Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2473
Vragen van de leden Van der Molen, Boswijk en Inge van Dijk (allen CDA)
aan de Ministers van Infrastructuur en Waterstaat en van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijkrelaties over het T-rijbewijs in de grensregio (ingezonden
9 februari 2022).
Antwoord van MinisterHarbers (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 20 april
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 1900.
Vraag 1
Kunt u aangeven waarom in de Europese Unie de rijbewijzen van de
categorie A, B, C, D en E zijn geharmoniseerd, maar de eisen aan het
rijexamen voor landbouwvoertuigen verschillen per land en daardoor deze
rijbewijzen niet overal in de EU worden erkend? Hoe is dit verschil ooit
ontstaan en wat vindt u hiervan?
Antwoord 1
T-rijbewijzen vormen een nationale rijbewijscategorie die niet onder de
harmonisatieregels van de derde Europese rijbewijsrichtlijn valt. Lidstaten
hebben hierdoor de vrijheid om eigen rijbewijseisen te hanteren voor landen bosbouwvoertuigen, bijvoorbeeld voor zaken als de minimumleeftijd van
de houder of het maximale gewicht van het te besturen voertuig. Een lidstaat
kan deze rijbewijzen alleen afgeven voor het eigen grondgebied, maar heeft
wel de ruimte om andere buitenlandse T-rijbewijzen te erkennen.
Het gebrek aan harmonisatie houdt verband met de keuzes die op Europees
niveau zijn gemaakt bij de totstandkoming van de derde rijbewijsrichtlijn in
2006, waarbij geen Europese T-categorie is ingevoerd. In het algemeen ben ik
van mening dat in Europees verband zou moeten worden gestreefd naar een
verdere harmonisatie van deze rijbewijzen. Dit standpunt is al kenbaar
gemaakt aan de Europese Commissie in het kader van de komende herziening van de rijbewijsrichtlijn.
Vraag 2
Kunt u aangeven waarom het G-rijbewijs (de Belgische versie van T-rijbewijs)
niet geldig is Nederland en hoe u hiertegen aankijkt?

ah-tk-20212022-2473
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Zie ook het antwoord op vraag 1. Het Nederlandse T-rijbewijs is ingevoerd in
juli 2015, na een uitgebreid wetgevingstraject in samenspraak met de
betrokken sectorpartijen. Er is toen voor gekozen om geen erkenningen in te
voeren van Belgische of Duitse T-rijbewijzen. Wel is er bepaald dat
T-voertuigen mogen worden bestuurd met een buitenlands C-rijbewijs, naast
een overgangsrecht tot 2025 voor B-rijbewijzen die door een EU-lidstaat zijn
afgegeven. Daarnaast is geregeld dat T-rijbewijzen van andere EU-lidstaten
via lagere regelgeving in ons land kunnen worden erkend. De wetgeving rond
het T-rijbewijs is in 2018 geëvalueerd; de evaluatie is in april 2018 aan de
Kamer aangeboden. Hierin zijn geen grote knelpunten naar voren gekomen
voor wat betreft de positie van buitenlandse rijbewijshouders, maar dit aspect
wordt wel genoemd als een mogelijk aandachtspunt voor de toekomst.
Sectororganisaties uit de bouwsector en de landbouwsector, het CBR en de
RDW hebben inmiddels richting het Ministerie van IenW aangegeven dat een
wederzijdse erkenning van Duitse en Belgische T-rijbewijzen voor bepaalde
groepen gebruikers tot lastenverlichting kan leiden. Hierover is overleg met
deze partijen, evenals met de ministeries in België en Duitsland. Hoewel de
exacte omvang van het probleem nog niet goed duidelijk is, sta ik in beginsel
positief tegenover deze erkenningen, mits er geen negatieve effecten zijn
voor de verkeersveiligheid.
Aan het CBR is gevraagd om een vergelijkend overzicht te maken van de
nationale exameneisen in Nederland, België en Duitsland. Op basis hiervan
kan in overleg met de betrokken partijen worden bezien of het invoeren van
wederzijdse erkenningen vanuit de verkeersveiligheid en vanuit de te
reduceren lasten haalbaar is.
Vraag 3
Wat zijn op dit moment precies de mogelijkheden van mensen die in de
grensregio wonen om zowel in Nederland als in Duitsland of België een
landbouwvoertuig te mogen besturen op de openbare weg?
Antwoord 3
In Nederland geldt dat elk buitenlands C-rijbewijs het recht geeft om een
T-voertuig te besturen op de openbare weg. Dit is in 2015 in het wetsvoorstel
tot invoering van het T-rijbewijs vastgelegd. Daarnaast is in 2015 als
overgangsmaatregel bepaald dat een B-rijbewijs dat voor 1 juli 2015 is
afgegeven door een andere EU-lidstaat het recht geeft om in Nederland een
T-voertuig te besturen. Deze overgangsmaatregel komt overeen met de
overgangsregel voor Nederlandse B-rijbewijzen en loopt af in 2025. Hierbij
kan nog worden benadrukt dat er geen rijbewijs nodig is als T-voertuigen
worden gebruikt buiten de openbare weg, wat op akkers of weilanden
meestal het geval zal zijn.
In België geldt dat personen die niet in België woonachtig zijn, zijn vrijgesteld
van de rijbewijsplicht voor G-voertuigen, zoals de Belgische categorie T wordt
aangeduid. Daarnaast mag een G-voertuig in België worden bestuurd met
een rijbewijs B, BE, C1, C, CE of C1E, mits de voertuigmassa binnen de
grenzen van deze categorieën blijft.
Duitsland heeft in 2016 in een briefwisseling met de RDW aangegeven het
Nederlandse T-rijbewijs als gelijkwaardig te beschouwen aan het Duitse
T-rijbewijs, maar het is niet duidelijk welke rechten dit concreet met zich
meebrengt voor houders van een Nederlands T-rijbewijs. Bij het Duitse
verkeersministerie is navraag gedaan naar de betrokken regels en de
publicatie daarvan, maar er is hierop nog geen antwoord ontvangen.
Wanneer deze informatie beschikbaar is, zal de Kamer worden geïnformeerd
en zal de informatie worden gedeeld met de relevante sectororganisaties
rond het T-rijbewijs.
Vraag 4
Kunt u aangeven of het klopt dat wanneer je woonachtig in België of
Duitsland bent het niet mogelijk is om in Nederland een T-rijbewijs te halen,
omdat je minimaal 185 dagen in Nederland moet wonen om hier een
rijbewijs te kunnen halen? Zo ja, vindt u het proportioneel dat je alleen het
Nederlandse T-rijbewijs kan halen als je in Nederland woont en niet als je iets
over de grens woont?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Ja. Lidstaten mogen volgens de richtlijn alleen rijbewijzen afgeven aan
personen die zich duurzaam in de lidstaat gevestigd hebben, wat wordt
geconcretiseerd met de eis dat iemand minimaal 185 dagen in Nederland
woonachtig moet zijn. Bovendien kan volgens de richtlijn iemand maar
houder zijn van één rijbewijs. De achtergrond van deze regels is onder meer
het voorkomen van fraude en rijbewijstoerisme, en het goed kunnen
uitvoeren van nationale bestuursrechtelijke sanctiemaatregelen rond het
rijbewijs, bijvoorbeeld bij rijden onder invloed.
Vraag 5
Kunt u aangeven of Nederland wederzijdse afspraken heeft gemaakt met
bepaalde EU-lidstaten over erkenning van elkaars rijbewijzen voor landbouwvoertuigen? Zo ja, met welke landen heeft Nederland een overeenkomst? Zo
nee, waarom heeft Nederland geen overeenkomsten gesloten met landen die
minimaal dezelfde eisen hanteren als in Nederland?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 6
Kunt u aangeven of de eisen aan het rijexamen voor landbouwvoertuigen
verschillen tussen Nederland, België en Duitsland? Zo ja, waar zitten de
verschillen? Heeft Nederland strengere of minder strenge eisen dan onze
buurlanden?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 2. Op hoofdlijnen komt de examenstructuur
overeen, maar er zijn ook de nodige verschillen. Nadat het CBR het vergelijkend overzicht heeft gemaakt, zal hierover meer duidelijkheid zijn en zal er
met de betrokken partijen verder in overleg worden gegaan.
Vraag 7
Ziet u mogelijkheden om met Duitsland en België afspraken te maken over
het erkennen van elkaars rijbewijs voor landbouwvoertuigen, zonder dat dit
ten koste gaat van de verkeersveiligheid in Nederland?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 2 en vraag 6.
Vraag 8
Kunt u aangeven of de leidraad Grenseffecten gebruikt is bij de totstandkoming van de wetgeving voor de invoering van het T-rijbewijs? Zo ja, wat
kwam hieruit? Zo nee, waarom niet? Hoe bevordert u het hanteren van de
leidraad Grenseffecten?
Antwoord 8
De Leidraad Grenseffecten is in 2019 opgesteld, terwijl de wetgeving voor het
T-rijbewijs in 2015 in werking is getreden. Bij de totstandkoming van deze
wetgeving is de gebruikelijke voorbereidingsprocedure gevolgd, inclusief een
consultatie van betrokken partijen. Zoals blijkt uit de memorie van toelichting
zijn de grenseffecten hierbij ook betrokken en waren deze mede aanleiding
tot het invoeren van een vrijstelling voor het buitenlands C-rijbewijs en de
mogelijkheid om bij ministeriële regeling T-rijbewijzen uit de EU te erkennen.
De Leidraad Grenseffecten is naar aanleiding van de motie-Van der Molen c.s.
inmiddels als verplichte kwaliteitseis toegevoegd aan het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK), waardoor bij nieuw beleid en
regelgeving de grenseffecten, als deze aan de orde zijn, in de totale belangenafweging moeten worden meegenomen. Op 30 april 2021 is uw Kamer door
de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hierover
geïnformeerd (Kamerstukken II 2020/21, 32 851, 72).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3