FACTSHEET PESTEN OP SCHOOL
BASISONDERWIJS

Resultaten Veiligheidsmonitor 2021
Het schooljaar 2020-2021 werd sterk beïnvloed door opnieuw een schoolsluiting als gevolg van de coronapandemie; een gebeurtenis met
veel impact op het dagelijks leven van leerlingen, docenten en schoolleiders. Juist in deze tijd was het van belang dat scholen inzicht
hielden in de sociale veiligheid en het welzijn op hun locaties. Met dit doel werd de Veiligheidsmonitor po/vo afgenomen in de periode
maart-juni 2021. Voor een deel viel deze periode binnen de schoolsluiting van het voorjaar van 2021. Hiermee moet met de interpretatie
van de resultaten rekening gehouden worden. Deze factsheet bevat de belangrijkste resultaten over pesten in het basisonderwijs.
Waar mogelijk, worden de uitkomsten vergeleken met de vorige meting in 2018.
In 2021 deden 9.012 leerlingen uit het basisonderwijs mee aan de Veiligheidsmonitor, verdeeld over
151 schoolvestigingen. In 2018 waren dat 9.371 leerlingen.
DEELNAME VEILIGHEIDSMONITOR:

BASISONDERWIJS
2018
2021

9.371
9.012

Bijna negentig procent van de leerlingen
in het basisonderwijs wordt (bijna) nooit
gepest. Dit percentage is in vergelijking
met 2018 nagenoeg gelijk gebleven. Elf procent van de kinderen wordt
soms tot vaak gepest. In de afgelopen drie jaar is pesten in het basisonderwijs niet
meer geworden. Bijna veertig procent van de gepeste kinderen ondervindt last van
het pesten. Dat is beduidend minder dan in 2018 toen zo’n zestig procent daarvan
hinder ondervond.
Twee derde van de gepeste kinderen wordt persoonlijk gepest. Dat houdt in dat
deze kinderen ongewenst verbaal zijn bejegend (bijv. uitgescholden, uitgelachten)
of ongewild zijn aangeraakt (bijv. geduwd, gestompt). Digitale pesterijen treft vijf
procent van de kinderen. Het pesten gaat dan via berichten of plaatjes op internet
of telefoon (bijv. WhatsApp, Instagram of e-mail). Het verschil met 2018 toen acht
procent via sociale media werd gepest, is niet noemenswaardig.
FREQUENTIE EN WIJZE VAN PESTEN:

2018 (%)
10%

Soms/vaak slachtoffer van pesten

(Bijna) nooit gepest

2021 (%)
11%

90%

89%

Soms gepest

7%

Wekelijks/dagelijks gepest

3%

8%
3%

Alleen indien soms/vaak gepest:
Last van pesten

61%

38%

Wijze van pesten:
Persoonlijk

66%

67%
3%

Briefjes
Sociale Media
Anders

8%
31%

4%
5%
13%

FACTSHEET PESTEN OP SCHOOL | BASISONDERWIJS

De meeste gepeste kinderen (drie van de tien) in het basisonderwijs, zijn uitgescholden. Zestien procent van de kinderen werd fysiek pijn
gedaan door pesters. Buitengesloten worden of bang zijn voor andere kinderen treft vijftien procent van de leerlingen.
Melding maken van pesterijen is lastig, zo blijkt. Een op de vijf kinderen heeft het pestgedrag jegens hen met niemand besproken, met
als belangrijkste reden dat ze het niet durfden (39%). In vergelijking met 2018 is deze groep beduidend groter geworden. Toen durfde 19
procent van de kinderen niet te vertellen dat ze gepest werden. In 2021 komt het ook vaker voor dan in 2018 dat kinderen niet wisten bij
wie ze het pesten konden melden en minder vaak dat ze het melden niet nodig vonden.
TYPE PESTGEDRAG EN MELDEN VAN PESTGEDRAG (ALLEEN INDIEN SOMS/VAAK GEPEST):

2018 (%)

2021 (%)

Hoe word je gepest:

27%

Uitschelden

28%

Spullen kapotmaken

3%

2%

Spullen stelen

4%

3%

Buitensluiten

16%

15%

Bang van andere kinderen

15%

15%

Pijn doen

14%

16%

17%

Geen melding (alleen indien soms/vaak gepest)

20%

Waarom geen melding:
Ik wist niemand om het aan te melden

6%

Ik durfde het niet te melden

19%

Ik vond het niet nodig

10%
39%

46%

Andere reden

36%
17%

28%

Het pesten van leerlingen in het basisonderwijs vindt in ruim driekwart
van de gevallen buiten het schoolgebouw plaats. Meestal is dat op het
schoolplein (71%), soms in de fietsenstalling (15%). Als kinderen in het
schoolgebouw worden gepest, dan gebeurt dat meestal in de klas (36%) en
op de gangen (19%). Plekken waar doorgaans toezicht van leerkrachten of
ondersteunend personeel aanwezig is.

LOCATIE VAN HET PESTEN (ALLEEN INDIEN SOMS/VAAK GEPEST):

Pesten in schoolgebouw
Pesten buiten schoolgebouw

© 2021 Anja van den Broek & Clarie Ramakers ResearchNed Nijmegen in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Alle rechten voorbehouden. Het is niet geoorloofd gegevens uit dit rapport
te gebruiken in publicaties zonder nauwkeurige bronvermelding