Resultaat en tijdpad
In de eerste helft van 2011 start het programma ter versterking van de
professionele weerbaarheid. Voorstellen voor de flexibilisering van het
postinitiële onderwijs zijn vóór het eind van 2011 gereed.
Slimmer sturen
In het advies wordt gepleit voor een slimmere sturingssystematiek die
stuurt op veiligheid in plaats van onveiligheid. Ik stel de nieuwe landelijke
prioriteiten voor de politie vast voor 1 april en zal deze richten op de
daadwerkelijke bijdrage van de politie aan de veiligheid in de samenleving. Hierdoor ontstaat er ruimte voor een professionele dialoog binnen
de politie en tussen de politie, bevoegd gezag en het ministerie van
Veiligheid en Justitie. Deze zal gebaseerd zijn op de daadwerkelijke
bijdragen aan meer veiligheid en vertrouwen in het vakmanschap van de
politie.
Leiderschap gebaseerd op vertrouwen
Een cruciale factor in het proces dat moet leiden tot versteviging van het
vakmanschap binnen de politie is leiderschap gebaseerd op vertrouwen.
Met de Politieacademie en de korpsen zal het gesprek aangegaan worden
hoe leiderschap dat vertrouwen uitstraalt en risico’s durft aan te gaan,
versterkt kan worden.
4. Aanpak voortgang en monitoring
Ik betrek de politiemensen bij de aanval op de bureaucratie omdat zij de
deskundigen zijn. Hierbij hoort dat we politiemensen in de gelegenheid
stellen om hun problemen en oplossingen kenbaar te maken, dat we hen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

10

op de hoogte houden van de vorderingen en dat we hen betrekken bij de
evaluatie. Uiteraard zal ik de Kamer periodiek informeren over de
voortgang van dit aanvalsplan. Ik zal rapporteren in cijfers, maar zeker ook
in ervaringen.
Cijfers
Om zeker te zijn van de opbrengsten van mijn aanval voer ik een
nulmeting uit. Een traject om de administratieve lasten te verminderen
moet een voorbeeld voor die vermindering in zich hebben. Alle verbeteringen bij elkaar opgeteld zullen gemiddeld tot 25% minder administratieve lasten voor de politie leiden. Een groot deel van de uren die dit
opbrengt zal worden ingezet voor het primaire politiewerk. Hier komt
meer netto-capaciteit voor beschikbaar. De 49 500 agenten kunnen meer
op straat aanwezig zijn en meer criminaliteit en overlast bestrijden. Een
kleiner deel moet al worden bespaard om de taakstelling op de vorming
van de nationale politie te kunnen realiseren. Dit gaat vooral om de
oplossingen in de bedrijfsvoering.
Ik zal ook onderzoek doen naar een beperkt aantal deeltrajecten. U
begrijpt, ik probeer extra administratieve lasten te voorkomen. Ik zal die
deeltrajecten monitoren die echt een grote impact hebben op de
bureaucratievermindering.
Ervaringen
Cijfers beginnen pas echt te spreken als je de verhalen uit de praktijk erbij
hoort. Ik spreek regelmatig met dienders en ik zal dat blijven doen. Ik
hecht er waarde aan om dienders te benaderen die op dit moment
dagelijks de bureaucratie ondervinden. Ik zal hen vragen regelmatig hun
ervaringen met u te delen en aan te geven of zij in de praktijk verbetering
ondervinden.
Verbinding met de ICT problematiek
Bij de ambitie van deze aanval plaats ik een kanttekening. Deze betreft de
ICT. Sommige oplossingen vergen aanpassing of uitbreiding van de
(ICT-)systemen van de politie. Tegelijkertijd moet het technische
fundament en de huidige werking van systemen worden verbeterd en
vernieuwd. De betrouwbaarheid van de systemen voor de agenten is
immers cruciaal. Soms zal daarom continuïteit voorrang moeten hebben
boven innovatie. De ICT-problematiek wordt nu door middel van het
onderzoek van de Algemene Rekenkamer in kaart gebracht. Beide
trajecten, vermindering van de ICT-problematiek én de administratieve
lasten, moeten de komende jaren worden uitgevoerd binnen de
bestaande personele en financiële middelen van de korpsen en de
ICT-organisatie van de politie. Door onderscheid te maken tussen korte en
lange termijn oplossingen hoeven de maatregelen voor de vermindering
van administratieve lasten niet altijd te wachten op de vernieuwing van
het technische fundament. Deze moeten echter wel passen binnen de
brede ICT-strategie. Bij de verdere uitwerking van de ICT-strategie zal
zoveel mogelijk ingezet worden op vermindering van de administratieve
lasten.
Ten slotte
Mijn aanval is pas geslaagd als de dienders en de samenleving verbetering merken in de praktijk. Ik zie veel energie en enthousiasme op dit
onderwerp bij politie, het Openbaar Ministerie, het departement en
andere betrokken organisaties. Daarom ben ik ervan overtuigd dat we
deze kabinetsperiode een groot verschil kunnen maken!

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 238

11