Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2921
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de sluiting van locaties Hoenderloo en Deelen van
jeugdzorgaanbieder Pluryn (ingezonden 3 april 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 26 mei 2020).
Vraag 1
Wilt u erkennen dat het doel van de motie-Hijink c.s. van 23 januari 2020 over
maximale inzet op een doorstart voor De Hoenderloo Groep nooit een
serieuze kans heeft gemaakt?1
Antwoord 1
Conform de motie Hijink cs2 heb ik mij, samen met gemeenten en instelling,
maximaal ingespannen om met de initiatiefnemers van «Klein Hoenderloo» te
verkennen of een doorstart van de Hoenderloo Groep mogelijk is. Zoals ik
toelichtte in mijn brief van 20 februari 2020 heb ik de initiatiefnemers van
«Klein Hoenderloo» samen met alle stakeholders bijeengeroepen voor een
overleg over het plan «Klein Hoenderloo». Dit plan is serieus beoordeeld door
alle stakeholders (gemeenten, Pluryn, Jeugdautoriteit, de IGJ, de Inspectie
van het Onderwijs en het Ministerie van OCW), ieder vanuit de eigen rol en
verantwoordelijkheid. Na twee rondes van verhelderende vragen bleek dat
het plan door alle betrokkenen werd beoordeeld als onvoldoende zekerheid
gevend. De plannen waren beperkt uitgewerkt op de punten continuïteit en
kwaliteit van zorg en er werd uitgegaan van een faillissement van de
Hoenderloo Groep. Daarnaast hebben vooral gemeenten aangegeven de
ambitie te hebben dat ook als jongeren uit huis geplaatst moeten worden, ze
deze zorg zoveel mogelijk in kleinschalige, meer gezinsgerichte woonvormen
willen organiseren.
Ik heb Pluryn verzocht serieus na te denken over alternatieve doorstartmogelijkheden en deze met spoed uit te werken. Vier mogelijkheden zijn onderzocht. Geen van de alternatieven bood een praktisch haalbare optie die zou
leiden tot verbeterde kwaliteit van zorg, aansluitend op de zorgvraag en tegen
verantwoorde kosten. Daarentegen bleek een doorstart van de zorg van de
Hoenderloo Groep op andere locaties wél mogelijk. Tot heb ik KPMG zowel

1
2

ah-tk-20192020-2921
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 31 839, nr. 705
Kamerstuk 31 839, nr. 705

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

het plan «Klein Hoenderloo» als de vier doorstart ideeën van Pluryn
onafhankelijk laten toetsen.
Vraag 2
Wat is uw oordeel over de inspectierapportages over de locaties Hoenderloo
en Deelen, waarin wordt gesproken over onder andere een gebrek aan
kwaliteit en continuïteit en een gebrek aan personeel door ziekteverzuim?3
Antwoord 2
De IGJ heeft Pluryn na een inspectieonderzoek eind 2018 om verbeteringen
gevraagd. Pluryn heeft vervolgens zelf geconstateerd dat het nog onvoldoende is gelukt om verbeteringen te realiseren. Dit in combinatie met de
financiële problematiek van de organisatie waardoor middelen om de zorg te
verbeteren ook niet beschikbaar zijn, heeft Pluryn doen besluiten de locaties
te sluiten. De IGJ geeft aan te begrijpen dat het bestuur van Pluryn genoodzaakt is ingrijpende maatregelen te treffen. Daarom vindt de IGJ de keuze
voor sluiting van deze locaties navolgbaar. Ik sluit mij hier bij aan.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de oorzaak van de problemen, die volgens het rapport
voortkomen uit slecht management en bestuur, te zien in de top-down
benadering, gebrek aan verbinding met de werkvloer en gebrek aan
begeleiding van werknemers?
Antwoord 3
De IGJ heeft sinds 2016 meermaals toezicht uitgevoerd bij de Hoenderloo
Groep en verbetermaatregelen gevraagd4. In haar laatste rapport geeft de IGJ
geeft aan zich zorgen te maken over het ziekteverzuim, de lage mate van
ervaren vertrouwen van medewerkers in het bestuur van de organisatie en
het ontbreken van een gevoel van veiligheid binnen de organisatie. De IGJ
verwacht dat het bestuur van Pluryn haar medewerkers zo goed mogelijk
ondersteunt om nu en in de komende periode de kwaliteit en veiligheid van
de hulp aan jeugdigen te borgen. Ik sluit mij hier bij aan.
Vraag 4
Bent u van mening dat het sluiten van deze twee locaties ertoe zal leiden dat
de bredere problemen binnen Pluryn worden opgelost? Hoe reëel schat u de
mogelijkheid dat Pluryn in de toekomst problemen blijft ervaren en dat
daaruit verdere sluitingen zullen voortvloeien?
Antwoord 4
Zoals bekend is Pluryn’s financiële situatie al enige tijd precair. Pluryn zal
samen met haar stakeholders, zoals gemeenten en zorgkantoren, moeten
komen tot een gedragen inzet voor de richting en benodigde maatregelen tot
herstel. Vanuit mijn rol als stelselverantwoordelijke ben ik hierbij betrokken,
altijd met het oog op de borging van de continuïteit van zorg. De afgelopen
maanden is Pluryn in gesprek met haar stakeholders over het meerjarenherstelplan voor de periode 2020–2021. De sluiting van de Hoenderloo Groep is
onderdeel hiervan. Vanwege het belang van zorgcontinuïteit gaat de
Jeugdautoriteit een monitoringsrol vervullen.
Vraag 5
Erkent u dat er stevige beloften zijn gedaan tijdens het debat van 23 januari
2020 over het het herplaatsen van gedupeerde jongeren? Hoe rijmt u dit met
de conclusie van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd dat Pluryn
3

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 18 maart 2020, «Uitkomsten inspectie-onderzoek bij
Pluryn, locaties Hoenderloo en Deelen», https://www.igj.nl/documenten/rapporten/2020/03/18/
uitkomsten-inspectie-onderzoek-bij-pluryn-locatie-hoenderloo-en-deelen
4
https://www.igj.nl/documenten/publicaties/2017/04/05/casusonderzoek-gelderland-suicide-kind
https://www.igj.nl/documenten/rapporten/2018/03/01/onderzoek-naar-gespecialiseerde-hulppluryn-de-hoenderloo-groep-aan-slachtoffers-loverboys-mensenhandel
https://www.igj.nl/documenten/rapporten/2019/04/09/hertoets-de-kwaliteit-van-degespecialiseerde-hulp-aan-vermoedelijke-slachtoffers-van-loverboys-mensenhandel-bij-plurynde-hoenderloo-groep
https://www.igj.nl/documenten/rapporten/2019/04/09/de-hoenderloo-groep-pluryn-deelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

zorgvuldiger moet omgaan met de begeleiding van jongeren naar een
vervolgopleiding en dat hun wensen onvoldoende worden meegewogen?
Bent u van mening dat hiermee deze belofte voldoende wordt waargemaakt?
Antwoord 5
In het debat heb ik aangegeven dat geen kind tussen wal en schip mag vallen
en er voor elke jongere een passende vervolgplek moet worden gezocht. Ook
heb ik gezegd dat ik Pluryn aan deze verantwoordelijkheid zal houden. Daar
ziet de IGJ namens mij op toe.
De IGJ heeft in haar voortgangsbericht inderdaad verbeterpunten over de
werkwijze van Pluryn geconstateerd. De IGJ verwacht dat Pluryn haar
werkwijze voor de komende periode op deze punten aanpast en verbetermaatregelen treft
De IGJ verwacht dat Pluryn een werkwijze gaat hanteren waarbij ook expliciet
de wensen en behoefte van jeugdigen worden betrokken bij het bepalen van
een vervolgplek.
De IGJ ontvangt tweewekelijks van Pluryn de stand van zaken en een
overzicht van de aanwezige cliënten en hun perspectief. Vierwekelijks
ontvangt de IGJ een uitgebreidere voortgangsrapportage en onderliggende
bijlagen waarin Pluryn de afbouw en aanwezige risico’s en getroffen
maatregelen beschrijft. De IGJ brengt in de komende periode maandelijkse
voortgangsbezoeken aan beide locaties om te beoordelen of Pluryn voldoende verbetermaatregelen treft en zal indien verbetering uitblijft ingrijpen.
Afhankelijk van de ontwikkelingen met het Coronavirus vormt de IGJ zich ook
op alternatieve wijzen een eigen beeld van de situatie. Ik ga er hiermee vanuit
dat voor ieder kind een passend vervolg komt.
Vraag 6
Kunt u aangeven welke toekomstplannen Pluryn momenteel verkent voor de
locaties? Bent u van mening dat Pluryn zich hierin gedraagt als een organisatie die het publiek belang dient?
Antwoord 6
Pluryn is voornemens het vastgoed van de Hoenderloo Groep te verkopen.
Pluryn is een stichting. Dat betekent dat de opbrengst uit (bijvoorbeeld)
verkoop van vastgoed in beginsel zal worden aangewend voor activiteiten die
bijdragen aan de doelomschrijving van de stichting (dus voor zorgactiviteiten), en de organisatie niet zomaar kan verlaten. Pluryn heeft in haar
meerjarenherstelplan omschreven dat de opbrengst van de verkoop van de
Hoenderloo Groep wordt geïnvesteerd in onder meer de opbouw van extra
plekken op andere locaties.
Vraag 7
Kunt u een overzicht geven van het aantal jongeren dat momenteel een
passende vervolgplek heeft gekregen?
Antwoord 7
Begin april heeft Pluryn alle jongeren die naar verwachting niet voor de
sluitingsdatum in augustus uitstromen een, volgens hen, passend aanbod
gedaan voor een plek. Een deel van deze plekken is buiten Pluryn. De
komende weken zullen hierover (vervolg)gesprekken plaatsvinden met alle
jongeren, ouders/voogden en (waar gewenst) gemeenten.
Vraag 8
Welke concrete stappen gaat u nemen om te verzekeren dat passende
plekken worden gevonden voor de jongeren die nog geen nieuwe plek
hebben gekregen nu blijkt dat Pluryn hier vooralsnog in tekort schiet?
Antwoord 8
Zoals gemeld bij antwoord 7 hebben alle jongeren voor wie een vervolgplek
moet worden gevonden inmiddels een aanbod gehad, binnen of buiten
Pluryn. De komende weken zullen hierover (vervolg)gesprekken plaatsvinden
met alle jongeren, ouders/voogden en (waar gewenst) gemeenten.
Wekelijks is er overleg over de voortgang tussen betrokken gemeenten, de
jeugdbescherming, het ministerie en Pluryn. Ook de IGJ houdt toezicht. De
IGJ volgt de overdracht en continuïteit van zorg ook op de voet en heeft in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

haar laatste voortgangsbericht verbeterpunten over de werkwijze van Pluryn
geconstateerd. De IGJ heeft niet geconcludeerd dat Pluryn tekort schiet in het
vinden van een passende plek. De IGJ brengt in de komende periode
maandelijkse voortgangsbezoeken aan beide locaties om te beoordelen of
Pluryn voldoende verbetermaatregelen treft en zal indien verbetering uitblijft,
en Pluryn te kort schiet, ingrijpen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4