Voortgangscommissie
Sint Maarten

Vierenveertigste rapportage aan het ministerieel overleg over de periode
1 januari 2022 – 1 juli 2022

De Voortgangscommissie:
N. Schoof, voorzitter
Mr. M. Marijnen, lid,
Mr. F. Richards, lid,
Mr G.J. Stortelers en A.T. Rey, secretariaat
Augustus 2022

1

Inhoudsopgave

1. Algemeen ……………………………………………………………3
2. Korps Politie Sint Maarten (KPSM).……………………………….5
3. Gevangenis Point Blanche (PBP)……..…………………………..7
4. Overzicht van aanbevelingen ……………………………………..11

Bijlagen:

2

-

Uitvoeringsrapportage van KPSM, ontv. dd. 22 april 2022 en 18 juli 2022

-

Uitvoeringsrapportage Detentieplan, ontv. 16 juli 2022

1. Algemeen

De voortgangscommissie van Sint Maarten biedt u hierbij de vierenveertigste
voortgangsrapportage aan over de uitvoering van de plannen van aanpak van Sint
Maarten over het eerste halfjaar van 2022. Deze rapportage betreft de eerste twee
kwartalen van 2022 omdat de commissie kort voor het geplande werkbezoek in april
werd geconfronteerd met een samenloop van omstandigheden die het doorgaan van
een bezoek niet verantwoord maakten. Door vrije dagen rond het carnaval bleek het
merendeel van de gesprekspartners die week (en de week erna) niet beschikbaar te
zijn. Tevens werd van de voortgang van plan van aanpak detentieplan Sint Maarten
over het eerste kwartaal van 2022 geen uitvoeringsrapportage ontvangen. Het
werkbezoek in april werd daarom afgelast. Met de minister werd per video
conference een kort gesprek gehouden, doch technische problemen verhinderden
een succesvolle afronding van het gesprek. Na het gesprek werd een korte
schriftelijke presentatie ontvangen. Besloten werd vervolgens in augustus 2022 een
zesmaandelijkse rapportage te maken.
Tijdens het werkbezoek dat plaatsvond van 24 tot en met 29 juli 2022 was de focus
van de commissie gericht op de brede uitvoering van het Detentieplan Sint Maarten
dat in 2018 door het MO als plan van aanpak werd bekrachtigd. Daartoe sprak de
commissie met alle stakeholders van dit plan van aanpak:
1. De minister van VSA (Volksgezondheid, Sociale ontwikkeling en Arbeid)
2. De minister van OJW (Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport)
3. De Programmamanager Detentieplan Sint Maarten
4. De leiding van de gevangenis Point Blanche
5. De wnd. Directeur van de Voogdijraad
6. De directeur van de reclassering
7. De onderwijs coördinator justitiële instellingen (voorheen Justice academy)
8. De Hoofdofficier van Justitie
9. De Raad voor de Rechtshandhaving
Voorts sprak de commissie met de vicevoorzitter van de Raad van Advies, de
korpschef en het MT van het KPSM, de secretaris-generaal van Justitie, de
Ombudsman, de vertegenwoordiger van Nederland en tot slot van het werkbezoek
zoals gebruikelijk met de Gouverneur.
Algemeen beeld
Het beeld voor de politie wordt positief beïnvloed door de start van klas 5 van de
BPO; het blijft echter noodzakelijk spoedig vervolgopleidingen te starten om de
sterkte op peil te brengen.
In de gevangenis is zichtbaar hard gewerkt aan verbeteringen en de sfeer in de
gevangenis is rustig, mede door de inzet van de programmamanager. Planmatige
uitvoering van het detentieplan en de bouw van een nieuwe gevangenis heeft de
commissie niet kunnen constateren.
Aan de randvoorwaarde van een goed functionerend ministerie is nog geenszins
voldaan is. Onduidelijk is in welk stadium de reorganisatie verkeert.

3

Ministerie van Justitie
In de vorige rapportage heeft de commissie een pleidooi gehouden voor het
versterken van het ministerie van justitie, enerzijds om de minister te ondersteunen
bij het maken van beleidskeuzes, anderzijds om een dienende en sturende rol te
kunnen vervullen bij de uitvoering van de departementale taken voor de justitiële
keten. De commissie herhaalt hier het pleidooi dat versterking van het ministerie van
Justitie randvoorwaardelijk is voor verbetering van de justitieketen, in het bijzonder
voor de politie en de gevangenis. Met versterking van het ministerie zullen
investeringen in het detentiewezen effectiever en duurzamer kunnen zijn.
De commissie bepleit bij de minister van justitie en de staatssecretaris van BZK om
ook de mogelijkheden van technische ondersteuning te onderzoeken. De commissie
heeft begrepen dat dit onderwerp in het laatste Ministerieel overleg niet ter sprake is
geweest en brengt dit onderwerp daarom nogmaals met klem onder de aandacht.
Onderwijs coördinator Justitie
De commissie sprak met de begin dit jaar aangestelde onderwijs coördinator voor
justitie; een vrouw met veel ervaring in het werkgebied van justitie. In de plannen van
aanpak is altijd veel waarde gehecht aan educatie bij de uitvoerende diensten van
justitie en de commissie is daarom aangenaam getroffen door de plannen van deze
energieke coördinator, die nu reeds intensief samenwerkt met KPSM. De commissie
hoopt op samenwerking, consistentie en verankering in de organisatie en verwacht
dat dat in de nabije toekomst ook bij de uitvoering van het detentieplan het geval zal
zijn.

4

2. Korps Politie Sint Maarten
Groeiplan en werving nieuw personeel
Met instemming heeft de commissie kennisgenomen van de vermelding in de
uitvoeringsrapportage van het groeiplan voor de politie voor de komende jaren. Het
korps werkt daar nu aan en zal het plan aan de minister van justitie voorleggen.
Graag verneemt de commissie in de volgende uitvoeringsrapportage wat daarvan
geworden is.
Het pleit voor het KPSM dat klas 5 van basis politieopleiding (BPO) inmiddels met 15
aspiranten begonnen is; dat is een goede zaak. BPO klas 4 is afgerond en 18
gediplomeerde agenten stromen formeel in bij het korps.
Om de vereiste sterkte van de politie binnen enkele jaren te bereiken is het
noodzakelijk om spoedig met vervolgklassen te starten. Eerdergenoemd groeiplan
moet daarbij als leidraad dienen.
De personele bezetting bij de politie blijft onverminderd precair. Inclusief de
aspiranten in opleiding blijft volgens de uitvoeringsrapportage de sterkte van het
korps rond de 200 medewerkers en dreigt de bezetting door uittreding nog verder
omlaag te gaan.
Jaarplan en -verslag
Met dank heeft de commissie van de korpschef het jaarplan 2022 en het jaarverslag
van 2021 van KPSM ontvangen. Zicht op wat je gaat doen en verantwoording
afleggen over wat je gedaan hebt in schriftelijke vorm laat zien dat het KPSM als
organisatie de groei naar een volwaardig functionerende organisatie bijna bereikt
heeft.

Mandaat
De commissie roept een onderwerp in herinnering dat de laatste tijd weinig aandacht
heeft gehad en dat betreft de mandatering van diensthoofden van financiële en
personele bevoegdheden die voor de operationele uitvoering van hun diensten
noodzakelijk zijn. Dat geldt in eerste instantie voor KPSM nu het korps de
bedrijfsvoering op orde heeft en de korpschef voor de uitvoering van bepaalde
politietaken ernstig gehinderd wordt door ambtelijke procedures die buiten zijn
competentie liggen. Ernstig, omdat ook de veiligheid van politieambtenaren en
politieoperaties daardoor in het geding kunnen komen. De commissie roept de
ministers van Justitie en Financiën op spoedig in samenspraak met de korpschef de
inhoud van een mandaat te bepalen en deze met de nodige waarborgen in te
voeren. Dat kan bijvoorbeeld zijn een mandaat voor operationele politiekosten tot
Naf 10.000 met een verantwoording achteraf en een evaluatie na één jaar.
Functieboek KPSM
Hoewel het functieboek voor de politie geformaliseerd is wacht de invoering daarvan
op de totstandkoming van de rechtspositieregeling politieambtenaren. Deze regeling
is in de fase van overleg met de vakbonden waarna de formele weg van
ministerraad, Raad van Advies en de Gouverneur kan worden gevolgd. Verwacht
wordt dat de regeling rond de jaarwisseling ingevoerd kan worden.
5

Omdat het functieboek KPSM onderdeel is van het totale functieboek van Justitie
worden de functieboeken van andere diensten ook nog niet ingevoerd. De
commissie vindt dat spijtig en onnodig, omdat splitsing van invoering zeker mogelijk
is en andere diensten, in het bijzonder de gevangenis, van uitstel van invoering veel
last heeft. De commissie verzoekt de minister daarom te overwegen het functieboek
voor de gevangenis nu met spoed in te voeren.

Soremar building
In de uitvoeringsrapportage wordt over de permanente gebouwelijke voorzieningen
vermeld dat geen voortgang is te melden. De commissie vraagt hier aandacht voor
omdat de opzet van dit onderwerp is om de centrale meldkamer een vaste plaats te
geven en te voorzien in een permanente locatie voor training en de schietbaan.
Het Soremar gebouw is hiervoor voor de orkaan Irma ceremonieel geopend, doch
daarna is daar geen follow up aan gegeven.

6

3. Detentieplan Sint Maarten
Het is de taak van de commissie om over de voortgang in de opbouw van de
detentieketen zoals is vervat in het plan van aanpak Detentieplan Sint Maarten te
rapporteren aan het Ministerieel overleg, opdat op bestuurlijke niveau bij stagnering
van de voortgang bijgestuurd kan worden.
Essentieel voor uitvoering van die taak is dat de informatievoorziening naar de
commissie goed geregeld is. Het KPSM rapporteert al lange tijd geheel volgens de
bepalingen van de Samenwerkingsregeling en de commissie heeft daarom goed
zicht op de voortgang bij het korps. De Samenwerkingsregeling bepaald daarover
dat driemaandelijks door de minister een uitvoeringsrapportage aan de commissie
dienst te worden gezonden.
Voor het gevangeniswezen is dat al geruime tijd een probleem. Dit kon voorheen
nog worden toegeschreven aan het ontbreken van een programmabureau, een
steeds wisselende leiding van de gevangenis en een matige bezetting op het
ministerie.
Sinds medio vorig jaar is een programmamanager aangesteld en sinds februari van
dit jaar is een nieuwe directeur van de gevangenis benoemd. Dit heeft echter niet
geleid tot een uitvoeringsrapportage aan de commissie over de voortgang van de
uitvoering van het detentieplan in het eerste kwartaal van dit jaar. De toen verkregen
informatie is summier en onvoldoende om een goed beeld te geven wat nu de stand
van zaken is. Afgesproken werd in juli 2022 een uitvoeringsrapportage te maken
over de eerste helft van dit jaar. Die heeft de commissie voor het werkbezoek
ontvangen.
In die uitvoeringsrapportage is te lezen welke vorderingen er gemaakt worden bij het
verbeteren van de huidige detentiefaciliteit Point Blanche. Daarover later meer.
Wat ontbreekt is een stand van zaken van alle overige onderdelen van het
detentieplan, te beginnen bij bijlage 1 van het plan.
De commissie heeft er daardoor geen zicht op of het detentieplan gestructureerd en
planmatig wordt uitgevoerd en de mijlpalen, die zicht moeten geven op een
toekomstig afronding van het plan, ontbreken. In de vorige rapportage maakte de
commissie daar ook al gewag van: Wat de commissie mist is een planning waarin
een zo realistisch mogelijk uitzicht wordt gegeven op wanneer wat klaar zou moeten
zijn. In feite is dat wat het implementatieplan moet bieden. Nu het zes maanden plan
naar het eind loopt en de nieuwe leiding in de gevangenis is aangesteld is het tijd om
de minister te adviseren om opdracht te geven tot het nader uitwerken van een
planning van alle activiteiten die voortvloeien uit het detentieplan. Dus ook voor de
onderwerpen die verder verwijderd liggen van de hiervoor genoemde onderwerpen,
zoals de reclassering en de voogdij. Alleen als alle onderdelen van het detentieplan
worden gerealiseerd worden de doelstelling van het detentieplan gehaald.

7

Point Blanche prison
Tijdens het werkbezoek bezocht de commissie de gevangenis, hooggelegen op een
bergtop van de wijk Point Blanche. Al snel werd duidelijk dat er in de gevangenis
hard is gewerkt aan verbeteringen. Vanwege het minimale aantal personeelsleden
op de werkvloer vinden alle activiteiten binnen de gevangenismuren plaats. Daar
heerst dan ook een levendige sfeer. Op meerdere plaatsen is er dagbesteding
gaande of wordt onderwijs gevolgd. Op diverse plaatsen werken gedetineerden in
het onderhoud of de keuken. Diverse ruimten worden geschikt gemaakt voor
uitbreiding van de activiteiten en een sportveld is aangelegd. De commissie zag niet
eerder zoveel activiteiten en werkzaamheden in uitvoering in de gevangenis. Een
goed resultaat waarvan de commissie onder de indruk is, gegeven de beperkte
personele capaciteit van rond de vijftig personen in totaal.
Ook van het terugdringen van het ziekteverzuim onder het personeel is veel werk
gemaakt. Het verzuimpercentage kon worden teruggedrongen van 24,2 naar 15,7
procent. Ook dat is een klinkende prestatie, zij het dat het nog niet heeft geleid tot
meer personeel op de werkvloer.
In mei van dit voorjaar is de Point Blanche gevangenis aan een inspectie
onderworpen van het CPT (Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or
Degrading Treatment or Punishment). Hoewel de commissie het voorlopige rapport
van die commissie nog niet heeft gezien spreken meerdere gesprekspartners over
een goed bezoek, waarover het CPT (gematigd) positief was. Een definitieve
rapportage laat nog enige tijd op zich wachten, maar het ziet ernaar uit dat de
hiervoor genoemde activiteiten in de gevangenis een belangrijke (positieve) bijdrage
hebben geleverd aan de oordeelsvorming van het CPT.
Tijdens het gesprek met de Ombudsman meldde zij dat sinds begin dit jaar geen
klachten meer uit de Point Blanche gevangenis zijn ontvangen. Voor de commissie
is dit het beste bewijs dat er concreet en substantieel zaken zijn verbeterd in de
gevangenis.
UNOPS
Bezoek delegatie UNOPS
Eveneens in de maand mei bezocht een delegatie van UNOPS Sint Maarten om ter
plekke de detentiesituatie te bekijken en met functionarissen van Sint Maarten en
Nederland te overleggen over het vervolg van de voorgenomen opdracht aan
UNOPS, die uiteindelijk moet leiden tot de bouw van een nieuwe gevangenis.
Daaraan ging vooraf een letter of intent van Sint Maarten en Nederland aan UNOPS
over het vervolg van de opdracht en een handreiking van BZK om het bezoek van
UNOPS te faciliteren.
Het bezoek werd door alle partijen als geslaagd beschouwd en de commissie heeft
met instemming kennisgenomen van het mission report van UNOPS. De commissie
vindt het positief dat het nu duidelijk is wat moet worden opgeleverd en er nu schot
in de zaak zit.
Vertraging ?
Op de valreep vernam de commissie echter van mogelijke vertraging aan de kant
van UNOPS als gevolg van interne problemen binnen die organisatie. Hoewel de
strekking daarvan onduidelijk is doet dit wel weer het advies herleven om een plan B
8

achter de hand te hebben als niet op korte termijn zicht komt op voortgang in de
onderhandelingen met UNOPS.

Governance conflict
De commissie heeft al eerder aangegeven wel voorstander te zijn van de inzet van
UNOPS bij de voorbereidingen en de totstandkoming van de nieuwbouw. Daarbij
heeft de commissie ook voor ogen gehouden welke plek dat in het detentieplan
heeft; het is één van de onderdelen van het programma detentieplan waarvoor een
programmamanager is aangesteld, te weten het onderdeel nieuwbouw gevangenis.
Het kan zeer wel zijn dat een (groot) project binnen het programma door een externe
partij wordt uitgevoerd, maar altijd onder de supervisie van de programmamanager
die dat namens de politiek verantwoordelijke minister doet. Voor de aflegging van
verantwoording door de programmamanager aan de minister van justitie van Sint
Maarten dienen er behoorlijke afspraken te worden gemaakt en vastgelegd in de
programma opdracht. (zie blijlage 1 detentieplan)
In het geval van een internationale organisatie als UNOPS worden projecten altijd
met een eigen governance structuur uitgevoerd. Naar de mening van de commissie
moet daarover expliciete afstemming plaatsvinden tussen de programmamanager en
UNOPS. Uitgangspunt moet blijven dat de programmamanager namens de minister
van Justitie stuurt en toezicht houdt op de (project)uitvoering door UNOPS.

Uitvoering Detentieplan
Waar de commissie over de vorderingen in de huidige inrichting positief kan zijn is
dat niet het geval als het over de brede uitvoering van het detentieplan gaat.
Door de opstellers van dat plan is rekening gehouden met een tijdschema op lange
termijn waar, bij de oplevering van een nieuwe gevangenis, de nieuwe interne
organisatie gereed is en de ketenpartners adequaat zijn ingericht en bemenst om
aan de filosofie van het detentieplan te kunnen voldoen.
De commissie hamert er nogmaals op om de filosofie van het plan doorlopend voor
ogen te blijven houden: recidive tegengaan door intensieve educatie, begeleiding en
nazorg. Alleen dan kan sterk worden bijgedragen aan de veiligheid en welzijn van de
maatschappij en kan de bouw van een verhoudingsgewijs grote gevangenis voor
Sint Maarten worden vermeden.
De keten
Na deze wijze les door naar de brede uitvoering van het plan. Daarover sprak de
commissie met alle direct betrokkenen in het plan. Het gaat dan om de ministers van
OJW en VSA, de wnd. SG van Justitie, de directeuren van de reclassering en de
voogdijraad en de Hoofdofficier van Justitie.
Na deze gespreksronde was de commissie zeer onder de indruk van de
professionaliteit, de betrokkenheid en het enthousiasme om de rol die hun is
toebedeeld in het detentieplan op zich te nemen. Uit alle gesprekken sprak de sterke
behoefte om centrale sturing op hun deelname te ontvangen en enkele
gesprekspartners vroegen daar expliciet om.
9

Dat was goed om te constateren doch anderzijds moet worden vastgesteld dat het
aantreden van een programmamanager nog niet tot die centrale sturing van het
programma heeft geleid. Daar zijn meerdere redenen voor. De programmamanager
is tevens coach van de nieuwe gevangenisdirecteur, het programmabureau is maar
zeer beperkt ingericht en aan de eerste punten van bijlage 1 van het detentieplan is
niet voldaan.
Deze laatste licht de commissie eruit omdat het te maken heeft met een goede start
van het programma.
De eerste actiepunten die in bijlage 1 worden genoemd zijn, kort gezegd:
-dat er een opdracht aan het programma moet worden geformuleerd,
-de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, TVB, moeten worden bepaald
(waarin ook de TVB van de programmamanager in de hiervoor genoemde relatie
met UNOPS),
-een governance structuur voor het programma wordt opgesteld, en
-een programmaplan wordt opgesteld en middelen worden vrijgemaakt.
Ziet de commissie het goed, dan is hiervan nog niets aanwezig. De trekker van die
actiepunten uit het plan is de minister van Justitie. De commissie heeft de minister
hierover nog niet kunnen spreken, doch vastgesteld kon worden dat gestructureerd
overleg hierover tussen de minister en de programmamanager nog niet heeft
plaatsgevonden.
De uitvoering van het programma in brede zin, zoals in het plan voorzien, is dus nog
niet begonnen. Wel wordt, zoals eerder gezegd, hard gewerkt aan belangrijke
onderdelen van plan die te maken hebben met de verbetering van de huidige
inrichting.
Het resumé van het voorgaande is dat er geen werkconferentie als aftrap van het
programma is gehouden, terwijl de behoefte aan sturing bij de direct betrokkenen
groot is, belangrijke documenten voor het programma ontbreken en er geen overleg
is tussen de minister en programmamanager. Dit doet de commissie concluderen
dat het programma nog niet gestart is en dat is geen goede constatering.
De commissie adviseert de minister van justitie om spoedig met de
programmamanager te overleggen over hoe en wanneer vorengenoemde
actiepunten kunnen worden gerealiseerd. Ook hier is een af te spreken
verantwoordingsstructuur tussen de minister en programmamanager onderwerp van
overleg.

10

4. Overzicht van aanbevelingen en adviezen

1. De commissie verzoekt de minister van justitie opdracht te geven tot het
opstellen van een volledig implementatieplan met tijdplanning en toedeling
van activiteiten aan (deel)projectleiders onder de regie van de
programmamanager.
2. De commissie verzoekt de minister met de programmamanager afspraken te
maken hoe invulling gaat worden gegeven aan de actiepunten van bijlage 1
van het detentieplan.
3. De commissie bepleit bij de minister van justitie zo spoedig mogelijk te
voorzien in de fulltime vervulling van de functie van SG, zodat de versterking
van het ministerie onder aansturing van de SG, kan worden opgepakt.
4. De commissie adviseert de minister van justitie tot het opstellen van een plan
van aanpak dat moet leiden tot een kwalitatief en effectief ministerie.
5. De commissie bepleit bij de minister van justitie en de staatssecretaris van
BZK om ook de mogelijkheden van technische ondersteuning aan te
onderzoeken op moeilijk vervulbare functies in het nog op te stellen plan van
aanpak voor het ministerie
6. De commissie adviseert de minister in samenspraak met de minister van
Financiën en de korpschef een mandaat op te stellen voor de korpschef;
7. De commissie adviseert met ministerieel overleg in het eerstvolgend overleg
de opstelling van een plan B voor de nieuwbouw van de gevangenis te laten
onderzoeken.
8. De commissie bepleit bij de minister van Justitie om het functieboek voor de
gevangenis nu met spoed in te voeren, zodat de belangrijke besluiten door
kunnen gaan.

11