Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

587
Vragen van de leden Jansen (SP) en
Depla (PvdA) aan de minister voor
Wonen, Wijken en Integratie over
fusiebesprekingen tussen de
woningcorporaties Ymere en Goed
Wonen Noord-Kennemerland.
(Ingezonden 4 september 2009)
1
Is het waar dat de woningcorporatie
Goed Wonen Noord-Kennemerland
besprekingen voert met de
woningcorporatie Ymere gericht op
fusie of een vorm van samenwerking
die daar feitelijk op neer komt?
2
Herinnert u zich uw uitspraak tijdens
het algemeen overleg over het
arrangement tussen overheid en
woningcorporaties van 1 juli jl.,
waarin u stelde dat de omvang van
Ymere – momenteel de grootste
corporatie van Nederland – een
goede indicatie is van de maximale
omvang voor een woningcorporatie?
Vindt u het in dit licht logisch of zelfs
maar acceptabel (en wellicht brutaal)
dat juist Ymere opnieuw een fusie
zou aangaan met een kleine
woningcorporatie in de regio
Alkmaar?
3
Zijn de berichten waar dat
woningcorporatie Ymere in
vergelijking met andere
woningcorporaties minder dan
gemiddeld presteert?

KVR38272
2009Z15739
0910tkkvr587
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Is het waar dat Ymere op de 177ste
plaats op de ranglijst van het
Kwaliteitscentrum Woningcorporaties
Huursector staat die de
dienstverlening van in totaal 250
woningcorporaties vergelijkt? Is het
waar dat Ymere per woning relatief
veel medewerkers in dienst heeft?
Hoe hoog zijn de beheerstlasten per
woning van Ymere ten opzichte van
het gemiddelde in de regio
Noord-Holland? Is het waar dat
Ymere een huurachterstand van 2,8%
van de jaarhuur heeft terwijl dat
landelijk gemiddeld 1,6% is en bij
grootstedelijke woningcorporaties
gemiddeld 2,0%?

Zijn er mogelijk andere fusiepartners
in de regio waardoor de voordelen
van een fusie voor de bewoners van
woningcorporatie Goed Wonen
groter zijn en de nadelen van het
ontstaan van megacorporaties
worden voorkomen?

4
Vindt u het noodzakelijk dat in een
eventueel fusieverzoek van
genoemde woningcorporaties
onderbouwd wordt dat door de fusie
de dienstverlening aan de bewoners
en de volkshuisvestingsprestaties
zullen verbeteren?

1

5
Kunt u uiteenzetten, ervan uitgaande
dat de woningcorporaties in
Noord-Kennemerland de
volkshuisvestelijke opgave in die
regio goed aankunnen, welk ander
volkshuisvestelijk belang zo
zwaarwegend zou kunnen zijn dat u
zou kunnen instemmen met een
tweede fusie binnen vijf jaar?1

Antwoord van minister Van der
Laan (Wonen, Wijken en Integratie)
(ontvangen 5 november 2009)

6
Wat is de opvatting van de gemeente
en de bewoners en de medewerkers
van woningcorporatie Goed Wonen?

7
Op welke termijn kan de Tweede
Kamer uw nieuwe beoordelingskader
voor fusies van woningcorporaties
tegemoet zien? Wilt u in ieder geval
tot dat moment uw instemming aan
de voorgenomen fusie tussen
woningcorporaties Ymere en Goed
Wonen onthouden?
Ymere is per 1 januari 2008 gefuseerd met
de Woonmij uit Hoofddorp. In zijn brief van
12 juni jl. over het corporatiestelsel
(29 453-118) geeft de minister voor WWI aan
dat alleen zwaarwegende belangen twee
fusies binnen 5 jaar zouden kunnen
rechtvaardigen.

Antwoord

1
Ter beantwoording van deze en de
overige vragen heb ik informatie
ingewonnen bij Goed Wonen
Noord-Kennemerland (Goed Wonen)
en Ymere.
In 2008 heeft Goed Wonen na interne
discussie geconcludeerd dat er
mogelijk voordelen te behalen zijn bij
het aangaan van een samenwerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1255

of een fusie met een andere
corporatie. Goed Wonen heeft
vastgesteld dat de grenzen van haar
investeringscapaciteit over een aantal
jaren worden bereikt. Gelet op de
forse opgave in de regio
Noord-Kennemerland wil Goed
Wonen haar investeringscapaciteit
vergroten om haar bijdrage aan de
opgave in de regio ook in de
toekomst te waarborgen. Daarnaast
wil Goed Wonen de kwetsbare
punten in haar eigen organisatie
versterken en expertise aantrekken
vanwege de toenemende
complexiteit van het werkveld dat
voor een relatief kleine corporatie als
Goed Wonen (ca. 1.100 woningen)
steeds moeilijker te overzien is.
In oktober 2008 zijn door Goed
Wonen enkele randvoorwaarden
gesteld bij het zoeken naar een
samenwerkings- of fusiepartner. Een
randvoorwaarde is dat de andere
corporatie aanwezig dient te zijn in de
regio Noord-Kennemerland, bij
voorkeur in het gebied
Heerhugowaard, Alkmaar en
Langedijk. Op basis van de
randvoorwaarden is er een long-list
opgesteld. Ymere is ook op deze lijst
komen te staan omdat zij in 2008 een
tender heeft gewonnen voor de
ontwikkeling van de wijk Overstad in
Alkmaar. Met andere partijen wil zij
2000 woningen in de wijk realiseren.
Daartoe heeft zij op 30 juni jl. een
samenwerkingsovereenkomst met de
gemeente Alkmaar gesloten.
In december 2008 hebben vijf partijen
een brief ontvangen waarin het
selectietraject wordt uitgelegd en de
corporatie gevraagd wordt om een
reactie ten aanzien van een aantal
punten waaronder het
doelgroepenbeleid, de visie van de
corporatie op de woningmarkt
Noord-Kennemerland en de (extra)
investeringscapaciteit die kan worden
aangewend voor de regio
Noord-Kennemerland in
samenwerking met Goed Wonen. Van
de vijf benaderde partijen hebben er
uiteindelijk twee gereageerd op het
verzoek van Goed Wonen.
Op grond van de ontvangen reacties
heeft Goed Wonen besloten beide
woningcorporaties uit te nodigen
voor een presentatie.
Bij de presentaties op 20 april 2009
waren naast Goed Wonen, de
huurderorganisatie en de
personeelsvertegenwoordiging
aanwezig en zij zijn in de gelegenheid
gesteld om de corporaties vragen te
stellen. Gezamenlijk met de

belangenhebbenden heeft Goed
Wonen besloten om met Ymere
verkenningsgesprekken op te starten.
Maar van een concreet voornemen
tot fusie is tot op heden geen sprake.
2
In mijn brief van 12 juni 2009 (TK
2008–2009, 29 453 nr. 118) heb ik
aangegeven regels te overwegen ten
aanzien van de omvang van
woningcorporaties, waarbij
bijvoorbeeld zou kunnen worden
gedacht aan de omvang van de thans
grootste woningcorporatie (circa
80.000 wooneenheden). Ook heb ik
daarbij aangegeven dat op basis van
de praktijk een ideale omvang van
woningcorporaties niet kan worden
aangegeven. Tijdens het debat van
1 juli 2009 heb ik daaraan toegevoegd
dat ik van mening ben dat er heel
grote woningcorporaties zijn die het
verschrikkelijk goed doen en dat er
kleine woningcorporaties zijn die het
beroerd doen. Dit leidt mij tot de
conclusie dat ik het onderwerp van
fusie niet primair getalsmatig moet
benaderen. De ondertekening van
een, in regelgeving neergelegde,
maximale omvang zal uitermate
lastig zijn. Zoals ik tijdens dit
algemeen overleg heb aangegeven
gaat het bij het vormgeven van een
nieuw toetsingskader bij fusies meer
om de inhoud en de kwaliteit, dan
over absolute aantallen.
Zoals bij mijn antwoord op vraag 1
aangegeven heeft Goed Wonen –
naast andere corporaties – Ymere
benaderd voor een eventuele
samenwerking of fusie ingegeven
door het feit dat Ymere actief wordt
in de regio Noord-Kennemerland.
Ik wacht af of deze gesprekken
uiteindelijk resulteren in een verzoek
van betrokken partijen om een
voorgenomen fusie goed te keuren.
3
De berichten dat Ymere in
vergelijking met andere
woningcorporaties minder dan
gemiddeld presteert zijn mij niet
bekend. Wel heeft het CFV in haar
continuïteitsoordeel over het jaar
2007 en het jaar 2008 vastgesteld dat
Ymere een A-corporatie is. Dat houdt
in dat haar voorgenomen activiteiten
passen bij haar vermogenspositie.
Het Kwaliteitscentrum
Woningcorporaties Huursector stelt
een norm voor de dienstverlening
van Woningcorporaties. Het
Kwaliteitscentrum stelt de norm op 7.
Ongeveer de helft van de

woningcorporaties in Nederland
beschikt over dit zogeheten
KWH-huurlabel, waaronder Ymere.
Alleen woningcorporaties die de
norm halen worden met elkaar
vergeleken in de benchmark.
Dat betekent dus dat iedere
woningcorporatie die hier in
voorkomt, voldoet aan de eisen van
het Kwaliteitscentrum. Van alle
corporaties in het bezit van een
KWH-huurlabel liggen de behaalde
scores tussen de 7,03 en 8,26 en bij
de woningcorporaties met meer dan
10.000 woningen liggen deze scores
tussen de 7,09 en 7,87. Ymere heeft
een gemiddelde score van 7,51 en de
verschillende vestigingen van Ymere
staan daarmee op de plaatsen 171
(Ymere Wonen Noord) tot en met 177
(Ymere Wonen Amsterdam).
Uit het jaarverslag 2008 van Ymere
blijkt dat bij Ymere eind 2008 993
medewerkers in dienst waren. De
personeelskosten bedroegen in 2008
€ 55 miljoen, inclusief salariskosten
van de Raad van Bestuur. Dit bedrag
bestaat uit salariskosten (inclusief
vakantietoeslag), sociale lasten,
pensioenlasten en gratificaties.
De kosten van uitzendkrachten,
interimmers en andere externen
maken hier geen deel van uit. In de
jaarrekening 2008 is onder de post
overige bedrijfslasten een bedrag van
€ 16,3 verantwoord voor extern
personeel. Uit de voorlopige cijfers
2008 van het CFV (zie onderstaande
tabel) blijkt dat de personeelskosten
per verhuureenheid zijn afgenomen
ten opzichte van het jaar daarvoor en
dat deze kosten onder het landelijk
gemiddelde liggen. Daarnaast heeft
Ymere aangegeven dat zij een
omvangrijke ontwikkelopgave kent en
– in tegenstelling tot veel andere
corporaties – een eigen
onderhoudsdienst heeft.
Ik ga ervan uit dat u met uw vraag
over beheerlasten per woning de
door het CFV gehanteerde netto
bedrijfslasten per woning bedoelt. Uit
de voorlopige cijfers van het CFV
over het jaar 2008 ten aanzien van de
netto bedrijfslasten per
verhuureenheid blijkt dat de netto
bedrijfslasten van Ymere onder het
landelijk gemiddelde liggen (zie
onderstaande tabel). Het CFV heeft
aangegeven niet te beschikken over
de regiogegevens van de netto
bedrijfslasten in Noord-Holland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1256

Cijfers CFV:
Netto Bedrijfslasten (x € 1)

Ymere 2007

Netto Bedrijfslasten per VHE
Personeelskosten per VHE

1.247

Ymere heeft in haar
Verantwoordingsinformatie 2008 een
huurachterstand van 1,3% en een
huurderving van 1,4% opgegeven.
Overigens is naar mijn mening de
hoogte van de huurachterstand als
zodanig geen indicatie voor het
presteren van woningcorporaties.
4
Ja, dit vereist de regelgeving.
Uitgangspunt bij een fusie is dat het
belang van de volkshuisvesting wordt
gediend. In MG 2002-18 is een aantal
toetsingscriteria opgenomen om te
beoordelen of het belang van de
volkshuisvesting is gediend.
Een van deze criteria is dat naast de
professionaliteit en doelmatigheid
ook de kwaliteit van de
dienstverlening verbetert.
Een ander criterium is dat de
investeringscapaciteit van de
gefuseerde corporaties wordt ingezet
ten behoeve van de lokale behoeften.
Ik verwacht dan ook van
woningcorporaties die een verzoek
tot goedkeuring van een fusie bij mij
indienen dat zij over deze
onderwerpen informatie aandragen
die aantoont dat zij aan
bovenvermelde criteria voldoen en
dat zij hierover voorafgaand advies
aan haar huurdersorganisatie en
betrokken gemeenten hebben
gevraagd. Bij een eventueel
ingediend fusieverzoek van Ymere
en Goed Wonen zal mijn
beoordelingskader niet anders zijn.

2008

Landelijk 2008

1.435
707

1.448
686

699

actief worden betrokken indien zou
worden besloten tot een formeel
fusieonderzoek. De
huurdersorganisatie en het personeel
zijn in het proces tot op heden actief
betrokken. Ik verwijs u verder naar
mijn antwoord bij vraag 1.
7
Een eventueel ingediend verzoek tot
goedkeuring van een voorgenomen
fusie zal beoordeeld worden op basis
van de dan geldende fusieregels.
Voor mijn besluitvorming ten aanzien
van fusies ben ik gebonden aan de
termijnen die het Besluit Beheer
Sociale-Huursector (Bbsh) stelt.
Voor de invoering van het nieuwe
beoordelingskader voor fusies wordt
het tijdspad voor de invoering van de
herziene Woningwet en het herziene
Bbsh gevolgd.

5
Er heeft mij zoals aangegeven geen
verzoek bereikt tot goedkeuring van
een voorgenomen fusie tussen Goed
Wonen en een andere corporatie.
Op voorhand kan ik u dan ook niet
aangeven of er andere
zwaarwegende volkhuisvestelijke
belangen zijn die een tweede fusie
binnen vijf jaar rechtvaardigen.
Of hiervan sprake is zal bij een
ingediend verzoek beoordeeld
moeten worden.
6
Volgens Goed Wonen zijn de
gemeenten geïnformeerd over het
proces en zullen zij als belanghouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1257