UWV Jaarplan 2018

Inhoudsopgave
Infographic

2

Voorwoord

3

Prestatie-indicatoren

4

1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.

Dienstverlening werkzoekenden
Ondersteuning van werkzoekenden
Activeringsinstrumenten
Dienstverleningskanalen
Klachten en bezwaren

5
5
6
6
7

2.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.

Sociaal-medisch beoordelen en activeren van arbeidsbeperkten
Sociaal medisch beoordelen
WIA-klanten in beeld
Monitoren en activeren Wajong-klanten
Nieuw uitvoeringsmodel Ziektewet

8
8
8
9
10

3.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.

Uitkering verstrekken
Verwachte afname uitkeringen
Tegemoetkoming dagloon
Vereenvoudiging beslagvrije voet
Perspectief voor klanten met schulden

11
11
11
12
12

4.
4.1.
4.2.
4.3.
4.4.
4.5.
4.6.
4.7.

Werkgeversdienstverlening
Eén aanspreekpunt in de regio
Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
Samenwerken in de (arbeidsmarkt)regio
Online dienstverlening
Internationale dienstverlening
Arbeidsjuridische dienstverlening
Dienstverlening bij faillissementen

13
13
13
14
15
15
15
16

5.
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.

ICT
Toekomstbestendig en wendbaar
Organisatie en inrichting
Samenwerking op gebied van ICT
Beveiliging van informatie

17
17
19
19
20

6.

Handhaving

21

7.
7.1.
7.2.
7.3.
7.4.

Gegevensbeheer en -uitwisseling
Verzamelen, beheren en leveren van gegevens
Informatiebeveiliging en privacy
Loonaangifteketen
BKWI en Suwinet

22
22
23
24
25

8.
8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
8.5.
8.6.
8.7.
8.8.

Bedrijfsvoering
Medewerkers
Kennis
Samenwerking met andere uitvoerders
Integriteit
Huisvesting
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Cliëntenraden
Risicomanagement

26
26
27
28
28
28
29
29
30

9.
9.1.
9.2.
9.3.
9.4.
9.5.
9.6.

Financiën
Begrotingsbeeld in meerjarig perspectief
Cost accounting
Projectkosten
Re-integratiebudget
Bestemmingsfondsen en egalisatiereserve
Rechtmatigheid

32
32
33
34
35
35
35

Lijst van afkortingen

36

Colofon

37

UWV Jaarplan 2018

1

Infographic

UWV Jaarplan 2018

2

Voorwoord
Toekomstbestendige dienstverlening vraagt om ruimte en overzicht
Mensen zijn op hun best als ze met werk kunnen deelnemen aan de maatschappij. Het is onze missie om mensen aan
het werk te helpen of, wanneer werken niet mogelijk is, hen snel van inkomen te voorzien. UWV blijft ook in 2018 zijn
belangrijke maatschappelijke functie vervullen. We ondersteunen werkzoekenden en werkgevers op 35 regionale
Werkgeversservicepunten om duurzame verbindingen met elkaar aan te gaan en we voorzien bijna
1,4 miljoen mensen van inkomen, omdat ze door werkloosheid, ziekte of arbeidsongeschiktheid (tijdelijk) niet kunnen
werken. Daarnaast voorzien we andere partijen van gegevens over arbeidsrelaties en inkomsten, zodat zij hun taken
kunnen vervullen en burgers en werkgevers gegevens maar één keer hoeven aan te leveren.
2018 wordt naar verwachting het eerste volledige jaar met een nieuw kabinet. Samen gaan we werken aan zowel het
realiseren van de ambities die worden vastgelegd in het nieuwe regeerakkoord als aan onze eigen doelen. De afspraken
die we eind 2016 met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) hebben gemaakt over het meer in
lijn brengen van de dienstverlening met het ons ter beschikking gestelde budget en het op orde brengen en
moderniseren van onze interne processen en ICT-systemen, blijven voor ons voorop staan. Deze afspraken vormen
voor ons de basis voor de komende jaren. Het nieuwe kabinet ontmoet een UWV-organisatie waar de afgelopen jaren
veel is bezuinigd (€ 466 miljoen sinds 2012) en waar veel is veranderd in werkprocessen. UWV is nu gebaat bij
perspectief om te werken aan continuïteit, stabiliteit en modernisering van de dienstverlening en uitvoering.
Met de aantrekkende economie zien we dat het aantal mensen met een WW-uitkering sterk afneemt. Deze lijn zal zich
in 2018 doorzetten, zij het minder sterk. Dat is goed nieuws voor de mensen die weer aan het werk kunnen komen.
Tegelijkertijd zitten er nog veel mensen in de WW, en mensen die uit de WW de IOW zijn ingestroomd, die ook uitkijken
naar nieuw werk. Voor hen blijft het belangrijk dat UWV zijn dienstverlening adequaat verricht. UWV werkt in 2017 voor
het eerst een volledig jaar met het nieuwe dienstverleningsmodel voor WW’ers, waarbij we voor WW’ers met een
zwakke of matige positie op de arbeidsmarkt de bestaande online dienstverlening combineren met eerder face-to-face
contact. We onderzoeken continu hoe we onze dienstverlening verder kunnen verbeteren en vragen om ruimte om deze
verbeteringen in de komende jaren te kunnen implementeren.
De aantrekkende economie zal ook betekenen dat er op termijn meer kansen op de arbeidsmarkt ontstaan voor
mensen met een arbeidsbeperking. Samen met gemeenten en sociale partners willen we deze mensen ondersteunen,
zodat ze hun kansen kunnen pakken. Werkzoekenden ondersteunen we met meer persoonlijke dienstverlening en met
het aanbieden van re-integratiediensten bij re-integratiebedrijven. Werkgevers ondersteunen we door hen samen met
gemeenten vanuit één loket te bedienen, door ons werkzoekendenbestand transparant te maken en door instrumenten
en voorzieningen voor zover mogelijk te harmoniseren. Door de vraag van werkgever(s) centraal te stellen, willen we
meer mensen met een arbeidsbeperking helpen om met werk deel te nemen aan de maatschappij.
In de afgelopen jaren is de vraag naar sociaal-medische dienstverlening groter geweest dan de beschikbare capaciteit.
Hierdoor zijn werkvoorraden ontstaan. Om aan de vraag naar sociaal-medische dienstverlening te kunnen voldoen en
daar waar mogelijk in te kunnen lopen op eerder ontstane voorraden, richten we in 2018 al onze wervingsinspanningen
erop om, binnen het toegekende budget, schaars in de markt beschikbare artsen binnen te halen, ook breidt UWV de
inzet van taakdelegatie verder uit.
De noodzakelijke vernieuwingen en het up-to-date houden van onze organisatie en met name onze ICT-systemen
leggen de komende jaren een groot beslag op ons verandervermogen. Bij het maken van keuzes over de inzet van de
beperkt beschikbare verandercapaciteit blijft het borgen van de stabiliteit en het verder verbeteren van onze
informatiebeveiliging onze hoogste prioriteit. Hierop van invloed zijn het toenemend gebruik, het toegenomen aantal
ICT-toepassingen en het laten voldoen van onze ICT-systemen aan de laatste (beveiligings)vereisten. In de afgelopen
periode hebben we ruimte gekregen om te investeren in de noodzakelijke vereenvoudiging en modernisering van ons
ICT-landschap. Om goede en betrouwbare dienstverlening te kunnen blijven bieden aan onze klanten is die ruimte ook
in de komende periode nodig. We kijken hierbij nadrukkelijk ook naar innovatieve oplossingen die ons in staat stellen
om burgers om op basis van hun wensen te bedienen.
Onze medewerkers zijn onze belangrijkste kracht. UWV streeft ernaar om bij veranderingen in de organisatie en bij
teruglopende budgetten boventalligheid zo veel mogelijk te voorkomen. Om onze medewerkers in staat te stellen om
mee te gaan met de veranderingen waarvoor we staan, zullen we ook in 2018 investeren in hun vakmanschap. Indien
nodig en mogelijk worden medewerkers omgeschoold om nieuwe of andere taken en rollen bij UWV te vervullen, dan
wel om hen aantrekkelijk te maken voor andere werkgevers.
Om samenhangende dienstverlening op het gebied van sociale zekerheid te kunnen bieden, werken we nauw samen
met onze partners, zoals gemeenten en de koepelorganisatie Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG),
werkgevers- en werknemersorganisaties en de Nationale ombudsman. Onze medewerkers, onze klanten en onze
stakeholders zijn onmisbare schakels bij het realiseren van onze ambities. Daarnaast is overleg met zowel onze vaste
overlegorganen zoals de medezeggenschap, cliëntenraden en vakorganisaties, maar ook met ons moederdepartement,
het ministerie van SZW, belangrijk voor ons. Samen streven we naar een toekomstbestendige dienstverlening waarbij
doelen, mensen en middelen met elkaar in evenwicht zijn.
Raad van bestuur, september 2017

UWV Jaarplan 2018

3

Prestatie-indicatoren
In de set met prestatie-indicatoren komen de door het ministerie van SZW in 2018 gewenste prestaties van UWV tot
uitdrukking. In zijn brief van 24 mei 2017 heeft de minister van SZW de Tweede Kamer geïnformeerd over de
aangepaste set prestatie-indicatoren. UWV streeft ernaar om minimaal aan deze normen te voldoen en ze waar
mogelijk te overtreffen.
In onze tertaal- en jaarverslagen rapporteren we via onderstaande tabel over de gerealiseerde prestaties. In aanvulling
daarop voeren het ministerie en UWV terugkerende gesprekken over de prestaties van UWV. UWV biedt in deze
gesprekken inzicht in de wijze waarop de continuïteit van UWV is geborgd en op welke wijze UWV in control is.
Daarnaast komen aan bod de activiteiten die UWV onderneemt om zijn (werk)processen en financiële doelmatigheid te
verbeteren en om de klantgerichtheid van de dienstverlening te bevorderen, de maatregelen die UWV treft om de
wendbaarheid en toekomstbestendigheid van zijn organisatie te borgen en de wijze waarop UWV zorg draagt voor een
dusdanige ICT-sturing dat de continuïteit en stabiliteit van de ICT-systemen gewaarborgd blijft.

Tabel: Prestatie-indicatoren
Resultaatgebied

Prestatie-indicatoren

Uitkeren

Tijdigheid (eerste) betaling voor:

Norm
2018

betalingen Wwz (eerste en continuering) binnen 10
90%
kalenderdagen na ontvangst inkomstenformulier
eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang
85%
recht

(Her)beoordelen

Klantgerichtheid

Efficiency en doelmatigheid uitvoering

Norm
2017

98%

90%

92%

85%

eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht 85%

92%

85%

eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde
beslistermijn

85%

91%

85%

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

65 dagen

54 dagen

65 dagen

20%

19,3%

20%

8.000

5.600

8.000

n.t.b.

n.v.t.

n.v.t.

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

7,0

7,1

7,0

Klanttevredenheid werkgevers

6,3

6,6

6,3

Realisatie uitvoeringskosten binnen budget

≤100%

<100%

≤100%

Realisatie re-integratiekosten binnen budget

≤100%

<100%

≤100%

UWV is ISO-gecertificeerd

ja

n.v.t.

n.v.t.

WIA: omvang voorraad uit te voeren
vraaggestuurde en professionele herbeoordelingen
Ziektewet: omvang voorraad uit te voeren
eerstejaars Ziektewet-beoordelingen
Wajong: omvang voorraad uit te voeren
vraaggestuurde en professionele herbeoordelingen
Participatiewet: tijdigheid Beoordeling
arbeidsvermogen
Participatiewet: tijdigheid beoordeling Beschut werk

Bemiddeling en bevorderen reintegratie/uitstroom

Realisatie
t/m
augustus
2017

WIA/WGA:
 percentage klanten waarmee UWV minimaal 1
contact per jaar heeft
 gemiddeld aantal gesprekken / contacten met
WGA-klanten per jaar
Ziektewet:
 gemiddelde verzuimduur in het eerste
Ziektewet-jaar in dagen
 percentage uitstroom uit Ziektewet in tweede
Ziektewet-jaar
Wajong:
 aantal geplaatste Wajongers
WW:
 percentage tijdige werkoriëntatiegesprekken met
de daarvoor relevante groep WW’ers *

UWV heeft een goedkeurende accountantsverklaring ja

n.v.t.

n.v.t

Efficiency gegevensverwerking

Percentage gegevensleveringen uit
polisadministratie conform overeenkomst

95%

99%

95%

Rechtmatigheid

Percentage rechtmatigheid

99%

99,5%*

99%

* Dit cijfer betreft alleen de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking, niet de totale rechtmatigheid. Het totaalcijfer wordt gepubliceerd in het
jaarverslag.

UWV Jaarplan 2018

4

1.

Dienstverlening werkzoekenden

UWV ondersteunt werkzoekenden bij het vinden van werk en werkgevers bij het vinden van nieuwe werknemers. We
houden daarbij zoveel mogelijk rekening met hun perspectief en streven ernaar om, binnen onze financiële en wettelijke
mogelijkheden, iedereen de dienstverlening te bieden die het meest passend is. We kijken daarbij steeds welk kanaal
het meest effectief en efficiënt is: online, telefonisch, via social media of face-to-face.
Om te bereiken dat werkzoekenden en werkgevers elkaar zo veel mogelijk zelfstandig kunnen vinden, zorgen we voor
transparantie op de arbeidsmarkt. Dit doen we door vraag en aanbod bij elkaar te brengen, veelal online. Elke
werkzoekende (ook een bijstandsgerechtigde of niet-uitkeringsgerechtigde) kan via de Werkmap zijn cv publiceren,
vacatures zoeken, e-learnings en webinars volgen, en informatie en adviezen opzoeken. WW-gerechtigden geven via de
Werkmap hun sollicitatie-activiteiten door aan UWV en omgekeerd geven wij in de Werkmap tips en adviezen over
solliciteren en werk zoeken. Werkzoekenden krijgen waar mogelijk alleen die informatie die op hun eigen situatie van
toepassing is. Dit doen we door onze communicatie op uwv.nl en op werk.nl steeds meer te personaliseren.
Naast de online dienstverlening bieden we intensieve, persoonlijke dienstverlening. We zetten het in 2016 in gebruik
genomen dienstverleningsmodel voort. Daarbij combineren we voor WW’ers met een zwakke of matige positie op de
arbeidsmarkt de bestaande online dienstverlening met face-to-face contact in een vroeger stadium. Ook mensen met
een arbeidsbeperking bieden we face-to-face contact. Zo zorgen we ervoor dat klanten de dienstverlening ontvangen
die past bij hun ondersteuningsbehoefte. In hoofdstuk 2 staat meer informatie over onze ondersteuning van
werkzoekenden met een arbeidsbeperking en in hoofdstuk 3 over de ondersteuning van werkgevers.

1.1. Ondersteuning van werkzoekenden
Eind 2016 hebben we een nieuw dienstverleningsmodel voor de WW in gebruik genomen waarin het werken met
standaard dienstverleningsformules voor doelgroepen is losgelaten. De nieuwe dienstverlening combineert de algemene
online dienstverlening met een meer persoonlijke benadering. Welke dienstverlening nodig is, bepalen we aan de hand
van de Werkverkenner, een online vragenlijst die we elke WW’er bij de start van de WW-periode vragen in te vullen. De
Werkverkenner is een wetenschappelijk onderbouwd model waarmee we de kans op werkhervatting binnen één jaar
voorspellen. Om de voorspelling nog accurater te maken, blijven we de validiteit van dit model onderzoeken. Eind 2016
vulde twee derde van alle werklozen de Werkverkenner in. Een deel van degenen die de Werkverkenner niet heeft
ingevuld, heeft inmiddels al werk gevonden of heeft werk in het vooruitzicht, een ander deel is niet digivaardig. We
hebben maatregelen getroffen om de respons in 2018 te verhogen. Zo sturen we een sms-bericht als herinnering en na
vijf weken nemen we telefonisch contact met de klant op en analyseren we de op dat moment in onze systemen
aanwezige informatie over de klant (het klantbeeld). We verwachten dat in 2018 circa 260.000 (85%) klanten de
werkverkenner invullen.
We richten onze dienstverlening op de groepen die volgens de Werkverkenner een relatief kleine kans op
werkhervatting binnen een jaar hebben en daardoor een verhoogd risico lopen op langdurige werkloosheid. Deze groep
bestaat veelal uit 50-plussers, mensen die gezondheidsklachten ervaren en mensen die ‘zachte’ belemmeringen
ervaren, bijvoorbeeld mensen die hun kans op werkhervatting en hun lichamelijke en psychische werkvermogen laag
inschatten.
Klanten met een relatief kleine kans op werkhervatting worden uitgenodigd voor een werkoriëntatiegesprek. In dit
gesprek worden met de klant afspraken gemaakt over de (sollicitatie)activiteiten die hij zal ondernemen. Dan wordt ook
besproken of extra dienstverlening nodig is, aanvullend op de online dienstverlening. De afspraken worden in een
werkplan vastgelegd. In 2018 verwachten we circa 150.000 werkoriëntatiegesprekken te voeren.
De UWV-adviseur doorloopt vaste stappen om tot een oordeel te komen over de situatie van de klant en de interventies
die daarbij passen, zoals adviesgesprekken, workshops, competentietesten en netwerktrainingen. De beschikbare
interventies zijn zoveel mogelijk gebaseerd op inzichten uit onderzoek: wat werkt voor wie op welk moment? Zo heeft
onderzoek aangetoond dat doorgaans scholing effectief is voor lager opgeleide ouderen, individuele reintegratietrajecten effectief zijn voor middelbaar en hoger opgeleide 50-plussers en een gesprek effectief is voor
mensen die ‘zachte’ belemmeringen ervaren.

Verder verbeteren dienstverleningsmodel WW in 2018
Het centrale uitgangspunt van onze dienstverlening is dat deze van toegevoegde waarde moet zijn voor de klant. Door
middel van leercirkels, onderzoeken en analyses van onder andere klantsignalen zijn we continu op zoek naar manieren
om onze dienstverlening te verbeteren en de toegevoegde waarde van UWV aan de maatschappij te vergroten. De met
het ministerie van SZW gestarte effectmeting van onze WW-dienstverlening continueren we in 2018. Hierbij
onderzoeken we of de persoonlijke dienstverlening leidt tot een grotere uitstroom naar werk binnen 12 maanden na
instroom in de WW, of de dienstverlening bijdraagt aan het verbeteren van de arbeidsmarktpositie op langere termijn en
of de investering in gerichte, persoonlijke dienstverlening zich ook terugvertaalt in een besparing op de uitkeringslasten.

UWV Jaarplan 2018

5

Waar 2017 in het teken staat van het doorontwikkelen en optimaliseren, staat in 2018 het bestendigen van de nieuwe
dienstverlening centraal. Aandacht voor sturing, borging en vakmanschap van onze medewerkers zijn belangrijke
prioriteiten. Eind 2017 evalueren we het dienstverleningsmodel op basis van opgedane ervaringen en
volumeontwikkelingen in de WW.

1.2. Activeringsinstrumenten
Passend werkaanbod voor langdurig werklozen
Met het ministerie van SZW hebben we afgesproken dat we jaarlijks een passend werkaanbod doen aan ten minste
5.000 WW-gerechtigden die langer dan een jaar werkloos zijn en minimaal twaalf uur voor de arbeidsmarkt
beschikbaar. Bij deze intensieve aanpak bieden we de werkzoekende twee vacatures aan bij werkgevers die bereid zijn
om langdurig werklozen aan te nemen, arrangeren we de sollicitatiegesprekken bij de werkgever en vragen we achteraf
bij zowel werkzoekende als werkgever na hoe het gesprek is verlopen. Indien de werkzoekende niet is aangenomen
vanwege verwijtbaar gedrag, dan volgt er een maatregel. Ook in 2018 verwachten we een passend werkaanbod te
doen aan ten minste 5.000 langdurig WW-gerechtigden die minimaal twaalf uur voor de arbeidsmarkt beschikbaar zijn.

Aanpak ouderenwerkloosheid
Het kabinet wil samen met sociale partners en UWV de komende jaren blijven investeren in het verbeteren van de
arbeidsmarktpositie van 50-plussers. Voor 2017 en 2018 stelt SZW extra middelen beschikbaar aan UWV. Deze extra
middelen zet UWV binnen de kaders van het nieuwe dienstverleningsmodel in op werkzoekendendienstverlening – het
overgrote deel van de groep werkzoekende 50-plussers heeft een zwakke of matige arbeidsmarktpositie – en op
werkgeversdienstverlening.
Kern van het nieuwe actieplan Perspectief voor 50-plussers is om 50-plussers te ondersteunen bij het vinden van een
nieuwe baan, werknemers wendbaarder te maken op de arbeidsmarkt en werkgevers minder terughoudend te laten
zijn bij het aannemen van 50-plussers. De aanpak bestaat uit een combinatie van nieuwe maatregelen en voortzetting
van bestaande maatregelen.

1.3. Dienstverleningskanalen
Nederlanders zijn steeds meer gewend om met publieke organisaties digitaal zaken te doen. Zij verwachten dat zij zelf
digitaal, op een veilige manier en via verschillende kanalen, relevante zaken kunnen regelen waar en wanneer hen dat
uitkomt. Ze rekenen er daarbij op dat organisaties snel reageren op vragen en verzoeken en dat deze communicatie
persoonlijk is. Digitalisering en automatisering maken de uitvoering van UWV eenvoudiger en goedkoper. UWV verwacht
daarom op zijn beurt dat klanten die dat kunnen, steeds meer zaken zelfstandig digitaal afhandelen. Om burgers en
werkgevers daarbij te ondersteunen, heeft UWV zich de afgelopen jaren ontwikkeld in het aanbieden van meerdere
kanalen. Naast telefonische contacten communiceren we via Werkmapberichten en (beveiligde) mail, zijn we actief op
social media, voeren we (proactieve) chatgesprekken met klanten en helpen we ze op weg via co-browsing.

Digitale dienstverlening
Als we willen dat burgers zelfstandig digitaal zaken kunnen vinden en regelen, dan is het belangrijk dat zij ook binnen
de digitale kanalen persoonlijk benaderd en herkend worden. In 2017 zijn we gestart met maatregelen om de digitale
dienstverlening persoonlijker en relevanter te maken en er voor te zorgen dat deze aanwezig is op de plek waar de
burger (en de werkgever) die verwacht te vinden. Binnen de beveiligde omgeving van MijnUWV bundelen we zo veel
mogelijk voor de klant relevante zaken. Deze ontwikkeling kent een doorloop in 2018. We hebben het ontwikkelproces
van standaard (web-) formulieren verbeterd. In 2018 zetten we de verdere digitalisering van formulieren en processen
voort. Een belangrijke stap in dit proces is het neerzetten van een ontwikkelstraat waarmee formulieren sneller en tegen
lagere kosten gedigitaliseerd kunnen worden. Dit verder digitaliseren van formulieren en diensten leidt uiteraard tot
meer verkeer op de persoonlijke omgeving MijnUWV. Om te voorkomen dat de burger hier hinder van ondervindt, zijn
er in het afgelopen jaar maatregelen getroffen om de keten van MijnUWV te monitoren en stabiel te houden.
Voor de afhandeling van mails is in het kader van het project Veilige Digitale Communicatie (VDC) een beveiligd
alternatief voor open e-mail ontwikkeld, waarmee vragen en gegevens tussen de klant en UWV op een veilige manier
uitgewisseld kunnen worden. Tussen februari en eind augustus 2017 is VDC volledig geïmplementeerd. Klanten kunnen
nu via Mijnberichten alle dossiergebonden vragen over een uitkering of de aanvraag van een uitkering stellen. Inmiddels
ontvangen we rond de 40.000 mails per maand. Sinds 1 maart 2017 kunnen ook onze medewerkers via VDC vragen
stellen aan klanten. Voor 2018 schatten we in dat we 480.000 werknemer-gerelateerde VDC-berichten zullen
ontvangen en 30.000 werkgever-gerelateerde VDC-berichten.

Uwv.nl en werk.nl
Op dit moment zijn er meerdere websites waar de burger dienstverlening van UWV kan afnemen. Zo zijn bepaalde
diensten op uwv.nl te vinden en andere op werk.nl. UWV komt met deze websites twee keer voor in de top vijf van
meest bezochte (semi)overheidssites. In 2016 kreeg de website werk.nl 36 miljoen bezoeken en uwv.nl 50,7 miljoen
bezoeken (waarvan 24,8 miljoen bezoeken aan het Mijn UWV-portaal). Het is voor burgers niet altijd duidelijk waarvoor
ze op welke website moeten zijn. Om meer aan te sluiten op de beleving van de burger zijn we in 2015 begonnen om
de diensten te herverdelen over de portalen. In 2018 werken we hieraan verder. Het voornemen is uwv.nl / MijnUWV zo
veel mogelijk het centrale punt in de online dienstverlening van UWV te laten zijn. Werk.nl wordt daarmee een platform

UWV Jaarplan 2018

6

waar vraag en aanbod op de arbeidsmarkt bij elkaar komen, zowel landelijk als regionaal. Hierbij wil UWV nauw
samenwerken met uitzendorganisaties, gemeenten en werkgeversorganisaties.

Ondersteunende dienstverlening
Eenvoudige, niet-persoonsgebonden vragen van klanten beantwoorden we bij voorkeur online, via mail, MijnUWV of via
de Werkmap. We maken ook actief gebruik van social media. Nieuw in het productportfolio 2018 zijn de proactieve chat
en Facebook Messenger. Maar het blijft natuurlijk ook mogelijk om telefonisch vragen te stellen. In 2018 verwachten
we, in lijn met eerdere jaren, een verdere daling van het aantal telefonische contacten met ruim 1,2 miljoen: van 6,3
miljoen geraamde telefonische contacten in 2017 tot 5,1 miljoen in 2018. Deze daling wordt veroorzaakt door
conjunctuureffecten en de inzet op de digitale kanalen. De telefonische vragen die overblijven, zijn de inhoudelijk
complexe vragen.
In het ontwikkelen en optimaliseren van onze dienstverlening willen we het perspectief van de klant goed meenemen.
In de komende jaren werken we toe naar een integrale klantreis waarbij de klant één UWV ervaart. Met behulp van
zogenaamde ‘customer journeys’ krijgen we inzicht waar een klant mogelijk knelpunten in de dienstverlening ervaart en
vervolgens kunnen we ernaar handelen. Daarnaast voeren we klantonderzoek uit, zodat we te weten komen hoe
klanten onze dienstverlening ervaren. Ook maakt UWV sinds 2016 gebruik van het UWV Panel, een online klantpanel
dat ingezet kan worden voor onderzoek op tactisch en operationeel niveau. Medio 2017 namen circa 3.500 WW-klanten
deel aan het panel. In 2018 wordt het UWV Panel uitgebreid met werkgevers en WIA-klanten. Daarnaast wordt, met
het oog op het toenemend aantal onderzoeken, het aantal WW-klanten uitgebreid.

1.4. Klachten en bezwaren
Wie ontevreden is over de dienstverlening van UWV, kan een klacht indienen. We proberen de klachten zo veel mogelijk
samen met de burger op te lossen, waarbij we maximaal inzetten om de relatie tussen de burger en UWV te herstellen.
Dit doen we door persoonlijk met de burger in contact te treden, gewenste oplossingen te bespreken en als de burger
dat wenst, een persoonlijk gesprek te organiseren. Dit traject wordt afgesloten met een persoonlijke brief en door een
paar weken later telefonisch na te vragen hoe de klant terugkijkt op de situatie en de oplossing. We streven ernaar om
burgers in schrijnende situaties binnen 48 uur te helpen door een passende oplossing aan te bieden. In 2018
verwachten we 9.740 klachten af te handelen. Dit is een daling ten opzichte van het begrote volume in 2017, van
11.360 klachten. In dat aantal was rekening gehouden met extra klachten als gevolg van de Wet werk en zekerheid.
Op basis van klantonderzoeken verbeteren we onze klachtafhandeling doorlopend. Daarbij streven we naar een
verhoging van het percentage afgehandelde klachten en een verlaging van het percentage ontevreden klanten. Klanten
die een lage score geven voor de afhandeling van hun klacht, benaderen we. In 2018 werken we hiervoor verdere
plannen uit, waarbij leren van elkaar centraal staat.
Wanneer iemand het niet eens is met een formele beslissing van UWV, kan hij een bezwaar indienen. We streven ernaar
bezwaren vaker met mediation op te lossen. Door de inzet van een neutrale gespreksleider krijgt de klant het gevoel
dat er meer ruimte is voor zijn verhaal en wordt er binnen de beschikbare en juridische kaders naar een oplossing
gezocht. De inzet van mediation is de afgelopen jaren gestegen: van 111 trajecten in 2016 tot naar verwachting 146
trajecten in 2017. We verwachten dat deze lijn zich doorzet in 2018. Meer medewerkers worden opgeleid en ingelicht
over hoe en wanneer dit instrument het beste ingezet kan worden.
Richting de klant willen we ons als één organisatie met één gezicht laten zien. Intern zoeken we daarom de
samenwerking op en koppelen we verbeterpunten die we leren uit klachten en bezwaren intern terug. Doordat we van
elkaar leren, versterken we de kracht van het geheel. De klant heeft er baat bij wanneer hij snel en goed geholpen
wordt.

Tabel: Klachten en bezwaar- en beroepszaken
2017
(prognose)

2018
(raming)

Bezwaarzaken

86.400

84.200

Beroepszaken

9.300

10.500

Hoger beroepszaken

3.000

2.700

UWV Jaarplan 2018

7

2.

Sociaal-medisch beoordelen en
activeren van arbeidsbeperkten

Mensen die werken, voelen zich gezonder. Met de sociaal-medische expertise en beoordelingen van onze
verzekeringsartsen beoordelen we of iemand recht heeft op een uitkering en stellen we de hoogte daarvan vast. Onze
sociaal-medische beoordelingen bieden eveneens de grondslag voor re-integratie en het benutten van
participatiemogelijkheden.
We brengen mensen met een arbeidsbeperking goed in beeld en houden ze vervolgens ook in beeld. Daardoor kunnen
we betere dienstverlening bieden, de rechtmatigheid van de uitkering beter borgen en eerlijkere premies voor
werkgevers vaststellen. Het uitvoeringsbudget wordt primair ingezet om dit te realiseren.
Daar waar dat mogelijk is, bieden we intensieve en persoonlijke dienstverlening. Belangrijke onderdelen daarvan zijn de
re-integratiedienstverlening die we op de private markt inkopen en het verstrekken van voorzieningen aan klanten die
het werk hervatten. De laatste jaren zijn steeds meer publieke taken van landelijk naar gemeentelijk niveau
verschoven. Sinds de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de reintegratie van mensen die op jonge leeftijd een ziekte of handicap hebben gekregen. Mensen die vóór deze datum reeds
een Wajong-uitkering bij UWV hadden, blijven onder onze verantwoordelijkheid vallen. Om een optimale ondersteuning
aan onze gezamenlijke doelgroepen te kunnen bieden, werken we intensief samen met gemeenten.

2.1. Sociaal medisch beoordelen
Onze verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen voeren claimbeoordelingen en herbeoordelingen uit en toetsen reintegratieverslagen. Al deze beoordelingen doen een groot beroep op de gelimiteerde beschikbare capaciteit aan
verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen. We hebben onvoldoende middelen om capaciteit te werven om alle sociaalmedische beoordelingen uit te kunnen voeren. We hebben daarom samen met het ministerie van SZW afspraken
gemaakt over de inzet van onze artsencapaciteit. In 2016 lag onze prioriteit bij het uitvoeren van claimbeoordelingen en
herbeoordelingen. Vervolgens hebben we in 2017 prioriteit gegeven aan het uitvoeren van claimbeoordelingen en
beoordelingen in het kader van de Integrale activering Wajongers (IaW). Daarnaast hebben we, mede als gevolg van
het structurele tekort aan artsencapaciteit en de snelle opeenvolging van nieuw beleid, beleidskeuzes moeten maken
om de klanten binnen de beschikbare middelen dienstverlening te kunnen blijven leveren.
Om ook in de toekomst aan de vraag naar sociaal-medische dienstverlening te kunnen voldoen, zijn extra artsen nodig.
In 2018 richten we al onze wervingsinspanningen erop om, binnen het toegekende budget, schaars in de markt
beschikbare artsen binnen te halen. UWV monitort de ontwikkeling van de werkvoorraden en de impact van de
prioritering op de dienstverlening. Als er wijzigingen optreden waardoor het niet mogelijk is de dienstverlening te
realiseren (bijvoorbeeld omdat er meer WIA-aanvragen zijn dan geprognosticeerd), valt UWV terug op de afgesproken
prioritering.
De sociaal-medische beoordelingen worden verricht door geregistreerde verzekeringsartsen, die de komende jaren
steeds meer met taakdelegatie gaan werken en met geregistreerde en gecertificeerde arbeidsdeskundigen. Het
meerjarig personeelsbeleid is er primair op gericht de dienstverlening door specifiek gekwalificeerde artsen en
deskundigen te laten uitvoeren. Daar waar dit (nog) niet kan, zullen er aanvullende maatregelen genomen worden,
zoals het inzetten van artsen niet in opleiding tot specialist (anios). We streven ernaar om in 2021 uitsluitend met deze
specifiek gekwalificeerde artsen en deskundigen te werken. Om dit doel in 2021 te kunnen bereiken zullen er jaarlijks
35 tot 40 artsen met hun opleiding tot verzekeringsarts moeten starten. Ook het aantal artsen dat werkt met
taakdelegatie wordt in 2018 verder uitgebreid. Bij taakdelegatie delegeren verzekeringsartsen taken aan een sociaal
medisch verpleegkundige of een medisch secretaresse. Taakdelegatie draagt bij aan de vernieuwing en kwaliteit van de
verzekeringsgeneeskunde en zorgt voor een uitbreiding van de beschikbare verzekeringsartsen capaciteit.

2.2. WIA-klanten in beeld
De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) heeft als doel klanten hun resterende verdiencapaciteit zo veel
mogelijk te laten benutten. Onze verzekeringsartsen beoordelen voor iedereen die na twee jaar ziekte een
arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvraagt, de arbeidsbeperkingen en functionele mogelijkheden. Mede op basis van
deze functionele mogelijkheden stellen onze arbeidsdeskundigen vervolgens vast wat de restverdiencapaciteit is. Dit
bepaalt het recht op en de hoogte van de gevraagde uitkering. Daarnaast verkrijgt UWV zo een beeld van de
arbeidsmogelijkheden van betrokken uitkeringsgerechtigden. De WIA bestaat uit twee regelingen: WGA en IVA. WGA
staat voor Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten: de uitkering voor klanten die twee jaar of langer ziek zijn en
in de toekomst kunnen werken. IVA staat voor Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten en is de uitkering
voor klanten die niet kunnen werken en voor wie geen kans dat zij herstellen aanwezig is.
Eenmaal in een uitkeringssituatie willen we mensen zo snel mogelijk begeleiden richting betaald werk. Samen met het
ministerie van SZW hebben we keuzes gemaakt over de inzet van het hiervoor beschikbare budget. We kiezen ervoor

UWV Jaarplan 2018

8

ons met name te richten op de groep aan wie om arbeidskundige redenen een volledige WGA-uitkering is toegekend
(80-100%). We streven ernaar minimaal één keer en gemiddeld twee keer per jaar klantcontact te hebben om WIAgerechtigden met arbeidsmogelijkheden in beeld te hebben en te houden.

Aanvullende dienstverlening WGA
Met de aantrekkende economie zullen er hopelijk op termijn ook meer kansen op de arbeidsmarkt komen voor mensen
met een arbeidsbeperking. UWV wil alle mensen met een arbeidsbeperking die over arbeidsmogelijkheden beschikken,
persoonlijke dienstverlening bieden. Door bijvoorbeeld een re-integratiedienst of -traject in te kopen bij reintegratiebedrijven of door onze eigen medewerkers begeleiding te laten verzorgen vergroten we hun kansen om met
werk deel te nemen aan de maatschappij.
In 2016 is UWV gestart met het bieden van activerende intensieve dienstverlening aan mensen met een volledige WGAuitkering (80-100%) die al in 2011 zijn ingestroomd. In 2017 en 2018 hebben we aanvullende middelen gekregen
waarmee we de doelgroep van het project uit kunnen breiden, zodat we aanvullende dienstverlening bieden aan
burgers die in de jaren 2013 tot en met 2017 zijn ingestroomd in de WGA 80-100. De dienstverlening die we aan
personen bieden die in 2013 of later zijn ingestroomd is beperkt ten opzichte van de dienstverlening die we aan
personen kunnen aanbieden die eerder zijn ingestroomd. Op basis van het aan ons beschikbare gestelde budget
hebben we de volgende afspraken gemaakt met het ministerie van SZW:
 Alle klanten die in 2011 en 2012 met resterende verdiencapaciteit in de WGA zijn gestroomd, blijven dienstverlening
ontvangen van UWV-medewerkers aangevuld met inkooptrajecten. Daarnaast blijft de inzet van werkvoorzieningen
mogelijk.
 Klanten die in 2013 en 2014 met resterende verdiencapaciteit in de WGA zijn gestroomd, krijgen primair
basisdienstverlening. Die bestaat uit een oriëntatiegesprek, monitoren en activeren, inkooptrajecten en de inzet van
werkvoorzieningen. Alleen daar waar dat nodig is, wordt de basisdienstverlening aangevuld met dienstverlening van
UWV-medewerkers.
 Klanten die in 2015, 2016, 2017 en 2018 met resterende verdiencapaciteit in de WGA zijn gestroomd, krijgen alleen
basisdienstverlening. Hierbij is er weinig tot geen inzet van dienstverlening door UWV-medewerkers.
 Re-integratiedienstverlening wordt in beginsel maximaal vijf jaar ingezet.
Op deze manier hebben we niet alleen deze klanten in beeld en houden we het zicht op een rechtmatige
uitkeringsverstrekking, maar proberen we ook de afstand tot de arbeidsmarkt voor deze mensen te verkleinen.
Daardoor kan re-integratie naar betaald werk eenvoudiger worden en kan het beschikbare arbeidspotentieel van deze
mensen worden benut. Vanaf eind 2017 zullen we het project evalueren en afspraken maken over de dienstverlening
van UWV in 2019 en verder. In de evaluatie zal onder andere gekeken worden naar de effectiviteit van de in te zetten
dienstverlening.

2.3. Monitoren en activeren Wajong-klanten
Bij de re-integratie van Wajongers is onze focus verschoven van de eigen aanbodgerichte dienstverlening naar een
vraaggerichte dienstverlening waarbij we optimaal gebruikmaken van het re-integratiebudget voor arbeidsbeperkten.
Op deze manier kunnen we de beperkte, aflopende re-integratiebudgetten efficiënter inzetten voor diegenen die dat
nodig hebben en daar behoefte aan hebben. Om het onderstaande dienstverleningsmodel te kunnen aanbieden en om
bijbehorende voorzieningen in te kunnen kopen, hebben we voor 2018 aanvullende middelen gekregen.
Bij klanten met een Wajong-uitkering (op grond van de werkregeling uit de Wajong 2010) hebben we ons op monitoring
gericht, zodat een sluitend systeem ontstaat voor het in beeld hebben én houden van klanten met een Wajonguitkering. Eind 2017 zijn alle Wajongers met arbeidsvermogen die een uitkering ontvangen volgens de oude Wajong
(oWajong, ingangsdatum recht voor 2010) en die niet werken of nog geen dienstverlening ontvangen, uitgenodigd voor
een gesprek om te kijken wat hun afstand tot de arbeidsmarkt is en wat ervoor nodig is om ze bemiddelbaar te maken.
De uitkomst is vastgelegd in wederzijdse afspraken. Ook is in een werkplan vastgelegd of, en zo ja, hoe het doel van
een vaste baan kan worden bereikt. Op basis hiervan geeft UWV aan al deze Wajongers ondersteuning gericht op het
verkrijgen van werk.
Daarnaast stelt UWV klantprofielen voor Wajongers op. In een klantprofiel vermelden we onder meer het aantal uren
dat de Wajonger kan werken, wat diens competenties en affiniteiten zijn, in welke sector hij zou willen werken en welke
taken en werkomgeving bij hem passen. We streven ernaar het aantal klantprofielen in 2018 met 20.000 toe te laten
nemen (naar circa 80.000). Daarnaast willen we de kwaliteit van de profielen op de aspecten volledigheid, juistheid,
actualiteit en bruikbaarheid verder verbeteren. Dit doen we door werkgeversadviseurs, adviseurs intensieve
dienstverlening en arbeidsdeskundigen in de regio te laten letten op de bruikbaarheid van de klantprofielen. Ook
monitoren de regio’s of de klantprofielen wel volledig zijn ingevuld.
In 2018 zullen we dezelfde dienstverlening bieden aan alle ongeveer 132.000 Wajongers met arbeidsvermogen,
ongeacht het moment waarop zij in de Wajong terecht zijn gekomen. Gegeven het aan ons ter beschikking gestelde
budget, is dit dienstverleningsmodel gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

UWV Jaarplan 2018

9

 Iedere Wajonger is en blijft in beeld van UWV. Daarmee bedoelen we dat UWV altijd een actueel beeld heeft van de
mogelijkheden van de klant.
 Wajongers met arbeidsvermogen worden gewezen op hun mogelijkheden en de kansen die zij hebben om deze te
benutten. UWV ondersteunt hen bij het maximaal benutten van deze mogelijkheden. Daarmee geeft UWV invulling
aan zijn wettelijke taak om de arbeidsinschakeling van Wajongers te bevorderen.
 UWV biedt maatwerk aan Wajongers met arbeidsvermogen door zijn dienstverlening zodanig gericht in te zetten
(zowel naar het hoe en wat als het wanneer), dat de kans van slagen het grootst is.
 Werkgevers zijn verantwoordelijk om werkplekken beschikbaar te stellen waarop Wajongers werkzaam kunnen zijn.
UWV ondersteunt de Wajonger en de werkgever zo veel mogelijk om de juiste randvoorwaarden te scheppen zodat
de Wajonger aan het werk kan komen én blijven.
 Gelet op de hoge kans op uitval uit werk biedt UWV dienstverlening om Wajongers die werken ook zo veel mogelijk
aan het werk te houden.
Recapitulerend kent het dienstverleningsmodel in 2018 dus de volgende bouwstenen: monitoren en activeren, inzet van
re-integratiediensten, dienstverlening gericht op het aan het werk houden, oriëntatiegesprek en werkplan, en
werkgeversdienstverlening. Bij alle bouwstenen staat centraal dat de Wajonger met arbeidsvermogen in beeld is bij
UWV. Voor de meeste bouwstenen geldt dat zij een voortzetting zijn van de huidige dienstverlening. Grootste verschillen
zijn dat er meer capaciteit wordt ingezet op het in beeld houden van de Wajonger, dat de signalerings- en
doorverwijzingsfunctie van UWV ten behoeve van klanten met multiproblematiek is ingebed in de dienstverlening en dat
arbeidsversterking vrijwel uitsluitend wordt geboden op basis van bij re-integratiebedrijven in te kopen dienstverlening.

Voorzieningen
Het verstrekken van werkvoorzieningen vormt een wezenlijk onderdeel van de dienstverlening aan Wajongers en hun
(toekomstige of huidige) werkgevers. Zonder de beschikbaarheid van deze ondersteuning kunnen Wajongers niet
duurzaam deelnemen aan het arbeidsproces. We kopen deze dienstverlening bijna altijd in bij re-integratiebedrijven.
Door de aantrekkende economie verwachten we in 2018 meer aanvragen voor zowel begeleiding op het werk
(jobcoaching) als het toekennen van loondispensatie. Inschatting is dat in 2018 circa 75.000 voorzieningen ten behoeve
van Wajongers verstrekt zullen worden.

2.4. Nieuw uitvoeringsmodel Ziektewet
Het vangnet van de Ziektewet is onder meer bedoeld voor zieke werklozen, zieke uitzendkrachten en flexwerkers, en
werknemers die ziek zijn aan het einde van hun (tijdelijke) contract en/of dienstverband (eindedienstverbanders). UWV
begeleidt deze zogeheten vangnetters op sociaal-medisch gebied, zoals de werkgever en de arbodienst dat doen voor
de werknemers van reguliere werkgevers. Dit betekent dat UWV verantwoordelijk is voor het beoordelen van het recht
op ziekengeld en voor de re-integratie van betrokkene naar werkhervatting. Na 44 weken ziekte voeren we een
(eerstejaars) Ziektewet-beoordeling uit voor de vangnetters. Als we bij de beoordeling vaststellen dat de vangnetter
meer dan 65% van zijn maatmanloon kan verdienen in algemeen geaccepteerde arbeid, dan vervalt het recht op de
Ziektewet-uitkering. Het maatmanloon is het loon dat een gezonde werknemer met een soortgelijke opleiding en
ervaring gewoonlijk verdient. We streven ernaar ten minste 90% van deze Ziektewet-beoordelingen vóór de
ingangsdatum van het tweede Ziektewet-jaar af te handelen. We zijn namelijk voor de tijdigheid van deze
beoordelingen mede afhankelijk van de aanvraag vanuit de werkgever en de benodigde informatie ten behoeve van
deze beoordeling.
UWV heeft onderzoek gedaan naar een nieuw uitvoeringsmodel van de Ziektewet. Daartoe heeft UWV verschillende
modellen getoetst en door middel van een pilot gekeken naar het maatschappelijk effect en naar mogelijk effectievere
inzet van medewerkers en middelen.
UWV kiest in najaar 2017 een nieuw uitvoeringsmodel op basis van de evaluatie van de pilots. Dit nieuwe model zal
leiden tot een robuust en toekomstvast Ziektewet-Arboproces dat voldoet aan de huidige wet- en regelgeving. Binnen
dit proces zal selectief, dat wil zeggen wanneer dit voor de klant nodig en effectief is, medische expertise aan het begin
van het proces (in de eerste 13 weken) worden ingezet. UWV verwacht, afhankelijk van het gekozen model, circa
anderhalf jaar nodig te hebben voor de implementatie. 2018 zal voor UWV dus in het teken staan van het
implementeren en werken volgens de principes van het nieuwe uitvoeringsmodel voor Ziektewet-Arbo.

Dienstverlening Eigenrisicodragers Ziektewet
Een eigenrisicodrager kiest ervoor om zelf de Ziektewet-uitkering te betalen en hoeft daarom geen premies hiervoor af
te dragen. De werkgever stelt in veel gevallen zelf het dagloon vast en is ervoor verantwoordelijk dat zijn ex-werknemer
de juiste uitkering krijgt. Ook is de eigenrisicodrager zelf verantwoordelijk voor re-integratie. Veel eigenrisicodragers
schakelen administratiekantoren in om het proces van uitkeringsverstrekking en de re-integratie te verzorgen. Het
aantal eigenrisicodragers stijgt momenteel, mede omdat verzekeraars steeds vaker verplichten naast eigenrisicodrager
voor de WGA ook eigenrisicodrager voor de Ziektewet te zijn. UWV heeft de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering
van de Ziektewet door eigenrisicodragers. We zijn met het ministerie van SZW in gesprek hoe we deze
verantwoordelijkheid gaan invullen.

UWV Jaarplan 2018

10

3.

Uitkering verstrekken

Een van de kerntaken van UWV is het verstrekken van inkomen aan mensen die werkloos, ziek of arbeidsongeschikt
zijn. We verzorgen tijdig en correct uitkeringen als werken niet of niet direct mogelijk is. Het gaat om circa 22 miljoen
betalingen aan bijna 1,4 miljoen uitkeringsgerechtigden, die lange of korte tijd van onze uitkeringsverstrekking
afhankelijk zijn. Een aantal wetten die we uitvoeren en op basis waarvan we nauwkeurig recht, hoogte en duur bepalen
voor de klant, zijn de Werkloosheidswet (WW), Ziektewet (ZW), Wet werk en inkomen na arbeidsvermogen (WIA) en
de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong).
Met betrekking tot de WW-uitkering vervult de klant zelf een belangrijke rol. Sinds 1 juli 2015 verrekent UWV de
eventuele inkomsten van WW’ers direct met de uitkering. De WW’er wordt geacht na afloop van de maand op te geven
of en zo ja welke inkomsten hij of zij in de voorbije maand heeft ontvangen. Om het de klant gemakkelijker te maken,
vult UWV op zijn beurt zo veel mogelijk de gegevens uit de loonaangifte voor in op het inkomstenopgaveformulier. Door
de loonaangifte goed en snel aan te leveren, kan de werkgever een belangrijke rol spelen in het faciliteren van dit
gemak. De afspraak is dat UWV deze inkomsten uiterlijk binnen 10 werkdagen verrekent, in de praktijk vindt dit veelal
plaats binnen 4 dagen.

3.1. Verwachte afname uitkeringen
Met de aantrekkende economie zien we dat het aantal mensen met een WW-uitkering sterk afneemt. Deze lijn zal zich
in 2018 doorzetten, zij het minder sterk. In de afgelopen periode was er sprake van een stijging van de instroom in de
WIA. Deze ontwikkeling wordt momenteel onderzocht. We verwachten dat het aantal nieuwe WIA-uitkeringen vanaf
2018 stabiliseert, omdat de daling van het aantal WW-uitkeringen zal betekenen dat de instroom vanuit de groep zieke
WW’ers ook zal dalen. Ook het aantal Ziektewet-uitkeringen (uitkeringsjaren) blijft in 2018 stabiel ten opzichte van
2017. De reeds ingezette daling van het aantal nieuwe Wajong-uitkeringen als gevolg van de invoering van de
Participatiewet zet in 2018 door. Ten slotte neemt ook het lopende aantal WAO-uitkeringen af, doordat er wel uitstroom
is, maar er afgezien van herlevingen geen nieuwe uitkeringen meer worden verstrekt. De WAO is in 2006 vervangen
door de WIA.

Tabel: Belangrijkste volumeverwachtingen

WW

WIA

2015
(Realisatie)

2016
(Realisatie)

2017
(Raming)

2018
(Raming)

Nieuwe uitkeringen

583.700

491.000

395.000

339.000

Beëindigde uitkeringen

578.700

524.900

463.000

389.000

Lopende uitkeringen (ultimo)

445.900

412.000

345.000

295.000

Nieuwe uitkeringen

35.800

40.000

42.800

43.500

Beëindigde uitkeringen

16.100

16.600

19.200

19.900

277.000

300.600

Lopende uitkeringen (ultimo)
WAO

Wajong

Ziektewet

229.600

253.400

900

700

700

600

Beëindigde uitkeringen

28.800

22.800

21.300

19.900

Lopende uitkeringen (ultimo)

315.100

293.000

272.300

253.100

Nieuwe uitkeringen

4.500

4.200

4.500

4.400

Beëindigde uitkeringen

6.300

6.100

6.100

5.900

Nieuwe uitkeringen

Lopende uitkeringen (ultimo)

248.800

247.100

245.500

244.000

Nieuwe uitkeringen

204.300

221.600

230.400

231.600

Lopende uitkeringen (gemiddeld in
uitkeringsjaren)

88.000

90.800

90.900

90.300

3.2. Tegemoetkoming dagloon
Op 1 december 2016 is een wijziging van het dagloonbesluit ingegaan om het dagloon aan te passen voor flexwerkers,
starters en voor diegenen die na 104 weken ziekte niet in aanmerking komen voor de WIA en daardoor instromen in de
WW. Deze doelgroepen ontvangen sinds 1 april 2017 een tegemoetkoming voor de negatieve effecten die zij hebben
ondervonden van het dagloonbesluit zoals dat gold tussen 1 juli 2015 en 1 december 2016. Het gaat hierbij om circa
78.000 klanten, waaraan een bedrag van ongeveer €86 miljoen wordt uitgekeerd.

UWV Jaarplan 2018

11

Aan de huidige tegemoetkomingsregeling worden in 2018 nog drie doelgroepen toegevoegd. Bij deze groepen is er
sprake van meerdere rechten in de maand van de eerste WW-dag. Het gaat hierbij naar schattig om 36.000 klanten
waarbij sprake kan zijn van een herziening van het dagloon of een tegemoetkoming. UWV zet zich in om de herziening
van het dagloon in januari 2018 af te ronden en de betaling van de tegemoetkoming in april 2018 plaats te laten
vinden. Voor een volgende doelgroep, klanten die minder dan 104 weken ziek zijn geweest, worden de consequenties
nog onderzocht. Streven is om voor hen het dagloonbesluit aan te passen per 1 augustus 2018. Implementatie van de
tegemoetkoming volgt zo spoedig mogelijk daarna.

3.3. Vereenvoudiging beslagvrije voet
Per 1 januari 2019 treedt de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in werking. De beslagvrije voet is het inkomensdeel
waarop geen beslag gelegd mag worden. Hiermee wordt voorkomen dat mensen onder het voor hen geldend
bestaansminimum komen. Onder de huidige regelgeving heeft UWV bij het berekenen van de beslagvrije voet veel
gegevens nodig die de beslagene zelf aan moet leveren. Dit gebeurt echter niet altijd. Het gevolg is dat de beslagvrije
voet pro forma wordt vastgesteld, waardoor de beslagene verder in de problemen kan raken of er ten onrechte
voordeel uit ondervindt. De nieuwe wet vereenvoudigt de berekening door deze minder afhankelijk te maken van door
de beslagene aan te leveren gegevens.
De kern van de wet is dat de beslagvrije voet afhankelijk wordt van de leefsituatie, de bijstandsnorm en het belastbaar
inkomen. Om de leefsituatie en het inkomen van de beslagene te bepalen, wordt gebruik gemaakt van zoveel mogelijk
authentieke bronnen zoals de Basisregistratie Personen (BRP), de polisadministratie en gegevens van de
Belastingdienst. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van informatie van de potentiële derde-beslagene. De wet bevat
regels met als doel onnodige beslagleggingen te voorkomen.
In 2018 bereiden we de wetsimplementatie voor, zodat deze per 1 januari 2019 in kan gaan. De wet raakt UWV als:
 beheerder van de polisadministratie: deze dient als een van de bronnen voor de vaststelling van de beslagvrije voet;
 derde-beslagene: deurwaarders, gemeenten en Sociale Verzekeringsbank (SVB) kunnen beslag leggen op door UWV
betaalde uitkeringen;
 beslaglegger: UWV vordert uitkeringen die ten onrechte betaald zijn terug en vordert boetes in.

3.4. Perspectief voor klanten met schulden
Mensen perspectief bieden op de weg naar werk dan wel deelname aan de maatschappij staat voor ons voorop. Het kan
gebeuren dat deze weg wordt belemmerd door financiële problematiek of schulden. Mensen met schulden bevinden zich
in een lastige, complexe situatie met veel verschillende partijen en staan daardoor vaak ver af van het perspectief op
werk. In Nederland hebben naar schatting 1,4 miljoen huishoudens te maken met problematische schulden of ze zitten
in een traject voor schuldhulpverlening.
Uit onderzoek van UWV blijkt dat minimaal 10% van onze klanten schulden heeft en dat personen met een uitkering
vaker schulden hebben dan personen met betaald werk. Ook blijkt uit onderzoek dat uitkeringsgerechtigden minder
snel betaald werk vinden wanneer ze schulden hebben. Dit omdat schulden vaak de volledige aandacht en energie
opslokken. UWV is vaak een van de eerste partijen in de keten die te maken krijgt met burgers die in een
uitkeringssituatie terechtkomen. In de meeste gevallen worden ze daarbij geconfronteerd met een inkomensdaling. Dat
kan in sommige gevallen leiden tot schuldenproblematiek. Om deze groep burgers een vangnet te bieden, bekijken we
welke mogelijkheden UWV heeft om klanten met schulden te ondersteunen. Hierbij nemen we niet de rol van
schuldhulpverlener op ons. Deze rol is in Nederland wettelijk belegd bij de gemeenten.
De ondersteuning die we nu al bieden, bestaat onder andere uit maatwerk bij invorderen. We gaan dan bijvoorbeeld het
gesprek met de klant aan over een passende betalingsregeling. Daarnaast heeft de afgelopen jaren onze afdeling
Klantencontact het signaleren en doorverwijzen van klanten met problematische schulden beproefd. In 2018 trekken we
deze lijn door en breiden we deze vorm van dienstverlening stap voor stap uit:
 We creëren bewustwording bij onze medewerkers, zodat we in onze dienstverlening oog hebben voor deze
kwetsbare groep klanten.
 We lichten klanten preventief voor, bijvoorbeeld over de inkomensterugval wanneer iemand in een uitkeringssituatie
terecht komt.
 We dragen er zorg voor dat onze medewerkers financiële problematiek kunnen signaleren en weten welke acties ze
kunnen ondernemen. We gaan deze dienstverlening beheerst uitbreiden en beproeven. Hierbij maken we gebruik
van de opgedane kennis en ervaringen van UWV Klantencontact.
 Indien nodig verzorgen we een doorverwijzing naar de juiste (hulp)organisatie.
Daarnaast zetten we in op nauwere samenwerking met partijen in de keten van schuldhulpverlening zoals de
gemeenten, wijkteams en het ministerie van SZW. Zo willen we komen tot een betere informatie-uitwisseling, om
effectievere keten-overstijgende dienstverlening en een goede, ‘warme’ overdracht van klanten aan elkaar te
bewerkstelligen.

UWV Jaarplan 2018

12

4.

Werkgeversdienstverlening

In onze dienstverlening richten we ons niet alleen op werkzoekenden maar ook op werkgevers, die zowel
samenwerkingspartners als klanten van UWV zijn. In beide rollen bieden we werkgevers dienstverlening. We helpen
werkgevers om vacatures te vervullen, met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Door onze kennis van weten regelgeving en van de landelijke, regionale en sectorale arbeidsmarkt te delen, proberen we baanopeningen te
creëren, vacatures te vervullen en laten we leren en werken meer op elkaar aansluiten, waardoor
arbeidsmarktcapaciteit optimaal wordt ingezet. Daarnaast verbinden we werkgevers met private partijen, zoals
uitzendbureaus en re-integratiebedrijven. In onze werkgeversdienstverlening willen we een sterkere rol voor de regio,
met meer betrokkenheid van sociale partners, gemeenten en UWV.
Verder bieden we werkgevers arbeidsjuridische ondersteuning bij bijvoorbeeld ontslagaanvragen en aanvragen voor
tewerkstellingsvergunningen. Ook werkgevers die zelf de risico’s dragen voor loondoorbetaling bij arbeidsongeschiktheid
(eigenrisicodragers) kunnen (en moeten in sommige gevallen) gebruikmaken van de dienstverlening van UWV.

4.1. Eén aanspreekpunt in de regio
Om te bereiken dat werkzoekenden en werkgevers elkaar zoveel mogelijk zelfstandig kunnen vinden, brengen we vraag
en aanbod bij elkaar, veelal online. Daarnaast bieden we dienstverlening via een landelijk Werkgeversservicepunt en 35
regionale Werkgeversservicepunten. Een Werkgeversservicepunt is een samenwerkingsverband tussen UWV,
gemeenten, SW-bedrijven, onderwijsinstellingen en diverse kenniscentra. De Werkgeversservicepunten richten zich
primair op het vinden van vacatures en het creëren van vacatures en toezeggingen daarvoor bij werkgevers en
sectoren. Onze aandacht gaat volop naar de dienstverlening aan werkgevers die een kans willen geven aan mensen
met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Om onze werkgeversdienstverlening naar een hoger niveau te tillen, zetten we in op het versterken van de
samenwerking met onze werkzoekendendienstverlening en op het versterken van onze werkgeversbenadering. Binnen
onze werkgeversdienstverlening komt de aandacht te liggen op het vervullen van een volwaardige adviesfunctie en
relatiebeheer, gericht op de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, meer dan op het sec bemiddelen tussen
werkzoekende en werkgever. In plaats van aanbodgericht werken stellen we de vraag van werkgever(s) centraal.
Uiteindelijk is het onze wens dat er één herkenbaar loket is per arbeidsmarktregio, waar alle gemeenten en UWV
samenwerken voor matching van alle doelgroepen, met een voor werkgevers eenduidige dienstverlening.

Arbeidsmarktinformatie
In een sterk veranderende arbeidsmarkt is het belangrijk om te weten in welke sectoren vraag en aanbod van arbeid
niet goed op elkaar aansluiten, zowel in de huidige situatie als in de toekomst.
UWV biedt actuele informatie en advies aan over de landelijke, regionale en sectorale arbeidsmarkt. Daarnaast
publiceert UWV thematische publicaties om kansen en knelpunten in beeld te brengen. We ontsluiten de
arbeidsmarktinformatie via een speciaal portaal op werk.nl. Dit portaal biedt, naast landelijke en sectorale informatie,
kwantitatieve en kwalitatieve informatie over vraag en aanbod in de 35 arbeidsmarktregio’s. Het aantal bezoekers aan
dit portaal is de afgelopen jaren meer dan verdubbeld. We verwachten dat de vraag om arbeidsmarktinformatie zich de
komende jaren voort zal zetten.

4.2. Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
In de Programmaraad (het samenwerkingsorgaan van Divosa, Cedris, VNG en UWV) is afgesproken dat gemeenten
gebruikmaken van de systemen van UWV voor het in beeld brengen van de werkzoekenden die in aanmerking komen
voor een baan uit de banenafspraak. Vanuit de Programmaraad zijn speciale teams beschikbaar die gemeenten kunnen
helpen bij het gebruiken van UWV-applicaties en bij het opstellen van de klantprofielen voor arbeidsbeperkte klanten
van gemeenten die tot de doelgroep van de banenafspraak behoren. Er is een lichte toename van gemeenten die
klantprofielen aanmaken in Sonar, het klantenvolgsysteem van UWV.
UWV houdt het doelgroepregister bij, waarin gegevens worden opgenomen van mensen die onder de banenafspraak
vallen. Op werk.nl kunnen werkzoekenden zelf aangeven dat zij tot de doelgroep van de banenafspraak behoren. We
benaderen werkgevers proactief met de vraag om meer werkplekken te creëren voor mensen met een
arbeidsbeperking. Werkgevers kunnen vacatures die geschikt zijn voor kandidaten uit het doelgroepregister aanleveren
op werk.nl en bij de Werkgeversservicepunten. De Werkgeversservicepunten selecteren ook zelf vacatures die zij
geschikt achten en koppelen vervolgens kandidaten aan vacatures.
Om werkgevers en mogelijke kandidaten te matchen, hebben we de kandidatenverkenner banenafspraak ontwikkeld.
Hiermee kunnen werkgevers anonieme profielen bekijken en bewaren van mensen die vallen onder de banenafspraak.
In een dergelijk anoniem profiel staan het opleidingsniveau, de werkervaring, reisafstand en beschikbaarheid van een
kandidaat. Met de anonimiteit borgen we de privacy van de doelgroep. Werkgevers kunnen vervolgens via het

UWV Jaarplan 2018

13

Werkgeversservicepunt in contact komen met kandidaten die in de kandidatenverkenner banenafspraak zijn
opgenomen.
Wij zetten ons in 2018 in voor toegankelijkheid en transparantie, harmonisatie van instrumenten in het kader van de
banenafspraak, het realiseren van één aanspreekpunt voor landelijk opererende werkgevers en het toewerken naar een
herkenbare en toegankelijke infrastructuur voor werkgevers in de arbeidsmarktregio’s zijn daarbij onze speerpunten.

Loonkostenvoordeel en lage inkomensvoordeel
De Wet tegemoetkoming loondomein (Wtl) maakt het voor werkgevers aantrekkelijk om mensen met een kwetsbare
positie op de arbeidsmarkt in dienst te nemen. De wet bestaat uit meerdere onderdelen die op verschillende momenten
in werking treden.
Zo geeft UWV sinds 1 januari 2017 uitvoering aan de regeling lage-inkomensvoordeel (LIV) waarmee werkgevers – als
aan de voorwaarden is voldaan – een tegemoetkoming in de loonkosten kunnen krijgen als zij mensen met een salaris
van 100% tot 120% van het wettelijk minimumloon in dienst hebben. UWV berekent de hoogte van het LIV. De
Belastingdienst verstuurt de beschikking en zorgt voor de betaling.
Op 1 januari 2018 treedt de Jeugd LIV in werking. Dit is een compensatieregeling voor werkgevers voor de hogere
loonkosten voor 18- tot 21-jarigen als gevolg van de aanstaande verhoging van het minimumjeugdloon voor deze
leeftijdsgroep. UWV berekent de hoogte van de tegemoetkoming. De Belastingdienst verstuurt de beschikking en zorgt
voor de betaling.
Per 1 januari 2018 treedt het onderdeel loonkostenvoordeel (LKV) van de Wtl in werking. Met deze regeling kunnen
werkgevers een tegemoetkoming krijgen als zij ouderen en mensen met een arbeidsbeperking in dienst nemen.
Hiervoor is een doelgroepverklaring vereist. UWV toetst of aan de voorwaarden wordt voldaan, geeft
doelgroepverklaringen af aan werknemers en berekent de hoogte van de tegemoetkoming. De LKV komt ter vervanging
van de huidige premiekortingen voor werkgevers als zij een arbeidsgehandicapte of oudere werknemer in dienst
nemen.

4.3. Samenwerken in de (arbeidsmarkt)regio
Samen met het ministerie van SZW, de Programmaraad en de partijen uit de Werkkamer (het bestuurlijk overlegorgaan
van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Stichting van de Arbeid) zetten we in op een verdere versterking
van de regio en de regionale samenwerking. UWV ziet de arbeidsmarktregio als de juiste omgeving om te komen tot
effectieve werkgeversdienstverlening. Regionale samenwerking bevordert een transparant werkzoekendenbestand en
harmonisatie van instrumenten en voorzieningen, en maakt het mogelijk werkgevers te helpen via één loket dat werkt.
Zo kunnen we meer werkzoekenden (met een arbeidsbeperking) aan werk helpen. UWV zet zich daarbij constructief in
om een optimale match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen. We werken samen met
gemeenten en de sociale partners aan projecten ‘dienstverlening werkzoekenden en projecten samenwerking en regie
arbeidsmarkt’ (DWSRA) om werkloosheid te voorkomen en de overgang van werk naar werk te bevorderen.
Graag willen we in samenwerking met het ministerie van SZW en andere betrokkenen afspraken maken zodat we op
landelijk niveau
 werken met één uniforme matchingsinfrastructuur;
 werken aan vakmanschap van onze eigen professionals en gebruikmaken van regionale en landelijke kennis;
 werken met één duidelijke set van instrumenten en voorzieningen voor arbeidsbeperkten die niet in staat zijn om
het wettelijk minimumloon te verdienen, om zo een gelijk speelveld aan de onderkant van de arbeidsmarkt te
borgen;
 een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling kunnen maken met een bestuur dat doorzettingsmacht heeft in de
regio’s.

Leren en werken
De Arbeidsmarktanalyse 2017 leert ons dat in de huidige arbeidsmarktdynamiek (met trends als flexibilisering en
robotisering), ondanks de aantrekkende werkgelegenheid, een veel grotere groep mensen dan voorheen een afstand
tot de arbeidsmarkt dreigt te krijgen. Dit geldt voornamelijk voor oudere werklozen, mensen met een arbeidsbeperking,
laaggeschoolden en niet-westerse migranten. Scholing is daardoor, meer dan ooit, belangrijk. Recentelijk uitgebrachte
rapporten onderstrepen dit. Graag zetten wij de gesprekken met SZW over een meer actieve rol van UWV in het
voorkomen van langdurige werkloosheid en het terugdringen van de mismatch op de arbeidsmarkt met de inzet van
scholingsmogelijkheden in het komende jaar voort.
Net als in 2017 zullen we in 2018 de samenwerkingsverbanden Leren en werken faciliteren en meewerken aan de
versterking van de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt in de regio. Niet alleen voor jongeren en
uitkeringsgerechtigden, maar ook voor werknemers en mensen zonder uitkering. Via de Leerwerkloketten zoeken wij
naar baanopeningen met scholingsmogelijkheden, zetten wij in op meer arrangementen met financiële instrumenten en
stimuleren wij intersectorale mobiliteit door werknemers en werkzoekenden te voorzien van arbeidsmarkgerichte
scholingsadviezen.

UWV Jaarplan 2018

14

4.4. Online dienstverlening
Werkgevers maken steeds vaker gebruik van onze online dienstverlening. Op het werkgeversportaal op uwv.nl kunnen
werkgevers relevante informatie vinden over de wetten die UWV uitvoert. Ook kunnen ze diensten van ons afnemen.
Door in 2018 op de in ontwikkeling zijnde overheidsdienst ‘e-Herkenning’ aan te sluiten, zullen we in 2018 via onze
portalen meer en nog veiligere digitale dienstverlening kunnen bieden aan werkgevers.
Op werk.nl kunnen werkgevers vacatures publiceren en zelf cv’s zoeken in de cv-bank. Ook kunnen ze op de site een
eigen beveiligde ‘Mijn Werkomgeving’ aanmaken. Op uwv.nl kunnen werkgevers met een digitale regelhulp snel zien of
zij recht hebben op een premiekorting als zij iemand in dienst nemen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Via de technische infrastructuur Digipoort dienen 51.000 werkgevers verzuimmeldingen (Ziektewet- en Wazomeldingen) digitaal in via hun eigen softwarepakketten. Voor kleinere werkgevers (met maximaal vijftig werknemers)
stellen we via het werkgeversportaal de verzuimmelder beschikbaar.

4.5. Internationale dienstverlening
European Employment Services (EURES) - een netwerk van Europese arbeidsvoorzieningsdiensten - draagt bij aan één
grote, Europese arbeidsmarkt met een vrije uitwisseling van werknemers. Het gaat hier om een samenwerkingsverband
van de lidstaten van de Europese Unie plus Noorwegen, Liechtenstein en IJsland; 31 landen die samen de Europese
Economische Ruimte (EER) vormen. Zwitserland heeft zich hierbij ook aangesloten. UWV coördineert in Nederland de
dienstverlening van dit internationale netwerk. We zorgen ervoor dat mensen en vacatures bij elkaar worden gebracht
en dat er informatie en advies worden verstrekt. Dat helpt bij het maken van een weloverwogen keuze om over de
landsgrenzen heen personeel te werven of werk te zoeken. EURES richt zich vooral op het vervullen van vacatures
waarvoor de werkgever in eigen land geen geschikte kandidaten kan vinden.
Ook in 2018 geven we uitvoering aan grensoverschrijdende en transnationale bemiddeling. We hechten belang aan het
transparant maken van de mogelijkheden in de grensstreek en elders in Europa. Grensoverschrijdend bemiddelen kan
leiden tot perspectief op werk voor WW-klanten.
De Europese publieke arbeidsvoorzieningsorganisaties hebben afspraken met elkaar gemaakt over intensivering van de
onderlinge samenwerking. Het doel daarvan is zowel op strategisch als operationeel niveau van elkaar te leren en op die
manier bij te dragen aan een goed functionerende nationale en internationale arbeidsmarkt. De eerder
overeengekomen Europese 2020 doelstellingen (75% van de bevolking tussen 20-64 jaar heeft werk en we spannen
ons in voor sociale inclusie en bestrijding van armoede) dienen hierbij als uitgangspunt. UWV zal actief deelnemen aan
een jaarlijks programma van benchlearning-activiteiten die worden georganiseerd door het netwerk van de Europese
arbeidsvoorzieningsdiensten (ook wel Public Employment Services ofwel PES). Relevante onderwerpen voor 2017 en
2018 zijn:
 Voorkomen en aanpakken van langdurig werkloosheid en jeugdwerkloosheid en het (extra) ondersteunen van
werkzoekenden met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, zoals arbeidsbeperkte en oudere werkzoekenden.
 Verbetering op het gebied van strategische en operationele bedrijfsvoering en de dienstverlening van UWV
Werkbedrijf door deel te nemen aan peer reviews, seminars en workshops. Actuele thema’s voor 2017/2018 zijn
onder andere meerdere-kanalen-strategie (inclusief klantprofilering, de ontwikkeling van digitale dienstverlening en
face-to-face-dienstverlening op maat), methodieken voor evaluatie en pilots, werkgeversdienstverlening en matchen
op werk, management van partnerschappen, duurzame arbeidsbemiddeling in het kader van een leven lang leren,
performance management en accountability, PES als lerende organisatie, kwaliteitsmanagement, vakmanschap en
leiderschap.
 Onderdeel van het benchlearning-programma is een tweejaarlijks kwalitatief assessment. Het assessment is een
hulpmiddel om als organisatie in beeld te krijgen wat onze sterke- en ontwikkelpunten zijn. In navolging van het
internationaal assessment dat in 2016 bij UWV heeft plaatsgevonden zal er in 2018 opnieuw een assessment
plaatsvinden met de focus op de veranderingen/verbeteringen ten opzichte van 2016.
 Daarnaast zullen er bilaterale uitwisselingsprogramma’s worden georganiseerd om kennisuitwisseling te stimuleren.

4.6. Arbeidsjuridische dienstverlening
UWV verzorgt arbeidsjuridische dienstverlening voor werkgevers. Het gaat dan in het bijzonder om het beoordelen van
ontslagaanvragen, aanvragen voor werkvergunningen en verzoeken om advies van de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND). Daarnaast verstrekt UWV arbeidsrechtelijke informatie aan werkgevers, werknemers en
werkzoekenden. Hiermee draagt UWV bij aan de regulering van de arbeidsmarkt en worden onnodige ontslagen en het
verdringen van werkzoekenden door het onnodig toelaten van vreemdelingen tot de arbeidsmarkt voorkomen.

Toetsing ontslagaanvragen
We verwachten dat door de aantrekkende economie het aantal ontslagaanvragen vanwege bedrijfseconomische
redenen verder zal afnemen. Bovendien blijken werkgevers en werknemers er vaker onderling uit te komen zodat het
niet nodig is een ontslagprocedure te starten bij UWV. Sinds 1 juli 2015 worden ook minder ontslagaanvragen vanwege
langdurige arbeidsongeschiktheid ingediend, vanwege de transitievergoeding die werkgevers moeten betalen.

UWV Jaarplan 2018

15

UWV werkt constant aan verbeteringen van het aanvraagproces en de informatie hierover om zo sneller een complete
indiening van aanvragen te bereiken. Aanvraagformulieren worden niet langer in pdf-vorm aangeboden, maar via
webformulieren. Ook gemachtigden kunnen ontslagaanvragen digitaal indienen via het digitale loket. Verder geven we
werkgevers voorlichting over de ontslagaanvraag op uwv.nl en tijdens congressen.

Tewerkstellingsvergunningen en –adviezen
Werkgevers die personeel van buiten de EER korter dan drie maanden in Nederland willen laten werken, moeten
daarvoor een werkvergunning bij UWV aanvragen. Dit geldt ook voor vreemdelingen die hier studeren of om andere
redenen dan arbeid al in Nederland wonen. Werkgevers kunnen een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid
aanvragen bij de IND. De IND vraagt UWV advies over het arbeidsmarktdeel. UWV toetst de adviezen voor de IND en
de aanvragen voor tewerkstellingsvergunningen op dezelfde wijze.

4.7. Dienstverlening bij faillissementen
Soms kunnen werkgevers vanwege ernstige financiële problemen blijvend het loon van hun werknemers niet meer
betalen, zoals bij een faillissement. In dat geval kan UWV (een deel van) de betalingsverplichting van de werkgever
overnemen. Naast het verstrekken van de uitkeringen kan UWV op verzoek van de curatoren kort nadat een werkgever
failliet is verklaard, voorlichting geven aan de werknemers van wie UWV de lonen overneemt. Tijdens deze
bijeenkomsten informeert UWV de werknemers over de gevolgen van het faillissement voor hun inkomen en wanneer
en onder welke voorwaarden zij van UWV een uitkering kunnen verwachten.

UWV Jaarplan 2018

16

5.

ICT

UWV kan goede dienstverlening bieden doordat we op grote schaal gebruik maken van ICT. Het speelt bij al onze
kerntaken een prominente rol: bij de verstrekking van uitkeringen, bij het uitvoeren van sociaal-medische
beoordelingen, bij het bemiddelen van werkzoekenden en bij het uitwisselen van gegevens. Om deze kerntaken nu en
in de toekomst te kunnen uitvoeren, hebben we ruimte nodig om te werken aan de stabiliteit, continuïteit,
modernisering en vernieuwing van onze ICT. We blijven graag in gesprek met onze opdrachtgevers en stakeholders om
dat in gezamenlijkheid te kunnen doen.

5.1. Toekomstbestendig en wendbaar
In het UWV Informatieplan (UIP) leggen we in meerjarig perspectief vast wat we willen, wat we kunnen en wat we
nodig hebben om onze ICT en daarmee ook onze dienstverlening toekomstbestendig en wendbaar te maken. Het UIP
actualiseren we jaarlijks. De voortgang erop vormt een terugkerend onderwerp op de agenda van de overleggen met
het ministerie van SZW. Daarnaast bespreken we de inhoud met elkaar in maandelijkse ICT-overleggen. Via speciale
kennisdelingssessies informeren we het ministerie over ICT-ontwikkelingen bij UWV.
Voor 2018 vormen het UWV Informatieplan 2018-2022 en het daaronder vallende projectportfolio 2018 het leidende
kader. Om toekomstbestendige en wendbare dienstverlening te realiseren, werken we in 2018 verder aan het
verbeteren van de stabiliteit en continuïteit van onze systemen en starten we nieuwe trajecten om onze systemen te
moderniseren en te vernieuwen. Indien er grote veranderingen in wet- en regelgeving worden geïnitieerd, kan dit de
stabilisatie en modernisering onder druk zetten. Wij blijven met het ministerie van SZW in gesprek over het moment
waarop gewenste veranderingen in wet- en regelgeving kunnen plaatsvinden, zodat de prioriteiten die we in het UIP
afspreken nagekomen kunnen worden.

Goede persoonlijke dienstverlening, optimaal ondersteund door digitale diensten, processen en data
Voor de inzet van de beschikbare verandercapaciteit hebben we prioriteiten gesteld. Onze dienstverlening aan al onze
klanten en de eigen processen van UWV worden steeds meer ondersteund met ICT. De betrouwbaarheid van de digitale
dienstverlening is daarbij een eerste vereiste. De hoogste prioriteit geven we daarom onveranderd aan continuïteit,
stabiliteit en informatiebeveiliging. De afgelopen jaren hebben we met deze trajecten een grote stap gezet in het
stabieler maken van ons ICT-landschap. Zo hebben we de digitale keten waarin klanten hun inkomsten uit
werkzaamheden doorgeven verstevigd. Klanten krijgen hierdoor minder te maken met storingen dan voorheen. Ook
hebben we stappen gezet om ons Elektronisch Archief robuuster te maken en de Digitale werkplekken te vernieuwen.
Onze medewerkers worden hiermee in staat gesteld om de burger beter te bedienen. Ten slotte hebben we een start
gemaakt met het robuuster maken van ons werkgeversportaal. Deze trajecten blijven de komende jaren onze tijd en
aandacht vragen en we zullen ons blijven inzetten om deze succesvol af te ronden.
Doordat we de afgelopen jaren een grote stap hebben gezet in het stabiel maken van ons ICT-landschap, ontstaat er
ruimte om trajecten te starten die ons ICT-landschap voor de lange termijn moderniseren en vernieuwen. Dit doen we
onder andere door in de komende jaren een deel van onze huidige applicaties te vervangen of te moderniseren. Daarbij
streven we ernaar om onze administratieve processen, zoals het aanvragen van een uitkering of het toepassen van
inkomstenverrekening, zoveel mogelijk te digitaliseren en te automatiseren. In 2017 en 2018 nemen we stappen hierin.
Een aanzienlijke inspanning is vereist om de benodigde technische middelen te verwerven en te integreren in ons
systeemlandschap, bij onze leveranciers en ook bij onze eigen mensen die hiermee gaan werken.
We handhaven voor 2018 de bestaande prioriteitsstelling:
1. stabiliteit, continuïteit en informatiebeveiliging
2. wet- en regelgeving
3. vereenvoudiging en modernisering
4. batentrajecten en functionele doorontwikkelingen

Innovatie en UWV
Digitale ontwikkelingen in de markt en in de ICT-dienstverlening stellen de komende jaren andere eisen aan het ICTlandschap van UWV. We zetten daarom meer innovatie in bij de invulling van de prioriteiten. Uiteraard is innovatie op
zichzelf geen doel. ICT wordt ingezet om een goede dienstverlening aan onze klanten te kunnen bieden. Wanneer
innovatie daaraan kan bijdragen, bewegen we mee met vernieuwingen. We kunnen niet in één keer oude technologie in
ons landschap vervangen door nieuwe, maar daar waar wijzigingen noodzakelijk zijn, zetten we nieuwe methoden en
technieken in. Ook houden we een open oog voor nieuwe mogelijkheden die innovaties bieden en die aanleiding kunnen
zijn om verbeteringen te initiëren, bijvoorbeeld om meerwaarde uit onze grote databestanden te halen. We
onderzoeken welke nieuwe technologieën of ontwikkelingen de modernisering van ons ICT-landschap kunnen versnellen
en werken geleidelijk toe naar een flexibele infrastructuur en applicatielandschap waarmee we wendbaarder worden en
gemakkelijker kunnen meebewegen met de volgende digitaliseringsronde. In 2018 sluiten we een nieuw contract voor
datacenterdienstverlening af, waarmee we moderne dienstverlening in huis halen en uiteindelijk sneller veranderingen
kunnen realiseren. Daarnaast zetten we in op het vernieuwen en vervangen van verouderde ICT-componenten. Een

UWV Jaarplan 2018

17

centrale pijler van de verder modernisering van onze infrastructuur en applicatielandschap is de inzet van innovaties
zoals cloudvoorzieningen en -technologieën.
Innovatie in de informatievoorziening verbetert ook onze werkprocessen. We maken daarbij steeds vaker gebruik van
innovatieve technieken, zoals Business Rule Management. Daarnaast blijven we werken aan het realiseren van
generieke digitale voorzieningen. Hierdoor neemt het aantal applicaties en technologieën af. Zo hebben we de afgelopen
jaren voorzieningen ontwikkeld waarmee we de afwikkeling van concrete klantdiensten kunnen volgen, ook al verloopt
dit via allerlei verschillende systemen. Met deze digitale manier van werken ontstaat een completer klantbeeld en
versterken we onze privacy waarborgen. We noemen dit zaakgericht werken. In 2018 gaan we dit breder toepassen
binnen UWV. Daarnaast werken we aan het ontkoppelen van ons ICT-landschap (zoals het ontkoppelen van onze
webportalen en de achterliggende administratieve systemen). Hiermee vergroten we onze wendbaarheid en verbeteren
we de stabiliteit van onze portalen, waaronder van werk.nl en uwv.nl.
Door te innoveren, kan UWV ook blijven aansluiten bij de verwachtingen van klanten, ketenpartners en medewerkers.
Hierdoor blijven we een relevante dienstverlener, uitvoerder, ketenpartner en werkgever. Met een lichte vorm van
centrale regie houden we overzicht en bieden we de ruimte die nodig is om binnen de gehele organisatie innovaties te
ontdekken en te versterken. In 2018 biedt inspirerend innoveren een stimulans voor UWV als geheel.

Vereenvoudiging en modernisering uitkeringssystemen
UWV is in 2016 gestart met de vervanging van de systemen die worden gebruikt voor de ondersteuning van de
uitvoering van de arbeidsongeschiktheidswetten (AW) en de werkloosheidswet (WW), omdat ze op termijn niet meer
worden ondersteund. Deze systemen zijn de afgelopen jaren, onder andere door de vele wijzigingen in wet- en
regelgeving, ook steeds complexer geworden. Daardoor is vervanging van de systemen niet zonder risico voor de
continuïteit van onze dienstverlening. UWV neemt daarom eerst stappen om dit risico te verkleinen, door de systemen
te vereenvoudigen alvorens ze te vervangen.
Vereenvoudiging van systemen vindt onder meer plaats door de betaalfunctionaliteit onder te brengen in één bestaande
omgeving binnen UWV, waar dit nu nog in drie omgevingen gebeurt. De aanpassing van het AW-systeem wordt op
1 januari 2018 afgerond. De ingreep in het WW-systeem zal in 2018 en 2019 worden uitgevoerd. Reeds bekende
veranderingen in wet- en regelgeving kunnen grotendeels worden geïmplementeerd. Nieuw beleid dat aan deze
systemen raakt, kan door de systeemaanpassingen op zijn vroegst vanaf 1 juli 2020 worden geïmplementeerd. We
blijven daarom in gesprek met het ministerie van SZW over waar tijd en ruimte gegeven kan worden.
Daarnaast werkt UWV aan het automatiseren van het aanvraag- en continueringsproces in de WW. Door aanvragen
digitaal te verwerken besparen we kosten. Bovendien krijgt de aanvrager in veel gevallen sneller duidelijkheid over de
uitkomst van de aanvraag.

Aanbesteding, transitie en ontwikkeling portalen en datacenter
De hierboven genoemde verwerving van een nieuw contract voor de datacenter-dienstverlening is een belangrijke
doelstelling voor eind 2018. Aansluitend wordt de migratie vanuit het bestaande datacenter in gang gezet, die naar
verwachting twee tot vier jaar zal duren. Naast kostendaling zal het contract nieuwe vormen van dienstverlening binnen
bereik brengen met veel kortere levertijden die de slagvaardigheid van de UWV dienstverlening zal vergroten.
Medio 2018 zal het beheer van de portalen uwv.nl en werk.nl in één hand zijn, de migratie naar de nieuwe leverancier is
dan afgerond. Daarmee is een basis gelegd voor de migratie van werk.nl naar hetzelfde moderne en
toekomstbestendige platform als waar uwv.nl op draait. Vanaf eind 2018 zullen contracten worden gegund voor het
onderhoud op de administratieve systemen die de uitvoering ondersteunen.
Het nieuwe datacenter zal samen met de nieuwe beheerpartijen een robuust geheel gaan vormen. Techniek
ondersteunt daarbij. In 2018 ronden we een project af dat ervoor zorgt dat voor steeds meer systemen de installatie
van nieuwe softwareversies geautomatiseerd kan worden doorgevoerd in ontwikkel-, test- en productie-omgevingen.
Hiermee kunnen we sneller nieuwe softwareversies installeren en voorkomen we storingen.
Voor 2018 is de verwerving van nieuwe middleware voorzien, een standaardproduct dat het mogelijk maakt om sneller
en goedkoper koppelingen tussen systemen te realiseren. We kunnen daarmee ook diensten makkelijker en veilig
extern aanbieden, bijvoorbeeld aan gemeenten. Hiermee verlagen we de druk op onze systemen. Afronding van de
migratie is voorzien in de tweede helft van 2018.

Groot onderhoud
Ondanks de grote inspanning op vernieuwing en modernisering blijft UWV oog houden voor goed onderhoud over de
breedte van het landschap om de stabiliteit en continuïteit van onze ICT te kunnen garanderen. Groot onderhoud is een
structurele inspanning waarmee UWV de technische basis van het landschap in goede conditie houdt. Het groot
onderhoud stemmen we nadrukkelijk in onze veranderorganisatie af. Hiermee zorgen we ervoor dat gewenste
veranderingen ook zo veel mogelijk doorgang kunnen vinden. Ieder jaar wordt een deel van het applicatielandschap in
het kader van groot onderhoud van geactualiseerde softwareversies voorzien. Hierdoor wordt het gebruik van niet meer
door de leveranciers ondersteunde software pakketten voorkomen. UWV zal in 2018 bijvoorbeeld een belangrijke
upgrade naar een nieuwe versie van voor Peoplesoft afronden. Hiermee borgen we dat dit standaardpakket, dat dient
ter ondersteuning van de bedrijfsvoering, voorzien blijft van de benodigde ondersteuning en security-updates.

UWV Jaarplan 2018

18

5.2. Organisatie en inrichting
Met het UWV Informatieplan beschikken we over een gedeeld kader waarin de gewenste veranderingen samenhangend
worden vastgelegd. In 2016 en 2017 heeft UWV maatregelen getroffen om de sturing op de realisatie van het plan te
versterken en daarmee meer doelstellingen eruit te realiseren. Ook in 2018 voeren we veranderingen door die ons beter
in staat stellen om goed te kunnen sturen op onze ICT: IV-transitie, één internetorganisatie en
leveranciersmanagement.

IV-transitie
Om in de toekomst betere ondersteuning aan burgers en medewerkers te kunnen bieden, sneller veranderingen te
kunnen realiseren en om verdere kostenstijging van onze ICT-organisatie te voorkomen, is een wendbare, effectieve en
efficiënte IV-organisatie nodig. IV-kennis en kunde zijn schaars, dus zetten we in op een brede professionalisering en
ruimere verantwoordelijkheden van medewerkers. UWV heeft het programma IV-transitie gestart om dit te realiseren.
Inmiddels zijn al grote stappen gemaakt. Er wordt intensiever samengewerkt in multidisciplinaire teams bij de
ontwikkeling van ICT-oplossingen. Ook hebben we maatregelen getroffen om onze belangrijkste leveranciersrelaties te
verstevigen en vernieuwen.
We verwachten nog twee jaar nodig te hebben om alle veranderingen te op het gebied van processen, organisatie en
functiehuis te realiseren.

Eén internetorganisatie
In 2017 brengen we alle kennis en expertise op het gebied van digitale diensten en kanalen samen op één plek in de
organisatie. Vanaf 2018 ontwikkelen we onze digitale dienstverlening en onze kanalen vanuit deze ene
internetorganisatie, waardoor we sneller tot eenduidige besluitvorming komen ten aanzien van de verdere ontwikkeling.
Hierdoor kunnen we onze digitale dienstverlening sneller en consistenter ontwikkelen. De internetorganisatie draagt bij
aan een betere samenhang van de digitale diensten (één geïntegreerde digitale klantreis) en een betere samenwerking
binnen UWV, waarbij de klant uiteindelijk gebaat is.

Leveranciersmanagement
UWV maakt voor het beheer, het onderhoud en de ontwikkeling van zijn ICT-systemen gebruik van externe leveranciers
en daarmee van in de private markt beschikbare kennis en diensten. We investeren continu in het verder verbeteren
van ons leveranciersmanagement. Op basis van de afgesloten contracten bevorderen we de samenwerking met en
tussen leveranciers om zo te komen tot het gewenste flexibiliteitsniveau en marktconforme diensten. We werken steeds
meer samen in multidisciplinaire (kleinere) teams met medewerkers van zowel UWV als leveranciers. Op deze wijze
kunnen we ook waarborgen dat de kennis over systemen binnen UWV op niveau blijft.
In 2018 werken we aan een nieuwe sourcingstrategie, waarin we de stip op de horizon schetsen en de versnelling en
verbetering beschrijven die noodzakelijk zijn om dit te bereiken. Zo willen we met ons leveranciersmanagement sturen
op het ontwikkelen en verbeteren van zakelijke partnerschappen met onze leveranciers zodat we de afhankelijkheid van
deze leveranciers optimaal kunnen beheersen. Ook standaardisering van diensten en objectivering van prestaties spelen
daarbij een belangrijke rol, zonder afbreuk te doen aan de flexibiliteit.

5.3. Samenwerking op gebied van ICT
Binnen de rijksoverheid is steeds meer sprake van gedeelde principes en kaders voor de vormgeving, besturing en
beheersing van ICT. Samenwerking met andere grote uitvoerders zoals Logius (DigID) en de Belastingdienst is
vanzelfsprekend. Naast samenwerking ten aanzien van concrete voorzieningen en processen is er ook aandacht voor
strategische samenwerking op de langere termijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om informatiebeveiliging en de
betrokkenheid bij ontwikkeling en gebruik van de generieke digitale infrastructuur voor de ontwikkeling van de eoverheid. Ook kennisdeling rond innovatie is hier onderdeel van.
UWV participeert in de Manifestgroep, samen met vijftien andere organisaties in de overheidssector.
Gemeenschappelijke kenmerken voor deze organisaties zijn dat zij direct contact hebben met burgers en bedrijven en
dat zij verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de overheidsdata en datastromen. De Manifestgroep staat voor een
goede dienstverlening aan burgers en bedrijven en wil ervoor zorgen dat deze zo min mogelijk last hebben van
complexe regels en organisaties. De deelnemers streven daarom gezamenlijk op een zorgvuldige manier naar een
efficiëntere en transparantere uitvoering en inrichting van gegevensmanagement en gegevensstromen. Vanuit dit
perspectief worden ook bijdragen geleverd aan de verdere ontwikkeling van e-overheidsvoorzieningen zoals het
verbeteren en toekomstvast maken van de Berichtenbox. Ook worden de mogelijkheden verkend van innovaties zoals
de blockchaintechnologie. Deze technologie (bekend van de bitcoin) biedt nieuwe perspectieven voor de onweerlegbare
vastlegging van transacties. De Manifestgroep heeft eind 2016 besloten de kennis op dit gebied te bundelen en aan de
hand van mogelijke toepassingen en pilots verder studie te verrichten naar de mogelijkheden.

UWV Jaarplan 2018

19

5.4. Beveiliging van informatie
UWV verwerkt binnen zijn werkprocessen veel gegevens en informatie en stelt ook veel informatie beschikbaar. Deze
leveringen bevatten vaak (gevoelige) gegevens over personen. UWV treft adequate maatregelen om oneigenlijk gebruik
of misbruik van deze informatie te voorkomen en besteedt veel aandacht aan informatiebeveiliging en privacy (IB&P)
(zie daarvoor paragraaf 7.2).

Nationaal Detectie Netwerk
We zoeken zoveel mogelijk de samenwerking met anderen voor het bestrijden van cyberbedreigingen vanuit de
buitenwereld. In 2017 zijn we aangesloten op het Nationaal Detectie Netwerk (NDN). Hierin werken de Nationaal
Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
samen onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Op het netwerk zijn ook organisaties uit
de vitale sectoren, ICT-dienstverleners en belangengroeperingen aangesloten. Door dreigingsinformatie te delen,
kunnen de leden van het netwerk beter en sneller digitale gevaren en risico's waarnemen en vanuit de eigen
verantwoordelijkheid tijdig gepaste maatregelen nemen om mogelijke schade te beperken of voorkomen. Zo werken we
samen aan de digitale weerbaarheid van Nederland.

Dataminimalisatie, logging en monitoring
Binnenshuis en in relatie tot ketenpartners wordt het principe van dataminimalisatie steeds strakker toegepast. We
verwerken alleen de gegevens die nodig zijn voor de uitvoering van wettelijke taken. Medewerkers hebben alleen
toegang tot de data die ze nodig hebben voor hun werk. De realiteit is dat het nog niet mogelijk is om dit volledig te
realiseren. Daarvoor is een vereiste dat we de modernisering van e-Werken doorvoeren: betere en efficiëntere
ondersteuning van medewerkers houdt ook in dat medewerkers de data die ze nodig hebben krijgen aangereikt en niet
meer hoeven op te zoeken. Hiermee werken we steeds meer volgens het uitgangspunt ‘privacy by design’, waarbij
medewerkers minder toegang tot gegevens nodig hebben voor de uitoefening van hun taak. Zo lang we die situatie niet
hebben bereikt, borgen we de privacy met procesmaatregelen, zoals screening van medewerkers en heldere,
afgestemde werkafspraken over wie in de organisatie welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden heeft ten
aanzien van de gegevensverwerking en het technische beheer.
Logging en monitoring vormen het sluitstuk van de privacybescherming. Door consequent vast te leggen wie toegang
heeft gehad tot welke persoonsgegevens en daarin voortdurend waakzaam te zijn op ongewenste patronen, kunnen we
ingrijpen waar nodig en kunnen we ongewenste toegang tot data objectief vaststellen. We doen al veel aan logging en
monitoring, maar we voorzien nog uitbreiding en geleidelijk steeds intelligentere monitoring. Voor belangrijke applicaties
zoals K3CR (callcenter ondersteuning), de betaalstraat Excasso en de administratie van de
arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (Resafasa) worden in 2017 en begin 2018 belangrijke stappen gezet.
Vanaf medio 2018 zal UWV, conform de eisen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), bij
vernieuwing van ICT-systemen uitgaan van de principes van privacy by design en privacy by default.

Secure Software Development en het anonimiseren van testdata
Secure Software Development (SSD) is een kwaliteitsrichtlijn en omvat een pakket richtlijnen en maatregelen om te
borgen dat wat onze leveranciers voor ons ontwikkelen en onderhouden zo min mogelijk kwetsbaarheden bevat. Voor
2018 is voorzien om het beheer van werk.nl volledig aan de SSD-norm te laten voldoen.
Om ongewenste toegang tot persoonsgegevens door eigen personeel of leveranciers te voorkomen, gaan we waar dit
nog niet is gebeurd, testdata anonimiseren. Voor het testen van systemen wordt soms echte data gebruikt omdat de
kans op het vinden van fouten daarmee het grootst is. Daarmee kunnen persoonsgegevens onder ogen van UWVmedewerkers komen die de gegevens als zodanig niet nodig hebben. Door de echte data op geavanceerde wijze deels
te wijzigen zodat deze niet langer herleidbaar zijn tot personen wordt dit probleem ondervangen.

Vervanging hardware
De basis voor het werk van onze medewerkers wordt gevormd door de voorzieningen waarmee zij hun werk verrichten.
De vervanging van de hardware en betere beveiliging daarvan is inmiddels ingezet. Hierbij zullen we technologie
inzetten die maakt dat apparaten van medewerkers geen gegevens opslaan om de kans op verlies van databestanden
bij diefstal of verlies van apparatuur verder te verkleinen. De verdere uitrol hiervan wordt medio 2018 in het kader van
een vernieuwingsslag van de werkplekomgeving afgerond.

UWV Jaarplan 2018

20

6.

Handhaving

Jaarlijks betaalt UWV € 20 tot € 25 miljard aan uitkeringen en subsidies. Dat is belastinggeld en daarmee moet
zorgvuldig worden omgegaan. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat alleen diegenen die er recht op hebben,
geld krijgen en dat de plichten die bij een uitkering of subsidie horen, ook worden nageleefd. UWV ziet er daarom op toe
dat uitkeringsgelden rechtmatig en niet langer dan noodzakelijk worden verstrekt. We doen dat door mensen te
ondersteunen bij het vinden van werk én door de naleving van regels en plichten te handhaven.
Het uitgangspunt van ons handhavingsmodel is het onderscheid tussen enerzijds burgers en werkgevers die een foutje
maken en anderzijds fraudeurs die bewust misbruik maken van de sociale zekerheidsregelingen. Foutjes willen we
voorkomen, fraude pakken we hard aan. Dit doen we aan de hand van twee pijlers, namelijk preventieve en repressieve
handhaving. Deze pijlers ondersteunen we met verdere ontwikkeling van onderzoek en analyse.
Preventief handhaven kan op verschillende manieren. Allereerst is het creëren van duidelijkheid over de plichten die
onze klanten moeten naleven van belang. We voeren een actieve communicatiestrategie die erop is gericht om klanten
bekend te maken met en te wijzen op hun plichten, met name de minder bekende plichten. Dit doen we in persoonlijke
gespreken, face-to-face en telefonisch, maar ook via onze digitale kanalen. Een voorbeeld van dat laatste is dat we door
kleine veranderingen aan te brengen in de Werkmap klanten met een werkloosheidsuitkering motiveren om hun
sollicitatie-activiteiten door te geven en zo voorkomen dat ze onbedoeld de sollicitatieplicht niet naleven. Een andere
manier is het slim gebruik van beschikbare gegevens, waarmee voorkomen kan worden dat klanten al dan niet bewust
verkeerde informatie aanleveren. Dit gebeurt bijvoorbeeld al bij de inkomstenverrekening bij een WW-uitkering.
Doordat we daarbij gebruik maken van gegevens uit de polisadministratie is ‘witte fraude’, het niet doorgeven van
inkomsten uit regulier werk, niet meer mogelijk. Tot slot, door onze handhavingsactiviteiten zichtbaar uit te voeren gaat
daar ook een signaal van uit richting andere klanten. Door telefonische controles, oproepen op kantoor of huisbezoeken
verhogen we de controlebeleving van klanten. Daardoor wordt de kans kleiner dat klanten al dan niet bewust een
verkeerde keuze maken.
Wanneer burgers of werkgevers echter (bewust) regels overtreden, moeten we dit kunnen signaleren en daarop
acteren. We zijn daarbij voor een deel afhankelijk van signalen die we ontvangen van externen, burgers of instanties die
melding doen van mogelijke fraude, en van signalen van onze medewerkers zelf. Daarnaast krijgen we signalen van
mogelijke fraude door bestandsvergelijking tussen uitkering- en loonadministraties, zogeheten polissignalen. Doordat
we, zoals hierboven ook beschreven, voor de inkomstenverrekening bij een WW-uitkering gebruik maken van gegevens
uit de polisadministratie, is het aantal polissignalen beperkt ten opzichte van de externe en interne meldingen.
Uitgangspunt is dat we alle meldingen onderzoeken en, wanneer wij concluderen dat een burger of instantie de regels
overtreedt, we daar passende maatregelen op nemen.
Naast de afhandeling van de signalen die wij ontvangen, zetten wij in op de aanpak van meer georganiseerde fraude.
Wij zien dat fraudeurs steeds inventiever te werk gaan en dat complexe fraudefenomenen en schijnconstructies vaker
voorkomen dan voorheen. We spelen hierop in met themagerichte onderzoeken. Hierbij ligt het accent op onderzoeken
naar fraudefenomenen zoals gezondheidsfraude, faillissementsfraude en fraude door schijnconstructies, en op de
aanpak van echt misbruik zoals zwartwerken of inkomsten uit criminele activiteiten naast een uitkering.
Door middel van onderzoek en analyse kunnen wij effectiever preventief en repressief handhaven. Hierbij maken we
gebruik van de mogelijkheden die risicomanagement ons biedt, zoals risicoselecties, data-analyses en slimme
bestandsvergelijkingen. Maar ook onderzoek naar het gedrag van onze klanten helpt om passende maatregelen te
nemen tegen bewuste of onbewuste overtreding van de regels. In de afgelopen tijd zijn er zogeheten risicoprofielen
ontwikkeld, waarmee we inzicht hebben in welke type klanten een verhoogde kans hebben om regels te overtreden. We
willen deze profielen de komende tijd verder verfijnen, zodat we nog beter in staat zijn om passende interventies toe te
passen, zowel ten behoeve van gerichte preventieve controles als voor het voorkomen van uitbetaling van
onrechtmatige uitkeringen. Ook willen we meer kennis aantrekken op het gebied van patroonanalyses, datamining en
machine learning, waarmee meer ingewikkelde en nieuwe fraudefenomenen ontrafeld kunnen worden.
UWV is niet de enige instantie die zich bezig houdt met handhaving. Door samen te werken met deze partijen krijgen
we meer signalen binnen en kunnen we brede trends in de samenleving op het gebied van handhaving oppikken.
Daarnaast kunnen we door de samenwerking ook van elkaar leren, zodat zowel onze manier van handhaving als het
handhavingsniveau in het algemeen effectiever wordt.
Het leeuwendeel van onze handhavingsactiviteiten vindt plaats in Nederland. Maar uiteraard richten we ook onze
aandacht buiten de landsgrenzen. UWV doet onderzoek naar fraude met uitkeringen in vrijwel alle andere landen van de
wereld. Daarnaast is het Internationaal Bureau Fraude (IBF) onderdeel van UWV. Het IBF laat in opdracht van
gemeenten vermogensonderzoeken uitvoeren voor in Nederland wonende gerechtigden op bijstand die mogelijk
vermogen (zoals een huis) in het buitenland hebben.

UWV Jaarplan 2018

21

7.

Gegevensbeheer en -uitwisseling

UWV wil administratief gemak bevorderen voor burgers en draagt bij aan vermindering van de administratieve lasten
voor werkgevers doordat zij hun gegevens slechts één keer hoeven aan te leveren. UWV beheert deze gegevens in de
eigen registraties zoals de polisadministratie. UWV gebruikt deze gegevens voor de uitkeringsvaststelling en levert
gegevens en informatie – binnen de kaders van wet- en regelgeving – aan andere partijen.
Binnen de overheid en door uitvoerders in het domein van werk en inkomen wordt nagedacht over de toekomst van
gegevensuitwisselingen. De komst van nieuwe technologieën en de wens om meer regie bij de burger te leggen, zijn
daarin twee belangrijke bewegingen. In nationaal en internationaal verband ontstaat als gevolg van nieuwe wet- en
regelgeving en de wens om efficiënter te opereren, een toenemende behoefte aan onderlinge uitwisseling van actuele
gegevens tussen organisaties in het publieke en in het publiek-private domein. Tegelijkertijd wordt in wet- en
regelgeving opgeroepen tot meer bescherming van de privacy van persoonsgegevens. UWV ontwikkelt zich tot een in
grote mate geautomatiseerde, betrouwbare leverancier van actuele gegevens uit het domein Werk en Inkomen.
Daarnaast groeit UWV uit tot de expert van de polisadministratie en verstrekt vanuit een positie als kenniscentrum
adviezen aan gegevensafnemers.

7.1. Verzamelen, beheren en leveren van gegevens
Kernactiviteiten
UWV verzamelt en beheert gegevens over lonen, uitkeringen en arbeidsverhoudingen van alle werkenden,
gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden in Nederland en levert deze aan publieke en private partijen.
Onze kernactiviteiten zijn:
 polisbeheer: het inwinnen, beheren en onderhouden van (polis)gegevens.
 gegevensleveringen en dienstverlening: het ontwikkelen van gegevensproducten en het binnen de wettelijke kaders
leveren van gegevens. Belangrijke afnemers zijn onder meer Belastingdienst, Sociale Diensten, Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS) en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). UWV heeft ongeveer 1.500 actieve
gegevensleveringscontracten afgesloten. De juiste producten op de juiste manier leveren zorgt bij afnemers voor
lastenverlichting en bij de burger voor meer gemak.
 premiedifferentiatie: het berekenen van de gedifferentieerde premiepercentages voor de Werkhervattingskas. UWV
levert elk jaar de voor het volgende kalenderjaar berekende premiepercentages aan de Belastingdienst. De
Belastingdienst stuurt de ongeveer 370.000 inhoudingsplichtige werkgevers een beschikking met het voor hen van
toepassing zijnde premiepercentage.
 vrijwillige verzekeringen: het bieden van een goede en betaalbare verzekering tegen de financiële gevolgen bij
ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid aan burgers die niet verplicht verzekerd zijn. UWV geeft voorlichting
over de vrijwillige verzekering, behandelt aanvragen en bepaalt de te betalen verzekeringspremies.

Polisadministratie
De polisadministratie bevat de gegevens over inkomstenverhoudingen van werknemers, uitkeringsgerechtigden en
pensioenontvangers. Het gaat om de registratie van bijna 20 miljoen inkomstenverhoudingen van meer dan 13 miljoen
mensen. UWV gebruikt deze gegevens voor de eigen processen om uitkeringen vast te stellen. Bovendien levert UWV
gegevens uit de polisadministratie en uit andere UWV-bronsystemen aan publieke en private afnemers. Naast het
gebruik van gegevens in het domein van werk en inkomen neemt het sector-overstijgende gebruik van de
polisadministratie toe.

Gegevensleveringen
UWV beschikt over meer gegevens die relevant zijn voor afnemers. We onderzoeken de mogelijkheden om gegevens uit
meerdere bronnen snel en efficiënt te integreren tot gegevens- en informatieleveringen aan interne en externe
afnemers.
UWV standaardiseert het gegevensleverproces, zodat afnemers sneller kunnen beschikken over de door hen gewenste
gegevens. Hiervoor is de verdere ontwikkeling van het webportaal MijnGegevensdiensten van groot belang. Doel is dat
afnemers straks zoveel mogelijk zelf online gegevensleveringen regelen, via het webportaal met UWV communiceren en
te allen tijde inzicht hebben in hun contracten, de status van hun leveringen en hun facturen. We onderzoeken de
toepassing van nieuwe vormen van gegevensdistributie, waarmee het voor afnemers mogelijk wordt
gegevensbestanden op te halen en aan te leveren op een zelf gekozen moment. Daarnaast is UWV als houder van het
doelgroepregister de expert waar het gaat om trends met betrekking tot de banenafspraak op zowel regionaal als
landelijk niveau (zie de volgende subparagraaf) en worden in dat kader op basis van verkregen inzichten nieuwe
producten ontwikkeld.

Doelgroepregister en quotum arbeidsbeperkten
In het sociaal akkoord van april 2013 hebben het kabinet en de sociale partners afgesproken dat werkgevers in de
periode tot en met 2026 in totaal 125.000 banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. In de Wet

UWV Jaarplan 2018

22

banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (Wbqa) is geregeld wie tot de doelgroep voor de banenafspraak behoren
en in het doelgroepregister worden opgenomen. Jaarlijks rapporteert UWV via de banenmonitor over de realisatie van
de banenafspraak. Op basis van de informatie in de banenmonitor kan de quotumheffing worden geactiveerd, als blijkt
dat de overheidssector en/of de marktsector de afgesproken banen niet hebben gerealiseerd. UWV treft in 2018 verdere
voorbereidingen voor de uitvoering van de quotumheffing, inclusief het systeem voor de registratie van
inleenverbanden, per 1 januari 2019.
Het doelgroepregister kan door iedereen online geraadpleegd worden. Voor de arbeidsbemiddeling van de doelgroep
hebben medewerkers van UWV en gemeenten een raadpleegfunctie via Suwinet. Om werkgevers te ondersteunen bij
het bereiken van de doelen in de banenafspraak, zijn in de arbeidsmarkregio’s onder leiding van de centrumgemeenten
regionale Werkbedrijven ingericht waarin UWV participeert. In alle regio’s is een regionaal Werkbedrijf actief; veelal in
de vorm van een netwerkorganisatie waarin samenwerkingspartners (gemeenten, UWV, SW-bedrijven en sociale
partners) afspraken maken gericht op realisatie van de banenafspraak. UWV rapporteert elk kwartaal over de voortgang
voor alle 35 arbeidsmarktregio’s in de regionale trendrapportage banenafspraak. Ook ontvangen de partners de
factsheets banenafspraak, die zich vooral richten op het aantal werkzame personen binnen de doelgroep van de
banenafspraak en het verloop ervan.

Implementatie wet- en regelgeving
De snelheid waarmee UWV vorm kan geven aan de aanstaande veranderingen, wordt voor een groot deel bepaald door
de impact van nieuwe wet- en regelgeving op de (inrichting van de) uitvoering en de beschikbare middelen. UWV houdt
in 2018 en de jaren daarna rekening met de invoering van belangrijke wetgeving, zoals onderdelen van de Wtl, de
inlenersadministratie en de quotumheffing van de Wbqa, de Algemene verordening gegevensbescherming en Electronic
Exchange of Social Security Information (EESSI).
In mei 2018 wordt de AVG van toepassing. De AVG zal op dat moment de Wet bescherming persoonsgegevens
vervangen. De verordening regelt de gegevensbescherming van natuurlijke personen in Europa en geldt zowel voor
publieke als private organisaties. UWV wil, als publieke uitvoerder die kwetsbare gegevens van veel burgers verwerkt,
hieraan op een goede manier invulling geven. Van UWV wordt onder meer verwacht dat het informatie maakt over de
verwerking van persoonsgegevens en het uitoefenen van de rechten die personen hebben met betrekking tot de
bescherming van persoonsgegevens. Op basis van een impactanalyse en afspraken met het ministerie van SZW vindt
de implementatie in 2017 en verder plaats. UWV stemt met SZW een aanpak af waarmee UWV aan de eisen gaat
voldoen. Bij de impactanalyse en de prioritering zal eerst worden uitgegaan van wat in de basis volgt uit de AVG.
Daarnaast zal UWV een ambitie formuleren waaraan op termijn de gegevensbescherming op termijn moet voldoen en
de bijbehorende impact vaststellen. Deze impactanalyses worden door UWV in overleg met het ministerie van SZW en
collega-uitvoeringsorganisaties opgesteld.
UWV is verplicht aan te sluiten op het nieuwe Europese systeem voor de elektronische uitwisseling van sociale
zekerheidsinformatie. Dit systeem heet EESSI en wordt beheerd door de Europese Commissie. Doel is om de papieren
communicatie tussen Europese sociale zekerheidsorganen te vervangen door elektronische berichtenuitwisseling. UWV
zorgt ervoor dat elektronische berichten kunnen worden ontvangen, bewerkt en verstuurd. We realiseren een werkende
verbinding tussen UWV en het nationaal Acces Point in Nederland. We ontwikkelen hiertoe meerdere scenario’s. Op
basis van het gekozen scenario bepalen we vervolgens onze aanpak. We verwachten medio 2019 aangesloten te zijn op
het Europese netwerk voor elektronische berichtenuitwisseling.

Toekomst gegevensuitwisseling Werk en Inkomen
UWV werkt samen met de SVB, het Inlichtingenbureau, het Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen (BKWI), de
VNG en het ministerie van SZW aan de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op het stelsel van gegevensuitwisseling.
Daarbij wordt gekeken hoe meervoudig gebruik van gegevens binnen de overheid het beste vormgegeven kan worden.
Dit stelt hoge eisen aan onder meer de privacy en gegevensbeveiliging en aan de robuustheid van systemen en
processen.
Gegevens uit basisregistraties zijn de spil voor meervoudig gebruik van gegevens binnen de overheid. Het eenmalig
verzamelen van deze gegevens zorgt bij afnemers voor lastenverlichting en bij de burger voor meer gemak. Ook treden
tegelijkertijd forse kwaliteitsverbeteringen en kostenbesparingen op bij de overheid.
Eén van de maatregelen om het meervoudig gebruik van éénmalig door de overheid ingezamelde gegevens te
stimuleren, is de inzet van de Stelselcatalogus. Deze bevat gegevensdefinities van de basisregistraties (de authentieke
bronnen). Met die informatie kunnen organisaties die geautomatiseerd gegevens uitwisselen bepalen of de gegevens uit
de basisregistratie(s) makkelijk zijn in te passen in hun eigen werkprocessen en andere overheidsregistraties.
De gegevens van de polisadministratie zijn in 2017 aan de Stelselcatalogus toegevoegd. Hiermee levert UWV een
service naar de gegevensafnemers, overheden, burgers en bedrijven. Deze worden exact geïnformeerd over welke
gegevens beschikbaar zijn en over onze mogelijkheden. Dit past in het streven naar openheid, zoals ook in de AVG is
opgenomen.

7.2. Informatiebeveiliging en privacy
UWV verwerkt binnen zijn werkprocessen veel (persoons)gegevens en informatie en stelt deze ook beschikbaar. Veilige
gegevensuitwisseling is daarom randvoorwaardelijk voor de dienstverlening van UWV. De steeds verdergaande en
snellere technische ontwikkeling van gegevensdragers, het streven van overheden en bedrijven om de dienstverlening

UWV Jaarplan 2018

23

steeds meer online in te richten en de tendens om meer en meer databases aan elkaar te verbinden, leiden tot een
forse toename van het gegevensverkeer en grote afhankelijkheid daarvan. De aard van de gegevens (veelal
persoonsgegevens) en het toenemend aantal (hack)incidenten, met digitale aanvallen op gegevensdragers en
incidenten met datalekken, onderstrepen de noodzaak van adequate gegevensbescherming. Burgers moeten erop
kunnen vertrouwen dat UWV zorgvuldig met hun persoonsgegevens omgaat. Informatiebeveiliging en privacy krijgen
om deze redenen veel aandacht binnen UWV.
Minstens zo belangrijk als een goede beveiliging is de wijze waarop onze medewerkers omgaan met
(persoons)gegevens. We zorgen daarom dat onze medewerkers weten hoe ze kunnen bijdragen aan een veilige
omgang met informatie. Dat doen we door hen hierover regelmatig te informeren en het tot een verplicht onderwerp
van afdelingsoverleggen te maken. Ook gaan we in 2018 alle managers trainen in het herkennen en aanpakken van
informatiebeveiligingsrisico’s.

IB&P-activiteiten in 2018
Belangrijk referentiepunt in optimale gegevensbescherming vormt het normenkader van de Baseline
Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR). Op basis van eigen risicoanalyses stelt UWV vast welke aspecten en BIRnormen aandacht vragen om de belangrijkste IB&P-risico’s te beperken en de algehele beveiliging van gegevens voor
UWV op een hoger niveau te brengen. Het laten voldoen van onze ICT-systemen aan de laatste (beveiligings)vereisten
legt een steeds groter beslag op ons verandervermogen.
UWV geeft in 2018 prioriteit aan activiteiten op de volgende risicogebieden:
 een veilige digitale dienstverlening aan de klant, toegespitst op de verplichte onderdelen van de dienstverlening en
de activiteiten die achter DigiD plaatshebben. De Werkmap en uwv.nl staan hierin derhalve centraal;
 een veilige gegevensuitwisseling met andere partijen;
 het intern en organisatorisch op orde zijn (toegang tot systemen, gedrag van medewerkers). Voorbeelden van
maatregelen zijn: autorisatiebeheer, screening van personeel, werken met verklaringen omtrent gedrag,
bewustwordingscampagnes met betrekking tot IB&P, het contracteren van derden, een verbod op het gebruik van
eigen apparatuur (zoals van huis meegenomen tablets en mobiele telefoons), het faciliteren van veilig plaats- en
tijdonafhankelijk werken zonder dat gegevens op eigen apparatuur worden opgeslagen, en het periodiek aanspreken
van medewerkers op het veilig omgaan met informatie.
 IB&P-risico’s die optreden binnen concrete werkprocessen. Het gaat met name om het uitvoeren van IB&P
risicoanalyses (BIRA’s) op cruciale applicaties, het omgaan met testdata, het stellen van non-functional requirements
(zoals het ontwikkelen van veilige software, SSD), logging en monitoring van gebruik, omgang met herstelsoftware
(patches) en nieuwere versies (updates) van software en het opslaan en gebruik van informatie in gedeelde
domeinen (SharePoint).
We blijven daarom concreet werken aan de volgende onderwerpen:
 het ontwikkelen en testen van software met inachtneming van veiligheidsstandaarden;
 het terugdringen van het aantal afwijkingen tussen de autorisaties die op basis van formele rollen zijn toegestaan en
de autorisaties die feitelijk zijn toegekend voor toegang tot systemen en applicaties;
 het vervangen van het foutgevoelig handmatig toekennen van autorisaties door de automatische toekenning ervan;
 het effectief beperken van ongewenste toegang voor medewerkers tot persoonsgegevens in Suwinet;
 het aanscherpen van de screening van nieuwe medewerkers; en
 het opleveren van IB&P-risicoanalyses voor een aantal werkprocessen/applicaties.

7.3. Loonaangifteketen
De loonaangifteketen is een samenwerkingsverband van UWV, de Belastingdienst en het CBS voor de heffing van
belasting en premies en het verzamelen, verwerken en verstrekken van gegevens met betrekking tot werk en inkomen
van werknemers, uitkeringsgerechtigden en pensioenontvangers. De loonaangifteketen heeft tot doel de administratieve
lasten voor inhoudingsplichtigen te verlichten en de uitvoeringskosten voor afnemers van gegevens te verminderen. De
gegevens die de keten voortbrengt, worden onder andere gebruikt om het burgers gemakkelijker te maken om aan hun
verplichtingen te voldoen en gebruik te maken van hun rechten. Voorbeelden zijn de vooraf ingevulde aangifte voor de
inkomstenbelasting, de vooraf ingevulde aanvraagformulieren voor uitkeringen en de werkgeversverklaring voor het
verkrijgen van een hypotheek.
Ruim €150 miljard aan belasting- en premieopbrengsten, meer dan 60% van alle ontvangsten van de Belastingdienst,
komt binnen via de loonaangiften die werkgevers, uitkeringsinstanties en pensioenverstrekkers indienen. UWV verstrekt
op basis van de loonaangiftegegevens maandelijks meer dan 1 miljoen uitkeringen in het kader van de WW en
arbeidsongeschiktheidswetten. Jaarlijks vinden meer dan 20 miljard gegevens hun weg naar een grote schare
afnemers.
UWV maakt, net als veel andere overheidsorganisaties, voor de uitvoering van zijn taken veel gebruik van gegevens uit
de loonaangifteketen. Deze gegevens zijn cruciaal bij bijvoorbeeld het vaststellen van het recht op, de hoogte en de
duur van uitkeringen en bij het verrekenen van inkomsten. Het is voor UWV daarbij van belang dat die gegevens van
kwalitatief voldoende niveau en tijdig beschikbaar zijn. Ook de actualiteit van de gegevens in de polisadministratie is
belangrijk. In samenwerking met de partners in de loonaangifteketen werkt UWV aan versnelling van de aanlevering
van de loonaangifte door inhoudingsplichtigen. Doel is dat inhoudingsplichtigen straks sneller en eenvoudiger aan hun
verplichtingen kunnen voldoen.

UWV Jaarplan 2018

24

In samenwerking met de partners in de loonaangifteketen werken we aan de optimalisering van de loonaangifteketen.
Voor de komende jaren zijn belangrijke thema’s het verbeteren van de actualiteit, kwaliteit en beveiliging van de
gegevens in de polisadministratie, het verhogen van de efficiëntie van de loonaangifteketen en aanpassing van het
aangifteproces.
In 2018 richt de loonaangifteketen zich op een viertal activiteiten:
 het bevorderen van de samenwerking tussen de stakeholders van de loonaangifteketen, onder andere door het
betrekken van deze partijen bij de ontwikkeling van een toekomstig procesmodel van de loonaangifteketen;
 het going concern: het realiseren van de afgesproken normen voor het jaar 2018, het realiseren van de
jaarovergangen in verband met gewijzigde wet- en regelgeving en de AVG binnen de context van de
loonaangifteketen;
 het verder doorontwikkelen van de ketenprocessen, zoals het verbeteren van het leverproces, onderzoek naar
nieuwe vormen van gegevensdistributie en het ontwikkelen en vaststellen van een model voor het in beeld brengen
van gegevenskwaliteit;
 aansluiten bij innovatieve ontwikkelingen, zoals open data en blockchain.

7.4. BKWI en Suwinet
Suwinet is de wettelijk ingeregelde voorziening, waarmee overheidsorganisaties gegevens van burgers en bedrijven
digitaal bij elkaar kunnen opvragen en naar elkaar kunnen sturen. Deze gezamenlijke voorziening ondersteunt de
samenwerking tussen de SUWI-partijen UWV, SVB en gemeenten. De SUWI-partijen hebben een gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor het in stand houden van de voorziening Suwinet. De minister van SZW is
(stelsel)verantwoordelijk voor de gegevensuitwisseling via Suwinet. UWV heeft de wettelijke verantwoordelijkheid voor
de inrichting en het beheer van Suwinet. Deze zijn belegd bij BKWI, een afzonderlijk onderdeel van UWV, dat deze
taken uitvoert en hierover verantwoording aflegt via een eigen jaarplan en jaarverslag.
Suwinet ondersteunt de eenmalige uitvraag van gegevens door de ketenpartners en momenteel in beperkte mate door
andere overheidsorganisaties die via het aansluitprotocol beperkte toegang tot gegevens via Suwinet hebben gekregen.
Suwinet draagt bij aan een efficiëntere en effectievere dienstverlening door UWV, SVB en gemeenten, verlaagt de
administratieve lasten van de burger en vergroot de mogelijkheid om fraude te detecteren.
In toenemende mate worden ook gegevens aan partijen buiten het domein van werk en inkomen geleverd, als gevolg
van wet- en regelgeving die sector-overstijgende gegevensuitwisseling vergt en waarvoor UWV dus ook een wettelijke
leverplicht heeft. Wij leveren alleen gegevens wanneer nadrukkelijk voldaan is aan alle juridische en privacytechnische
waarborgen. We leveren zo gericht mogelijk gegevens, een beperkte set die is toegesneden op het doel van het
gebruik. Naast het denken over de toekomstige inrichting van Suwinet, hebben de informatiebeveiliging en
privacyborging van de gegevensuitwisseling via Suwinet voortdurend de aandacht. Om uitdagingen op de korte termijn
het hoofd te bieden, treffen we diverse maatregelen. Naar aanleiding van de Privacy Impact Assessment ‘Toegang
persoonsgegevens Suwinet’ neemt UWV stappen om op korte termijn een leeftijdsfilter in te bouwen in Suwinet om
daarmee de toegang van UWV-medewerkers tot de arbeidspopulatie zo veel mogelijk te beperken. Met de
inwerkingtreding van de AVG per mei 2018 zullen principes van privacy by default en privacy by design een verplicht
onderdeel worden van de inrichting van de gegevensuitwisseling en –verwerking. Dat betekent dat vanaf het begin van
het proces (het ontwerp) al rekening moet worden gehouden met maatregelen die de privacy zo goed mogelijk borgen.

UWV Jaarplan 2018

25

8.

Bedrijfsvoering

UWV is er om mensen te ondersteunen bij het vinden van werk en, als werken niet mogelijk is, te zorgen voor inkomen.
Dit kunnen we alleen maar doen dankzij de inzet van de mensen die bij UWV werken. Met hen staat of valt het succes
van UWV. Zij zijn een key asset binnen de organisatie. UWV opereert in een dynamische omgeving. Daarom is het
belangrijk dat onze mensen voortdurend toegerust en ondersteund worden om hun werk goed te kunnen uitvoeren.
Vakmanschap van onze medewerkers en de investering daarin staat voorop in de koers voor de komende jaren. We
monitoren de kwaliteit van onze bedrijfsvoering systematisch en verbeteren deze stapsgewijs. Het benutten en
toepassen van kennis vormt daarbij een belangrijk onderdeel.
We vinden het belangrijk om over de ontwikkeling van onze dienstverlening met alle betrokken partijen nauw contact te
houden. We betrekken onze cliëntenraden daarom bij de ontwikkeling en verbetering van onze dienstverlening en
producten. En we overleggen met onze stakeholders, zoals gemeenten, werkgevers- en werknemersorganisaties, de
VNG en de Nationale ombudsman.

8.1. Medewerkers
UWV geeft uitvoering aan een groot aantal socialezekerheidswetten. Dat is mogelijk dankzij de inzet van de
medewerkers van UWV, die samen de organisatie vormgeven. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers plezier
hebben in het werk, dat zij zich betrokken voelen en loyaal zijn aan de organisatie. Daardoor kunnen zij deze inzet met
enthousiasme en gedrevenheid blijven leveren en hun vakmanschap maximaal ontplooien.

Goed werknemer- en werkgeverschap
Het HRM-beleid van UWV is erop gericht om goed werkgeverschap te ondersteunen en om goed werknemerschap van
medewerkers te stimuleren en faciliteren. Dat betekent dat we zelfregie en zelforganisatie van onze medewerkers en
managers verwachten. Zoals in de laatste cao is vastgelegd, hebben medewerkers ook een eigen verantwoordelijkheid
om aan hun ‘employability’ te werken. Medewerkers geven aan wat zij nodig hebben voor hun ontwikkeling en om goed
hun werk te kunnen doen. Het is de rol van de werkgever om de medewerker daarin de nodige instrumenten aan te
reiken en de voorwaarden goed in te regelen, zodat de werknemer de regie kan pakken. Voorbeelden hiervan zijn: de
modernisering van het keuzeplan arbeidsvoorwaarden die in 2018 wordt doorgevoerd en het aanbieden van een
financieel adviesgesprek aan medewerkers in een latere fase van hun loopbaan. Daarnaast richten we ons meer en
meer op het faciliteren van onze medewerkers in het tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Het jaar 2018 zal in het teken
staan van het evalueren van hoe dit tot nu toe gaat en van het vaststellen wat tijd- en plaatsonafhankelijk werken
betekent voor de huisvestingsportefeuille en welke investeringen daarvoor noodzakelijk zijn.
In het kader van een meerjarige afspraak biedt UWV in 2018 130 trainees een kans om met een tijdelijk eenjarig
contract werkervaring op te doen bij UWV. Een aantal van hen zal ons ondersteunen bij de begeleiding van mensen naar
werk. De overige trainees vervullen andere rollen in onze dienstverlening. Het werken met trainees helpt ons in de
werving van nieuw talent. Trainees krijgen naast de tijd die ze besteden aan opdrachten en projecten voor UWV, ruimte
om te werken aan hun eigen ontwikkeling. Vrijwel alle trainees hebben na afloop van het jaarcontract een baan, soms
binnen UWV en soms daarbuiten.

Veranderende aard van het werk
In de afgelopen jaren heeft UWV als gevolg van taakstellingen grote besparingen gerealiseerd, waarbij de
dienstverlening flink is veranderd. Het werk dat we doen, wordt steeds meer gedigitaliseerd. Door de toegenomen
automatisering heeft er een grotere verschuiving plaatsgevonden van administratief werk naar werk waarvoor
specifieke kennis nodig is. Ook wordt de beveiliging van de informatie waarmee we op dagelijkse basis werken steeds
meer onder de loep genomen. Dit zijn veranderingen die invloed hebben op hoe de medewerkers hun werk doen en op
de functies waarin ze dat doen. Het vraagt om andere kennis en competenties, bijvoorbeeld op het gebied van
informatievoorziening en complexe gevalsbehandeling, maar ook op het gebied van beveiliging en privacy. Daarom is
het noodzakelijk dat UWV in 2018 investeert in het vakmanschap van zijn medewerkers, om hen in staat te stellen mee
te gaan met de veranderingen. Indien nodig en mogelijk zullen medewerkers worden omgeschoold om nieuwe of
andere taken en rollen te vervullen, dan wel om aantrekkelijk te zijn voor andere werkgevers dan UWV.

Medewerkers in een veranderende organisatie
We streven ernaar om, bij veranderingen op de werkvloer en bij teruglopende budgetten, boventalligheid zo veel
mogelijk te voorkomen. UWV heeft in de nieuwe cao een aantal afspraken gemaakt waarmee medewerkers in
boventalligheid meer gelegenheid krijgen om op de interne arbeidsmarkt een vacature in te vullen. Een van die
afspraken betreft een kortere duur van de interne detachering van een boventallige medewerker, zodat sneller tot een
definitieve plaatsing kan worden overgegaan. Bij een proefplaatsing kan de medewerker dan binnen zes maanden terug
vallen op het Sociaal Plan.

UWV Jaarplan 2018

26

UWV gaat op een andere manier dan veel andere bedrijven om met reorganisaties en veranderingen als het gaat om de
medewerkers. De kern daarvan is dat we eerder en actiever werken aan en sturen op beweging van medewerkers en
op het voorkomen van boventalligheid. Dit doen we door middel van de volgende activiteiten:
 We sturen op gedegen strategische personeelsplanning, waarbij we veranderprocessen en andere ontwikkelingen die
(zowel kwantitatief als kwalitatief) van invloed zijn op het personeelsbestand op functieniveau vertalen.
 We verhogen de interne mobiliteit, mede door kansen in het ene bedrijfsonderdeel te benutten om bedreigingen in
een ander bedrijfsonderdeel op te vangen.
 We genereren meer doorstroom, waarbij bijvoorbeeld een instrument als ‘proefplaatsing’ wordt ingezet.
 We bieden gerichte ondersteuning vanuit loopbaancentra om de zelfregie van medewerkers op hun loopbaan te
versterken en hun eigen arbeidsmarktwaarde inzichtelijk te maken.
 We investeren aansluitend (extra) in de ontwikkeling van onze medewerkers om hun duurzame inzetbaarheid en
daarmee hun arbeidsmarktwaarde te vergroten.
 We zetten instrumenten uit het Sociaal Plan in voor medewerkers van wie we weten dat ze op termijn te maken
krijgen met reorganisatie of veranderingen (de zogeheten ‘premobiele fase)
 We maken gebruik van een doelgroepgerichte aanpak voor de begeleiding ‘van werk naar werk’, waarbij we actief op
zoek gaan naar kansberoepen, contact leggen met sectoren/werkgevers en mogelijkheden van omscholing
onderzoeken.

Beschikbaarheid van specifieke kennis
Op sommige terreinen is specifieke kennis die UWV nodig heeft, slechts beperkt aanwezig. Dit wordt versterkt door een
vergrijzende werknemerspopulatie waarbij veel collega’s in de komende jaren met pensioen gaan. Zowel binnen als
buiten de overheid wordt geconcurreerd om onder andere schaarse kennis over verzekeringsgeneeskunde, ICT en
beveiliging en privacy binnen te halen. Door de aantrekkende economie wordt de concurrentie versterkt. Tegelijkertijd
betekent het aantrekken van de economie en het daarmee gepaard gaande teruglopen van de werkloosheid ook dat de
budgetten van UWV afnemen. Door deze twee factoren wordt het steeds moeilijker voor UWV om de juiste mensen aan
te trekken. Het is belangrijk dat UWV maatregelen treft om de benodigde schaarse kennis te werven en te behouden.
Boeien en binden zijn hierbij de insteek. In 2018 blijft UWV zich positioneren als een aantrekkelijke werkgever. Het doel
is om een positief beeld te scheppen van UWV als werkgever en duidelijk te maken UWV zich niet alleen onderscheidt
door een aantrekkelijke werkomgeving, met een goede facilitering en adequate arbeidsvoorwaarden, maar ook door
zijn maatschappelijke betrokkenheid, diversiteit en sociale gezicht. UWV doet dat onder andere door via verhalen van
medewerkers in vlogs te laten zien waarom werken bij UWV boeiend, leuk en interessant is. In 2018 werken we ook
samen met onze partners om nieuw talent te werven. Zo draaien we mee in Rijksbrede trajecten om ICT-professionals
te werven.
Specifiek met betrekking tot verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen is het belangrijkste doel in 2018 het maximaal
benutten van de aanwezige capaciteit en het boeien en binden van deze professionals, waarbij we nauw samenwerken
met de beroepsgroepen. We breiden daarom onder andere de inzet van het delegeren van taken van de
verzekeringsarts naar een medische secretaresse uit, en gaan verder met het werven en opleiden van nieuwe
verzekeringsartsen. Samen met onder andere universiteiten en arbodiensten investeren we in 2018 in de
aantrekkelijkheid van deze functies, om een langdurig stabiele bezetting te bereiken.

8.2. Kennis
Als UWV voeren we ons eigen onderzoek uit en subsidiëren we onderzoek om onze dienstverlening te verbeteren en de
arbeidsmarkt beter te laten functioneren. Dit leidt tot een breed spectrum aan kennis die we graag delen. We zijn
steeds beter in staat om door middel van wetenschappelijke onderzoeken en experimenten vast te stellen welke
dienstverlening voor welke klanten werkt. Ook krijgen we steeds meer inzicht in het gedrag van mensen, zodat wij onze
klanten beter kunnen helpen met het vinden van werk en het voorkomen van het overtreden van regels. Zo liet
onderzoek in 2017 zien dat uitzendwerk voor oudere werkzoekenden een opstap is naar een niet-uitzendbaan en dat
alleen informeren van klanten over regelgeving onvoldoende is voor een gedragsverandering.
Onze activiteiten op het gebied van kennis hebben we ondergebracht in de UWV-brede Kennisagenda. Deze biedt een
overzicht van de belangrijkste kennisvragen voor UWV. In de Kennisagenda 2018-2019 geven we prioriteit aan een
nader met het ministerie van SZW in te richten onderzoeksprogramma naar de effectiviteit van dienstverlening aan
klanten en werkgevers, in het bijzonder voor mensen met een arbeidsbeperking. De inzichten die voortvloeien uit eigen
en gesubsidieerde onderzoeken delen we via het UWV Kennisverslag, kennismemo’s, onderzoeksrapportages, de UWV
Kennisnieuwsbrief en tijdschriftartikelen. Daarnaast gaat UWV in 2018 nog meer aandacht besteden aan de
bekendmaking van alle gevonden inzichten bij de beoogde gebruikers, namelijk de professionals op de werkvloer. Onze
kennis over de landelijke, regionale en sectorale arbeidsmarkt ontsluiten we via onderzoeksrapporten en reguliere
publicaties als de Basisset regionale arbeidsmarktinformatie, landelijke en regionale nieuwsflitsen, Basiscijfers Jeugd en
Regio in Beeld.
Bij de totstandkoming en uitvoering van de Kennisagenda werken we nauw samen met onze partners in het veld van
werk en inkomen, zoals het ministerie van SZW (via het Kennisplatform Werk & Inkomen), de vier grote gemeenten en
de Landelijke Cliëntenraad. Daarnaast biedt UWV als kennisorganisatie toegevoegde waarde voor externe partijen, zoals
brancheverenigingen. UWV biedt actuele informatie en advies over de landelijke, regionale en sectorale arbeidsmarkt.
In een steeds meer regionaal georiënteerd arbeidsmarktbeleid ligt hier voor UWV een belangrijke rol. Zo vervullen we
voor werkgevers een expertrol op het gebied van gegevens over werk en inkomen en denken we mee over strategische
arbeidsmarktvraagstukken.

UWV Jaarplan 2018

27

Bij het uitvoeren van onze onderzoeken werken we samen met universiteiten, hogescholen en onderzoeksbureaus. Voor
onderzoek gericht op de arbeidsdeskundige en verzekeringsgeneeskundige praktijk neemt UWV deel in twee specifiek
op deze beroepsgroepen gerichte kenniscentra: het Arbeidsdeskundig Kenniscentrum en het Kenniscentrum
Verzekeringsgeneeskunde. Met onze Kennisagenda en academische werkplaatsen leveren we ook in 2018 een bijdrage
aan de academisering van het handelen van de verzekeringsarts en arbeidsdeskundige. Een voorbeeld van onderzoek
dat nu loopt is de ontwikkeling van een voorspelmodel dat aangeeft in welke situatie een herbeoordeling de grootste
kans heeft om tot een andere uitkeringssituatie te leiden

8.3. Samenwerking met andere uitvoerders
In de samenwerking tussen beleid en uitvoering is het essentieel dat de dienstverlening aan burgers en bedrijven hand
in hand wordt opgepakt. In het bijzonder omdat ICT en digitalisering de kern zijn geworden van onze primaire
processen in het sociale domein. Digitalisering is daarmee een opdracht aan de overheden gezamenlijk. Het is inmiddels
onomstreden dat digitalisering positief bijdraagt aan productiviteit en aan het succesvol zoeken naar werk. Deze
ontwikkeling resulteert in een geleidelijke, steeds verder doorzettende verandering in de verhouding tussen gebruikers
enerzijds en de aanbieders van producten en diensten anderzijds. Op het terrein van sociale zekerheid gaat de
samenwerking met onze partners, in het bijzonder met gemeenten en SVB, specifiek om verdere verbetering van de
kwaliteit van de gegevens en de veiligheid van de gegevensuitwisseling. In het kader van de digitale overheid, de
verbetering van de overheidsdienstverlening en een efficiënter werkende overheid werken we veel samen met andere
uitvoeringsorganisaties. Doel is het bereiken van een grotere effectiviteit en meer efficiëntie.
Op het gebied van huisvesting werken we samen met andere overheidsorganisaties zoals SVB en Centrum
indicatiestelling zorg (CIZ) en onderhouden we goede contacten met het Rijksvastgoedbedrijf. Met de SVB hebben we
een intentieverklaring getekend voor samenwerking met betrekking tot huisvesting. Ook het CIZ ondersteunen we op
het gebied van huisvesting. Met betrekking tot inkoop richten we ons op het uitwisselen van kennis en, waar mogelijk,
een gezamenlijke uitvoering met andere zelfstandig bestuursorganen (zbo’s) en de Rijksoverheid.
Als het gaat om Rijksbrede wetten rondom (e-)dienstverlening van bijvoorbeeld het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en vanuit Europa, hebben we veel contact met de uitvoeringsorganen van andere departementen.
Door samen te werken in de Rijksbrede Benchmarkgroep, de Manifestgroep en het bestuurlijk overleg Compacte
Uitvoering leren we van elkaar en benutten we elkaars kennis en expertise. Zo treedt UWV op als trekker van het
Centrum voor informatiebeveiliging en privacybescherming.

8.4. Integriteit
Als professionele en maatschappelijke organisatie hecht UWV grote waarde aan een zorgvuldige omgang met klanten
en hun gegevens door onze medewerkers en aan een veilige werkomgeving. Daarom verbinden we het thema
integriteit aan onze beroepstrots. Centraal staat daarbij de wens om het goed te doen voor de mensen die rekenen op
UWV en wat ons daarbij motiveert. Binnen UWV is er op allerlei manieren aandacht voor integer gedrag die de
beroepstrots ondersteunt.
In 2018 werken we verder aan het stimuleren van de dialoog over morele dilemma’s. Dit doen we bijvoorbeeld bij de
introductie van nieuwe medewerkers. Naast de kennismaking met de UWV-organisatie komt de nadruk daardoor te
liggen op een goede toerusting voor integer handelen. We onderzoeken hoe we de invoering van een actief
commitment, in de vorm van een eed of belofte, in relatie tot geheimhouding en ander integer gedrag kunnen inzetten
om bewust integer handelen te versterken.
Ook in 2018 faciliteren we alle medewerkers met een e-learningmodule over het verantwoord omgaan met gegevens.
De update van de huidige gedragscode 'Vertrouwen en verantwoordelijkheid' en de interne meldregeling die in het
najaar van 2017 verschijnen, kunnen in 2018 dienen als vliegwiel voor gesprekken over integer gedrag en dilemma's
die medewerkers daarbij kunnen tegenkomen. Daarnaast gaan we door met bewustwording door middel van het geven
van integriteitsworkshops en werken we aan de doorontwikkeling van management-en sturingsinformatie. Meldingen
van integriteitsschendingen worden onderzocht en bij gebleken overtreding worden er passende maatregelen genomen.
Om onze activiteiten en het beleid nader vorm te geven, maken we jaarlijks gebruik van een eigen vragenlijst ‘bewust
integer handelen’ en de adviezen van een commissie met integriteitsdeskundigen.

8.5. Huisvesting
In het Meerjaren Huisvestingplan UWV 2016 – 2020 (MJHP) staan de ontwikkelingen op het gebied van huisvesting in
de periode 2016 – 2020 beschreven. Het optimaal huisvesten van de medewerkers en het faciliteren van de
dienstverlening aan de klanten zijn de belangrijkste uitgangspunten. De vastgoedportefeuille van UWV dient zo goed
mogelijk aan te sluiten op de toekomstige ontwikkelingen, de ruimtebehoefte en op het gewenste vestigingennetwerk,
tegen zo laag mogelijke kosten. De in het meerjarenplan opgenomen ontwikkeling in vierkante meters vormt de basis
voor de begroting 2018.

UWV Jaarplan 2018

28

Het MJHP en de bijbehorende begroting worden jaarlijks intern geactualiseerd op basis van het uitvoeringsbudget, dat is
vastgesteld door het ministerie van SZW. De verwachte personeelsontwikkeling is de belangrijkste basis voor de
ruimtebehoefte van UWV. De komende jaren zal het aantal te huisvesten fte’s dalen, maar naar verwachting blijft de
druk op huisvesting hoog. Het gemiddeld aantal vierkante meters leegstand voor 2017 bedraagt 1.600 m2, slechts
0,4%. In de vastgoedbranche wordt een percentage van 5 tot 10% als normaal verondersteld om interne verhuizingen
te kunnen realiseren. Ook met de verwachte daling van het aantal fte’s en rekening houdend met dit percentage zijn er
in 2018 vrijwel geen mogelijkheden om extra personeel te huisvesten zonder de extra huur van vierkante meters.
De afgelopen jaren heeft UWV met diverse verhuurders succesvol onderhandeld over de aanpassing van de huurprijzen.
In de jaren 2019 en 2020 lopen van verschillende panden de huurperioden af. Voor deze panden zijn we gestart met
het openbreken van huurcontracten voor bijstelling van de huurprijzen. Deze heronderhandelingen lopen in 2018 door.
Door deze onderhandelingen zullen de exploitatiekosten huisvesting van UWV extra dalen.
Verdere factoren die van invloed zijn op het plan zijn onder andere de verdere digitalisering van de dienstverlening en
de automatisering van interne processen, andere manieren van werken, het verlagen van de huisvestingsnormen, de
samenwerking met sociale partners in de arbeidsmarktregio’s en met andere uitvoerders zoals de SVB en CIZ, en niet in
de laatste plaats de effecten van een nieuw regeerakkoord en nieuw beleid.

8.6. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
UWV staat midden in de maatschappij en draagt bij aan het perspectief van zijn klanten. We streven ernaar dat ons
handelen een positieve impact heeft op mens, milieu en samenleving. Dit doen wij, in onze hoedanigheid van
werkgever, opdrachtgever en dienstverlener, door met onze medewerkers, partners en klanten een duurzame bijdrage
te leveren aan de samenleving. Voor de periode 2016 tot en met 2018 hebben we maatschappelijk verantwoord
ondernemen (mvo)-beleid vastgesteld dat de nadruk legt op eigen UWV-speerpunten en op het uitvoeren van mvoactiviteiten. De MVO Prestatieladder gebruiken we ook in 2018 als managementsysteem. Daarmee maken we onze
ambities en resultaten zichtbaar en brengen ze met elkaar in samenhang. Mvo-beleid is inmiddels structureel ingebed
als beleidsthema met als drie pijlers: mens, transparantie en duurzaamheid.
We besteden veel aandacht aan de vitaliteit van onze medewerkers en streven bewust naar een divers en inclusief
personeelsbestand. Diversiteitsnetwerken voor jongeren, 50-plussers, culturele diversiteit, vrouwen en LHBT (lesbisch,
homoseksueel, biseksueel, transgender) vinden we belangrijk en ondersteunen we. Ons doel is een inclusieve
organisatie te zijn, dat wil zeggen een organisatie waarin medewerkers zich gewaardeerd en veilig voelen en erkend
worden in hun verschillen en overeenkomsten. Een organisatie waarin iedereen kan mee doen en het vanzelfsprekend is
dat ook Wajongers en anderen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam aan het werk zijn. Het project
Banenafspraak 2016-2020 draagt bij aan de doelstelling uit de Participatiewet om 125.000 banen te creëren in het
bedrijfsleven en bij de overheid. Via dit project willen we in de periode 2016 tot en met 2020 minstens 250 mensen uit
het doelgroepregister duurzaam bij UWV plaatsen. In het kader van de banenafspraak wordt een proef opgestart met
koffierondes. Dit doen we in samenwerking met onze cateraars, met als doel dat die mensen met afstand tot de
arbeidsmarkt aannemen. Bij succes wordt dit in 2018 uitgebreid naar andere kantoren.
Bij aanbestedingen geldt mvo als belangrijk criterium, waarbij er aandacht is voor zowel het milieu als de
maatschappelijke bijdrage van leveranciers in de zin dat zij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk bieden.
In ons streven het milieu zo min mogelijk te belasten, is de zogenaamde circulaire economie de leidraad. Hiermee
bedoelen we de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen door onze leveranciers en het herstellend vermogen
van natuurlijke hulpbronnen. Een voorbeeld hiervan is de beweging dat bij het einde van de levensduur van het
kantoormeubilair de oude materialen zoals het frame en het werkblad worden hergebruikt en opnieuw verwerkt.
Overige activiteiten in 2018 in het kader van mvo zijn uitbreiding van dynamisch werken voor medewerkers, verdere
samenwerking met Stichting Prokkel (die als doelstelling heeft het versterken van de maatschappelijke positie van
mensen met een verstandelijke beperking) en de organisatie van de week van de diversiteit. Daarnaast voeren we ten
aanzien van duurzaamheid een mobiliteitsanalyse uit om een beter beeld te krijgen van het woon-werkverkeer van onze
medewerkers.

8.7. Cliëntenraden
Cliëntenraden staan in nauw contact met onze klanten en zijn daarom belangrijke ‘ogen en oren’ voor ons. Een goed
functionerende cliëntenparticipatie draagt bij aan een meer klantgerichte dienstverlening door UWV. De raden adviseren
ons op ons verzoek en op eigen initiatief. Om er voor te zorgen dat cliëntenraden hun rol optimaal kunnen vervullen,
zorgen wij ervoor dat zij de benodigde informatie krijgen. Beleidsmatige onderwerpen bespreken we met de Centrale
Cliëntenraad, onder andere door kwartaalgesprekken met zowel een lid van de Raad van Bestuur als met verschillende
divisies en directies. Uitvoerende zaken bespreken we op districtsniveau met de Districtscliëntenraden. Naast de
reguliere overleggen bezoekt het verantwoordelijk lid van de Raad van Bestuur de Districtscliëntenraden om van
gedachten te wisselen over zaken die de raden, en dus onze klanten, bezighouden.
Ook in 2018 blijven we de raden regelmatig informeren en raadplegen over nieuwe wet- en regelgeving en de wijze
waarop wij hieraan uitvoering geven. Met de Centrale Cliëntenraad bespreken we ten eerste beleid dat in ontwikkeling
is, zodat we al tijdens het proces van de uitvoeringstoets de input van onze klanten in de reactie richting het ministerie

UWV Jaarplan 2018

29

kunnen meenemen. Bij de vervolgstap, de vertaling van beleid naar uitvoering, blijft de Centrale Cliëntenraad in
gesprek met de verschillende divisies. Om te zorgen dat we juist in de uitvoering in heel Nederland onze cliënten
optimaal van dienst zijn, blijven de Districtscliëntenraden ons gevraagd en ongevraagd voorzien van advies. In de
uitvoering van de cliëntenparticipatie is er ook aandacht voor de samenwerking met relevante andere
vertegenwoordigers van uitkeringsgerechtigden, waaronder vakbonden.

8.8. Risicomanagement
Risicobeheersing is een integraal onderdeel van onze managementcyclus. We onderkennen daarbij interne risico’s en
externe ontwikkelingen. Interne risico’s zijn mogelijke problemen die binnen onze organisatie kunnen gaan spelen en de
realisatie van de doelstellingen in dit jaarplan beïnvloeden. Interne risico’s managen we binnen onze planning- en
controlcyclus (P&C-cyclus). Externe ontwikkelingen zijn mogelijke problemen die buiten de invloedsfeer van UWV liggen
en ervoor kunnen zorgen dat we onze doelstellingen gedurende het jaar moeten bijstellen.

Interne risicobeheersing
Risicomanagement is bij UWV verankerd in de P&C-cyclus binnen alle lagen van de organisatie. We maken daarbij
onderscheid tussen de ‘run’, ofwel de ongewijzigde uitvoering en de ‘change’ waarbij het gaat om de beheersing van
wijzigingen in de staande processen. In de ‘run’ is de dagelijkse sturing op productie, voorraden en capaciteit, op basis
van actuele stuur- en verantwoordingsinformatie diep in de organisatie, bepalend voor de vraag of UWV zijn doelen
bereikt. Deze P&C-cyclus bestaat uit maandrapportages in de districten en maandelijkse rapportages op divisie-/
directieniveau. Voor de vergaderingen van de Raad van Bestuur stelt de directeur Financieel-Economische Zaken
maandelijks een rapportage op waarin onder meer gebruik wordt gemaakt van deze rapportages in de
organisatieonderdelen. Onderwerpen die als risico zijn benoemd, worden binnen de P&C-cyclus met extra aandacht
gevolgd.
Voor de beheersing van de ‘change’, veelal vormgegeven in projecten, is een aparte planning- en controlstructuur
opgebouwd die werkt met de Uniforme Projectmethodiek UWV en een structuur van Portfoliobureaus waarin de controlen IV-kolom samenwerken als ‘second line of defence’ op de voortgang van de projecten. Ook in de P&C-cyclus voor de
projecten worden maandelijks voortgangsrapportages opgesteld. Dit gebeurt door de portfoliobureaus aan de
verantwoordelijke directeuren en door het centrale portfoliobureau, gevormd door de directie Financieel-Economische
Zaken en de CIO-office, aan de Raad van Bestuur. Het centrale portfoliobureau voorziet daarnaast alle door de Raad van
Bestuur te nemen beslissingen in het projectdomein van een onafhankelijk advies. Voor het juist administreren van de
projecten is een aparte projectenmodule ingericht in de administratie.
Ook in 2018 is er een aantal onderwerpen die binnen de interne P&C-cyclus met extra aandacht gevolgd worden. Het
gaat om:
Dalende budgetten
De werkloosheid in Nederland neemt af. Dit is heel mooi nieuws. Voor UWV betekent dit dat er minder personeel nodig
is om bijvoorbeeld de aanvragen voor een WW-uitkering te verwerken. Hierdoor zullen contracten van vaak goede
medewerkers helaas niet verlengd kunnen worden. Mogelijk is de daling zo sterk dat dit ook gevolgen heeft voor
medewerkers met een vast contract. Dit kan dan tot boventalligheid leiden. Bij de afschaling van personeel staat de
continuïteit van de uitvoering en de dienstverlening voorop. Er is een goede balans nodig tussen het in lijn brengen van
de organisatie met de beschikbare financiering en een behoedzaam personeelsbeleid. In de P&C-cyclus monitoren we of
de uitgaven binnen het budget blijven en of de uitvoering en dienstverlening op peil zijn.
Schaarse specialisten
Op sommige terreinen is de benodigde specifieke kennis slechts beperkt in de markt aanwezig. Zowel binnen als buiten
de overheid wordt daarom geconcurreerd om bijvoorbeeld schaarse kennis over verzekeringsgeneeskunde, ICT, privacy
en data-analyse binnen te halen. Hierdoor zijn we voor bepaalde ontwikkelingen die we zelf willen inzetten (bijvoorbeeld
systeemverbeteringen of meer inzet op risicomanagement bij handhaving) of de uitvoering van beleid (bijvoorbeeld
herbeoordelingen) sterk afhankelijk van de mate waarin we deze specialisten kunnen werven. We blijven ons inzetten
om deze specialisten aan te trekken, dat doen we door onszelf goed te positioneren op de arbeidsmarkt, als een
aantrekkelijke werkgever. We monitoren voortdurend of de personeelscapaciteit in lijn is met de werkzaamheden die
verricht moeten worden.
Divisie-overstijgende processen
UWV is in zijn organisatiestructuur ingericht op de uitvoering van processen. Dit draagt eraan bij dat we efficiënt werken
en consistente dienstverlening kunnen bieden over de verschillende uitkeringssoorten heen. Onze klanten hebben
echter een meer wetsgedreven oriëntatie. Dat betekent dat onze dienstverlening aan een klant zich per definitie
uitstrekt over meerdere organisatieonderdelen gericht op bijvoorbeeld het beoordelen van arbeidsvermogen, het
begeleiden naar werk en het verstrekken van een uitkering. Dit stelt eisen aan de samenwerking en afstemming binnen
de organisatie. Binnen de P&C-cyclus leggen we extra aandacht op potentieel kwetsbare overdrachtspunten binnen deze
divisie-overstijgende processen.
Nieuwe dienstverlening
Sinds de zomer van 2015 zijn we met het ministerie van SZW in overleg over het gewenste niveau van onze
werkzoekendendienstverlening en de daarbij behorende financiering per klantgroep. De gesprekken hebben geleid tot
een nieuw dienstverleningsmodel voor WW’ers (zie ook hoofdstuk 2). Over de dienstverlening aan Wajongers en

UWV Jaarplan 2018

30

WGA’ers zijn afspraken gemaakt tot en met 2018. Met name het nieuwe dienstverleningsmodel aan WW’ers vraagt om
een andere manier van denken. Van procesgericht werken (standaard dienstverlening) naar klantgericht werken
(dienstverlening op maat). Deze veranderingen vragen om een zwaar accent in de interne sturing, waarbij de nadruk
ligt op de monitoring van de met het ministerie gemaakte afspraken.
Projecten
We geven in het UWV Informatieplan prioriteit aan de stabiliteit en continuïteit en aan het vereenvoudigen en
moderniseren van ons ICT-landschap. In hoofdstuk 5 van dit jaarplan wordt de noodzaak daarvan beschreven. Met een
nieuw te vormen kabinet neemt de kans op functionele wijzingen echter toe. Binnen het UWV Projectportfolio blijven we
strak sturen op de prioritering in het UWV Informatieplan. In de bestuurlijke reactie op het rapport ‘UWV, balanceren
tussen ambities en middelen’ van de Algemene Rekenkamer wordt ook door de minister van SZW bevestigd dat het
voor UWV van essentieel belang blijft dat het UWV Informatieplan kan worden uitgevoerd. We blijven met het ministerie
van SZW in gesprek om een balans te vinden tussen de noodzaak om te investeren in stabiliteit en continuïteit en de
wens om functionele wijzigingen door te voeren. We verwachten van het ministerie, dat het als eigenaar van het UWV,
oog blijft houden voor de toekomstbestendigheid van ons ICT-landschap.
Externe ontwikkelingen
Daarnaast kunnen er gedurende het jaar externe ontwikkelingen optreden, die er toe kunnen leiden dat we onze
doelstellingen moeten bijstellen. Die externe ontwikkelingen zullen we in onze reguliere overleggen met het ministerie
van SZW bespreken.
Handhaving
De afgelopen jaren hebben zich in de maatschappij en binnen UWV meerdere ontwikkelingen voorgedaan die hebben
geleid tot een herbezinning op de aard en de omvang van de handhavingsactiviteiten van UWV. Zo zien we dat
fraudeurs steeds inventiever te werk gaan met lucratieve en complexe fraudefenomenen en schijnconstructies. Aan de
andere kant hebben steeds meer kennis over hoe we onze klanten beter kunnen helpen in het naleven van plichten.
Met het ministerie van SZW zijn we gekomen tot een gedeeld beeld over de aard en de omvang van het gewenste
handhavingsniveau. Echter, het aanvullende budget hiervoor ontbreekt nog. We moeten daarom keuzes maken waarop
we in 2018, binnen de grenzen van het beschikbare budget, willen inzetten. Hierdoor ontstaat het risico dat we
bepaalde fraude-fenomenen niet voldoende kunnen aanpakken of dat het beeld ontstaat dat UWV niet voldoende aan
handhaving doet, met een verhoogde fraudebereidheid als gevolg. We gaan met het ministerie in gesprek om te bezien
wat wij in de jaren na 2018 moeten doen om dit te voorkomen en hoe we ons budget hiervoor zo effectief mogelijk
kunnen inzetten. Ook blijven we met het ministerie in gesprek over de benodigde middelen voor de jaren na 2018. Dit
kan leiden tot een tussentijdse aanpassing van ons handhavingsbeleid.
Productieaanbod sociaal-medische beoordelingen
Het aantal uit te voeren sociaal-medische beoordelingen wordt mede bepaald door het aantal mensen dat een
arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvraagt. UWV hanteert middellange termijn ramingen om dit volume in te schatten.
Gedurende het jaar kunnen die ramingen afwijken van de realisatie. De inzet van schaarse capaciteit aan
verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen, die eerst een intern opleidingstraject volgen voordat ze ingezet kunnen
worden, maakt dat UWV niet in staat is snel in te spelen op veranderingen in het productieaanbod sociaal-medische
beoordelingen. Een hoger productieaanbod leidt daarom op de korte termijn tot hogere voorraden beoordelingen. We
treden voortdurend met het ministerie van SZW, onder andere naar aanleiding van de prestatie-indicatoren op het
gebied van (her)beoordelingen, in overleg om het productieaanbod en de voorraadontwikkeling te volgen. Indien
noodzakelijk maken we samen met hen keuzes in de inzet van de schaarse capaciteit.
Nieuwe beleidswijzigingen
Na de Tweede Kamerverkiezing van 15 maart 2017 zijn de gesprekken gestart om tot een nieuw kabinet te komen. De
plannen van dit nieuwe kabinet raken ongetwijfeld ook UWV. Uiteraard zetten wij ons in 2018 maximaal in om mee te
werken aan de implementatie en uitvoering van die nieuwe ideeën. We zijn tot veel in staat. De vele wijzigingen van de
afgelopen jaren die door UWV zijn geïmplementeerd, bewijzen dit en dat wordt bevestigd door de Algemene
Rekenkamer in het rapport ‘UWV, balanceren tussen ambities en middelen’. Echter, het is niet ondenkbaar dat onze
doelstelling voor 2018 om te werken aan toekomstbestendige dienstverlening op sommige momenten kan conflicteren
met de ambities van het nieuwe kabinet. Wanneer dit het geval is signaleren wij dit richting het ministerie van SZW en
treden wij met hen in overleg hierover.

UWV Jaarplan 2018

31

9.

Financiën

UWV wordt gefinancierd uit publieke middelen. Die middelen willen we uiteraard zorgvuldig en verantwoord besteden.
We werken in overeenstemming met de geldende regels en besluiten. Van de uitkeringslasten (de financiële
rechtmatigheid) maar ook van alle inkopen voor onze bedrijfsvoering meten wij of deze rechtmatig zijn. Wij streven
naar een doelmatige uitvoering door er op te letten dat al onze inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan
de realisatie van onze doelen en dat de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten.

Figuur: Financieel kader UWV 2012-2022 (bedragen in € 1 miljoen)
2.000
1.800
1.600
1.400
1.200
1.000
800
600
400
200
0
2012

2013

2014

Reguliere uitvoeringskosten

2015

2016

Volumemutaties

2017

2018

2019

Overige reguliere mutaties

2020

2021

2022

Incidentele mutaties

Reguliere uitvoeringskosten: structurele uitvoeringskosten minus de taakstellingen vanaf 2011
Volumemutaties: structurele uitvoeringskosten op basis van volumemutaties WW en AO vanaf 2012
Overig reguliere mutaties: structurele uitvoeringskosten op basis van uitvoeringstoetsen
Incidentele mutaties: uitvoeringskosten met betrekking tot implementatie van uitvoeringstoetsen, projecten en bestemmingsfondsen

Door de bezuinigingstaakstelling uit de kabinetten Rutte I en II is in de jaren 2012 - 2018 het UWV-budget structureel
met € 489 miljoen verlaagd. Dit is meer dan een kwart van het budget in 2011. Ingrepen in efficiency, zoals op
huisvesting en stafdiensten, maar ook het vereenvoudigen en automatiseren van uitvoeringsprocessen, hebben tot en
met 2015 gezorgd voor een kostenverlaging van € 401 miljoen. In de periode 2016 – 2018 is aanvullend voor € 88
miljoen aan hoofdzakelijk efficiencybesparingen gerealiseerd.

9.1. Begrotingsbeeld in meerjarig perspectief
UWV is er in geslaagd voor het jaar 2018 een sluitende begroting te realiseren. Gezien de hierboven vermelde forse
bezuinigingstaakstelling en de tegelijkertijd gerealiseerde wijzigingen in wetgeving en dienstverlening is dit geen geringe
prestatie. Doordat in de jaren 2012 – 2015 reeds forse efficiencybesparingen waren gerealiseerd, was het een
aanzienlijke uitdaging om ook de aanvullende taakstelling voor de jaren 2016 – 2018 te realiseren. Met de begroting
2018 is ook de laatste tranche van deze taakstelling ingevuld.
Hoewel de begroting hiermee sluitend is opgeleverd, geldt dat nog niet voor de dienstverlening. De afgelopen jaren
hebben we op verschillende terreinen afspraken gemaakt met het ministerie van SZW over het gewenste niveau van de
dienstverlening en de daarbij behorende middelen. Dat is echter nog niet over de gehele breedte gedaan. Zo zijn voor
de dienstverlening aan Wajongers en WGA’ers afspraken gemaakt tot en met 2018. Het komende jaar treden we met
het ministerie van SZW in overleg om over deze dienstverlening aanvullende afspraken te maken. Dat geldt eveneens
voor het niveau van handhaving.
Voor de komende jaren staan we daarnaast voor de uitdaging onze uitvoering aan te passen aan het verder dalende
budget. Door de aantrekkende economie en de dalende klantaantallen die daarvan het gevolg zijn, neemt de
financiering van UWV af. Aan ons de uitdaging om onze uitvoering hiermee in lijn te brengen en tegelijkertijd de
continuïteit van de dienstverlening aan de klant te waarborgen. Dat vraagt om een behoedzaam personeelsbeleid.

UWV Jaarplan 2018

32

9.2. Cost accounting
Het ministerie van SZW en UWV hanteren een gezamenlijk rekenmodel waarin de verwachte volumeontwikkelingen per
wet worden vertaald naar een financieel kader. Dit rekenmodel wordt het Light Model genoemd. Het Light Model bevat
per wet een tweetal producten: aanvragen en continueringen. De vermenigvuldiging van het volume per product met
een prijs geeft, samen met een vaste kostencomponent, het financieel kader van UWV. In de begrotingstabel op de
volgende pagina is aangesloten bij het financiële kader zoals dat door het ministerie van SZW is gecommuniceerd. Met
het financieel kader worden de reguliere taken en een deel van de projectkosten betaald (zie paragraaf 9.3 voor meer
informatie over de projectkosten).
Binnen UWV wordt ook voor de onderbouwing van de divisiebegrotingen gebruik gemaakt van een systematiek van cost
accounting. Met deze systematiek worden via het verwachte volume, de verwachte tijdsbesteding (normtijd) en het
(personeels)tarief per product de verwachte capaciteitsinzet en kosten bepaald. Gedurende de uitvoering van het
begrotingsjaar wordt per divisie bekeken of de werkelijke capaciteitsinzet in lijn ligt met de verwachte capaciteitsinzet.
Daarnaast worden de gerealiseerde uitvoeringskosten op basis van de normtijden toegerekend aan de producten.
Minimaal één keer per drie jaar actualiseren we de zogenoemde normtijden. Daarmee borgen we dat de berekende
capaciteit en kosten aansluiten bij de werkelijkheid. In 2017 hebben we de normering van 65 producten herijkt. Voor
2018 staat de actualisatie van 100 normeringen op de planning. In totaal hanteren we binnen UWV 186 operationele
cost accounting producten. Op totaalniveau zijn deze producten geclusterd in een vijftal strategische producten. De
onderstaande begrotingstabel is opgebouwd uit die vijf producten.

Tabel: Begroting UWV (bedragen in € 1 miljoen)
bedragen x € 1 miljoen

Begroting 2017

Begroting 2018

Verschil

%

1.1 Toekennen-afwijzen claim

509,8

469,7

-40,1

-8%

1.2 Continueren

474,1

435,8

-38,3

-8%

1.3 Handhaving

54,2
1.038,0

52,2
957,6

-2,0
-80,4

-4%
-8%

1. Claimbeoordeling

2. Preventie & dienstverlening
2.1 Preventie

13,2

12,2

-0,9

-7%

366,0
379,2

339,6
351,8

-26,4
-27,4

-7%
-7%

48,2

45,8

-2,5

-5%

84,7
132,9

78,7
124,5

-5,9
-8,4

-7%
-6%

73,6
73,6

67,7
67,7

-5,8
-5,8

-8%
-8%

97,6
97,6

89,8
89,8

-7,8
-7,8

-8%
-8%

1.721,2

1.591,4

-129,8

-8%

Bijzondere baten

0,0

0,0

0,0

Bijzondere lasten

0,0

0,0

0,0

1.721,2

1.591,4

-129,8

-8%

Vernieuwing, Investerings- en Frictiebudget

95,7

80,1

-15,6

-16%

Invoering Wet- en regelgeving

16,2

18,1

1,9

12%

Totaal projectkosten

112,0

98,2

-13,7

-12%

Frictiekosten sociaal plan

25,0

25,0

0,0

0%

Frictiekosten huisvesting en werkplekken

0,1

0,0

-0,1

0%

25,1

25,0

-0,1

0%

1.858,2

1.714,7

-143,6

-8%

Onttrekking aan bestemmingsfonds frictiekosten

-68,8

-59,6

9,2

-13%

Onttrekking aan egalisatiereserve

-23,0

-16,5

6,5

-28%

1.766,5

1.638,5

-127,9

-7%

2.2 Dienstverlening werkzoekenden
3. Registratie arbeidsverhoudingen
3.1 Gegevensverkeer arbeidsverhoudingen
3.2 Werkgeversdienstverlening
4. Inkomensverzorging
4.1 Betalingen
5. Informatievoorziening
5.1 Informatievoorziening
Structurele uitvoeringskosten wettelijke
dienstverlening

Uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening

Totaal frictiekosten
Totaal (voor mutaties fondsen en reserveringen)

Toevoeging aan egalisatiereserve
Totaal (na mutaties fondsen en reserveringen)

UWV Jaarplan 2018

33

Toelichting begroting
Bovenstaande tabel geeft de begroting inclusief de verwachte onttrekking uit het bestemmingsfonds en de
egalisatiereserve. Samen met de verwachte onttrekking uit de reserves sluit deze begroting daarmee aan bij het budget
dat we vanuit het ministerie van SZW ter beschikking gesteld krijgen. De verwachte onttrekking uit het
bestemmingsfonds en de egalisatiereserve is nader toegelicht in paragraaf 9.5. De daadwerkelijke onttrekking wordt
bepaald bij het opstellen van de jaarrekening 2018 en is afhankelijk van de mogelijkheden die UWV gedurende 2018
vindt om de voorziene uitgaven alsnog uit het reguliere budget van het ministerie van SZW te financieren. Die
mogelijkheden ontstaan als UWV onderuitputting weet te realiseren op het reguliere budget. UWV vraagt vooralsnog
niet om vrijgave van het bestemmingsfonds en de egalisatiereserve.
Het totale uitvoeringsbudget is in 2018 bijna € 130 miljoen lager dan in 2017. Dit wordt verklaard door lagere
uitkeringsvolumes in 2018 en de laatste tranche van de taakstelling. Het lagere aantal uitkeringen werkt in vele
geledingen binnen UWV door in minder werk en daarmee minder kosten. De daling komt vrijwel hoofdzakelijk voor
rekening van de WW.
Ten opzichte van 2017 zijn door het ministerie van SZW extra incidentele middelen toegekend voor de dienstverlening
aan Wajongers en WGA’ers. Bij de WW zijn in 2018 net als in 2017 extra incidentele middelen toegekend voor
dienstverlening aan ouderen.
Een toelichting op de budgetontwikkeling van de belangrijkste activiteiten:
 Claimbeoordeling: door lager volumeaantallen dalen de kosten voor zowel het beoordelen van claims als voor
continueringen ten opzichten van 2017. Voor het jaar 2018 is sprake van een lichte daling bij de
handhavingsactiviteiten.
 Preventie en dienstverlening: de begroting 2018 voor preventie is nagenoeg gelijk aan 2017 en voor de begroting
dienstverlening aan werkzoekenden zetten we in 2018 minder middelen in dan in 2017. Dit laatste is het gevolg van
een lager verwacht aantal werkzoekenden.
 Registratie arbeidsverhoudingen: voor het jaar 2018 is sprake van een daling bij de juridische dienstverlening aan
werkgevers en ontslagvergunningen.
 Inkomensverzorging: het aantal betalingen is lager dan 2017 door een lager aantallen te verstrekken uitkeringen.
 Informatievoorziening aan de klant: de begroting 2018 is gebaseerd op de verwachte volumeontwikkeling in 2018.

9.3. Projectkosten
UWV besteedt jaarlijks circa € 75 miljoen aan het toekomstbestendig en wendbaar maken en houden van zijn ICTlandschap. De trajecten die hieraan een bijdrage leveren nemen we op in onze meerjaren ICT-planning, het UWV
Informatieplan. Dit informatieplan wordt jaarlijks herijkt op basis van de meest actuele inzichten en ontwikkelingen. De
herijking van het UWV Informatieplan is op 1 oktober 2017 afgerond met het vaststellen van het UWV Informatieplan
2018 – 2022.
Ook in 2018 zullen we weer projecten uitvoeren die zijn gericht op ‘continuïteit en stabiliteit’, ‘modernisering van het ITlandschap’, ‘functionele doorontwikkeling’, en ‘informatiebeveiliging en privacy’. Deze projecten financieren we uit het
reguliere projectbudget van € 50 miljoen dat we jaarlijks van het ministerie van SZW krijgen. Het resterende deel
financieren we uit het bestemmingsfonds voor frictie- en investeringskosten (zie paragraaf 9.5). Bovenop dit
projectportfolio voeren we projecten uit die zijn gericht op de invoering van nieuwe wet- en regelgeving. Hiervoor
ontvangen we aanvullende financiering van het ministerie van SZW. De overige projecten zijn projecten die geen IVcomponent kennen. Deze zijn geen onderdeel van het UWV Informatieplan. De bedragen per categorie in onderstaande
tabel zijn gebaseerd op de huidige inzichten, maar kunnen gedurende het jaar nog wijzigen.

Tabel: Projectportfolio 2018 (bedragen x € 1 miljoen)
Categorie

Gereserveerd budget portfolio 2018
bedragen x € 1 miljoen

Projecten wet- en regelgeving (incl. lopende uitvoeringstoetsen)

€ 18

Stabiliteit en continuïteit

€ 29

Modernisering landschap

€ 38

Functionele doorontwikkeling

€ 10

Overige projecten (niet IV)

€3

Totaal incl. projecten wet- en regelgeving

€ 98

Totaal excl. projecten wet- en regelgeving

€ 80

Naast deze projectportfolio wordt een aantal van onze ICT-contracten opnieuw aanbesteed, waardoor we naar
verwachting een aantal grote transities moeten uitvoeren. De (eventuele) overgang naar een nieuwe leverancier is
complex; de dienstverlening aan de klant moet immers ongestoord doorgang vinden. Gegeven de grote omvang van
deze transities richten we die projectmatig in. De aanbesteding van onze datacenterdienstverlening bereikt in 2018 een
cruciale fase. Het contract wordt gegund en de voorbereidingen op een eventuele migratie worden getroffen. Transities
als deze zullen meerjarig voor extra kosten zorgen. De kosten voor 2018 financieren we uit het bestemmingsfonds

UWV Jaarplan 2018

34

frictie- en investeringskosten. We blijven in de reguliere planning- en controlcyclus met het ministerie van SZW in
gesprek over de ontwikkeling van onze totale begroting en de middelen die beschikbaar worden gesteld voor het
uitvoeren van onze taken.

9.4. Re-integratiebudget
UWV krijgt jaarlijks van het ministerie van SZW een re-integratiebudget voor het inkopen van
re-integratiedienstverlening en werkvoorzieningen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
financiert de onderwijsvoorzieningen voor Wajongers. Voor het re-integratiebudget arbeidsbeperkten is in 2018 € 209
miljoen beschikbaar. Wij rekenen hiervan € 117 miljoen toe aan de inkoop van trajecten voor arbeidsgehandicapten en
€ 92 miljoen aan de inzet van werkvoorzieningen. Deze uitgaven maken geen deel uit van de begrote uitvoeringskosten
zoals die in paragraaf 9.1 zijn weergegeven. Onderwijsvoorzieningen worden gefinancierd met een bijdrage van het
ministerie van OCW aan het Arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten. Voor deze niet gebudgetteerde regeling
verwacht UWV momenteel in 2018 een bedrag van € 22 miljoen. Deze post zal in november 2017 definitief worden
begroot en met het ministerie van OCW gedeeld. Dit bedrag wordt besteed aan intermediaire voorzieningen (zoals een
doventolk), meeneembare voorzieningen (zoals een brailleleesregel) en vervoersvoorzieningen (zoals de aanpassing
van een auto). Ook deze middelen maken geen onderdeel uit van de begrote uitvoeringskosten in paragraaf 9.1.

9.5. Bestemmingsfondsen en egalisatiereserve
Naast het jaarlijkse budget voor uitvoeringskosten en re-integratie heeft UWV de beschikking over een aantal reserves.
Het betreft een tweetal bestemmingsfondsen, het bestemmingsfonds voor frictie- en investeringskosten en het
bestemmingsfonds voor re-integratie. Daarnaast beschikt UWV over een egalisatiereserve.
De frictie- en investeringskosten die samenhangen met de taakstelling en het resterende deel van de projectkosten
worden uit het hiervoor ingestelde bestemmingsfonds gefinancierd. UWV heeft het bestemmingsfonds in het verleden
gevuld uit de onderuitputting die aan het einde van het jaar werd gerealiseerd. Conform afspraak met het ministerie
van SZW stuurde UWV bewust op deze onderuitputting. UWV heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat deze
onderuitputting zo groot mogelijk is geweest, door het naar voren halen van bezuinigingen (‘front loading’) en door het
niet opschalen van staf en overhead bij stijgende WW-volumes.
Met ingang van 2015 wordt eventuele onderuitputting toegevoegd aan de egalisatiereserve. De egalisatiereserve is
bedoeld om schommelingen in de kosten op te vangen die worden veroorzaakt door (onvoorziene) uitgaven met een
incidenteel of onregelmatig karakter. Daarnaast wordt deze reserve gebruikt voor het opvangen van overlopende
verplichtingen en reserveringen voor kosten die zich niet jaarlijks voordoen. De egalisatiereserve kwam in de plaats van
de verschillende bestemmingsfondsen; de enige uitzondering hierop vormt het bestemmingsfonds frictie- en
investeringskosten. De egalisatiereserve is gemaximeerd op 5% van het gemiddelde uitvoeringskostenbudget in de
voorlaatste drie jaren.
De komende jaren worden de reserves aangesproken voor de financiering van:
 de aanvulling van de projectportfolio tot circa € 75 miljoen per jaar;
 een drietal grote transitietrajecten;
 de sociaal-plankosten;
 overlopende verplichtingen;
 eventuele (tijdelijke) begrotingstekorten.
De daadwerkelijke onttrekking aan de reserves bepalen we bij de jaarrekening. Als we gedurende het jaar de
mogelijkheid zien de genoemde uitgaven te financieren uit het reguliere budget, dan zullen we de reserves ontzien.

9.6. Rechtmatigheid
We streven er ook in 2018 naar om bij onze inkopen onrechtmatigheid te beperken. Wanneer een strikte keuze voor
rechtmatigheid evenwel onverantwoorde risico’s oplevert, in financieel opzicht en/of voor de continuïteit van onze
dienstverlening aan de burger, dan besluiten we om geen nieuwe aanbesteding te starten, of om daar langer de tijd
voor te nemen om zo een zorgvuldige overgang naar een mogelijk nieuwe leverancier te borgen. Dit kan bijvoorbeeld
het geval zijn bij het inkopen van IV-dienstverlening. Deze leggen een zeer grote druk op de verandercapaciteit van
UWV. We kiezen er daarom voor inkopen te doen op momenten, die logisch samenhangen met de ontwikkeling naar
een toekomstbestendig ICT landschap. Op deze wijze leveren inkopen een strategische bijdrage aan de lange
termijncontinuïteit en stabiliteit van onze dienstverlening. In onze tertaalverslagen en jaarverslag 2018 verantwoorden
we ons over onrechtmatigheid van de inkopen en het met onrechtmatigheid gemoeide bedrag.

UWV Jaarplan 2018

35

Lijst van afkortingen

AVG
AW
anios
arbo
BIR
BKWI
BRP
BZK
CBS
CIO
CIZ
DUO
EER
EESSI
EURES
fte
IaW
IB&P
IBF
ICT
IND
ISO
IV
IVA
LIV
LKV
MJHP
mvo
OCW
oWajong
P&C-cyclus
PES
SSD
SVB
SW
SZW
UIP
UWV
VDC
VNG
Wajong 2010
Wajong 2015
WAO
Wazo
Wbqa
Wet SUWI
WGA
WIA
Wtl
WW
Wwz
zbo

Algemene verordening gegevensbescherming
Arbeidsongeschiktheidswetten
arts niet in opleiding tot specialist
arbeidsomstandigheden
Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst
Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
Basisregistratie Personen
(ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Centraal Bureau voor de Statisitiek
Chief Information Officer
Centrum indicatiestelling zorg
Dienst Uitvoering Onderwijs
Europese Economische Ruimte
Electronic Exchange of Social Security Information
EURopean Employment Services
fulltime-equivalent
integrale Activering Wajong
informatiebeveiliging en privacy
Internationaal Bureau Fraude
Informatie- en communicatietechnologie
Immigratie- en Naturalisatiedienst
Internationale Organisatie voor Standaardisatie
Informatievoorziening(functie)
Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten
lage-inkomensvoordeel
loonkostenvoordeel
Meerjaren Huisvestingplan
maatschappelijk verantwoord ondernemen
(ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
oude Wajong
planning & control-cyclus
Public Employment Services
Secure Software Development
Sociale Verzekeringsbank
sociale werkplaats
(ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
UWV Informatieplan
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
Veilige Digitale Communicatie
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
Wet arbeid en zorg
Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
Wet tegemoetkoming loondomein
Werkloosheidswet
Wet werk en zekerheid
zelfstandig bestuursorgaan

UWV Jaarplan 2018

36

Colofon

Uitgave
UWV
Directie Strategie, Beleid en Kenniscentrum
Bezoekadres
UWV Hoofdkantoor
La Guardiaweg 116
1043 DL Amsterdam
Postadres
Postbus 58285
1040 HG Amsterdam
Inlichtingen
020-687 5185
Auteurs
Michael Baldwin
Marinke van de Wetering
Maarten van Woerden

Disclaimer
Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding.
UWV © 28 september 2017

UWV Jaarplan 2018

37

Einde rapport

UWV Jaarplan 2018

38