Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-08

Milieuraad

Nr. 339

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 oktober 2010
Tijdens het Algemeen Overleg ter voorbereiding van de Milieuraad van
uw Kamer met de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer (VROM) op 7 oktober jl., is u een schriftelijk antwoord
toegezegd op enkele vragen. Omdat het voorstel van de Europese
Commissie voor een verordening betreffende staatssteun aan steenkolenmijnen geagendeerd is voor besluitvorming door de Raad voor Concurrentievermogen (voor de Milieuraad is het voorstel enkel ter informatie
geagendeerd), kom ik nu, als verantwoordelijk minister voor dit dossier,
deze toezegging na. Een besluit over deze verordening zal in de Raad van
25 november of van 10 december a.s. genomen worden; de verordening
zal op 1 januari 2011 in werking moeten treden.
In deze brief geef ik, mede namens de minister van VROM, antwoord op
de vragen van het lid Van Veldhoven of de steun aan kolenmijnen in het
voorstel exploitatiesteun betreft, en waarom de Commissie voor deze
beleidsoptie gekozen heeft.
Vooropgesteld staat dat ik vind dat lidstaten in algemene zin zeer
terughoudend moeten zijn met exploitatiesteun. Deze moet nauw
ingekaderd zijn door staatssteunregels en waarborgen bieden dat deze
enkel gebruikt kan worden voor het algemeen gesteund legitieme doel. In
deze verordening betreft het tijdelijke exploitatiesteun aan een mijn om
die betreffende mijn te doen sluiten. De verordening schrijft voor dat de
lidstaat voor iedere mijn die steun ontvangt onder de nieuwe regeling een
plan indient met milieumaatregelen, bijvoorbeeld op het gebied van
energie-efficiëntie, hernieuwbare energie of koolstofafvang en -opslag.
Het alternatief is òf een harde sluiting van een mijn: sociaal zeer pijnlijk en
zonder perspectief op het opruimen van de mijnbouwterreinen, òf uitstel
van sluiting vanwege de zeer hoge sluitingskosten (waaronder een sociaal
plan, sloop van installaties en opruimen van bodemverontreiniging). In
dat laatste geval blijft de mijn mogelijk nog jaren een marginaal bestaan
leiden. Deze verordening biedt, mede dankzij de steun in een korte

kst-21501-08-339
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 339

1

exploitatiefase, perspectief op snelle en effectieve sluiting van onrendabele mijnen.
Bij de Impact Assessment van het voorstel heeft de Commissie diverse
beleidsafwegingen geschetst die een oplossing zouden kunnen bieden
voor de ongewenste effecten van mijnsluitingen. Hierbij heeft de
Commissie met name gekeken naar de economische, sociale en milieuaspecten. Bij deze afweging heeft de Commissie gekozen voor de
beleidsoptie waarbij een afbouw van steunverlening onder voorwaarden
mogelijk is. Hieronder valt zowel exploitatiesteun als steun voor langlopende verplichtingen van gesloten mijnen (zoals bodemsanering en
pensioenopbouw). De exploitatiesteun is sterk degressief, deze neemt
jaarlijks met 33% af. Op deze wijze wordt dus snel afgebouwd naar een
sluiting van de mijnen. Na 2014 is volgens het voorstel exploitatiesteun
niet meer aan de orde.
De subsidie op de «onrendabele top» van de mijnen leidt niet tot
concurrentieverstoring, mits het begrip «onrendabele top» goed gedefinieerd is, en mits kruissubsidies niet mogelijk zijn. Het voorstel voor de
verordening bevat de juiste definities: de hoogte van de steun is op
correcte wijze gelimiteerd om marktverstoringen te voorkomen. Echter, de
Commissie zelf twijfelt over de effectiviteit van deze voorwaarden door de
beperkte toezichtmogelijkheden; de Nederlandse inzet in Brussel is er op
gericht de verordening op deze punten versterkt te krijgen. Daartoe zal
Nederland met constructieve voorstellen de discussie met andere
lidstaten aangaan.
Tijdens de ambtelijke voorbereiding van de Raad voor Concurrentievermogen is gebleken dat er veel steun bestaat onder lidstaten voor deze
verordening. Omdat een gekwalificeerde meerderheid van stemmen
volstaat om de verordening aan te nemen, is de invloed van Nederland op
het eindresultaat beperkt.
Enkele lidstaten lijken voorstander van het schrappen van de sluitingstermijnen uit de verordening. Daar kan Nederland niet mee instemmen en ik
verwacht en zal mij ervoor inspannen dat er een blokkerende minderheid
zal zijn om dit tegen te houden. Vermoedelijk gaat de discussie over een
verlenging van de sluitingstermijn van 2014 met een beperkt aantal jaren.
Ik ben daar geen voorstander van, en zal mij in de besprekingen in Brussel
er voor inzetten deze termijn zo kort mogelijk te houden. Belangrijk daarbij
vind ik dat de verordening wordt versterkt op het punt van het toezicht om
er zeker van te zijn dat de verordening géén marktverstoring op de
Nederlandse energiemarkt teweeg zal brengen.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 339

2