Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 253

Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek in verband met het
uitbreiden van de mogelijkheden van selectie
van studenten en van verhoging van het
collegegeld alsmede in verband met het
aanscherpen van de toelatingsvereisten voor
aansluitende masteropleidingen in het
wetenschappelijk onderwijs (ruim baan voor
talent)

Nr. 34

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 september 2011
In de brief van 22 september 2011 (kenmerk 2011D45326) van de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van uw Kamer is mij
verzocht een reactie te geven op het artikel «Universiteit geeft te lage
cijfers overhead» uit de Volkskrant van 22 september 2011. Daarnaast hebt
u mij in de brief van 23 juni 2011 (kenmerk 2011D33853) verzocht de
onderwijsinspectie te vragen een onderzoek te laten uitvoeren naar de
inzet van middelen in de directe onderwijsuitvoering in het hoger
onderwijs naar aanleiding van de motie-Jadnanansing/Jasper van Dijk
inzake overhead in het onderwijs (Kamerstuk 32 253, nr. 15). In aanvulling
daarop geeft u in de brief van 24 juni 2011 (kenmerk 2011D34510) aan, dat
dit onderzoek niet ten koste mag gaan van het lopende jaarwerkplan en
van ander onderzoek van de onderwijsinspectie. Met deze brief ga ik in op
beide verzoeken.
Ten eerste wil ik benadrukken dat ik mij hard maak voor een vermindering
van overhead bij hoger onderwijsinstellingen, zodat de vrijgekomen
middelen ingezet kunnen worden voor het primaire proces. In de
Strategische Agenda hoger onderwijs, onderzoek en wetenschap, is het
terugdringen van de overhead, waar dit bijdraagt aan het primaire proces,
genoemd als een van de onderwerpen waarover ik prestatieafspraken wil
maken met de instellingen voor hoger onderwijs. Dan zal ook een
preciezer inzicht in de overhead per instelling moeten ontstaan en de
mogelijkheden die te reduceren.
Ik heb het artikel «Universiteit geeft te lage cijfers overhead» gelezen en ik
wil graag de onjuiste veronderstelling hierin, dat de Vereniging van
Universiteiten (VSNU) te lage cijfers geeft, rechtzetten. Het percentage van
25 procent overhead dat de VSNU meldt, is gebaseerd op een onderzoek

kst-32253-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 253, nr. 34

1

naar de overhead bij universiteiten en hogescholen. Dit onderzoek, dat
door onderzoeksbureau Berenschot is uitgevoerd, is gebaseerd op het
aantal fte’s in de primaire processen (onderwijs en onderzoek) plus
personeel met onderwijs- en onderzoeksondersteuning als taak en het
aantal fte’s in overige functies. Hiervoor is het centrale administratiesysteem van de universiteiten gebruikt, waarbij een vertaalslag is gemaakt
naar de definitie van zuivere overhead zoals Berenschot die hanteert.
Sommige functies waren direct toe te wijzen naar overhead in de ruime
zin of het primaire proces. Waar dat niet direct mogelijk was is bij de
toedeling een door Berenschot onderschreven aanname gedaan. Het
verschil met de rapportage die in de Volkskrant wordt genoemd, komt
doordat Berenschot deze nadere toedeling wel heeft gehanteerd en de
promovendi niet.
Tenslotte meld ik u dat ik uw verzoek om een onderzoek te laten uitvoeren
naar de inzet van middelen in de directe onderwijsuitvoering in het hoger
onderwijs aan de Inspectie van het Onderwijs heb overgebracht. De
Inspectie van het Onderwijs heeft mij laten weten, dat zij geen ruimte
heeft voor de uitvoering van een dergelijk omvangrijk onderzoek zonder
dat dit ten koste gaat van de activiteiten in het lopende jaarwerkplan.
Ik ga nu uit van de definitie van overhead die door Berenschot is gebruikt
en in 2007 tussen OCW en de ho-instellingen is overeengekomen, omdat
het een duidelijke benadering is met draagvlak in het veld. Ik heb geen
reden aan te nemen dat deze methode onjuistheden bevat. Ik constateer
dat bij uw kamer een nadrukkelijke wens leeft om ook andere perspectieven op overhead te verkennen. Dit zou kunnen worden opgepakt door
het uitvoeren van een onderzoek naar de verschillende definities van het
begrip overhead. Op deze wijze is het mogelijk de motie-Jadnanansing/
Jasper van Dijk inzake overhead in het onderwijs in te vullen. Voor dit
onderzoek zal ik binnen de begroting een bedrag van maximaal € 50 000
moeten vrijmaken.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
H. Zijlstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 253, nr. 34

2