Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 780 XIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2011 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 1 juli 2011
De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie1,
belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de
eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de
daarop gegeven antwoorden.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham
De adjunct-griffier van de commissie,
Blacquiere

1

Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), SnijderHazelhoff, J.F. (VVD), Koopmans, G.P.J. (CDA),
Ham, B. van der (D66), voorzitter, Smeets, P.E.
(PvdA), Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C.
(SP), ondervoorzitter, Jacobi, L. (PvdA),
Koppejan, A.J. (CDA), Graus, D.J.G. (PVV),
Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G.
(SP), Wiegman-van Meppelen Scheppink, E.E.
(CU), Tongeren, L. van (GL), Ziengs, E. (VVD),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Gerbrands, K. (PVV),
Lodders, W.J.H. (VVD), Vliet, R.A. van (PVV),
Dijkgraaf, E. (SGP), Schaart, A.H.M. (VVD),
Verhoeven, K. (D66) en Holtackers, M.P.M.
(CDA).
Plv. leden: Jadnanansing, T.M. (PvdA), Elias,
T.M.Ch. (VVD), Blanksma-van den Heuvel,
P.J.M.G. (CDA), Koolmees, W. (D66), Dikkers,
S.W. (PvdA), Dekken, T.R. van (PvdA), Irrgang,
E. (SP), Groot, V.A. (PvdA), Werf, M.C.I. van
der (CDA), Dijck, A.P.C. van (PVV), Ouwehand,
E. (PvdD), Gerven, H.P.J. van (SP), Schouten,
C.J. (CU), Gent, W. van (GL), Leegte, R.W.
(VVD), Grashoff, H.J. (GL), Mos, R. de (PVV),
Taverne, J. (VVD), Bemmel, J.J.G. van (PVV),
Staaij, C.G. van der (SGP), Houwers, J. (VVD),
Veldhoven, S. van (D66) en Ormel, H.J. (CDA).

kst-32780-XIII-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

1

1
Waarom is de eindejaarsmarge met € 66 miljoen hoger dan de gebruikelijke 1% (van de oorspronkelijke begroting van € 2.9 miljard)?
De genoemde € 2,9 mld betreft alleen de begroting van het voormalig
ministerie van Economische Zaken. De eindejaarsmarge van € 66 mln
betreft de totale eindejaarsmarge van het ministerie van EL&I. Bij
Incidentele Suppletoire Begroting (ISB) is begrotingshoofdstuk 14
(oud-LNV) aan begrotingshoofdstuk 13 (EL&I) toegevoegd. Daarbij is de
eindejaarsmarge oud-LNV incidenteel enigszins verruimd voor de
uitfinanciering van aangegane verplichtingen voor investeringen in
duurzame stallen en luchtwassers in het kader van het aanvullend
beleidsakkoord.
2
Op welke manier en waar precies is de «Reserve Voorjaar» van
€ 500 miljoen aangekondigd en geautoriseerd?
Deze vraag ligt niet op het terrein van de minister van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie. Voor het antwoord op deze vraag verwijs
ik u naar de antwoorden op vraag 5,6,7,8 en 9 die aan de minister van
Financiën zijn gesteld bij de Voorjaarsnota.
3
In de verticale toelichting bij het ministerie van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie (EL&I) in bijlage 6, pagina 32, wordt gesproken
over een correctie van het uitgavenkader bij CO2-veilingopbrengsten.
Waarom wordt deze kadercorrectie niet zichtbaar in bijlage 4 van de
Voorjaarsnota, waaruit blijkt dat er sinds de Startnota alleen kadercorrecties zijn toegepast voor de overheveling van kindregelingen? Heeft de
minister van Financiën binnen het kader nu andere uitgaven gedekt, daar
waar het uitgavenkader volgens de begrotingsregels eigenlijk verlaagd
had moeten worden? Kunt u de reeks van de aardgasbaten onderbouwen
door inzichtelijk te maken welke volume- en prijsontwikkelingen aan deze
raming ten grondslag liggen?
De desbetreffende correctie op de veilingopbrengsten CO2 is al bij
Startnota op het uitgavenkader verwerkt. Daarom is deze correctie niet
opnieuw in bijlage 4 (met wijzigingen na de Startbrief) van de Voorjaarsnota vermeld. Er zijn dan ook geen andere uitgaven hiermee gedekt.
De raming aardgasbaten betreft de kasinkomsten in 2011. Deze bestaan
uit de eindafrekening over 2010, maar vooral uit de voorlopige afdrachten
over het jaar 2011. De bepalende factoren voor de geraamde aardgasbaten zijn de aardgasprijs, die gerelateerd is aan de prijs van olie in
dollars, de euro-dollar koers en het volume van de verkopen.
Bij de Miljoenennota 2011 werd uitgegaan van de volgende uitgangspunten voor de prijzen en het productievolume.

USDollar/Euro
Olie $/vat
Productie mrd m3

2010

2011

1,29
76,2
81

1,25
75,2
74

Bij 1e suppletoire begroting is de raming geactualiseerd op basis van het
scenario van het CPB uit het Centraal Economisch Plan 2011. De totale
productie in 2010 is onder andere door het koude decemberweer hoger

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

2

uitgevallen en de verwachte productie over 2011 is ook omhoog bijgesteld. De uitgangspunten waren als volgt (2010 betreft realisaties):

USDollar/Euro
Olie $/vat
Productie mrd m3

2010

2011

1,33
79,5
84

1,34
97,3
76

4
Voor welke mogelijk toekomstige financiële correcties van de Europese
Commissie wordt een bedrag van € 60 miljoen gereserveerd?
De reservering van € 60 miljoen is bestemd voor correctiebesluiten op de
toepassing van EU-regelgeving, waarbij de Commissie zich (soms pas na
jaren) op het standpunt stelt dat Nederland de EU-regelgeving niet
volledig EU-conform heeft uitgevoerd. Financiële correcties die nu over
oude jaren worden opgelegd, zijn een gevolg van inrichtingsbesluiten en
interpretatieverschillen van EU-verordeningen, die jaren geleden zijn
genomen resp. ontstaan. De omvang van deze correcties is, onder andere
vanwege de lange doorlooptijden die zijn gemoeid met controles door de
Commissie en omdat de Commissie steeds vaker gebruik maakt van
forfaitaire correcties, moeilijk vooraf in te schatten.
Nederland maakt tegen nagenoeg alle door de Commissie voorgestelde
correcties bezwaar bij de Commissie. Dit proces van hoor en wederhoor
leidt veelal tot aanpassing van het voorstel van de Commissie. Indien
Nederland en de Commissie van mening verschillen over de toepassing
van de verordeningen legt Nederland deze verschillen van mening voor
aan het Bemiddelingsorgaan. Wanneer Nederland van mening is dat het
juridisch sterk staat stelt het beroep in bij het Gerecht van Eerste Aanleg,
en vervolgens mogelijk hoger beroep bij het Hof van Justitie. Het instellen
van beroep schort de verplichting tot betaling van de opgelegde financiële
correcties niet op.
Voorts is van belang dat in de ontwerp-begroting 2012 (conform aankondiging in de 1e suppletoire begrotingswet 2011 van EL&I) een interne
begrotingsreserve wordt ingesteld zodat de Kamer inzicht krijgt in de aan
Nederland opgelegde financiële correcties. Hiertoe is deze reservering van
€ 60 mln nu gemaakt.
5
Waarom worden de geraamde ontvangsten vanuit het groenfonds voor de
kosten van het Plan van aanpak Schiphol en omgeving pas in 2011
ontvangen?
De Plan van aanpak Schiphol en omgeving (PASO) ontvangsten zijn in
2011 ontvangen. De reden hiervoor is dat de aanvraag voor de betaling
niet in 2010 is ontvangen door het Groenfonds. Na constatering dat de
betaling uitbleef is getracht e.e.a. met spoed te corrigeren. Helaas bleek
dit niet meer mogelijk te zijn binnen de gestelde financiële sluitingstermijnen.
6
Kan worden aangegeven op welke wijze de sector de reddings- en
herstructureringsregeling Q-koorts kan benutten en/of nu al benut heeft?
Een onderneming die door de Q-koorts in financiële moeilijkheden is
gekomen en die niet in staat is om met eigen middelen het herstructure-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

3

ringsplan uit te voeren, kan een aanvraag indienen voor de reddings- en
herstructureringsregeling Q-koorts.
Het budget wordt o.a. benut voor de aankoop van geiten en het overschakelen naar een andere (veehouderij)sector.
Voorwaarde om in aanmerking voor steun is dat aanvragers een causaal
verband aantonen tussen de overheidsmaatregelen betreffende Q-koorts
en het feit dat ze in moeilijkheden zijn. Het herstructureringsplan moet
uiterlijk 2 jaar na subsidieverlening zijn afgerond.
Tot op heden is er aan zes bedrijven een beschikking toegekend uit de
reddings- en herstructureringsregeling voor een totaalbedrag van
€ 270 420. De herstructureringsregeling is nog opengesteld tot 1 oktober
2011. Het beschikbare budget heeft een plafond van € 1,5 miljoen.
7
Voor welke overlopende verplichtingen ten behoeve van het bevorderen
van de maatschappelijk geaccepteerde productievoorwaarden en
dierenwelzijn is middels een eindejaarsmarge € 20,4 miljoen meegenomen naar 2011? Is hier sprake van het feit dat niet tot uitbetaling kon
worden overgegaan om dat de indieners hun dossier niet compleet
hadden? Zo ja, welke redenen lagen daar aan ten grondslag? Kan hierop
een uitgewerkte toelichting worden gegeven?
Het grootste deel van de € 20,4 mln die naar 2011 is doorgeschoven
betreft subsidies in het kader van de investeringsregeling duurzame
stallen. De bijbehorende subsidieregelingen hiervoor zijn in 2009 en 2010
gepubliceerd. Aanvragers hebben echter twee jaar de tijd om het project
(de duurzame stal) uit te voeren, waardoor de verplichtingen voor deze
subsidies wel zijn aangegaan maar voor een groot deel pas in 2011 en
2012 tot uitbetaling komen. Er is dus geen sprake van incomplete
dossiers.
De laatste openstelling van de regeling integraal duurzame stallen van
€ 15 mln is in het najaar van 2010 gebeurd. Publicatie is vertraagd
doordat de goedkeuring van de Europese Commissie (staatssteunmelding) pas medio 2010 is verkregen. Zie hiervoor ook vraag 35 n.a.v. het
jaarverslag uit mijn brief van 6 juni jl.
Een ander deel van het doorgeschoven budget (€ 1,8 mln) betreft de in
2011 e.v. benodigde kasgelden om de in 2009 aangegane verplichtingen in
het kader van de SBIR Agrologistiek en Biobased Economy uit te kunnen
betalen.
8
Voor welke overlopende verplichtingen ten behoeve van het bevorderen
van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen, waaronder
biologische landbouw, is middels de € 18,5 miljoen meegenomen naar
2011? Wat is de reden?
Van de € 18,5 mln had € 18,2 mln betrekking op de investeringsregeling
luchtwassers. De uitbetalingen op de in 2009 en 2010 aangegane verplichtingen voor de subsidies zullen voor het grootste deel pas in
2011 e.v. plaatsvinden, omdat aanvragers 2 jaar de tijd hebben om hun
investeringsproject af te ronden. De resterende € 0,3 mln heeft betrekking
op de laatste betaling voor het Investeringsplan AlgaeParc van
Wageningen UR die in 2011 zal plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

4

9
Op basis van welk beleidsstuk vindt de stimulans van de ontwikkeling van
de multifunctionele landbouw plaats om sectoraal- en thematische
programma’s uit te voeren? Hoe wordt de effectiviteit van inzet van deze
middelen gemeten?
De nota «Kiezen voor landbouw» van september 2005 vormt de basis van
het stimuleringsbeleid van de multifunctionele landbouw. Naar aanleiding
van deze nota is de regering in april 2006 door de leden Waalkens en
Atsma via een motie (30 252, nr. 4) verzocht een Taskforce Multifunctionele Landbouw in te stellen. In december 2007 is deze Taskforce voor
een periode van vier jaar door het voormalige ministerie van LNV
ingesteld. Het doel van de Taskforce is de professionalisering en de groei
van de omzet van de multifunctionele landbouwsector te bevorderen. Dit
doet de Taskforce via sectorale en thematische programma’s. De
voortgang en effectiviteit van deze programma’s wordt door de Taskforce
gemonitord. De overall voortgang wordt door middel van 2-jaarlijkse
metingen gemonitord. Deze metingen zijn aan de Tweede Kamer
verstuurd. Uit deze metingen blijkt bijvoorbeeld dat de omzet van de
sector in 2009 ten opzichte van het startjaar van de Taskforce, 2007, met
bijna 30% is gestegen. De eindmeting over het jaar 2011 zal in het
voorjaar van 2012 worden gepubliceerd, samen met de inhoudelijke en
financiële eindrapportage over de werkzaamheden van de Taskforce.
10
Welke impact op andere beleidsonderdelen heeft het onttrekken van
middelen aan de interne begrotingsreserve visserij? Is er met deze
onttrekkingen geen extra ruimte meer voor visserij?
De onttrekking van € 2 mln aan de begrotingsreserve visserij heeft geen
impact op andere beleidsonderdelen binnen het domein visserij.
11
Wat is de oorzaak van de vertraging met betrekking tot de vergunningen
die nodig zijn om de visserijmiddelen te benutten? Welke acties worden
op dat punt ondernomen?
Het vergunningentraject wordt pas gestart nadat de subsidie is toegekend.
Hier zijn verschillende overheidsinstanties bij betrokken. Elk van de
benodigde vergunningen (o.a. die op basis van de NB-wet, de Visserijwet
en de Waterwet) heeft een eigen afweging en bepaalde doorlooptijd
nodig. Om de informatievoorziening m.b.t. de afhandeling van vergunningaanvragen goed te regelen, zijn heldere werkafspraken tussen de
betrokken instanties gemaakt. Er wordt naar gestreefd om de aanvragen
en afhandeling via één loket te laten verlopen.
12
Voor welke maatregelen ten behoeve van de Programmatische Aanpak
Stikstof wordt nu de € 5 miljoen gereserveerd terwijl deze aanpak nog
niet definitief is vastgesteld?
Vooruitlopend op de definitieve vaststelling van de Programmatische
Aanpak Stikstof dienen in 2011 reeds enkele maatregelen te worden
genomen op het gebied van «ontwikkeling (van instrumenten) en
onderzoek». Het gaat hier o.a. om de volgende maatregelen:
– Ontwikkeling van het GIS rekeninstrument Aerius. Met deze rekentool
wordt vanuit de stikstofuitstoot de stikstofbelasting per Natura 2000
gebied bepaald. Dit instrument kan beleidsscenario’s doorrekenen en
is nodig voor de verlening van vergunningen. De ontwikkeling is
gestart in 2010 en wordt eind 2011 afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

5

–

–

–

–

Werking van de PAS wordt eerst uitgeprobeerd in 4 pilotgebieden en
vervolgens in de praktijk getoetst in de 134 stikstofgevoelige Natura
2000-gebieden. Dit vergt analyses per gebied.
Gebleken is dat het huidige aantal meetpunten van het Meetnet
Ammoniak Natuurgebieden (MAN) gezien de grote verschillen in
belasting per natuurgebied te laag is voor een goede ruimtelijke
dekking en voor goede uitspraken per gebied. Dit kan worden opgelost
door het aantal meetpunten te verhogen. Er zullen aanvullende
metingen moeten worden verricht op vijf extra locaties.
Met name de vermindering van de ammoniakuitstoot uit de veehouderij vraagt een extra impuls. Landelijk worden de eisen die gesteld
worden aan de toegestane emissies aangescherpt. De bedrijven zijn
zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de eisen van de regelgeving. Hiertoe moet het Rijk wel metingen doen om emissiewaarden te
bepalen die in het «Besluit huisvesting» moeten worden opgenomen.
Tot slot worden enkele onderzoeks- en pilotprojecten ondersteund
gericht op de ontwikkeling van nieuwe, innovatieve en perspectiefvolle
methoden om de emissies te verminderen. Bij pilotprojecten wordt
gekeken naar gezamenlijke financiering door bedrijfsleven, provincies
en rijk.

13
Op basis van welke beleidsstuk vinden projecten plaats in het kader van
bodemsanering?
Op basis van «Gedragslijnen inzake bodemverontreiniging in staatseigendommen».
14
Welke correctievoorstellen en besluiten à € 107 miljoen heeft de Europese
Commissie specifiek gedaan? En hoe correspondeert dat met de
correcties van aardappelzetmeel, groenten en fruit en het perceelsysteem
à € 140 miljoen?
Momenteel is tot een bedrag van € 107 mln aan correctievoorstellen en
-besluiten ontvangen welke in 2011 en verder tot betaling komen:
Besluiten:
Fonds
1. Aardappelzetmeel (Periode 2003–2008)
2. Groenten en fruit (Periode 2005–2008)
Totaal

Omvang correctie
€ 29,3 mln
€ 22,7 mln
€ 52 mln

Voorstellen:
Fonds

Omvang correctie

1. Cross compliance (Periode 2005–2007)
2. BTR (Periode 2006)
3. POP 2 (Periode 2007)
4. Slachtpremie (Periode 2008)
5. Perceelsregister (Periode 2008)

€ 14,6 mln
€ 2,2 mln
€ 2 mln
€ 1,5 mln
€ 35,4 mln

Totaal

€ 55,7 mln

Op basis hiervan is de begroting 2011 (met 1e suppletoire begroting)
verhoogd met 140 miljoen. Hiervan heeft circa € 80 mln betrekking op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

6

genoemde correcties voor Aardappelzetmeel, Groenten en Fruit en het
perceelsregister die naar verwachting in 2011 tot betaling zullen leiden en
is € 60 mln bestemd als reservering voor toekomstige correctiebesluiten
(zie ook het antwoord op vraag 4).
15
Welke Europese en/of Nederlandse inspanningen worden ondernomen
om de doorlooptijden met betrekking tot interpretaties van de EU-regelgeving te verkorten?
Om verschillen van mening over interpretaties van regelgeving te
voorkomen wordt op verschillende niveaus actie ondernomen.
De Europese Commissie is in het project Better Regulation in overleg met
de lidstaten om haar regelgeving te vereenvoudigen. Nederland heeft
hiervoor voorstellen aangedragen.
Daarnaast wordt bij ontwerp EU-regelgeving de Commissie, door onder
meer Nederland, gevraagd om heldere regelgeving en éénduidige
definiëring van begrippen in EU-regelgeving.
Indien bij uitvoering van de regelgeving vragen rijzen over de interpretatie
van regelgeving worden deze vragen aan de Commissie voorgelegd. Deze
vragen kunnen door alle lidstaten worden gesteld en de reactie van de
Commissie op deze vragen wordt onder alle lidstaten verspreid. Ook
kunnen deze aanvullende interpretaties leiden tot een herziening van de
verordening zoals recentelijk is gebeurt bij de verordening houdende
bepalingen voor de uitvoering van de integrale GMO verordening voor de
sector groenten en fruit (Verordening (EG) nr. 543/2011).
16
Waarom wordt er een opmerkelijk hoog bedrag van € 140 miljoen
vrijgemaakt voor apurementen? Is het juist dat dit bedragen zijn die
terugbetaald moeten worden aan de EU, als gevolg van onjuiste declaraties (ook wel te vergelijken met boetes)? Is het juist dat in de oorspronkelijke begroting van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit slechts € 20 miljoen gereserveerd was voor apurement? Hoe kan
het dat de Nederlandse overheid kennelijk gelden opvraagt uit Europese
fondsen, voor zaken waar het niet voor bedoeld is, of waarbij de
uitvoering niet volgens de Europese regels is gegaan?
Voor de verhoging van de begroting met € 140 mln verwijs ik naar de
antwoorden op de vragen 4 en 14.
Vooropgesteld moet worden dat Nederland geen geld opvraagt op uit
Europese fondsen, voor zaken waar het niet voor bedoeld is. Daarenboven
is de inzet van Nederland er op gericht om geld uit de Europese fondsen
op EU conforme wijze te besteden. Wanneer blijkt dat een bedrag ten
onrechte is gedeclareerd door de eindbegunstigde wordt dit bedrag
teruggevorderd. Dit leidt niet tot correcties van de Commissie.
In de praktijk blijkt echter geregeld dat Europese regelgeving voor
meerdere interpretaties vatbaar is. Wanneer dit geconstateerd wordt voor
er tot uitbetaling is overgegaan, wordt getracht dit door middel van
interpretatievragen te ondervangen. In de praktijk komen verschillen van
mening over de interpretatie van regelgeving soms echter pas aan het
licht naar aanleiding van een audit door de Commissie. Wanneer een
verschil van mening niet kan worden opgelost kan dit leiden tot correcties.
17
Waarom wordt de reservering bij «apurement» in tabel 3 op pagina 4 van
de Voorjaarsnota gepresenteerd als generale tegenvaller, terwijl in de
tekst wordt verklaard dat deze gedekt wordt binnen de begroting van het
ministerie van EL&I? Waarom is er op de aanvullende post algemeen een
extra reservering van € 60 miljoen voor apurement opgenomen? Houdt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

7

de minister van Financiën rekening met een aanvullende tegenvaller van
€ 60 miljoen, bovenop de reeds hiervoor gereserveerde € 140 miljoen op
de begroting van EL&I?
Het is juist dat € 140 mln is vrijgemaakt binnen de begroting van EL&I.
Deze middelen waren echter niet in het benodigde ritme beschikbaar.
Hiervoor is een kasschuif verwerkt via het generale beeld, waarmee
intertemporeel compensatie plaatsvindt voor de problematiek 2011. Zie
verder ook het antwoord op vraag 22.
Daarnaast heeft het kabinet uit hoofde van voorzichtig begrotingsbeleid
additioneel € 60 mln gereserveerd op de aanvullende post voor
EU-correcties en wettelijke procedures in het kader van de liberalisering
van de energiemarkt.
18
Het jaarverslag 2010 van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit laat een
tegenvaller van € 27 miljoen zien bij apurement. Waarom vindt er nu in de
Voorjaarsnota 2011 wederom een tegenvaller plaats bij apurement? Wat
heeft het kabinet geleerd van de tegenvaller in 2010? Hebben ook andere
EU-lidstaten te maken met apurement? Zo ja, hoe gaan deze lidstaten om
met deze tegenvallers? Gaat de regering de apurementen terugvorderen
bij de landbouwers? Zo nee, waarom niet?
Ook andere lidstaten krijgen correcties opgelegd voor gelijke zaken. Deze
correcties opgelegd aan lidstaten worden periodiek door de Europese
Commissie gepubliceerd. Lidstaten kunnen tegen deze besluiten van de
Commissie in beroep gaan bij het Gerecht van Eerste Aanleg en daarna
mogelijk in hoger beroep bij Hof van Justitie in Luxemburg. Nederland
maakt voor de correctiebesluiten «aardappelzetmeel» en «groenten en
fruit» van deze gelegenheid gebruik. Dit is ook gemeld in de Nationale
Verklaring van Nederland aan de Commissie en de Tweede Kamer.
Zoals geantwoord op vraag 4 hebben de thans voorliggende correcties
betrekking op oude jaren. De maatregelen die Nederland heeft genomen
om toekomstige correcties te voorkomen zijn:
• het bepleiten bij de Commissie van vereenvoudiging van Europese
regelgeving om de kans op fouten in de uitvoering, met als gevolg
correcties, te voorkomen
• aandacht voor heldere en eenduidige regelgeving bij het opstellen en
herzien van regelgeving
• het zoveel mogelijk vooraf voorleggen van interpretatievragen met
betrekking tot EU-regelgeving aan de Commissie
• het aanscherpen van het interne toezicht op EU-conformiteit van beleid
en uitvoering
Wanneer door de Commissie correcties worden opgelegd aan de lidstaten
geldt als uitgangspunt dat deze worden teruggevorderd bij de eindbegunstigden die de bedragen ten onrechte hebben ontvangen. Nederland is
daar op grond van de Europese regelgeving ook toe verplicht. Dit kan
anders liggen wanneer bijvoorbeeld de tekortkoming die heeft geleid tot
de correctie niet aan de eindbegunstigde verweten kan worden of
wanneer er geen duidelijk en rechtstreeks verband bestaat tussen de
opgelegde correctie en het door eindbegunstigden gedeclareerde bedrag.
19
Is er vrije ruimte aanwezig in de Voorjaarsnota? Zo ja, waar? Zo nee,
waarom niet? Zijn er bedragen aan te wijzen die worden herbestemd,
maar waarvoor de Kamer nu, op 14 juni 2011, een alternatieve
bestemming zou kunnen aanwijzen? Indien de regering reeds verplichtingen is aangegaan met eventueel vrijgevallen middelen, waarom heeft
de regering dit dan gedaan zonder de Kamer daarover te informeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

8

Alle middelen binnen de begroting van EL&I zijn beleidsmatig belegd,
conform de vastgestelde begroting. Eventuele herschikkingen van
middelen vinden plaats bij de suppletoire begrotingswetten waar de
Tweede Kamer goedkeuring op geeft.
20
De middelen voor de subsidieregeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP) en de Stimuleringsregeling duurzame energieproductie
(SDE) komen later tot betaling en worden via een kasschuif verschoven
naar latere jaren. Kunt u in een tabel cijfermatig inzichtelijk maken naar
welke jaren de bedragen worden verschoven? De aanvragen leiden niet in
2010, maar in 2011 tot een daadwerkelijke beschikking. Kunt u verklaren
waarom de middelen daarom niet één jaar worden verschoven, maar van
2011 tot en met 2015 jaarlijks lager uitvallen?
Het gaat hier om twee zaken, nl. het doorschuiven van verplichtingenruimte van 2010 naar 2011 van de SDE en het aanpassen van de kasramingen van de MEP/SDE.
In 2011 dienen aanvragen te worden afgehandeld die vóór het sluiten van
de periode van openstelling van de SDE 2010 waren ingediend. In totaal
gaat het daarbij om een bedrag van ruim € 1,5 miljard aan in 2011 af te
geven beschikkingen.
Daarnaast zijn de kasramingen voor alle nog openstaande verplichtingen
van MEP en SDE geactualiseerd. In onderstaande tabel wordt aangegeven
naar welke jaren de bedragen zijn verschoven.
2011
2012
2013
2017 e.v.

–/– € 66,9 mln
–/– € 17,7 mln
–/– € 13,4 mln
+/+ € 98,0 mln

21
Bij de frequentieverdeling in 2003 (punt 16 in de motie van toelichting) is
een FM-vergunning voor het (landelijke commerciële) Nederlandstalige
kavel te laat afgegeven. Hiervoor heeft het ministerie van EL&I een
schikking getroffen voor € 5,5 miljoen. Waar wordt dekking gevonden
voor de kosten van deze schikking?
De dekking wordt gevonden binnen nog niet gecommitteerde voormalige
middelen uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) en
middelen op de beleidsterreinen (duurzaam) ondernemen, kennis en innovatie, energie en telecommunicatie. Zie
verder het antwoord op vraag 22.
22
Uit de memorie van toelichting blijkt dat in het kader van de voorjaarsbesluitvorming 2011 binnen de EL&I-begroting een herprioritering van
middelen heeft plaatsgevonden. Het betreft met name de inzet van nog
niet gecommitteerde voormalige middelen uit het Fonds Economische
Structuurversterking (FES) en middelen op de beleidsterreinen
(duurzaam) ondernemen, kennis en innovatie, energie en telecommunicatie. De middelen dienen als dekking voor financiële correcties vanuit de
Europese Commissie en andere juridische procedures en als aanvulling
van het budget inzake kernenergie en regeldruk. Wat zijn deze middelen,
wat is de hoogte, en in welke verhouding zullen zij gebruikt worden?
Welke financiele correcties worden er verwacht, en wat is de hoogte
hiervan?
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Zie bijlage.1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

9

23
Onder het kopje een sterk innovatievermogen word aangegeven dat het
verplichtingenbudget in 2011 met € 124 miljoen opgehoogd word ten
behoeve van Nanonect, waar word dekking gevonden voor deze
124 miljoen?
Het betreft alleen een mutatie in de verplichtingen. De dekking van de
€ 124 mln is beschikbaar gekomen uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) en was voor de kasuitgaven reeds op de EL&I-begroting
voor 2011–2017 geraamd.
Het is niet mogelijk gebleken de committering in 2010 af te ronden. Er is
vertraging opgetreden als gevolg van de implementatie van specifieke
voorwaarden die door de Commissie van Wijzen Kennis en Innovatie bij
honorering van het project zijn opgelegd. Verder is Nanonext NL een
complex en omvangrijk project waar veel partijen bij zijn betrokken.
Hierdoor heeft het opleveren van de samenwerkingsovereenkomst langer
geduurd dan oorspronkelijk was voorzien. Om de committering alsnog
aan te kunnen gaan wordt het verplichtingenbudget in 2011 met
€ 124 mln opgehoogd.
24
Voor het overgangsjaar 2011 is binnen de EL&I-begroting voor Pieken in
de Delta € 35 miljoen beschikbaar gesteld. Hiervoor worden de in het
kader van het Besluit subsidies regionale investeringsprojecten (BRSI) en
Pieken in de Delta in 2010 niet benutte middelen ingezet. Daarnaast
worden de in 2011 ontvangen restituties van afrekeningen van de
decentrale Investeringspremieregeling (IPR-decentraal, € 12,8 miljoen) en
het Integraal Structuurplan (ISP4/5, € 8,4 miljoen) als dekking ingezet. Op
verzoek van vier van de zes regio’s wordt een deel gedecentraliseerd via
het Provincie- en Gemeentefonds (respectievelijk € 20 miljoen en
€ 9 miljoen). Welke organisaties hebben deze gelden ontvangen? Graag
een uitsplitsing per provincie en project hoe en waar dit geld beschikbaar
is gesteld.
De middelen worden gedecentraliseerd naar provincies en gemeentes. De
decentralisatie brengt met zich mee dat de ontvangende provincies en
gemeentes verantwoordelijk zijn voor de inzet van de middelen. In
onderstaande tabel wordt een uitsplitsing gegeven van de verdeling over
de provincies en gemeenten. Hierbij is het niet mogelijk om ook een
uitsplitsing per project te geven.
(in € mln)
Provincies
Overijssel
Gelderland
Utrecht
Groningen
Zuid-Holland
Zeeland

2,8
2,8
2,0
10,0
2,0
0,2

Amsterdam
Rotterdam
Den Haag

5,2
2,0
2,0

Totaal

28,7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

10

Gemeentes

25
Welk gedeelte van de voor 2011 gereserveerde € 8,9 miljoen zal uiteindelijk door de vergunningaanvrager worden vergoed? Ten laste van welk
budget komt het resterende bedrag? Hoe zit dit voor de jaren 2012 en
2013?
U bedoelt waarschijnlijk de € 7,9 mln inzake kernenergie. In dat geval wil
ik u verwijzen naar het antwoord op vraag 28.
26
Er wordt een budget gereserveerd voor besluiten rondom kernenergie die
door het vorige kabinet zijn genomen. Om welke besluiten en bijbehorende bedragen gaat dit?
Het gaat om het langer openhouden van de kerncentrale Borssele en de
vervanging van de hoge flux reactor Petten. Het gaat voor de jaren 2011
t/m 2013 om resp. € 3 mln, € 6 mln en € 7 mln.
27
De post verplichtingen SDE en SDE+ worden beiden met € 1,5 miljard
opgehoogd, waarvan ruim € 1 miljard betrekking heeft op het restbudget
windenergie op zee. Op welk budget hebben de resterende bedragen
betrekking? Waaruit worden deze bedragen gedekt?
De verplichtingen zijn verhoogd met € 1,5 miljard t.b.v. voor de toezeggingen van aanvragen uit 2010 op grond van de SDE.
Per categorie gaat het m.n. om de volgende bedragen:
Wind op zee: 1 miljard
Wind op land: 0,37 miljard
Waterkracht: 0,05 miljard
Voor de SDE+ 2011 is één bedrag van 1,5 miljard gepubliceerd. Er is één
subsidieplafond vastgesteld voor alle categorieën. Alle technologieën
concurreren dus met elkaar voor hetzelfde budget. In 2011 wordt het
budget nog gelijk over elektriciteit en groen gas verdeeld. Als één van de
twee opties eerder is overtekend dan de andere optie en er is nog veel
budgetruimte bij de andere optie, dan wordt het restbudget herverdeeld
over elektriciteit en gas. Dit wordt bekend gemaakt door publicatie van
een wijzigingsregeling. Op die manier functioneert het systeem alsof er
één plafond is.
De voor deze toezegging geraamde kasuitgaven maken reeds deel uit van
de meerjarenramingen.
28
Is het juist dat voor de behandeling van de vergunningaanvraag nu al een
budget van € 43 miljoen wordt vrijgemaakt? Waarom moet de belastingbetaler nu al in de buidel tasten voor de nieuwe kerncentrale? Waarom
worden deze kosten niet in rekening gebracht bij de toekomstige
exploitant?
Het budget van € 43 mln voor de jaren 2011–2013 is bestemd voor de
behandeling van een mogelijke vergunningaanvraag voor de bouw van
een nieuwe kerncentrale, maar ook voor een aantal andere (verwachte) vergunningaanvragen (uitbreiding van Urenco, langer openhouden
van Borssele, vervanging van de hoge flux reactor in Petten).
Op dit moment ontbreekt de wettelijke grondslag om alle kosten die
samenhangen met de vergunningaanvragen, het toezicht en de
handhaving (vooraf) in rekening te brengen. De kosten die een vergunningaanvrager of vergunninghouder moet betalen, zijn vastgelegd in het
Bijdragenbesluit Kernenergiewet 1981. Dit besluit moet zijn aangepast,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

11

alvorens een kostendekkende bijdrage voor de vergunningaanvraag kan
worden opgelegd en de kosten vanaf het moment van het doen van de
aanvraag – en niet pas op het moment van het verlening van de
vergunning – in rekening gebracht kunnen worden. Datzelfde geldt voor
de kosten van toezicht en handhaving. De uitgaven die worden gedaan tot
en met 2013 – het moment waarop de wijziging van het Bijdragenbesluit
naar verwachting van kracht is – worden uit rijksmiddelen gedaan.
29
Onder het kopje internationale economische betrekkingen word een
mutatie weergegeven ten aanzien van «het gericht ondersteunen van het
bedrijfsleven in kansrijke sectoren op buitenlandse markten». Aan welke
projecten word dit geld besteed?
De mutatie ten aanzien van «het gericht ondersteunen van het bedrijfsleven in kansrijke sectoren op buitenlandse markten» betreft uitfinanciering van het verleden aangegane verplichtingen Programmatisch
Pakket en de (tijdelijke) transitiefaciliteit Package4Growth. De verdeling
luidt als volgt: in 2011 uitfinanciering programmatisch pakket € 1,3 mln, in
2012 en 2013 uitfinanciering Package4Growth respectievelijk € 2 mln en
€ 2,1 mln.
Programmatisch Pakket bestaat uit G2G (government to government),
PSO-Milieu en President’s Programme. G2G (government to government)
richt zich op belemmeringen die Nederlandse ondernemers ondervinden
in opkomende markten en die opgelost worden door «van overheid tot
overheid activiteiten». PSO-Milieu betreft een afspraak met het voormalig
ministerie van VROM over projecten waarmee tastbare, meetbare (en
gekwantificeerde) milieueffecten moeten worden bereikt. President’s
programme laat managers en ondernemers uit Rusland kennis maken met
Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven.
30
Ook onder de noemer «Internationale economische betrekkingen» wordt
gesproken over de uitfinanciering van de World Expo. Kan inzichtelijk
gemaakt worden hoeveel deelname aan de World Expo in totaal gekost
heeft en wat de daadwerkelijke opbrengsten voor het Nederlandse
bedrijfsleven zijn geweest?
De totale kosten voor de Nederlandse deelname aan de Wereldexpo 2010
te Shanghai bedragen € 19,2 mln. Medio juli 2011 zal verantwoording aan
uw Kamer plaatsvinden middels een inhoudelijke rapportage.
31
Het kasbudget voor het Programma Implementatie Agenda ICT-Beleid
(PRIMA) wordt met € 10 miljoen verhoogd, aan welke projecten word dit
geld besteed?
Het betreft hier verplichtingen die in 2010 zijn aangegaan met een
kasverloop in latere jaren. De verwachting is dat een deel van de uitgaven
in 2011 wordt gerealiseerd.
In 2010 zijn onder andere projecten voor een efficiëntere gegevenshuishouding binnen de overheid, het realiseren van een stelsel van elektronische identificatie voor bedrijven (eHerkenning), het stimuleren van open
standaarden binnen de overheid (NOiV) en betere informatie-uitwisseling
binnen de jeugdzorg uit deze middelen ondersteund.
32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

12

Waar komt het grote verschilt tussen de verplichtingen en de uitgaven
voor Landschap en recreatie vandaan (onderdeel 34)? Kunt u dit nader
specificeren?
Het Kabinet heeft in het aanvullend beleidsakkoord besloten een kasschuif
uit te voeren op het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) o.a. op het
onderdeel Recreatie om de Stad. Hierbij zijn de kasbudgetten voor 2009
en 2010 verlaagd met resp. € 70 mln en € 60 mln en is het kasbudget voor
2011 verhoogd met € 130 mln. Deze verhoging had geen invloed op het
verplichtingenbudget.
Tevens is in de Voorjaarsnota 2007 op de ILG-onderdelen een verplichtingenverschuiving verwerkt van 2008 t/m 2013 naar 2007 aangezien de
verplichtingen ten aanzien van het ILG geheel in 2007 zijn aangegaan. Op
het onderdeel Recreatie om de Stad is op grond hiervan van het verplichtingenbudget 2011 ca. € 40 mln naar 2007 verschoven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 780 XIII, nr. 3

13