Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 645

Kernenergie

Nr. 41

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 september 2012
In mijn brief van 1 juni 2012 (TK 32 645, nr. 38) heb ik aangegeven dat ik u
rond de zomer zou informeren over (a) de eindresultaten van het bezoek
van een internationale toetsingscommissie naar de nucleaire beveiliging
in Nederland *), (b) de stand van zaken met betrekking tot de toetsing van
de beveiligingspakketten van de nucleaire inrichtingen en (c) het
eindrapport van de Europese stresstest Security.*)
Omdat voor dit kabinet veiligheid en zorgvuldigheid bij nucleaire
inrichtingen vooropstaat, is het van belang dat ook de beveiliging goed en
zorgvuldig geregeld is. Het algemene beeld uit de bovengenoemde
rapporten is dat Nederland op het vlak van nucleaire beveiliging de
afgelopen jaren goede vorderingen heeft gemaakt en voldoet aan de
internationale standaarden.
A) IPPAS-missie
Eind januari 2012 heeft de International Physical Protection Advisory
Service (IPPAS) van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA)
een bezoek gebracht aan Nederland. De Rijksoverheid en de nucleaire
inrichtingen zijn in dit kader bezocht. De Rijksoverheid heeft deze
IPPAS-missie op vrijwillige basis uitgenodigd om op deze manier door
buitenlandse experts te laten toetsen of Nederland aan de internationale
eisen op het vlak van nucleaire beveiliging voldoet.
Het uitgangspunt van beoordeling en evaluatie is de internationale
beveiligingsvoorschriften van het Internationaal Atoomenergieagentschap.
Deze missie vormt het sluitstuk van vier bezoeken in 2005, 2008, 2009 en
2012. Nederland is hiermee het eerste West-Europese land dat de
complete reeks aan IPPAS-bezoeken heeft voltooid.

kst-32645-41
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 645, nr. 41

1

Recent is de definitieve rapportage beschikbaar gekomen. Het rapport
gaat onder andere in op het tactische en operationele beveiligingsbeleid
bij de verschillende nucleaire inrichtingen. Uit beveiligingsoverwegingen
is besloten om deze specifieke informatie uit het eindrapport niet bij deze
brief te voegen.
Conclusies IPPAS-rapport
Algemeen
Het rapport van deze toetsingsmissie stipt aan dat er grote inspanningen
door het bevoegd gezag en de nucleaire bedrijven zijn geleverd op het
vlak van implementatie van de aanbevelingen uit vorige IPPAS-missies en
dat het merendeel van deze aanbevelingen is of wordt uitgevoerd.
Tevens wordt aangegeven dat in Nederland er een robuust beveiligingsbeleid wordt toegepast en dat passende beveiligingsmaatregelen worden
getroffen of worden ontwikkeld bij de nucleaire installaties.
De algemene conclusie van de IPPAS-evaluatie is dat het beveiligingsbeleid, beleid tot uitvoering, binnen de Nederlandse nucleaire industrie
aanzienlijk is verbeterd.
Aanbevelingen
Alle nieuwe aanbevelingen komen voort uit de nieuwste beveiligingsvoorschriften, die het Internationaal Atoomenergieagentschap eind 2011 heeft
vastgesteld.
In essentie zijn de aanbevelingen terug te voeren op twee kernpunten:
1. Implementeer deze nieuwste internationale beveiligingsvoorschriften
in de Nederlandse wet- en regelgeving;
2. Ontwikkel en stel een referentiescenario Cyberterrorisme vast.
Ik ben al begonnen om uitvoering te geven aan de aanbevelingen.
De ministeriële regeling beveiliging nucleaire installaties en splijtstoffen
wordt aangepast aan de hand van de nieuwste internationale beveiligingvoorschriften. Verwacht wordt dat deze bijgestelde regeling begin 2013
van kracht wordt.
In 2012 zal een referentiescenario (Design Basis Threat (DBT)) op het vlak
van cyberterrorisme worden opgesteld. Gestreefd wordt om begin 2013
dit referentiescenario cyberterrorisme vast te stellen.
Met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV),
de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en het Nationaal
Cyber Security Centrum wordt samengewerkt om dit referentiescenario zo
accuraat en robuust mogelijk te krijgen.
Voor mij vormen de conclusies uit dit rapport een aansporing om het
nucleaire beveiligingsbeleid verder uit te bouwen, onder meer door de
meest actuele internationale beveiligingsvoorschriften in de Nederlandse
wet- en regelgeving te implementeren, en uiteindelijk ook daarmee een
kwalitatief hoog niveau te behouden.
Het verzoek uit de internationale gemeenschap om de Nuclear Security
Summit in 2014 in Nederland te gaan organiseren beschouw ik als een
erkenning voor dit kwalitatief hoge nucleaire beveiligingsniveau. De
Nederlandse publieke en private nucleaire partijen hebben nu de taak om
dit hoge niveau ook waar te blijven maken.
B) Toetsing van de beveiligingspakketten van de nucleaire
installaties
Op 1 januari 2011 is de ministeriële regeling beveiliging nucleaire
inrichtingen en splijtstoffen van kracht geworden. Op grond daarvan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 645, nr. 41

2

dienen alle nucleaire inrichtingen te beschikken over een door mij
goedgekeurd beveiligingspakket. In dit pakket staan de maatregelen die
de vergunninghouder neemt of gaat nemen om de inrichtingen te
beveiligen tegen een door mij en de minister van Veiligheid en Justitie
vastgestelde DBT (Design Basis Threat).
Inmiddels beschikken alle nucleaire inrichtingen over een door mij
goedgekeurd beveiligingspakket.
C) Eindrapport Europese stresstest Security
Na de nucleaire ramp in Japan (maart 2011) heeft de Europese Raad
besloten om, naast een stresstest Safety, ook een stresstest Security te
laten uitvoeren.
Recent is het eindrapport over deze stresstest Security op de Europese top
van 28/29 juni 2012 formeel vastgesteld. In deze Europese top werd
aangedrongen op een spoedige implementatie van de aanbevelingen uit
dit eindrapport.
Dit eindrapport is bijgevoegd.
De stresstest Safety was erop gericht om per individuele kerncentrale na
te gaan wanneer bij extreme gebeurtenissen de centrale een gevaar voor
de omgeving zal gaan worden. Ook is onderzocht wat de mogelijkheden
zijn om door extra concrete veiligheidsmaatregelen dit gevaar voor de
omgeving verder te minimaliseren. De Nederlandse resultaten van deze
stresstest Safety voor de kerncentrale Borssele zijn reeds naar de Tweede
Kamer gezonden (d.d. 20 december 2011, TK 32 645, nr. 32 respectievelijk
d.d. 18 juni 2012, TK 32 645 nr. 40).
In de Nederlandse uitwerking van de stresstest Safety is specifiek
aandacht besteed aan zogenoemde Man Made Events, met name
vliegtuiginslagen en ICT-aanvallen. Uit deze stresstest Safety bij de
kerncentrale Borssele komt naar voren dat de kerncentrale Borssele goed
beveiligd en bestand is tegen deze twee soorten incidenten. In de meeste
andere Europese landen is ervoor gekozen om de analyse met betrekking
tot Man Made Events niet uit te voeren.
De Europese stresstest Security is niet gericht op individuele kerncentrales, maar is een beleidsdocument dat als doel heeft het ((inter)nationale) beleid op het vlak van beveiliging van kerncentrales te versterken
en te verdiepen.
Uitkomsten stresstest Security
Op basis van de bevindingen en aanbevelingen van dit eindrapport
Europese stresstest Security is de conclusie gerechtvaardigd dat hieraan
voor Nederland geen wezenlijke consequenties en vervolgacties op het
vlak van beveiliging van nucleaire installaties verbonden zijn.
Alleen op het punt van de procedure in geval van een vliegtuigkaping zal
nagegaan dienen te worden of, en zo ja hoe, vitale A-objecten (zoals de
kerncentrale in Borssele) in dergelijke gevallen geïnformeerd kunnen/
moeten worden, dit om voorzorgsmaatregelen te kunnen nemen. Ik heb
de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid gevraagd
het initiatief te nemen op dit punt.
De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M.J.M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 645, nr. 41

3

*) Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 645, nr. 41

4