Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 554

Aanpassing van enige wetten op het terrein van
het Ministerie van Veiligheid en Justitie
teneinde een aantal zelfstandige
bestuursorganen onder de werking van de
Kaderwet zelfstandige bestuursorganen te
brengen

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 17 juli 2013
Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Veiligheid en Justitie over het wetsvoorstel. Ik hoop,
mede namens de Minister voor Wonen en Rijksdienst en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, de gestelde vragen en ingebrachte
opmerkingen naar tevredenheid te kunnen beantwoorden.
1. Algemeen
Ik ben verheugd over de mededeling van de leden van de CDA-fractie dat
zij zich kunnen vinden in dit wetsvoorstel. Ook nam ik met genoegen
kennis van de mededeling van de leden van de D66-fractie dat zij de
uitgangspunten van het wetsvoorstel delen.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de vier zelfstandige
bestuursorganen (zbo’s) waarop dit wetsvoorstel betrekking heeft, niet
eerder onder werking van de Kaderwet zijn gebracht.
In reactie hierop merk ik op dat de relatief lange tijd is die verstreken
tussen de aankondiging van dit wetsvoorstel en de indiening ervan
voortvloeit uit prioriteitstellingen binnen het zware wetgevingsprogramma van het ministerie. Prioriteit is gegeven aan andere wetsvoorstellen, waarbij overigens moet worden opgemerkt dat diverse van die
wetsvoorstellen ertoe hebben geleid dat tal van belangrijke zbo’s reeds
onder de werking van de Kaderwet zijn komen te vallen, zij het niet via het
onderhavige wetsvoorstel, maar door middel van separate wijzigingen
van instellingswetten of geheel nieuwe instellingswetten. Dit betreft, zoals
in de memorie van toelichting vermeld, in totaal zes zbo’s op het terrein
van Veiligheid en Justitie, te weten het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, de Commissie schadefonds geweldsmisdrijven, het Bureau
Financieel Toezicht, de raad voor rechtsbijstand, de Kansspelautoriteit en
het College voor de rechten van de mens. In de memorie van toelichting
was ook nog melding gemaakt van het Instituut Fysieke Veiligheid,
waarvoor ook wetgeving tot stand is gebracht. Anders dan in de memorie
van toelichting was vermeld, is op dat instituut de Kaderwet echter niet

kst-33554-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

1

van toepassing, aangezien dat instituut geen zbo is op het niveau van de
centrale overheid, maar op het decentraal niveau, namelijk de veiligheidsregio’s.
De grote meerderheid van de zbo’s op het terrein van mijn ministerie is
dus reeds langs andere weg onder de werking van de Kaderwet gebracht.
Dit wetsvoorstel betreft slechts de vier overbleven zbo’s waarbij dat nog
niet het geval is. Daarbij was voorts vanzelfsprekend nauwkeurige analyse
van de betreffende instellingswetten en overleg met de betrokken zbo’s
noodzakelijk, waarvoor ook tijd en capaciteit moest worden vrijgemaakt.
Ook vragen de leden van de fractie van de VVD zich af hoeveel zbo’s nog
niet onder de werking van de Kaderwet zijn gebracht en of de regering
voornemens is om zoveel mogelijk zbo’s onder werking van de Kaderwet
te plaatsen.
Namens de Minister voor Wonen en Rijksdienst kan ik deze leden
daarover het volgende meedelen. Het aantal zbo’s dat (nog) niet onder de
werking van Kaderwet zbo is gebracht, bedraagt 22. Met dit wetsvoorstel
neemt dit aantal af tot 18. Van deze 18 (clusters van) zbo’s zijn of worden
er op termijn 13 opgeheven, twee zbo’s zijn momenteel in voorbereiding
om onder te brengen onder de Kaderwet en drie zbo’s zijn nog in
heroverweging. Zoals vermeld in de Hervormingsagenda Rijksdienst
(bijlage bij Kamerstuk 31 490, nr. 119) is door ABDTOPConsult een
doorlichting uitgevoerd van zbo’s op nut en noodzaak van zbo-status. Op
basis van de resultaten van deze doorlichting zal het kabinet een besluit
nemen over een eventuele herziening van het stelsel van zbo’s.
De leden van de PVV-fractie vragen of de voorgestelde beperkingen van
de mogelijkheid van de Minister van Veiligheid en Justitie (hierna:
minister) om overeenkomstig artikel 22 van de Kaderwet een besluit van
een zbo te vernietigen een juiste beperking is. Zij vragen de regering de
overwegingen tot het veelvuldig schrappen van de vernietigingsbevoegdheid nader te motiveren. Ook vragen deze leden of de regering voor
alle in het wetsvoorstel benoemde zbo’s uiteen kan zetten of zich
gedurende de afgelopen jaren problemen hebben voorgedaan die met
gebruikmaking van de vernietigingsbevoegdheid als bedoeld in de
Kaderwet hadden kunnen worden opgelost.
In antwoord op deze vragen van de leden van de PVV-fractie betreffende
artikel 22 van de Kaderwet merk ik het volgende op. Voor drie van de vier
zbo’s die door middel van het wetsvoorstel onder de werking van de
Kaderwet worden gebracht, wordt voorgesteld om artikel 22 van de
Kaderwet niet, of niet in volle omvang, van toepassing te laten zijn. Voor
het College bescherming persoonsgegevens (hierna: Cbp) vloeit uit artikel
28, eerste lid, van de richtlijn nr. 95/46/EG van het Europees Parlement en
de Raad van de Europese Unie van 24 oktober 1995 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens
(PbEG L 281) een dwingende eis van strikte onafhankelijkheid voort.
Daarmee verdraagt zich geen vernietigingsbevoegdheid van de minister
ten aanzien van besluiten die door het Cbp worden genomen.
Het College van Toezicht collectieve beheersorganisaties auteurs- en
naburige rechten (hierna: CvTA) oefent taken uit in de kunst- en cultuursector. Gelet op de onafhankelijke positie die het CvTA moet hebben is, in
aansluiting op het advies «ZBO’s binnen kaders» van de Commissie
Gerritse dat er reden bestaat om artikel 22 uit te zonderen indien er sprake
is van markttoezichthoudende en semi-rechterlijke taken in de kunst- en
cultuursector, besloten om voor het CvTA de vernietigingsbevoegdheid
van artikel 22 niet toe te kennen aan de minister.
Voor wat betreft de Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting is
een geclausuleerde uitzondering gemaakt op artikel 22. De bevoegdheid
die is neergelegd in artikel 22 kan in het geval van de genoemde stichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

2

geen betrekking hebben op beslissingen inzake de dossiers van betrokkenen. Overwogen is dat de minister niet moet kunnen treden in
beslissingen over individuele gevallen betreffende de zeer persoonlijke
aangelegenheden die het hier betreft.
Er zijn geen problemen bekend die, indien een bevoegdheid zoals
neergelegd in artikel 22 zou zijn toegekend, door middel van gebruikmaking van een dergelijke bevoegdheid hadden kunnen worden opgelost.
Overigens betreft het hier een theoretische vraag, want gelet op de
redenen die ik hiervoor heb aangegeven waarom is afgezien van
(volledige) toepassing van artikel 22 op de betreffende zbo’s, zou nooit
gebruik zijn gemaakt van die bevoegdheid.
Ook vragen de leden van de PVV-fractie uiteen te zetten welke
bevoegdheid de minister heeft in het geval een zbo een verkeerde
belangenafweging maakt met grote publieke of budgettaire gevolgen en
hoe dit zich verhoudt tot de ministeriële verantwoordelijkheid.
Ik merk hier allereerst over op dat de taken die aan zbo’s zijn opgedragen,
niet onder de regels van politiek toezicht en politieke verantwoording
vallen zoals die wel gelden voor taken die aan departementale diensten
zijn toebedeeld. De ministeriële verantwoordelijkheid voor de taakuitvoering door zbo’s is niet volledig en beperkt zich tot de bevoegdheden
die – met name in de Kaderwet – aan de minister zijn toegekend. De
Kaderwet biedt aldus de kaders voor de reikwijdte van de ministeriële
verantwoordelijkheid voor zelfstandige bestuursorganen. In de Kaderwet
zijn de meest gebruikelijke instrumenten voor toezicht op en sturing (van
het beleid en van het beheer) van zelfstandige bestuursorganen door de
verantwoordelijke minister neergelegd. Het gaat onder meer om de
bevoegdheden die zijn neergelegd in de artikelen 20 (recht op inlichtingen), 21 (bevoegdheid tot het maken van beleidsregels), 22 (vernietigingsbevoegdheid). Als ultimum remedium bevat artikel 23 van de
Kaderwet de bevoegdheid voor de minister om de noodzakelijke
voorzieningen te treffen indien een zbo naar zijn oordeel zijn taak ernstig
verwaarloost,
Als regel zijn al deze bevoegdheden van toepassing, maar soms zijn
daarop in bijzondere wetten gemotiveerde uitzonderingen gemaakt.
Verder maakt de Kaderwet zelf wat sommige bevoegdheden betreft nog
onderscheid tussen publiekrechtelijke en privaatrechtelijke zbo’s en tussen
publiekrechtelijke zbo’s die al dan niet eigen rechtspersoonlijkheid
hebben.
De leden van de SP-fractie kunnen de lijn van de regering om de raad van
toezicht van het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (hierna:
LBIO) af te schaffen, volgen. Zij vragen zich af of op welke manieren de
resterende taken van de raad van toezicht binnen de organisatie worden
opgevangen.
In antwoord hierop merk ik op dat het staand kabinetsbeleid is dat de
uitoefening van de bevoegdheden van een raad van toezicht op generlei
wijze de minister mag belemmeren in de uitoefening van zijn bevoegdheden. Bevoegdheden als benoeming, schorsing en ontslag kunnen niet
worden gedeeld en komen dus uitsluitend aan de minister toe. In het licht
van de bevoegdheden van de minister op grond van de Kaderwet zijn de
bevoegdheden van de raad van toezicht hieromtrent dan ook een
onnodige en onwenselijke tussenschakel. Het LBIO heeft in reactie op het
voorstel de raad van toezicht te schrappen een opsomming gegeven van
de overige taken die de raad van toezicht thans vervult, zoals de behandeling van klachten en de advisering over aandacht in de media. Deze
taken, die niet expliciet in de wet aan de raad van toezicht zijn
opgedragen, kunnen ook worden uitgevoerd door het bestuur van het
LBIO zelf. Hoe het LBIO dat organiseert, is aan het LBIO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

3

Zowel de leden van de SP-fractie als de leden van de PVV-fractie vragen
welke voornemens er bestaan om ook bij andere zbo’s raden van toezicht
af te schaffen.
Voor wat betreft de zbo’s op het terrein van Veiligheid en Justitie is er
naast de raad van toezicht van het LBIO eveneens een raad van toezicht
bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (hierna: COA). De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie heeft op 10 april jl. in een brief aan de
Tweede Kamer reeds aangeven dat zal worden voorgesteld de raad van
toezicht van het COA bij gelegenheid van dit wetsvoorstel uit de Wet
Centraal Orgaan opvang asielzoekers te schrappen.1 Parallel met het
indienen van deze nota naar aanleiding wordt daartoe een nota van
wijziging ingediend.
Ten aanzien van de raden van toezicht bij zbo’s op andere terreinen dan
Veiligheid en Justitie kan ik namens de Minister voor Wonen en Rijksdienst het volgende opmerken. Naar aanleiding van de hierboven reeds
genoemde doorlichting van zbo’s zal de meerwaarde van de bestaande
raden van toezicht worden beoordeeld ten opzichte van de reguliere
sturing van het betrokken ministerie. Ook wordt gekeken of zij
meerwaarde hebben ten opzichte van andere, niet-wettelijke
«governance»-maatregelen. Voor nieuw in te stellen zbo’s geldt dat deze
in principe geen raad van toezicht zullen hebben.
De leden van de SP-fractie vragen of na inwerkingtreding van het
onderhavige wetsvoorstel per zbo opnieuw wordt bezien of de bezoldiging van leden de Balkenendenorm overschrijdt en in hoeverre de
nevenfuncties ongewenst zijn en een goede uitvoering van hun
werkzaamheden in de weg zal zitten.
Mede namens de Minister voor Wonen en Rijksdienst merk ik hierover op
dat de zbo’s die op grond van dit wetsvoorstel onder de werking van de
Kaderwet worden gebracht, sinds de inwerkingtreding van de Wet
normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke
sector (WNT) per 1 januari 2013 zijn onderworpen aan die wet. Deze zbo’s,
respectievelijk de topfunctionarissen van deze zbo’s, hebben sindsdien te
maken met het bezoldigingsmaximum van de WNT, de «WNT-norm». Met
inachtneming van het overgangsrecht van de WNT mag de WNT-norm
niet worden overschreden. Er is dus geen reden om in verband met dit
wetsvoorstel de bezoldigingsstructuur binnen de betreffende zbo’s
opnieuw te bezien.
In antwoord op de vraag van deze leden over nevenfuncties wijs ik op
artikel 13 van de Kaderwet. Daarin is bepaald dat een lid van een
zelfstandig bestuursorgaan geen nevenfuncties mag vervullen die
ongewenst zijn met het oog op een goede vervulling van zijn functie of de
handhaving van zijn onafhankelijkheid of van het vertrouwen daarin.
Indien dit wetsvoorstel tot wet is verheven, zal deze bepaling ook voor de
vier betreffende zbo’s gelden. Los van artikel 13 is het ook thans zo dat
nevenfuncties van bestuurders van zbo’s bekend zijn. Indien twijfel mochy
bestaan over de vraag of een bepaalde nevenfunctie zich verdraagt met
de functie die het betreffende lid vervult bij een zbo, dan zal daarover, ook
nu al, in contact worden getreden met het betreffende lid.
2. Centraal Orgaan opvang asielzoekers
Wat betreft de vragen van de leden van de SP-fractie en de CDA-fractie ten
aanzien van de positie van het COA verwijs ik naar de eerdergenoemde
brief van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 10 april jl.,
waarin de voornemens met betrekking tot het COA zijn uiteengezet
(Kamerstuk 33 042, nr. 21).
1

Kamerstuk 33 042, nr. 21.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

4

Ten aanzien van de vragen van de leden van de CDA-fractie over het
toezicht op zbo’s in het algemeen, merk ik mede namens de Minister van
Wonen en Rijksdienst het volgende op. Zoals hiervoor al is aangegeven, is
de meerwaarde van de bestaande raden van toezicht bij de sturing van
zbo’s aan de orde in de doorlichting die momenteel wordt uitgevoerd. Het
onderzoeksrapport van ABDTOPConsult is onlangs uitgebracht aan de
Minister voor Wonen en Rijksdienst. Het kabinet zal binnen afzienbare tijd
zijn standpunt over het rapport bepalen en aan de Kamer mededelen.
3. College bescherming persoonsgegevens
Verschillende fracties stellen vragen betreffende het College bescherming
persoonsgegevens (hierna: het Cbp). Waar dat de leesbaarheid ten goede
komt, zal ik de antwoorden op deze vragen bundelen.
De leden van de VVD-fractie merken op dat artikel 21 van de Kaderwet niet
van toepassing wordt verklaard op het Cbp. Indien de regering wenst dat
de bescherming van persoonsgegevens zich vooral op één bepaald terrein
richt, wat zijn dan de mogelijkheden voor de minister om ervoor te zorgen
dat het Cbp diezelfde focus aanhoudt?
In reactie hierop merk ik op dat het Cbp zijn taak in volledige onafhankelijkheid moet kunnen uitvoeren en dus ook zelf moet kunnen bepalen waar
de focus van zijn onderzoeken ligt. Gelet op die onafhankelijkheid is het
niet mogelijk en ook niet wenselijk het Cbp te dwingen bepaalde
onderzoeken wel of juist niet uit te voeren. Overigens vindt er periodiek
bestuurlijk overleg plaats tussen de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie en de voorzitter van het Cbp. Indien de staatssecretaris van
mening is dat het Cbp zich op bepaalde terreinen zou moeten richten, zal
dit voorwerp zijn van overleg tussen de staatssecretaris en het Cbp.
In reactie op de vragen van de leden van de VVD-fractie over de totstandkoming van de Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen
in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het
vrije verkeer van die gegevens, merk ik het volgende op. Bij de totstandkoming van de richtlijn kon Nederland zich vinden in het uitgangspunt dat
er een onafhankelijke autoriteit toezicht moest uitoefenen op zijn
grondgebied van de ter uitvoering van deze richtlijn door de lidstaten
vastgestelde bepalingen. Ook voordat de richtlijn tot stand kwam, kende
Nederland een onafhankelijke autoriteit die was belast met het toezicht op
gegevensverwerking. Dat de richtlijn inhoudt dat het voor een betrokken
bewindspersoon niet mogelijk is beleidsregels vast te stellen, is een
logisch gevolg van het feit dat deze toezichthouder onafhankelijk moet
kunnen opereren.
De leden van de PVV-fractie merken op dat artikel 23 van de Kaderwet
alleen van toepassing is op de bedrijfsvoering van het Cbp. Zij vragen of
dit betekent dat in geval van ernstige taakverwaarlozing door het Cbp ten
aanzien van de publieke taak de minister niet kan ingrijpen. Deze leden
vragen de regering hiertoe enkele voorbeelden te geven.
In antwoord hierop merk ik het volgende op. Artikel 23, eerste lid,
Kaderwet verleent de minister de bevoegdheid om noodzakelijke
voorzieningen te treffen ingeval zelfstandige bestuursorganen hun taak
ernstig verwaarlozen. Gelet op de onafhankelijke positie van het Cbp is in
het voorgestelde artikel 59a inderdaad vastgelegd dat de minister deze
bevoegdheid alleen kan uitoefenen ten aanzien van het door het Cbp
gevoerde financiële beheer en de administratieve organisatie. De Wet
bescherming persoonsgegevens biedt ten aanzien van het Cbp echter wel
degelijk mogelijkheden om eventueel in te grijpen indien leden van het
Cbp hun wettelijke taak verwaarlozen. Hiervoor gelden namelijk dezelfde
regels als voor de rechterlijke macht. Indien een lid van het Cbp door zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

5

handelen of nalaten ernstig nadeel zou toebrengen aan de goede gang
van zaken bij het Cbp of het in het Cbp te stellen vertrouwen, kan hij
ingevolge artikel 54, tweede lid, Wbp jo. de artikelen 46c, tweede lid, 46d,
tweede lid, en 46o, eerste lid, Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren
op vordering van de procureur-generaal bij de Hoge Raad worden
ontslagen door de Hoge Raad.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan garanderen dat
kritiek van het Cbp op de overheid geen enkele invloed heeft op de
overheidsbijdrage aan het Cbp. Deze vraag kan zonder meer bevestigend
worden beantwoord. Oordelen of opvattingen van het Cbp zijn nimmer
van invloed geweest en zullen ook in de toekomst nimmer van invloed zijn
op de hoogte van de overheidsbijdrage aan het Cbp.
In reactie op de diverse vragen van de leden van de fracties van de SP, het
CDA en D66 ten aanzien van artikel 20 van de Kaderwet, merk ik het
volgende op. Met het voorstel om het Cbp onder de Kaderwet te brengen,
is niet beoogd wijzigingen aan te brengen in de omvang van de inlichtingenplicht zoals die thans is neergelegd in artikel 59 van de Wbp. Artikel 20
van de Kaderwet («Een zelfstandig bestuursorgaan verstrekt desgevraagd
aan Onze Minister alle voor de uitoefening van diens taak benodigde
inlichtingen. Onze Minister kan inzage vorderen van alle zakelijke
gegevens en bescheiden, indien dat voor de vervulling van zijn taak
redelijkerwijs nodig is») is inhoudelijk volledig en tekstueel nagenoeg
identiek aan artikel 59, eerste lid, van de Wbp («Het College verstrekt
desgevraagd aan Onze Minister de voor de uitoefening van zijn taak
benodigde inlichtingen. Onze Minister kan inzage vorderen van zakelijke
gegevens en bescheiden, voor zover dat voor de vervulling van zijn taak
nodig is»). Dat betekent dat artikel 20 van de Kaderwet zonder bezwaar
voor artikel 59, eerste lid, van de Wbp in de plaats kan treden. Het betreft
de inlichtingen die de minister nodig heeft voor de uitoefening van zijn
taak. Die taak is, zoals het Cbp terecht opmerkt, een beheersmatige.
Evenals als de huidige bevoegdheid in artikel 59, eerste lid, kan de
bevoegdheid in artikel 20 van de Kaderwet dus niet verder gaan dan die
beheersmatige taak. Uit het voorgaande volgt dat er dus geen reden is om
op dit punt wijziging te brengen in het wetsvoorstel.
Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie om nader
toe te lichten hoe er in de Wbp in wordt voorzien dat de onafhankelijkheid
van het door het Cbp uit te oefenen toezicht gewaarborgd blijft, merk ik
het volgende op.
De Wbp bevat thans reeds diverse voorzieningen die de onafhankelijkheid
van het Cbp waarborgen. Deze blijven bestaan. Het wetsvoorstel strekt
ertoe in de Wbp de Kaderwet zbo’s van toepassing te verklaren op het
Cbp, met enkele uitzonderingen die worden gemaakt juist vanwege de
onafhankelijke positie van het Cbp. Ook die uitzonderingen worden
neergelegd in de Wbp. Zo wordt in de artikelen 53 en 54 van de Wbp
artikel 12 van de Kaderwet buiten toepassing van verklaard. Dat betekent
onder meer dat niet de minister leden van het Cbp kan schorsen en
ontslaan, maar dat daarvoor de met meer waarborgen omklede regeling
uit de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren van toepassing blijft.
Verder is, zoals reeds ter sprake kwam, de in de Kaderwet aan de minister
toegekende bevoegdheid om beleidsregels te stellen over de taakuitoefening van een zbo en de bevoegdheid tot het vernietigen van besluiten,
in de voorgestelde artikelen 59 en 59a van het Wbp buiten toepassing
verklaard. In artikel 59a is voorts de bevoegdheid van de minister om bij
taakverwaarlozing in te grijpen, geclausuleerd tot het door het Cbp
gevoerde financiële beheer en de administratieve organisatie. Gecombineerd met de thans luidende tekst van de Wbp zijn en blijven er aldus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

6

evenveel waarborgen als thans om de onafhankelijkheid van het door het
Cbp uit te oefenen toezicht volledig te kunnen waarborgen.
De leden van de fractie van D66 vragen naar de keuzes die zijn gemaakt
met betrekking tot de juridische positie van het Cbp en de CvTA in
verhouding tot de positie van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
In antwoord hierop merk ik allereerst op dat zbo’s nooit volledig met
elkaar zijn te vergelijken als gevolg van de verschillende taken die zij
uitvoeren. Bij de beoordeling in hoeverre de Kaderwet zbo’s op een zbo
van toepassing kan zijn, wordt steeds gekeken hoe met name de
bevoegdheden van de minister zich verhouden tot de positie van dat zbo.
Bij toezichthoudende zbo’s gaat het om de vraag hoe de onafhankelijke
positie zich tot die bevoegdheden verhoudt en worden steeds per zbo
afzonderlijke afwegingen gemaakt. Indien bevoegdheden inbreuk kunnen
maken op de onafhankelijke positie van een zbo, wordt voorgesteld die
bevoegdheden niet van toepassing te verklaren op het betreffende zbo.
Dat is dus ook gebeurd bij de door de leden van de D66-fractie genoemde
zbo’s. Bij het Cbp speelt daarbij nog de bijzonderheid dat de strikte
onafhankelijkheid van deze toezichthouder internationaalrechtelijk is
vastgelegd (zie ook de in de memorie van toelichting genoemde uitspraak
van het HvJ EU van 9 maart 2010, nr. C-518/07). Dat is de reden waarom
voor het Cbp meer onderdelen van de Kaderwet zbo’s buiten toepassing
moeten blijven dan in dit wetsvoorstel is voorzien voor de CvTA en in de
Instellingswet Autoriteit Consument en Markt is geregeld voor de ACM.
Overigens wijs ik erop dat in artikel 4 van de Wet toezicht collectieve
beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten is bepaald dat het CvTA
geen toezicht houdt op collectieve beheersorganisaties voor zover toezicht
op grond van de Mededingingswet wordt uitgeoefend door de Autoriteit
Consument en Markt.
Tenslotte merk ik op dat parallel aan deze nota naar aanleiding van het
verslag een nota van wijziging wordt ingediend die voorziet in enkele
nadere wijzigingen van de Wbp inzake het aantal leden van het Cbp en
hun benoemingsduur.
4. College van toezicht collectieve beheersorganisaties auteursen naburige rechten
De leden van de PVV-fractie vragen de regering nader te motiveren
waarom de bevoegdheid van artikel 21 van de Kaderwet niet van
toepassing is verklaard op het CvTA, daarbij verdisconterend de
misstanden die zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan bij de
collectieve beheersorganisaties.
In reactie hierop merk ik allereerst op dat het toezicht op de collectieve
beheersorganisaties per 1 juli jl. ingrijpend is aangescherpt. Anders dan
vroeger heeft het College van Toezicht nu ook de mogelijkheid om
bestuurlijke boetes en lasten onder dwangsom op te leggen. Daarmee is,
naar ik aanneem, al voor een belangrijk deel tegemoet gekomen aan de
zorgen die bij de PVV-fractie leven. Te meer, omdat de nieuwe
Toezichtswet zelf al de nodige delegatiegrondslagen kent waarmee het
toetsingskader voor het CvTA bij algemene maatregel van bestuur nader
ingekleurd kan worden. Dat geldt bijvoorbeeld ten aanzien van een
normering van de beheerskosten bij collectieve beheersorganisaties en
nadere regels over good governance. Daarbij past niet ook nog eens een
bevoegdheid van de minister om zich via de uitvaardiging van beleidsregels bezig te houden met de toezichthoudende taak van het College. Dat
zou bovendien afbreuk doen aan de bewust geschapen onafhankelijke
positie van het College; het College moet de wet uitvoeren, maar is geen
lange arm van het kabinet. Ten slotte moet bedacht worden dat ook de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

7

Staat een gebruiker is of kan zijn van beschermde werken, zoals film en
muziek, waarover afspraken nodig zijn met collectieve beheersorganisaties. Het is niet bij voorbaat ondenkbaar dat de Staat zich met een klacht
over zo’n beheersorganisatie tot het CvTA zal willen wenden. Daarbij past
geen bevoegdheid van de minister om beleidsregels omtrent het toezicht
uit te vaardigen.
5. Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
Voor het antwoord op de vraag van de leden van de PVV-fractie over
raden van toezicht verwijs ik naar de beantwoording in onderdeel 1 van
deze nota.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten wat de
kosten-batenanalyse inhoudt die heeft geleid tot de conclusie dat het
teveel geld kost om het LBIO onder de werking van de Kaderwet te laten
vallen en welke praktische problemen en consequenties dit besluit met
zich meebrengt.
Hier lijkt sprake te zijn van een misverstand. Voorgesteld wordt immers
om het LBIO juist wel onder de werking van de Kaderwet te brengen.
Hoewel het instellingsmotief van het LBIO (regelgebonden uitvoering) niet
meer als valide argument wordt gezien voor de oprichting van nieuwe
zbo’s, is in de memorie van toelichting uiteengezet dat juist een andere
organisatievorm van het LBIO transformatiekosten met zich meebrengt,
die de regering op dit moment niet wil maken.
Uiteraard zal in de komende tijd rekening worden gehouden met de
uitkomsten van de genoemde doorlichting van zbo’s. Mogelijkheden voor
verdere optimalisatie van de taakuitvoering van het LBIO die hieruit
voortkomen, zullen zoveel mogelijk worden benut.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 554, nr. 6

8