I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Aan

M via R

Datum

Van

22 februari 2023

Via

Onze Referentie
MinBuZa 2023 340

Kopie
Afgestemd met
aan

Bescherming persoonlijke levenssfeer
Opgesteld door
Eit scherming persoonlijke levenssfeer

Uiterlijk bij

nota

M

Kabinetsreactie AIV advies Turkije

Plandatum

Deadline Kamer

3 02 2023

Binnengekomen op

tnvt]

Aanleiding
op 8 november jl ontving u het AlV advies over de geopolitieke rol van Turkije
n a v een adviesaanvraag in 2021 door de minister van BZ mede namens de
minister van Defensie Daarop is een concept kabinetsreactie opgesteld die in
januari jl aan u beiden en minDef is voorgelegd Dit concept is aangepast op
basis van uw reactie 2 februari jl
en dat van R
1 februari jl
en MinDEF 21
februari jl

Geadviseerd besluit
Uw akkoord om bijgaande kabinetsreactie

mede namens de minister van

Defensie naar de Kamer te verzenden

Kernpunten
Ten opzichte van de vorige versie zijn twee aanpassingen gedaan
In de inleiding een verwijzing toegevoegd naar de aardbeving in TR SYR

waarbij Nederland direct ondersteuning heeft geboden aan Turkije
bijvoorbeeld bij reddingswerkzaamheden door o a inzet van de Urban Search
and Rescue Team

USAR

met medische faciliteiten
voor humanitaire

en

de inzet van een C 130 Hercules van Defensie

Daarnaast heeft Nederland ook 10 miljoen euro

hulp aan slachtoffers in Turkije en Syrie toegezegd

Het

kabinet leeft mee met de vele slachtoffers en hun nabestaanden en zal bezien
of en zo ja

welke steun kan worden geboden in de nasleep van deze tragedie

In aanbeveling 8 staat m b t

wapenexportbeleid dat NL in lijn met de EU
raadsconclusies van oktober 2019 naar aanleiding van de Turkse militaire
inzet in Noordoost Syrie een strikt beleid hanteert ten aanzien van de uitvoer
van militaire goederen en dual use goederen met militair eindgebruik naar
Turkije

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Eenheld van kabinetsbeleld

Pagina 1 van 1

00001

1276653

I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
31 januari 2023
Onze Referentie

M via R

Aan

MinBuZa 2023 340

Van

Opgesteld door

Via

Kopie aan
Afgestemd met

3escherming persoonlijke levens feer

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Uiterlijk bij
M

Plandatum

Deadline Kamer

3 02 2023

nota

Binnengekomen op

Kabinetsreactie AIV advies Turkije

[nvt]

Aanleiding
Op 8 november jl ontving u het AlV advies over de geopolitieke rol van Turkije
n a v een adviesaanvraag in 2021 door de minister van BZ mede namens de
minister van Defensie Deze versie is aangepast op basis van uw commentaar
23 1 jl
en dat van MinDEF 24 1 jl
op de vorige versie

Geadviseerd besluit
Uw akkoord om bijgaande kabinetsreactie mede namens de minister van Defensie
aan

de Kamer te sturen

Kernpunten
In de reactie wordt erkenning uitgesproken voor het belang van Turkije als

strategische partner en NAVO bondgenoot o a gezien de geostrategische rol
die Turkije speelt op het wereldtoneel zoals m b t de Oekraine oorlog en
Afghanistan Daarbij wordt ook gewezen op de verantwoordelijkheden die
daarbij horen zoals aandacht voor stabiliteit internationale rechtsorde bijv
ten aanzien van belang NAVO eenheid en t a v regionaal optreden zoals in
SYR IRK waar Turkije operaties uitvoert gericht op Koerdische groeperingen
Ook wordt het belang van samenwerking op onderwerpen als
terrorismebestrijding en tegengaan van grensoverschrijdende criminaliteit
benoemd met verwijzing naar de jaarlijkse bilaterale Veiligheidsdialoog
Gezien de breedte van de bilaterale relatie onderschrijft het kabinet het
belang van een rijksbrede blik op dit dossier Dat komt reeds tot uiting door
o a regulier interdepartementaal overleg en een interdepartementaal
meerjarige landenstrategie MLSi
Mensenrechten

waaronder belang
blijft NL uitdragen Zoals eerder aangegeven
in de kabinetsreactie op het AIV advies Mensenrechten kernbelang in een
geopolitiek krachtenveld dwingt de veranderende wereld en harde geopolitiek
tot een aanpassing van buitenlands beleid met inbegrip van het
mensenrechtenbeleid Effectiviteit is hierbij een belangrijk uitgangspunt
van

zorgen over mensenrechten rechtsstaat

naleving EHRM uitspraken

EU relatie
o

T a v

toetredingstraject

visumliberalisatie

modernisering van

de

douane unie wordt in de reactie staand NL beleid uitgedragen
Pagina 1 van 4

00001

1276653

o

o

Tegelijkertijd wordt gesteld dat het wenselijk is dat EU steun aan Turkije
op essentiele terreinen van wederzijds belang zoals de steun aan Turkije
voor de opvang van vluchtelingen en samenwerking op het gebied van
klimaat en energie wordt voortgezet Dit is in belang van het betrokken
houden van Turkije bij het multilaterale systeem en versterkt
mogelijkheden van de EU om op bepaalde terreinen Turkije richting
aansluiting bij het EU beleid te doen bewegen In dat kader acht het
kabinet het in lijn met de AlV aanbevelingen wenselijk om in de komende
periode te bezien of de Nederlandse positie in relevante fora in de
toekomst aanpassing behoeft op terreinen van wederzijds belang
Tegelijkertijd wordt benadrukt dat de Europese Raad eerder heeft
aangegeven dat in geval van provocaties of unilaterale acties in strijd met
het internationaal recht in het oostelijke Middellandse Zeegebied alle
instrumenten en opties op tafel zullen liggen om de belangen van de EU
en haar lidstaten te verdedigen en regionale stabiliteit te waarborgen
In reactie op de aanbeveling om Turkije meer te betrekken bij EU
buitenland en veiligheidsbeleid wordt het belang van spreken met
Turkije op hoog politiek bestuurlijk niveau onderschreven bijv in het
kader van de recente Turkse deelname aan de EPG en het voornemen
van

HV Borrell om Turkije uit te nodigen voor het zgn Schuman Forum in

waarbij de EU met partnerlanden en organisaties zal spreken
veiligheid en defensie Ook wordt er gewezen op het feit dat de
Europese Commissie met TUR in gesprek is over risico op
sanctieomzeiling m b t RF Tegelijkertijd wordt ook benoemd dat
besluitvorming op dit beleidsterrein uiteindelijk bij de EU zelf ligt en niet
bij derde landen Ook worden eerdere ER conclusies onderschreven
waarin van Turkije en alle actoren verwacht wordt een positieve bijdrage
te leveren aan de opiossing van regionale crises
In de kabinetsreactie wordt aangegeven dat NL reeds zo veel mogelijk
optrekt met gelijkgestemde landen zeker ook met Duitsland
Tegelijkertijd rechtvaardigt de Turks Nederlandse relatie ook een
nadrukkelijk eigen bilateraal spoor waar de bestaande bilaterale
Wittenburg conferentie aan bijdraagt
maart a s

over

o

Miaratie Het kabinet onderschrijft de aanbeveling van het AlV advies dat
Turkije erkenning moet krijgen voor het grote aantal vluchtelingen wat het
land al jarenlang opvangt in de regio Het kabinet is voorstander van de
financiele opvolging in EU kader voor de opvang van vluchtelingen en de
ondersteuning van gastgemeenschappen in Turkije Ook met het oog op de
toekomst benadrukt het kabinet het belang van blijvende samenwerking met
Turkije en staat open voor discussies in EU kader over hoe dat in de toekomst
vorm kan krijgen zonder afbreuk te doen aan de huidige samenwerking
Hierbij dient tevens de rol die Turkije speelt in de migratiestromen naar
Griekenland en naar Cyprus meegewogen te worden In aanvulling op
samenwerking in EU verband beziet het kabinet ook hoe er bilateraal
intensiever samenwerkt kan worden met Turkije op het gebied van migratie
NAVO militaire aspecten van de relatie met Turkiie
o

In reactie op de aanbeveling t a v
en

de positie van Turkije binnen de NAVO

de TUR VS relatie onderstreept het kabinet het belang van verbetering

daarvan

maar

wijst ook op beperkte NL invioed op interne factoren
Pagina 2 van 4

00001

1276653

o

o

binnen Turkije die in belangrijke mate bepalend zijn voor het TUR
veiligheids en defensiebeleid
Ook wordt verwezen naar het feit dat Turkije een van de twee laatste
bondgenoten is die de zo belangrijke lidmaatschapsaanvragen van
ZWE FIN helaas nog niet heeft goedgekeurd Ook op dit vlak wijst
Nederland Turkije op alle niveaus op zijn verantwoordelijkheden en
bepleit spoedige ratificatie aangezien verdere vertraging van de Zweedse
en Finse toetreding niet wenselijk is
Ten aanzien van Turkse integratie met NAVO compatibele systemen
wordt aangegeven dat de mogelijkheden m b t bepaalde systemen
grotendeels afhankelijk zijn van de mate waarin de door Turkije
aangeschafte en aan te schaffen capaciteiten raken aan de integratie
van systemen van de NAVO en van NAVO bondgenoten Wanneer de op
dit moment bestaande belemmeringen voor toegang tot en integratie met
westerse NAVO compatibele systemen niet langer bestaan zal het
kabinet deze toegang en integratie bepleiten

Ten aanzien van de spanningen in de Egeische en Middellandse Zee benadrukt

Nederland regelmatig het belang van dialoog

respect voor internationaal
blijvende de escalatie in deze regio Nederland hecht belang aan
goede relaties tussen NAVO bondgenoten onderling dus ook tussen
Griekenland en Turkije Specifiek ten aanzien van de spanningen tussen
Turkije en Cyprus steunt Nederland de inspanningen van de United Nations
Peacekeeping Force in Cyprus UNFICYP missie en zal Nederland Turkije
blijven aanspreken op het plaatsen van Turkse militairen zonder instemming
van de Republiek Cyprus Separate bemiddeling door Nederland is wat het
kabinet betreft niet bevorderlijk voor dit VN geleide proces
recht

en

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Internationale en diplomatieke belangen

Eenheid van kabinetsbeleid

Pagina 3 van 4

00001

1276653

Eenheid van kabinetsbeleid

Pagina 4 van 4

00001

1276653

I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
20 januari 2023
Onze Referentie

M

Aan
Van

MinBuZa 2023 340

Opgesteld door

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Via
Eiescherming persoonlijke levenssfeer

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Kopie aan
Afgestemd met

Uiterlijk bij

Bescherming persoonlijke levenssfeer

M

Plandatum

Deadline Kamer

3 02 2023

nota

Binnengekomen op

Kabinetsreactie AIV advies Turkije

[nvt]

Aanleiding
Op 8 november jl ontving u het AlV advies over de geopolitieke rol van Turkije
n a v een adviesaanvraag in 2021 door de minister van BZ mede namens de
minister van Defensie

Geadviseerd besluit
Uw akkoord om bijgaande kabinetsreactie mede namens de minister van Defensie
aan

de Kamer te sturen

Kernpunten
In de reactie wordt erkenning

uitgesproken voor het belang van Turkije als
strategische partner en NAVO bondgenoot o a gezien de geostrategische rol
die Turkije speeit op het wereldtoneel zoals m b t de Oekraine ooriog en
Afghanistan Daarbij wordt ook gewezen op de verantwoordeiijkheden die
daarbij horen zoais aandacht voor stabiliteit internationaie rechtsorde bijv
ten aanzien van regionaal optreden zoals in SYR IRK Ook wordt het belang
van samenwerking op onderwerpen als terrorismebestrijding en tegengaan
van grensoverschrijdende criminaliteit benoemd met verwijzing naar de
jaarlijkse bilaterale Veiligheidsdialoog Gezien de breedte van de biiaterale
relatie onderschrijft het kabinet het belang van een rijksbrede blik op dit
dossier Dat komt reeds tot uiting door o a regulier interdepartementaal
overleg en een interdepartementaal meerjarige landenstrategie MLSi
Mensenrechten
van

zorgen over mensenrechten rechtsstaat

naleving EHRM uitspraken blijft NL uitdragen

waaronder belang

Zoals eerder aangegeven

in de kabinetsreactie op het AIV advies Mensenrechten kernbelang in een
geopolitiek krachtenveld dwingt de veranderende wereld en harde geopolitiek
tot een aanpassing van buitenlands beleid met inbegrip van het
mensenrechtenbeleid Effectiviteit is hierbij een belangrijk uitgangspunt
EU relatie
o

T a v

toetredingstraject

visumliberalisatie

modernisering van

de

douane unie wordt in de reactie staand NL beleid uitgedragen

Tegelijkertijd wordt gesteld dat het wenselijk is dat EU steun aan Turkije
op essentiele terreinen van wederzijds belang zoals de steun aan Turkije
voor de opvang van vluchtelingen en samenwerking op het gebied van
Pagina 1 van 3

00001

1276653

klimaat en energie wordt voortgezet Dit is in belang van het betrokken
houden van Turkije bij het multilaterale systeem en versterkt

o

o

mogelijkheden van de EU om op bepaalde terreinen Turkije richting
aansluiting bij het EU beleid te doen bewegen In dat kader acht het
kabinet het in lijn met de AlV aanbevelingen wenselijk om in de komende
periode te bezien of de Nederlandse positie in relevante fora in de
toekomst aanpassing behoeft op terreinen van wederzijds belang
In de reactie wordt de recente deelname van TUR aan de EPG positief
genoemd als ook het voornemen van HV Borrell om TUR uit te nodigen
voor het zgn Schuman Forum in maart a s waarbij de EU met
partnerlanden en organisaties zal spreken over veiligheid en defensie
Ook wordt er gewezen op het feit dat de Europese Commissie met TUR in
gesprek is over risico op sanctieomzeiling m b t RF
In de kabinetsreactie wordt aangegeven dat NL reeds zo veel mogelijk
optrekt met gelijkgestemde landen zeker ook met Duitsland
Tegelijkertijd rechtvaardigt de Turks Nederlandse relatie ook een
nadrukkelijk eigen bilateraal spoor waar de bestaande bilaterale
Wittenburg conferentie aan bijdraagt

Miaratie Het kabinet onderschrijft de aanbeveling van het AlV advies dat
Turkije erkenning moet krijgen voor het grote aantal vluchtelingen wat het
land al jarenlang opvangt in de regio Het kabinet is voorstander van de
financiele opvolging in EU kader voor de opvang van vluchtelingen en de
ondersteuning van gastgemeenschappen in Turkije Ook met het oog op de
toekomst benadrukt het kabinet het belang van blijvende samenwerking met
Turkije en staat open voor discussies in EU kader over hoe dat in de toekomst
vorm kan krijgen zonder afbreuk te doen aan de huidige samenwerking
Hierbij dient tevens de rol die Turkije speelt in de migratiestromen naar
Griekenland en naar Cyprus meegewogen te worden In aanvulling op
samenwerking in EU verband beziet het kabinet ook hoe er bilateraal
intensiever samenwerkt kan worden met Turkije op het gebied van migratie
NAVO militaire aspecten van de relatie met Turkiie
o

In reactie op de aanbeveling t a v
en

de positie van Turkije binnen de NAVO

de TUR VS relatie onderstreept het kabinet het belang van verbetering

daarvan

maar wijst ook op beperkte NL invioed op interne factoren
binnen Turkije die in belangrijke mate bepalend zijn voor het TUR

veiligheids
o

en

defensiebeleid

Ten aanzien van Turkse integrate met NAVO compatibele systemen

wordt aangegeven dat de mogelijkheden m b t

bepaalde systemen
grotendeels afhankelijk zijn van de mate waarin de door Turkije
aangeschafte en aan te schaffen capaciteiten raken aan de integrate
van systemen van de NAVO en van NAVO bondgenoten Wanneer de op
dit moment bestaande belemmeringen voor toegang tot en integrate met
westerse NAVO compatibele systemen niet langer bestaan zal het
kabinet deze toegang en integratie bepleiten
Ten aanzien van de spanningen in de Egeische en Middellandse Zee benadrukt

Nederland regelmatig het belang van dialoog
recht

respect voor internationaal

blijvende de escalatie in deze regio Nederland hecht belang aan
goede relaties tussen NAVO bondgenoten onderling dus ook tussen
Griekenland en Turkije Specifiek ten aanzien van de spanningen tussen
en

Pagina 2 van 3

00001

1276653

Turkije en Cyprus steunt Nederland de inspanningen van de United Nations
Peacekeeping Force in Cyprus UNFICYP missie en zal Nederland Turkije
blijven aanspreken op het plaatsen van Turkse militairen zonder instemming
van de Republiek Cyprus Separate bemiddeling door Nederland is wat het
kabinet betreft niet bevorderlijk voor dit VN geleide proces

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
n v t

Pagina 3 van 3

00001

1276653