Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

34 952

Investeren in Perspectief – Goed voor de Wereld,
Goed voor Nederland

Nr. 153

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 februari 2022
In 2021 lukte het de internationale gemeenschap met humanitaire actie
ruim 100 miljoen mensen van noodhulp te voorzien1: mensen die waren
getroffen door oorlog en geweld, daarvoor op de vlucht waren of waren
geraakt door een natuurramp. Mensen die in hun penibele situatie vaak
ook nog te maken kregen met de directe en indirecte gevolgen van de
COVID-pandemie. De hulp omvatte voedsel, medische zorg, onderdak en
andere essentiële middelen en diensten om te kunnen overleven en het
leven weer op te bouwen.
Hulp werd verleend door medewerkers en lokale partners van de
Verenigde Naties, de internationale Rode-Kruisbeweging, internationale
ngo’s en niet te vergeten door nationale en lokale organisaties: in onder
meer Afghanistan, de Hoorn van Afrika, Jemen, Mozambique, Myanmar,
de Sahel en Syrië. Hulpverlening was mogelijk met een humanitair
systeem dat ondanks beperkingen en uitdagingen blijft functioneren
dankzij de politieke en financiële steun van landen zoals Nederland.
Nederland blijft op dit beleidsterrein zijn verantwoordelijkheid nemen en
zal het belang van vernieuwing en innovatie in de humanitaire sector
kracht bijzetten in de dialoog met humanitaire partners. Dit zal ook
gereflecteerd worden in de aankomende Beleidsnota BHOS. Effectieve en
efficiënte hulp aan mensen in crisissituaties draagt bij aan een stabiele en
welvarende wereld en dat is in het belang van iedereen. Bovendien is
robuuste inzet nodig, want de cocktail van conflict, COVID en klimaatverandering jaagt de humanitaire noden in de wereld aan. Het aantal mensen
dat noodhulp nodig heeft, verdubbelde de afgelopen vier jaar. Die stijging
zet door en brengt grote uitdagingen met zich mee: financieel en
operationeel, maar ook structureel. Actuele vragen zijn bijvoorbeeld hoe
1

kst-34952-153
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Global Humanitarian Overview 2022 | Global Humanitarian Overview (unocha.org).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

1

het huidige noodhulpsysteem meer ruimte kan bieden voor lokale
humanitaire actie en beter kan aansluiten op inspanningen gericht op
ontwikkeling en stabiliteit. Noodhulp is immers niet bedoeld als duurzame
oplossing.
In deze brief schetst het kabinet hoe Nederland in 2022 humanitaire hulp
en diplomatie beleidsmatig en financieel vormgeeft. De brief gaat daarbij
in op de kernpunten van het Nederlandse beleid, mondiale humanitaire
uitdagingen, de actuele beleidsinzet in dat verband en de voorgenomen
beleidsuitvoering en financiering.
1. BELEID TOEGELICHT
Het Nederlandse noodhulpbeleid kent twee nauw samenhangende
sporen: het ontplooien van politieke, diplomatieke en beleidsinitiatieven
en het (financieel) mogelijk maken van noodhulpverlening.
De directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) werkt
momenteel aan een doorlichting van het beleid. De resultaten daarvan
verschijnen naar verwachting in 2022. Deze zullen worden aangegrepen
om het beleid waar nodig aan te passen.
Politiek, diplomatie en beleid
Met betrekking tot politiek, diplomatie en beleid richt Nederland zich
– samen met andere landen – op initiatieven die erop zijn gericht dat:
• hulpverlening gebeurt in overeenstemming met het zogenoemde
«humanitair imperatief» (het recht op het ontvangen van levensreddende hulp en het bieden daarvan) én volgens de principes van
menselijkheid, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en neutraliteit en dus
zonder (machts)politieke of transactionele overwegingen;
• bij conflicten humanitaire rechtsregels2 worden nageleefd, inclusief
het recht op bescherming en de plicht tot het verlenen van humanitaire
toegang; en
• hulpverlening effectief en efficiënt gebeurt, met goed onderbouwde
prioriteitstelling, transparant, en rekening houdend met de lokale
situatie.
Nederland hanteert voor humanitaire actie een brede benadering. Bij
noodhulp gaat het namelijk om meer dan mensen beschermen en zorgen
dat ze voedsel en water, medische zorg en onderdak hebben. In crisissituaties zijn toegang tot psychosociale hulp, tot seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten, tot onderwijs en ook tot vormen van inkomensverwerving evengoed van belang: om nú te overleven en om straks goed uit
de crisis te komen.
Noodhulp mogelijk maken
Om noodhulpverlening in de praktijk mogelijk te maken kiest Nederland
voor meerjarige – dus voorspelbare – en grotendeels «ongeoormerkte» en
flexibel in te zetten financiering van het werk van VN-organisaties, de
Rode-Kruisbeweging en internationale ngo’s.

2

Internationaal humanitair recht bepaalt onder meer dat burgers en burgerobjecten moeten
worden gespaard, ziekenhuizen en hulpverleners geen doelwit mogen zijn, burgers veilig
moeten kunnen vluchten, en noodhulpverlening niet belemmerd wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

2

Nederland vertrouwt op de kennis en expertise van deze partners en op
hun oordeel en keuze over wat op welke plek voor wie het meest nodig is.
Bij respons op humanitaire crises is snelle actie immers cruciaal.
Bovendien variëren noden naar aard, omvang en impact van crisis of
ramp.
Het leeuwendeel van het Nederlandse noodhulpbudget is daarom ook niet
thematisch of geografisch opgeknipt of gekoppeld. Partners beschikken
daardoor tijdig over middelen die ze snel kunnen inzetten, daar waar de
nood het hoogst is. Meerjarige arrangementen stellen hen in staat
interventies beter te programmeren. Een logisch gevolg van deze keus is
dat Nederland in beperkte mate kan bijdragen aan internationale
steunoproepen voor crises die zich in de loop van het jaar aandienen.
De meerwaarde van deze koers blijkt in het actuele geval van Oekraïne.
VN-noodhulporganisaties zoals OCHA, WFP en UNHCR en het Rode Kruis
hebben zich voorbereid op verslechtering van de humanitaire situatie en
zijn momenteel ter plekke actief. Deze organisaties kunnen dat mede doen
door de flexibele financiering van Nederland. Daarbij maakte VNSG
Gutterres op de dag van de Russische inval bekend dat hij uit het
mondiale noodfonds CERF een bedrag van USD 20 miljoen heeft
vrijgemaakt voor het lenigen van acute humanitaire noden in Oekraïne.
Nederland is de 5e grootste donor van CERF. Binnen de kaders die er zijn
wordt er inzake Oekraïne overigens bekeken welke ondersteuning van
humanitaire actie verder mogelijk is, zoals steun in natura via het EU Civil
Protection Mechanism of via de Dutch Relief Alliance, het arrangement
met Nederlandse noodhulp-ngo’s.
Nederland let er op dat hulpverlening doeltreffend en doelmatig verloopt
en dat partners optimaal samenwerken. Nederland verwacht gedegen
verantwoording over voortgang en resultaten, en ook betrokkenheid bij
prioriteitstelling. Hierover is er met partners een permanente dialoog.
Nederland trekt daarbij zoveel mogelijk samen op met andere landen.
De bescherming van vrouwen en meisjes – maar ook van andere
gemarginaliseerde groepen – is in de dialoog met partners een vast
thema. Daarnaast gaat het ook om het faciliteren van zeggenschap van
vrouwen in getroffen gebieden, want bij het versterken van weerbaarheid
en veerkracht van lokale gemeenschappen spelen vrouwen een belangrijke rol. Nederland legt in dit verband de nadruk op de vormgeving van
responses en het daarbij toepassen van Gender markers, alsook richtlijnen voor de inclusie van mensen met een beperking.
Partners
Het noodhulpbudget is voor 2022 begroot op EUR 438 miljoen. Nederland
steunt daaruit het werk van drie categorieën organisaties:
• humanitaire VN-organisaties en -fondsen;
• de Internationale Beweging van het Rode Kruis/Rode Halve Maan;
• niet-gouvernementele organisaties, zoals de Dutch Relief Alliance
(DRA), een samenwerkingsverband van Nederlandse hulporganisaties
en het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Nederland draagt als lidstaat ook bij aan de humanitaire hulp en diplomatie van de Europese Unie. Het budget van de Europese noodhulporganisatie ECHO is in 2.022 EUR 1,452 miljard. Daarnaast is er
EUR 76,5 miljoen beschikbaar voor disaster risk reduction and preparedness. Samen met ECHO’s internationale netwerk is de EU een
belangrijke speler in het humanitaire systeem. Bij responses op crises

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

3

– langdurig én acuut – en bij diplomatieke initiatieven trekt Nederland op
met de EU en andere EU-lidstaten.
2. UITDAGINGEN
Het aantal mensen dat in 2022 enige vorm van noodhulp behoeft, loopt op
tot minimaal 274 miljoen. Dat blijkt uit het Global Humanitarian Overview
2022 (GHO)3 van de VN, hét raamwerk voor internationale humanitaire
actie. Het GHO 2022 omvat zeven regionale en 37 nationale responsplannen voor humanitaire crises: van Afghanistan tot Zuid-Soedan. De
financiële middelen om in 63 landen 183 miljoen meest kwetsbare
mensen humanitaire hulp te bieden, berekent de VN voor 2022 op
41 miljard US-dollar. De kosten voor noodhulp door de internationale
Rode-Kruisbeweging worden begroot op 4,26 miljard Zwitserse frank.
Het GHO geeft tevens een goed beeld van de brede agenda voor
internationale samenwerking voor humanitaire actie. Het schetst
bovendien reële uitdagingen en ontwikkelingen die aanhoudende
aandacht en inzet vragen, ook van Nederland.
De eerste voorname uitdaging is het feit dat de noden groeien, maar dat
de financiering onvoldoende meegroeit. De financieringslast rust
bovendien teveel op een beperkt aantal – grotendeels Westerse –
donoren. Deze zogenoemde funding gap dwingt tot het aanboren van
meer en andere financieringsbronnen. Tegelijk is het zaak serieus te kijken
naar effectiviteit en efficiëntie, naar prioritering, leiderschap en innovatie,
én naar versterkte diplomatieke en ontwikkelingsgerichte inzet gericht op
preventie en veerkracht van de meest kwetsbare mensen.
COVID-19 is in veel lage- en middeninkomenslanden een aanjager van
armoede en voor landen met een humanitaire crisis én voor hulpverlening
een zeer verstorende factor. De pandemie brengt medische risico’s met
zich mee en druk op de gezondheidszorg. COVID-19 heeft negatieve
gevolgen voor de economie, inkomensverwerving, psychosociaal welzijn
en sociale samenhang; voor de kansen van kinderen op onderwijs en voor
de positie van vrouwen. Omdat dit in noodsituaties kwetsbaarheden
vergroot, is de aanpak van de humanitaire effecten van de pandemie
inmiddels geïncorporeerd in de crisis-specifieke plannen voor humanitaire
respons.
Een groeiend punt van zorg is dat droogte, overstromingen en andere
klimaateffecten steeds vaker de levens en het bestaan van mensen
bedreigen. Klimaatverandering veroorzaakt voedselonzekerheid, honger
en ontheemding en jaagt ook conflicten aan, met alle gevolgen van dien.
Dit noopt tot meer samenwerking en kennisdeling tussen de klimaatwetenschap en humanitaire organisaties. En ook tot klimaatadaptatie en
andere manieren van humanitaire programmering waarbij wordt
ingespeeld op «voorspelbare» humanitaire schokken waardoor de impact
daarvan wordt verkleind (anticipatory action).
De toename en de grotere intensiteit van politieke en gewelddadige
conflicten hebben een grote negatieve impact op burgers en de hulpverlening. Vrouwen en meisjes lopen risico slachtoffer te worden van
seksueel geweld. Hulpverleners zijn steeds vaker een doelwit voor
strijdende partijen en toegang voor hulpverlening wordt sterk belemmerd.
Zie bijvoorbeeld de situatie in Ethiopië. Vooral door conflict is meer dan
1% van de wereldbevolking ontheemd, het merendeel in eigen land. Dit
leidt tot grote druk op lokale opvangcapaciteit. Politisering van crisissitu3

UNOCHA Global Humanitarian Overview 2022 (GHO).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

4

aties en van opvang van ontheemden ondermijnt bovendien de humanitaire principes en de naleving van het internationale humanitaire recht.
Daardoor krimpt de manoeuvreerruimte van hulporganisaties.
Onder de titel «Delivering better» schetst het GHO 2022 «systemische»
uitdagingen voor het effectief functioneren van de internationale
noodhulpverlening en voor de samenwerking binnen de humanitaire
gemeenschap en daarbuiten. Dan gaat het om adequate coördinatie,
samenwerking en afstemming op alle niveaus bij de uitvoering. Maar ook
om het belang verantwoording af te leggen jegens de mensen die hulp
ontvangen; om het eerder en beter betrekken en capaciteitsopbouw van
nationale en lokale noodhulpinstanties.
Uit de geschetste uitdagingen blijkt dat enkel noodhulp niet genoeg is.
Om rampen te voorkomen en vicieuze cirkels van conflict te doorbreken,
is het zaak gelijktijdig te werken aan de aanpak van de grondoorzaken van
crises en humanitaire noden. Dat vergt structurele verandering, verbetering op de lange termijn en de opbouw van veerkracht: op het terrein
van veiligheid en stabiliteit, duurzame sociaaleconomische ontwikkeling
en klimaat.
3. BELEIDSINZET
Nederland spant zich in 2022 in om samen met nationale en internationale
partners te helpen de geschetste uitdagingen het hoofd te bieden: door
financiering beschikbaar te stellen en met beleidsmatige betrokkenheid en
inzet. Daarbij is er aandacht voor complexe crises met grote noden, zoals
in Afghanistan, Ethiopië, Jemen en Syrië, maar ook voor crises die minder
prominent in beeld zijn, kleiner zijn qua impact of plotseling opkomen.
Ruimte en recht
De ruimte voor noodhulporganisaties om veilig en volgens de humanitaire principes hun werk te doen staat wereldwijd onder druk. Nederland
spant zich daarom, vaak in VN- en EU-verband, in voor de naleving van
het internationaal humanitair recht. Waar nodig en mogelijk werkt
Nederland actief aan diplomatieke druk om ervoor te zorgen dat hulp de
mensen bereikt die dat het hardst nodig hebben.
Specifieke aandacht gaat daarbij naar de naleving van VNVR-resolutie
2417 over het strafbaar stellen van de inzet van honger als oorlogswapen.
Deze resolutie kwam tijdens het Nederlandse lidmaatschap van de
Veiligheidsraad in 2018 tot stand. Inspanningen richten zich onder meer
op het aan de kaak stellen van schendingen van de resolutie. Nederland
financiert in dit verband bijvoorbeeld onderzoek gericht op het documenteren en het ontwikkelen van handelingsopties voor aan honger gerelateerde schendingen van het internationaal oorlogsrecht in Jemen,
Ethiopië en Zuid-Soedan.
Nederland richt zich ook op de humanitaire dimensie van sancties,
ingesteld vanwege bijvoorbeeld terrorisme en mensenrechtenschendingen. De uitvoering van sancties kan onbedoeld negatieve effecten
hebben op humanitaire actie. Het overmaken van geld naar een land in
crisis kan bijvoorbeeld worden belemmerd, evenals de invoer of lokale
aanschaf van hulpgoederen. Nederland is aangesloten bij initiatieven die
zich over deze problematiek en eventuele ruimte voor humanitaire
uitzonderingen buigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

5

Kiezen voor impact
Kwaliteitsfinanciering
Nederland blijft partners voorspelbaar en grotendeels ongeoormerkt
financieren. Deze vorm van financiering – ook «quality financing»
genoemd – heeft de meeste impact. Landen en hulporganisaties die zich
hebben verbonden aan de Grand Bargain – een reeks afspraken uit 2015
over modernisering van het internationale noodhulpsysteem ernaar –
streven ernaar deze vorm van financiering te bevorderen.
Binnen de in 2021 tot stand gekomen Grand Bargain 2.0 concentreert
Nederland zich onder meer op risicodeling en het versterken van
risicomanagement tussen donoren en humanitaire organisaties, op
gelijkwaardige partnerschappen en op het delen en de toepassing van
data. Nederland ondersteunt verder activiteiten om via niet-traditionele
donoren, foundations en private spelers de humanitaire financieringsbasis
te verbreden.
Nederland zet de steun aan het OCHA Center for Humanitarian Data voort.
Dit centrum draagt bij aan de doorontwikkeling van voorspellende analyse
(predictive analytics), die essentieel is voor het inspelen op
«voorspelbare» humanitaire schokken die zich vooral voordoen als gevolg
van klimaatverandering. Het centrum bevordert verder betere
data-uitwisseling en draagt bij aan lokale data-capaciteit en aan kennis
van effectief, verantwoord en veilig gebruik van humanitaire data.
Nederland is verder een pleitbezorger van sterke coördinatie van
internationale humanitaire actie. Dat gebeurt in bestuursraden en andere
fora. Een voorbeeld is de ODSG, de donor support group van OCHA.
Nederland is tot medio 2022 voorzitter van dit klankbord en tot medio
2023 lid van de voorzitterstrojka. In die rol richt Nederland zich op een
gecoördineerde donorbijdrage aan de formulering van een toekomstbestendige koers voor OCHA inzake humanitaire coördinatie.
Lokalisering
Nederland blijft zich richten op de versterking van de positie en capaciteit
van lokale en nationale actoren in humanitaire actie. Deze spelers zijn
namelijk al ter plekke bij een crisis, verlenen als eerste hulp en zijn
ingebed in en hebben kennis van de lokale gemeenschappen. Ook bieden
ze structuren die na een crisis blijven. Dit versterkt de veerkracht en vormt
een brug naar wederopbouw. Het betrekken van lokale actoren maakt dat
responses beter aansluiten op waar echt behoefte aan is en vergroot de
mogelijkheden voor verantwoording jegens getroffen gemeenschappen.
Nederland stimuleert (inter)nationale hulporganisaties de samenwerking
met lokale partners meer inclusief vorm te geven en zo te werken aan
meer gelijkwaardige kwaliteitspartnerschappen. Belangrijke dimensies
hiervan zijn meer directe financiering en het delen en niet afwentelen van
risico’s. Deze benadering is expliciet onderdeel van de arrangementen
met de Dutch Relief Alliance (DRA) en het Nederlandse Rode Kruis (NRK).
Lokalisering is voor Nederland ook een thema in de Country Based Pooled
Funds en in de bestuursraden van VN-partners.
Relatie ontwikkeling en humanitaire actie
Een ander aandachtspunt voor Nederland in internationaal verband is de
bevordering van meer samenhang in de programmering van internationale humanitaire actie en duurzame ontwikkeling, waar mogelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

6

inclusief vredesopbouw. Het adresseren van grondoorzaken van crises
draagt onder meer bij aan het voorkomen of verkleinen van humanitaire
noden in de toekomst. De uitdaging is een bredere en samenhangende
inzet te bewerkstelligen van armoedebestrijding, klimaatfinanciering en
ontwikkeling in fragiele contexten. Hier ligt ook een rol en verantwoordelijkheid voor internationale financiële instellingen als de Wereldbank en
het IMF. Als kader voor het werken aan deze zogenoemde humanitariandevelopment-peace nexus dienen onder meer aanbevelingen van de
OESO-DAC.
Preventie en aanpak seksueel wangedrag
Het voorkomen en aanpakken van en het verantwoording afleggen over
seksuele uitbuiting, misbruik en intimidatie (SEAH) in de humanitaire
sector is ook in 2022 een belangrijk punt van aandacht. Nederland zal bij
partners actie op dit thema blijven agenderen en aandringen op naleving
van in VN-verband overeengekomen afspraken en op versterking van
personele capaciteit en coördinatie daarvoor. Nederland richt zich verder
op de versterking van mechanismen binnen de noodhulpsector om
verantwoording af te leggen, het centraal stellen van de belangen van
slachtoffers, en het doorvoeren van de aanbevelingen uit de evaluatie die
de Inter Agency Standing Committee van de VN heeft uitgevoerd. Het
Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een expertisepunt ingesteld om
SEAH-meldingen op te volgen en de naleving van afspraken te helpen
professionaliseren en institutionaliseren. Het ministerie informeert de
Tweede Kamer jaarlijks over de voortgang op dit thema4.
Geestelijke gezondheid en psychosociale steun
Nederland blijft zich in 2022 inzetten om geestelijke gezondheid en
psychosociale steun (Mental Health and Psychosocial Support MHPSS)
verder te integreren in de internationale crisisrespons. Inspanningen
leidden er in 2021 onder andere toe dat MHPSS als thema is opgenomen
in het Handboek voor UN Resident and Humanitarian Coordinators. Ook is
Nederland aanjager van structurele aandacht voor MHPSS binnen
conflictpreventie en vredesopbouw. Internationale versterking van
personele MHPSS-capaciteit, verbreding van de financieringsbasis en het
monitoren van de uitvoering van afspraken over MHPSS, zijn ook in 2022
speciale aandachtspunten.
4. BELEIDUITVOERING
Het budget voor humanitaire hulp en diplomatie is voor 2022 vastgesteld
op EUR 438 miljoen. Nederland levert daarmee een bijdrage aan het
redden van levens, aan het verlichten van lijden en aan verbetering van de
randvoorwaarden van humanitaire actie. Door de stijging van het Bruto
Nationaal Inkomen zijn meer middelen beschikbaar dan in 20215. Gezien
de toename van de noden is ervoor gekozen om vanuit extra beschikbare
middelen voor 2022 de bijdragen aan een aantal organisaties eenmalig te
verhogen. Dit betreft de DRA, ICRC, NRK, OCHA’s Country Based Pooled
Funds, UNICEF en het WFP6. Tegelijkertijd is het budget voor noodhulp
verlaagd met EUR 7,5 mln als gevolg van het amendement van
Hammelburg c.s. waarbij middelen vanuit artikel 4 van de begroting zijn
ingezet ten behoeve van het Civic Space Fund7.
4

De meest recente brief betreft die van 29 september 2021 (Kamerstuk 35 925 XVII, nr. 4).
Kamerstuk 35 925 XVII, nr. 1.
Met de extra bijdrage aan WFP is tegemoetgekomen aan de motie van het lid Kuzu (Kamerstuk
21 501-02, nr. 2372).
7
Amendement van het lid Hammelburg c.s., Kamerstuk 35 925 XVII, nr. 12.
5
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

7

Algemene bijdragen
Nederland financiert via meerjarige arrangementen de activiteiten van de
VN en het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC). De meerjarige
bijdragen voor het Office for the Coordination of Humanitarian Affairs
(OCHA), het door OCHA beheerde UN Central Emergency Response Fund
(CERF) en de humanitaire activiteiten van het VN-Kinderfonds UNICEF zijn
met ingang van 1 januari 2022 vernieuwd. De verwachting is dat voor de
VN-organisaties UNHCR, WFP en UNRWA de vernieuwing van meerjarige
financiering later dit jaar zal volgen. Ook is Nederland voornemens dit jaar
invulling te geven aan meerjarige financiering van enkele Country Based
Pooled Funds.
Nederland levert eveneens beperkte financiële bijdragen aan het START
Network, een internationaal netwerk van humanitaire ngo’s dat snelle,
kleinschalige financiering bij ondergefinancierde kleine en middelgrote
crises mogelijk maakt; aan het Contingency Fund for Emergencies (CFE)
van de Wereldgezondheidsorganisatie en aan het door UNICEF beheerde
onderwijsfonds Education Cannot Wait.
Crisis-specifieke bijdragen
Nederland zal bijdragen aan het humanitaire werk van de Dutch Relief
Alliance (DRA) en het Nederlandse Rode Kruis (NRK) met vernieuwde
partnerschappen die lopen tot en met 2026. Via het partnerschap met NRK
levert Nederland ook een ongeoormerkte bijdrage aan de IFRC, de
internationale federatie van Rode-Kruisverenigingen. Flexibele en
meerjarige financiering stelt deze partners in staat om te reageren op
zowel chronische als acute crises en bij te dragen aan prioriteiten als
lokalisering en innovatie. De afspraken met het NRK bieden tevens ruimte
voor de inzet van experts op het terrein van water, sanitaire voorzieningen
en gezondheid in langer lopende crises.
Voor het lenigen van noden in een aantal specifieke crises steunt
Nederland VN-fondsen op landenniveau via door OCHA beheerde Country
Based Pooled Funds (CBPF’s) via flexibele, meerjarige financiering aan
deze organisaties.
Het totaal van de financiering van de CBPF’s en DRA komen in 2022 ten
goede aan hulpverlening voor mensen in o.a. Afghanistan, de Democratische Republiek Congo, Ethiopië, Jemen, de Sahel, Soedan, Somalië,
Syrië en Zuid-Soedan.
Ook houdt het ministerie met het oog op het inspringen op acute crises
gedurende het jaar een beperkte financiële reserve aan. Het grootste deel
betreft ODA-middelen bedoeld voor noodhulp bij crises in landen die
volgens OESO-DAC worden gerekend tot «ontwikkelingslanden». Een
klein deel betreft non-ODA-middelen die kunnen worden ingezet voor
noodhulp in andere landen en regio’s.
Als het gaat om respons op acute crises neemt Nederland verder deel aan
het UN Disaster and Coordination systeem UNDAC en het EU Civil
Protection Mechanism ECPM. In dat kader wordt kennis en expertise
ingezet. Voorbeelden zijn het Nederlandse Urban Search & Rescue Team,
individuele logistieke en andere noodhulpexperts en materieel en
personeel van het Ministerie van Defensie, bijvoorbeeld voor transport.
Nederland zendt via een arrangement met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ook experts uit op het terrein van water en sanitatie en
van MHPSS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

8

Thematische bijdragen
Nederland zet bijdragen van bestaande beleidsmatige initiatieven voort,
teneinde de randvoorwaarden voor humanitaire actie te verbeteren. Dit
betreft bestaande bijdragen aan programma’s gericht op innovatie in het
humanitaire domein; training van hulpverleners en diplomaten gericht op
het realiseren van humanitaire actie en toegang; advisering over de
veiligheid van hulpverleners; initiatieven op het terrein van MHPSSdiensten, accountability en het tegengaan van het inzetten van honger als
oorlogswapen; en activiteiten gericht op kennisontwikkeling.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

9

BIJLAGE

FINANCIËLE INZET 2022
FINANCIËLE INZET 2022

EUR mln

1. Algemene bijdragen
2. Bijdragen voor specifieke crises, incl. reserves voor acute crises (ODA en
non-ODA) en technische assistentie (in-kind)
3. Thematische bijdragen

229,3

Totaal

430,5

1. ALGEMENE BIJDRAGEN 2022
CERF
UNOCHA
UNICEF
UNHCR
UNRWA
WFP
WHO/CFE
Education Cannot Wait
ICRC
IFRC
START Network
Totaal

2. CRISIS-SPECIFIEKE BIJDRAGEN 2022

186,0
15,2

EUR mln
55
9
20
33
13
44
1
1
50
1,1
2,2
229,3

Totaal EUR mln

Via CBPF’s
Afghanistan
Syrië
Jemen
Zuid-Soedan
Somalië
Soedan
DRC
Sahel

20
14
13
9
9
7
7
6

Subtotaal

85

Via DRA
Syrië
Jemen
Zuid-Soedan
DRC
Afghanistan
Soedan
Somalië
Ethiopië
Reservering DRA

6,1
5,6
6,0
6,0
5,1
4,5
5,0
5,5
7,4

Subtotaal

51,2

Reserve acute crises ODA
Reserve acute crises non-ODA
DRA-overig: acute respons, innovatie
NRK – acute respons/blokallocatie

3,5
1
18,8
27,6

Subtotaal

50,8

Totaal

186

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

10

3. THEMATISCHE EN OVERIGE BIJDRAGEN

EUR mln

Voortzetting bestaande bijdragen om beleidsmatige initiatieven mogelijk te
maken en om de randvoorwaarden van humanitaire actie te verbeteren.

15,2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 952, nr. 153

11