2016D44242

Lijst van vragen
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu en de algemene
commissie voor Wonen en Rijksdienst hebben een aantal aanvullende
vragen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Milieu en de
Minister voor Wonen en Rijksdienst over het Besluit bouwwerken
leefomgeving (Kamerstuk 33 118, nr. 31).
Voorzitter van de commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Van Dekken
Griffier van de commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Jansma

nds-tk-2016D44242

1

Nr

Vraag

1

Kan worden toegelicht waarom er in het Besluit bouwwerken
leefomgeving (Bbl) voor gekozen is om de eisen uit het oogpunt
van bruikbaarheid te schrappen? Hoe verhoudt zich dit tot artikel
4.21 van de Omgevingswet (borging van de minimumkwaliteit
duurzaamheid en bruikbaarheid) en tot het uitgangspunt van het
behoud van een gelijkwaardig beschermingsniveau?
Hoe verhoudt zich het schrappen van de eisen uit het oogpunt van
bruikbaarheid tot de in 2012 opnieuw ingevoerde voorschriften
over de aanwezigheid van een buitenberging bij elke woning en
een buitenruimte bij appartementen? Argument voor de herinvoering was dat de markt op dit terrein onvoldoende zelfregulerend
bleek te zijn. Waar is de verwachting op gebaseerd dat de markt nu
wel voldoende zelfregulerend zal zijn?
Welke minimumeisen aan een woonhuis worden geschrapt? Kunt
u dit schematisch weergeven?
Op welke manier zal het schrappen van de bruikbaarheidseisen
leiden tot het bouwen van minder duurzaam bruikbare woningen?
Welke aannames en verwachtingen uit het Bbl zijn aan of in de
praktijk getoetst? Kunt u uw antwoord toelichten?
Kunt u een overzicht geven van de analyses van effecten en risico’s
die zijn gedaan? Op welke manier zijn deze teruggekomen in het
Bbl? Kunt u dit schematisch weergeven?
Op welke manier(en) zou de uitbreiding van de categorie
vergunning- en/of borgingvrij bouwen gecompenseerd kunnen
worden?
In hoeverre zit er ruimte tussen de verantwoordelijkheid van
gemeenten en het niet kunnen toetsen door diezelfde gemeenten
van de aansprakelijkheid, gelet op het gegeven dat veel gemeenten bezorgd zijn over de eisen van aansprakelijkheid in het Bbl?
Waarom is er gekozen voor één Bbl en niet voor afzonderlijke
wetten? Waarom komt er niet één regeling voor het versterken van
de positie van de bouwconsument?
Zijn er bijkomende risico’s wanneer de kwaliteitsborging voor
bouwen met de Omgevingswet en bijbehorende algemene
maatregelen van bestuur (AMvB’s) tegelijkertijd worden
ingevoerd?
Hoe ziet het implementatieprogramma van het Bbl eruit?
Is er sprake van integrale afstemming tussen de bouw- en
monumentenaspecten? Op welke manieren zijn de belangen van
kwetsbare objecten zoals monumenten geborgd?
Wat betekent het nieuwe systeem voor de veiligheidsrisico’s,
waarbij de brandweer niet alle gegevens nog beschikbaar heeft? Is
de veiligheid van de brandweer nu voldoende geborgd?
Valt de transformatie van het Bouwbesluit 2012 naar het Bbl
primair onder de verantwoordelijkheid van de Minister voor
Wonen en Rijksdienst? Zo nee, waarom niet, dit besluit is toch één
van de kurken waarop zijn verantwoordelijkheid voor het bouwen
en wonen rust?
Hoe worden procesafspraken gemaakt voor het verder doorontwikkelen van deze AMvB’s met betrokkenheid van alle betrokken
partijen? Gelet op de geschiedenis van het Bouwbesluit is het toch
wenselijk de mogelijkheid voor toekomstige aanpassingen goed te
regelen?

2

3
4
5
6

7

8

9

10

11
12

13

14

15

2

Nr

Vraag

16

Klopt het dat bij de overzetting van het oude Bouwbesluit naar dit
besluit alles wat minimaal kaderstellend kan zijn voor toegankelijkheid eruit is gehaald (drempels, deurmaten, buitenruimte, berging,
et cetera)? Zo ja, is er daarmee geen enkele prikkel meer voor
toegankelijkheid als «norm»? Ook niet bij nieuwbouw? In hoeverre
verhoudt zich dat tot het VN-verdrag inzake de rechten van
personen met een handicap, gelet op het feit dat Nederland
immers op grond van artikel 9 van dat verdrag passende maatregelen moet nemen om personen met een handicap op voet van
gelijkheid met anderen de toegang tot de fysieke leefomgeving,
waaronder gebouwen, te garanderen?
Klopt het dat gemeenten geen eisen mogen stellen over bruikbaarheid, zodat de bouwer door de gemeenten niet gecorrigeerd kan
worden? Waarom is dat? Welk probleem zou er ontstaan als dat
verbod (geheel of gedeeltelijk) wordt opgeheven?
Op welke manier komt artikel 7.11a uit het Bouwbesluit (hulp bij
ontruiming bij brand) terug in het nieuwe Bbl? En hoe wordt dit
gehandhaafd? Spreekt de Minister van Binnenlandse Zaken de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hierop aan als er
niet aan wordt voldaan?
Ziet u het risico dat het schrappen van regels onduidelijkheid
verschaft en de kans vergroot dat initiatiefnemers tijdens of na het
bouwproces geconfronteerd worden met handhavingsmaatregelen
op grond van nadere voorschriften die lokaal kunnen verschillen
en onvoldoende kenbaar zijn? Zo nee, waarom niet? Deelt u de
mening dat dit schrappen niet bijdraagt aan het streven naar
goedkoper bouwen omdat standaardisering van oplossingen
daarmee wordt tegengewerkt? Zo nee, waarom niet?
Wordt de ingewikkelde regelgeving ontsloten op een manier die
voor burgers goed begrijpen is, bijvoorbeeld vergelijkbaar met de
Handreiking Bouwbesluit en Woning?
Hoe kijkt u aan tegen de zienswijze dat specifieke zorgplichten niet
gemist kunnen worden (bijvoorbeeld wanneer in een bestaande
woning geen normaal werkende sanitaire voorzieningen aanwezig
zijn), gelet op het feit dat in de hoofdstukken 3 tot en met 5 van het
Bbl die over de kwaliteit van het bouwwerk gaan geen specifieke
zorgplichten zijn opgenomen? Is de specifieke zorgplicht ook niet
nodig voor het opvangen van onbedoelde gebreken in de
bouwregelgeving? Ziet u het risico dat het voldoende achten van
slechts één toilet in een pand en het geheel ontbreken van een
badkamer de aanpak van huisjesmelkers in de weg staat? Zo ja,
wat wilt u aanpassen?
Hoe beoordeelt u de opvatting dat het noodzakelijkheidsvereiste
als bedoeld in artikel 3.7, tweede lid van het Bbl een voortvarende
aanpak van de verbetering van de energiezuinigheid en het
woongerief van de bestaande woningvoorraad in de weg staat? In
welke gevallen kan bijvoorbeeld – indien wordt voldaan aan het
niveau dat overeenkomt met de voorschriften over bestaande
bouw – worden aangeschreven tot het maken van een binnen de
woning gelegen toiletruimte of badruimte, tot het thermisch
isoleren van de woning of tot het plaatsen van een energiezuinige
verwarmingsinstallatie? In welke gevallen kunnen deze voorzieningen als noodzakelijk worden aangemerkt?

17

18

19

20

21

22

3

Nr

Vraag

23

Is het de bedoeling dat de bevoegdheid tot het stellen van
aanvullende gemeentelijke bouwkundige eisen in het belang van
de openbare orde, de zedelijkheid en de gezondheid komt te
vervallen? Mogen gemeenten bijvoorbeeld nog bouwkundige en
inrichtingseisen aan bordelen stellen in verband met de sociale
veiligheid en gezondheid van prostituees? Blijft het bijvoorbeeld
mogelijk om aan permanente tribunes (tribunes die als bouwwerk
hebben te gelden) in de openbare ruimte bij evenementen
bouwkundige eisen te stellen in verband met «crowd control»?
Kan dat ook voor tribunes die geen bouwwerk zijn omdat ze
slechts tijdelijk zijn?
Brengt het vervallen van het stellen van eisen aan afmetingen van
verblijfruimten niet het risico met zich mee dat sommige ruimten
niet als verblijfsruimte worden aangemerkt, maar wel als zodanig
worden gebruikt en dan niet voldoen aan ventilatie-eisen,
verlichting en daglichttoetreding? Zo nee, hoe wordt dit
voorkomen?
Waarom kiest u er bij het herijken van de bouwvoorschriften voor
om het rechtens verkregen niveau voor bestaande bouw niet van
toepassing te verklaren? Vindt u dat herinvoering van het
nieuwbouwniveau voor verbouw met een vrijstellingsmogelijkheid
voor het bevoegd gezag niet beter past in de systematiek van de
Omgevingswet? Wat vindt u van de stelling dat de ratificering van
het VN-verdrag met betrekking tot de toegankelijkheid voor
mensen met een beperking het noodzakelijk maken om ook bij
verbouw die toegankelijkheid verplicht te stellen?
Bent u het eens met het Instituut voor fysieke veiligheid dat
bouwregelgeving te veel uitgaat van zelfredzaamheid (tijdig
kunnen vluchten) bij ouderen en mensen met een beperking en dat
met name compartimentering en rookwerendheid van wanden een
zwak punt is? Zo ja, welke regels denkt u dan op te nemen in het
Bbl of welke stappen gaat u zetten om te onderzoeken welke
maatregelen effectief kunnen zijn? Zo nee waarom niet?
Waarom zijn eisen met betrekking tot daglichttoetreding grotendeels geschrapt terwijl de Europese Unie juist pleit voor meer
aandacht voor daglichttoetreding? Hoe kan het dat in de toelichting bij deze dereguleringslag nog altijd wordt gesteld dat dit
extreem lage kwaliteitsniveau nog altijd leidt tot een voldoende
gezond binnenmilieu terwijl bij het eerste Bouwbesluit het
eisenniveau veel hoger was en daarvan was gemotiveerd dat dit
noodzakelijk was vanuit het oogpunt van een gezond binnenmilieu? Kunt u de stelling in de toelichting met gezaghebbende
rapporten onderbouwen?
Waar staan de normen van de ruimten met een oppervlakte groter
dan 150 m2 (art. 3.85 lid 7), aangezien de bovenstaande tabel niet
van toepassing is?
Hoe verhoudt zich het schrappen van de bruikbaarheidseisen tot
de in 2012 opnieuw ingevoerde voorschriften over de aanwezigheid van een buitenberging bij elke woning en een buitenruimte bij
appartementen? Waar is de verwachting op gebaseerd dat de
markt nu wel voldoende zelfregulerend zal zijn, gelet op het feit dat
het argument voor de herinvoering was dat de markt op dit terrein
onvoldoende zelfregulerend bleek te zijn?

24

25

26

27

28

29

4

Nr

Vraag

30

Hoe wordt aangekeken tegen de opvatting van de vier grootste
gemeenten (G4) dat het schrappen van de bruikbaarheidseisen zal
leiden tot een onaanvaardbare daling van de woningkwaliteit, met
name aan de onderkant van de woningmarkt en in situaties
waarbij sprake is van schaarste? Waardoor wordt in het Bbl een
daling van de woningkwaliteit voorkomen? Waarom is er in het Bbl
voor gekozen is om de eisen uit het oogpunt van bruikbaarheid te
schrappen? Hoe verhoudt zich dit tot artikel 4.21 van de Omgevingswet over de borging van de minimumkwaliteit voor duurzaamheid en bruikbaarheid en met het uitgangspunt van het
behoud van een gelijkwaardig beschermingsniveau? Kunt u uw
antwoorden op deze vragen toelichten?
Hoe denkt u met het wegvallen van de bruikbaarheideisen te
kunnen voldoen aan het VN-verdrag met betrekking tot de
toegankelijkheid van gebouwen voor mensen met een beperking?
Hoe denkt u inhoud te geven aan het amendement met het
Kamerstuk 33 962, nr. 64 van de Omgevingswet?
Hoe denkt u dat zonder het bestaan van bruikbaarheidseisen
toekomstige bouwwerken zullen voldoen aan eisen met betrekking
tot gezondheid, toegankelijkheid en duurzaamheid (sustainability)?
Hoe kan opgetreden worden tegen ongewenste segregatie en
gebouwen met een minimum aan verblijfsgebied en een veelvoud
aan onbenoemde ruimten? Bestaat de kans dat dit zal leiden tot
sociale achterstandswijken met alle problematiek van dien?
Waarom is in het Bbl geen sluitende definitie opgenomen voor
toegankelijkheid?
Klopt het dat het in artikel 4.167, eerste lid draait om de toegankelijkheidssector (een voor personen met een functiebeperking
zelfstandig bruikbaar en toegankelijk gedeelte van een gebouw)?
Zo ja, welke ruimtes in de woning tellen dan mee? Uit de tabel lijkt
het dat verkeersgebied toegankelijk moet zijn, maar er staat niets
over de badkamer, wc, keuken en andere kamers. Wel lijkt een lift
nodig te zijn. Kunt u dit uitleggen?
De tabel in artikel 4.167 wijst die regels aan waar men aan moet
voldoen (artikel 4.167, tweede lid). De tabel wijst echter geen
regels aan, maar koppelt slechts functies aan onderwerpen. Kunt u
dit uitleggen?
Is overwogen om de tekst van artikel 5.103 aan te scherpen door
aan te geven dat verharde openbare ruimte toegankelijk moet zijn,
gezien de vrij zachte formulering voor buitenruimte in dat artikel?
Klopt het dat dat alleen voor nieuwe ontwikkelingen geldt (als
uitwerking van de opdracht in art. 2.28 van de Omgevingswet)?
Hoe wordt dan omgegaan met het verbeteren van toegankelijkheid
in bestaande situaties (artikel 2.1, derde lid, onder s van de
Omgevingswet)?
Is een maatschappelijke effectrapportage beschikbaar voor
gegeven dat in het Bbl vele bepalingen uit het huidige bouwbesluit
zijn geschrapt of gewijzigd, nieuwe bepalingen zijn toegevoegd en
dat een motivering voor het schrappen, wijzigen en toevoegen
grotendeels ontbreekt?
Klopt de tekst in de nota van toelichting inzake toegankelijkheid
voor gehandicapten wel, nu de toegankelijkheidseisen van het
Bouwbesluit 2012 niet één op één zijn overgenomen?

31

32

33

34

35

36

37

5

Nr

Vraag

38

Is onderzocht wat het schrappen van de bruikbaarheidseisen voor
gevolgen zal hebben? Doet zich dan niet het risico van 19deeeuwse woontoestanden met kamers van 1 bij 2 meter, in een
souterrain zonder daglicht of op een vliering van anderhalve meter
hoog voor?
Welke rol speelt de brandveiligheid bij de bruikbaarheid (indien de
bruikbaarheid niet goed is, is de brandveiligheid immers ook niet
goed)? Is onderzocht hoe die twee zich tot elkaar verhouden en tot
welke nadelige gevolgen dit kan leiden?

39

6