Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2616
Vragen van het lid Koşer Kaya (D66)
aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat
de aanpak van het orgaantekort
tekortschiet. (Ingezonden 15 april
2009)
1
Herinnert u zich uw antwoorden op
mijn eerdere vragen1 dat uit de
onderzoeken die in het kader van het
Masterplan Orgaandonatie zijn
uitgevoerd duidelijk werd dat een
geen-bezwaarsysteem, zoals België
dat kent, voor Nederland geen
oplossing is? Uit welke passages in
het rapport leidt u dat af? Denkt u ook
niet dat de unanieme steun voor het
ADR-systeem (Automatische
Donorregistratie) van de betrokken
organisaties bij de commissie die het
masterplan opstelde erop duidt
dat zij van mening zijn dat het
geen-bezwaarsysteem wel degelijk
zal werken in Nederland?
2
Wat is uw reactie op de mening van
specialisten uit het zorgveld dat
alleen een wettelijke verandering
naar een «geen-bezwaarsysteem» de
nodige stijging van het aantal
orgaandonaties kan opleveren?2
3
Waarom legt u de wens van
zorgverleners uit het veld naast u
neer?

KVR36194
2009Z07112
0809tkkvr2616
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

4
Waarom denkt u dat het
geen-bezwaarsysteem wel in België
werkt, maar niet in Nederland kan
werken?
5
Heeft u kennisgenomen van het
bericht dat een aanpak van het tekort
aan organen die zich uitsluitend richt
op de ziekenhuizen onvoldoende is?2
6
Wat is uw reactie op de stelling dat
met de huidige middelen en
omstandigheden in ziekenhuizen
slechts een marge van 10% meer
donororganen valt te behalen?
7
Wat is uw doelstelling voor
verhoging van het aantal beschikbare
donororganen van het door u
voorgestelde beleid?
8
Hoe helpt de door u voorgestelde
verandering in het donorbeleid het
weigeringspercentage van 70% van
de nabestaanden op te lossen?
9
Deelt u de mening dat studenten
geneeskunde al vroeg in hun
opleiding bekend moeten worden
gemaakt met orgaan- en
weefseldonatie? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat doet u hieraan?

2

Medisch Contact, 19 maart 2009, «De
donorcultuur is wel doorgedrongen»

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 12 mei 2009)
1
Ik heb eerder aangegeven dat de
Coördinatiegroep Orgaandonatie het
geen-bezwaarsysteem zoals dat
onder andere in België wordt
gehanteerd heeft afgewezen. De
Coördinatiegroep Orgaandonatie
concludeert dat in het Masterplan
Orgaandonatie op de pagina’s 65 en
66.
De conclusie dat het
geen-bezwaarsysteem in Nederland
niet zal werken is door alle leden van
de Coördinatiegroep Orgaandonatie,
uitgezonderd één, onderschreven. Ik
heb die redenering vorig jaar dan ook
overgenomen. De steun voor het
ADR-systeem, die overigens niet
unaniem is, zie ik niet als een
aanwijzing dat de Coördinatiegroep
Orgaandonatie wél denkt dat het
geen-bezwaarsysteem zal werken.
Het zijn immers verschillende
systemen en de Coördinatiegroep

1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 2038.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5495

Orgaandonatie heeft zich over beide
systemen duidelijk uitgesproken.
2 en 3
Bij de onderzoeken in het kader van
het Masterplan Orgaandonatie, is het
zorgveld direct en indirect betrokken
geweest, via de Nederlandse
Transplantatie Vereniging (NTV),
de Nederlandse Vereniging van
Ziekenhuizen (NVZ), de Nederlandse
Federatie van Universitair Medische
Centra (NFU) en de Koninklijke
Nederlandse Maatschappij ter
bevordering van de Geneeskunst
(KNMG). Deze partijen hebben
het standpunt dat een
geen-bezwaarsysteem in Nederland
niet werkt onderschreven. Zij hebben,
uitgezonderd de KNMG, in hun
advies het ADR-systeem voorgesteld.
Voor de redenen waarom het kabinet
het ADR-systeem heeft afgewezen
verwijs ik naar Kamerstuk 2007–2008,
28140, nr. 48 en 51, Tweede Kamer;
Kamerstuk 2008–2009, 28140, nr. 51,
Tweede Kamer; Handelingen
2008–2009, nr. 20, Tweede Kamer,
pag. 1509–1515.
4
Zie hiervoor het antwoord op vraag 1.
5
Ja. Overigens wil ik het misverstand
uit de weg ruimen dat het kabinet
zich uitsluitend richt op de
ziekenhuizen. Uit de andere
domeinen voorlichting en donatie bij
leven zijn al diverse aanbevolen
maatregelen in werking gezet. Wat
betreft het domein systeem wordt
gewacht op de resultaten van het
onderzoek naar onder meer het
Activerend Toestemmingssysteem en
de donorkaart. Deze verwacht ik voor
de zomer naar de Tweede Kamer te
kunnen sturen.

8
Een veelheid aan maatregelen moet
bijdragen aan het verlagen van het
weigeringspercentage. Onder meer
door een nieuwe aanpak van
voorlichting en communicatie over
orgaandonatie samen met
veldpartijen en door projecten rond
de organisatie van donorwerving in
ziekenhuizen. Het kabinet wil
daarnaast overgaan tot de invoering
van een Activerend
Toestemmingssysteem. In dit
verband wordt nog gewacht op de
resultaten van onder vraag 5
genoemde onderzoek.
9
Het is goed als studenten
geneeskunde op enig moment in hun
opleiding bekend raken met het
onderwerp orgaan- en
weefseldonatie. De hoger
onderwijsinstellingen in Nederland
hebben echter een autonome
verantwoordelijkheid voor de inhoud
van hun opleidingen. De eindtermen
van de opleiding geneeskunde sluiten
bovendien aan bij de vereisten in de
wet Beroepen in de Individuele
Gezondheidszorg (BIG) en voldoen
aan de Europese eisen. Op grond van
bovenstaande overwegingen
onthoudt de overheid zich van een
oordeel over de inhoud van de
opleiding. Overigens komt
orgaandonatie binnen verschillende
opleidingen geneeskunde al aan de
orde.

6 en 7
U kent mijn mening die is gebaseerd
op de onderzoeken die in het kader
van het Masterplan Orgaandonatie
zijn gedaan. Ik verwacht dat
implementatie van de voorstellen uit
het Masterplan op het gebied van
voorlichting en de organisatie in de
ziekenhuizen in combinatie met de
invoering van het Activerend
Toestemmingssysteem zal leiden tot
een toename van het aantal
postmortale transplantaties met 25%
in de komende 5 jaar. Daarbij werd
opgemerkt dat het kabinet er alles
aan zal doen om hoger uit te komen
dan deze 25%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5496