Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

Nr. 165

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 januari 2015
Hierbij informeer ik u over de stand van zaken met betrekking tot de
verspreiding in het Caribisch deel van het Koninkrijk, inclusief de
mogelijke aanpak en mogelijke betrokkenheid van Nederland daarbij. Dit
conform uw verzoek daartoe bij brief d.d. 18 december jl.
Chikungunya is een ziekte veroorzaakt door een virus dat wordt overgedragen door muggen van het geslacht Aedes. Vooral de gelekoortsmug
(Aedes aegypti) en de tijgermug (Aedes albopictus) spelen daarbij een
belangrijke rol. Beide muggen leven in de nabijheid van menselijke
nederzettingen en planten zich daar ook voort. Ze zijn lastig te bestrijden
en ondanks kortdurende successen bij een intensieve aanpak worden
(sub)tropische gebieden toch steeds weer ge(her)koloniseerd. Vooral de
gelekoortsmug is ook in het Caribisch deel van het Koninkrijk in ruime
mate verspreid.
Stand van zaken epidemie
Chikungunyakoorts is reeds vele decennia bekend uit Zuidoost Azië en
Afrika waar met regelmaat epidemieën zijn beschreven. In Noord- en
Zuid-Amerika was de ziekte behoudens incidentele importgevallen tot
voor 2013 onbekend. In het najaar van 2013 werden de eerste patiënten
gediagnosticeerd op St. Martin en sindsdien heeft de epidemie zich naar
bijna alle landen binnen de (sub)tropische regio’s van Noord- en Zuid
Amerika alsmede de Caribische regio verspreid. In het najaar van 2013 en
de winter van 2014 werd vooral Sint Maarten getroffen. In de zomer van
2014 was er een flinke epidemie op Sint Eustatius, en in mindere mate op
Aruba. In het najaar en de winter van 2014/2015 heeft zich een forse
epidemie op Curaçao voorgedaan welke momenteel zeer duidelijk aan het
afnemen is. Bonaire lijkt tot dusverre redelijk gespaard gebleven hoewel
ook daar patiënten zijn gemeld en Saba heeft alleen enkele importgevallen gemeld. Het algemene beeld is dat de epidemie momenteel
duidelijk over zijn hoogtepunt heen is.

kst-32793-165
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 793, nr. 165

1

In verband met het intensieve personenverkeer vanuit de regio met het
continentale deel van het Koninkrijk zijn er afgelopen maanden ook
tientallen importgevallen vanuit de regio in Nederland gediagnosticeerd.
Het risico voor lokale verspreiding in continentaal Nederland is gezien de
afwezigheid van een geschikte vector (mug) afwezig.
Aanpak en betrokkenheid Nederland
Er is geen medische behandeling voor chikungunyakoorts, de therapie
beperkt zich tot verlichting van de symptomen en het behandelen van
eventuele complicaties. Lokaal wordt er vanuit de GGD’en ingezet op
muggenbestrijding, maar zoals reeds eerder aangegeven is een effectieve
aanpak duur en lastig op langere termijn vol te houden.
Vanuit het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is de
regio ondersteund door het verzorgen van diagnostiek, die in eerste
instantie lokaal niet mogelijk was. Aanvullend hierop heeft het RIVM op
Curaçao en Sint Maarten een training verzorgd voor gebruik van een
goede diagnostische techniek en heeft geadviseerd over apparatuur en
reagentia. Ook is door het RIVM ondersteuning geboden voor registratie
en melding aan de EU en de WHO om te voldoen aan onze internationale
meldingsplicht en om het verloop van de epidemie goed in beeld te
brengen. Tevens is er voor de BES eilanden een meldingsplicht voor
Chikungunyakoorts ingevoerd.
Een entomoloog heeft vanuit het RIVM op Sint Maarten een training
verzorgd over muggenbestrijding.
Vooruitzicht
Het is te verwachten dat deze ziekte zich in de toekomst met enige
regelmaat in de regio zal manifesteren in de vorm van (kleinere) jaarlijkse
epidemieën omdat niet alle bewoners in deze eerste epidemie zijn
geïnfecteerd. Onderzoek naar een effectievere aanpak van de muggenbestrijding is zeker ook aangewezen, maar dit is een lastig en reeds lang
bestaand probleem. De Wereld gezondheidsorganisatie speelt hierbij een
belangrijke rol.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 793, nr. 165

2