Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

XVII

Vaststelling van de begrotingsstaat van de
begroting van Jeugd en Gezin (XVII) voor het
jaar 2009

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave

blz.

A. Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingsvoorstel
Leeswijzer

2
3

B. De Begrotingstoelichting
Artikel 1 Gezin en inkomen
Artikel 2 Gezond opgroeien
Artikel 3 Zorg en bescherming
Niet-beleidsartikel 98: Algemeen
Niet-beleidsartikel 99: Nominaal en onvoorzien
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Verdiepingshoofdstuk
ZBO’s en RWT’s
Moties
Toezeggingen
Afkortingenlijst
Trefwoordenregister

6
16
21
28
38
39
40
41
49
50
52
54
55

Persexemplaar

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet (CW)
elk afzonderlijk bij wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt
ertoe om de begrotingsstaat van de begroting voor Jeugd en Gezin voor
het jaar 2009 vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor het jaar 2009. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2009.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2009 vastgesteld. De in de begroting
opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister voor Jeugd en Gezin,
A. Rouvoet

Persexemplaar

2

LEESWIJZER
Voor u ligt de begroting van Jeugd en Gezin 2009. Deze begroting bestaat
uit de volgende onderdelen:
+ de beleidsagenda;
+ de beleidsartikelen;
+ niet-beleidsartikelen;
+ de bedrijfsvoeringsparagraaf;
+ het verdiepingshoofdstuk.
De beleidsagenda geeft kort de beleidsprioriteiten voor 2009 weer. Deze
prioriteiten zijn verder uitgewerkt in de zogenoemde beleidsartikelen. De
beleidsartikelen bestaan uit:
+ een algemene beleidsdoelstelling;
+ een omschrijving van de belangrijkste beleidsonderwerpen in 2009;
+ een beschrijving van de verantwoordelijkheid van de minister voor
Jeugd en Gezin;
+ een beschrijving van de externe factoren;
+ prestatie-indicatoren bij doelstelling;
+ een tabel met daarin de budgettaire gevolgen van beleid;
+ de operationele doelstelling(en);
+ een overzicht met het geplande onderzoek naar de doelmatigheid en
doeltreffendheid van het beleid.
Behalve drie beleidsartikelen bevat deze begroting ook twee niet-beleidsartikelen (artikel 98 en artikel 99). De opbouw van deze niet-beleidsartikelen wijkt af van de hierboven genoemde beleidsartikelen: op artikel 98 is
de verzameluitkering van Jeugd en Gezin verantwoord. Op artikel 98 zijn
geen apparaatsuitgaven verantwoord omdat deze op de begrotingen van
VWS, Justitie, SZW en OCW worden verantwoord. Zo worden de
apparaatsuitgaven van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) verantwoord
op de begroting van SZW, en staan de uitgaven voor de kinderbijslag (de
AKW) op de begroting van Jeugd en Gezin. Artikel 99 ten slotte is een
technisch-administratief artikel.
Budgetflexibiliteit
In de artikelsgewijze toelichting wordt in de tabel «budgettaire gevolgen
van beleid» inzicht gegeven in de budgetflexibiliteit. Daarbij worden de
verplichtingen gekarakteriseerd aan de hand van de categorieën «Juridisch verplicht», «Bestuurlijk gebonden» en «Niet juridisch verplicht of
niet bestuurlijk gebonden».
De categorie «Juridisch verplicht» bestaat uit verplichtingen waar een
privaatrechtelijke overeenkomst, een publiekrechtelijke beschikking of een
wettelijke regeling aan ten grondslag ligt.
De categorie «Bestuurlijk gebonden» bestaat uit verplichtingen waaraan
afspraken ten grondslag liggen tussen verschillende ministeries, tussen
de minister voor Jeugd en Gezin en andere bestuurslagen of in het kader
van de jaarplancyclus met (uitvoerings)organisaties die bij het jeugd- en
gezinsbeleid een rol spelen.
De categorie «Niet juridisch verplicht of niet bestuurlijk gebonden»
bestaat uit geraamde uitgaven waarvoor de minister voor Jeugd en Gezin
in het kader van zijn beleidsprogramma uitgaven heeft geoormerkt.
Echter, een privaatrechtelijke overeenkomst, een publiekrechtelijk
beschikking, interdepartementale afspraken, afspraken met andere
bestuurslagen of met betrokken organisaties zijn nog niet gemaakt.

Persexemplaar

3

Leeswijzer

Na de beschrijving van de beleidsinstrumenten per operationele doelstelling is een tabel opgenomen met een overzicht van de belangrijkste
begrotingsuitgaven. Na deze tabel volgt een tabel met meetbare gegevens
bij de operationele doelstelling.
Begrotingsuitgaven en premiegefinancierde zorguitgaven
In de begroting zijn alle begrotingsgefinancierde uitgaven verantwoord.
De betrokkenheid van de minister voor Jeugd en Gezin gaat echter verder.
Beleidsmatig vallen namelijk ook de zorg voor jeugd-licht verstandelijk
gehandicapten (jeugd-lvg) en de jeugd-geestelijke gezondheidszorg
(jeugd-ggz) onder de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en
Gezin.
Budgettair gezien vallen deze uitgaven onder het zogenoemde Budgettair
Kader Zorg (BKZ). In de premietabellen in artikel 42 Gezondheidszorg en
artikel 43 Langdurige zorg van de begroting van VWS, maken deze
jeugdgerelateerde uitgaven aan lichtverstandelijk gehandicapten en de
geestelijke gezondheidszorg integraal onderdeel uit van de aldaar
gepresenteerde uitgaven.
Prestatie-indicatoren
De begroting voor Jeugd en Gezin kent drie beleidsartikelen met drie
algemene doelstellingen. De algemene doelstellingen zijn bij alle drie de
beleidsartikelen geformuleerd in termen van het maatschappelijk
resultaat, dat we uiteindelijk willen bereiken. Het is de vertaling in
doelstellingen en indicatoren van de missie van programma «Alle kansen
voor alle kinderen» dat elk kind gezond en veilig kan opgroeien, zijn
talenten kan ontwikkelen en een bijdrage levert aan de maatschappij, en
goed voorbereid is op de toekomst.
De operationele doelstellingen presenteren vervolgens de ambitie van de
minister voor Jeugd en Gezin. Daarin staat wat hij gaat doen, en welke
beleidsresultaten hij wil bereiken. Aan deze beleidsresultaten, gemeten
met de prestatie-indicatoren heeft de minister zich verbonden in het
beleidsprogramma «Alle kansen voor alle kinderen». Het uitgangspunt is,
dat het beleid zoals geformuleerd onder de operationele doelstellingen,
bijdraagt aan het maatschappelijk resultaat. Het maatschappelijk resultaat
wordt daarnaast beïnvloed door vele andere factoren, zoals het beleid van
andere ministers, provincies en gemeenten, het gedrag van ouders,
kinderen, de economische ontwikkeling.
Bij het opstellen van deze begroting zijn prestatie-indicatoren die in de
begroting 2008 in ontwikkeling waren, nu ingevuld en andere toegevoegd.
Comply or explain per artikel
Artikel 1: Gezin en inkomen
Voor het jaar 2009 is geen prestatie-indicator geformuleerd. Voor de Wet
op het kindgebonden budget zijn geen prestatie-indicatoren geformuleerd
omdat de situatie rondom het kindgebonden budget nog in ontwikkeling
is. Wordt het budget in 2008 nog toegekend per huishouden, in 2009 zal
dat per kind zijn. Daarnaast is voorgenomen om per 2010 de Wet
tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS) en het
kindgebonden budget te integreren.
Artikel 2: Gezond opgroeien
De prestatie-indicatoren in artikel 2 zijn afkomstig uit het programma «Alle
kansen voor alle kinderen».

Persexemplaar

4

Leeswijzer

Artikel 3: Zorg en bescherming
De prestatie-indicatoren in artikel 3 zijn afkomstig uit het programma «Alle
kansen voor alle kinderen».
Verantwoordelijkheden
Onder de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en Gezin valt
het zorg dragen voor een kader waarbinnen kinderen in Nederland gezond
kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige en
maatschappelijk betrokken burgers. De minister heeft in tegenstelling tot
vorige bewindslieden voor jeugdbeleid, een directe verantwoordelijkheid
over relevante deelterreinen, die van oudsher bij verschillende departementen gepositioneerd zijn. Van jeugdzorg tot jeugdbescherming, van
jeugdgezondheidszorg tot zorg om de school, van het arbeidsmarktbeleid
voor jeugdigen tot het gezinsbeleid.
De minister voor Jeugd en Gezin staat voor alle jeugd en alle gezinnen in
Nederland. Daardoor is sprake van een integrale benadering vanuit het
belang en het perspectief van ouders en kinderen. De minister kan
iedereen hierop aanspreken, medebewindspersonen, mede-overheden,
organisaties, professionals, ouders en de jeugd zelf.
De minister voor Jeugd en Gezin is medebetrokken bij een aantal
beleidsterreinen waarvoor andere bewindspersonen primair verantwoordelijk zijn. Een en ander is vervolgens nader toegelicht (Kamerstuk
2006–2007, 31 001, nr. 3).
De minister voor Jeugd en Gezin is medebetrokken bij het beleid ten
aanzien van de Wet Maatschappelijke Opvang (WMO), Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), kinderopvang, voorschoolse opvang,
leerlinggebonden financiering, de regeling Tegemoetkoming Onderhoudskosten Thuiswonende gehandicapte kinderen (TOG-regeling) en preventie
in het SZW-domein, interlandelijke adoptie en internationale kinderontvoering, aanpak jeugdcriminaliteit, strafzaken Raad voor de Kinderbescherming, Halt, Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s) en jeugdreclassering en
huiselijk geweld.
Medebetrokkenheid in deze impliceert dat de minister voor Jeugd en
Gezin door de primair verantwoordelijke bewindspersonen op deze
terreinen actief geïnformeerd wordt over en vanuit het kabinet als eerste
betrokken wordt bij beleidsonderwerpen en dossiers die raken aan de
verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en Gezin voor een
integraal jeugd- en gezinsbeleid. Ook houdt dit in dat de minister voor
Jeugd en Gezin pro-actief alle zaken aankaart bij zijn collega-bewindspersonen, en bij bovengenoemde onderwerpen in het bijzonder, die hij in het
belang van de jeugd en het gezin acht.

Persexemplaar

5

B. DE BEGROTINGSTOELICHTING
Beleidsagenda
Ambitie

In het Beleidsprogramma heeft het kabinet gesteld dat het
vergroten van de kracht en de kwaliteit van de samenleving
(sociale samenhang) in ons land een centrale opgave is. Daarom
wil het kabinet investeren in onderlinge betrokkenheid van
mensen in hun leefomgeving, in wijken, buurten en dorpen.
Samenleven, elkaar respecteren en het leren van gemeenschappelijke waarden begint al in het gezin: hier zijn mensen elkaar tot
steun en worden kinderen opgevoed. Ook goed onderwijs draagt
hieraan bij, net als goed samenwerkende organisaties voor
jeugdzorg en jeugdbescherming.
Jeugd en Gezin
Het Programmaministerie voor Jeugd en Gezin levert derhalve een
cruciale bijdrage aan het vergroten van de sociale samenhang. Daarom
staat in het jeugd- en gezinsbeleid het vergroten van het vermogen om
kinderen en jeugdigen te verzorgen en op te voeden centraal, zodat zij
gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten kunnen ontwikkelen en
plezier hebben, hun steentje leren bijdragen aan de maatschappij en goed
voorbereid zijn op de toekomst. Dat is de missie van het programma «Alle
Kansen voor Alle Kinderen», dat in juni 2007 aan de Tweede Kamer is
aangeboden. Deze missie geldt voor allen die – professioneel of persoonlijk – met jeugd te maken hebben.
Gezond opvoedingsklimaat
De primaire verantwoordelijkheid voor de opvoeding ligt bij ouders van
kinderen, al spelen anderen in de omgeving ook een rol. Met een
gezinsvriendelijk beleid wil de minister voor Jeugd en Gezin voorwaarden
scheppen die ertoe bijdragen dat kinderen van jongs af aan zelfvertrouwen, weerbaarheid en verantwoordelijkheidsgevoel meekrijgen. Een goed
en gezond opvoedklimaat is in ieders belang: het verkleint de kans dat het
kind ontspoort, en voorkomt dus hoge maatschappelijke kosten. Preventie
krijgt daarom veel nadruk in het jeugd- en gezinsbeleid.
Hoewel het met een groot deel van de jeugd in Nederland goed gaat,
mogen we niet tevreden achterover leunen. Helaas komen geregeld
gezins- en opgroeisituaties voor, die krachtig ingrijpen door overheid en
hulpverlening noodzakelijk maken. De zogeheten multi-probleemgezinnen
vereisen een doortastende en samenhangende aanpak, waarbij het lokaal
bestuur leidend is. Het motto hierbij is «één gezin, één plan».
Integraal
Problemen en mogelijkheden waarmee kinderen en hun ouders in hun
leven te maken hebben, zijn nauw met elkaar verweven. Het beroep op
alle typen zorg neemt van jaar tot jaar toe. Daarom moeten de beleidskokers worden verlaten: beleid op het gebied van arbeidsparticipatie,
onderwijs, gezin, mantelzorg, levensloop en jeugd dient onderling
afgestemd te zijn ten behoeve van de mensen om wie het gaat. De
minister voor Jeugd en Gezin is om die reden medebetrokken bij
beleidsinitiatieven van collega’s om integraliteit van beleid te bevorderen.
In «Alle Kansen voor Alle Kinderen» staan de ambities van de minister
voor Jeugd en Gezin geschetst langs de volgende lijnen:
+ Gezinnen steunen in hun belangrijke taak in opvoeding en samenleving
+ Sterk inzetten op het voorkómen van problemen

Persexemplaar

6

Begrotingstoelichting

+ Ongewenste situaties niet laten voortduren.
In 2007 en 2008 is er veel in gang gezet. In 2009 gaan de ingezette
maatregelen steeds meer winst opleveren en effect sorteren. Deze
beleidsagenda beschrijft waar we staan, en wat de minister voor Jeugd en
Gezin in 2009 doet om de eigen kracht van gezinnen en jongeren te
versterken, om bijtijds risico’s te signaleren en om snel hulp te bieden.
Hierbij wordt steeds bewaakt dat de regeldruk voor instellingen, professionals en gezinnen vermindert.
Het gezin

Het gezin, in al zijn diversiteit, is de belangrijkste plek waar
kinderen opgroeien. In de meeste gezinnen ervaart men liefde,
respect en saamhorigheid. Ze zijn onmisbaar voor een stabiele en
vitale samenleving. Gezinnen verdienen onze steun, zoals is
uitgewerkt in de nota gezinsbeleid, die eind 2008 verschijnt. In
2009 wordt het systeem van kindgebonden budget verder
verbeterd voor financiële ondersteuning van gezinnen. Er worden
debatten georganiseerd over opvoeding en via de Centra voor
Jeugd en Gezin (CJG) en digitaal komt opvoedingsinformatie en
-advisering beschikbaar. Het ouderschapsverlof wordt flexibeler.
In samenwerking met de sociale partners wordt nagegaan hoe
gezinsvriendelijkheid en bedrijfsresultaat hand in hand kunnen
gaan.

Extra geld voor gezinnen

Kindgebonden budget
Ouders krijgen via de kinderbijslag een tegemoetkoming in de onderhoudskosten van hun kinderen. De hoogte daarvan is niet afhankelijk van
het inkomen. Om gezinnen met lagere inkomens financieel extra te
ondersteunen in hun opvoedingstaken is in 2008 de kindertoeslag
geïntroduceerd. Gezinnen met lagere inkomens krijgen een tegemoetkoming waarvan de hoogte afhankelijk is van het inkomen (dus niet van het
aantal kinderen). Deze kindertoeslag wordt in 2009 vervangen door het
kindgebonden budget: een bedrag per kind. Het bedrag voor het eerste
kind is hoger dan voor het tweede kind; het bedrag voor het tweede kind
is hoger dan voor het derde kind enz. Dit betekent een aanzienlijke
verbetering van de financiële positie van gezinnen met kinderen.

Informatie over opvoeding

Opvoedingsinformatie en -advies
Opvoeden is van alledag. Het is de taak van de ouders. De belangstelling
voor opvoeding neemt toe. Ouders zoeken antwoorden op hun opvoedingsvragen. Dat kan gaan over het omgaan met internet, over de
puberteit, over de verzorging van baby’s, over of je je mag bemoeien met
de opvoeding van de kinderen van de buren. Ouders kunnen met hun
vragen over opvoeding in toenemende mate in de buurt terecht bij een
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), zowel individueel als via groepsbijeenkomsten. Via de Brede Doeluitkering komt € 46 miljoen extra
beschikbaar en gemeenten leggen via het gemeentefonds ook € 50
miljoen bij (zie ook bij Omslag naar preventie). Met dit geld wordt in 2009
aan duizenden extra ouders met vragen opvoedinformatie, -advies en
pedagogische hulp geboden. Ook worden de mogelijkheden voor
opvoedinformatie langs digitale weg uitgebreid, waar ouders zelf
antwoorden kunnen vinden.
Debatten over opvoeding
Ter stimulering van het publieke debat over opvoeding zal in 2009 een
startconferentie worden georganiseerd, waarna het op lokaal niveau een
vervolg kan krijgen. Professionals, ouders en jongeren kunnen zo samen
zoeken naar antwoorden op actuele opgroei- en opvoedingsvragen.

Persexemplaar

7

Begrotingstoelichting

Opvoeden en werken

Ouderschapsverlof
Om moeders én vaders beter in de gelegenheid te stellen om tijd voor
hun gezin te hebben, wordt het ouderschapsverlof geflexibiliseerd en de
ouderschapsverlofkorting wordt losgekoppeld van de levensloopregeling.
De uitwerking hiervan zal in de nota gezinsbeleid een plaats krijgen.
Gezinsvriendelijke bedrijven
De combinatie van opvoeden en werken levert nogal eens hoofdbrekens
op. Op basis van voorbeelden uit binnen- en buitenland gaat het kabinet,
met werkgevers- en werknemersorganisaties, na welke nieuwe mogelijkheden er zijn om via «gezinsvriendelijke bedrijven» zowel (jonge) ouders
meer kansen te bieden de gezinstaken goed te kunnen uitvoeren als de
deelname aan de arbeidsmarkt te bevorderen.

Omslag naar preventie

De omslag naar preventie wordt in 2009 met kracht doorgezet.
Het kabinet wil ernstige opvoedingsproblemen voorkomen door
ouders beter te informeren, adviseren en steunen bij opvoedingvragen. Dit wordt vooral zichtbaar door de resultaten die
gemeenten neerzetten: het ontwikkelen van de Centra voor
Jeugd en Gezin, uitbreiding van informatie, advies en steun bij de
opvoeding, meer zorgadviesteams (ZAT), vroege signalering van
problemen, en het goed implementeren van hulpmiddelen zoals
het Elektronisch Kinddossier (EKD) en de Verwijsindex Risicojongeren (VIR). Er start een gerichte aanpak om ook migrantenkinderen en -ouders te bereiken via het gemeentelijk jeugdbeleid.
De gemeentelijke aanpak van kindermishandeling is gericht op
voorkomen en vroeg signaleren. En we spreken de jeugd zelf aan
om bij te dragen aan het gezond opgroeien. Ook dat is preventie!
Kabinetsproject Kansen voor Kinderen
In 2011 functioneert tenminste één Centrum voor Jeugd en Gezin in alle
gemeenten, die in 2007 een consultatiebureau hebben, en zijn de
relevante geldstromen gebundeld.

Kabinetsdoelstelling 30: In 2011 worden jeugdigen en hun ouders snel en goed ondersteund
Gerealiseerd in 2007

Beoogde resultaten in 2008

Beoogde resultaten in 2009

Te vinden onder Operationele
Doelstelling

Voorlopers

50 gemeenten met CJG
Relevante geldstromen zijn
gebundeld in Brede Doeluitkering

125 gemeenten met CJG

2.1

Centra voor Jeugd en Gezin

Centra voor Jeugd en Gezin
Het kabinet en de gemeenten willen dat in 2011 elke gemeente die nu een
consultatiebureau heeft een CJG heeft. Kleine gemeenten en dorpskernen
kunnen hiervoor onderlinge samenwerking zoeken. In grotere gemeenten
zijn meerdere inlooppunten nodig. Hiermee moeten alle ouders en
kinderen laagdrempelig en dicht in de buurt terecht kunnen met hun
opvoedingsvragen. Begin 2008 was in 70 procent van de gemeenten al
een CJG in ontwikkeling, eind 2008 zijn circa 50 CJG’s operationeel. In
2009 groeit dit aantal naar verwachting tot 125. Een CJG is er niet alleen
om meer ouders en kinderen te bereiken met advies en opvoedingsonder-

Persexemplaar

8

Begrotingstoelichting

steuning, maar ook om de samenwerking tussen de partijen die betrokken
zijn bij jongeren en gezinnen te verbeteren. In 2009 wordt daarvoor de rol
van gemeenten voor de coördinatie van zorg wettelijk vastgelegd.
Zorg- en Advies Team (ZAT)

ZAT’s
Problemen van kinderen en jongeren komen tot uiting op school, thuis of
op straat. Om snelle en goede hulp te bieden zijn zorg- en adviesteams
(ZAT’s) rondom het onderwijs ontstaan. Hiermee bieden zorg- en
ondersteuningsprofessionals hulp aan jeugdigen en hun ouders. In 2009
moet 72% (was 60% in 2007) van het Primaire Onderwijs, 94% (was 92% in
2007) van het Voortgezet Onderwijs en 82% (was 75% in 2007) van het
Middelbaar Beroepsonderwijs een ZAT hebben. Om gemeenten, scholen,
provincies en hulpverlening te ondersteunen stelt het kabinet tot en met
2011 jaarlijks € 1,75 miljoen beschikbaar (via de begroting van OCW).

Elektronische hulpmiddelen

Elektronisch Kinddossier
In 2009 start een landelijk werkend Elektronisch kinddossier (EKD) in de
jeugdgezondheidszorg. Het EKD ondersteunt het werk van zorgverleners;
door het digitaliseren van de huidige papieren dossiers is betere
overdracht van informatie mogelijk. Hiermee worden risico’s sneller
gesignaleerd en kan sneller actie worden ondernomen. Het EKD voorkomt
dat kinderen buiten het zicht van de zorgverleners terechtkomen,
bijvoorbeeld in geval van verhuizing naar een andere gemeente.
Begin 2009 wordt de digitaliseringsplicht van kracht. Via de Wet Publieke
Gezondheid krijgen gemeenten de plicht te zorgen dat de
Jeugdgezondheidszorg-instellingen digitale dossiers gebruiken. In de loop
van het jaar zijn landelijke standaarden voor digitale pakketten beschikbaar; eind 2009 is het mogelijk gegevens uit te wisselen, bijvoorbeeld in
geval van verhuizing naar een andere gemeente.
Verwijsindex risicojongeren
De «Verwijsindex risicojongeren» is een landelijk elektronisch systeem
waarin professionals jongeren (tot 23 jaar) over wie men zich ongerust
maakt aanmelden. Zo worden professionals die zorgen hebben over één
jongere met elkaar in contact gebracht, en kunnen ze afspraken maken
over de juiste aanpak. De Verwijsindex wordt in 2009 wettelijk vastgelegd
en gestart. Jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg, (gezondheids)zorg,
onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, justitie & politie, en werk &
inkomen kunnen gebruikmaken van de Verwijsindex.
Voor de implementatie van de Verwijsindex en het EKD is in 2009 € 10
miljoen beschikbaar, oplopend tot € 20 miljoen in 2011.

Diversiteit

Migrantenouders en -kinderen eerder bereiken
Migrantenouders en -kinderen zijn oververtegenwoordigd in de zware
jeugdzorg en de jeugdcriminaliteit, en tegelijk maken ze minder gebruik
van opvoedingsondersteuning en algemene jeugdvoorzieningen.
Diversiteit in het jeugdbeleid richt zich op het eerder en beter bereiken van
migrantenkinderen en hun ouders, zodat de kinderen goede ontwikkelkansen krijgen. Dat gebeurt door de huidige kennis te bundelen en over te
dragen naar de professionals en de opleidingen. Ook worden regionale
«academische werkplaatsen» opgezet. Hier werken professionals,
jeugdorganisaties, gemeenten, universiteiten en een multi-etnisch
coachingsteam samen om te komen tot praktische en bewezen effectieve
aanpakken. De beleidsbrief «Diversiteit in het Jeugdbeleid», die in juli
2008 door de ministers voor Jeugd en Gezin en voor Wonen, Wijken en
Integratie (WWI) naar de Tweede Kamer is gezonden, schetst de aanpak

Persexemplaar

9

Begrotingstoelichting

hiervoor. ZonMw start de uitvoering van het plan begin 2009. Er is in
totaal € 10 miljoen voor beschikbaar, waarvan € 3 miljoen in 2009.
De jeugd zelf

Gezonde jeugdcultuur
Ouders en jongeren zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor een
lichamelijk en geestelijk gezonde leefstijl. Het merendeel van de jongeren
is heel goed in staat om zelf, al dan niet met een klein beetje hulp,
uitdagingen in het leven aan te gaan en het hoofd te bieden. De overheid
is ondersteunend door de keuze voor gezond leven makkelijker te maken.
Jongeren die hun experimenteergedrag niet in de hand kunnen houden,
hebben snel hulp nodig. De aanpak van schadelijk alcoholgebruik door
jongeren blijft prioriteit houden. In 2009 zal de opvoedingsondersteuning
voor ouders worden gecontinueerd. Ook zal het kabinet een wijzigingvoorstel Drank- en Horecawet aan de Kamer aanbieden. Het toezicht op de
naleving van de leeftijdsgrenzen voor het verstrekken van alcoholhoudende dranken zal verder worden geïntensiveerd.
Eind 2008 verschijnt de nota over gezonde jeugdcultuur, waarin aandacht
voor preventie van schade, bevordering van gezond gedrag en van
participatie door jongeren wordt gevraagd.
Jongeren denken en doen mee
Goed opgroeien vergt een stimulerende, kindvriendelijke en veilige
leefomgeving. Het is van belang om de potentie van de jeugd hierbij te
benutten en het actief meedoen van jongeren te stimuleren. Goede
voorbeelden worden verder verspreid. Een bijzonder initiatief is Your
World, Rotterdam Europese Jongerenhoofdstad 2009, met als speerpunten:
+ versterking van de participatie van jongeren,
+ het verkleinen van de afstand tussen jong en oud, autochtoon en
allochtoon,
+ het bevorderen van een evenwichtiger beeldvorming over jeugd.

De wijkaanpak

Leren en Opgroeien is één van de vijf thema’s die centraal staan in het
Actieplan Krachtwijken. De problemen op dit terrein zijn in een groot deel
van de 40 krachtwijken (sterk) bovengemiddeld. Jeugd en Gezin neemt
actief deel aan de uitvoering van het Actieplan Krachtwijken voor het
aspect opgroeien. Dan gaat het om: Centra voor Jeugd en Gezin,
ontkokering van de aanpak rond multiprobleemgezinnen en kindvriendelijke wijken.

Kabinetsdoelstelling 32: Bestrijding kindermishandeling door versterking van preventie, signalering en ingrijpen.
Gerealiseerd in 2007

Beoogde resultaten in 2008

Beoogde resultaten in 2009

Te vinden onder Operationele
Doelstelling

RAAK-aanpak in 4 regio’s

RAAK-aanpak in 4 regio’s

RAAK-aanpak in 15 regio’s

3.1

RAAK-aanpak, meldcode, richtlijn en publiekscampagne
Kinderen moeten worden beschermd tegen alle vormen van kindermishandeling. Daarom wil het kabinet in 2009 en in de daaropvolgende jaren,
een stevige bijdrage leveren aan de bestrijding van kindermishandeling.
In het Actieplan Aanpak Kindermishandeling, dat in juli 2007 naar de
Tweede Kamer is gestuurd, staan de vier kerndoelen:
– voorkomen dat kindermishandeling plaatsvindt;
– zorgen dat kindermishandeling eerder en beter wordt gesignaleerd,

Persexemplaar

10

Begrotingstoelichting

–

zorgen dat individuele gevallen van kindermishandeling zo snel
mogelijk stoppen,
– schadelijke gevolgen voor mishandelde kinderen zoveel mogelijk
beperken.
De stuurgroep Aanpak kindermishandeling ziet er op toe dat de landelijke
aanpak van kindermishandeling adequaat gebeurt. Een goed functionerend CJG vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak. Eind 2008 start
een publiekscampagne, die in 2009 op volle toeren draait. De richtlijn voor
de opsporing en vervolging van kindermishandeling wordt in 2009
volledig ingevoerd. Verder wordt in 2009 de doorlooptijd voor een
onderzoek bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK)
teruggebracht naar maximaal 10 weken voor 50% van de gevallen. In 2011
beschikt elke professional over een meldcode kindermishandeling,
waarvan we het gebruik bevorderen.
Vrijblijvendheid voorbij

Ongewenste situaties in het jeugdbeleid mogen niet voortduren. Het is
ongewenst dat ouders en kinderen te lang moeten wachten op de juiste
hulp, en dat professionals zich door bureaucratie belemmerd voelen in
hun beroepsuitoefening. Om deze knelpunten aan te pakken, is in 2007
en 2008 veel in gang gezet. In 2009 zullen de effecten daarvan zichtbaar
worden. En we gaan door. Met een nieuwe wijze van financiering en het
terugdringen van de wachttijden, met vernieuwing van de kinderbescherming, met een betere samenwerking tussen provincies en gemeenten en
de hulpverlenende instanties onderling, met het verminderen van de
regeldruk. Voor probleemjongeren zonder opleiding of baan, die dreigen
af te glijden of overlast veroorzaken, worden campussen ontwikkeld.

Kabinetsdoelstelling 31: De wachttijden voor de geïndiceerde jeugdzorg blijven beperkt tot maximaal 9 weken na
indicatiestelling en kinderbeschermingsmaatregelen kunnen sneller worden ingezet.
Gerealiseerd in 2007

Beoogde resultaten in 2008

Beoogde resultaten in 2009

Te vinden onder OD

6300 wachtenden > 9 weken
(inclusief overbruggingszorg)
Normen Beter Beschermd vastgesteld

Reductie met 25%

Reductie met 25% (cumulatief
50%)
75% volgens normen Beter
Beschermd

3.1

60% volgens normen Beter
Beschermd

3.2

De definitie van wachtlijsten: het aantal cliënten dat langer dan 9 weken wacht op een vorm van
geïndiceerde provinciale jeugdzorg en geen overbruggingszorg ontvangt. «Met overbruggingszorg» is toegevoegd aan de kabinetsdoelstelling omdat deze cliënten weliswaar overbruggingszorg ontvangen, maar nog steeds op de wachtlijst staan. Pas als deze cliënten ook van de
wachtlijst af zijn is de doelstelling dat elke jeugdige met een indicatie binnen 9 weken zorg kan
ontvangen gehaald.

Integrale aanpak
Het aantal jongeren met ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen en/of
met psycho-sociale problemen lijkt te blijven groeien. Het beroep op alle
voorzieningen neemt van jaar tot jaar toe. Het gaat hierbij vaak om
kwetsbare jongeren die opgroeien in een minder gunstige omgeving.
Schooluitval, werkloosheid, maar ook overlast en criminaliteit kunnen het
gevolg zijn. De beheersbaarheid van het stelsel van jeugdvoorzieningen
vraagt om een integrale aanpak. Het is zaak hierbij zoveel mogelijk uit te
gaan van de kracht van het gezin en zijn sociale omgeving. Dit kan onder
andere met behulp van methoden als de Eigen Kracht Conferentie.

Persexemplaar

11

Begrotingstoelichting

Aanpak wacht- en doorlooptijden en nieuwe financiering
De provincies gaan aan de slag om in 2009 en 2010 het aantal jongeren
met te lange wachttijden per jaar met minimaal 25% te reduceren, om zo
in 2011 structureel binnen de normtijd van 9 weken te werken.
In 2009 wordt de nieuwe financiering in de jeugdzorg ingevoerd.
Provincies en grootstedelijke regio’s krijgen meer mogelijkheden om met
zorgaanbieders prestatieafspraken te maken. Ten slotte vermindert de
beheerslast voor provincies (en het Rijk) en ontstaat er ruimte voor meer
flexibiliteit doordat de twee bestaande doeluitkeringen voor Bureau
Jeugdzorg en het zorgaanbod worden samengevoegd tot één1.
Eén gezin, één plan

Eén gezin, één plan.
«Eén gezin, één plan» is dé aanpak als er meerdere instanties bij een gezin
betrokken zijn, of het nu gaat om opvoeding, (jeugd)gezondheidszorg,
jeugdzorg, onderwijs, wonen, werken, schulden of veiligheid. Dit gebeurt
langs de volgende lijnen:
+ Het Bureau Jeugdzorg coördineert de zorg als er een indicatie is
afgegeven voor jeugdzorg.
+ Als er een (gezins)voogd in het gezin is heeft deze tot taak om de regie
te voeren over hulpverleners in het gezin en één plan te maken voor de
hulpverlening.
+ Via het Wetsvoorstel Centra voor Jeugd en Gezin wordt wettelijk
verankerd dat gemeenten in de andere gevallen verantwoordelijk zijn
voor het in praktijk brengen van «één gezin, één plan» (zogenoemde
zorgcoördinatie).
+ De Verwijs Index Risicojongeren (VIR) brengt de hulpverleners met
elkaar in contact.
Aanpak overlast door kinderen jonger dan 12 jaar
De ministers voor Jeugd en Gezin en Justitie zullen via een stevige
gezinsbenadering én verbeterde afstemming tussen veiligheid en zorg het
overlastgevend gedrag van kinderen onder de 12 jaar aanpakken. Het gaat
om het tijdig signaleren en alert reageren op ongewenst gedrag. Ouders
zullen worden aangesproken op het gedrag van hun kind. Waar ouders
hun verantwoordelijkheid niet nemen, is mogelijk de inzet van jeugdbeschermingsmaatregelen aan de orde, zonodig gepaard met verplichte
opvoedingsondersteuning.
Kinderbescherming
Als hulpverlening niet mogelijk is omdat de ouders en/of het kind dit niet
accepteren en de ontwikkeling van het kind in gevaar komt, moet de
overheid ingrijpen. Dan kan een kinderbeschermingsmaatregel worden
opgelegd. Dat moet snel en goed gebeuren. Het kabinet heeft dit als
doelstelling in zijn beleidsprogramma opgenomen, en het is uitgewerkt in
«Alle Kansen voor Alle Kinderen». In 2009 wordt een nieuwe werkwijze
ingevoerd. Daarbij voeren de betrokken organisaties (de Raad voor de
Kinderbescherming, Bureau Jeugdzorg en de rechtbank) hun werkzaamheden parallel uit. Dit leidt tot een zeer verkorte doorlooptijd, waarbij in
2010 in 75% van de gevallen binnen 2 maanden na melding een uitspraak
over een kinderbeschermingsmaatregel wordt gedaan.

De juiste hulp
1

Bij het ter perse gaan van deze begroting
konden de gevolgen van nieuwe prestatieafspraken met provincies voor 2008 en 2009
nog niet worden verwerkt.

Opbouw gesloten jeugdzorg
Kinderen met zeer ernstige gedragsproblemen behoren in de gesloten
jeugdzorg te worden behandeld. Ze zullen steeds minder aangewezen zijn
op een justitiële jeugdinrichting, doordat de capaciteit van gesloten
jeugdzorg verder wordt opgebouwd. Met ingang van 1 januari 2009
worden twee justitiële jeugdinrichtingen (jji’s) overgeheveld van het

Persexemplaar

12

Begrotingstoelichting

Ministerie van Justitie naar het programmaministerie voor Jeugd en
Gezin. Dit is een aanvulling op de vijf eerder overgehevelde instellingen,
waarvan de capaciteit vanaf 2008 wordt benut voor de gesloten jeugdzorg. Ook wordt Glenn Mills omgevormd tot instelling voor gesloten
jeugdzorg. Naast de opbouw van de capaciteit staat in 2009 ook de
verdere kwaliteitsontwikkeling op de agenda. Vanaf 2010 worden geen
kinderen meer in een justitiële jeugdinrichting geplaatst als zij geen
strafbaar feit hebben gepleegd.
Kabinetsdoelstelling 50: Een reductie van de criminaliteit met 25% in 2010 ten opzichte van 2002: onderdeel Campussen
Gerealiseerd in 2007

Beoogde resultaten in 2008

Beoogde resultaten in 2009

Te vinden onder OD

Voorlopers campussen

9 pilotcampussen
Tussenonderzoek

Voortzetting pilots

3.3

Campussen

Campussen
Voor jongeren die niet deelnemen aan een opleiding en ook geen baan
hebben, die dreigen af te glijden naar de criminaliteit, en die met de
gebruikelijke instrumenten niet kunnen worden bereikt, ontwikkelt het
kabinet campussen. Het doel ervan is de jongeren via een strakke aanpak
weer op het juiste spoor te zetten, en op die manier ook bij te dragen aan
de vermindering van jeugdcriminaliteit. Bij gebleken succes leidt dit in
2011 tot een basismodel campussen.

Regeldruk

Aanpak ervaren regeldruk
Ook in de jeugdsector bestaat de behoefte om de uitvoeringspraktijk voor
cliënten, professionals en instellingen te vereenvoudigen. Ook hier
kunnen werkprocessen beter op elkaar worden afgestemd. Door de
verbeteringen nog in deze kabinetsperiode te realiseren, moet snellere en
betere hulp voor de cliënt worden geboden. Dit leidt ook tot meer
voldoening in het werk voor de professional. Het project «Aanpak ervaren
regeldruk» is in 2007 gestart. De regeldruk die professionals en cliënten in
2011 ervaren, moet 25% lager zijn dan nu. Samen met de betrokkenen
partijen (provincies, gemeenten, zorgverleners, indicatiestellers, verzekeraars) werkt het kabinet aan een uitvoeringspraktijk die niet meer dan
nodig wordt geconfronteerd met regels en procedures. In 2009 wordt
gewerkt aan betere begrijpelijkheid van formulieren, vereenvoudiging van
indicatiestelling, integrale indicatiestelling, betere informatievoorziening
door de overheid aan het veld over beleid, betere inrichting van de
beleidsinformatie, betere afstemming en samenwerking tussen sectoren.

En verder

In 2009 komt er veel informatie beschikbaar over hoe het gaat met het
jeugdzorgstelsel. De Wet op de jeugdzorg wordt geëvalueerd, het advies
van de Sociaal-Economische Raad (SER) over de AWBZ heeft consequenties voor de jeugdzorg, de pilots om het gemeentelijk en provinciaal
jeugdbeleid beter te organiseren worden geëvalueerd. Kortom: 2009
wordt een belangrijk jaar voor de inrichting en de stroomlijning van de
jeugdzorg in de toekomst.

Persexemplaar

13

Begrotingstoelichting

Evaluatie Wet op de Jeugdzorg
Op 1 januari 2005 is de Wet op de jeugdzorg (Wjz) in werking getreden. In
artikel 110 staat dat de Staten-Generaal binnen vijf jaar een evaluatie moet
ontvangen over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de
praktijk. Onderdelen zijn:
+ een evaluatie van de waarde van de provincie als verantwoordelijke
bestuurslaag,
+ de aansluiting van de landelijke, provinciale en lokale jeugdzorg,
+ de continuïteit van de zorg in het gezin,
+ de positie van de Landelijk werkende (gezins)voogdij-instellingen,
+ de werking van de bekostigingssystematiek.
De evaluatie start begin 2009, zodat de resultaten in het najaar beschikbaar zijn.
Aanscherpen afspraken AWBZ
Het kabinet heeft, mede naar aanleiding van het SER-advies «Langdurige
zorg verzekerd: Over de toekomst van de AWBZ», besloten tot beperking
vanaf 1 januari 2009 van de aanspraak op ondersteunende en activerende
begeleiding op grond van die AWBZ. De functie begeleiding die overblijft
staat open voor mensen met ernstig regieverlies of met een ernstige,
invaliderende aandoening of beperking. Deze pakketmaatregel kan
gevolgen hebben voor onder andere kinderen met een verstandelijke
beperking of psychiatrische aandoening, die op dit moment aanspraak
hebben op AWBZ-zorg. Als zij deze aanspraak verliezen zullen die op basis
van bestaande mogelijkheden daartoe wellicht in bepaalde mate een
beroep doen op de jeugdzorg of de Wet Maatschappelijke Ondersteuning
(WMO). Indien er door het schrappen van overlappende aanspraken een
extra beroep op WJZ en WMO ontstaat en dit om zorginhoudelijke
redenen noodzakelijk is én er sprake is van een publieke verantwoordelijkheid, zullen deze domeinen hiervoor vanaf 2009 worden gecompenseerd.
Evaluatie pilots en bestuursakkoord
In het bestuursakkoord «Samen aan de slag» dat het kabinet en de
Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in juni 2007 hebben gesloten,
is afgesproken om medio 2009 de balans op te maken over de stroomlijning van de jeugdzorgketen. Ten behoeve van die stroomlijning is een
aantal pilots gestart, waarin nieuwe vormen van samenwerking tussen
provincies en gemeenten worden ontwikkeld. Deze pilots worden in 2009
geëvalueerd.
Tot slot
Vele partners werken vanuit een gedeelde missie om kinderen goed, veilig
en gezond op te laten groeien. Dat gaat steeds beter met onderling
samenhangende acties. Toch zijn er nog steeds vraagstukken van
samenhang en integraliteit, van effectieve inzet, van efficiënte organisatie.
Een zware programmastructuur met een minister voor Jeugd en Gezin
blijft hard nodig, maar zet ook zoden aan de dijk. Er is veel in gang gezet
en opgebouwd tot nu toe. In 2009 worden resultaten zichtbaar.

Persexemplaar

14

Begrotingstoelichting

Financiële tabel beleidsagenda 2009 – kabinetsdoelstellingen –
Geraamde uitgaven kabinetsdoelstellingen J&G
Nr. Omschrijving kabinetsdoelstelling

30

31

32

50

Nr.
Beleidsartikel/OD

Geraamde
uitgaven
2009

Geraamde
uitgaven
2010

Geraamde
uitgaven
2011

2.1

291 750

318 700

339 000

Centra Jeugd en Gezin (CJG)*
EKD
Zorg en Adviesteams**
De wachttijden voor de
geïndiceerde jeugdzorg blijven
beperkt tot maximaal negen
weken na indicatiestelling en
kinderbeschermingsmaatregelen kunnen sneller
worden ingezet.
doeluitkering jeugdzorg voor
toegangstaken en zorgaanbod***
doeluitkering beschermingsmaatregelen

2.1
2.1
2.1
3.1/3.2

289 000
1 000
1 750
1 375 000

314 000
4 700

339 000

1 399 500

1 414 900

3.1

1 028 000

1 029 000

1 031 000

3.2

270 000

293 500

306 900

Raad voor de Kinderbescherming
Bestrijding kindermishandeling
door versterking van preventie,
signalering en ingrijpen.
Plan van aanpak Kindermishandeling
doeluitkering jeugdzorg voor
toegangstaken en zorgaanbod***
Centra Jeugd en Gezin (CJG)
Een reductie van de criminaliteit van 25% in 2010 ten
opzichte van 2002.

3.2

77 000

77 000

77 000

2.1/3.1

1 321 600

1 347 800

1 371 100

3.1

4 600

4 800

1 100

3.1

1 028 000

1 029 000

1 031 000

2.1
3.3

289 000
4 750

314 000
4 300

339 000
4 000

3.3

4 750

4 300

4 000

In 2011 worden jeugdigen en
hun ouders snel en goed
ondersteund

Pilot campussen
*
**
***

Status

Relevante
beleidsnota’s

In uitvoering

o.a. kamerstuknr,
31 001,14 en
communicatie aan
gemeenten

In uitvoering

o.a. kamerstuknr,
29 815, 130;
29 815/
31 015, 124;
29 815/
31 015, 106

In uitvoering

o.a. kamerstuknr,
29 815, 113

In uitvoering

o.a. kamerstuknr,
31 001, 22 en
31 008, 35

Met gemeenten is in het bestuursakkoord «Samen aan de slag» afgesproken dat zij naast deze middelen in 2009 zelf € 50 miljoen bijdragen
aan het realiseren van extra opvoedondersteuning door de CJG’s uit het accres van het Gemeentefonds.
Verantwoord op de begroting van OCW.
Bedragen zijn inclusief de extra middelen in begroting 2009 en OVA 2008. Uitsplitsen van de doeluitkering over doelstellingen 31 en 32 is niet
mogelijk daarom is deze bij beide opgenomen.

Persexemplaar

15

Artikel 1 Gezin en Inkomen
Algemene beleidsdoelstelling

Gezinnen zijn financieel in staat om kinderen gezond en veilig te laten
opgroeien en zich te ontplooien.
Een belangrijke taak van gezinnen is om kinderen op te voeden. Het gezin
vormt de basis om de vijf ontwikkelingsvoorwaarden, zoals geformuleerd
in het programma voor Jeugd en Gezin «Alle Kansen voor Alle Kinderen»,
voor een kind te creëren. Gezinnen moeten naast tijd en vaardigheden,
ook beschikken over middelen om hun kinderen te laten opgroeien.

Operationele doelstelling

Gezinnen ontvangen een financiële tegemoetkoming in de kosten
van het opvoeden en het onderhouden van kinderen.

Belangrijkste beleidsonderwerpen
2009

+ Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het kindgebonden budget
in verband met de vaststelling van de hoogte van het kindgebonden
budget met ingang van 2009 en de wijziging van het afbouwpercentage (TK 2007–2008, 31 399) is door het parlement aanvaard.
+ Het wetsvoorstel integratie Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
schoolkosten (WTOS) in het kindgebonden budget met ingang van
2010 zal nog vóór 2009 naar het parlement worden gestuurd.
+ Het wetsvoorstel wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet in
verband met aansluiting op de kwalificatieplicht in de Leerplichtwet zal
naar verwachting in het najaar 2008 naar het parlement worden
gestuurd.

Ministeriële verantwoordelijkheid

Onder de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en Gezin valt
het verstrekken van een financiële tegemoetkoming aan gezinnen voor de
kosten van het opvoeden en onderhouden van kinderen. Hieronder vallen:
+ de vormgeving van het stelsel van wet- en regelgeving ten aanzien van
de financiële tegemoetkomingen voor gezinnen;
+ het vaststellen van het niveau van de inkomensonafhankelijke
tegemoetkomingen op grond van de Algemene Kinderbijslagwet
(AKW);
+ het vaststellen van het niveau van de inkomensafhankelijke tegemoetkomingen op grond van de Wet op het Kindgebonden budget (WKB).

Externe factoren

Binnen het kabinet is de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW) verantwoordelijk voor de sturing en het toezicht op een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende uitvoering van de AKW door de Sociale
Verzekeringsbank (SVB).
De minister van SZW is verantwoordelijk voor de vormgeving van de
regelgeving en de uitvoering van de Regeling tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen 2000 (TOG 2000). De
minister voor Jeugd en Gezin is medebetrokken bij de TOG 2000.
De overheid voorziet naast de regelingen die onder onderhavig beleidsartikel vallen nog in andere instrumenten die bijdragen aan middelen voor
gezinnen met kinderen. Zo ontvangen gemeenten op grond van de Wet
Werk en Bijstand (WWB) gelden om mensen die niet zelf (volledig) in het
levensonderhoud kunnen voorzien een inkomensaanvulling tot minimumniveau te verstrekken. De norm voor alleenstaande ouders is hiervoor
hoger dan voor alleenstaanden zonder kinderen. De verantwoordelijkheid
voor de WWB ligt bij de minister van SZW.

Persexemplaar

16

Beleidsartikelen

De minister van Financiën is verantwoordelijk voor de sturing en het
toezicht op een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende uitvoering van
de Wet op het Kindgebonden budget en voor fiscale maatregelen die
invloed kunnen hebben op het inkomen van gezinnen. Zo wordt de
combinatie van arbeid en zorg fiscaal ondersteund door middel van de
combinatiekorting en de aanvullende combinatiekorting (vanaf 2009 de
inkomensafhankelijke aanvullende combinatiekorting). Alleenstaande
ouders worden ondersteund door middel van de alleenstaande ouderkorting en de aanvullende alleenstaande ouderkorting.
Ouders kunnen ook nog in aanmerking komen voor een bijdrage in de
kosten van kinderopvang, de kinderopvangtoeslag. Deze toeslag valt
onder de verantwoordelijkheid van de minister van Onderwijs Cultuur en
Wetenschap (OCW).
Budgettaire gevolgen van beleid (begrotingsbedragen x € 1 000)
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Verplichtingen

3 442 619

4 205 969

4 267 391

4 259 816

4 353 744

4 323 813

4 300 900

Uitgaven

3 442 619

4 205 969

4 267 391

4 259 816

4 353 744

4 323 813

4 300 900

Programma-uitgaven

3 442 619

4 205 969

4 267 391

4 259 816

4 353 744

4 323 813

4 300 900

Financiële tegemoetkoming in de kosten
van kinderen
– Algemene kinderbijslagwet
– Kindgebonden budget

3 374 400
68 219

3 378 147
827 822

3 374 072
893 319

3 331 308
928 508

3 289 758
1 063 986

3 252 647
1 071 166

3 224 206
1 076 694

3 584

272

272

272

272

272

272

Ontvangsten

De daling van de uitkeringslasten AKW wordt veroorzaakt door de daling
van het aantal telkinderen.
De uitkeringslasten van het kindgebonden budget stijgen omdat in 2009
een bedrag per kind wordt toegekend, terwijl dat in 2008 een bedrag per
huishouden is. Verder wordt de toename van de uitkeringslasten
veroorzaakt door de integratie van de WTOS in het kindgebonden budget
en de hogere bedragen per kind.
Begrotingsbedragen x € 1 000

Financiële tegemoetkoming in de kosten van kinderen
– Juridisch verplicht
– Bestuurlijk gebonden
– Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

Instrumenten

2009

2010

2011

2012

2013

4 267 391
4 267 391
0
0

4 259 816
4 259 816
0
0

4 353 744
4 353 744
0
0

4 323 813
4 323 813
0
0

4 300 900
4 300 900
0

Er zijn 2 instrumenten: de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) en de Wet
op het kindgebonden budget (WKB).

Persexemplaar

17

Beleidsartikelen

De Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
De AKW voorziet in een inkomensonafhankelijke tegemoetkoming in de
kosten van kinderen. In het najaar van 2008 ontvangt de Tweede Kamer
een wetsvoorstel tot wijziging van de AKW, waarin onder anderen een
aantal wijzigingen worden voorgesteld waarover tijdens een algemeen
overleg d.d. 22 februari 2006 met de vaste commissie voor SZW van de
Kamer is gesproken (TK II, 2005/2006, 29 287, nr. 10). Er wordt gestreefd
naar invoering per 1 oktober 2009.
De AKW is een in verhouding beleidsarme wet. Voor circa 90% van de
kinderen wordt kinderbijslag toegekend, zonder dat aan andere voorwaarden hoeft te worden voldaan dan dat het kind thuis woont. Alleen voor 16en 17-jarige kinderen en voor uitwonende kinderen worden voorwaarden
in de sfeer van de tijdsbesteding (een voorstel voor wijziging van deze
voorwaarden door aansluiting bij de kwalificatieplicht in de Leerplichtwet
wordt zoals bovenvermeld naar verwachting in het najaar van 2008 naar
de Kamer gezonden) en in de sfeer van onderhoud gesteld. Verder
ontstaan ontwikkelingen voornamelijk door demografische factoren.
Hierover zijn in onderstaande tabel kengetallen opgenomen.
Kengetallen (volume x 1 000)

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Aantal gezinnen AKW

1 926

1 910

1 898

1 886

1 875

1 865

Aantal telkinderen AKW

3 503

3 477

3 457

3 435

3 414

3 394

Wet op het Kindgebonden budget (WKB)
Doel is het verstrekken van een inkomensafhankelijke tegemoetkoming op
grond van de Wet op het Kindgebonden Budget. Met ingang van 2008 is
een inkomensafhankelijk kindgebonden budget ingevoerd, waarin de
fiscale kinderkorting is opgegaan. Doel hiervan was om de in de fiscaliteit
voorkomende verzilveringsproblematiek op te lossen. Per 1 januari 2009
wordt hier gefaseerd budget aan toegevoegd. Vanaf 2009 wordt de
tegemoetkoming omgezet van een tegemoetkoming per huishouden in
een tegemoetkoming per kind. Het kindgebonden budget biedt inkomensondersteuning specifiek gericht op huishoudens in de lagere inkomenssegmenten. Het wetsvoorstel tot wijziging van de WKB is door het
parlement aanvaard (TK 2007/2008, 31 399).
Verder ben ik voornemens om per 2010 de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS) en het kindgebonden budget
te integreren.
Het kabinet trekt voor de jaren vanaf 2009 extra middelen uit voor het
kindgebonden budget. Deze middelen komen bovenop de middelen voor
de kindertoeslag.
Het volume van de WKB is afhankelijk van demografische factoren en het
aantal huishoudens met kinderen tot een bepaald inkomensniveau.
Hierover zijn in onderstaande tabel kengetallen opgenomen.

Persexemplaar

18

Beleidsartikelen

Kengetallen
In onderstaande tabel zijn kengetallen opgenomen over de Algemene
Kinderbijslag Wet (AKW) en de Wet kindgebonden budget (WKB).
Kengetallen (volume x 1 000)

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Aantal huishoudens WKB

1 000

1 100

1 100

1 200

1 200

1 200

–

2 000

2000

2 200

2 200

2 200

Aantal kinderen WKB

Daarnaast zijn voor de AKW in samenspraak met de SVB kengetallen
opgenomen gericht op handhaving. Deze richten zich onder anderen op
de bekendheid van kinderbijslaggerechtigden met regels over de melding
van eventueel inkomen uit arbeid (van belang voor de toets op onderhoudsvoorwaarden) van een 16- of 17-jarig kind alsmede van de beëindiging
van het volgen van studie door een kind van die leeftijd. Zoals gesteld
worden voor kinderen van 16 en 17 jaar voorwaarden in de sfeer van
tijdsbesteding en (voor uitwonende kinderen) onderhoud gesteld.
De handhavingsindicatoren in onderstaande tabel richten zich verder op
het risico van misbruik in de AKW en de beboetbare regelovertredingen.
Het misbruikrisico wordt uitgedrukt in een percentage van de uitkeringslast op jaarbasis. De beboetbare regelovertredingen worden uitgedrukt
per 100 klantjaren. Dit kengetal laat in één keer de mate zien waarin een
beboetbare regelovertreding plaatsvindt en in hoeverre de SVB erin slaagt
om sancties op te leggen als een overtreding aan het licht komt.
Daarnaast zijn nog andere handhavingsindicatoren opgenomen. Onder
fraudesignalen wordt verstaan het aantal signalen van vermeend misbruik
van kinderbijslag, dat noopte tot nader vooronderzoek om te kunnen
beoordelen of opsporingsonderzoek nodig is.
Aangiften zijn de gevallen van fraude met kinderbijslag die de SVB bij het
Openbaar Ministerie heeft aangegeven. De SVB doet aangifte als een
bedrag van meer dan € 6 000 teveel als gevolg van fraude is uitgekeerd.
Het aangiftebedrag is het nadeelbedrag in 2007 dat met de geconstateerde onrechtmatigheden gemoeid was.
Kengetallen handhaving

Bekendheid met regels inkomen kind
Bekendheid met regels einde studie kind
Aantal onderzochte fraudesignalen
Aangiften in personen
Aangiftebedrag (1=€ 1000)
Misbruikrisico AKW
Beboetbare regelovertreding AKW per 100 klantjaren

Waarde
2004

Waarde
2005

Waarde
2006

Waarde
2007

67%
67%
549
–
–
–
–

92%
77%
497
–
–
–
–

85%
82%
1 001
–
–
–
–

97%
77%
607
19
141
0,17%
0,3

Bronnen: jaarverslag SZW 2006; SVB-Handhavingsrapportage 2007, jaarverslag SVB 2007.

Persexemplaar

19

Beleidsartikelen

Onderzoek en evaluatie

Onderzoek
onderwerp

AD

A. Start
B. Afgerond

Vindplaats

Overig evaluatieonderzoek

Effect invoering fictieve onderhoudsbijdrage in de AKW

Instrument 1

A: 1 januari 2007.
B: 1 januari 2009.

Besluit 1 december
2006 Stb. 649.

Persexemplaar

20

Beleidsartikelen

Artikel 2 Gezond opgroeien
Algemene beleidsdoelstelling

Kinderen groeien lichamelijk en geestelijk gezond op.

Belangrijkste beleidsonderwerpen
2009

Een gezond levende jeugd is belangrijk voor de toekomst van ons land.
Het doel is ervoor zorg te dragen dat jongeren lichamelijk en geestelijk
gezond opgroeien en dat zij positief gedrag vertonen en zich actief
betrokken voelen bij hun omgeving.
Ouders zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het welbevinden
en een gezonde leefstijl van hun minderjarige kinderen. Het gaat erom de
beste en gezonde keuze voor een goede ontwikkeling van kinderen
gemakkelijker te maken. Allerlei maatschappelijke organisaties (scholen,
verenigingen, bedrijven etc.) hebben baat bij gezond levende jongeren. Zo
is samen het nodige maatschappelijk rendement te behalen.
Het is zaak jongeren aan te spreken op gedragingen die schadelijke
gevolgen hebben voor henzelf, hun naaste omgeving en derden.
Naargelang de ernst en omvang van die negatieve externe effecten zijn
passende, proportionele beleidsoplossingen nodig.
Als ouders en kinderen vragen hebben over opvoeden en opgroeien
kunnen zij hiervoor terecht bij laagdrempelige opgroei- en opvoedondersteuning in de buurt in de vorm van Centra voor Jeugd en Gezin
(CJG). Deze centra zijn aangekondigd in het Coalitieakkoord, en zijn een
middel om kabinetsdoelstelling 30, dat in 2011 jeugdigen en hun ouders
snel en goed worden ondersteund, te behalen. De centra zijn verder
uitgewerkt in het programma «Alle kansen voor alle kinderen» en in de
brief aan de Tweede Kamer van 19 november 2007 (TK 2007–2008, 31 001,
nr. 36). De CJG’s hebben een landelijke dekking en zijn bestemd voor alle
ouders, kinderen én jongeren (– 9 maanden tot 23 jaar) als laagdrempelig
centraal punt voor opgroei- en opvoedvragen, adequate en passende hulp
en voor de coördinatie van hulp. De centra zijn nadrukkelijk niet alleen
bestemd voor probleemgezinnen, maar voor alle ouders en kinderen die
vragen hebben bij het opgroeien en het opvoeden. De CJG’s vormen voor
professionals een centraal punt om vroegtijdig problemen of risico’s te
kunnen signaleren. Daarbij is een onderdeel van het basismodel voor een
CJG dat elk centrum een schakel maakt met de Zorg- en Adviesteams bij
scholen en de Bureaus Jeugdzorg.
Binnen de CJG’s is goede informatievoorziening van groot belang.
Digitalisering van de papieren dossiers in de Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
moet er toe leiden dat overdracht van gegevens beter kan plaatsvinden,
risico’s eerder te signaleren zijn en kinderen beter gevolgd kunnen
worden. Daarbij is gekozen voor een gefaseerde aanpak. Daartoe schaffen
JGZ-instellingen onder regie van de gemeenten zelf een bestaand
automatiseringspakket aan. Er is een ondersteuningstraject ingesteld bij
de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) om gemeenten en
instellingen te ondersteunen bij het bestuurlijk traject om de Elektronisch
Kind Dossier (EKD)-pakketten aan te schaffen. Voor de uitwisseling van
informatie binnen de JGZ wordt een landelijke «kop» ontwikkeld.
Daarvoor is het nodig dat de digitale pakketten voldoen aan landelijk op te
stellen gemeenschappelijke standaarden. Ook is een uitwisselingsmedium
nodig voor het overdragen van de gegevens. Hiermee ontstaat een
landelijk werkend EKD JGZ.
Eind 2008 wordt de kern van het gezinsbeleid gepresenteerd in de nota
Gezinsbeleid. In deze nota biedt het kabinet een overzicht van de trends

Persexemplaar

21

Beleidsartikelen

en ontwikkelingen op het terrein van het gezin en wordt hierop een
integrale visie geschetst. De meest relevante onderwerpen die het gezin
raken, zoals gezinsvorming, opvoeding, kinderopvang, echtscheiding,
verlofregelingen zullen hierin aan de orde komen.
Ministeriële verantwoordelijkheid

Onder de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en Gezin valt
het zorg dragen voor het kader waarbinnen kinderen in Nederland gezond
kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige en
maatschappelijk betrokken burgers.

Externe factoren

Jongeren zijn zelf verantwoordelijk om een actieve, maatschappelijke rol
te pakken. Het bewerkstelligen van jongerenparticipatie is een verantwoordelijkheid van provincies en gemeenten. Jongeren moeten gemeenten weten te vinden maar andersom geldt hetzelfde: gemeenten moeten
lokale jongeren(organisaties) weten te vinden.
Gemeenten kunnen hun verantwoordelijkheden uitvoeren via de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Wet Collectieve Preventie
Volksgezondheid (WCPV). Zij ontvangen middelen en dragen ook zelf bij
aan de doelstellingen via onder andere het accres van het Gemeentefonds. De rol van de gemeenten wordt in de komende jaren versterkt en
vergroot. Het kabinet en de gemeenten hebben met het oog op de rol van
de gemeenten in 2007 een bestuursakkoord gesloten waarin onder andere
is vastgelegd dat de vorming van de Centra Jeugd en Gezin onder de
bestuurlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten valt.

Prestatie-indicator

Waarde

Peildatum

Streefwaarde 2011

80,8%
44,3%

2003
2007

82%
50%

25,6%

2007

38%

79,0%
86,4%

2006
2006

82%
88%

Jongeren met een gezonde leefstijl
– geen drugsgebruik, 12–18 jaar
– 12-jarigen die nog nooit alcohol hebben gedronken
(streefwaarde 2009: 47%)
– 12 t/m 15-jarigen die nog nooit alcohol hebben gedronken
(streefwaarde 2009: 32%)
– niet roken, 10–19 jaar
– gezond gewicht

Bron: Jeugdmonitor (geen drugsgebruik, niet roken en gezond gewicht)
Data Trimbos-instituut uit Peilstationsonderzoek Scholieren 2007 (12 jarigen en 12 t/m 15 jarigen die nog nooit alcohol hebben gedronken)

Persexemplaar

22

Beleidsartikelen

Budgettaire gevolgen van beleid (begrotingsbedragen x € 1 000)
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Verplichtingen

229 887

1 242 717

52 608

51 355

40 817

383 301

383 301

Uitgaven

263 321

290 368

342 179

366 735

385 551

383 301

383 301

Programma-uitgaven

263 321

290 368

342 179

366 735

385 551

383 301

383 301

253 773

276 177

329 918

356 502

378 017

376 017

376 017

9 548

14 191

12 261

10 233

7 534

7 284

7 284

1 545

1 545

1 545

1 545

1 545

1 545

1 545

2009

2010

2011

2012

2013

Kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen laagdrempelige
ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen
– Juridisch verplicht
– Bestuurlijk gebonden
– Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

329 918
317 344
3 900
8 674

356 502
342 969
7 875
5 658

378 017
371 859
750
5 408

376 017
371 669
750
3 598

376 017
371 669
750
3 598

Kinderen hebben een gezonde leefstijl en zijn actief en positief
betrokken bij hun leefomgeving
– Juridisch verplicht
– Bestuurlijk gebonden
– Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

12 261
7 017
4 103
1 141

10 233
6 150
3 056
1 027

7 534
5 700
1 500
334

7 284
5 625
1 250
409

7 284
5 625
1 250
409

1.

2.

Kinderen en hun ouders/verzorgers
krijgen laagdrempelige ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en
verzorgen
Kinderen hebben een gezonde
leefstijl en zijn actief en positief
betrokken bij hun leefomgeving

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit (begrotingsbedragen x € 1 000)

1.

2.

Operationele doelstellingen
Er zijn twee operationele doelstellingen voor Gezond opgroeien:
1. Kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen laagdrempelige ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen;
2. Kinderen hebben een gezonde leefstijl en zijn actief en positief
betrokken bij hun leefomgeving.
Operationele doelstelling 2.1

Kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen laagdrempelige
ondersteuning bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen

Motivering

Ouders/verzorgers zijn primair verantwoordelijk voor de opvoeding en
verzorging van hun kinderen. Als een gezin ondersteuning nodig heeft bij
de opvoeding, kunnen ouders in eerste instantie een beroep doen op de
sociale omgeving. De overheid draagt zorg voor algemene voorzieningen
ter stimulering van de ontwikkeling van kinderen, en komt in beeld op het
moment dat een gezin en de sociale omgeving onvoldoende in staat
blijken de opvoedingsvragen te kunnen beantwoorden, de problemen het
hoofd te bieden en/of wanneer de gezondheid of veiligheid van het kind in
het geding is.

Persexemplaar

23

Beleidsartikelen

Prestatie-indicator

1.
2.
3.

% gemeenten dat een CJG heeft
% gemeenten dat gebruik maakt van digitale
dossiers voor de jeugd-gezondheidszorg (JGZ)
Zorg- en Adviesteams voor kinderen en jongeren:
– primair onderwijs
– voortgezet onderwijs
– middelbaar beroepsonderwijs

Waarde

Peildatum

Streefwaarde
2009

Streefwaarde
2011

5%

2007

30%

100%

100%

100%

72%
94%
82%

100%
100%
100%

60%
92%
75%

2007
2007
2007

Bronnen:
1.
Programmaministerie voor Jeugd en Gezin (2007), Uit te voeren voortgangsrapportage invoering CJG’s (2009 en verder).
2.
VNG.
3.
NJi/LCOJ-monitor 2007 Leerlingenzorg en Zorg- en Adviesteams in het onderwijs.

Belangrijkste instrumenten

Het wettelijke kader voor het jeugd- en gezinsbeleid in dit beleidsartikel
wordt onder andere gevormd door de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid (WCPV). De
gemeenten hebben op grond van deze wetten de verantwoordelijkheid
voor het preventief jeugdbeleid (Wmo) en het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg (WCPV). De WCPV wordt vervangen door de Wet
publieke gezondheid. Het wetsvoorstel is in mei 2008 door de Tweede
Kamer aangenomen en ligt ter behandeling in de Eerste Kamer. Het
kabinet zet onder andere, ter specifieke invulling van dit kader, de
onderstaande instrumenten in:
+ Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) zijn laagdrempelige en herkenbare
centra waar ouders, kinderen en jongeren terecht kunnen met vragen
over gezondheid, opgroeien en opvoeden. De CJG’s bieden, na
signalering van (zwaardere) problematiek, tevens lichte hulp en krijgen
de coördinatie om te komen tot een integraal plan van aanpak («Eén
gezin, één plan»). Diverse instanties worden daarvoor in het CJG
samengebracht. De jeugdgezondheidszorg vormt de kern van de
CJG’s. In het kader van de Brede Doel Uitkering (BDU)CJG is in 2009
voor de gemeenten € 289 miljoen beschikbaar. Met gemeenten is in
het bestuursakkoord «Samen aan de slag» afgesproken dat zij naast
deze middelen in 2009 zelf € 50 miljoen bijdragen aan het realiseren
van extra opvoedingsondersteuning door de CJG’s uit het accres van
het gemeentefonds.
+ Voor invoering van het EKD JGZ en de Verwijsindex Risicojongeren is,
via het Gemeentefonds, een bedrag beschikbaar gesteld van € 10
miljoen in 2009, oplopend tot structureel € 20 miljoen in 2011.
+ Binnen de JGZ en CJG’s moet zoveel mogelijk uniform en op basis van
bewezen effectieve interventies worden gewerkt. Het programma
Jeugd en het programma Standaard Jeugdgezondheidszorg die via
ZonMw plaatsvinden, dragen ertoe bij dat richtlijnen, instrumenten en
interventies ontwikkeld worden voor gebruik binnen de JGZ en CJG’s.
Hiervoor is in 2009 € 6,5 miljoen beschikbaar.
+ De school is de belangrijkste vindplaats voor kinderen en jongeren in
de schoolgaande leeftijd die problemen hebben. Snelle en passende
hulp van partijen in het CJG of geïndiceerde jeugdzorg kan op school
via Zorg- en Adviesteams (ZAT’s) worden georganiseerd. In ZAT’s
werken professionals van school, maatschappelijk werk, jeugdgezondheidszorg, Bureau Jeugdzorg, leerplicht en politie samen om
snel problemen te signaleren, en de juiste hulp of ondersteuning voor
de jeugdige, de ouders en de docenten in te schakelen. Voor elke
deelnemende organisatie is samenwerken in ZAT’s onderdeel van de

Persexemplaar

24

Beleidsartikelen

wettelijke taak. Voor de ondersteuning van de samenwerking in ZAT’s
is € 1,75 miljoen beschikbaar (via de begroting van OCW).
+ De Helpdesk Privacy Jeugd en Gezin ondersteunt in 2009 uitvoeringsinstanties bij de beantwoording van privacyvragen die zich voordoen
in het kader van gegevensuitwisseling.
+ Uitwerken en uitvoeren van het programma Diversiteit in het Jeugdbeleid. Het is belangrijk dat migrantenkinderen gelijke kansen hebben
om gezond, veilig en met plezier te kunnen opgroeien en hun talenten
te ontwikkelen, en zelf op gelijke wijze bijdragen aan het goed
opgroeien, en aan de maatschappij. Veel migrantenkinderen worden
niet goed bereikt door (preventieve) jeugdzorgvoorzieningen. Met
«Diversiteit in het Jeugdbeleid» streven we naar een jeugdbeleid,
waarmee migrantenkinderen en hun ouders even goed worden bereikt
door algemene jeugdvoorzieningen en opvoedondersteuning.
Problemen in de opvoeding en in de ontwikkeling van migrantenkinderen dienen vroegtijdig te worden gesignaleerd. Daartoe is meer
kennis over de effectiviteit van (preventieve) aanpakken en interventies
voor deze kinderen en ouders noodzakelijk. Aan ZonMw wordt
gevraagd om samen met de kennisinstellingen het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Nederlands Jeugdinstituut
(NJI), een voorstel te doen voor het uitwerken en uitvoeren van het
programma Diversiteit in het Jeugdbeleid. In dit traject worden
gemeenten, migrantenorganisaties, migrantenouders en -kinderen
nadrukkelijk betrokken. Vanaf 2008 tot en met 2011 wordt het programma uitgevoerd. Eind 2010 wordt een (beperkte) tussentijdse
evaluatie uitgevoerd om te kunnen bijsturen en om te bezien hoe het
vervolgtraject na 2012 eruit moet komen te zien. Communicatie vereist
continu aandacht en wordt als belangrijk traject opgenomen. Voor dit
programma is vanuit Jeugd en Gezin en WWI in totaal € 10 miljoen
beschikbaar in de periode 2008–2011.
Naast bovenstaande instrumenten is de subsidie aan Censis (Centrale
Stichting van Internaten voor Schippers- en Kermisjeugd) van belang. De
toekomstvisie, die Censis samen met de clusters schippersinternaten
heeft opgesteld, spreekt de intentie uit tot verbreding van de activiteiten,
zoals wellicht kinderopvang en jeugdzorg, en enige flexibiliteit voor de
daarbij benodigde organisatievorm. De sector kan met bewezen kwaliteit
zich op nieuwe (zorg-)terreinen begeven. De primaire taak van de sector,
de opvoeding van schipperskinderen, staat voorop.
Onderzocht is of er ruimte was voor ophoging van de subsidie voor de
schippersinternaten, in het licht van de door de sector aangegeven
grootste knelpunten en kansen. Voor het pakket aan maatregelen gaat in
totaal in de periode 2009 tot en met 2013 gemiddeld circa € 3,7 miljoen
per jaar extra naar deze sector. De specifieke maatregelen bestaan uit het
ophogen van het kindbedrag, het aanpassen van de telsystematiek van t-2
naar t-1 en het overdragen van de verantwoordelijkheid van de wachtgelden naar de sector. Censis heeft aangegeven dat met deze maatregelen de
sector de gelegenheid heeft de kwaliteit te verhogen, mede door een
verbetering van de arbeidsvoorwaarden. In totaal bedraagt de subsidie in
2009 ruim € 24 miljoen.
Operationele doelstelling 2.2

Kinderen hebben een gezonde leefstijl en zijn actief en positief
betrokken bij hun leefomgeving

Motivering

Veel jongeren hebben een gezonde leefstijl. Te veel jongeren drinken
echter te veel en op te jonge leeftijd. Het percentage jeugdigen met
(ernstig) overgewicht is het afgelopen decennium sterk gestegen. Van de

Persexemplaar

25

Beleidsartikelen

15-jarigen is inmiddels een vijfde te zwaar, zo vermeldt het RIVM in het
recente rapport «Spelen met gezondheid». Ook het drugsgebruik onder
jongeren brengt grote risico’s met zich mee. In het Coalitieakkoord is
daarom een krachtig preventiebeleid aangekondigd. De basis van dit
beleid is het informeren van jongeren en hun ouders over de risico’s van
ongezond leven. De bestaande preventie is aan vernieuwing toe. Het is
zaak alcohol, drugs, tabak, voeding, overgewicht en bewegen meer in
samenhang aan de orde te stellen.
Jongeren moeten in staat zijn om mee te denken en vooral mee te doen.
In de nota over gezonde jeugdcultuur staat dan ook de eigen kracht van
jongeren en participatie in de samenleving voorop. Daarnaast wordt
ingegaan op de aanpak van risicogedragingen van jongeren als het gaat
om een gezonde leefstijl.
Kengetallen Jongerenparticipatie

Waarde

Peildatum

2007
2007

57,1%
74,0%

2003
2004
2004
2004
2004
2004
2004

37,3%
52,6%
31,3%
29,7%
21,1%
9,3%
7,8%

Meedoen – meedenken- meebeslissen
1 Doen van vrijwilligerswerk of bieden van informele hulp
2 Lid van een vrijetijdsvereniging
3 Weten dat er debatten of overleggen tussen jongeren en college B&W zijn of dat er een organisatie
binnen de gemeente is die opkomt voor de belangen van jongeren
4 Jongeren dat deelneemt aan een participatie-activiteit, waarvan
– Meedenken en meebeslissen over dingen in eigen omgeving
– Debatten (buiten de les)
– Jeugdraad/jeugdpanel/jeugddebat
– Demonstratie/actiegroep/ludieke actie
– Schoolraad/leerlingenraad
Bron:
1
CBS
2
Jaarrapportage bij de Jeugdmonitor, november 2008
3
Verwey-Jonker Instituut 2008; Rebel, 2004; Steketee, Mak e.a., 2005
4
Verwey-Jonker Instituut 2008; Rebel, 2004; Steketee, Mak e.a., 2005

In de begroting 2008 stond een indicator opgenomen over het percentage
gemeenten met een vorm van jongereninspraak. Er is afgezien van deze
indicator. De meeste gemeenten hebben namelijk een vorm van inspraak.
Bovenstaande kengetallen geven een beeld over de mate van participatie
van jongeren zelf, zoals over het verrichten van vrijwilligerswerk of hand
en spandiensten, over deelname van jongeren aan voorzieningen en over
het participeren op inspraakniveau (meedoen, meedenken, meebeslissen).
Belangrijkste instrumenten

+ Opvoedingsondersteuning over alcohol en jongeren, reservering € 1,5
miljoen. Doel is dat ouders en andere opvoeders alcoholgebruik van
kinderen in ieder geval tot hun zestiende jaar uitstellen.
Tevens wordt een wijzigingsvoorstel Drank-en Horecawetwet (DHW)
voorbereid. De wijzingen betreffen onder meer extra verordenende
bevoegdheden voor gemeenten, wijzingen van de verdeling van
toezicht, de introductie van een experimenteerartikel, vereenvoudiging
van het vergunningsstelsel en strafbaarstelling van jongeren onder de
16 die alcohol bezitten in de openbare ruimte.
In het Coalitieakkoord en het bestuursakkoord met de Vereniging
Nederlandse Gemeenten is tevens vastgelegd dat op langere termijn,
het toezicht op naleving leeftijdsgrenzen DHW, overgaat naar
gemeenten.

Persexemplaar

26

Beleidsartikelen

+ www.hallowereld.nl ondersteunt via internet jonge gezinnen bij de
opvoeding van hun kind(eren) gericht op een gezonde leefstijl,
reservering € 1,0 miljoen.
+ Ondersteunen van professionals die zorg bieden aan kinderen en
gezinnen, met kennis over de effectiviteit van instrumenten en
interventies. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) heeft daartoe tot doel
de kennis rond jeugd- en opvoedingsvraagstukken te verzamelen,
verrijken, valideren en verspreiden, reservering € 4,6 miljoen.
+ Stimuleren dat jongeren politiek en maatschappelijk meer gaan
participeren. De minister voor Jeugd en Gezin reikt jaarlijks een prijs
uit aan de gemeente die het beste initiatief heeft om jeugdparticipatie
te bevorderen. Daarnaast zijn middelen beschikbaar voor een goed
werkende trainerspool die kan worden ingezet ten behoeve van
ondersteuning aan jongeren, de organisatie van het jaarlijkse
Nationale Jeugddebat en diverse subsidies en opdrachten om
(inter)nationale jeugdprogramma’s uit te voeren. Reservering in totaal
€ 2,9 miljoen.
+ Ondersteunen van Your World, Rotterdam Europese Jongerenhoofdstad 2009. De speerpunten van Rotterdam: versterking van de
participatie van jongeren, het verkleinen van de afstand tussen jong en
oud, autochtoon en allochtoon, en het bevorderen van een evenwichtiger beeldvorming over jeugd.
Onderzoek en evaluatie

Onderzoek
onderwerp

AD

A. Start
B. Afgerond

Vindplaats

Overig evaluatieonderzoek

Diversiteit in het Jeugdbeleid

2.2

A. 2008
B. 2011

TK, vergaderjaar
2007–2008, 31 001,
nr. 52

Persexemplaar

27

Beleidsartikelen

Artikel 3 Zorg en bescherming
Algemene beleidsdoelstelling

Kinderen die ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd krijgen zorg en
worden, indien nodig, in bescherming genomen, zodat zij veilig kunnen
opgroeien en zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige burgers.

Belangrijkste beleidsonderwerpen
2009

Wanneer ondanks de preventieve jeugdzorg en de jeugdgezondheidszorg
ernstige opgroei- en opvoedproblemen bij jeugdigen optreden, is
jeugdzorg aan de orde. De jeugdzorg omvat provinciaal gefinancierde
zorg, jeugdgerelateerde geestelijke gezondheidszorg, zorg voor licht
verstandelijk gehandicapte jeugdigen en, tot het moment van het volledig
realiseren van de capaciteit voor de gesloten jeugdzorg, civiele plaatsingen in justitiële jeugdinrichtingen.
Het Bureau Jeugdzorg is er zowel voor ouders en jeugdigen die zelf om
hulp vragen, als voor de bescherming van jeugdigen die niet om hulp
(kunnen) vragen. Dergelijke maatregelen van jeugdbescherming, te weten
voogdij en gezinsvoogdij, zijn niet vrijblijvend maar beperken het gezag
van de ouders op grond van een rechterlijke uitspraak. De Raad voor de
Kinderbescherming geeft advies aan de kinderrechter over een te nemen
kinderbeschermingsmaatregel. Het Bureau Jeugdzorg voert de maatregel
uit. Hierbij is Nidos aangewezen als voogdij-instelling voor de alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
De kabinetsdoelstellingen voor genoemde onderwerpen zijn:
31) wachttijden voor de geïndiceerde jeugdzorg blijven beperkt
tot maximaal negen weken na indicatiestelling en
kinderbeschermingsmaatregelen kunnen sneller worden
ingezet.
32) bestrijden van kindermishandeling door versterking van
preventie, signalering en ingrijpen.
In dit spectrum, en bij kabinetsdoelstelling 50, past ook de aanpak van
jongeren zonder zicht op opleiding of baan die met de gebruikelijke
instrumenten niet worden bereikt. Momenteel wordt geëxperimenteerd
met «pilots». Bij gebleken succes leidt dit in 2011 tot een basismodel
campussen.
Het Rijk is verantwoordelijk voor het toezicht, dat wordt uitgevoerd door
de Inspectie Jeugdzorg (IJZ). De IJZ is verantwoordelijk voor het uitvoeren
van het onafhankelijk toezicht op de jeugdzorg.
Kengetallen Inspectie jeugdzorg

Aantal door de Inspectie jeugdzorg uitgebrachte
inspectierapporten
Aantal door de Inspectie jeugdzorg behandelde
klachten/signalen over de jeugdzorginstellingen
Aantal door de Inspectie jeugdzorg behandelde
meldingen/calamiteiten vanuit jeugdzorginstellingen
1

Waarde
2007

Streefwaarde
2008

Streefwaarde
2009

43

45

801

145

140

140

133

120

120

In 2008 is de inspectie een aantal grote landelijke toezichtprojecten gestart (waarbij veel
jeugdzorginstellingen betrokken zijn), waarvan de uitvoering in 2008 zal plaatsvinden, de
rapportage in 2009.

Ongeveer twee procent van de kinderen in Nederland maakt gebruik van
de geestelijke gezondheidszorg. Het geld dat hiermee gemoeid is, valt

Persexemplaar

28

Beleidsartikelen

onder de premie-uitgaven voor de geneeskundige geestelijke gezondheidszorg, die worden geraamd en verantwoord op de VWS-begroting
2009. Van de totale premie-uitgaven voor geestelijke gezondheidszorg is
circa 10% toewijsbaar aan de zorg voor kinderen en jeugdigen wat
neerkomt op circa € 0,4 miljard, waarin de kosten voor onder andere
kapitaallasten en uitgaven aan zorg door vrijgevestigde ggz-aanbieders
niet zijn meegenomen.
De middelen voor zorg aan jeugdige licht verstandelijk gehandicapten
(jeugd-lvg) behoren tot de premie-uitgaven voor gehandicaptenzorg die
worden verantwoord op de begroting van VWS. Circa 5 procent van de
uitgaven voor de gehandicaptenzorg is toewijsbaar aan de zorg voor
jeugdige licht verstandelijk gehandicapten, circa € 0,2 miljard.
Ministeriële verantwoordelijkheid

Onder de verantwoordelijkheid van de minister voor Jeugd en Gezin valt
het zorg dragen voor een stelsel dat er aan bijdraagt dat kinderen die
ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd, zorg krijgen en indien nodig
in bescherming worden genomen. Dit moet ertoe leiden dat deze kinderen
veilig kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige
burgers. Onder deze verantwoordelijkheid valt:
+ het stimuleren van een integrale jeugd- en gezinsketen mét duidelijke
verantwoordelijkheden, en zónder vrijblijvendheid. Hierdoor zijn
provincies, gemeenten, lokale en landelijke organisaties, BJZ,
zorgverzekeraars en zorgaanbieders in staat hun verantwoordelijkheden waar te maken;
+ het perspectief bieden aan jongeren zonder zicht op opleiding of baan,
die met de gebruikelijke instrumenten niet bereikt worden. Hiertoe is
het project campussen ingevoerd, die gericht zijn op scholing en/of
arbeidstoeleiding;
+ het zorg dragen voor een toegankelijk, passend en samenhangend
zorgaanbod voor kinderen met ernstige opgroei- en opvoedproblemen, met psychiatrische problemen en lichtverstandelijk gehandicapte
kinderen en hun ouders of verzorgers;
+ het voorzien in een effectieve aanpak van kindermishandeling en een
systeem van jeugdbeschermingsmaatregelen;
+ het mogelijk maken van de voogdij van alleenstaande minderjarige
vreemdelingen (AMV’s);
+ het toezicht houden op de kwaliteit van de jeugdzorg (door de
Inspectie jeugdzorg).

Externe factoren

Gemeenten kunnen hun verantwoordelijkheden uitvoeren via de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Wet Collectieve Preventie
Volksgezondheid (WCPV). Ook vorming van de Centra Jeugd en Gezin valt
onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten.
Op grond van de Wet op de jeugdzorg zijn provincies en grootstedelijke
regio’s verantwoordelijk voor de kwaliteit, de planning en financiering van
de jeugdzorg in hun regio. Zij moeten zorgen voor voldoende zorgaanbod
om invulling te geven aan het recht op jeugdzorg en voor een goed
functionerend Bureau Jeugdzorg.
Binnen het kabinet is de minister van Justitie primair verantwoordelijk
voor het beleid inzake de aanpak van jeugdcriminaliteit, de interlandelijke
adoptie, internationale kinderontvoering en huiselijk geweld.

Persexemplaar

29

Beleidsartikelen

Kengetallen

Hieronder zijn enige relevante cijfers die betrekking hebben op de
Algemene doelstelling in tabelvorm weergegeven. Er is geen cijfermateriaal beschikbaar over het percentage jongeren in een risicogroep. Deze
gegevens worden niet als zodanig gemeten.
Kengetal
1.

Waarde

% 11–16 jarigen met psychosociale problematiek

16.9%

Bron: Health Behaviour of School Children (HBSC), 2005.

Budgettaire gevolgen van beleid (begrotingsbedragen x € 1 000)
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Verplichtingen

1 592 301

1 547 145

1 601 744

1 670 974

1 697 512

1 717 091

1 726 691

Uitgaven

1 395 186

1 561 298

1 601 744

1 670 974

1 697 512

1 717 091

1 726 691

Programma-uitgaven

1 395 186

1 561 298

1 601 744

1 670 974

1 697 512

1 717 091

1 726 691

1 091 914

1 231 535

1 229 557

1 284 780

1 297 853

1 324 498

1 355 498

298 938
4 334

324 745
5 018

367 437
4 750

381 894
4 300

395 659
4 000

388 593
4 000

367 193
4 000

17 060

11 826

11 698

11 698

11 698

11 698

11 698

2009

2010

2011

2012

2013

1.
2.
3.

Tijdig effectieve hulp bij een
zorgaanbieder
Snelle inzet van de meest adequate
hulpmiddelen
Campussen

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit (begrotingsbedragen x € 1 000)

1.

Tijdig effectieve hulp bij een zorgaanbieder

1 229 557

1 284 780

1 297 853

1 324 498

1 355 498

–
–
–

Juridisch verplicht
Bestuurlijk gebonden
Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

1 225 022
3 485
1 050

1 280 345
3 385
1 050

1 295 703
1 100
1 050

1 322 348
1 100
1 050

1 353 348
1 100
1 050

2.

Snelle inzet van de meest adequate hulpmiddelen

367 437

381 894

395 659

388 593

367 193

–
–
–

Juridisch verplicht
Bestuurlijk gebonden
Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

367 437
0
0

362 207
19 687
0

375 259
20 400
0

368 193
20 400
0

346 793
20 400
0

3.

Campussen

4 750

4 300

4 000

4 000

4 000

–
–
–

Juridisch verplicht
Bestuurlijk gebonden
Niet-verplicht of bestuurlijk gebonden

2 000
2 500
250

300
2 500
1 500

0
0
4 000

0
0
4 000

0
0
4 000

Persexemplaar

30

Beleidsartikelen

Operationele doelstellingen
Er zijn drie operationele doelstellingen voor Zorg en bescherming:
1. Kinderen met ernstige opgroei- en opvoedproblemen en hun ouders/
verzorgers krijgen op tijd effectieve hulp bij een zorgaanbieder;
2. Snelle inzet van de meest adequate dwangmiddelen om hulp op gang
te brengen indien dit niet op vrijwillige basis kan en kinderen in hun
opvoeding en ontwikkeling ernstig worden bedreigd;
3. Jongeren tussen 12–27 jaar die (om andere redenen dan ziekte of
verzorging) niet naar school gaan, geen baan hebben en ook niet op
zoek zijn naar werk of scholing, dreigen af te glijden naar maatschappelijk ongewenst gedrag én niet bereikt worden met de gebruikelijke
instrumenten wordt perspectief geboden via campussen.
Operationele doelstelling 3.1

Kinderen met ernstige opgroei- en opvoedproblemen en hun
ouders/verzorgers krijgen op tijd effectieve hulp bij een zorgaanbieder

Motivering

Soms zijn de problemen bij het opgroeien, opvoeden en verzorgen zo
ernstig dat het sociale netwerk of de lokale voorzieningen geen toereikende zorg kunnen bieden. Dan kunnen kinderen en jongeren die ernstig
worden bedreigd in hun ontwikkeling en hun ouders/verzorgers een
beroep doen op de jeugdzorg. Zij moeten hierbij op tijd toegang hebben
tot zorg en zij moeten kunnen rekenen op zorg die is toegesneden op de
specifieke hulpvraag en die tijdig, professioneel en adequaat wordt
geleverd.

Prestatie-indicator

1.

Invoering Verwijsindex

2.
3.

% vermindering administratieve lasten
Aantal regio’s (combinatie van gemeenten; 35 in
Nederland) dat met de RAAK-aanpak werkt
Doorlooptijd bij de AMK’s (in weken)
Wachttijd geïndiceerde jeugdzorg (in weken)
% van de professionals die over meldcode
beschikt

4.
5.
6.

Waarde

Peildatum

Streefwaarde
2009

Streefwaarde
2011

30 proeftuinen

2008

0%

2007

100% van de
professionals
5%

100% van de
professionals
25%

4
11
9

2007
2007
2007

15
10
<9

35
8
<9

45%

2007

52%

100%

Bronnen:
1.
Rubriek 1: In 2008 is een aantal gemeenten via een proeftuin aangesloten op de Verwijsindex risicojongeren.
2.
Rubriek 2: onder andere de voortgangsrapportage Regeldruk Bedrijven, mei 2008.
3.
Rubriek 3: Maatschappelijk ondernemersgroep (MO-groep).
4.
Rubriek 4 en 5: Gegevens komen van de provincies.
5.
Rubriek 6: onderzoek «Meldcodes kindermishandeling», Bureau Veldkamp, april 2008.

Belangrijkste instrumenten

Het wettelijke kader voor het jeugd- en gezinsbeleid in dit beleidsartikel
wordt gevormd door de Wet op de Jeugdzorg. Het kabinet zet hiertoe
onder andere, de onderstaande instrumenten in:
Snelle en effectieve hulp voor jeugd en gezin
+ Aanpakken van wacht- en doorlooptijden. De provincies en grootstedelijke regio’s ontvangen hiertoe een doeluitkering voor de uitvoering
van de Wet op de jeugdzorg. Hiermee zijn zij in staat het Bureau
Jeugdzorg in stand te houden en zorgaanbod te subsidiëren voor
kinderen met een jeugdzorgindicatie. Doelstelling is, dat de zorg aan
kinderen binnen negen weken na indicatie start. Daarnaast is de

Persexemplaar

31

Beleidsartikelen

minister voor Jeugd en Gezin met de provincies verbeterpunten
overeengekomen die versneld moeten leiden tot een verbetering van
de prestaties van de zorg bij opvoed- en opgroeiproblemen. Het gaat
hierbij o.a. om meer prestatiegericht sturen, werken met evidencebased methoden, verbetering beleidsinformatie en betere aansluiting
op preventieve en nazorg trajecten. De huidige wachtlijsten worden
minimaal met 25% teruggebracht, bovendien wordt de groeiende
vraag opgevangen zodat er geen aanwas is in het aantal wachtenden >
9 weken. Met een wijziging in het financieringssysteem krijgen
provincies meer mogelijkheden om te sturen; door het schrappen van
duur en omvang uit het indicatiebesluit en het samenvoegen van de
doeluitkering voor het zorgaanbod en voor bureau Jeugdzorg. De
totale doeluitkering in 2009 bedraagt € 1 028 miljoen.
+ Terugbrengen van de ervaren regeldruk van professionals en cliënten
in 2011 met 25%. Het verminderen van ervaren regeldruk en onnodige
bureaucratie moet leiden tot meer tijd voor cliënten, betere hulpverlening, gemotiveerde professionals en minder rompslomp. De minister
voor Jeugd en Gezin heeft in 2008 met alle 15 provincies en grootstedelijke regio’s een samenwerkingsovereenkomst getekend die hierop
is gericht. Onderdeel van deze ambitie is het terugdringen van
verantwoordingsinformatie door het rijk aan gemeenten en provincies.
In de zomer van 2008 is een nulmeting afgerond naar de ervaren
regeldruk door cliënten en professionals. Op grond van deze nulmeting wordt een plan van aanpak opgesteld. In het kader van de
kabinetsbrede doelstelling zet Jeugd en Gezin erop in om de administratieve lasten in 2011 te verminderen met € 2,4 miljoen.
+ Het kabinet heeft, mede naar aanleiding van het SER-advies «Langdurige zorg verzekerd: Over de toekomst van de AWBZ», besloten tot
beperking vanaf 1 januari 2009 van de aanspraak op ondersteunende
en activerende begeleiding op grond van die AWBZ. De functie
begeleiding die overblijft staat open voor mensen met ernstig
regieverlies of met een ernstige, invaliderende aandoening of
beperking. Deze pakketmaatregel kan gevolgen hebben voor onder
andere kinderen met een verstandelijke beperking of psychiatrische
aandoening, die op dit moment aanspraak hebben op AWBZ-zorg. Als
zij deze aanspraak verliezen zullen die op basis van bestaande
mogelijkheden daartoe wellicht in bepaalde mate een beroep doen op
de jeugdzorg of de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).
Indien er door het schrappen van overlappende aanspraken een extra
beroep op WJZ en WMO ontstaat en dit om zorginhoudelijke redenen
noodzakelijk is én er sprake is van een publieke verantwoordelijkheid,
zullen deze domeinen hiervoor vanaf 2009 worden gecompenseerd.
Het kabinet voert momenteel onderzoek uit om deze effecten van het
aanscherpen van de AWBZ, in beeld te krijgen.
Kindermishandeling aanpakken
+ Voorkomen, signaleren, stoppen van kindermishandeling en schade
voor het mishandelde kind beperken. Hiervoor wordt onder andere een
nieuwe manier van werken ingevoerd: de RAAK-aanpak, (RAAK:
Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling), die in 2011
volledig geïmplementeerd zal zijn. Het is een regionale aanpak, waarbij
(gezamenlijke) training en scholing, gekoppeld aan implementatie van
één meldcode kindermishandeling met training en scholing in de
toepassing van deze meldcode voor beroepskrachten die met kinderen
werken. Er wordt een landelijke structuur opgezet om te voorzien in de
ondersteuning van de regio’s bij het invoeren van de RAAK-aanpak. Er
wordt aansluiting gezocht bij de ontwikkeling van de CJG’s. Bij de

Persexemplaar

32

Beleidsartikelen

ontwikkeling van de CJG’s wordt de opvoedondersteuning ter hand
genomen. Hiervoor is € 2,9 miljoen in 2009 beschikbaar gesteld aan
gemeenten (decentrale uitkering).
+ Zorg dragen dat gesignaleerde en gemelde (vermoedens van)
kindermishandeling snel worden opgepakt worden de doorlooptijden
van de onderzoeken bij de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
(AMK) verder teruggebracht en is er aandacht voor de samenwerking
tussen de AMK’s en de Raad voor de Kinderbescherming in het kader
van het programma Beter Beschermd.
+ Inwerkingtreding van richtlijn opsporing en vervolging van kindermishandeling eind 2008/begin 2009, reservering € 0,7 miljoen.
+ Start van een herhaling van onderzoeken naar de aard en omvang van
kindermishandeling (prevalentie-onderzoeken), reservering € 0,2
miljoen.
Kwaliteitsverbetering en innovatie in de jeugdzorg
+ Verankering van de verwijsindex risicojongeren in de Wet op de
Jeugdzorg. De beoogde inwerkingtreding is medio 2009.
+ Realiseren van nieuw (intersectoraal) zorgaanbod door het project
«Gesloten behandeling». Er wordt gewerkt aan het opbouwen van de
capaciteit voor gesloten jeugdzorginstellingen. Dit zorgaanbod is
bedoeld voor jongeren met ernstige gedragsproblemen die voorheen
op civielrechtelijke titel in een justitiële jeugdinrichting werden
geplaatst. Het komt op twee manieren tot stand, te weten: door de
ontwikkeling van nieuw zorgaanbod en door de overheveling van een
aantal justitiële jeugdinrichtingen van het Ministerie van Justitie naar
Jeugd en Gezin. In 2008 zijn vijf particuliere instellingen, 536 plaatsen,
overgeheveld. Hiermee is uitvoering gegeven aan de motie van de
heer J. S. Voordewind om versneld capaciteit beschikbaar te stellen.
Met ingang van 2009 worden twee rijksinstellingen, 246 plaatsen,
overgeheveld. Na 2010 moet de scheiding tussen civiel- en strafrechtelijke jongeren volledig zijn. In 2009 is hiermee ca. € 146 miljoen
gemoeid. Naast de opbouw van de capaciteit worden er door de
minister voor Jeugd en Gezin, de zorgaanbieders en de Inspectie
jeugdzorg normen opgesteld voor verantwoorde zorg in de gesloten
jeugdzorg. Het gaat hierbij om normen voor de borging van veiligheid
en rechtspositie van de jeugdigen en ook over het gebruik van
effectieve methodieken en het aansluiten op de keten van preventie tot
nazorg. De minister ondersteunt de instellingen bij het uitwerken van
hun plannen en bij het implementeren van de normen in de instellingen. Op grond van de bevindingen van de inspecties en de Algemene
Rekenkamer gaan de betreffende instellingen aan de slag met
kwaliteitsverbeteringen. Daarnaast is er vanaf 2010 budget beschikbaar
om de eventueel noodzakelijk uitbreiding van capaciteit te bekostigen.
+ Ondersteunen van beroepsverenigingen bij het uitvoeren van het
gezamenlijk actieplan «Professionalisering». Het actieplan kent vier
pijlers: verhelderen beroepenstructuur, verbeteren opleidingen,
versterken beroepsverenigingen en tuchtrecht. In de periode 2007–
2010 wordt dit ondersteund met in totaal € 1,0 miljoen;
+ Integraal Toezicht Jeugdzaken (ITJ) is als één van de initiatieven
voortgekomen uit de Operatie Jong-projecten en is gericht op het
toezicht op de keten van voorzieningen voor jeugdigen van 0 tot 23
jaar. ITJ is een belangrijk instrument voor de minister voor Jeugd en
Gezin om toezicht te houden op de uitvoering van het programma
«Alle kansen voor alle kinderen» (o.a. het in de praktijk brengen van
«één gezin, één plan»). ITJ is een samenwerkingsverband van de

Persexemplaar

33

Beleidsartikelen

Inspectie jeugdzorg, onderwijs, gezondheidszorg, politie en werk en
inkomen, reservering € 2,0 miljoen.
Operationele doelstelling 3.2

Snelle inzet van de meest adequate dwangmiddelen om hulp op
gang te brengen indien dit niet op vrijwillige basis kan en
kinderen in hun opvoeding en ontwikkeling ernstig worden
bedreigd.

Motivering

Ouders en jongeren die hulp nodig hebben, kunnen daar zelf om vragen
bij de instanties voor vrijwillige hulpverlening. Niet alle kinderen en
ouders zijn echter in staat of bereid om vrijwillige hulp te zoeken of te
accepteren. Als de situatie waarin kinderen zich bevinden bedreigend is
(of kan worden) voor de opvoeding en ontwikkeling, moet de overheid
overwegen of de noodzakelijke hulp met inzet van een dwangmiddel, in
het belang van het kind, alsnog op gang moet worden gebracht. Vanzelfsprekend moet het meest geëigende dwangmiddel in iedere situatie
worden gebruikt: een ondertoezichtstelling (al dan niet met een uithuisplaatsing) of een ontneming van het gezag (gevolgd door voogdij).
Om ervoor te zorgen dat, in het belang van de jongere, de juiste maatregel zo snel mogelijke beschikbaar is en vervolgens adequaat wordt
uitgevoerd, zijn diverse activiteiten in gang gezet. Korte doorlooptijden,
goede informatievoorziening en wetgeving zullen in 2009 leiden tot
verbeteringen in de uitvoeringspraktijk1.

Prestatie-indicator

Waarde

Peildatum

Streefwaarde
2009

Streefwaarde
2011

X

2007

60%

75%

Percentage doorlooptijd besluitvorming jeugdbeschermingsmaatregel binnen de norm

Zo is in januari 2008 de nieuwe werkwijze voor de besluitvorming over
beschermwaardige zaken vastgesteld. De norm voor de doorlooptijd
houdt dit in dat in 2010 in 75% van de gevallen binnen 2 maanden na de
melding een uitspraak over de kinderbeschermingsmaatregel wordt
gedaan. Een hoger percentage is vooralsnog niet wenselijk omdat er
zaken zijn waarbij doelbewust wordt gewacht met het nemen van het
besluit in afwachting van bepaalde ontwikkelingen. Het belang van het
kind is bepalend voor het tempo. De realisatie 2007/basiswaarde is niet
beschikbaar, daar het hier een nieuwe norm betreft.
Kengetallen

2006

2007

2008

2009

2010

1.
2.
3.
4.
5.

5 170
158
25 256
3,3
X

5 198
369
28 279
3,5
17,5

5 402
208
30 212
3,5
15

6 019
214
34 913
3,4
15

6 231
208
37 563
3,3
15

Aantal voogdij
Aantal voorlopige voogdij
Aantal ondertoezichtstelling (OTS)
Gemiddelde duur OTS (in jaren)
Caseload

1 t/m 5
5

De aantallen voor 2006 en 2007 zijn realisatiegegevens. Het betreffen gemiddelde aantallen per jaar.
De aantallen voor 2008 en verder zijn gebaseerd op de in de begroting beschikbare aantallen.
De caseload per FTE gezinsvoogd 2007 betreft een gemiddelde waarde zoals gemeten ultimo kalenderjaar (conform het Convenant
Verlaging caseload gezinsvoogdij).
Het kengetal caseload 2006 is niet beschikbaar omdat deze gegevens niet standaard werden verzameld.

1

Zie voor meer informatie en behaalde
resultaten:
www.justitie.nl/beterbeschermd.

Persexemplaar

34

Beleidsartikelen

Belangrijkste instrumenten

Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op de jeugdzorg vormen het
wettelijke kader voor het jeugdbeschermingsbeleid. Het kabinet zet
hiertoe in 2009 onder andere, ter specifieke invulling van dit kader,
onderstaande (extra) instrumenten in:
+ Een nieuwe werkwijze voor de besluitvorming over de inzet van
jeugdbescherming is in 2009 landelijk ingevoerd en leidt tot een
reductie van de doorlooptijd van gemiddeld 10 tot maximaal 2
maanden. In 2010 zal in 75% van de gevallen binnen 2 maanden na de
melding een uitspraak over de kinderbeschermingsmaatregel worden
gedaan. De kern van de werkwijze bestaat uit in te voeren casusoverleg en uit parallel uitgevoerde werkzaamheden door de betrokken
organisaties, Bureau Jeugdzorg, Raad voor de Kinderbescherming en
rechtbank. € 1,5 miljoen is gereserveerd voor het casusoverleg en € 10
miljoen voor een versnelling van de instroom.
In totaal is voor de Raad van de Kinderbescherming € 77 miljoen
gereserveerd.
+ Verbetering informatie-uitwisseling ter ondersteuning van de
samenwerking in de jeugdbeschermingsketen. In 2009 is de digitale
ondersteuning voor het in te voeren casusoverleg gereed en ingevoerd
en vindt digitaal informatie-uitwisseling tussen de organisaties plaats.
+ Het streven is dat het wetsvoorstel voor de wijziging van de kinderbeschermingswetgeving (boek 1 Burgerlijk Wetboek) eind 2009 in het
Staatsblad staat. Met de voorgestelde wijzigingen zal meer maatwerk
mogelijk zijn en komt nadrukkelijk het belang van het kind voorop te
staan. In de loop van 2009 zal de uitvoeringspraktijk worden voorbereid op de invoering van de beoogde wijzigingen met een daarop
gericht implementatietraject.
+ Start in 2009 met de scholing in de nieuwe methoden voor een
effectieve uitoefening van de voogdij door de Bureaus Jeugdzorg, € 2
miljoen.
+ Evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg, zoals neergelegd in artikel 210
zal deze wet binnen vijf jaar na inwerkingtreding geëvalueerd worden.
Dit betekent dat deze evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg in 2009
plaats vindt. De jeugdbeschermingstaken en de jeugdreclassering
zullen onderdeel uitmaken van de evaluatie. Hierbij wordt ook, zoals
eerder bij brief (TK 16 november 2007, 30 889 en 29 815, nr. 4) is
aangegeven, het definitieve besluit ten aanzien van het toekomstperspectief van de landelijk Werkende Instellingen (LWI’s) betrokken.
+ In 2009 is duidelijk welke behoefte bestaat aan een gedwongen kader
voor voortgezette hulp aan jongeren van 18 jaar en ouder, aansluitend
op een eerder ingezet kinderbeschermings- of strafrechtelijk traject. Op
basis hiervan zullen voorstellen worden gedaan over de aard van het
gedwongen kader. Belangrijk in dit verband is dat het hierbij – naast de
afronding van zorg aan jongvolwassenen – ook kan gaan om volwassenen die naar verwachting langdurig zijn aangewezen op zorg die
alleen in een gedwongen kader geboden kan worden.
+ In 2009 wordt ten behoeve van ondertoezichtstellingen en (gezins)voogdij circa € 270 miljoen gereserveerd aan doeluitkeringen aan
provincies en aan de Grootstedelijke regio’s Amsterdam, Haaglanden
en Rotterdam.
+ Voor de opvang en voogdij van alleenstaande minderjarige vreemdelingen is circa € 18 miljoen gereserveerd.
+ Voor de inning van ouderbijdragen is een bijdrage aan het LBIO van
€ 1,6 miljoen gereserveerd.

Persexemplaar

35

Beleidsartikelen

Operationele doelstelling 3.3

Jongeren tussen 12–27 jaar die (om andere redenen dan ziekte of
verzorging) niet naar school gaan, geen baan hebben en ook niet
op zoek zijn naar werk of scholing, én dreigen af te glijden naar
maatschappelijk ongewenst gedrag, én niet bereikt worden met
de gebruikelijke instrumenten wordt perspectief geboden via
campussen.

Motivering

Er zijn nog steeds teveel jongeren die aan de kant blijven staan. Het gaat
dan vooral om jongeren die niet in een leertraject zitten, niet werken en
dreigen af te glijden. Het is van belang maatregelen te treffen om te
voorkomen dat deze jongeren hun eigen toekomst vergooien door gebrek
aan diploma‘s of werkervaring. De afstand tot de arbeidsmarkt mag niet te
groot worden.
Het primaire doel is dat elke jongere die kan leren of werken (al dan niet in
combinatie), dit ook daadwerkelijk gaat doen. Daarnaast is ook een
doelstelling van de campussen om een bijdrage te leveren aan het
kabinetsbeleid ten aanzien van veiligheid om de jeugdcriminaliteit met
25% te verminderen. Met de campussen kan bijvoorbeeld worden
voorkomen dat jongeren die lichte vergrijpen hebben gepleegd, (verder)
afglijden naar de criminaliteit.

Belangrijkste instrumenten

Het kabinet kiest hierbij voor een stapsgewijze aanpak.
Een onafhankelijk onderzoeksbureau voert onder begeleiding van een
commissie van deskundige wetenschappers een evaluatieonderzoek uit
naar deze pilotprojecten. Een proces- en effectevaluatie maken hier
onderdeel van uit. Het evaluatieonderzoek geeft inzicht in de effectiviteit
van de aanpak van jongeren, de samenstelling van de doelgroep, de
samenwerking tussen lokale en regionale partijen en de gehanteerde
juridische kaders. Aan de hand van het evaluatieonderzoek zal het kabinet
aan de verdere vormgeving van de campussen werken. Het zal die
elementen overnemen die het meest succesvol en effectief blijken te zijn.
De eerste is de start van de pilotfase, waar in negen pilots geëxperimenteerd en geëvalueerd wordt wat wel en niet werkt. Dit onderzoek is gestart
in de tweede helft van 2007 en zal worden afgerond medio 2010. Medio
2009 zal de tweede voortgangsrapportage verschijnen. De tweede stap is
het starten van overleg met bestuurders in de jeugdketen en met partners
in de jeugdketen én in de rechtshandhaving over de relatie tussen
campussen en andere voorzieningen binnen de jeugdketen dat uitval van
jongeren dient te voorkomen.
De tweede fase is in 2008 gestart en zal in 2009 worden gecontinueerd.
Ten slotte zal in 2010 en 2011 aan de hand van de ervaringen met de
verschillende pilotprojecten en het inzicht in de effectiviteit van de
verschillende aanpakken, samen met de bestuurlijke partners de campussen verder worden vormgegeven, op zo’n manier dat deze een inhoudelijke aanvulling betekenen op de bestaande stelsels. Voor de verlenging
van de pilots in 2009 en het daarbij behorende evaluatieonderzoek en de
verdere beleidsontwikkeling is in 2009 € 4,75 miljoen beschikbaar.
Vanuit de veiligheidsenveloppe zijn bij het ministerie van Financiën
middelen gereserveerd die eventueel ingezet kunnen worden voor
campussen. Het betreft een bedrag € 16 miljoen structureel vanaf 2010.
Definitieve besluitvorming over deze indicatief gereserveerde middelen
voor 2010 zal in 2009 plaatsvinden o.a. op basis van de eerste
effectiviteitsresultaten van het evaluatieonderzoek naar de pilots.

Persexemplaar

36

Beleidsartikelen

Kengetallen

Waarde 2006

Waarde 2007

Waarde 2008

Waarde 2009

–
–

8
150

9
250

9
300

Aantal pilots campussen
Aantal ingestroomde jongeren in pilots campussen

Onderzoek en evaluatie

Onderzoek
onderwerp

AD

A. Start
B. Afgerond

Vindplaats

Effectonderzoek ex post

Evaluatie pilots campussen

3.3

A 2007
B 2010

TK, 2007–2008,
31 001, nr. 22

Overig evaluatieonderzoek

Prevalentie-onderzoek kindermishandeling

3.1

A 2009

TK 2006–2007,
31 015, nr. 1

Evaluatie implementatie nieuwe
werkwijze gezinsvoogdij

3.2

A 2009
B 2009

Wet op de Jeugdzorg

3.1 + 3.2

A 2009
B 2009

Persexemplaar

Wet op de
jeugdzorg. art. 110

37

Niet-beleidsartikel 98: Algemeen
98.1 Algemeen
Nieuw in de begroting 2009 is de regel Verzameluitkering Jeugd en Gezin.
De verzameluitkering kent zijn wettelijke grondslag in de Financiële-verhoudingswet. Hij keert uit aan de medeoverheden. In de verzameluitkering
zijn de beleidsthema’s gebundeld die jaarlijks gemiddeld maximaal € 10
miljoen voor het totaal van de ontvangende medeoverheden beslaan.
Aanleiding voor de invoering van de verzameluitkering is de behoefte aan
een wijze van middelenverstrekking aan de medeoverheden die ruimte
biedt voor lokaal maatwerk en de administratieve lasten bij Rijk en
medeoverheden voorkomt. Dit met name ook vanwege de geringe
omvang van de middelen. Het budget stond in 2008 verantwoord op
artikel 3.
De verzameluitkering Jeugd en Gezin bevat de uitkering van bestuurskosten aan de drie grootstedelijke regio’s, stadsregio Amsterdam,
stadsgewest Haaglanden en stadsregio Rotterdam.
98.2 Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsbedragen x € 1 000
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Verplichtingen

0

0

300

300

300

300

300

Uitgaven

0

0

300

300

300

300

300

Programma-uitgaven
Verzameluitkering Jeugd en Gezin

0
0

0
0

300
300

300
300

300
300

300
300

300
300

Persexemplaar

38

Niet-beleidsartikelen

Niet-beleidsartikel 99: Nominaal en onvoorzien
99.1 Algemeen
Dit artikel heeft een technisch-administratief karakter. Vanuit het
begrotingsdeel van dit niet-beleidsartikel vinden overboekingen van loonen prijsbijstelling naar de loon- en prijsgevoelige artikelen binnen de
begroting plaats. Een deel van de loonbijstelling moet nog worden
toegedeeld. Ook worden er taakstellingen of extra middelen op dit artikel
geplaatst die nog niet aan de beleidsartikelen zijn toegedeeld.
99.2 Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsbedragen x € 1 000
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Verplichtingen

0

– 1 585

916

907

675

1 216

1 517

Uitgaven

0

– 1 585

916

907

675

1 216

1 517

1 – Loonbijstelling
2 – Prijsbijstelling
3 – Onvoorzien
4 – Taakstelling

0
0
0
0

– 285
0
0
– 1 300

2 216
0
0
– 1 300

2 340
0
0
– 1 433

2 242
0
0
– 1 567

2 783
0
0
– 1 567

3 084
0
0
– 1 567

Persexemplaar

39

BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
In de bedrijfsvoeringsparagraaf wordt ingegaan op de onderwerpen in de
bedrijfsvoering die specifiek in 2009 aan de orde zullen zijn. De paragraaf
heeft uitdrukkelijk het karakter van een uitzonderingsrapportage.
Programma begroting
Deze begroting bestaat alleen uit programmamiddelen. De verantwoordelijkheid voor uitvoeringsorganisaties (bijvoorbeeld de SVB in het kader
van de AKW, de Belastingdienst in het kader van het kindgebonden
budget) en de personele en materiële uitgaven van de beleidsdepartementen die werkzaamheden verrichten voor de minister voor Jeugd en
Gezin onder de verantwoordelijkheid, blijven vallen van de respectievelijke ministers van VWS, Justitie, Financiën, SZW en OCW.
Afbakening verantwoordelijkheden begrotingsuitvoering
Met ingang van 1 januari 2008 is het Besluit Begrotingsuitvoering Jeugd
en Gezin van kracht geworden. Dit besluit is een nadere uitwerking van de
in het Besluit Taak Financieel-Economische Zaken (FEZ) opgenomen
betrokkenheid van de directeur FEZ van VWS bij de uitvoering van de
begroting. De uitwerking van de betrokkenheid van de directeuren FEZ
van de andere bij Jeugd en Gezin betrokken departementen is op een
andere wijze vormgegeven. Hierover zijn in lijn met de algemene
afspraken over de samenwerking werkafspraken gemaakt. Voor de
uitvoerend budgethouders bij de betrokken departementen geldt dat zij
gebonden zijn aan de algemene regels en voorschriften zoals die gelden
voor het ministerie waarvan zij deel uitmaken.
De Comptabiliteitswet bepaalt in artikel 19a dat de minister voor Jeugd en
Gezin verantwoordelijk is voor het beheer van de begroting van Jeugd en
Gezin. Deze verantwoordelijkheid strekt zich niet uit tot de financiële
beheershandelingen ten behoeve van uitvoering van onderdelen van de
begroting van Jeugd en Gezin die onder verantwoordelijkheid van andere
ministers zijn verricht. Deze ministers verantwoorden zich hierover in hun
bedrijfsvoeringsparagraaf en informeren de minister voor Jeugd en Gezin
over de belangrijkste controlebevindingen op artikelniveau en hebben de
mogelijkheid de maatregelen toe te lichten die zijn getroffen om problemen in het beheer op te lossen. Op deze wijze kan de minister voor Jeugd
en Gezin in de bedrijfsvoeringsparagraaf, als onderdeel van het jaarverslag van Jeugd en Gezin, verantwoording afleggen over de belangrijkste
geconstateerde onrechtmatigheden (fouten en onzekerheden) en/of
onvolkomenheden in het beheer en eventueel de maatregelen die
hiervoor zijn getroffen om onrechtmatigheden en/of onvolkomenheden in
de toekomst te voorkomen.

Persexemplaar

40

VERDIEPINGSHOOFDSTUK
Leeswijzer
Het verdiepingshoofdstuk bestaat uit een cijfermatig overzicht per artikel.
Bij ieder artikel wordt eerst de opbouw van de stand vanaf de ontwerpbegroting 2008 tot aan de stand ontwerpbegroting 2009 opgenomen.
Daarna worden de belangrijkste nieuwe mutaties toegelicht.
De mutaties begrotingsuitgaven zijn toegelicht voor zover de kasbedragen
in 2009 meer dan € 3 miljoen bedragen of in verband met beleidsmatige
relevantie vermeld worden.

Persexemplaar

41

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Beleidsartikel 1: Gezin en inkomen
Begroting
Opbouw uitgaven x € 1 000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

4 114 147
0
0
76 600
15 222
4 205 969

4 233 173
0
0
0
34 218
4 267 391

4 244 598
100 000
0
0
– 84 782
4 259 816

4 360 145
100 000
0
0
– 106 401
4 353 744

4 330 526
100 000
0
0
– 106 713
4 323 813

4 330 526
100 000
0
0
– 129 626
4 300 900

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

272
0
0

272
0
0

272
0
0

272
0
0

272
0
0

272
0
0

Stand ontwerpbegroting 2009

272

272

272

272

272

272

2008

2009

2010

2011

2012

2013

De indexatie van de kinderbijslagbedragen valt op
grond van het prijsindexcijfer hoger uit dan geraamd.

811

3 208

3 238

3 239

3 239

3 260

Het wetstraject waarin aanvullende voorwaarden
worden gesteld aan de kinderbijslag voor 16- en
17-jarigen is vertraagd. De beoogde invoeringsdatum
is 1 oktober 2009 geworden in plaats van 1 oktober
2008. De kinderbijslag van 1 oktober 2009 wordt in
januari 2010 uitbetaald; daarom wordt het budgettair
effect in 2009 bijgesteld.

0

– 3 400

0

0

0

0

14 711

58 275

57 447

56 844

56 283

55 841

De Sociale Verzekeringsbank heeft in de Juninota
gemeld dat het aantal kinderen waarvoor kinderbijslag
wordt verstrekt vanaf 2009 zal dalen. Met deze mutatie
wordt de raming neerwaarts bijgesteld.

0

– 13 865

– 16 456

– 24 762

– 31 501

– 36 629

Taakstelling binnen de Jeugd en Gezin-begroting

0

0

– 116 011

– 126 722

– 119 734

– 114 206

– 10 000

– 13 000

– 15 000

– 15 000

– 15 000

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie NvW 2008
Mutatie amendement 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2009

Opbouw ontvangsten x € 1 000

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1 000)

AKW indexatie 2008

Per 2009 wordt de Buitengewone Uitgavenaftrek (BU)
in de inkomstenbelasting afgeschaft. In plaats daarvan
komt de Wet Tegemoetkoming Chronisch Zieken en
Gehandicapten, die een veel beperktere aftrekmogelijkheid kent. Hierdoor zullen de verzamelinkomens van mensen die voorheen gebruik maakten
van de BU dalen. Dit leidt tot lagere uitgaven voor het
kindgebonden budget.

Persexemplaar

42

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Beleidsartikel 2: Gezond opgroeien en meedoen
Begroting
Opbouw uitgaven x € 1 000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie NvW 2008
Mutatie amendement 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

279 422
0
0
1 771
9 175

315 083
0
0
3 055
24 041

336 880
0
0
3 655
26 200

359 611
0
0
2 580
23 360

359 611
0
0
2 330
21 360

359 611
0
0
2 330
21 360

Stand ontwerpbegroting 2009

290 368

342 179

366 735

385 551

383 301

383 301

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

1 545
0
0

1 545
0
0

1 545
0
0

1 545
0
0

1 545
0
0

1 545
0
0

Stand ontwerpbegroting 2009

1 545

1 545

1 545

1 545

1 545

1 545

2008

2009

2010

2011

2012

2013

0

5 800

5 800

5 800

5 800

5 800

10 070

11 268

12 033

12 817

12 817

12 817

Opbouw ontvangsten x € 1 000

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1 000)

Overheveling van de financiering van de prenatale zorg
(premie-middelen zorg) naar de Brede Doeluitkering
Jeugd en Gezin
Loonbijstelling

Persexemplaar

43

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Beleidsartikel 3: Zorg en bescherming
Begroting
Opbouw uitgaven x € 1 000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie NvW 2008
Mutatie amendement 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

1 443 278
40 000
0
– 9 836
87 856

1 368 143
0
0
14 630
218 971

1 362 864
0
0
12 230
295 880

1 363 017
0
0
10 730
323 765

1 362 758
0
0
10 730
343 603

1 362 758
0
0
10 730
353 203

Stand ontwerpbegroting 2009

1 561 298

1 601 744

1 670 974

1 697 512

1 717 091

1 726 691

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

19 698
– 8 000
128

19 698
– 8 000
0

19 698
– 8 000
0

19 698
– 8 000
0

19 698
– 8 000
0

19 698
– 8 000
0

Stand ontwerpbegroting 2009

11 826

11 698

11 698

11 698

11 698

11 698

Opbouw ontvangsten x € 1 000

Persexemplaar

44

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1 000)
2008

2009

2010

2011

2012

2013

42 817

40 599

40 497

40 493

40 485

40 485

Voor een verdere groei in de verschillende sectoren
van de jeugdzorg is indicatief een bedrag gereserveerd.

0

47 300

68 200

87 800

114 800

145 800

Om de toenemende vraagontwikkeling in de jeugdbescherming op te kunnen vangen, worden extra
middelen beschikbaar gesteld.

0

50 500

51 300

51 800

52000

52000

Als gevolg van de toenemende vraagontwikkeling in
de jeugdbescherming wordt ook het aantal
beschermingsonderzoeken dat de Raad voor de
Kinderbescherming (RvdK) uit moet voeren groter.
Hiervoor worden extra middelen beschikbaar gesteld.

0

10 400

10 500

10 300

10 400

10 400

Door een verbeterde afstemming van de werkwijze in
keten tussen de Raad voor de Kinderbescherming en
de Bureaus Jeugdzorg kan de doorlooptijd van
aanmelding tot uitspraak van de rechter aanzienlijk
verkort worden. Dit leidt op korte termijn tot groei van
het aantal kinderbeschermingsmaatregelen.

0

10 100

33 600

47 000

39 800

18 400

Er worden extra middelen ingezet voor het uitvoeren
van maatregelen waarmee beoogd wordt de tijd per
kind per gezinsvoogd te vergroten (Deltaplan Gezinsvoogdij).

0

11 200

10 600

9 700

9 600

9 600

Overheveling van Justitie van de budgetten ten
behoeve van de twee Rijks-JJI’s die per 1 januari 2009
naar Jeugd en Gezin overgaan.

0

31 869

31 724

31 596

31 412

31 412

Om de kwaliteit te verbeteren voor het civiel deel van
de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI’s) als gevolg van
het Visiedocument en het Inspectierapport worden
extra middelen beschikbaar gesteld.

0

19 000

25 900

18 400

18 400

18 400

Volgens de meest recente raming van het Prognosemodel Justitiële Ketens is er vanaf 2010 te weinig
capaciteit in de civielrechtelijke gesloten jeugdzorg.
Met deze middelen kan de capaciteit worden uitgebreid.

0

0

26 900

26 900

26 900

26 900

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

Loonbijstelling

Inzet enveloppe-middelen Veiligheid voor pilots
campussen.

Persexemplaar

45

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Niet-beleidsartikel 98: Algemeen
Begroting
Opbouw uitgaven x € 1 000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie NvW 2008
Mutatie amendement 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

0
0
0
0
0

0
0
0
0
300

0
0
0
0
300

0
0
0
0
300

0
0
0
0
300

0
0
0
0
300

Stand ontwerpbegroting 2009

0

300

300

300

300

300

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Stand ontwerpbegroting 2009

0

0

0

0

0

0

Opbouw ontvangsten x € 1 000

Persexemplaar

46

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Niet-beleidsartikel 99: Nominaal en onvoorzien
Begroting
Opbouw uitgaven x € 1 000
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie NvW 2008
Mutatie amendement 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

0
0
0
50 285
– 51 870

– 1 694
0
0
49 026
– 46 416

– 3 387
0
0
49 567
– 45 273

– 6 775
0
0
53 144
– 45 694

– 6 775
0
0
53 135
– 45 144

– 6 775
0
0
53 135
– 44 843

Stand ontwerpbegroting 2009

– 1 585

916

907

675

1 216

1 517

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Stand ontwerpbegroting 2008
Mutatie 1e suppletore begroting 2008
Nieuwe mutaties

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Stand ontwerpbegroting 2009

0

0

0

0

0

0

Opbouw ontvangsten x € 1 000

Persexemplaar

47

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1 000)
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Enveloppe-middelen Jeugd en Gezin tranche 2009.

0

85 000

85 000

85 000

85 000

85 000

Inzet enveloppe Jeugd en Gezin. Het budget wordt
ingezet voor intensiveringen uit het Besluitvormingsmemorandum (BVM).

0

– 85 000

– 85 000

– 85 000

– 85 000

– 85 000

Een deel van de enveloppe-middelen Veiligheid
(campussen) tranche 2009. Restant blijft gereserveerd
op de aanvullende post bij Financiën.

0

8 000

1 000

1 000

1 000

1 000

Inzet van de enveloppe-middelen Veiligheid tranche
2009. Het budget wordt ingezet voor intensiveringen
uit het BVM.

0

– 8 000

– 1 000

– 1 000

– 1 000

– 1 000

Enveloppe-middelen Jeugd en Gezin tranche 2011.
Budget wordt ingezet voor intensiveringen uit het
BVM. Restant blijft gereserveerd op de aanvullende
post bij Financiën.

0

0

0

1 000

19 000

29 000

Inzet van de enveloppe-middelen Jeugd en Gezin
tranche 2011. Het budget wordt ingezet voor intensiveringen uit het BVM.

0

0

0

– 1 000

– 19 000

– 29 000

Enveloppe-middelen Jeugd en Gezin tranche 2010

0

0

7 000

7 000

7 000

7 000

Inzet van de enveloppe-middelen Jeugd en Gezin
tranche 2010. Het budget wordt ingezet voor intensiveringen uit het BVM.

0

0

– 7 000

– 7 000

– 7 000

– 7 000

De loonbijstelling tranche 2008 is op de Jeugd en
Gezin begroting bijgeboekt. Omdat de P&M-middelen
van Jeugd en Gezin op de begroting van VWS staan,
wordt de loonbijstelling overgeboekt naar VWS.

– 52 887

– 51 867

– 52 530

– 53 310

– 53 302

– 53 302

Persexemplaar

48

ZBO’S EN RWT’S
Bedragen x € 1 miljoen

1
2

Naam

ZBO/RWT

2009

NIDOS
LBIO

ZBO; RWT
ZBO; RWT

18 472
1 643

Persexemplaar

49

MOTIES
A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties
AANGENOMEN MOTIES

KAMERSTUK

STAND VAN ZAKEN

Motie-Van der Vlies c.s. over de claim voor
kwaliteitshandhaving van schippersinternaten

30 800 XVI, nr. 112

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 15 oktober 2007 (29 214,
nr. 26)

Motie-C
q örüz over de borging van de rechtspositie van de jeugdige bij het toezicht op de
uitvoering van de Wet op de gesloten
jeugdzorg

30 644, nr. 20

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 17 januari 2008 (29 815,
nr. 123)

Motie-Verdonk over concrete voorstellen voor
de financiële en organisatorische regierol van
gemeenten bij CJG

31 001, nr. 10

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 16 november 2007
(31 001, nr. 36)

Motie-Bouchibti/Sterk over het organiseren
van de zorgcoördinatie binnen de totale
jeugdketen

31 001, nr. 8

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 16 november 2007
(31 001, nr. 36)

Motie-Depla/Sterk over onderzoek naar
verplichte opvoedondersteuning vanuit de
CJG

30 136/28 684, nr. 17

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 16 november 2007
(31 001, nr. 36)

Motie-Bouchibti/Sterk over signalen in de
verwijsindex

31 001, nr. 7

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 16 november 2007
(31 001, nr. 36)

Motie-Bouchibti c.s. over Rotterdam als
Europese Jongerenhoofdstad

31 200 XVII, nr. 16

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 11 juni 2008 (31 200 XVII,
nr. 39)

Motie-Uitslag over Jeugdgezondheidszorg

31 200 XVI, nr. 136

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 4 juli 2008 (29 815, nr.
160)

Motie-Voordewind c.s. over het actieplan
preventie zelfdoding

31 200 XVII, nr. 22

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 26 juni 2008 «Beleidsadvies Verminderen van suïcidaliteit» (22 894, 172)

De motie-C
q örüz over de borging van de
rechtspositie van de jeugdige bij het toezicht
op de uitvoering van de Wet op de gesloten
jeugdzorg.

30 644, nr. 23

AFGEHANDELD
Zie brief aan de Tweede Kamer d.d. 17 januari 2008 «Aanbieding Jaarwerkprogramma 2008 van Inspectie Jeugdzorg»
(29 815, 123)

Motie-C
q örüz c.s. over harmonisatie van de
rechtspositie van een drietal groepen
jongeren

30 644, nr. 19

De Kamer wordt hierover eind 2008 geïnformeerd.

Motie-Dibi c.s. over de uitwerking van
kwaliteitscriteria in de gesloten opvang

30 644, nr. 17

Hieromtrent zal in het najaar een brief naar de Kamer gaan,
samen met Toetsingskader gesloten Jeugdzorg.

Motie-Verburg over structurele verhoging
kinderbijslag

30 800 XV, nr. 40

De Kamer zal hierover uiterlijk in 2009 worden geïnformeerd

Motie-Cörüz c.s. over een ambtshalve
bevoegdheid voor de kinderrechter voor OTS

31 015, nr. 14

Zal worden meegenomen in het wetsontwerp Herziening
kinderbeschermingsmaatregelen dat in het najaar van 2008
aan de Kamer wordt aangeboden.

Motie-Dibi c.s. over de uitwerking van
kwaliteitscriteria in de gesloten opvang

30 644, nr. 17

Hieromtrent zal in het najaar een brief naar de Kamer gaan,
samen met Toetsingskader gesloten Jeugdzorg.

Persexemplaar

50

Moties

AANGENOMEN MOTIES

KAMERSTUK

STAND VAN ZAKEN

Motie-C
q örüz c.s. over harmonisatie van de
rechtspositie van een drietal groepen
jongeren

30 644, nr. 19

Wetsvoorstel Harmonisatie rechtspositie jeugdigen met
ernstige gedragsproblemen is in voorbereiding en zal
waarschijnlijk in de herfst van 2008 aan de Kamer worden
aangeboden.

Motie-Arib over onderzoek naar seksueel
misbruik van kinderen van Marokkaanse
afkomst.

30 300 VI, nr. 159

De Tweede Kamer zal in het najaar van 2008, na afronding
van het onderzoek, worden geïnformeerd

Motie-Sterk c.s over een nationaal opvoeddebat

31 200 XVII, nr. 12

Wordt meegenomen in Nota Gezinsbeleid welke in het najaar
van 2008 aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden

Motie-C
q örüz over maatwerk bij
kinderbeschermingsmaatregelen

31 015/31 001, nr. 28

Zal worden meegenomen in het wetsontwerp Herziening
kinderbeschermingsmaatregelen dat in het najaar van 2008
aan de Kamer wordt aangeboden.

Motie-Bouchibti c.s. over een pilot met een
campus voor jongeren tussen de 12 en 14 jaar

31 200 XVII, nr. 17

Momenteel wordt overleg gevoerd met al bestaande pilots. In
het najaar van 2008 zal de Kamer hierover worden geïnformeerd

De gewijzigde motie-Uitslag/Timmer over het
ontwikkelen van een eenduidige definitie van
zwerfjongeren

31 323, nr. 4
(gewijzigd)

De Kamer wordt hierover eind 2008 geïnformeerd.

Motie-Cöruz c.s. over het onderzoeken van het 29 815, nr. 159
koppelen van jeugdzorg-dossiers aan het
BurgerService-Nummer

De Kamer wordt in het najaar van 2008 geïnformeerd.

Motie-Voordewind c.s. over het in het licht
plaatsen van het beloningssysteem in de
«Jeugdzorg breed» van de adviezen van de
commissie-Dijkstal

29 815, nr. 158

De Kamer wordt in het najaar van 2008 geïnformeerd.

Motie-Voordewind over het opnemen door
gemeenten van de Eigen Kracht Conferentie
als onderdeel van het hulpaanbod

29 815, nr. 157

Ervaringen opgedaan bij EKC in Overijssel worden – nadat
deze in kaart zijn gebracht – aangeboden aan gemeenten.
Huidige planning: eind 2009.

Motie-Joldersma c.s. over een landelijke
gedragscode voor vroeg-op-staptijden in de
horeca voor jongeren

27 565, nr. 38

Na het AO Vroeg op stap dat gepland staat op 9 oktober 2008,
zal de Kamer worden geïnformeerd hoe aan deze motie
uitvoering zal worden gegeven.

Motie-Van der Ham/Dibi over betere uitgaansmogelijkheden voor jongeren tussen de 12
en 18

27 565, nr. 50

Brief n.a.v. overleg met onder ander de VNG zal eind 2008
aan de Kamer worden toegezonden.

Motie-Leijten/Voordewind over alcoholpromoties gericht op jongeren

27 565, nr. 40

Er wordt een interdepartementale werkgroep geformeerd.
Eind 2008 zal het rapport aan de Kamer worden toegezonden.

Motie-Voordewind c.s. over bundeling van de
informatievoorziening en dienstverlening in
het Nederlands Jeugdinstituut

31 200 XVII, nr. 23

Er wordt een plan van aanpak opgesteld. Deze zal eind 2008
aan de Kamer worden toegezonden.

Motie-Joldersma/Voordewind over een
experiment met o.a. leeftijdsgrenzen in een
aantal gemeenten

27 565, nr. 36

Zal worden opgenomen in komende Drank- en Horecawetswijziging. Planning: voorjaar 2009.

Persexemplaar

51

Moties

B. Door de minister gedane toezeggingen
WAT IS TOEGEZEGD?

VINDPLAATS

STAND VAN ZAKEN

Bekijken of voor jongeren van 12–15 jaar een
Behandeling Begroting
plek op een campus een laatste alternatief zou Jeugd en Gezin 2008 d.d.
kunnen zijn en of daarover van de lopende
22 november 2007
pilots voldoende kan worden afgeleid voor die
leeftijdscategorie.

Momenteel wordt overleg gevoerd met al bestaande
pilots. In het najaar van 2008 zal de Kamer hierover
worden geïnformeerd.

De minister gaat na hoe binnen JGZ de stand AO Evaluatie Jeugdvan zaken is met betrekking tot de signalering gezondheidszorg d.d.
van genitale verminking, maagdenvlies3 april 2008
hersteloperaties en abortussen en zal tevens
nagaan of dit een apart signaleringspunt moet
worden.

De Kamer wordt hierover in het najaar van 2008
geïnformeerd.

De minister zal de Kamer uiterlijk voor de
AO Evaluatie Jeugdbegroting 2009 informeren over nut en
gezondheidszorg d.d.
noodzaak van een nieuw contactmoment voor 3 april 2008
15- tot 16-jarigen en zijn voornemens
daaromtrent.

Brief hieromtrent zal vóór de Begrotingsbehandeling
Jeugd en Gezin in november aan de Kamer worden
toegezonden.

Op eventuele scheiding tussen ouderschap en
opvoederschap zal de minister terugkomen in
de nota gezinsbeleid.

Nota gezinsbeleid zal in het najaar van 2008 aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.

AO Beleidsprogramma
Jeugd en Gezin d.d. 4 juli
2007

De Kamer zal worden bericht over het gesprek AO Alcoholbeleid d.d.
inzake de uitwerking van het bestuursakkoord 22 mei 2008
tussen het Rijk en de VNG waarbij het aspect
van de uitgaansvoorzieningen voor jongeren
tussen de 12 en 18 jaar zal worden betrokken.

Brief n.a.v. overleg met onder ander de VNG zal eind
2008 aan de Kamer worden toegezonden.

Bij de nota gezinsbeleid terugkomen op
bundeling van alle kennis van jeugd en gezin,
toegankelijk voor de beroepsgroep en ouders.

Behandeling Begroting
Jeugd en Gezin 2008 d.d.
22 november 2007

Nota gezinsbeleid zal in het najaar van 2008 aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.

De gevolgen van armoede voor kinderen in de Behandeling Begroting
nota over gezin en opvoeding betrekken.
Jeugd en Gezin 2008 d.d.
22 november 2007

Nota gezinsbeleid zal in het najaar van 2008 aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.

Notitie opstellen m.b.t. gezinshuizen.

Behandeling Begroting
Jeugd en Gezin 2008 d.d.
22 november 2007

Nota gezinsbeleid zal in het najaar van 2008 aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.

In de nota gezinsbeleid komt preventie van
echtscheiding aan de orde.

Wet Bevordering voortgezet ouderschap en
zorgvuldige scheiding
(30 145) d.d. 21 maart 2007

Nota Gezinsbeleid zal in het najaar van 2008 aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.

In gesprek met de betrokken partijen uit de
sector wordt zorgvuldig verkend onder welke
voorwaarden de overheveling van de
Jeugd-LVG uit de AWBZ naar de provinciaal
gefinancierde jeugdzorg mogelijk is. Daarbij
wordt ook het SER-advies betrokken over de
toekomst van de AWBZ, dat aan het eind van
dit jaar verwacht wordt.

AO Beleidsprogramma
Jeugd en Gezin d.d. 4 juli
2007

Momenteel lopen er gesprekken met de SER aangaande dit onderwerp. Als de uitkomst bekend is zal de
Tweede Kamer zo spoedig mogelijk hierover worden
bericht.

In de nota preventiebeleid gericht op de jeugd
zal nader worden ingegaan op de stand van
zaken betreffende het (overmatig) alcoholgebruik bij jongeren en op de doelstellingen
om dit tegen te gaan

AO Alcoholbeleid d.d. 18
december 2007

De nota zal eind 2008 verschijnen.

Persexemplaar

52

Moties

WAT IS TOEGEZEGD?

VINDPLAATS

STAND VAN ZAKEN

De Kamer:
– ontvangt het plan van aanpak van de GMS
voor de overgang naar gesloten jeugdzorg en
– ontvangt – n.a.v. verzoek van het lid Dibi –
een overzicht van agressiereducerende
technieken die in de gesloten en open
jeugdzorg worden gebruikt.

AO Jeugdzorg: over
kindermishandeling,
standpunt «Kinderen in
Tel», Glenn Mills,
ARK-rapport d.d. 18 juni
2008

De Kamer ontvangt hierover in het najaar van 2008 een
brief met het plan van aanpak en het overzicht.

In beeld brengen wat de overschotten en
reserves bij bureaus jeugdzorg en zorgaanbieders zijn (relatie met modelverordening
IPO).

AO Jeugdzorg (wachtlijsten) d.d. 26 juni 2008

De Kamer zal hierover vóór de Begrotingsbehandeling
Jeugd en Gezin in november 2008 worden geïnformeerd.

De Kamer ontvangt de onderzoeksopzet
Evaluatie wet op de jeugdzorg.

AO Jeugdzorg (wachtlijsten) d.d. 26 juni 2008

Vóór het kerstreces 2008 ontvangt de Kamer een
voorstel met op te nemen onderwerpen in de
eindevaluatie.

De Kamer wordt geïnformeerd over gesprek
met IPO/provincies over inzet interim
managers bij bureaus jeugdzorg en daarbij
betaalde vergoeding.

Brief aan de Tweede
Kamer «Vragen eerste
termijn AO Jeugdzorg»
d.d. 3 juli 2008

Vóór de Begrotingsbehandeling JenG in november
2008 ontvangt de Kamer een brief met de resultaten
van de overleggen.

Het elektronisch kinddossier zal uiterlijk
1-1-2008 worden gestart; per 1-1-2009 zal het
verplicht worden gesteld bij jeugdconsultatiebureaus.

AO Uitgangspunten van
het beleid d.d. 12 april
2007

De Kamer zal in het najaar van 2008 worden geïnformeerd over de ontwikkelingen op het terrein van het
Elektronisch Kinddossier.

De minister gaat samen met de staatssecretaris van VWS praten met VNG en Federatie
Opvang over de aansluiting tussen de
provinciale jeugdzorg en de gemeentelijk
beleid voor zwerfjongeren en knelpunten
daarbij.

Vervolg AO Zwerfjongeren
d.d. 14 mei 2008

De Kamer zal eind 2008 hierover worden geïnformeerd.

De Kamer jaarlijks op de hoogte stellen van de AO Centra Jeugd en Gezin
voortgang CJG’s; ook m.b.t. de financiële
en regierol gemeenten d.d.
stand van zaken in relatie tot inhoudelijke
31 januari 2008
prestatie-indicatoren

Vóór het einde van 2008 ontvangt de Kamer een brief
met de voortgangsrapportage.

De minister vraagt aan de provincies of op te
helderen valt in hoeveel procent van de
gevallen de vervangende zorg voldoende is
voor de wachtenden en er geen eerstgeïndiceerde zorg meer nodig is (nav verzoek
Langkamp).

Spoeddebat Wachtlijsten
jeugdzorg d.d. 12 juni 2008

Hierover ontvangt de Kamer een brief voor einde van
2008 waarin tevens opgenomen de wachtlijstcijfers per
1 oktober 2008 en de voortgang van de wachtlijsten.

De Kamer wordt geïnformeerd over het
eindresultaat van het onderzoek naar
aard/urgentie/achtergrond problematiek
wachtenden op wachtlijst provinciale
jeugdzorg.

AO Jeugdzorg (wachtlijsten) d.d. 26 juni 2008

Een tussenstand van zaken ontvangt de Kamer in de
brief die voor einde van 2008 wordt verzonden, en
waarin tevens wordt opgenomen de wachtlijstcijfers
per 1 oktober 2008 en de voortgang van de wachtlijsten.

Persexemplaar

53

AFKORTINGENLIJST
AD
AKW
AMK
AMV
BJZ
BOPZ
BOS
Censis
CJG
COA
CPB
CW
EKD
fte
ggz
HBO-raad
IBO
ICT
IJZ
ITJ
Jgz
JONG
LBIO
lvg
MOgroep
MvJ
NIP
NJI
NVMW
NVO
OCW
OD
OTS
RAAK
RWT
Stb.
SVB
SZW
TK
TRSU
VNG
VWS
Wcpv
Wjz
Wmo
ZAT
Zbo
ZonMw

Persexemplaar

Algemene Doelstelling
Algemene Kinderbijslagwet
Advies- Meldpunt Kindermishandeling en
Alleenstaande minderjarige vluchteling
Bureau Jeugdzorg
Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
Regeling buurt, onderwijs en sport
Centrale Stichting van Internaten voor Schippers- en
Kermisjeugd
Centrum voor Jeugd en Gezin
Centraal Orgaan opvang asielzoekers
Centraal Planbureau
Comptabiliteitswet
Elektronisch Kinddossier
fulltime equivalent
geestelijke gezondheidszorg
Vereniging van hogescholen
Interdepartementaal beleidsonderzoek
Informatie- en communicatietechnologie
Inspectie Jeugdzorg
Integraal toezicht jeugdzaken
Jeugdgezondheidszorg
Jeugdbeleid Overheid Nu Gezamenlijk, operatie Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
licht verstandelijk gehandicapten
Maatschappelijk Ondernemers Groep
Minister van Justitie
Nederlands instituut voor psychologen
Nederlands Jeugdinstituut
Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers
Nederlandse vereniging voor pedagogen en onderwijskundigen
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, ministerie van Operationele Doelstelling
Ondertoezichtstelling
Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling
rechtspersoon met een wettelijke taak
Staatsblad
Sociale Verzekeringsbank
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, ministerie van Tweede Kamer
Tijdelijke Regeling Specifieke Uitkering
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, ministerie van Wet collectieve preventie volksgezondheid
Wet op de jeugdzorg
Wet maatschappelijke ondersteuning
Zorg- en Adviesteam
zelfstandig bestuursorgaan
Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen

54

TREFWOORDENREGISTER
Alcohol 10, 22, 26, 51, 52
Bedrijfsvoering 1, 3, 40
Bescherming 1, 5, 11, 12, 15, 28, 29, 31, 33, 34, 35, 44, 45, 50, 51
Budgetflexibiliteit 3
Campus 11, 13, 15, 28, 29, 30, 31, 36, 37, 45, 48, 51, 52
Centra voor Jeugd en Gezin 7, 8, 10, 12, 21, 24
Doelstelling(en) 3
Doelstellingen 4, 15, 22, 23, 28, 31, 52
Drugs 22, 26
Gezin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 21, 22, 23, 24,
25, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 38, 40, 42, 45, 48, 51, 52, 53, 54
Hulpverlening 6, 9, 12, 32, 34
Instrumenten 4, 13, 16, 17, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 31, 35, 36
Jeugdbescherming 5, 6, 12, 28, 29, 34, 35, 45
Jeugdcriminaliteit 5, 9, 13, 29, 36
Jeugdgezondheidszorg 5, 9, 21, 24, 28, 50, 52, 54
Jeugdmonitor 22, 26
Jeugd 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 21, 22, 24, 25, 26,
27, 28, 29, 31, 32, 33, 35, 36, 38, 40, 42, 45, 48, 50, 51, 52, 53, 54
Jeugdzorg 5, 6, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 21, 24, 25, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 35,
37, 45, 50, 51, 52, 53, 54
Kinderbijslagwet 16, 17, 18, 54
Kinderen 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25,
26, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 42, 51, 52, 53
Kindermishandeling 8, 10, 11, 15, 28, 29, 31, 32, 33, 37, 53, 54
Kindvriendelijk 10
LBIO 49, 54
Motivering 23, 25, 31, 34, 36
NIDOS 49
Omgeving 6, 10, 11, 21, 23, 25, 26
Ontwikkelingsvoorwaarden 16
Opgroeien 1, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 16, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 29, 31, 43
Opvoeding 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 31, 34, 52
Participatie 6, 10, 22, 26, 27
Preventie 5, 6, 7, 8, 10, 15, 22, 24, 25, 26, 28, 29, 32, 33, 50, 52, 54
Professionalisering 33
Provincie 4, 9, 11, 12, 13, 14, 22, 29, 31, 32, 35, 53
Risicogedrag 26
Roken 12, 14, 18, 22, 24
School 4, 5, 9, 11, 16, 18, 24, 26, 30, 31, 36
Tegemoetkoming 4, 5, 7, 16, 17, 18, 42
Van Jeugd 3
Verantwoordelijkheid 3, 4, 5, 6, 12, 14, 16, 17, 22, 24, 25, 29, 32, 40
Verstandelijk gehandicapten 4, 29, 54
Verwijsindex 8, 9, 24, 31, 33, 50
Voogdij 14, 28, 29, 34, 35, 37, 45
Wachtlijsten 32, 53
Welzijn 54
Wet op de jeugdzorg 13, 14, 29, 31, 35, 37, 53, 54
Zorg 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28,
29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 43, 44, 50, 52, 53, 54

Persexemplaar

55