Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 979

Regels ten behoeve van een verantwoorde groei
van de melkveehouderij (Wet verantwoorde
groei melkveehouderij)

Nr. 32

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 november 2014
Op 6 november jl. heb ik uw Kamer een nota van wijziging bij het
wetsvoorstel voor een verantwoorde groei in de melkveehouderij
aangeboden (Kamerstuk 33 979, nr. 17), die het mogelijk maakt om bij
algemene maatregel van bestuur beperkingen te stellen aan de
uitbreiding van bedrijven met melkvee door het toepassen van mestverwerking.
In de regeling van werkzaamheden (Handelingen II 2014/15, nr. 21,
Regeling van Werkzaamheden) heeft uw Kamer mij gevraagd per brief aan
te geven wat in die algemene maatregel van bestuur (AMvB) zal worden
geregeld. Met deze brief geef ik invulling aan dit verzoek.
Achtergrond
Het nationale mestbeleid geeft invulling aan de doelstellingen uit de
Nitraatrichtlijn (artikel 1, Richtlijn 91/676/EEG):
1. de waterverontreiniging die wordt veroorzaakt of teweeggebracht
door nitraten uit agrarische bronnen te verminderen, en;
2. verdere verontreiniging van dien aard te voorkomen.
Het stelsel van gebruiksnormen en gebruiksvoorschriften onder de
Meststoffenwet stuurt rechtstreeks op deze doelstellingen door het
gebruik van meststoffen te reguleren. De Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten
vierjaarlijkse actieprogramma’s vast te stellen waarin lidstaten, met het
oog op de realisatie van de doelen van de Nitraatrichtlijn, op grond van
artikel 5, vijfde lid, van de Nitraatrichtlijn, aanvullende of verscherpte
maatregelen moeten treffen. De aanvullende voorschriften die volgen uit
de bestaande stelsels van verplichte mestverwerking en van varkens- en
pluimveerechten en het wetsvoorstel verantwoorde groei melkveehouderij dienen ter ondersteuning van het stelsel van gebruiksnormen. Door
de omvang van de mestproductie te beheersen en een verantwoorde afzet
buiten de Nederlandse landbouw te borgen, neemt de druk op de
nationale mestmarkt en daarmee op het stelsel van gebruiksnormen af.

kst-33979-32
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 979, nr. 32

1

Ik onderschrijf het belang van het grondgebonden karakter van de
melkveehouderij. Ik heb dit meermaals met uw Kamer gedeeld (zie ook
Kamerstuk 33 037, nr. 80, Kamerstuk 33 979, nr. 6 en Kamerstuk 33 979, nr.
11). Grondgebondenheid is geen primair doel van het mestbeleid, dat
direct volgt uit de verplichtingen van de Nitraatrichtlijn. Grondgebondenheid is echter wel een maatschappelijke randvoorwaarde om te
produceren. Daarom heb ik, ook aan uw Kamer, aangekondigd een
actiegerichte aanpak te willen uitwerken waarin vergaande afspraken
worden gemaakt over concrete stappen die de verschillende maatschappelijke partijen, overheid en bedrijfsleven in de zuivelketen gaan nemen
om te zorgen dat het grondgebonden karakter van de Nederlandse
melkveehouderij wordt behouden en versterkt. Op 6 november jl. heb ik
uw Kamer een nota van wijziging bij het genoemde wetsvoorstel
aangeboden (Kamerstuk 33 979, nr. 17). Met die nota van wijziging wordt
in de Meststoffenwet een basis gecreëerd om, na overleg met de sector
en maatschappelijke organisaties over de actiegerichte aanpak, bij
algemene maatregel van bestuur beperkingen te stellen aan de
uitbreiding van bedrijven met melkvee door het toepassen van mestverwerking. Ik wil hierover zo snel mogelijk afspraken maken.
Mogelijke invulling algemene maatregel van bestuur
De basis van het stelsel van verantwoorde groei van de melkveehouderij
wordt gevormd door het verbod voor een landbouwer om op zijn bedrijf
fosfaat met melkvee te produceren (artikel 21, eerste lid, wetsvoorstel).
Bepaald wordt ook wanneer het verbod niet van toepassing is (artikel 21,
tweede lid). Dat is onder andere het geval als de landbouwer 100% van
het melkveefosfaatoverschot laat verwerken. De voorwaarde om 100%
van het melkveefosfaatoverschot te laten verwerken is, in het licht van de
mogelijke invulling van de AMvB, het belangrijkste aangrijpingspunt om
nadere eisen te stellen aan het behouden en versterken van grondgebondenheid.
Op een bedrijf ontstaat uitsluitend een melkveefosfaatoverschot als, ten
opzichte van het referentiejaar 2013, de uitbreiding van de fosfaatproductie met melkvee niet volledig wordt gecompenseerd met het in gebruik
nemen van extra grond. Anders gezegd, als er voldoende grond is om
extra fosfaat op te plaatsen, ontstaat geen melkveefosfaatoverschot. Het
produceren van een melkveefosfaatoverschot op een bedrijf is alleen
toegestaan als dat overschot voor 100% wordt verwerkt. Uit deze
systematiek volgt dat om grondgebondenheid te stimuleren nadere
beperkende voorwaarden moeten worden gesteld aan de mogelijkheid
om 100% van het melkveefosfaatoverschot te laten verwerken.
De AMvB moet een basis bieden om grondgebondenheid in de melkveehouderij te versterken door te bepalen dat de uitbreiding van de fosfaatproductie op melkveebedrijven niet alleen met mestverwerking kan
worden gecompenseerd, maar ook aan grond gekoppeld moet zijn.
Hierdoor kan worden geborgd dat de ontwikkeling op alle melkveebedrijven gedeeltelijk grondgebonden is, maar ook dat intensieve bedrijven
verhoudingsgewijs meer grond in gebruik moeten nemen bij een
uitbreiding dan extensieve bedrijven.
De exacte invulling van de AMvB zal worden vormgegeven na overleg
met de sector en maatschappelijke organisaties. De toevoeging bij nota

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 979, nr. 32

2

van wijziging van het zesde lid aan het voorgestelde artikel 21 stelt zeker
dat beide Kamers der Staten-Generaal middels een voorhangprocedure
betrokken blijven bij de nadere invulling van de AMvB.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 979, nr. 32

3