Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

27 830

Materieelprojecten

Nr. 194

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 december 2016
INLEIDING
Op 21 juni van dit jaar heb ik u een brief gestuurd (Kamerstuk 27 830, nr.
174) over de herijking van het instandhoudingsprogramma van de vier
luchtverdedigings- en commandofregatten (LC-fregatten). Ook heb ik twee
afzonderlijke vervolgbrieven aangekondigd omdat de contracten voor de
deelprojecten in twee fases gereed komen. Deze brief betreft de eerste
fase waarvoor recent twee hoofdcontracten zijn uitonderhandeld. De
tweede brief zal in het voorjaar van 2017 worden verzonden.
De LC-fregatten zijn tussen 2002 en 2005 in dienst gesteld en zijn
ontworpen voor een levensduur van ten minste 25 jaar. Om de inzetbaarheid en de doelmatige exploitatie van de LC-fregatten te waarborgen
tot het einde van de geplande levensduur, zijn maatregelen geïnventariseerd die samen het project Instandhoudingsprogramma LC-fregatten
vormen. Met de A-brief en de bijbehorende commercieel-vertrouwelijke
informatie van 4 februari 2014 (Kamerstuk 27 830, nr. 123) heb ik uw
Kamer geïnformeerd over de behoeftestelling voor dit instandhoudingsprogramma. In de A-brief heb ik ook aangekondigd dat de B, C en D-fase
van het Defensie Materieel Proces (DMP) zouden worden gecombineerd.
In het nieuwe DMP is dit een combinatie van de B en D-fase geworden,
omdat de C-fase, dat wil zeggen de vervolgonderzoeksfase in verband met
een ontwikkeling, niet van toepassing is. Voor veel van de deelprojecten is
Defensie namelijk aangewezen op de Original Equipment Manufacturer
(OEM) en voorts zullen het Marinebedrijf van het Commando Zeestrijdkrachten en het Joint IV Commando van de Defensie Materieel Organisatie (DMO) een deel van het programma uitvoeren. Met deze brief
informeer ik u over de gecombineerde onderzoeks- en verwervingsvoorbereidingsfase (B en D-fase) van dit project.

kst-27830-194
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 830, nr. 194

1

BEHOEFTE
Kwalitatieve behoefte en herijking
In de A-brief werd voor het programma uitgegaan van 41 deelprojecten.
Zoals in de brief van 21 juni jl. beschreven, vervallen de drie deelprojecten
voor de instandhouding van het kanon. Daarnaast zijn twee deelprojecten
– de voorbehandeling voor drinkwater en de smeeroliepomp – vervallen
omdat uit nader onderzoek is gebleken dat de huidige systemen voldoen
aan de eisen en goed werken. Het deelproject Global Maritime Distress
and Safety System (GMDSS) is gecombineerd met het deelproject voor de
operationele werkplekken. Het programma bestaat nu uit 35 deelprojecten, verdeeld in zeven clusters die hieronder aan de orde komen. Door
de samenvoeging van projecten kan Defensie volstaan met drie hoofdcontracten in plaats van de eerder voorziene vier.
Het eerste cluster omvat deelprojecten voor aanpassingen aan het
Combat Management System (CMS). Met de OEM zal hiervoor één van de
drie hoofdcontracten voor het instandhoudingsprogramma LC-fregatten
worden gesloten.
Het tweede cluster betreft de drie deelprojecten voor de instandhouding
van het kanon en de munitiebergplaats. Deze drie deelprojecten worden
niet uitgevoerd. Zoals toegezegd tijdens het algemeen overleg materieel
van 29 juni jl. zult u daarover nog dit jaar een afzonderlijke brief ontvangen.
Het derde cluster betreft de instandhouding van de Active Phased Array
Radar en daarvoor sluit Defensie ook een hoofdcontract met de OEM.
Het vierde cluster betreft het Integrated Monitoring and Control System,
de platformautomatisering van het schip.
Het vijfde cluster bestaat uit de instandhouding van de operationele
werkplekken. Defensie sluit voor het vierde en vijfde cluster alsmede de
deelprojecten voor de civiele radarsystemen en brandveiligheidssystemen
een derde hoofdcontract met de desbetreffende OEM.
Het zesde cluster bestaat uit dertien deelprojecten voor sensor-, wapenen communicatiesystemen. Dit zijn systemen van verschillende OEM’s en
Defensie sluit hiervoor contracten per deelproject. In enkele gevallen zal
Defensie zelf, dat wil zeggen het Marinebedrijf en het Joint IV Commando,
de projecten uitvoeren.
Het zevende en laatste cluster bestaat uit veertien deelprojecten voor
platformsystemen. Ook voor dit cluster geldt dat contracten per
deelproject worden gesloten of door Defensie worden uitgevoerd.
Kwantitatieve behoefte
Het instandhoudingsprogramma LC-fregatten heeft tot doel de inzetbaarheid en de doelmatige exploitatie van de vier schepen te waarborgen.
Handhaving van de identieke configuratie van de vier schepen is een
voorwaarde voor het beheersen van de levensduurkosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 830, nr. 194

2

FINANCIËN
Investeringen
Het project Instandhoudingsprogramma LC-fregatten bevindt zich in de
bandbreedte tussen de € 100 miljoen en de € 250 miljoen. In de gelijktijdig verzonden commercieel-vertrouwelijke brief treft u meer details aan
(kenmerk BS2016024814)1.
Exploitatiekosten
Dit programma zorgt ervoor dat de onderhoudsinspanning en de
materiële exploitatiekosten niet stijgen. De personele exploitatiekosten
veranderen niet door dit project.
VERWERVINGSSTRATEGIE EN PLANNING
Voor de drie hoofdcontracten geldt dat deze single source worden
aanbesteed en dat een offerte is ontvangen van de desbetreffende OEM’s.
Defensie heeft inmiddels overeenstemming bereikt over twee hoofdcontracten. Zoals in de brief van 21 juni jl. gemeld, wil Defensie deze
overeenkomsten zo snel mogelijk sluiten, zodat de leverancier meteen
begin volgend jaar met de voorbereidingen kan gaan beginnen en kan
aansluiten op het instandhoudingsprogramma van juni 2018 voor Zr.Ms.
De Zeven Provinciën. Over het derde hoofdcontract moet uiterlijk in het
voorjaar van 2017 overeenstemming zijn bereikt.
PROJECTRISICO’S
Product
Het instandhoudingsprogramma LC-fregatten behelst vooral de aanpassing of vervanging van systeemdelen en apparatuur. Dit betekent dat de
functionaliteit van de systemen niet of nauwelijks wijzigt, waardoor het
risico als laag wordt beoordeeld.
Tijd
Het risico voor het aspect tijd werd in de A-brief als gemiddeld beoordeeld. Als gevolg van de herijking van het project in de loop van dit jaar is
de verwervingsvoorbereiding later aangevangen dan eerder voorzien,
maar de planning voor de uitvoering van het instandhoudingsprogramma
LC-fregatten is ongewijzigd gebleven. Het instandhoudingsprogramma
moet direct aansluiten op het groot onderhoud van de schepen. Met het
oog op de voorbereidingen daarvoor is het van belang dat twee van de
drie hoofdcontracten zo snel mogelijk worden gesloten. Het risico voor
het aspect tijd wordt om die reden nog steeds als gemiddeld beoordeeld.
Geld
Na de herijking waarover u op 21 juni jl. bent geïnformeerd wordt het
financiële risico thans als laag beoordeeld.

1

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 830, nr. 194

3

OVERIGE ASPECTEN
Gerelateerde projecten
Het project instandhoudingsprogramma LC-fregatten heeft een relatie met
de projecten Maritime Ballistic Missile Defence (MBMD), instandhouding
Goalkeeper en NH-90. Zoals bekend zijn deze projecten in realisatie. De
gemodificeerde SMART-L radar maakt deel uit van het project MBMD. De
gemodificeerde radar kan pas worden getest nadat de werkzaamheden
voor de instandhouding van het CMS zijn voltooid. Daarom is het van
belang het contract voor de instandhouding van het CMS snel te sluiten.
Internationale samenwerking
Nederland werkt voor de instandhouding van de Active Phased Array
Radar samen met Denemarken en Duitsland. De aanpassingen aan deze
radar worden uitgevoerd binnen de kaders van een bestaand Memorandum of Understanding (MoU) voor de instandhouding van deze radar.
Arbo en milieu
De knelpunten op het gebied van Arbo en milieu waarvan in de behoeftestelling sprake was, worden allemaal opgelost, met uitzondering van de
aanpassing van de munitiebergplaats voor het 127 mm kanon. De oplossing van dit knelpunt maakt deel uit van een nieuwe behoeftestelling voor
het kanon.
TEN SLOTTE
Ik ben voornemens op zo kort mogelijke termijn twee van de drie
hoofdcontracten te sluiten voor het instandhoudingsprogramma
LC-fregatten. Zodra de verwervingsvoorbereiding voor het derde
hoofdcontract is voltooid, zal ik u daarover informeren.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 830, nr. 194

4