Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1192
Vragen van het lid Tielen (VVD) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht «Verbetering gebruik meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling bij ggz» (ingezonden 20 december 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 16 januari 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Verbetering gebruik meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling bij ggz»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Herkent u de constatering van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
dat in ieder geval een aantal jeugdzorginstellingen denkt dat de meldcode
Huiselijk geweld en kindermishandeling niet in de jeugdhulp moet worden
toegepast? Zo ja, hoe beoordeelt u dit?
Heeft u overzicht welke jeugdzorginstellingen de meldcode al dan niet
gebruiken? Zo ja, kunt u dit overzicht delen met de Kamer? Zo nee, bent u
bereid dit op korte termijn uit te zoeken en te delen met de Kamer?
Kunt u aangeven welke redenen worden gegeven door jeugdzorginstellingen
dat zij de meldcode niet van toepassing achten? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat vindt u van deze redenen?
Antwoord 2, 3, 4
Eind 2016 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: de inspectie)
met behulp van een telefonische enquête onderzoek gedaan naar het gebruik
van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling bij zorgaanbieders
in 8 sectoren. De inspectie concludeerde dat het bewustzijn groeit, maar dat
signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling en de scholing over
dit onderwerp in enkele sectoren, waaronder de GGZ, nog steeds onvoldoende was.

1

ah-tk-20182019-1192
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.igj.nl/actueel/nieuws/2018/11/20/verbetering-gebruik-meldcode-huiselijk-gewelden-kindermishandeling-bij-ggz-instellingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Dit was aanleiding om in 2018 een vervolgonderzoek te doen naar 65
ggz-instellingen. De inspectie heeft op 20 november jl. de uitkomsten van dit
vervolgonderzoek op haar website gepubliceerd2. Uit dit vervolgonderzoek
blijkt dat het merendeel van deze GGZ-instellingen (97%) al ver gevorderd is
met het implementeren en borgen van de meldcode in het zorgproces. De
inspectie constateerde echter ook dat binnen enkele ggz-instellingen die
kinder- en jeugdpsychiatrie verlenen, de veronderstelling bestond dat de
meldcode inclusief de kindcheck niet voor jeugdhulp van toepassing is.
Inmiddels hebben deze instellingen hun protocollen aangepast en de
meldcode (inclusief de kindcheck) geïmplementeerd.
De verwarring bij deze instellingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie is met
name ontstaan doordat deze instellingen dachten dat de meldcode zich
voornamelijk richt op een cliënt die verantwoordelijk is voor de verzorging en
opvoeding van een of meer minderjarigen, met het oog op de veiligheid van
die minderjarigen. De cliënten van hierboven genoemde instellingen zijn de
kinderen, niet de ouders. Deze beredenering is onjuist. De meldcode geldt
voor zowel jeugdigen, volwassenen als ouderen. Het is belangrijk dat ook de
jeugdhulp een risicotaxatie uitvoert of de volwassenen waarbij zij betrokken
zijn, een risico vormen voor de kinderen van die volwassenen. De ouder van
een cliënt in de kinder- en jeugdpsychiatrie kan immers ook een risico
vormen voor eventuele andere kinderen in het gezin. Maar ook kan de ouder
van een cliënt een risico vormen voor een andere reden dan de indicatie
waarvoor de kinder- en jeugdpsychiatrie betrokken is. De inspectie heeft
daarom eerder al met het veld van de ggz afgesproken dat de hele ggz,
inclusief de kinder- en jeugdpsychiatrie, de meldcode hanteert. Met het
publiceren van de factsheet, vraagt zij hiervoor extra aandacht van het veld.
Ik vind het goed om te zien dat binnen de ggz-instellingen een stijgende lijn
zichtbaar is in de bewustwording en signalering van huiselijk geweld en
kindermishandeling en dat uit onderzoek van de inspectie betere resultaten
blijken ten aanzien van de implementatie en borging van de meldcode in het
zorgproces. Hier is het afgelopen jaar door onder andere de projectleider
implementatie meldcode GGZ ook stevig op ingezet. Ik vind het geen goede
zaak dat blijkt dat een aantal instellingen van de kinder- en jeugdpsychiatrie
denkt dat meldcode voor hen niet van toepassing is. De meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling moet al vanaf 2013 door instellingen worden
toegepast. Ik vind het daarom goed dat de inspectie hier met het publiceren
van de factsheet extra aandacht voor vraagt van het veld.
De inspectie houdt toezicht op het gebruik van de meldcode en onderzoekt al
een aantal jaar of zorgsectoren zich voldoende inzetten voor de aanpak van
huiselijk geweld en kindermishandeling. De specifieke resultaten van het
onderzoek bij de GGZ deelt de inspectie met de betreffende instellingen zelf.
De algemene gebundelde resultaten worden door de inspectie openbaar
gemaakt. Ik volg de resultaten van de onderzoeken naar het gebruiken van de
meldcode nauwlettend. Ik heb de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
gevraagd om dit jaar extra aandacht te besteden aan het toezicht van de
meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling gezien de wijziging van de
meldcode per 1 januari 2019. Hierbij heb ik ook gevraagd specifiek aandacht
te besteden aan instellingen die kinder- en jeugdpsychiatrie verlenen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de meldcode een belangrijk instrument is om
kindermishandeling tijdig te kunnen signaleren en vervolgens effectief te
kunnen aanpakken? Zo ja, bent bereid om de meldcode bij de jeugdzorginstellingen extra onder de aandacht te brengen om te zorgen dat deze
verplichting (per 1 januari 2019) wordt nageleefd?
Antwoord 5
De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals bij
de te nemen stappen bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ik deel dus zeker uw mening dat de meldcode een belangrijk en
krachtig instrument is om kindermishandeling tijdig te kunnen signalen en
vervolgens effectief te kunnen aanpakken.

2

Factsheet «Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in de ggz: stand van zaken», d.d.
20 november 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling is een belangrijke
onderdeel van onze aanpak. Één van de ambities van het programma Geweld
hoort Nergens Thuis is om het gebruik van de verbeterde meldcode onder
alle sectoren te vergroten. Om te zorgen dat de meldcode bij jeugdzorginstellingen extra onder de aandacht wordt gebracht, ga ik onder andere het
volgende doen:
– We ondersteunen professionals om met de verbeterde meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling te werken. In 2019 bieden we in elke regio
een aantal bijeenkomsten aan, waarin professionals instrumenten krijgen
aangereikt die hen helpen bij het toepassen van de meldcode (meldcodetour). Bij deze bijeenkomsten worden de jeugdzorginstellingen betrokken.
Ook komt er voor professionals een e-learning over de nieuwe verbeterde
meldcode beschikbaar.
– De aanstelling van de projectleider die zich specifiek bezig houdt met de
implementatie van de meldcode bij de GGZ is met een jaar verlengd tot
en met eind 2019. Hierbij is specifieke aandacht voor de kinder- en
jeugdpsychiatrie.
– De wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling wordt
geëvalueerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3