Aanwijzing bezwaarschriften tegen aanslagen erf- en schenkbelasting als massaal
bezwaar

Besluit van 23 oktober 2012, nr. BLKB2012/1665M
De staatssecretaris van Financiën heeft het volgende besloten.
In dit besluit wijs ik aan als massaal bezwaar als bedoeld in artikel 25a van de AWR, de
bezwaarschriften tegen aanslagen erf- en schenkbelasting waarbij voor nietondernemingsvermogen geen bedrijfsopvolgingsfaciliteit wordt verleend.
1. Inleiding
De Belastingdienst heeft een groot aantal bezwaarschriften ontvangen die zijn gericht
tegen aanslagen erf- of schenkbelasting.
Deze bezwaarschriften hebben alle betrekking op dezelfde rechtsvraag. Deze rechtsvraag
is als volgt te omschrijven:
Brengt toepassing van het gelijkheidsbeginsel als bedoeld in artikel 26 van het
Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) of artikel 14
van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) met zich dat de (voorwaardelijke) onbelaste geconserveerde waarde
van de bedrijfsopvolgingsregeling in de Successiewet 1956 (van 75%) (tekst jaar 2007
tot en met 2009) dan wel de (voorwaardelijke) vrijstelling van de
bedrijfsopvolgingsregeling in de Successiewet 1956 (van tenminste 83%) (tekst jaar
2010 en volgende) ook op ander vermogen dan ondernemingsvermogen van toepassing
is?
De Belastingdienst verwacht dat nog veel bezwaarschriften zullen volgen en dat het
totale aantal mogelijk zal oplopen tot meer dan 50.000 bezwaarschriften op jaarbasis.
De aanleiding van de bezwaarschriften is een uitspraak van Rechtbank Breda1. De
rechtbank besliste, kort samengevat, dat de faciliteiten voor de bedrijfsopvolging in de
Successiewet 1956 voor alle tot een nalatenschap behorende goederen zouden moeten
gelden, aangezien deze faciliteiten een ongerechtvaardigde ongelijke behandeling
veroorzaken. Deze uitspraak kan gevolgen hebben voor elke aanslag erf- en
schenkbelasting die nog niet onherroepelijk vaststaat.
De Belastingdienst is op goede gronden van oordeel dat de bezwaren op grond van het
geldende recht afgewezen moeten worden en dat de administratieve rechter in
belastingzaken redelijkerwijs tot hetzelfde oordeel zal komen. Deze verwachting baseert
de Belastingdienst op een recent arrest van de Hoge Raad2. In dat arrest heeft de Hoge
Raad het oordeel van Rechtbank en Gerechtshof Arnhem in stand gelaten, dat geen
sprake is van een ongerechtvaardigde ongelijke behandeling in een rechtens en feitelijk
overeenkomstig geschil.
1.1. Gebruikte begrippen en afkortingen
AWR

Algemene wet inzake rijksbelastingen

2. Aanwijzing als massaal bezwaar
1
2

Rechtbank Breda 13 juli 2012, nr. 11/5509, LJN: BX3386
Hoge Raad 9 december 2011, nr. 11/02099, LJN: BU6998

Gelet op het vorenstaande wijs ik de volgende bezwaarschriften, waarin uitsluitend
bovenvermelde rechtsvraag aan de orde is, aan als massaal bezwaar:
−
−

De bezwaarschriften waarop ten tijde van de dagtekening van dit besluit nog geen
uitspraak is gedaan.
De bezwaarschriften die worden ingediend tot en met de dag voorafgaande aan de
dag waarop de in artikel 25a, zevende lid, van de AWR bedoelde collectieve uitspraak
wordt gedaan, dan wel de dag voorafgaande aan de dag waarop de in artikel 25a,
elfde lid, van de AWR bedoelde uitspraak onherroepelijk wordt.

Indienen van bezwaar niet meer nodig
De toepassing van de regeling van artikel 25a van de AWR betekent onder meer dat als
de Belastingdienst niet geheel in het gelijk wordt gesteld, ook de aanslagen worden
herzien van de belastingplichtige die geen bezwaar heeft ingediend. Voorwaarde
daarvoor is dat zijn aanslag op het moment van de dagtekening van het besluit nog niet
onherroepelijk vaststaat (artikel 25a, dertiende lid, van de AWR).
3. Uitgezonderde bezwaarschriften
In overleg met de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs, de Koninklijke Notariële
Beroepsorganisatie en de Vereniging van Estate Planners in het Notariaat zijn zes
bezwaarschriften geselecteerd met het oog op beantwoording van de rechtsvraag door de
administratieve rechter in belastingzaken.
Als het standpunt van belanghebbenden over de rechtsvraag in de uitgezonderde
bezwaarschriften bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak geheel is afgewezen, doet de
inspecteur van de Belastingdienst/Oost-Brabant een collectieve uitspraak op bezwaar.
4. Inwerkingtreding en terugwerkende kracht
Dit besluit treedt in werking vier weken na de toezending van het afschrift ervan aan de
Tweede Kamer der Staten-Generaal en werkt terug tot en met de dagtekening van het
besluit. De aanwijzing als massaal bezwaar vervalt als binnen die vier weken de Tweede
Kamer der Staten-Generaal besluit zich niet met de aanwijzing te kunnen verenigen.
Dit besluit wordt in de Staatscourant gepubliceerd.

Den Haag, 23 oktober 2012

De staatssecretaris van Financiën
F.H.H. Weekers