Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 793

Internationale klimaatafspraken

Nr. 92

VERSLAG VAN EEN RAPPORTEUR
Vastgesteld 29 oktober 2014
Namens de vaste commissie I&M heeft het lid Van Veldhoven (D66) op
dinsdag 23 september 2014 als Tweede Kamer rapporteur deelgenomen
aan de VN-Klimaattop in New York. De top vond plaats op initiatief van VN
Secretaris-Generaal Ban Ki-moon en had tot doel concrete klimaatactie
stimuleren. Regeringsleiders en bedrijven waren opgeroepen met
ambitieuze aankondigingen voor beleid en maatregelen naar New York te
komen en daarmee een impuls te geven aan de VN-Klimaatonderhandelingen die eind 2015 in Parijs tot een nieuw, internationaal klimaatakkoord moeten leiden. Genodigden waren regeringsleiders, CEO’s van
internationale bedrijven (waaronder Nederlandse multinationals) alsmede
lokale en regionale overheden en organisaties.
Rapporteur Van Veldhoven maakte onderdeel uit van de Nederlandse
regeringsdelegatie die werd aangevoerd door Minister-President Rutte en
waar tevens Staatssecretaris Mansveld van Infrastructuur en Milieu en
Staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken onderdeel van
uitmaakten.
Doel van de deelname van mevrouw Van Veldhoven was om een scherp
beeld te krijgen van de huidige stand van zaken in de VN-klimaatonderhandelingen, de posities van de belangrijkste spelers daarin, de
verwachtingen rondom het bereiken van een uitkomst van die onderhandelingen eind 2015 in Parijs en het verdere proces daarnaar toe. Daarbij
heeft de rapporteur zich in het bijzonder gericht op de economische
drijfveren voor klimaatactie alsmede de discussie omtrent de vormgeving
van een financieringsinstrument binnen een nieuw klimaatakkoord.
Als lid van de Nederlandse regeringsdelegatie had mevrouw Van
Veldhoven toegang tot diverse onderdelen van de top waaronder de
openingsceremonie, de samenvatting van de nationale aankondigingen
voor actie door Ban Ki-moon en zijn slotconclusies aan het eind van de
dag. In de middag woonde mevrouw Van Veldhoven een sessie bij over de
economische kanten van klimaatactie («The economic case for climate
action»). En marge van de top heeft de rapporteur gesprekken gevoerd
met vertegenwoordigers van delegaties (waaronder Nieuw-Zeeland, de
Europese Commissie, de Marshalleilanden, Polen, Nigeria, Ivoorkust en

kst-31793-92
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

1

Rusland) en non-gouvernementele organisaties (waaronder het World
Resources Institute en Greenpeace). Aan de vooravond van de top was de
rapporteur aanwezig bij een high level diner van Unilever in New York en
aldaar gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van het Nederlandse
bedrijfsleven (Unilever, Philips en DSM).
In onderstaand verslag koppelt rapporteur Van Veldhoven haar belangrijkste waarnemingen terug over het resultaat van de top, de opstelling
van de belangrijkste landen, de inbreng van het bedrijfsleven en de inzet
van de Nederlandse delegatie. Ook schetst zij het vervolgtraject richting
de eerstvolgende VN-Klimaatconferentie in Lima (Peru) in december 2014
en de beslissende VN-Klimaatconferentie in Parijs (Frankrijk).
Belangrijkste waarnemingen
Algemene indruk van de VN Klimaattop
Volgens de rapporteur was de VN-Klimaattop in New York een geslaagd
event dat het beoogde high level karakter had en dat als positieve opmaat
kan worden gezien in aanloop naar de VN-klimaatonderhandelingen in
Parijs eind 2015.
Aanwezig waren 120 regeringsleiders, een ongeëvenaard aantal vergeleken met de eerdere twee VN-Klimaattoppen die Ban Ki-moon in 2007 en
2009 organiseerde. Daarnaast namen ongeveer 800 leiders aan de top
deel uit internationale bedrijven, financiële instellingen, lokale overheden
en non-gouvernementele organisaties. Ook hun betrokkenheid en actieve
bijdrage aan een VN-Klimaatevent is nog niet eerder zo groot geweest.
Anders dan de reguliere, jaarlijkse VN-klimaatconferenties – waar de
onderhandelingen vaak stroef verlopen – ademde de top in New York een
positieve sfeer uit dankzij de bewuste keuze van de VN om de focus te
leggen op de concrete klimaatacties die wereldwijd ondernomen worden.
De uitwisseling van best practices tussen landen en bedrijven, heeft
bijgedragen aan een besef dat de ontwikkeling richting slimme, schone en
toekomstbestendige groei niet alleen noodzakelijk en mogelijk is maar ook
nieuwe economische kansen biedt.
Tijdens het ochtendgedeelte legden de aanwezige regeringsleiders korte
statements over hun nationale klimaatacties af. Deze werden aan het
begin van de middag door Ban Ki-moon samengevat en uitgelegd als een
krachtig politiek commitment van regeringsleiders aan de totstandkoming
van een nieuwe internationale klimaatovereenkomst in Parijs eind 2015,
alsmede aan het lange-termijn doel om de gemiddelde globale temperatuurstijging tot maximaal 2 graden Celsius te beperken.
De middagsessies stonden in het teken van diverse actieplatforms waar
de samenwerking tussen nationale overheden en het bedrijfsleven,
financiële instellingen, lokale overheden en andere organisaties centraal
stond. Ook hieruit sprak een groot commitment van de diverse stakeholders aan verdere, concrete klimaatactie en een succesvolle uitkomst in
Parijs.
Belangrijk is ook dat de top een aantal belangrijke concrete acties en
samenwerkingsverbanden voort heeft gebracht, die Ban Ki-moon in zijn
slottoespraak aan het eind van de dag heeft opgesomd, waaronder:
• New York Declaration on Forests om in 2020 wereldwijde de ontbossing met de helft terug te dringen en in 2030 tot stilstand te brengen;
• Green Climate Fund: een toezegging van in totaal 2,3 miljard USD aan
het Green Climate Fund waarvan 1 miljard USD door Frankrijk,
1 miljard USD door Duitsland en 100 miljoen USD door Zuid-Korea.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

2

•
•
•

Andere landen gaven aan later dit jaar met hun toezeggingen te komen
tijdens de Pledging Conference voor het Klimaatfonds op
20–21 november a.s.;
Ondertekening van meer dan 73 landen en 1.000 bedrijven bij de
verklaring «Putting a Price on Carbon»;
lancering van de door Nederland geïnitieerde Global Alliance for
Climate Smart Agriculture bestaande uit 16 landen en 37 organisaties;
aankondiging van een coalitie van investeerders om eind 2015 hun
investeringsportfolio voor 100 miljard USD te «decarboniseren».

Posities van de grote spelers
President Obama van de VS omschreef klimaatverandering in zijn
toespraak als een «urgent and growing threat that would ultimately define
the contours of this century more dramatically than any other issue».
Obama onderstreepte dat de VS al het nodige ondernemen om hun
uitstoot van emissies terug te dringen en wees in dat verband op de
eerder dit jaar aangekondigde maatregelen voor kolencentrales. Daarbij
benadrukte hij dat dit beleid tot een kostenreductie zou leiden van 10
miljard USD in energiekosten voor de Amerikaanse consumenten. Daaruit
concludeerde hij dat klimaatbeleid en economische groei hand in hand
kunnen gaan.
Wat de rol van de VS in de VN-klimaatonderhandelingen betreft, stelde
Obama dat de VS samen met China een speciale verantwoordelijkheid
deelt om leiderschap te tonen. Obama meldde dat hij om die reden eerder
die dag een gesprek had gevoerd met de vertegenwoordiger van China op
de top, vicepremier Zhang. Daarnaast deed Obama een oproep aan alle
landen om hun ambitieniveau te verhogen en hun eerlijke deel bij te
dragen. Hij benadrukte het belang van samenwerking op technologisch
gebied als een belangrijk element in een nieuwe klimaatakkoord om
kwetsbare landen te helpen zich tegen de effecten van klimaatverandering
te beschermen en groene groei in ontwikkelingslanden te stimuleren.
«Wat de uitkomst in Parijs betreft, sprak Obama van een «ambitious,
inclusive and flexible deal» dat hij met succes voor ratificatie aan het
Amerikaanse Congres zou kunnen voorleggen.
China was weliswaar niet op het niveau van regeringsleider vertegenwoordigd maar gaf bij monde van vicepremier Zhang aan dat het diverse
maatregelen neemt om zo snel mogelijk de groei in CO2-uitstoot tot een
halt te brengen. Zhang noemde daarbij ook de concrete doelstelling om
de CO2-intensiteit van de Chinese economie (gemeten in de hoeveelheid
CO2 per eenheid BBP) in 2020 met 45% te verlagen ten opzichte van 2005.
Een andere belangrijke toezegging van Chinese zijde betrof de verdubbeling van de financiële bijdrage aan klimaathulp aan ontwikkelingslanden naar 6 miljoen USD (de zogeheten zuid-zuid financiering). De
Chinese statement werd over het algemeen positief ontvangen als een
belangrijke signaal over hun bereidwilligheid om in Parijs tot een resultaat
te komen. In dat kader gaf Zhang aan verder vooruit te kijken dan het jaar
2020.
Diverse Lidstaten van de EU, waaronder Nederland, gaven in hun
statements aan voorstander te zijn van het voorstel van de Europese
Commissie voor een unilaterale EU-reductiedoelstelling van 40% in 2030.
Over een dergelijke gezamenlijke EU-inzet in de
VN-klimaatonderhandelingen moet overigens nog een besluit worden
genomen door de Europese regeringsleiders tijdens de Europese Raad op
23–24 oktober. En marge van de top merkten de leden van de Poolse
delegatie daarover op dat bij de vertaling van een dergelijk reductieper-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

3

centage naar verplichte nationale doelstellingen goed rekening moest
worden gehouden met de verschillen in ontwikkelingsniveau binnen de
EU.
Alhoewel de VS en China nog geen concrete bijdragen voor emissiereducties hebben genoemd als inzet voor de VN-onderhandelingen, wekken
hun aankondigingen in New York de indruk dat er beweging lijkt te komen
in de patstelling tussen de ontwikkelde en de nieuwe opkomende
economieën en dat de VS en China met elkaar in contact zijn over hun
mogelijke bijdragen aan een nieuwe internationale klimaatovereenkomst.
Het beeld dat de EU alleen zou staan in het ondernemen van klimaatactie
en het streven naar nieuwe internationale klimaatafspraken lijkt daarmee
in belangrijke mate aan kracht te verliezen.
Brede deelname van bedrijfsleven, financiële instellingen en lokale
overheden
Niet eerder was het bedrijfsleven zo goed vertegenwoordigd op een
VN-Klimaattop. Hun deelname onderstreepte de betrokkenheid van de
private sector bij het onderwerp en bood bedrijven de mogelijkheid in
diverse sessies hun klimaatacties en strategieën over het voetlicht
brengen. Tijdens de lunch vond een discussie plaats van regeringsleiders
met het UN Private Sector Forum. Dit forum is in 2008 door Ban Ki-moon
opgericht met als doel de betrokkenheid van het bedrijfsleven bij
VN-discussies over uiteenlopende onderwerpen te versterken. In totaal
namen aan de lunchdiscussie zo’n 350 regeringsleiders en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven deel.
Aan de vooravond van de top was de rapporteur uitgenodigd voor een
high level diner georganiseerd door Unilever waar onder meer MinisterPresident Rutte een toespraak hield. Uit deze evenementen alsmede haar
bilaterale gesprekken met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven
(Unilever, Philips en DSM), kwam het beeld naar voren dat binnen het
bedrijfsleven een groot besef leeft dat klimaatactie een noodzakelijk
onderdeel is van een gezonde, toekomstgerichte bedrijfsstrategie. De tijd
dat klimaatactie als nadelig werd gezien voor hun groei en concurrentiepositie is voorbij. In een wereld met een groeiende vraag naar en daarmee
hogere prijzen van energie en grondstoffen, is het voor hen economisch
noodzakelijk om te handelen. Dat verklaart ook waarom de actiebereidheid die het bedrijfsleven aan de dag legt, soms sterker lijkt dan de
actiebereidheid onder overheden.
Een andere duidelijke boodschap die de rapporteur vanuit het bedrijfsleven waarnam, is het belang om de emissie van broeikasgassen te
beprijzen. Tijdens de top werd bekendgemaakt dat meer 100 bedrijven en
73 landen zich hadden aangesloten bij de verklaring «Putting a Price on
Carbon» (een initiatief dat door de Wereldbank wordt gecoördineerd).
Verder klonk ook de oproep door aan regeringsleiders om te zorgen voor
duidelijke lange-termijn doelstellingen, technische standaarden en
transparantie over grondstoffen en energieverbruik van bedrijven. De
investeringsbereid om te investeren in schone, slimme technologieën is
voldoende aanwezig. Waar de overheid zich op moet richten is het
vergroten van de investeringszekerheid.
Ook steden speelden een belangrijke rol tijdens de top. Wereldwijd
kampen veel steden met lokale problemen zoals hittestress, waterschaarste of juist overstromingen, luchtvervuiling en stijgende energierekeningen. Een nieuw «Compact of Mayors», dat zo’n 2.000 steden
vertegenwoordigt, kwam met nieuwe toezeggingen om meer financiële
middelen vrij te maken voor het terugdringen van de uitstoot van CO2.
Een van de aandachtspunten daarbij vormt energiebesparing. Tijdens de
top committeerden 30 steden, 40 landen en tientallen bedrijven zich aan
een verdubbeling van het tempo van energie efficiency in 2030 door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

4

maatregelen te treffen op het gebied van brandstofkwaliteit, (straat)verlichting, technische apparaten en de gebouwde omgeving.
Nederlandse inbreng tijdens de top
De Nederlandse inbreng tijdens de top is gepleegd langs de lijnen uit de
door de Kamer ontvangen kabinetsbrief d.d. 11 september 2014.
Nederland heeft zich onder meer gericht op het actie-gebied Climate
Smart agriculture. In zijn inbreng tijdens een aan dit thema gewijde
middagsessie, benadrukte Minister-President Rutte het belang van
klimaatbestendige, slimme landbouw, zeker indachtig de laatste cijfers
over de mogelijke groei van de wereldbevolking in 2050 naar 11 miljard
(i.p.v. de eerdere prognose van 9 miljard).
Omdat Nederland een koploperspositie inneemt op het gebied van
slimme landbouw en watermanagement, biedt internationale samenwerking op dit gebied voor Nederlandse bedrijven belangrijke kansen
voor verdere ontwikkeling en groei. Om die internationale samenwerking
concreet van de grond te krijgen, lanceerde Staatssecretaris Dijksma van
EZ de dag na de top de door Nederlands geïnitieerde Global Alliance for
Climate Smart Agriculture bestaande uit 16 landen en 37 organisaties. In
zijn slotverklaring refereerde Ban Ki-moon specifiek aan deze alliantie als
een van de voorbeelden van nieuwe coalitievorming op klimaatgebied
tussen overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.
Bilaterale gesprekken
Het organiseren van de bilaterale gesprekken verliep wat moeizamer door
de drukke agenda’s van diverse deelnemers aan een dergelijk top, maar
de rapporteur heeft desalniettemin een groot aantal interessante
gesprekken en marge van de top gevoerd.
Uit het gesprek met de klimaatgezant van Nieuw-Zeeland bleek, dat de
verwachting is dat het verdrag van volgend jaar niet voldoende
commitment zal opleveren om onder de 2 graden doelstelling te blijven,
maar dat het zichtbaar worden van het gat tussen de benodigde reductie
en de nationale toezeggingen een heel belangrijk begin is van het proces
om dan de vraag te beantwoorden hoe we daar wel gaan komen. Er is een
echte «coalition of the willing» aan het ontstaan, aldus de vertegenwoordiger van Nieuw-Zeeland, alhoewel het ook zorgelijk is dat landen als
Japan en Canada terughoudender zijn geworden. Nieuw-Zeeland pleit
voor een pragmatische aanpak en was blij te zien dat Frankrijk al
voorzichtig begonnen is de aanloop naar Parijs voor te bereiden. Zij
kunnen natuurlijk pas echt van start na de VN-Klimaatconferentie in Lima.
De Europees Commissaris benadrukte de bereidheid van de EU om 40%
reductie te realiseren. Informeel benadrukte de Commissie het belang van
de top en het resultaat om zoveel regeringsleiders bijeen te hebben om
met elkaar de ambities, maar ook zorgen en aandachtspunten te delen,
buiten de onderhandelingen over de specifieke verdragsteksten. Ook zijn
er en marge van het hoofdverdrag natuurlijk vele belangrijke discussies
over onder meer ontbossing, financiering en het meten van prestaties.
Voor Rusland is belangrijk dat alle grote uitstotende landen een bijdrage
leveren aan het akkoord. Die bijdrage mag dan op vrijwillige basis
geleverd worden. Elk land zou moeten bepalen waar het optimale niveau
van emissiereductie ligt. Ook groene groei zal er per land anders uitzien,
omdat landen van een verschillend punt vertrekken.
De Poolse Minister van milieu zette zijn standpunt richting de Europese
Raad van 23–24 oktober uiteen, waarbij hij aandacht vroeg voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

5

verschillen in ontwikkeling die er ook binnen de Europese Unie bestaan.
Polen is geen tegenstander van ambitieuze doelstellingen op Europees
niveau, maar vraagt wel aandacht voor de toenemende energievraag in
Polen die gepaard gaat met de economische ontwikkeling. Polen wil graag
de mogelijkheid krijgen om binnen het EU-ETS systeem bedrijven die
investeren in schonere productie te belonen ten opzicht van bedrijven die
dat niet doen.
Nigeria benadrukte het belang om droogte los te kunnen koppelen van
armoede, en ook de vertegenwoordiger van Ivoorkust benadrukte dat
armoedebestrijding cruciaal is voor duurzame ontwikkeling. Beiden
benadrukten dat goedkope energie daarvoor nodig is en dat de ontwikkelde landen kunnen helpen de technologie te leveren die schone(re)
groei mogelijk maakt.
In de gesprekken met het bedrijfsleven benadrukten zij het potentieel van
energiebesparing (Philips), de noodzaak om efficiënter om te gaan met
grondstoffen en energie als belangrijke processen om kosten te besparen
en ook op de lange termijn een houdbaar business model te hebben
(Unilever en DSM). Maar ook een bedrijf als Wall Mart riep tijdens de Top
alle partners in hun keten op bij te dragen aan het verlagen van hun
gezamenlijke footprint.
In gesprekken met non-gouvernementele organisaties waaronder het
World Ressources Institute en Greenpeace bleek dat zij, net als het
bedrijfsleven de mogelijkheden zien voor een win-win tussen slimme
economische groei en vermindering van de CO2-uitstoot. Daarvoor is dan
wel een CO2 prijs van groot belang en zou er ook duidelijker inzicht
moeten zijn in het verbruik van bedrijven – dat zou ook investeerders
helpen om beter te bepalen hoe bedrijven risico’s op de langere termijn,
gerelateerd aan bijvoorbeeld beschikbaarheid van stabiele grondstofstromen of de prijs van energieverbruik, hebben afgedekt (of niet).
Op weg naar Lima en Parijs
De eerstvolgende reguliere VN-Klimaatconferentie zal plaatsvinden van
1–12 december in Lima (Peru). Tijdens die onderhandelingsronde zal een
eerste concept van een nieuwe internationale klimaatovereenkomst op
tafel liggen. In New York is wederom het belang onderstreept van een
goede balans in een nieuw klimaatakkoord met afspraken over enerzijds
mitigatie (vermindering uitstoot broeikasgasgassen) en anderzijds
adaptatie (treffen van maatregelen om consequenties van klimaatverandering het hoofd te bieden) op basis van het (voor verschillende interpretaties vatbare) principe van «common but differentiated responsibilities
and capabilities».
Dat adaptatie voor sommige kleine eilandstaten een kwestie van
overleven is, kwam naar voren in het gesprek dat de rapporteur had met
een afgevaardigde uit de Marshalleilanden die in hun voortbestaan
worden bedreigd door een stijgende zeespiegel en nu al de gevolgen
ondervinden van extremere weersomstandigheden. Ook is in New York
door verschillende regeringsleiders het belang genoemd van de verdere
uitwerking van het Warsaw international mechanimse for loss and
damage dat kwetsbare landen moet gaan helpen in geval van verlies en
schade als gevolg van klimaatverandering.
Tot slot zullen de afspraken over de lange termijn financiering een cruciale
rol spelen bij de totstandkoming van een akkoord in Parijs eind 2015.
Tijdens de VN-Klimaatconferentie in Kopenhagen in 2009 hebben
ontwikkelde landen afgesproken in 2020 100 miljard USD te zullen
mobiliseren. Die financiële middelen dienen te komen uit publieke en
private bronnen en zijn bestemd voor klimaatbeleid in ontwikkelings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

6

landen onder de voorwaarde van betekenisvolle acties en transparantie
over de implementatie daarvan.
Voor mobilisatie van de internationale publieke klimaatgelden is in 2010
het Green Climate Fund (CGF) opgericht. In New York hebben 6 landen
nieuwe toezeggingen voor dit fonds gedaan ter waarde van 2,3 miljard
USD. Frankrijk zegde als één van de landen een bedrag van 1 miljard USD
toe. Andere landen gaven aan later dit jaar met hun toezeggingen te
komen tijdens de Pledging Conference voor het Klimaatfonds op
20–21 november a.s. Het GCF zou eind 2015 «startklaar» moeten zijn met
een minimum inleg van 10 miljard USD.
De inzet van de EU voor de conferentie in Lima zal worden vastgelegd in
een set Raadsconclusies tijdens de Milieuraad van 28 oktober a.s. Eén van
de belangrijkste punten daarin zal de EU reductiedoelstelling voor 2030
zijn. Europese regeringsleiders zullen tijdens de Europese Raad op
23–24 oktober een besluit nemen over het voorstel van de Europese
Commissie voor een unilaterale EU-reductiedoelstelling van 40% in 2030.
Tijdens de vorige VN-Klimaatconferentie in Warschau (november 20134) is
besloten dat landen in het eerste kwartaal van 2015 hun voorgenomen
nationaal vastgestelde bijdragen voor emissiereducties op een heldere en
transparante wijze op tafel leggen. Om de onderhandelingen een
positieve impuls te geven, zou de EU dit al in aanloop naar Lima kunnen
doen.
Vervolgstappen 2014–2015
De volgende VN-Klimaatconferentie (COP20/CMP10) zal van
1–12 december plaatsvinden in Lima (Peru). In aanloop daarheen zullen de
volgende belangrijke bijeenkomsten plaatsvinden:
15 oktober:

AO Milieuraad (waar onder meer de inzet van de EU voor de
VN-Klimaatconferentie te Lima op de agenda staat)

15 oktober:

Plenair debat over de Nederlandse inzet tijdens de Europese Raad van
regeringsleiders waar een besluit wordt genomen over de belangrijkste
doelstellingen uit het EU klimaat- en energiepakket 2030

23–24 oktober:

Europese Raad van regeringsleiders

25–26 oktober:

VN-klimaatonderhandelingssessie

20–21 november:

Pledging conferentie Green Climate Fund

4 december:

AO Milieuraad

1–12 december:

VN-Klimaatconferentie Lima, Peru (COP20/CMP10) \

17 december:

Milieuraad (waar onder meer de uitkomst van de VN klimaatconferentie in
Lima wordt besproken)

december 2015:

VN-Klimaatconferentie Parijs (COP21/CMP11)

Tot slot
Tot slot wil rapporteur Van Veldhoven de Minister-President, de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, de Staatssecretaris van Economische
Zaken en de overige leden van de Nederlandse delegatie bedanken voor
hun gastvrijheid en inzet tijdens de top in New York. Tenslotte dankt
rapporteur Van Veldhoven medewerkers van de betrokken departementen
in Den Haag, van de Nederlandse permanente missie bij de Verenigde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

7

Naties en van de Tweede Kamer organisatie voor hun ondersteuning bij
de voorbereiding en begeleiding van haar dienstreis naar de
VN-Klimaattop.
De rapporteur,
Van Veldhoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 793, nr. 92

8