Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

466
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Bikker (ChristenUnie) aan de
Minister voor Rechtsbescherming over de valse start van het online gokken en
de storing in het Centraal register uitsluiting kansspelen (ingezonden 5 oktober
2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 27 oktober
2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 449.
Vraag 1
Erkent u dat het legaliseren van online gokken een lange aanloop heeft
gekend, met heel veel debat, en dat een van de belangrijkste zorgen een
toename van kansspelverslaving was, waarvoor het Centraal register
uitsluiting kansspelen (Cruks) één van de meest essentiële instrumenten was
om die grote toename te voorkomen?
Antwoord 1
De legalisatie van online kansspelen is een lang traject geweest. Het
kansspelbeleid is er op gericht kansspelverslaving te voorkomen, de
consument te beschermen en fraude en criminaliteit tegen te gaan. Daarom is
bij het legaliseren van online gokken uitdrukkelijk aandacht uitgegaan naar
verslavingspreventie. Cruks is een belangrijk, maar niet het enige instrument
dat bij online kansspelen wordt ingezet om kansspelverslaving te beperken.
Er zijn meer maatregelen genomen. Zo zijn alle aanbieders verplicht het
speelgedrag van spelers te volgen en tijdig te interveniëren. Ook moeten
spelers vooraf limieten instellen die bepalen hoeveel geld ze maximaal
kunnen inzetten.
Vraag 2
Hoe heeft het kunnen gebeuren dat bij de start van het online gokken op
1 oktober het Cruks niet functioneerde?1

1

ah-tk-20212022-466
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Website de Volkskrant, 2 oktober 2021 (https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/storingverholpen-eindelijk-kan-het-legaal-online-gokken-beginnen~b75ab1e91/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De Kansspelautoriteit heeft mij het volgende bericht. Het Cruks is in de
periode voor 1 oktober jl. getest in de zogenaamde testomgeving. Stresstesten en pentesten zijn succesvol uitgevoerd en de systemen zijn veilig
bevonden.
De live verbindingen met aanbieders konden echter niet worden getest. De
reden hiervoor is dat Cruks werkt met BSN nummers. Vóór 1 oktober was het
niet mogelijk om BSN nummers (persoonsgegevens) uit te wisselen omdat
de regelgeving die dit toestaat, pas op 1 oktober 2021 in werking zou treden.
Op vrijdag 1 oktober bleek dat er een probleem was met de live verbinding
met de Beheervoorziening burgerservicenummer (BV BSN) als gevolg van het
ontbreken van een diginet verbinding. Deze koppeling is nodig zodat
aanbieders van kansspelen de gegevens van spelers kunnen verifiëren. Door
het probleem met de verbinding konden spelers zich niet inschrijven bij
online aanbieders. Op 2 oktober jl. is met betrekking tot de verbinding met
BV BSN een tussenoplossing gecreëerd zodat spelers zich bij vergunde
aanbieders konden inschrijven. Het probleem is op 20 oktober jl. definitief
opgelost. Zie ook het antwoord op vraag 12.
Op donderdag 30 september jl. bleek daarnaast dat ondanks de succesvolle
testen de inschrijving in Cruks niet werkte omdat de DigiD verbinding nog
niet was gerealiseerd. Die verbinding is nodig voor het inschrijven van
spelers in Cruks. Dit probleem is op maandagmiddag 4 oktober opgelost.
Spelers konden zich vanaf dat moment inschrijven in Cruks.
Vraag 3
Hoe kan het dat de Kansspelautoriteit toestemming gaf om online kansspelen
aan te bieden, terwijl Cruks een storing had en consumenten zich niet konden
inschrijven in Cruks en er dus geen bescherming was tegen de risico’s van
online gokken?
Antwoord 3
Het klopt dat de Kansspelautoriteit op 2 oktober jl. de mogelijkheid heeft
geboden aan net vergunde aanbieders om online kansspelen aan te bieden,
terwijl nog niet alle problemen met Cruks waren opgelost.
Bij de besluitvorming heeft bij de Kansspelautoriteit voorop gestaan dat de
consument veilig moet kunnen spelen.
De vrees bestond dat meer Nederlanders bij illegale sites zouden gaan
gokken als ze in het weekend niet bij legale Nederlandse aanbieders terecht
zouden kunnen.
Daarbij heeft de Kansspelautoriteit meegenomen dat er juist bij de vergunde
aanbieders, naast Cruks, verschillende instrumenten zijn om kansspelverslaving te bestrijden. Zie ook het antwoord op vraag 1.
Vraag 4
Klopt het dat de Kansspelautoriteit op zaterdagochtend 2 oktober meldde dat
de storing verholpen was en alles werkte, maar dat de werkelijkheid was dat
het systeem nog instabiel was en spelers pas na het weekend konden
inschrijven?
Antwoord 4
Op zaterdagochtend 2 oktober communiceerde de Kansspelautoriteit op haar
website dat de storing van Cruks die ervoor zorgde dat online aanbieders niet
bereikbaar waren, was opgelost. Vanaf dat moment konden online aanbieders
dus spelers toelaten. Het inschrijven van spelers in Cruks is maandag
4 oktober jl. om 16 uur mogelijk geworden.
Vraag 5
Klopt het dat diverse aanbieders u verzocht hebben om tussen het moment
van vergunningverlening en 1 oktober de mogelijkheid te krijgen om hun
systemen live te testen, maar dat dit door de Kansspelautoriteit is afgewezen?
Waarom heeft de Kansspelautoriteit deze inschatting gemaakt en welke
rationale ligt hier achter?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
De Kansspelautoriteit heeft mij bericht dat het klopt dat verschillende
aanbieders vóór 1 oktober bij haar hebben aangegeven graag de mogelijkheid te willen hebben om voor 1 oktober de systemen live te testen. Zoals in
het antwoord op vraag 2 is aangegeven konden live tests voor dat controleproces niet vóór 1 oktober plaatsvinden omdat er geen wettelijke grondslag
bestond om persoonsgegevens te mogen uitwisselen.
Vraag 6, 7
Klopt het dat u richting diverse aanbieders heeft aangegeven dat het systeem
nog niet volledig functioneerde en dat later deze week nog aanvullende
reparatiewerkzaamheden moeten worden uitgevoerd?
Functioneert het Cruks momenteel volledig en zonder problemen? Is te allen
tijde de privacy van de consumenten gewaarborgd geweest?
Antwoord 6, 7
Het klopt dat het systeem niet vanaf het begin volledig functioneerde. Dit was
erg vervelend en voor alle betrokkenen een tegenvaller. Voor de beantwoording van de vraag naar het huidige functioneren van Cruks verwijs ik u naar
het antwoord op vraag 2. De Kansspelautoriteit heeft mij bericht dat de
privacy van consumenten in het gehele proces niet in gevaar is geweest.
Vraag 8
Hoe is dit alles voorbereid om een goede start mogelijk te maken? Zijn er
bijvoorbeeld ook stresstests uitgevoerd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Zoals ik bij de beantwoording van Kamervragen van de heer Van Nispen (SP;
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 467) heb aangegeven,
zijn bij de bouw en inrichting van Cruks stresstesten en pentesten uitgevoerd.
Deze testen, die bedoeld zijn om de belastbaarheid en veiligheid van het
systeem te testen, zijn goed doorlopen. Sinds eind november 2020 is er
voorts een testomgeving beschikbaar om de toegang tot het register met
aanbieders te testen. Sinds 20 september 2021 is in een productieomgeving
(met een testverbinding) getest met aanbieders die succesvol door de eerdere
testen zijn gekomen.
Vraag 9
Wat zijn de gevolgen geweest van het niet (tijdig) werken van Cruks? Was het
bijvoorbeeld mogelijk om in te schrijven en online deel te nemen aan
kansspelen zonder dat Cruks werkte? Hoe risicovol is dat volgens u geweest?
Is ook een effect geweest dat spelers juist bij de illegale (veel risicovollere)
aanbieders door zijn gaan gokken? Zijn deze gevolgen te onderzoeken?
Antwoord 9
Van zaterdagochtend 2 oktober tot maandag 4 oktober 16 uur is het inderdaad voor spelers mogelijk geweest zich bij een vergunde aanbieder in te
schrijven, terwijl inschrijving in Cruks niet mogelijk was. Dit betekent dat
spelers tussen zaterdagochtend en maandagmiddag hebben kunnen spelen,
terwijl ze zich misschien in Cruks hadden willen inschrijven voor een
vrijwillige spelblokkade.
Om spelers veilig te kunnen laten spelen was het toelaten van consumenten
bij de vergunninghoudende aanbieders op zaterdag minder risicovol dan dit
niet te doen. Dat is een keuze van de Kansspelautoriteit geweest die ik kan
ondersteunen. In het geval dat de Kansspelautoriteit de inschrijving niet
mogelijk zou hebben gemaakt, zou het enige aanbod immers het illegale
aanbod zijn geweest, waarbij de risico’s groter zijn. Daarbij speelt ook een rol
dat een aantal grotere buitenlandse aanbieders juist vanaf de opening van de
legale markt op 1 oktober geen Nederlandse spelers meer bedient. Het risico
bestond daardoor dat spelers terecht zouden komen bij onverantwoord
opererende aanbieders (cowboys). De Kansspelautoriteit heeft mij overigens
bericht de opstartproblemen te evalueren en mij daarover te informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Vraag 10
Hoe verklaart u dat uitgerekend TOTO, onderdeel van een staatsdeelneming,
wel gewoon op 1 oktober online ging, terwijl duidelijk was dat Cruks niet
werkte? Hoe kijkt u terug op die beslissing?
Antwoord 10
Desgevraagd heeft de Nederlandse Loterij (NLO), waar TOTO Sport onder
valt, mij laten weten zaterdag 2 oktober jl. laat in de ochtend online te zijn
gegaan voor consumenten, ná plaatsing van het bericht op de website van de
Kansspelautoriteit dat de storing van Cruks die ervoor zorgde dat online
aanbieders niet bereikbaar waren, was opgelost. De NLO heeft daarnaast
aangegeven de afweging te hebben gemaakt om toch al live te gaan, omdat
zij het belangrijk vindt om als legale aanbieder, met de aanwezig zijnde
preventiemaatregelen, beschikbaar te zijn voor Nederlandse spelers.
Vraag 11
Deelt u de mening dat juist bij de start van het (omstreden) online gokken dit
systeem ter voorkoming van kansspelverslaving goed had moeten functioneren; kunt u daarbij ook ingaan op het belang van het vertrouwen dat
consumenten moeten hebben in een goede werking van het systeem?
Antwoord 11
Ik deel de mening dat de systemen rond Cruks goed hadden moeten
functioneren bij de start op 1 oktober. Het is vervelend voor alle betrokken
stakeholders en spelers dat de start niet vlekkeloos is verlopen. Consumenten
moeten erop kunnen vertrouwen dat zij bij legale aanbieders veilig kunnen
spelen en aanbieders moeten erop kunnen vertrouwen dat zij kunnen
controleren of een speler al dan niet is uitgesloten van kansspelen. Echter, op
het moment dat bleek dat het systeem niet werkt ondersteun ik de keuze van
de Kansspelautoriteit om zo snel mogelijk te werken aan een situatie waarin
consumenten gebruik kunnen maken van een veilig en legaal aanbod. De
Kansspelautoriteit heeft zoals gezegd aangegeven de opstartproblemen van
Cruks te gaan evalueren.
Vraag 12
Kunt u de stabiliteit en de functionaliteit van Cruks garanderen? Zo ja, op
welke manier? Zo nee, wat gaat u doen met de online kansspelmarkt tot het
moment dat u dit wel kunt garanderen?
Antwoord 12
Cruks functioneert nu stabiel. Op 4 oktober jl. kwam, zoals eerder aangegeven
in het antwoord op vraag 2, de aansluiting met Digid tot stand zodat spelers
zich aan konden melden in Cruks. De mogelijkheid van verificatie van de
gegevens via BV BSN ontbrak echter nog. Dit probleem is op 20 oktober jl.
opgelost. Op 25 oktober 2021 waren 3067 spelers in Cruks ingeschreven.
Vraag 13
Kunt u deze vragen zo snel als mogelijk beantwoorden?
Antwoord 13
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4