Projecten Zeestrijdkrachten – In realisatie
Projectnaam
Luchtverdedigings- en Commandofregatten
Deelprojecten: nieuwbouw, verwerving walreservedelen en munitie
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Fasering

Raming

tot

exploitatielasten

LC-fregatten: 1.404,2

2009

> 250*

LCF Walreserve: 50,0

2008

n.v.t.

2017

n.v.t.

t/m

2009

2010

2011

2012

2013

2008
Oorspronkelijk**

LCF munitie: 404,8
2008

2009

LC-fregatten: 1.562,3

1536,1

LCF Walreserve: 37,5

37,5

16,7

9,5

2010
2008

LCF munitie: 358,7

271,6

4,9

9,8

9,5

LC-fregatten: 1.560,3

1.524,1

16,7

16,5

3,0

LCF Walreserve: 37,5

35,5

1,6

0,4

LCF munitie: 359,9

271,6

2,9

5,5

16,9

16,6

8,0

2016

4,2

2011

> 250*

2010

n.v.t.

2016

n.v.t.

*Geschatte levensduur 25 jaar.
**Basisbeschrijving en eerste jaarrapportage project Luchtverdedigings- en Commandofregatten d.d. 18 maart 1998 (25 800 nr.
3). Het budget voor de munitie maakt(e) deel uit van het begrotingsartikel munitie, tezamen met de overige munitie voor de
Koninklijke marine.

Projectnaam
LPD-2 (Landing Platform Dock-2, Hr.Ms. Johan de Witt)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk

224,6

2008

273,4

273,4

2009

273,5

271,5

*Geschatte levensduur 25 jaar.

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2007

100 - 250*

2008
2,0

2009

100 - 250*

Projectnaam
Aanpassing Mijnenbestrijdingscapaciteit (PAM)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Oorspronkelijk**

61,2

2008

193,7

159,8

12,3

21,6

2009

186,3

168,7

8,5

7,1

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten*

2013
2001
2010

1,5

0,5

2012

*PAM is een modificatieproject, derhalve is de specifieke invloed op de totale exploitatie van een mijnenbestrijdingsvaartuig niet
inzichtelijk.
** Het verschil in oorspronkelijk budget met het huidige budget is het gevolg van aanpassingen van de initiële behoefte zowel
qua omvang en inhoud. Deze aanpassingen zijn in de relevante Kamerstukken (in het bijzonder 25 000 X nr. 59 en 27 830 nr.
11) toegelicht.

Projectnaam
NIMCIS (Nieuw Mariniers Communicatie en Informatie Systeem)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk

84,6

2008

97,1

97,1

97,1

96,2

t/m 2008

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

2013

exploitatielasten
2009

*Geschatte levensduur: 2008 - 2030.

Raming

50 - 100*

2008
0,9

2009

50 - 100*

Projectnaam
Verwerving gepantserd All Terrain Vehicle (ATV)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk

79,0

2008

81,8

81,8

2008

2009

81,8

81,8

2008

t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

2013

Raming
exploitatielasten

2007

n.o.t.g.

n.o.t.g.

Projectnaam
Patrouilleschepen
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk

> 250

2008

> 250

2009

490,8

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2013

> 250*

2013
70,5

*Geschatte levensduur: 2011 - 2036.

127,6

140,8

87,8

48,6

15,7

2013

> 250*

Projecten Landstrijdkrachten – in realisatie
Projectnaam
Verbetering Mobiliteit Stinger-platform
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk

36,0

2008

43,9

43,9

2009

43,2

42,5

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

2007

*Geschatte levensduur: 2008 - 2022.

Raming
exploitatielasten

2013

n.o.t.g.

2008
0,7

2009

< 25*

Projectnaam
Fennek (Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk**

90,3

2008

2008

265,3

265,3

2008

2009

265,3

265,3

2008

n.o.t.g.

50 – 100*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2038.
** Product- en project volume vergelijking t.o.v. de initiële behoefte is niet goed mogelijk omdat er gedurende de lange looptijd
van het project verschillende aanpassingen zijn geweest. E.e.a. is toegelicht in de relevante Kamerstukken (26 637 nrs. 1, 3 en
5).

Projectnaam
Fennek (MRAT (Medium Range Anti-Tank) en AD (Algemene Dienst) versie)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk

170,2

2008

2008

192,3

185,3

7,0

2009

2009

194,3

180,3

14,1

2009

*Geschatte levensduur: 2008 - 2038.

Raming

n.o.t.g.

50 - 100*

Projectnaam
Groot Pantser Wielvoertuig (GPW, Boxer)
Deelprojecten: Ontwikkeling en Productie
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

2008
Oorspronkelijk**

862,0

2008

(ontw. fase) 113,0

110,0

3,0

(productie) 624,0

31,6

18,3

34,7

82,5

114,3

(ontw. fase) 113,0

101,0

9,1

0,5

1,0

0,9

0,5

2013

(productie) 624,0

33,2

19,7

36,1

84,5

112,0

121,1

2016

2009

2015

n.o.t.g.

2009
2016
> 250*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2038.
** Product- en project volume vergelijking t.o.v. de initiële behoefte is niet goed mogelijk omdat er gedurende de lange looptijd
van het project verschillende aanpassingen zijn geweest. E.e.a. is toegelicht in de relevante Kamerstukken en de separate
jaarrapportages (met name de 2e, 4e ,5e 6e en 8e jaarrapportage).

Projectnaam
IGV (Infanterie Gevechtsvoertuig: CV -90) Productie en training
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk**

610,0

2011

2008

1.075,2

605,4

194,5

161,2

104,4

9,7

2012

2009

1.104,2

570,8

253,1

215,2

54,1

11,1

2012

n.o.t.g.

> 250*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2038.
** Product- en project volume vergelijking t.o.v. de initiële behoefte is niet goed mogelijk omdat er gedurende de lange looptijd
van het project verschillende aanpassingen zijn geweest. E.e.a. is toegelicht in de relevante Kamerstukken en de separate
jaarrapportages (met name 2e en 6e jaarrapportage).

Projectnaam
Medium Range Anti Tank (MRAT)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk**

266,4

2007

2008

216,4

203,1

2,0

11,3

2010

2009

202,2

196,4

2,2

3,6

2010

n.o.t.g.

< 25*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2013.
** Evaluatie en concretiseren van de behoefte gedurende het DMP proces hebben uiteindelijk geleid tot een ander product
waarbij de voorziene internationale samenwerking niet door ging. Hierdoor wijkt de invulling van het huidig project af van de
oorspronkelijke behoefte (Kamerstuk 25 700 X nr. 77).

Projectnaam
Tactische Indoor Simulation (TACTIS)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk

80,1

2008

83,1

83,1

2009

84,1

69,8

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2002

n.o.t.g.

2008
14,3

2009

n.o.t.g.

Projectnaam
Pantserhouwitser (PzH2000)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk**

328,9

2004

2008

483,3

386,6

95,7

1,0

2010

2009

477,3

363,1

81,2

33,0

2010

n.o.t.g.

50 - 100*

*Geschatte levensduur: 2006 – 2036.
** Doordat na de initiële behoeftestelling de verwerving van ’munitie lange dracht’ aan het project is toegevoegd en omdat het
marktaanbod beperkt was, is het project volume aangepast (Kamerstukken 26 200 X nr. 33 en 27 400 X nr. 4).

Projectnaam
Battlefield Management System (BMS)
Datacommunicatie Mobiel Optreden (DCMO)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk**

2008

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

BMS: 131,6

exploitatielasten

2013
2011

DCMO: 41,8

Raming

BMS: 50-100

2012

DCMO:25-50

2012

n.o.t.g.

BMS: 62,7

10,0

10,1

13,4

15,8

13,4

2012

25 -50*

DCMO: 41,7

13,0

11,6

7,0

6,5

3,6

2012

< 25

*Geschatte levensduur BMS: 2008 – 2018, geschatte levensduur DCMO: 2008 – 2018.
**De initiële behoefte is naar beneden bijgesteld qua omvang n.a.v. prioriteitsstelling.

Projectnaam
FGBADS, deel 1 fase 2, BMC4I FOC + deel 2, SSC
(Future Ground Based Air Defence System)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk**

99,0

2008

126,0

73,7

51,3

1,0

2010

126,0

70,8

54,2

1,0

2010

t/m 2008

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2005

n.o.t.g.

100 - 250*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2033.
** Na de oorspronkelijke behoeftestelling is de Shorad Shooter Capacity (SSC) toegevoegd, waardoor het projectvolume is
aangepast (Kamerstuk 29 221 nr. 1).

Projectnaam
Vervanging genie- en doorbraaktank
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk**

29,5

2008

50 - 100

2009

75,5

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2008

n.o.t.g.

2012
0,5

10,0

15,0

25,0

24,6

0,4

2013

50 - 100*

*Geschatte levensduur: 2008 – 2042.
** Het grote verschil tussen initiële en huidige project-volume is het gevolg van herijkingen van de behoefte in kwalitatieve en
kwantitatieve zin gedurende de lange looptijd van het project. Het initieel voorziene mijndoorbraaksysteem (1993) is gedurende
de tweede helft van de negentiger jaren kwalitatief gewijzigd in een geniedoorbraak systeem. Ook is hierbij de kwantitatieve
behoefte aangepast.

Projecten Luchtstrijdkrachten – in realisatie
Projectnaam
F-16 Link-16
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Fasering tot

t/m 2008

2009

2010

2011

Oorspronkelijk

117,0

2008

120,6

101,4

8,5

4,7

6,0

2009

120,6

101,4

8,5

4,6

6,0

2012

2009
2011
0,1

*Geen afzonderlijke raming. De exploitatie is opgenomen in ’instandhouding F-16’.

Raming
exploitatielasten*

2013

2012

Projectnaam
F-16 verbetering lucht-grond bewapening, fase 1
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Oorspronkelijk

78,5

2008

61,9

42,9

9,5

9,5

61,9

35,5

6,9

3,1

2009

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten*

2013
2006
2010

16,4

*Geen afzonderlijke raming. De exploitatie is opgenomen in ‘instandhouding F-16’.

Raming

2011

Projectnaam
F-16 Luchtverkenningsysteem
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk

34,8

2009

2008

41,0

39,1

1,9

2009

2009

41,7

41,4

0,3

2009

*Geschatte levensduur: 2008 – 2020.

Raming

< 25*

< 25*

Projectnaam
AH-64D MTADS (Modernised Target Acquisition and Designation Sight)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk**

109,4

2008

89,4

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten*

2013
2009

77,0

12,4

89,7
65,2
8,8
15,3
0,4
*Geen afzonderlijke raming. De exploitatie is opgenomen in ’instandhouding Apache’.

2009
2011

**Het verschil in oorspronkelijk budget met het huidige budget is het gevolg van een te ruime inschatting van de initiële
ramingen. Na het ontvangen van actuele prijsinformatie is het budget aangepast.

Projectnaam
Patriot Update PAC III (Patriot Advanced Capability), launchers en missiles
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

Oorspronkelijk

128,0

2008

117,2

80,1

37,1

2009

117,2

102,2

13,0

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatie lasten

2013
2009

*Geschatte levensduur: 2008 – 2025.

Raming

< 25*

2009
2,0

2010

25 - 50*

Projectnaam
e
3 DC-10
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

Oorspronkelijk

45,3

2008

45,3

45,3

2009

45,3

35,5

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten

2013
2008

*Geschatte levensduur tot 2020 - 2025.

Raming

50 - 100*

2008
8,0

1,8

2010

50 - 100*

Projectnaam
e
e
Aanschaf 3 en 4 C-130
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk

54,0

2008

59,1

59,1

65,6

57,6

t/m 2008

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

2013

exploitatielasten
2006

*Geschatte levensduur tot 2020 – 2025.

Raming

n.o.t.g.

2008
8,0

2009

50 - 100*

Projectnaam
F-16 M5 modificatie
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

Oorspronkelijk**

62,0

2008

59,0

20,0

10,7

13,8

14,5

2009

52,3

15,1

12,1

8,8

11,5

2012

Raming
exploitatielasten*

2013
2011
2011

4,8

2012

*Geen afzonderlijke raming. De exploitatie is opgenomen in ’instandhouding F-16’.
**Het verschil in oorspronkelijk budget met het huidige budget is het gevolg van een te ruime inschatting van de initiële
ramingen.

Projectnaam
F-16 Targeting Pods
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk

45,0

2008

2008

37,9

35,9

2,0

2009

2009

37,9

35,9

2,0

2009

*Geschatte levensduur: 2008 – 2020.

Raming

< 25*

< 25*

Projectnaam
Chinook uitbreiding en versterking (4+2)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

Oorspronkelijk**

335,0

2008

400,5

224,2

124,4

51,0

0,9

2009

379,6

217,9

108,6

51,1

2,0

2012

Raming
exploitatielasten

2013
2008

50 - 100*

2011
2011

*Geschatte levensduur: 2009-2029.
**Het oorspronkelijke project volume is aangepast op basis van de ontvangen offertes in de D-fase van het project.

50 - 100*

Projectnaam
Vervanging F-16
Deelprojecten: System Design and Development (SDD) (in realisatie), Nederlandse projecten (in
realisatie) en productie (in planning)

Financiën SDD en NL projecten
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk

SDD: 788,7

2012

NL Projecten: 48,1

2010

t/m 2008

2008

2009

2009

2010

Fasering tot
2011

SDD: 788,7

731,2

28,7

17,0

NL Projecten: 48,1

19,1

8,0

21,0

10,8

SDD: 790,6

732,1

29,3

17,4

11,0

NL Projecten: 48,8

15,6

10,3

15,4

7,4

2012

1,0

Raming
exploitatielasten

2013

n.o.t.g.

2012
2010

0,8

2012
2011

n.o.t.g.

Projecten Defensiebreed – In realisatie
Projectnaam
NH-90
Financiën
Jaar

Projectvolume

Fasering tot

t/m 2008

2009

2010

2011

2012

499,0

190,3

146,8

112,0

39,6

1.098,6
491,4
*Geschatte lev ensduur van 30 jaar.

178,3

155,3

136,8

81,1

Oorspronkelijk

788,0

2008

1.025,5

2009

Raming uitgaven in € mln

Raming
exploitatielasten

2013
2012

n.o.t.g.

2014
42,0

2014

> 250*

Projectnaam
MILSATCOM lange termijn defensiebreed (Militaire Satelliet Communicatie)
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk*

181,5

2002

2008

132,0

79,5

23,0

15,0

5,5

9,0

2012

2009

132,9

76,4

23,6

16,8

7,5

8,5

2012

n.o.t.g.

n.o.t.g.

* De oorspronkelijke behoeftestelling voorzag in de verwerving van een SHF-satelliet capaciteit met de daarbij behorende
internationale samenwerking. De internationale samenwerking bleek niet haalbaar en de behoefte is daarop herijkt. Als gevolg
hiervan is het projectvolume aangepast (Kamerstukken 25 886 nrs. 1, 3 en 4).

Projectnaam
Modernisering navigatiesystemen
Financiën
Jaar

Proje ctvolume

Raming uitgaven in € mln

Oorspronkelijk

53,2

2008

53,2

7,4

9,1

11,8

10,5

9,9

2009

53,2

3,9

6,3

12,3

12,9

12,3

t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

2013

Raming
exploitatielasten

2013

n.o.t.g.

2013
5,5

2013

n.o.t.g.

Projectnaam
TITAAN (Theatre Independent Tactical Army and Airforce Network ) (deel CLAS) fase 1, 2/3, fysieke
distributie
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

2010

Fasering tot
2011

2012

Raming
exploitatielasten

2013

Oorspronkelijk

134,0

n.o.t.g.

2008

130,0

123,5

6,5

2009

2009

130,0

120,6

9,4

2009

n.o.t.g.

Projectnaam
Richtkijker wapen schutter lange afstand
Financiën
Jaar

Projectvolume

Raming uitgaven in € mln
t/m 2008

2009

Oorspronkelijk

28,2

2008

28,6

15,5

6,0

2009

28,6

12,4

9,3

2010

Fasering tot
2011

2012

exploitatielasten

2013
2012

*Geschatte levensduur van 10 jaar.

1,2

Raming

3,5

3,5

2012

3,5

2,2

2012

25 - 50*

25 - 50*