Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 576

Natuurbeleid

Nr. 19

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 november 2014
Bijgaand brief treft u het rapport «Mogelijkheden voor private en
maatschappelijke financiering voor natuur» aan, met de resultaten van
onderzoek dat het Nationaal Groenfonds op mijn verzoek heeft uitgevoerd1. Met dit onderzoek heb ik invulling gegeven aan de motie van de
leden Jacobi en Litjens (Kamerstuk 33 400 XIII, nr. 130) waarin het kabinet
wordt verzocht om te verkennen of particulieren en verzekeraars aanleg
van nieuwe natuur kunnen voorfinancieren via pps constructies.
In mijn brief van 21 juni 2013 over de onderzoeksopdracht (Kamerstuk
33 576, nr. 4) heb ik aangegeven dat ik de motie breed opvat. Ik heb het
Groenfonds daarom ook gevraagd welke mogelijkheden zij ziet om meer
privaat en maatschappelijk kapitaal voor natuur aan te boren, om welke
economische potentie het gaat en welke overheidsrol hierbij hoort. In mijn
natuurvisie (Kamerstuk 33 576, nr. 14) heb ik eerder aangegeven dat ik
meer ruimte wil maken voor private investeringen in natuur.
Het Groenfonds heeft stakeholders geïnterviewd, praktijkervaringen
verzameld en daadwerkelijk nieuwe investeringen in gang gezet en
begeleid. Op basis van deze werkwijze geeft het Groenfonds aan dat het
lastig is om eenduidig de geaggregeerde macro-economische potentie
van natuurcombinaties te bepalen. Het Groenfonds constateert dat er
natuurcombinaties bestaan en nieuwe natuurcombinaties van de grond
komen, maar stelt dat een degelijke economische onderbouwing en een
gestructureerde aanpak met ondersteuning vanuit overheden nog
ontbreken. Het extrapoleren van bestaande natuurcombinaties naar
andere regio’s zou niet leiden tot betrouwbare uitkomsten.
De conclusies en aanbevelingen van het Groenfonds zijn daarom vooral
gericht op de vraag welke voorwaarden nodig zijn om kapitaal te
mobiliseren voor natuur en welke bijdrage overheden en andere partijen
daaraan kunnen leveren.
1

kst-33576-19
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 576, nr. 19

1

(Voor)financiering door verzekeraars en pensioenfondsen
Het Groenfonds concludeert dat het (voor)financieren van investeringen in
natuur door verzekeraars en andere institutionele beleggers zoals
pensioenfondsen momenteel nog niet opportuun is. Nog weinig initiatiefnemers van projecten zouden gebruik willen maken van een eventuele
mogelijkheid tot voorfinanciering. Dat heeft niet alleen te maken met de
economische en financiële crisis, maar ook met de uitvoering van het
natuurbeleid. Partijen hebben de uitwerking van de decentralisatie van het
natuurbeleid en de wijzigende (subsidie)regelingen afgewacht. Met de
afspraken in het Natuurpact is helderheid geschapen. Provincies kunnen
verder met de uitvoering van hun plannen.
Pensioenfondsen en verzekeraars geven aan dat ze bereid zouden zijn te
investeren in natuur wanneer er een solide rendement gemaakt kan
worden. Dat houdt in: investeringsprojecten van voldoende financiële
omvang (proposities van minimaal € 100 miljoen), met sluitende business
case, een lange tijdshorizon en voldoende zekerheden in de vorm van
grondposities en/of overheidsgaranties. Natuurprojecten van deze
omvang komen in ons land niet spontaan tot stand.
Op 1 oktober jongstleden is de Nederlandse Investeringsinstelling (NII)
van start gegaan. De NII is een privaat platform, mede opgericht met
ondersteuning van het Ministerie van Economische Zaken, dat lange
termijn vermogensverschaffing door institutionele beleggers gaat
koppelen aan partijen met een financiële behoefte, zoals overheden. De
NII gaat zelf op zoek naar kansrijke proposities van voldoende omvang die
interessant zijn voor institutionele beleggers. Ook provincies kunnen als
vragende partij met een natuuropgave in gesprek gaan met de NII over de
mogelijkheden om tot proposities met natuurwinst te komen.
Privaat kapitaal en Natuurcombinaties
Groenfonds ziet potentie om meer kapitaal van particulieren voor natuur
te benutten door middel van geef- en spaargeld, «natuurmecenaat» en
natuurcombinaties.
Ik wil op korte termijn een Groene Tafel organiseren met medeoverheden,
ondernemers, filantropen en natuurorganisaties om de aanbevelingen uit
dit rapport te bespreken en om te zetten in een implementatieagenda met
acties die het «investeringsklimaat» voor private en maatschappelijke
investeringen in Nederlandse natuur zullen versterken.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 576, nr. 19

2