Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

26 991

Voedselveiligheid

Nr. 345

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 maart 2013
Op 30 januari jl. heb ik tijdens het debat over de Nederlandse Voedsel en
Warenautoriteit (NVWA)(Kamerstuk 26 991, nr. 341) toegezegd uw Kamer
nader te informeren over:
1. bestaande inzichten in effectiviteit van verschillende toezichthouders
alsmede de systemen van retributie in andere EU-landen;
2. intensivering van de toezichtinspecties op diertransport in relatie tot
toename van dit transport;
3. een totaal overzicht van de inspecties en een verdeling over de
sectoren;
4. verbetertrajecten/-punten in de controle op diertransporten;
5. de 11 bedrijven die een boete kregen in relatie tot de salmonellabesmettingen;
6. de slachtmethode van waterbuffels en oplossingen tot verbetering
daarvan;
7. het eerdere onderzoek naar het veevoederschandaal en eventueel
herhalen daarvan;
8. mogelijke aanpassingen in een registratiesysteem in verband met de
bereikbaarheid van eigenaren van de weilanden.
In deze brief informeer ik uw Kamer over bovenstaande toezeggingen.
Daarnaast heb ik uw Kamer in het AO NVWA en het AO Voedselfraude van
14 maart jl. toegezegd u binnenkort te informeren over het auditrapport
QLL en de beleidsreactie hierop.
1.
Over de effectiviteit van verschillende toezichthouders in EU-landen
bestaan geen vergelijkende onderzoeken. In het algemeen kan ik zeggen
dat de FVO namens de Europese Unie (EU) is belast met de controle van
de uitvoering van EU-wetgeving door de lidstaten. EU-wetgeving vormt
de basis voor vrijwel alle wetgeving op basis waarvan de NVWA toezicht
houdt. De bevindingen en aanbevelingen van de FVO worden openbaar
gepubliceerd op de website van de FVO.

kst-26991-345
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 991, nr. 345

1

Ten aanzien van de systemen van retributies in andere EU-landen wil ik
verwijzen naar de brief van 22 juni 2009 aan uw Kamer (Kamerstuk 26 991,
nr. 260) en de daar genoemde LEI-rapporten uit 2005 en 2009 en de studie
in 2009 in opdracht van de Europese Commissie over de gehanteerde
retributiestelsels in de EU lidstaten1.
2.
Gevraagd is naar de verhouding tussen de intensivering van het toezicht
van de NVWA op dierenwelzijn en de omvang van het aantal diertransporten.
Vanaf 2011 heb ik het budget voor het toezicht op dierenwelzijn met 10%
verhoogd. Het betrof hier het budget voor het mobiele toezicht van de
NVWA op het transport van dieren, de zogenoemde wegvervoerscontroles. Dit heeft geleid tot meer controles.
Het aantal transporten van landbouwhuisdieren is al enige jaren vrij
constant (2012: 56.500 certificeringen van exporten naar het buitenland en
22.000 transporten van pluimvee; het aantal binnenlandse transporten
wordt niet bijgehouden).
De intensivering heeft met andere woorden geleid tot een hogere
toezichtsdruk.
3.
Voor een overzicht van de inspecties en de verdeling van de toezichtscapaciteit van de NVWA verwijs ik u naar het jaarverslag 2011 (Kamerstuk
32 262, nr. 9 d.d. 18 juli 2012).
4.
De controles op diertransporten van de NVWA zijn constant onderwerp
van evaluatie en verdere verbetering, zowel bij de wegvervoerscontroles
als bij de exportcertificering van diertransporten. Recente verbetertrajecten zijn:
– lik-op-stuk-beleid met invoering bestuurlijke boetes per 2010;
– bedrijvendossiers en maatregelenoverzichten;
– risicogebaseerd en bedrijfsgericht toezicht (bijvoorbeeld op basis van
analyses van reisjournaals en GPS-gegevens, auditachtige inspecties
en risicoanalyses van de gehele keten);
– aanvullende administratieve controles;
– samenwerking met LID en Dierenpolitie.
De FVO heeft in 2012 geconstateerd dat het toezicht van de NVWA op
dierenwelzijn voldeed aan de eisen van de EU.
5.
Eind 2012 heeft de NVWA 11 bedrijven2 (groothandels, supermarkten,
distributiebedrijven, detailhandel) een boete gegeven in verband met de
recall-actie van mogelijk met salmonella besmette zalm. De boetes
werden gegeven om verschillende redenen, zoals het niet informeren van
afnemers, het niet willen verstrekken van distributielijsten van afnemers
aan de NVWA of het in de schappen voorradig hebben van deze zalmproducten. De boetes bedragen € 525 per bedrijf en € 1050 voor een bedrijf
met 50 of meer werknemers.
6.
Waterbuffels mogen op grond van de Verordening (EG) nr 1099/2009
inzake de bescherming van dieren tijdens het doden bedwelmd worden
met een penschiettoestel indien dit een zwaar en onomkeerbaar letsel aan
1

Study on fees or charges collected by the Member States to cover the costs occasioned by
official controls, januari 2009
2
Het gaat inmiddels om 10 bedrijven; van één bedrijf is de boete ingetrokken (maart 2013)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 991, nr. 345

2

de hersenen veroorzaakt. Een achterhoofdschot (niet te verwarren met
een nekschot) kan hieraan voldoen. Het slachthuis dient hierbij aan te
geven hoe het waarborgt dat deze techniek op de juiste wijze wordt
toegepast, onder meer door middel van bewustzijncontroles. De NVWA
houdt hier toezicht op. Indien er sprake is van een overtreding op basis
van de verordening, wordt er door de NVWA handhavend opgetreden.
7.
In 2003 en 2004 heeft de NVWA een omvangrijke analyse gemaakt van de
diervoederketen om de risico’s voor de voedselveiligheid in kaart te
brengen (Kamerstuk 26 991 nr. 107). Naar aanleiding van een aantal
incidenten in de diervoedersector, onder andere dioxine in kippenvlees, is
de kwaliteitscontrole sterk verbeterd, bijvoorbeeld met initiatieven vanuit
het bedrijfsleven, zoals GMP+ en Trust Feed, en de invoering van
vroegtijdige signaleringssystemen. De wetgeving is aangepast (Kaderwet
Diervoeders, Algemene Levensmiddelenverordening en
Diervoederhygiëne-verordening) waardoor in de diervoedersector sprake
is van onder andere verplichte traceerbaarheid en toepassing van
HACCP-principes. Tevens is het toezicht van de NVWA aangescherpt. Naar
aanleiding van de incidenten met aflatoxine wordt met de ketenpartijen
bezien op welke gebieden de bestaande systemen voor detectie en
risicobeheersing verbeterd kan worden (Kamerstuk 26 991, nr. 342, d.d.
13 maart jl.).
Hoewel incidenten niet uit te sluiten zijn, zie ik vanuit risico-oogpunt geen
reden om het grootschalige onderzoek van destijds te herhalen, naast de
stappen die reeds genomen zijn.
8.
Gevraagd is naar de wijze van perceelsregistraties en de toegang tot die
gegevens door de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) en
Dierenpolitie. Gegevens over landbouwpercelen worden verzameld en
beheerd door Dienst Regelingen ten behoeve van onder meer de
bedrijfstoeslagregeling en de mestwetgeving. Indien de LID en Dierenpolitie contactgegevens in het kader van hun toezichthoudende rol nodig
hebben voor het vinden van deeigenaar van een bepaald perceel, bestaat
reeds de praktische afspraak dat zij contact kunnen opnemen met de
NVWA, die hen in individuele gevallen deze gegevens zal verstrekken.
De staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 991, nr. 345

3