Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3017
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over experimenten op 75 drachtige schapen door
Wageningen Bioveterinary Research (ingezonden 26 juli 2018).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 29 augustus 2018).
Vraag 1
Bent u ervan op de hoogte dat Wageningen Bioveterinary Research in
Lelystad is gestart met experimenten op 75 drachtige schapen?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Vindt u het ethisch acceptabel dat experimenten op drachtige dieren worden
uitgevoerd en dat zij een virus krijgen ingespoten dat kan leiden tot een
abortus? Zo ja, waarom?
Vindt u het juist dat de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) deze
onethische proef heeft vergund? Zo ja, waarom?
Antwoord 2 en 3
Het onderzoek gaat over gevaarlijke veeziekten die door insecten worden
verspreid. Door sommige van deze ziekten kunnen ook mensen ernstig ziek
worden, zoals Riftdalkoorts en Westnijlziekte. Met dit onderzoek wordt kennis
opgedaan over deze ziekten, zodat er bij een introductie in Nederland snel
tests en vaccins beschikbaar zijn die voldoen aan alle veiligheids- en
effectiviteitseisen.
Het onderzoek wordt uitgevoerd op 65 drachtige ooien, omdat schapen de
doeldieren zijn en de ongeboren vrucht het meest gevoelig is voor het virus.
Bij het onderzoek kan abortus optreden. Het risico wordt echter vrij klein
geacht door de korte duur van het onderzoek en de verwachte effectiviteit
van het vaccin.

1

https://www.centralecommissiedierproeven.nl/onderwerpen/niet-technische-samenvatting/
fundamenteel-onderzoek/nts-2017894-arbovirus-exotisch-schaap-drachtig
2
https://www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoeksprojecten-LNV/Expertisegebieden/
kennisonline/Transmissiecyclus-RVF-virus-1.htm

ah-tk-20172018-3017
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

De Centrale Commissie Dierproeven (CCD) is een zelfstandig bestuursorgaan
(ZBO) dat verantwoordelijk is voor de vergunningverlening van dierproeven.
Bij dit dierproefonderzoek heeft de CCD geconcludeerd dat het doeleinde het
gebruik van de dieren rechtvaardigt. Daarbij heeft de CCD een ethische
afweging gemaakt tussen het ongerief van de proefdieren en de te verwachten voordelen van het onderzoek voor mens, dier of milieu.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat de CCD 98,5% van de dierproefaanvragen in 2017 heeft
vergund (525 van de 534)?3
Antwoord 4
Met inwerkingtreden van de herziene Wet op de dierproeven, op 18 december 2014, is de CCD opgericht als centrale, onafhankelijke instantie. Sindsdien
heeft de CCD veel werk verricht om het vergunningstelsel in te richten. Door
de gezamenlijke inspanningen van CCD, de lokale dierexperimentencommissies (DEC) en de instanties voor dierenwelzijn(IvD) alsook van de onderzoekers, is het proces van aanvraag- en projectomschrijving, inclusief de
wetenschappelijke, maatschappelijke en ethische afweging, sterk verbeterd.
Dat in 2017 een hoog percentage van de aanvragen is gehonoreerd, zie ik dan
ook als indicatie voor de goede kwaliteit van de vergunningsaanvragen.
Daarnaast wordt sinds 2016 een voorgenomen afwijzing van de CCD
medegedeeld aan de aanvrager. Daarmee wordt de aanvrager de mogelijkheid geboden om onder andere de aspecten van dierenwelzijn in de aanvraag
te verbeteren. Ook kan de CCD aanvragen slechts gedeeltelijk vergunnen of
onder beperkende voorwaarden.
Vraag 5 en 6
Deelt u de mening dat de CCD daarmee in de praktijk slechts een stempel
voor goedkeuring geeft, terwijl ze de taak hebben om nut en noodzaak van
een dierproef kritisch af te wegen tegen het ongerief van dieren? Zo nee,
waarom niet?
Vindt u dat de CCD haar taak naar behoren uitvoert? Zo ja, waarop baseert u
dat?
Antwoord 5 en 6
Ik deel deze mening niet. Door de in 2014 doorgevoerde centralisatie van de
vergunningverlening worden alle dierproeven op dezelfde geharmoniseerde
manier aangevraagd en beoordeeld. De CCD zorgt voor een transparante,
zorgvuldige en gedegen beoordeling van dierproeven. Dit leidt tot een hogere
kwaliteit van aanvragen, tot minder verschil tussen de instellingen en er kan
effectiever gebruik worden gemaakt van de brede kennis en ervaring.
Daarnaast signaleert en beoordeelt de CCD kansen op het gebied van de 3V’s
(vervangen, verminderen en verfijnen) en maakt dilemma’s op het gebied van
dierproeven duidelijk. Dit zorgt voor een betere bescherming van proefdieren
die gebruikt worden in onderzoek en onderwijs.
Vraag 7
Vindt u, zeker gezien de overheidsambitie om in 2025 koploper proefdiervrije
innovatie te zijn, dat de CCD een kritischere houding moet aannemen in de
beoordeling van dierexperimenten en minder vanzelfsprekend vergunningen
moet afgeven? Zo ja, op welke wijze gaat u dit stimuleren? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 7
In mijn brief d.d. 1 juli jl. (Kamerstuk 32 336, nr. 71) heb ik u de gezamenlijke
ambitie van de partners geschetst om Nederland koploper te laten zijn in de
internationale transitie van onderzoek met dierproeven naar proefdiervrije
innovatie. Hiervoor moet proefdiervrije innovatie verder en sterker worden
gestimuleerd. Het traject is gericht op versnelling en vernieuwing van
methoden en technieken.

3

https://www.centralecommissiedierproeven.nl/documenten/jaarverslagen/18/3/8/jaarverslagccd-2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Dat neemt niet weg dat er de komende jaren nog steeds dierproeven nodig
zullen zijn, omdat er geen vervangende methode beschikbaar is. Deze
dierproeven moeten transparant en zorgvuldig worden beoordeeld. Deze
onafhankelijke beoordeling is gewaarborgd door de CCD. Zoals ik hierboven
heb aangegeven is er geen sprake van een vanzelfsprekende vergunning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3