Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

Nr. 64

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 oktober 2012
Met deze brief reageer ik op het advies van de Gezondheidsraad 1) over
de evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D van de Gezondheidsraad dat ik op 26 september 2012 heb ontvangen.
Inleiding
De huidige Nederlandse voedingsnormen voor vitamine D stammen uit
2000. Omdat het vermoeden bestond dat deze voedingsnormen voor
bepaalde groepen mensen onvoldoende waren, heb ik in 2011 de
Gezondheidsraad gevraagd de voedingsnormen voor vitamine D opnieuw
te evalueren. Bij de vaststelling van deze voedingsnormen heeft de
Gezondheidsraad vooral gekeken naar het belang van vitamine D voor
een goede botgezondheid. De Gezondheidsraad heeft op basis van de
huidige stand van de wetenschap nieuwe voedingsnormen voor vitamine
D geformuleerd. Voor groepen mensen die op basis van deze nieuwe
voedingsnormen voor vitamine D het risico lopen op een vitamine
D-tekort, stelt de Gezondheidsraad suppletie-adviezen voor.
Inhoud van het advies «Evaluatie van de voedingsnormen voor
vitamine D»
De door de Gezondheidsraad vastgestelde voedingsnormen voor vitamine
D gaan uit van de totale behoefte van de mens aan vitamine D. De mens
kan onder invloed van zonlicht zelf vitamine D aanmaken in de huid. Een
andere bron is voeding en ten slotte kan deze worden aangevuld met
supplementen. De normen en suppletieadviezen die de Gezondheidsraad
in dit advies voorstelt, zijn bedoeld om een vitamine D-tekort te
voorkomen, niet om een reeds bestaand tekort te behandelen.
Op basis van deze nieuw vastgestelde voedingsnormen heeft de
Gezondheidsraad gekeken of er groepen mensen zijn met een verhoogd
risico op een vitamine D-tekort en die dus gebaat zijn bij inname van extra

kst-32793-64
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 793, nr. 64

1

vitamine D. De belangrijkste factoren hierbij zijn leeftijd, hoeveelheid
blootstelling aan zonlicht en de capaciteit van de huid om vitamine D via
de huid aan te maken (o.a. huidskleur). Bij blootstelling aan de zon is het
overigens van groot belang om de aanbevelingen van de KWF Kankerbestrijding voor de preventie van huidkanker in acht te nemen.
De door de Gezondheidsraad voorgestelde te hanteren voedingsnormen
en suppletieadviezen per groep zijn:
Jonge kinderen:
Voor kinderen tot 4 jaar is de dagelijkse behoefte 10 microgram per dag.
Dit niveau van inname beschermt hen tegen rachitis. Omdat lang niet alle
jonge kinderen voldoende vitamine D via de voeding binnen krijgen en
goed tegen de zon beschermd dienen te worden, is voor alle kinderen van
0 tot 4 jaar een supplement met 10 microgram vitamine D per dag nodig.
4 tot 70-jarigen:
Kinderen vanaf 4 jaar, adolescenten en volwassenen met een lichte
huidskleur, die voldoende aan zonlicht blootstaan en die goed en
gevarieerd eten hebben geen vitamine D-supplement nodig. Er zijn echter
wel subgroepen binnen de groep van 4 tot 70-jarigen die mogelijk baat
hebben bij extra inname van vitamine D:
– Mensen die weinig of niet in de zon komen of die buiten lichaamsbedekkende kleding dragen: aanbevolen wordt om dagelijks een
supplement van 10 microgram vitamine D te gebruiken.
– Mensen met een donkere huidskleur: omdat een donkere huid bij
gelijke, alledaagse blootstelling aan zonlicht minder vitamine D
aanmaakt dan een lichte huid, wordt voor de zekerheid het advies
gegeven om elke dag een supplement van 10 microgram vitamine D te
gebruiken.
– Vrouwen van 50 tot 70 jaar: het is aannemelijk dat extra vitamine D kan
helpen het botverlies tegen te gaan bij deze groep. Daarom geeft de
Gezondheidsraad het suppletieadvies van 10 microgram vitamine D
per dag.
– Zwangere vrouwen: het advies aan zwangere vrouwen is om dagelijks
10 microgram vitamine D uit een supplement te gebruiken.
70-plussers:
Vanwege het risico op botbreuken, adviseert de Gezondheidsraad alle
70-plussers dagelijks een supplement van 20 microgram vitamine D te
gebruiken.
Reactie op het advies
Ik waardeer het zorgvuldige en heldere advies van de Gezondheidsraad.
Mijn beleid is gericht op het bevorderen van een adequate inname van
vitamines en mineralen (niet te weinig, niet te veel) door de Nederlandse
bevolking. Dit beleid is gebaseerd op de Richtlijnen Goede Voeding en de
voedingsnormen van de Gezondheidsraad. Een gezond leef- en voedingspatroon met voldoende beweging in de buitenlucht levert voor de meeste
mensen voldoende vitamine D op. Bepaalde groepen mensen hebben
echter een aanvullende behoefte aan vitamine D. Daarom is er reeds
specifiek beleid inzake vitamine D (zie Kamerbrieven TK 2009–2010,
31 532, nr. 25 en TK 2008–2009, 31 532, nr. 14).
Het nu voorliggende advies van de Gezondheidsraad is een evaluatie van
de voedingsnormen voor vitamine D uit het jaar 2000. Ten opzichte van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 793, nr. 64

2

deze voedingsnormen zijn de voorliggende voedingsnormen verhoogd.
Op basis van deze voedingsnormen heeft de Gezondheidsraad de
suppletie-adviezen voor bepaalde groepen mensen met mogelijk een
risico op een tekort aan vitamine D uit haar advies Naar een toereikende
inname van vitamine D uit 2008 geëvalueerd. Ik deel het belang dat de
Gezondheidsraad hecht aan een voldoende inname van vitamine D voor
de botgezondheid. Ik neem het voorliggende advies van de Gezondheidsraad over de evaluatie van de voedingsnormen uit het jaar 2000 voor
vitamine D over.
Implementatie
Het is van belang dat de nieuwe voedingsnormen voor vitamine D en de
suppletie-adviezen voor bepaalde risicogroepen onder de aandacht
worden gebracht bij zorgverleners, de mensen die tot de risicogroepen
behoren en voedingssupplementenfabrikanten.
Zorgverleners:
De zorgverleners die een grote rol bij de implementatie van het nieuwe
advies inzake vitamine D kunnen spelen, zijn de huisartsen, diëtisten,
GGD, artsen jeugdgezondheidszorg, consultatiebureaus, kinderartsen,
drogisten, verloskundigen, verpleeg- en verzorgingshuisartsen en
apothekers. Het is van groot belang dat zorgverleners die in aanraking
komen met de risicogroepen, hen van het juiste advies inzake vitamine D
kunnen voorzien. Ik zal het Voedingscentrum verzoeken in overleg met de
betrokken beroepsgroepen de adviezen van de Gezondheidsraad om te
zetten in een voor de dagelijkse praktijk bruikbare richtlijn over de
toepassing van vitamine D. Hierbij kan voortgebouwd worden op het
communicatietraject dat naar aanleiding van het Gezondheidsraadsadvies
uit 2008 over vitamine D was gestart. Daarnaast belicht het Voedingscentrum in zijn algemene voorlichting het belang van voldoende
blootstelling aan zonlicht, mits het op verantwoorde wijze gebeurt.
Voedingssupplementen en verrijkte levensmiddelen:
De Warenwetregeling Vrijstelling vitaminepreparaten inzake vitamine D
geeft de veiligheidsgrens die Nederland hanteert aan. Deze regeling biedt
voedingssupplementenfabrikanten voldoende ruimte om de suppletieadviezen aan te kunnen bieden. Daarnaast wordt een aantal levensmiddelen vrijwillig verrijkt met vitamine D. Via het Convenant Smeerbare
vetproducten is met het Nederlandse bedrijfsleven afgesproken dat zij
vitamine D toevoegen aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten.
De Europese Voedselveiligheidsautoriteit EFSA heeft eerder dit jaar de
veilige bovengrenzen van vitamine D voor personen vanaf 1 jaar
verhoogd. Deze verhoging vormt voor de voedingssupplementenfabrikanten de aanleiding om te vragen of dit nu betekent dat de maximale
hoeveelheid vitamine D in een vitaminepreparaat omhoog mag. Ook kan
de verhoging van de veiligheidsgrenzen tot een ruimere vrijstelling leiden
voor de hoeveelheid vitamine D die aan levensmiddelen mag worden
toegevoegd.
Ik zal het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vragen om
uit te zoeken wat de nieuwe veilige bovengrenzen van inname betekenen
voor de Nederlandse situatie met betrekking tot de Warenwetregelingen
Vrijstelling vitaminepreparaten inzake vitamine D en Vrijstelling
toevoeging foliumzuur en vitamine D aan levensmiddelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 793, nr. 64

3

Ik dank de Gezondheidsraad voor dit advies over de evaluatie van de
voedingsnormen voor vitamine D. Het rapport bevestigt het belang van
een gerichte aanpak van het voorkomen van tekorten aan vitamine D.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 793, nr. 64

4

1) De samenvatting hiervan ligt ter inzage bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 793, nr. 64

5