Jaarverslag Kwaliteitscommissie Bibob
2012

Datum
Status

april 2013

Inhoud
Inhoud 3
Conclusie en aanbevelingen 4
1. Rol en werkwijze kwaliteitscommissie 6
1.1 Samenstelling 6
1.2 Doelstelling 6
1.3 Werkwijze 7
2 Beoordeling kwaliteit 9
2.1 Aantal beoordeelde adviezen 9
2.2 Criteria 9
2.3 Resultaten van de beoordeling op onderdelen 10
3. Advies aan de Minister van Veiligheid en Justitie 17
4. Terugkoppeling aan het Bureau 18

Pagina 3 van 19

Conclusie en aanbevelingen
Op basis van haar beoordelingen concludeert de kwaliteitscommissie dat de
onderzoeken van het Landelijk Bureau Bevordering Integriteitsbeoordelingen door
het Openbaar Bestuur (hierna het Bureau) aan een hoge mate van zorgvuldigheid
voldoen. De kwaliteitscommissie vindt van de meerderheid van de door haar
beoordeelde adviezen de conclusies goed onderbouwd. Er is op deskundige en
uitvoerige wijze onderzoek gedaan. De broninformatie van de adviezen is correct
geselecteerd en op de juiste wijze in het advies verwerkt en geanalyseerd. De
adviezen zijn inhoudelijk goed, juridisch houdbaar en bruikbaar voor het
bestuursorgaan. In enkele gevallen acht de kwaliteitscommissie de adviezen op
onderdelen voor verbetering vatbaar.
Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State mag een bestuursorgaan onder bepaalde voorwaarden afgaan op de expertise
van het Bureau. De kwaliteitscommissie ziet het als haar taak de adviezen van het
Bureau aan deze hoge eisen te toetsen om te kunnen vaststellen of de
veronderstelde expertise ook inderdaad aanwezig is. Op basis van de uitgevoerde
steekproef concludeert de kwaliteitscommissie dat de veronderstelde expertise van
het Bureau inderdaad aanwezig is.
Uit de onderzoeksdossiers blijkt dat het Bureau gegevens op een juiste en
zorgvuldige manier selecteert. Echter, de kwaliteitscommissie is kritisch over de
manier waarop het Bureau in de adviezen opneemt dat bepaalde betrokkenen buiten
de omvang van het advies vallen. De kwaliteitscommissie raadt aan om in het
advies gemotiveerd aan te geven dat het Bureau alle betrokkenen, die in het advies
worden vermeld of waar het bestuursorgaan specifiek naar heeft gevraagd, heeft
onderzocht.
De kwaliteitscommissie was wederom kritisch over de manier waarop in adviezen
wordt ingegaan op de vragen die door bestuursorganen bij de adviesaanvragen zijn
gesteld. In een paar adviezen vindt de kwaliteitscommissie dat een aantal aspecten
onderbelicht is gebleven waardoor vragen van het bestuursorgaan onbeantwoord
zijn gebleven. De kwaliteitscommissie beveelt aan om specifiek in te gaan op de
door het bestuursorgaan gestelde vragen.
Op enkele onderdelen doet de kwaliteitscommissie een voorstel tot verbetering. Zo
wordt aanbevolen om de werkwijze waarbij het Bureau aan de hand van de door de
aanvrager overgelegde boekhouding van een coffeeshop zelf vaststelt dat sprake is
van een administratieve overschrijding van de handelsvoorraad te wijzigen.
Dergelijke administratief geconstateerde overschrijdingen van de gedoogde
Pagina 4 van 19

handelsvoorraad softdrugs doen volgens het Bureau overtreding van de Opiumwet
vermoeden. De kwaliteitscommissie kan zich niet in deze werkwijze vinden. De
kwaliteitscommissie heeft aan het Bureau voorgesteld een andere werkwijze te
hanteren.
De kwaliteitscommissie constateert een moeilijkheid bij het vaststellen van het
financieel voordeel dat kan worden behaald met behulp van een
omgevingsvergunning. Voor berekening van het voordeel bij omvangrijke
omgevingsvergunningen(milieuvergunningen) zou het Bureau wellicht gebruik
kunnen maken van expertise van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, thans
Autoriteit Consument en Markt (hierna ACM). De ACM heeft ervaring met het
uitrekenen van financieel voordeel en kan haar kennis wellicht met het Bureau
delen.
De kwaliteitscommissie adviseert om de expertise op het gebied van openbare
aanbestedingen uit te breiden. Op dit moment beschikt het Bureau weliswaar over
voldoende expertise op het gebied van het aanbestedingsrecht, maar omdat deze
expertise slechts bij een paar medewerkers aanwezig is, maakt dit het Bureau
kwetsbaar. Verder beveelt de kwaliteitscommissie aan om in adviezen die
betrekking hebben op een aanbesteding bij formulering van de motivering en de
conclusie, aan te sluiten bij de systematiek en de bewoordingen van artikel 9 van de
Wet Bibob.

Pagina 5 van 19

1. Rol en werkwijze kwaliteitscommissie
1.1 Samenstelling
De kwaliteitscommissie bestaat uit personen met uiteenlopende deskundigheid en
ervaring op het terrein van het openbaar bestuur, het bestuursrecht en het
openbaar ministerie. De kwaliteitscommissie kent een voorzitter en vier leden.
Leden van de kwaliteitscommissie opereren onafhankelijk, onpartijdig en kritisch ten
opzichte van elkaar en het Bureau. De kwaliteitscommissie wordt ondersteund door
een ambtelijk secretaris. De ambtelijke secretaris is geen lid van de
kwaliteitscommissie en legt voor de uitvoering van zijn taak verantwoording af aan
de voorzitter van de kwaliteitscommissie.
De kwaliteitscommissie bestaat in 2012 uit de volgende personen:
 de heer mr. J.A. Blok, voorzitter, voormalig procureur-generaal;
 mevrouw mr. A.E.M. van den Berg, docent/onderzoeker bij de Faculteit der
Rechtsgeleerdheid, Vrije Universiteit / advocaat1;
 de heer mr. H.M. Linthorst, voormalig directeur Wetgeving en Juridische Zaken
bij het ministerie van Economische Zaken;
 mevrouw prof. dr. A.J.C. de Moor-van Vugt, hoogleraar Bestuursrecht aan de
Universiteit van Amsterdam;
 de heer mr. J.J.H. Pop, voormalig burgemeester van onder andere Haarlem.

1.2 Doelstelling
De doelstelling van de kwaliteitscommissie is het steekproefsgewijs toetsen van de
kwaliteit van de adviezen van het Bureau en de zorgvuldigheid waarmee deze tot
stand komen. Deze kwaliteitstoets heeft betrekking op de opbouw van het advies,
de wijze waarop de informatie is geselecteerd en weergegeven en de vraag of de
analyse van de gebruikte informatie de conclusie van het advies kan dragen. De
kwaliteitscommissie rapporteert over haar bevindingen aan de Minister van
Veiligheid en Justitie. De bevindingen van de kwaliteitscommissie moeten zicht
geven op verbeterpunten.
Een belangrijk onderdeel van de kwaliteitstoets is de beoordeling van de
onderliggende gesloten broninformatie. Bestuursorganen, betrokkenen en de
rechterlijke macht moeten op de kwaliteit van het Bureau kunnen vertrouwen,
omdat het voor de betrokkenen bij een Bibob-advies niet mogelijk is om de aan het
1

Mevrouw Van den Berg heeft in verband met haar nieuwe functie als advocaat haar
aanstelling als lid van de kwaliteitscommissie opgezegd. Zij maakt derhalve vanaf
1 januari 2013 geen deel meer uit van de kwaliteitscommissie.
Pagina 6 van 19

advies ten grondslag liggende gesloten broninformatie in te zien of te beoordelen.
Ook de rechter kan deze informatie niet inzien of beoordelen. De
kwaliteitscommissie legt daarom bij de beoordeling een speciaal accent op de
selectie, analyse en weergave van de gesloten broninformatie.
Naast het toetsen van de kwaliteit van de adviezen, heeft de kwaliteitscommissie
nog drie subdoelstellingen. Allereerst het verder bevorderen van een zorgvuldige
werkwijze bij de totstandkoming van de adviezen. Ten tweede het verder
bevorderen van de begrijpelijkheid en bruikbaarheid van de adviezen ten behoeve
van de besluitvorming door het bestuursorgaan. Ten derde het verder bevorderen
van de juridische houdbaarheid van de conclusies in de adviezen.

1.3 Werkwijze
De kwaliteitscommissie heeft voor zichzelf een protocol opgesteld waarin ze
beschrijft hoe de kwaliteitscommissie concreet te werk gaat. Het protocol is geen
statisch document. Het doel van het protocol is om een waarborg te bieden voor de
kwaliteit en eenduidigheid van de onderzoeken van de kwaliteitscommissie en voor
een goed verloop van het gehele proces. Daarnaast wil de kwaliteitscommissie met
het protocol inzicht verschaffen in haar werkwijze en hierdoor bijdragen aan de
transparante werkwijze die de kwaliteitscommissie voorstaat. Hieronder staat de
werkwijze zoals in het protocol is beschreven.
De kwaliteitscommissie toetst en beoordeelt viermaal per jaar de kwaliteit van de
adviezen aan de hand van door de kwaliteitscommissie vooraf opgestelde en
afgestemde criteria. Om de eenduidigheid van de beoordeling te bevorderen, heeft
de kwaliteitscommissie een beoordelingsformat vastgesteld. De kwaliteitscommissie
kiest zelf de adviezen die zij beoordeelt. Op verzoek van de voorzitter verzamelt de
secretaris de adviezen die door de kwaliteitscommissie worden getoetst.
Voorafgaand informeert de ambtelijk secretaris bij de directeur Bibob of deze
voorkeur heeft om een advies ter beoordeling aan de kwaliteitscommissie voor te
leggen. Eventuele voorkeuren worden onderbouwd aan de voorzitter voorgelegd. De
kwaliteitscommissie kiest uiteindelijk zelf of ze het advies zal beoordelen.
Als de adviezen zijn geselecteerd bestuderen de leden ieder afzonderlijk de adviezen
en de bijbehorende broninformatie. Vervolgens bespreken de commissieleden hun
bevindingen in twee subcommissies. De subcommissies wisselen bij elke plenaire
vergadering van samenstelling. Elk advies en de onderliggende broninformatie
wordt in de subcommissie grondig getoetst en beoordeeld. Deze beoordeling wordt
besproken en vastgesteld in een plenaire vergadering van de kwaliteitscommissie.
Pagina 7 van 19

De kwaliteitscommissie toetst de adviezen aan de hand van de acht criteria. Deze
criteria worden beschreven onder het kopje ‘criteria’. De kwaliteitscommissie
beoordeelt daarbij onder andere of alle bronnen zijn geraadpleegd, welke gegevens
zijn geselecteerd en of de broninformatie op de juiste wijze in het advies is
verwerkt. Vervolgens beoordeelt zij de opbouw en de onderbouwing van de
uiteindelijke conclusie (ernstig gevaar, mindere mate van gevaar, geen gevaar).
Ook let de kwaliteitscommissie erop of eventuele ontlastende informatie op een
juiste manier in het advies is verwerkt.
De kwaliteitscommissie kan de minister gevraagd en ongevraagd advies geven ter
verbetering van enerzijds de kwaliteit van de adviezen en anderzijds over de
werkprocessen van het Bureau. Om de kwaliteitsverbetering van de adviezen en de
daarbij ingestelde onderzoeken te bevorderen, geeft de kwaliteitscommissie na elke
plenaire vergadering een terugkoppeling aan het Bureau en formuleert punten ter
verbetering.
Indien zij dit nodig acht, kan de kwaliteitscommissie het Bureau vragen om in de
plenaire vergadering vragen van de kwaliteitscommissie te beantwoorden. Zo heeft
bijvoorbeeld in 2012 een operationeel manager van het Bureau op verzoek van de
kwaliteitscommissie in de plenaire vergadering een presentatie gegeven over de
manier waarop het Bureau aanbestedingszaken onderzoekt.

Pagina 8 van 19

2 Beoordeling kwaliteit
2.1 Aantal beoordeelde adviezen
In 2012 is de kwaliteitscommissie vier keer in een plenaire vergadering bij elkaar
gekomen. De kwaliteitscommissie heeft in totaal twintig adviezen getoetst. Zij heeft
in januari en oktober vijf adviezen getoetst, in juli zes adviezen en in maart vier
adviezen. Acht adviezen betroffen een coffeeshop, zeven betroffen een
exploitatievergunning voor een horeca inrichting, drie een omgevingsvergunning en
twee betroffen een niet openbare aanbesteding.
De kwaliteitscommissie streeft ernaar om in 2013 vier keer in een plenaire
vergadering bij elkaar te komen en in totaal zestien adviezen te toetsen.

2.2 Criteria
Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State mag een bestuursorgaan afgaan op de expertise van het Bureau, tenzij de in
het advies verzamelde gegevens de bevindingen niet kunnen dragen, bijvoorbeeld
omdat zij te weinig of te weinig directe aanwijzingen bieden of doordat ze in
verschillende richtingen wijzen, onderling tegenstrijdig zijn of niet stroken met
hetgeen overigens bekend is. Dat betekent dat aan de kwaliteit van de adviezen van
het Bureau en aan de mate van integriteit waarop de adviezen tot stand komen
hoge eisen worden gesteld. De kwaliteitscommissie ziet het als haar taak de
adviezen van het Bureau aan deze hoge eisen te toetsen om te kunnen vaststellen
of de veronderstelde expertise van het Bureau ook inderdaad aanwezig is.
De kwaliteitscommissie heeft zelf criteria opgesteld aan de hand waarvan zij de
adviezen en de ingestelde onderzoeken toetst. In 2012 heeft de kwaliteitscommissie
het tweede criterium, ‘de wijze van selecteren van gegevens’ gewijzigd in
‘zorgvuldigheid van de gesloten bronnen’. Deze formulering komt beter overeen met
de toetsing van de commissie. De kwaliteitscommissie beoordeelt bij het tweede
criterium onder andere of alle bronnen zijn geraadpleegd en met name of de
gesloten bronnen op de juiste wijze in het advies zijn verwerkt.
Het betreft de volgende criteria:
1. Helderheid en leesbaarheid; opbouw.
2. Zorgvuldigheid van raadpleging van de gesloten bronnen.
3. De onderbouwing van conclusies en aanbevelingen.
4. De consistentie en juridische houdbaarheid van de onderdelen van de
adviezen.
Pagina 9 van 19

5. Steunen de conclusies en aanbevelingen in voldoende mate op de
onderliggende informatie?
6. Bruikbaarheid voor het bestuursorgaan: beantwoordt het advies aan de
verwachtingen die het bestuursorgaan daarvan mocht hebben?
7. Het proces van totstandkoming van het advies: is er voldoende contact met
het bestuursorgaan onderhouden en is er voldoende teruggekoppeld naar het
bestuursorgaan?
8. Controle op termijnen.

2.3 Resultaten van de beoordeling op onderdelen
1. Helderheid en leesbaarheid; opbouw.
De kwaliteitscommissie vindt de helderheid en leesbaarheid in de meerderheid van
de beoordeelde adviezen goed. Eén advies is als uitstekend beoordeeld. In het
advies was sprake van een ingewikkelde constructie die door middel van een
organogram helder was weergegeven. Wel heeft de kwaliteitscommissie
aanbevelingen gedaan ter bevordering van de leesbaarheid van de adviezen.
De kwaliteitscommissie heeft bij een aantal adviezen opgemerkt dat het de
leesbaarheid ten goede zou komen als de reden van de aanvraag in het advies
wordt genoemd en dat, als daar sprake van is, wordt uitgelegd waarom de aspecten
die het bestuursorgaan onderzocht had willen zien door het Bureau niet nader
worden uitgewerkt. Met name wanneer het een omgevingsvergunning betreft, is
informatie over de reden waarom de omgevingsvergunning is aangevraagd
essentieel om te bepalen of er ernstig gevaar bestaat dat de vergunning mede zal
worden gebruikt om strafbare feiten te plegen (B-grond). Voor de leesbaarheid van
het advies vindt de kwaliteitscommissie het daarom belangrijk dat aan het begin
van het advies de reden van de aanvraag wordt vermeld. Verder heeft de
kwaliteitscommissie nogmaals benadrukt dat het opnemen van een bestuurlijke
situatieschets in het advies de leesbaarheid van het advies zou bevorderen.
De kwaliteitscommissie heeft bij één advies, waarbij meer personen waren
betrokken, opgemerkt dat het voor de leesbaarheid prettig zou zijn als overlappende
politie-informatie die in de broninformatie wordt weergegeven, niet voor alle
betrokkenen wordt herhaald, maar in één keer wordt vermeld.
Verder adviseert de kwaliteitscommissie om in de adviezen aan het begin van het
hoofdstuk ‘motivering’ de wettekst van artikel 3 van de Wet Bibob aan te halen. Zo
is aan het begin van het hoofdstuk duidelijk in welk licht de motivering dient te
worden gelezen.
Pagina 10 van 19

De kwaliteitscommissie heeft twee adviezen over niet–openbare aanbestedingen
beoordeeld. Eén advies vond de kwaliteitscommissie mooi opgebouwd en helder
geformuleerd. De uitsluitingsgronden zijn duidelijk per grond behandeld. In het
andere advies vond de kwaliteitscommissie de samenvatting van de broninformatie
in het hoofdstuk ‘bevindingen’ te kort. In dit hoofdstuk is alleen de
organisatiestructuur beschreven. In het hoofdstuk is niet toegelicht waarom niet alle
strafbare feiten uit de broninformatie zijn meegewogen in de motivering. De
kwaliteitscommissie raadt daarom aan om in een vergelijkbare zaak bij de
bevindingen ook het strafrechtelijk beeld te verwerken en de redenen te motiveren
waarom bepaalde strafbare feiten niet worden meegewogen in het hoofdstuk
‘motivering’.
2. De wijze van selecteren van gegevens.
De kwaliteitscommissie heeft in geen van de beoordeelde dossiers vastgesteld dat
informatie uit gesloten bronnen verkeerd wordt weergegeven of dat ontlastende
informatie uit de adviezen wordt weggehouden. De kwaliteitscommissie heeft in de
meerderheid van de adviezen een checklist voor het bevragen van bronnen
aangetroffen en waardeert deze verbetering. In de dossiers waarin geen checklist
was opgenomen, konden de commissieleden wel aan de hand van de informatie die
in het dossier was opgenomen duidelijk opmaken dat alle bronleveranciers waren
bevraagd en de informatie van de (gesloten) bronnen zorgvuldig was geselecteerd
en in het advies was weergegeven.
Uit de onderzoeksdossiers blijkt dat het Bureau gegevens op de juiste en
zorgvuldige manier selecteert. Echter, de kwaliteitscommissie is kritisch over de
manier waarop het Bureau in de adviezen opneemt dat bepaalde betrokkenen buiten
de omvang van het advies vallen. De kwaliteitscommissie raadt aan om in het
advies gemotiveerd aan te geven dat het Bureau alle betrokkenen, die in het advies
worden vermeld of waar het bestuursorgaan specifiek naar heeft gevraagd, heeft
onderzocht. In de beoordeelde adviezen zijn de betrokkenen weliswaar opgenomen
in de lijst van betrokkenen, maar daaruit blijkt onvoldoende dat deze betrokkenen
aan het (gehele) Bibob-onderzoek zijn onderworpen. Met betrekking tot personen
waar het bestuursorgaan specifiek naar heeft gevraagd en waarover het Bureau uit
het bronnenonderzoek veel informatie heeft ontvangen, maar waarvan gedurende
het onderzoek blijkt dat die personen uiteindelijk buiten het kader van het
onderzoek vallen, adviseert de kwaliteitscommissie om toe te lichten waarom deze
betrokken uiteindelijk buiten het advies worden gelaten. Voor een bestuursorgaan
en betrokkenen schept een dergelijke toelichting duidelijkheid over de volledigheid
van het onderzoek.
Pagina 11 van 19

De kwaliteitscommissie was wederom kritisch over de manier waarop in adviezen
wordt ingegaan op de vragen die door bestuursorganen bij de adviesaanvragen zijn
gesteld. Met betrekking tot een paar adviezen vindt de kwaliteitscommissie dat een
aantal aspecten onderbelicht is gebleven waardoor vragen van het bestuursorgaan
onbeantwoord zijn gebleven.
De kwaliteitscommissie constateert een moeilijkheid bij het vaststellen van het
financieel voordeel dat kan worden behaald met behulp van een
omgevingsvergunning. Voor berekening van het voordeel bij omvangrijke
omgevingsvergunningen(milieuvergunningen) zou het Bureau wellicht gebruik
kunnen maken van expertise van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, thans
Autoriteit Consument en Markt (hierna ACM). De ACM heeft ervaring met het
uitrekenen van financieel voordeel en kan haar kennis wellicht met het Bureau
delen. De kwaliteitscommissie raadt aan om bij onderzoeken omtrent niet –
openbare aanbestedingen ook jaarverslagen van de bedrijven te raadplegen omdat
deze een goede bron kunnen zijn om na te gaan of en zo ja, welke boetes zijn
opgelegd.
3. De onderbouwing van conclusies en aanbevelingen.
De kwaliteitscommissie concludeert dat in de meerderheid van de adviezen de
conclusies goed zijn onderbouwd. Zij heeft in de meerderheid van de adviezen
aanbevelingen gedaan om de onderbouwing van de conclusie uitgebreider te
motiveren zodat de onderbouwing voor het bestuursorgaan inzichtelijker wordt.
De kwaliteitscommissie raadt aan om voor de volledigheid in de uiteindelijke
conclusie, als daar sprake van is, ook te vermelden als er geen gevaar bestaat ten
aanzien van de A-grond of een B-grond indien het Bureau de gronden in het advies
wel heeft onderzocht, maar er van een gevaar niet is gebleken. Verder vindt de
kwaliteitscommissie het belangrijk dat ook in het hoofdstuk Bevindingen in een
advies duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de A- en de B- grond.
Een kritische kanttekening plaatst de kwaliteitscommissie wederom bij een aantal
adviezen over de wijze waarop de samenwerkingsverbanden worden beschreven. De
kwaliteitscommissie heeft verschillende aanbevelingen gedaan om verbeteringen
daarin aan te brengen.
Bij één advies vindt de kwaliteitscommissie dat een OM-tip meer moeten had
worden uitgewerkt. In het advies is de uitleg over de aanleiding van de OM-tip in

Pagina 12 van 19

een noot beschreven. De kwaliteitscommissie heeft geadviseerd om een dergelijke
uitleg altijd in de tekst te verwerken.
Bij een advies over een aanbesteding adviseert de kwaliteitscommissie om in het
advies duidelijk aan te geven dat aan de Wet Bibob wordt getoetst. Ze raadt aan om
in het hoofdstuk motivering aan te geven aan welk onderdeel van artikel 9 van de
Wet Bibob wordt getoetst. Bij de toetsing aan verplichte en facultatieve
uitsluitingsgronden raadt de kwaliteitscommissie aan te vermelden dat deze zijn
geformuleerd aan de hand van artikel 45 van het Besluit aanbestedingsregels voor
overheidsopdrachten dat een vertaling is van de Europese richtlijn voor
overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten. Verder raadt de
kwaliteitscommissie aan om ook bij formulering van de motivering en de conclusie,
aan te sluiten bij de systematiek en de bewoordingen van artikel 9 van de Wet
Bibob.
4. De consistentie en juridische houdbaarheid van de onderdelen van de
adviezen.
De kwaliteitscommissie concludeert dat de samenhang en consistentie van de
onderdelen van de adviezen in de meerderheid van dossiers voldoende aan de maat
zijn. De kwaliteitscommissie ziet echter ruimte voor verbetering in uitwerking van
de motivering. De kwaliteitscommissie miste bij één advies de toelichting over de
vraag waarom het Bureau niet was ingegaan op bepaalde strafrechtelijke informatie
uit de broninformatie. Voor bestuursorganen en betrokkenen wordt het als dat wel
gebeurt inzichtelijker waarom bepaalde informatie niet terugkomt in de motivering
en conclusie. De kwaliteitscommissie raadt daarom aan om de redenen waarom
bepaalde informatie, bijvoorbeeld strafbare feiten van bepaalde personen, niet
wordt meegewogen in de conclusie, (uitvoeriger) toe te lichten.
Een aantal punten had juridisch gezien beter geformuleerd kunnen worden. Vooral
als het gaat om financieringsconstructies vindt de kwaliteitscommissie dat het
Bureau meer aandacht kan besteden aan de uitleg waarom iemand als financier
wordt aangemerkt. De kwaliteitscommissie meent dat in de adviezen waarin
geconcludeerd wordt dat geen sprake is van een ernstig gevaar op grond van de Agrond de onderbouwing dat er geen financieel voordeel is behaald uitgebreider kan
worden gemotiveerd.
De kwaliteitscommissie vroeg zich op basis van één advies omtrent een nietopenbare aanbesteding af of, gezien de omvang van de zaak, het Bureau over
voldoende expertise beschikt op het gebied van het aanbestedingsrecht. Uit een
ander advies over een niet-openbare aanbesteding, van een latere datum, heeft de
Pagina 13 van 19

kwaliteitscommissie echter kunnen vaststellen dat het Bureau over voldoende
expertise beschikt om een dergelijk onderzoek uit te voeren. Ook uit een door een
operational manager van het Bureau gegeven presentatie in de plenaire vergadering
van de kwaliteitscommissie over de manier waarop het Bureau aanbestedingszaken
onderzoekt, is gebleken dat het Bureau wel degelijk over de benodigde expertise
beschikt om dergelijke onderzoeken uit te voeren. Echter, de vereiste expertise is
slechts bij een paar medewerkers aanwezig, waardoor het bureau kwetsbaar is.
De kwaliteitscommissie kan zich niet vinden in de methode van het Bureau waarbij
het aan de hand van de administratie van de vergunningvrager zelfstandig vaststelt
dat sprake is van een overschrijding van de handelsvoorraad en dus sprake is van
een strafbaar feit. De kwaliteitscommissie heeft hierover aan het Bureau punten ter
verbetering aangedragen, zoals hieronder in punt 5 nader wordt uitgewerkt.
5. Steunen de conclusies en aanbevelingen in voldoende mate op de
onderliggende informatie?
De kwaliteitscommissie vindt dat conclusies en aanbevelingen in de meerderheid
van dossiers in voldoende mate op de onderliggende informatie steunen. Echter, bij
één advies heeft de kwaliteitscommissie aan het Bureau gevraagd om aan de
kwaliteitscommissie uitgebreider toe te lichten hoe de financieringsstroom was
opgebouwd. Hieruit bleek dat in voldoende mate onderzoek was verricht, maar dat
de financieringsstroom in het advies onvoldoende was belicht.
Bij één advies heeft de kwaliteitscommissie geconstateerd dat het Bureau
concludeerde dat een strafbaar feit was gepleegd op basis van het eigen onderzoek
naar de wijze van financieren. Het Bureau hanteert bij dat onderzoek de praktijk dat
de volledige boekhouding wordt opgevraagd. Op basis van die boekhouding worden
dan onder meer vaststellingen gedaan over de aangehouden handelsvoorraad bij
coffeeshops. Bij een op basis van dit onderzoek geconstateerde overschrijding van
de handelsvoorraad stelt het Bureau vast dat sprake is van een strafbaar feit. De
kwaliteitscommissie vindt dat de vaststelling door het Bureau of sprake is van een
(vermoeden) van een strafbaar feit, mede gebaseerd dient te zijn op informatie van
bevoegde instanties, op basis van ambtsedig opgestelde rapporten/bevindingen. De
kwaliteitscommissie acht de door het Bureau gehanteerde werkwijze onjuist. De
kwaliteitscommissie heeft het Bureau om toelichting gevraagd over deze werkwijze
en naar de vraag waarom het Bureau van opvatting is dat informatie uit de
boekhouding bij de aanvrager mag worden opgevraagd en gebruikt met als doel om
vast te stellen of sprake is van een strafbaar feit.

Pagina 14 van 19

6. Bruikbaarheid voor het bestuursorgaan: beantwoordt het advies aan de
verwachtingen die het bestuursorgaan daarvan mocht hebben?
Zoals ook bij het tweede criterium is weergegeven heeft de kwaliteitscommissie
geconstateerd dat bij een aantal adviezen bestuursorganen vragen hebben gesteld
die uiteindelijk niet in het advies zijn behandeld of onderbelicht zijn gebleven. De
kwaliteitscommissie heeft daarom aanbevolen om in een advies op concrete vragen
van bestuursorganen in te gaan. Op die manier kan het Bureau laten zien dat het de
informatie van het bestuursorgaan heeft bestudeerd en in de beoordeling heeft
meegenomen.
7. Het proces van totstandkoming van het advies: is er voldoende contact met
het bestuursorgaan onderhouden en is er voldoende teruggekoppeld naar het
bestuursorgaan?
Het Bureau heeft bij de meeste adviezen goed contact onderhouden met de
bestuursorganen. Bij een paar adviezen heeft de kwaliteitscommissie de indruk, dat
het nuttig zou zijn geweest als er meer contact was geweest met het
bestuursorgaan en het Bureau meer toelichting/informatie bij het bestuursorgaan
had opgevraagd.
Zoals ook bij criteria 6 wordt aanbevolen, vindt de kwaliteitscommissie het ook voor
de terugkoppeling naar het bestuursorgaan belangrijk dat het Bureau in het advies
of aanvullende brief gemotiveerd aangeeft dat het de informatie die een
bestuursorgaan bij een adviesaanvraag heeft overgelegd in de beoordeling heeft
betrokken.
8. Controle op termijnen.
Artikel 15 van Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur
(Wet Bibob) bepaalt dat het advies zo spoedig mogelijk wordt gegeven, maar in
ieder geval binnen een termijn van vier weken nadat het bestuursorgaan of de
aanbestedende dienst een advies heeft aangevraagd. Indien het advies niet binnen
vier weken kan worden gegeven, stelt het Bureau het bestuursorgaan of de
aanbestedende dienst daarvan in kennis en noemt hij daarbij een termijn waar
binnen het advies wel tegemoet kan worden gezien. Deze termijn bedraagt niet
meer dan vier weken.
Van de twintig beoordeelde adviezen zijn dertien adviezen binnen een termijn van
acht weken verstrekt. In alle gevallen had het Bureau het bestuursorgaan of
aanbestedende dienst tijdig in kennis gesteld dat het advies binnen de termijn van

Pagina 15 van 19

acht weken zou worden verstrekt. De kwaliteitscommissie is van oordeel dat deze
adviezen in overeenstemming met de wet tijdig zijn verstuurd.
Vier adviezen zijn binnen een termijn van negen weken afgegeven. In de Wijziging
van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur naar
aanleiding van de evaluatie van die wet, alsmede uitbreiding van de reikwijdte ervan
en wijziging van enige andere wetten (Evaluatie- en uitbreidingswet Bibob) wordt de
in artikel 15 van de Wet Bibob bepaalde termijn met vier weken verlengd. Met het
oog op de aanstaande wetswijziging vindt de kwaliteitscommissie een termijn van
negen weken aanvaardbaar.
Twee adviezen zijn na dertien weken afgegeven. Bij één advies vindt de
kwaliteitscommissie deze overschrijding te begrijpen vanwege de hoeveelheid
informatie en de complexiteit van de zaak. Bij het andere advies is er sprake
geweest van een opschorting van de termijn omdat er aanvullende informatie door
de vergunningvrager moest worden verstrekt. De kwaliteitscommissie vindt dat de
overschrijding niet nodig was geweest omdat er al voldoende informatie was om de
conclusie te kunnen dragen.
Eén advies is binnen een termijn van achttien weken afgegeven. De
kwaliteitscommissie vindt deze overschrijding begrijpelijk omdat deze was te wijten
aan de vertraagde levering van politie informatie.

Pagina 16 van 19

3. Advies aan de Minister van Veiligheid en
Justitie
In augustus 2012 heeft de kwaliteitscommissie de Minister van Veiligheid en Justitie
geadviseerd over de kwaliteit van een advies en over de werkprocessen van het
Bureau naar aanleiding van vragen van een lid van de Tweede Kamer.
De kwaliteitscommissie heeft het advies opgenomen in de jaarlijkse
kwaliteitsanalyse. Zij heeft het advies en de onderliggende broninformatie, aan de
hand van de door de kwaliteitscommissie opgestelde criteria, in een subcommissievergadering en vervolgens in de plenaire vergadering getoetst en beoordeeld. De
kwaliteitscommissie heeft geen gebreken aangetroffen in het onderzoek. De
verkregen broninformatie is op juiste wijze in het advies verwerkt. De
kwaliteitscommissie is van mening dat de conclusie in voldoende mate op de
onderliggende informatie steunt en kan zich derhalve vinden in de eindconclusie van
het advies.
Het advies vormde wel aanleiding voor de kwaliteitscommissie om aan het Bureau
aanbevelingen te doen ter verbetering van de werkprocessen. Zo heeft de
kwaliteitscommissie het Bureau geadviseerd om, indien sprake is van een financiële
stroom die door tijdsverloop niet meer is te achterhalen, dit uit te leggen in het
advies zodat in het advies duidelijk wordt waarom de desbetreffende financiële
stroom niet (verder) is onderzocht. Verder heeft de kwaliteitscommissie aangeraden
om in het vervolg een uitgebreidere toelichting te geven over de wijze waarop de
onderzochte onderneming is gefinancierd. Uit het onderzoeksdossier blijkt duidelijk
hoe de financiering van de onderneming is opgebouwd. Er zijn echter, naar mening
van de kwaliteitscommissie, enige vraagpunten met betrekking tot een verstrekte
lening in het advies onvoldoende uitgewerkt.

Pagina 17 van 19

4. Terugkoppeling aan het Bureau
Na elke plenaire vergadering geeft de voorzitter van de kwaliteitscommissie een
terugkoppeling van haar bevindingen aan het Bureau en formuleert punten ter
verbetering. De kwaliteitscommissie heeft haar bevindingen van 2011 verwerkt in
haar jaarverslag 2011. In het jaarverslag heeft de kwaliteitscommissie een aantal
aanbevelingen gedaan voor verdere verbeteringen van de Bibob-adviezen.
Het Bureau heeft in een memo aan de kwaliteitscommissie uiteen gezet hoe het
Bureau de aanbevelingen van de kwaliteitscommissie heeft geïmplementeerd.
Hieronder worden de belangrijkste punten weergeven.

Het Bureau heeft aangegeven dat de reden voor de OM-tip, zo mogelijk,
uitgebreider wordt toegelicht. Een uitgebreide toelichting is echter niet altijd
mogelijk omdat het Openbaar Ministerie niet in alle gevallen aangeeft waarom het
bestuursorgaan is getipt. Ook navraag bij het Openbaar Ministerie of het
bestuursorgaan levert in die gevallen niet altijd aanvullende informatie op. Het
Bureau geeft daarom in presentaties bij het Openbaar Ministerie uitleg over de inzet
van de OM-tip en op welke manier het Bureau optimaal gebruik kan maken van de
tip.
Het Bureau geeft aan dat het standaard een uitgebreidere samenvatting van de
casus zal toevoegen aan het begin van het advies. Ook geeft het Bureau aan dat het
voornemens is de redenen die een bestuursorgaan bij een adviesaanvraag opgeeft
en de vragen die daarbij worden gesteld in het advies te vermelden. Daarbij zal het
Bureau gemotiveerd aangeven, voor zover dat binnen het kader van de regelgeving
mogelijk is, waarom het Bureau bepaalde onderdelen niet verder zal uitwerken.
Voor bepaalde adviezen heeft de kwaliteitscommissie voorgesteld om in de
toekomst een afwijkende opbouw van het advies te hanteren om zo de leesbaarheid
te verbeteren. Deze aanbeveling heeft het Bureau overgenomen in die gevallen
waar sprake is van een grote hoeveelheid informatie en een groot aantal
betrokkenen. De afwijkende opbouw wordt echter met enige terughoudendheid
toegepast om de uniformiteit van de adviezen zo veel mogelijk te behouden. Het
Bureau bepaalt per advies of het noodzakelijk is om af te wijken van de
standaardopbouw. Eventueel zal het Bureau in de toekomst tot een algehele
herziening van de adviesopbouw overgaan.

Het Bureau heeft aan de kwaliteitscommissie toegezegd dat extra aandacht wordt
besteed aan de motivering in het algemeen bij de reguliere kwaliteitscontrole die
het Bureau uitvoert door middel van een collegiale toetsing en toetsing van het
Pagina 18 van 19

advies door de operationeel – en afdelingsmanager. Specifiek zal het Bureau de
redenen waarom geen sprake is van financieel voordeel uitgebreider toelichten. Ook
zal extra aandacht worden besteed aan de motivering van het zakelijk
samenwerkingsverband. Met name als er onvoldoende aanwijzingen zijn dat sprake
kan zijn van een zakelijk samenwerkingsverband, zal het Bureau de redenen
hiervan uitvoeriger motiveren. Het Bureau zal ook vaker aan de hand een
schematische weergave van de casus het zakelijk samenwerkingsverband
inzichtelijk maken.
Als een bestuursorgaan een advies aanvraagt, geeft het Bureau, indien het
bestuursorgaan daar behoefte aan heeft, via een intakegesprek met de
begeleidingsadviseur van het Bureau uitleg over de werkwijze van het Bureau en de
opbouw van het advies. Het Bureau wijst bestuursorganen bij een intakegesprek
altijd op de plicht om eigen onderzoek te doen. Indien tijdens de behandeling van
de adviesaanvraag wordt vastgesteld dat het bestuursorgaan de casus zelf af had
kunnen doen, neemt het Bureau in de regel contact op met het bestuursorgaan om
uitleg te geven over de onderzoeksplicht. De begeleidingsadviseurs van het Bureau
geven in presentaties, cursussen en andere voorlichtingsbijeenkomsten ook uitleg
over de onderzoeksplicht.

Pagina 19 van 19