Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1272
Vragen van het lid Sap (GroenLinks)
aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en de
staatssecretaris van Justitie over
zorgverzekeringsproblemen van
buitenlandse partners. (Ingezonden
17 november 2009)
1
Kent u het dossier van de uit
Venezuela afkomstige heer A.F.?1
Zo ja, is het waar dat hij zich niet kon
verzekeren omdat hij al
gezondheidsklachten had voordat hij
in het bezit gesteld werd van een
machtiging tot voorlopig verblijf
(mvv)?
2
Herinnert u zich uw brief over
zorgverzekeringsproblemen van
migranten?2 Deelt u de mening dat
het een zekere vorm van
rechtsongelijkheid zou kunnen
opleveren indien vastgehouden
wordt aan de gedachte dat migranten
zich hetzij in het buitenland, hetzij
tegen hogere premiekosten in
Nederland zouden moeten
verzekeren? Zouden de voorwaarden
waaronder deze migranten zich voor
medische zorg moeten kunnen
verzekeren niet gewoon vergelijkbaar
moeten zijn met de voorwaarden die
aan andere burgers worden gesteld?
3
Deelt u de mening dat migranten die
in het bezit gesteld zijn van een mvv

KVR39037
2009Z21794
0910tkkvr1272
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

en die al in het herkomstland met
gezondheidsproblemen kampten zich
onder normale voorwaarden in
Nederland moeten kunnen
verzekeren? Zo ja, welke maatregelen
bent u van plan te nemen?
1

IND-nummer 0905-06-1268, V-nummer
273.493.0736 / NLD 8091 9902.
2
Kamerstuk 30 573, nr. 29.

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
mede namens de minister van
Justitie (ontvangen 19 januari 2010)
Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2009–2010, nrs. 978 en
1101
1
Het genoemde dossier van de
Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) is mij bekend. Dit dossier bevat
echter geen informatie waaruit naar
voren komt dat de heer A.F. al
gezondheidsklachten had voordat hij
in het bezit werd gesteld van een mvv
en dat hij zich daarom niet tegen
ziektekosten heeft kunnen verzekeren.
Verplicht een zorgverzekering te
sluiten is iedereen die van
rechtswege verzekerd is op grond van
de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (AWBZ)1.
Over het algemeen geldt voor
vreemdelingen met een machtiging
tot voorlopig verblijf (mvv) dat de
Vreemdelingenwet 2000 het in
beginsel weliswaar toestaat om
vreemdelingen die rechtmatig

verblijven aanspraak te laten maken
op voorzieningen2, maar dit kan
alleen indien bij of krachtens enig
wettelijk voorschrift aanspraken voor
deze vreemdelingen zijn neergelegd.
Als gevolg van de invoering van het
koppelingsbeginsel3 is ervoor
gekozen om van de groep
vreemdelingen die rechtmatig in
Nederland verblijven in afwachting
van de beslissing op de aanvraag tot
het verlenen van een
verblijfsvergunning, uitsluitend die
vreemdelingen te verzekeren voor de
volksverzekeringen, die gedurende de
periode tot aan de definitieve
vergunningverlening in
overeenstemming met de «Wet
arbeid vreemdelingen» arbeid in
dienstbetrekking verrichten uit
hoofde waarvan zij aan de
loonbelasting zijn onderworpen.
De overige vreemdelingen die in
afwachting zijn van de beslissing
op hun aanvraag voor een
verblijfsvergunning en die verzuimd
hebben in het eigen land een
ziektekostenverzekering met
buitenlanddekking of een
reisverzekering af te sluiten zijn
uitgesloten van de sociale
ziektekostenverzekeringen (dus
uitgezonderd van de zorgverzekering)
en zijn nog aangewezen op een
particuliere ziektekostenverzekering.
In de regel stuit dit niet op
problemen. Alleen bij bestaande
aandoeningen kunnen betrokkenen
worden geconfronteerd met
uitsluitingen of kan hen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2703

verzekering worden geweigerd. De
overheid mag op grond van de
Europese schaderichtlijnen geen
voorwaarden stellen ter zake van
acceptatie, premie en pakket aan de
particuliere ziektekostenverzekeraars.
Door uitsluitingen of weigering voor
acceptatie kan een probleem ontstaan
wanneer er lange tijd mee gemoeid is
voordat betrokkenen de gevraagde
verblijfsvergunning krijgen en, in het
verlengde hiervan, verzekerd worden
ingevolge de Nederlandse sociale
verzekeringen en verzekeringsplichtig
voor de Zorgverzekeringswet.
Het uitsluiten van bepaalde
bestaande aandoeningen of weigeren
tot het afsluiten van een particuliere
ziektekostenverzekering kan echter
niet leiden tot onaanvaardbare
gezondheidsrisico’s. Medisch
noodzakelijke zorg moet altijd
verleend worden. Wel doet zich dan
de vraag voor hoe de ziektekosten
betaald moeten worden. Bij
uitsluiting of weigeren voor
acceptatie en dus gebreke van een
ziektekostenverzekering blijven de
kosten ten laste van betrokkene.
In een enkel geval kan d h it voor
vreemdelingen, die in afwachting zijn
van de beslissing op hun aanvraag
tot het verlenen van een
verblijfsvergunning als zij
geconfronteerd worden met
(onverwachte) ziektekosten, tot een
vervelende situatie leiden. Het is de
bedoeling de periode dat
vreemdelingen in afwachting zijn van
een verblijfsvergunning zo kort
mogelijk te houden. Zie hiervoor
verder mijn antwoord op vraag 2.
Als vreemdelingen die een aanvraag
hebben ingediend voor een
verblijfsvergunning voor bepaalde
tijd, de kosten van verleende medisch
noodzakelijke zorg niet kunnen
betalen, blijven zorgaanbieders met
de onbetaalde rekeningen zitten.
Slechts in die gevallen waarin
ondanks inspanningen van de
zorgaanbieder kostenverhaal op de
patiënt, zijn eventuele particuliere
verzekeraar, of op een andere
voorziening niet mogelijk blijkt, kan
de zorgaanbieder, onder
voorwaarden, een beroep doen op de
wettelijke bijdragemogelijkheid voor
zorgaanbieders die medisch
noodzakelijke zorg verlenen aan
bepaalde groepen vreemdelingen.4
Overigens is uit het IND-dossier van
de heer A.F. naar voren gekomen dat
de periode van verblijf in Nederland
in afwachting van de beslissing op de
aanvraag om verlening van een

verblijfsvergunning, kort is geweest.
De heer A.F. is blijkens dit dossier op
3 oktober 2009 het Schengengebied
ingereisd. Op 15 oktober 2009 is
bedoelde aanvraag ingewilligd en is
de verblijfsvergunning met ingang
van 7 oktober 2009 (datum aanvraag)
verleend.
2
Ik deel de in deze vraag vermelde
mening niet. De situatie van deze
migranten is naar mijn mening niet
vergelijkbaar met de situatie van
ingezetenen van Nederland.
Migranten moeten aan twee
voorwaarden voldoen om
AWBZ-verzekerd en dus
zorgverzekeringsplichtig te zijn. Zij
moeten een verblijfsvergunning
hebben én hier ingezetene zijn of hier
werken. Verzekering voor de AWBZ
(en de overige volksverzekeringen)
komt voor vreemdelingen tot stand
met ingang van de datum van afgifte
van de beschikking waarmee de
verblijfsvergunning wordt toegekend.
Zolang nog onvoldoende zekerheid
bestaat over het verlenen van een
verblijfsvergunning kan nog niet
worden gesproken over ingezetene
zijn van Nederland. Voor het
vaststellen of vreemdelingen
verzekerd zijn voor de AWBZ is
aangesloten bij het vaststellen voor
de verzekering van de overige
volksverzekeringen door de Sociale
verzekeringsbank (Svb). Beoordeling
van verzekering voor de
volksverzekeringen vindt plaats
aan de hand van feitelijke
omstandigheden in het concrete
geval waarin enerzijds de juridische
(rechtmatig verblijf), economische
(voorzien in levensonderhoud) en
sociale bindingen (onder ander
familiebanden, woonruimte) met
Nederland een rol spelen en
anderzijds, de bindingen met het land
van herkomst. De beleidsregel5 voor
verzekering volksverzekeringen van
de Svb komt erop neer dat er pas
sprake is van een juridische binding
indien voldoende zekerheid van de
zijde van de Staatssecretaris van
Justitie is verschaft dat de
desbetreffende vreemdeling in
Nederland zal mogen blijven. Verder
is in die beleidsregel opgenomen dat
geen rekening wordt gehouden met
het eventueel met terugwerkende
kracht verlenen van een
verblijfsvergunning. In uitspraken
heeft de Centrale Raad van Beroep
aangegeven dat rechtmatig te achten
aangezien een verlening met

terugwerkende kracht de onzekerheid
over een verder in Nederland mogen
verblijven tot het moment van het
besluit tot verlening van de
verblijfsvergunning, onverlet laat.
Zoals in de in deze vraag
genoemde brief over
zorgverzekeringsproblemen van
migranten is aangegeven wordt er
binnen het modern migratiebeleid
overigens zoveel mogelijk aan
gedaan om de periode waarin de
vreemdeling in afwachting is van zijn
verblijfsvergunning, zo kort mogelijk
te laten zijn. In het wetsvoorstel
modern migratiebeleid, dat inmiddels
ter behandeling bij uw Kamer ligt, [8]
is opgenomen dat de houder van een
geldige machtiging tot voorlopig
verblijf onder de in het wetsvoorstel
omschreven voorwaarden binnen
twee weken nadat deze zich in
Nederland heeft aangemeld,
ambtshalve in het bezit wordt gesteld
van een verblijfsvergunning. Het is de
bedoeling dat de verblijfsvergunning
als regel zal worden verleend op het
moment waarop de houder van de
geldige mvv zich binnen drie dagen
na inreis heeft aangemeld bij de
Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2704

3
Voor een antwoord op deze vraag
verwijs ik u naar mijn antwoord op
vraag 2.
1

Uitgezonderd van deze verzekeringsplicht
zijn militairen in werkelijke dienst en
gemoedsbezwaarden.
2
Artikel 11, tweede lid, aanhef en onderdeel b,
juncto artikel 8, onder f, van de
Vreemdelingenwet 2000.
3
Wet van 26 maart 1998 tot wijziging van de
Vreemdelingenwet en enige andere wetten
teneinde de aanspraak van vreemdelingen
jegens bestuursorganen op verstrekkingen,
voorzieningen, uitkeringen, ontheffingen en
vergunningen te koppelen aan het rechtmatig
verblijf van de vreemdelingen in Nederland
(Stb. 1998, 203).
4
Wet van 30 oktober 2008, houdende
wijziging van de Zorgverzekeringswet in
verband met de verstrekking van bijdragen
aan zorgaanbieders die inkomsten derven ten
gevolge van het verlenen van medisch
noodzakelijke zorg aan bepaalde groepen
vreemdelingen en van de Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten met het oog op
verzekering van bepaalde groepen
minderjarige vreemdelingen (Stb. 2009, 526).
5
Kamerstuk 30 573, nr. 29.
6
De beleidsregels van de Svb zijn gebaseerd
op jurisprudentie (dat wil zeggen de
rechtsopvatting van de rechterlijke macht,
zoals die blijkt uit genomen beslissingen).
7
Kamerstukken II 2008/09, 32052, nrs. 1 t/m 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2705