De voorstellen in deze bijlage zijn gebaseerd op de evaluatie van de Wet
bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (hierna: Wbmgp) en de brief
van het college van B&W Rotterdam, en zijn tevens van een reactie voorzien. De
voorgestelde maatregelen worden de komende periode in nauwe samenwerking
met betrokken steden en departementen verder (juridisch) uitgewerkt. De
voorstellen worden behandeld in volgorde van de nummering die in de brief van
Rotterdam is gehanteerd. Daarna wordt ook ingegaan op enkele aanvullende
voorstellen die andere steden hebben ingebracht naar aanleiding van de
evaluatie.
Tijdens de (juridische) uitwerkingsperiode blijft het kabinet open staan voor
concrete suggesties uit het veld, in aanvulling op de voorstellen in deze bijlage.
A. Vergroten slagkracht gemeente bij fysieke kwaliteitsverbetering.
1. Versterk de aanpak van huisjesmelkers door het mogelijk maken van
de bestuurlijke boete, het verhuurverbod en de overdrachtsplicht.
Reactie
De gemeente Rotterdam heeft in het voorjaar van 2011 een brief aan het kabinet
gestuurd over de huisjesmelkersproblematiek. In deze brief heeft de gemeente
een aantal voorstellen gedaan: een verhuurverbod voor malafide verhuurders,
een verkoopplicht en een preferente schuldeiserspositie voor de gemeente. In
overleg met de gemeente Rotterdam is in beginsel voor een escalatieladder
gekozen. Zie hiervoor de brief van 20 maart 2012 (Kamerstukken II, 2011–2012,
32 847, nr. 18):
- De malafide eigenaar krijgt eerst een boete.
- Indien dit niet helpt, dan kan het beheer van een pand worden overgenomen.
De beheervergoeding die de malafide eigenaar moet betalen aan de partij die
het beheer overneemt wordt zodanig vastgesteld dat de kosten, waaronder
eventueel herstel van het pand, hieruit kunnen worden gedekt.
- Als andere panden ook slecht worden beheerd, volgt een op de eigenaar
gerichte aanpak (waarbij uiteindelijk bij alle panden in de wijk van deze
eigenaar het beheer kan worden overgenomen).
Pagina 1 van 9

De op de eigenaar gerichte aanpak zou kunnen worden aangevuld met een
verhuurverbod behoudens vergunning, dat voor alle gebouwen in eigendom
van degene aan wie het is opgelegd zou gelden.
Op dit moment worden deze maatregelen nader uitgewerkt. Deze maatregelen
leiden tot het wijzigen van de Woningwet.
-

2. Maak een efficiëntere invordering van schulden aan de gemeente
mogelijk
Reactie
Naar aanleiding van een eerder verzoek van Rotterdam hebben de ministeries van
V&J, BZK en Financiën bij brief van 10 februari 2012 verklaard nader te kijken
naar de bestuursrechtelijke gemeentelijke invorderingen (het gaat dan o.m. om
boetes bij overlast in de openbare ruimte of bij woonoverlast (huisjesmelkerij) en
invordering van onterecht uitgekeerde uitkeringen ).
Voor de combinatie van bestuursrechtelijke en civielrechtelijke invorderingen
(bijvoorbeeld invordering van contributies voor peuterspeelzalen en
bedrijfsafvalcontracten) door de gemeente wordt door BZK en Rotterdam met
VenJ nader naar de mogelijkheden gekeken. Eventueel kan een experiment in het
kader van het programma Regeldruk worden uitgevoerd of kan een
experimenteerartikel (zie hieronder bij C) worden gebruikt.
3. Voer een vergunning tot woningvorming in
Reactie
Het probleem van de gemeente Rotterdam op het terrein van woningvorming is,
dat in delen van Rotterdam één woning wordt omgevormd tot twee of meerdere
woningen. Het kabinet erkent dat dit niet wenselijk is, omdat de woningvoorraad
in bepaalde gebieden van de stad, met name Rotterdam-Zuid, al veel kleine en
goedkope woningen kent. Dit verstoort de leefbaarheid in de buurt, maar ook de
prijs en kwaliteit van de woningen. Het kabinet is bereid om in de wijziging van de
Wbmgp een vergunning tot woningvorming op te nemen.
4. Maak het mogelijk op de exploitatie van kamerverhuur te sturen.
Reactie
De ministeries van BZK en I&M inventariseren welke mogelijkheden reeds bestaan
om op kamerverhuur te sturen op grond van bijvoorbeeld bestemmingsplan en
Huisvestingswet. Hierover zullen gemeenten in het najaar van 2012 geïnformeerd
worden. De aanpak van de ongewenste kamerverhuur noodzaakt niet tot wijziging
van de Wbmgp.
5. Maak de Woninginvesteringszone (WIZ) mogelijk.
Reactie
De gemeente Rotterdam wil graag een instrument waarmee bewoners
gestimuleerd of gedwongen worden om het eigen bezit, de buitenruimte, straten
en gemeenschappelijke ruimte te onderhouden. Bewoners moeten zich kunnen
verenigen in een stichting of vereniging, die een heffing op kan leggen aan
bewoners die niet vrijwillig meewerken. Een dergelijke wooninvesteringszone

Pagina 2 van 9

(WIZ) kan bijvoorbeeld van pas komen als er sprake is van versnippering van
Verenigingen van Eigenaren (VVE’s).
Het kabinet gaat dit voorstel nader uitwerken en betrekt daarbij de
Experimentenwet bedrijfsinvesteringszone (de BIZ) als voorbeeld. In een BIZ zijn
ondernemers verenigd en worden niet-meewerkende ondernemers gedwongen
om mee te betalen aan het aangezicht van de gevels en het onderhouden van
gemeenschappelijke ruimten. Om een WIZ mogelijk te maken wordt de Wbmgp
gewijzigd.
6. Maak de tijdelijke verblijfplaats in Nederland een verplicht onderdeel
van de Registratie Niet Ingezetenen (RNI).
De gemeente Rotterdam heeft verzocht om het eerste verblijfsadres van EU
arbeidsmigranten op te nemen in de RNI om zo meer zicht te krijgen op hoeveel
EU arbeidsmigranten hier zijn en waar deze mensen zich huisvesten. Er wordt
gewerkt aan een systeem waarbij het eerste verblijfsadres wordt aangehaakt aan
de RNI. Daar komt bij dat er EU-arbeidsmigranten zijn die uiteindelijk toch langer
verblijven dan vier maanden, maar zich na die vier maanden niet inschrijven in de
GBA. Rotterdam wil deze categorie gericht kunnen aanschrijven op een
Nederlands adres om zich alsnog in de GBA te laten registreren.
Het kabinet werkt samen met een aantal gemeenten aan een werkwijze om het
eerste verblijfsadres vast te leggen.
7. Maak het technisch mogelijk de werkingsduur van de
gebiedsaanwijzing voor de huisvestingsvergunning op grond van de
Rotterdamwet meer dan één maal met vier jaar te verlengen.
Reactie
De gemeente Rotterdam heeft het verzoek ingediend om de gebiedsaanwijzing
voor de huisvestingsvergunning te verlengen. Deze gebiedsaanwijzing wordt nu in
vijf wijken in Rotterdam-Zuid toegepast. Voor vier van de vijf wijken die nu al
gebruik maken van de gebiedsaanwijzing loopt deze in 2014 af.
Het kabinet is bereid om de bepaling dat eenmaal met ten hoogste vier jaar de
gebiedsaanwijzing kan worden verlengd, te laten vervallen. De motivatie
hierachter is dat de Kwaliteitssprong Rotterdam-Zuid een programma voor 20 jaar
is en instroom van kansarmen en de uitstroom van kansrijken beperkt moet
worden om de leefbaarheid in deze wijken te vergroten. Ook de aanpak en
uitvoering van afspraken in vergelijkbare buurten en wijken in andere steden kan
een dergelijke lange adem vergen.
B. Direct werken aan talentontwikkeling.
8. Tegengaan voortijdig schoolverlaten door verhoging van de
leeftijd voor de kwalificatieplicht naar 23 jaar
Reactie
De gemeente Rotterdam heeft het kabinet verzocht om medewerking bij een
verkenning van de mogelijkheden tot een verlengde kwalificatieplicht tot 23 jaar
in de wijken in Rotterdam-Zuid. De minister van OCW heeft de Tweede Kamer op
18 juni 2012 geïnformeerd over het standpunt van het kabinet ten aanzien van
een verlengde kwalificatieplicht (Kamerstukken II, 2011–2012, 26 695, nr. 87).
Pagina 3 van 9

Het kabinet blijft zich inspannen om zoveel mogelijk jongeren naar een
startkwalificatie te leiden en staat daarbij ook open voor aanvullende
maatregelen. Het voorstel om de kwalificatieplicht te verlengen, is de moeite
waard om nader te verkennen als stok achter de deur om jongeren in de
schoolbanken te houden. Er dient echter rekening mee te worden gehouden dat
het hier gaat om een ingrijpende maatregel. Verschillende vragen moeten worden
beantwoord: is verlenging van de kwalificatieplicht een proportioneel en
(kosten)effectief middel? Hoe verhoudt de maatregel zich tot nationale en
internationale wet- en regelgeving? En wat zijn de organisatorische gevolgen? Er
zal daarom een nadere verkenning worden uitgevoerd naar de mogelijkheden en
wenselijkheid om de maximum leeftijd van de kwalificatieplicht (experimenteel) te
verhogen. De ministeries van OCW, SZW en BZK zijn betrokken bij het onderzoek.
De Kamer wordt in het najaar 2012 geïnformeerd over de uitkomsten van deze
verkenning. Gezien de demissionaire status van het kabinet zal besluitvorming in
een volgend kabinet plaatsvinden.
9. Verbeteren taalvaardigheid peuterleidster
Reactie
De gemeente Rotterdam stimuleert het voorkomen van taalachterstanden bij
kinderen. Eén van de instrumenten hiervoor is het taalniveau van de
peuterleidsters te verbeteren. De gemeente Rotterdam heeft het kabinet verzocht
om de mogelijkheden te onderzoeken om taaleisen voor peuterleidsters wettelijk
af te kunnen dwingen. Het kabinet onderschrijft het belang van voldoende
taalniveau van peuterleidsters en is bereid te verkennen wat de mogelijkheden
zijn om dit actief op gemeentelijk niveau verder te stimuleren.
10. Stimuleren van deelname aan de VVE/groep 0.
Reactie
De gemeente Rotterdam heeft het kabinet verzocht de mogelijkheden te
onderzoeken rondom dwang en drang bij Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE).
In het Regeerakkoord is opgenomen dat kinderen ook onder dwang naar VVE
toegeleid kunnen worden. Naar aanleiding hiervan is door het ministerie van OCW
opdracht gegeven om te onderzoeken in welke gevallen dwang mogelijk is. Het
rapport over dwang (“Mogelijkheden voor drang en dwang bij VVE’’) is op 16
maart naar de TK is gestuurd (bijlage bij brief van de minister van OCW,
Kamerstukken II, 2011–2012, 31 293, nr. 136). Dit rapport is opgesteld door
Regioplan. Daarin is opgenomen dat dwang alleen van toepassing kan zijn als een
kind onder toezicht staat (OTS). In andere gevallen is dat niet mogelijk. De pilot
rondom dwang zal zich dus alleen toespitsen in het geval een kind onder OTS
staat. De gemeente Rotterdam heeft aangegeven te bekijken of er toch
mogelijkheden zijn voor meer aangrijpingspunten om te stimuleren. Het kabinet is
bereid om samen met de gemeente Rotterdam te verkennen of er
stimuleringsmaatregelen mogelijk zijn ondanks deze beperking.

Pagina 4 van 9

C. Een algemeen experimenteerartikel
11. Creëer een algemeen experimenteerartikel, waardoor het mogelijk
wordt te experimenteren met alle maatregelen die verder nodig
geacht worden ter uitvoering van het Nationaal Programma
Kwaliteitssprong Zuid.
Reactie
Het kabinet is in beginsel bereid om de steden experimenteerruimte te bieden.
Stedelijke vernieuwing en het aanpakken van grootstedelijke problematiek zijn
geen beleidsprogramma’s van vier jaar. De historie (stadsvernieuwing, sociale
vernieuwing, grotestedenbeleid, wijkenaanpak) leert dat het aanpakken van oude
stadswijken, het tegengaan van grootstedelijke problematiek en het aanpakken
van cumulatieve problematiek voortdurende aandacht en flexibiliteit in de
instrumenten vraagt. Een algemene bevoegdheid om met een experiment af te
wijken van hogere regelingen is niet wenselijk, maar analoog aan bestaande
experimenteerwetten/bepalingen (zoals de crisis- en herstelwet, en de
innovatieve experimenteerruimte in de onderwijswetgeving) is het kabinet
voornemens een naar onderwerp en tijd geclausuleerde experimenteerbepaling op
te nemen in de Wbmgp. Waar sectorale wetgeving al een experimenteerartikel
kent worden die mogelijkheden benut. Op deze wijze kan adequaat worden
ingespeeld op het dynamische karakter van de grootstedelijke problematiek en de
noodzaak om telkens oplossingen daarop toe te snijden.
D. Aanvullende voorstellen
Het kabinet zal in de komende periode de uitwerking van onderstaande,
aanvullende voorstellen samen met betrokken steden en departementen ter hand
nemen en bezien welke experimenteerruimte, dan wel herziening van de Wbmgp
eventueel nodig is. Het betreft de volgende voorstellen:
12. Kansenzones/economische vitaliteit: bredere toepassing bezien op
gebiedsniveau, samen met corporaties.
Er is behoefte aan experimenteerruimte op maat over de mogelijkheden van
corporaties t.a.v. leegstaande gebouwen. De komende periode neemt de
desbetreffende stad contact op met corporaties, met het oog op transformaties
naar wonen, kleinschaliger werken en sociaal-maatschappelijke voorzieningen. De
corporaties worden bevraagd waar ze tegen aanlopen. Daarbij wordt rekening
gehouden met de rol van de corporaties, hun huidige spankracht en wat
corporaties kunnen betekenen in het sociaal-maatschappelijk domein.
Bij de uitwerking van bovenstaand voorstel beziet het kabinet welke
experimenteerruimte eventueel nodig is.
13. Woningmarkt: meer maatwerk en mogelijkheden voor
toewijzingsbeleid voor multiprobleemhuishoudens in kwetsbare
wijken.
Voor de aanpak van de problematiek van toename van multiprobleemhuishoudens
in kwetsbare aandachtswijken, die daarmee in een negatieve spiraal terecht
komen en sterk afglijden (op punt van criminaliteit, veiligheid, leefbaarheid, etc),
bieden de Wbmgp en de Huisvestingswet op het punt van woningtoewijzing
Pagina 5 van 9

onvoldoende handvatten om gericht te kunnen sturen. Voorgesteld wordt voor
bepaalde wijken dat bij selectieve toewijzing van sociale huurwoningen
huishoudens met een strafdossier bij politie (politiescreening) en/of huishoudens
die geen dagbesteding hebben van minimaal 16 uur per week (mag ook
vrijwilligerswerk zijn) niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning.
Ook al zijn er voldoende mogelijkheden voor hen elders in de stad, is deze
handelwijze strijdig met de Huisvestingswet. Een uitzondering verzoeken op grond
van de Wbmgp is ook niet mogelijk in deze aanpak: enerzijds omdat de
politiescreening juist van essentieel belang is, ook m.b.t. het hoge aantal
jongeren met een strafdossier (kinderen in huishoudens die herhaaldelijk in
aanraking komen met de politie), anderzijds doordat de criteria van de Wbmgp té
eng geformuleerd zijn.
Bij de uitwerking van bovenstaand voorstel betrekt het kabinet artikel 9 van de
Wbmgp en beziet samen met de stad of deze bepaling reeds voldoende
mogelijkheden biedt (voorrang geven aan woningzoekenden die voldoen aan in de
verordening vastgelegde sociaal-economische kenmerken).
14. Handhaving aanpak Multiprobleemgezinnen (MPG)
In de MPG-aanpak wordt gewerkt met een integrale aanpak (1 gezin, 1 plan, 1
regisseur, en - zoveel mogelijk - 1 budget). Het gezinsplan staat hierin centraal.
Voor het goed kunnen werken met een gezinsplan is het hebben van
mogelijkheden van “dwang en drang” cruciaal. Deze mogelijkheden zijn te vinden
bij corporaties (huisuitzettingen), jeugdzorg (OTS, uithuisplaatsing enz.),
leerlingzaken (leerplicht), aanpak huiselijk geweld (huisverbod), sozawe (niet
nakomen afspraken Wet Werk en Bijstand) en politie (boetes, strafrecht). In de
praktijk is het vormgeven van drang en dwang een lastig onderdeel, omdat het
verkokerd is vorm gegeven. De stad stelt voor om het gezinsplan in zijn totaliteit
te beschouwen en dat druk uitgeoefend kan worden op de naleving van alle
aspecten van het gezinsplan. De filosofie hierbij is dat bijvoorbeeld de
uitkeringsgerechtigde pas kan werken aan het eigen levensonderhoud
(gezinsonderhoud) als alle aspecten van het gezinsplan worden nageleefd (en niet
bang hoeft te zijn voor boetes). Het toestaan van een experiment binnen de
Wbmgp (naleving van alle aspecten en afspraken uit het vastgestelde gezinsplan
door betrokken instellingen/diensten) zou de gelegenheid bieden om deze aanpak
in de praktijk uit te proberen. Tevens wordt bij de uitwerking het voorstel
betrokken te verkennen wat er nodig en mogelijk is voor doorzettingsmacht van
de burgermeester teneinde in te kunnen grijpen bij evident schrijnende gevallen
m.b.t. kwetsbare huishoudens en individuen (‘noodrem’ in wetgeving om
maatregelen op te leggen en partijen daaraan te houden).
Bij de uitwerking van bovenstaande voorstellen betrekt het kabinet ook de
bestaande mogelijkheden die wellicht hiervoor al (deels) een oplossing bieden,
zoals de VIG-aanpak (Voorwaardelijke Interventie in Gezinnen, ontwikkeld door
RadarUitvoering).
15. Eis voor ‘klaarblijkelijk gevaar voor herhaling’ loslaten.
Conform artikel 17 Woningwet kan bij overtreding van bepaalde voorschriften met
betrekking tot de staat of het gebruik van een gebouw, open erf of terrein het
Pagina 6 van 9

bevoegd gezag besluiten tot sluiting, als dat gepaard gaat met een bedreiging van
de leefbaarheid of met een gevaar voor de veiligheid of de gezondheid, en er een
klaarblijkelijk gevaar is op herhaling van de overtreding.
Volgens het voorstel van de desbetreffende steden voegt de eis van ‘klaarblijkelijk
gevaar voor herhaling’ niet zoveel toe en gaat het vaak juist om voortdurende
overtredingen en niet zozeer om herhalingen.
Bij de uitwerking van bovenstaand voorstel wordt zo mogelijk een relatie gelegd
met punt 1 (aanpak huisjesmelkers); het gaat hierbij om stelselmatige
overtredingen door dezelfde eigenaar.
16. Bestuursdwangbevoegdheid burgemeester ook inzetten voor de
aanpak van illegale hennepteelt (Opiumwet, art. 13b).
Steden hebben voorgesteld om artikel 13b van de Opiumwet te wijzigen, zodat de
bestuursdwangbevoegdheid die de burgemeester toekomt wordt uitgebreid en ook
geldt voor de aanpak van de illegale hennepteelt. Nu is bestuursdwang alleen
mogelijk wanneer drugs (i.c. een middel uit lijst I en II/bijlage bij de Opiumwet)
wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Het
juridische instrumentarium biedt volgens de steden op dit punt niet voldoende
mogelijkheden en behoeft aanvulling om tot een sluitende aanpak te komen.
Bij de verdere verkenning van dit voorstel, ten einde tot een sluitende aanpak te
komen, betrekken de ministeries van V&J en van BZK de ervaringen van de
steden in de afgelopen jaren (gelet op de uiteenlopende jurisprudentie), de
wetsgeschiedenis van (en de verhouding tussen) artikel 13b Opiumwet, artikel 97
Woningwet, en artikel 174a Gemeentewet.
17. Versnellen projecten op gebied van de bouw van multifunctionele
accommodaties in aandachtswijken (stedelijke vernieuwing).
In allerlei RO-procedures kan heel erg lang vertraging optreden. Dat is vervelend
voor de gemeente, maar burgers, belangengroepen of instellingen gebruiken de
mogelijkheden die de wettelijke wet- en regelgeving hen bieden. Anders wordt dit
als het om - voor bepaalde achterstandswijken - essentiële onderdelen gaat in de
(her)ontwikkeling van een wijk, zoals de aanleg van een multifunctioneel gebouw.
Hierdoor kan een keten van voorziene veranderingen stilvallen, en kunnen
ernstige situaties in achterstandswijken onaanvaardbaar lang blijven
voortbestaan. Voorgesteld wordt om een uitzonderingsituatie in de Wbmgp onder
strikte voorwaarden van toepassing te kunnen verklaren, ook voor dit soort
knelpunten in het op gang brengen van noodzakelijke verbeteringen in een wijk.
Strikt omschreven moet dan worden in welke gevallen en onder welke
voorwaarden dit kan. Een invalshoek kan zijn de limitatief bepaalde status van
aandachtswijken. De voorwaarden betreffen bijvoorbeeld de besluitvorming door
de gemeenteraad in dergelijke gevallen, waaruit duidelijk moet blijken waarom
een geval zo essentieel is in het oplossen van ernstige maatschappelijke
problemen. Zo ernstig, dat een geconditioneerde doorzettingsmacht noodzakelijk
is. In alle andere gevallen worden de gewone procedures gevolgd.
Bij de uitwerking van bovenstaand voorstel beziet het kabinet ook de al bestaande
mogelijkheden in wet- en regelgeving, zoals de toepassing van de Crisis- en
herstelwet.
Pagina 7 van 9

18. Woonruimteverdeling aandachtswijken; lokale/regionale solidariteit
In kwetsbare aandachtswijken waar grootschalige fysieke vernieuwing van de
woningvoorraad niet mogelijk is (zoals in de Haagse Schilderswijk), is
woonruimteverdeling van de bestaande voorraad een belangrijk instrument om de
eenzijdige bevolkingssamenstelling te verbeteren. Voorgesteld wordt om via
woningtoewijzing er voor te zorgen dat er meer mogelijkheden komen voor
huisvesting voor lage middeninkomens in de sociale huurvoorraad. Doel is om de
bevolkingssamenstelling op een positieve manier te veranderen en er voor te
zorgen dat er meer kapitaalkrachtige huishoudens in de wijk kunnen komen
wonen (instroom) of kunnen blijven wonen (doorstoom). Rekening moet daarbij
worden gehouden met de EC richtlijn voor corporaties (minimaal 90% toewijzing
aan de doelgroep met een inkomen tot € 34.085): Tijdelijke regeling diensten van
algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting.
Om extra toewijzingsruimte in de corporatievoorraad te creëren voor het
huisvesten van (lage) middeninkomens (> € 34.085) is medewerking nodig van
het ministerie van BZK.
In het kader van de uitwerking van bovenstaand voorstel is het ministerie van
BZK bereid om, binnen de grenzen van de regelgeving, mee te denken en te
werken aan mogelijke oplossingen voor deze problematiek, en zo nodig actief
ondersteuning aan te bieden.
19. Energiebesparende maatregelen bij particuliere woningvoorraad
Energiebesparing en CO2-reductie staan hoog op de politieke agenda. Het blijkt
echter vaak moeilijk om particulieren te bewegen energiebesparende maatregelen
te treffen voor hun bezit. Zoals aangegeven in het Plan van Aanpak
Energiebesparing bebouwde omgeving (februari 2011) zijn er in de bestaande bouw
nog grote stappen te maken. Een hierbij mogelijk in te zetten instrument is het
aanschrijven (Woningwet art 13). De Woningwet en het Bouwbesluit zijn echter niet
helder over de mogelijkheden en de onmogelijkheden voor gemeenten om al dan
niet dwingend te kunnen optreden richting eigenaren als het gaat om het
aanbrengen van energiebesparende maatregelen. Deze onhelderheid leidt tot
aarzelingen en vertragingen bij alle partijen. Voorgesteld wordt dan ook om de
mogelijkheden van het aanschrijvingsinstrumentarium te verduidelijken ten
behoeve van zowel de milieudoelstelling, als de sociale doelstelling (lagere
energierekening). Met een wat meer dwingender karakter kan de gemeente zo
nodig meer urgente, maatschappelijk druk daarop uitoefenen.
In reactie op bovenstaand voorstel is het kabinet bereid de
aanschrijvingsmogelijkheden voor woningen waar veel energiebesparing kan
worden gerealiseerd als sluitstuk nader te verkennen aan de hand van een aantal
voorbeelden.
20. Informatiedeling voor aanpak multiprobleemgezinnen
Steden constateren dat bij de aanpak van meervoudige problematiek in kwetsbare
gezinnen (MPG-aanpak) veel organisaties zijn betrokken, die lang niet altijd
geneigd zijn om goed samen te werken op basis van “één gezin, één plan”, en in
dat kader vooral ook niet geneigd zijn hun informatie over een gezin met elkaar te
Pagina 8 van 9

delen om zo een compleet beeld te krijgen van problemen en mogelijke
bedreigingen (bv. van de veiligheidsituatie van kinderen in zo’n gezin). Als dit al
het geval is als er duidelijk problemen in een gezin gaande zijn, is het nog veel
lastiger om medewerking te krijgen als het gaat om het voorkomen van ernstiger
problemen. Bijvoorbeeld de GGZ, die zich met volwassenen bezig houdt, schakelt
geen anderen in als zij in hun behandeling signaleren dat een ouder mogelijk een
risico vormt voor zijn of haar kinderen. Dit omdat het verstrekken van informatie
aan derden gezien wordt als een verstoring van de hulpverleningssituatie. Dat is
enerzijds begrijpelijk (op grond van privacy- en beroepswetgeving, zoals de BIG
in de gezondheidszorg), maar anderzijds ook niet als het risicovol is voor kinderen
in dat gezin. Voorts blijkt echter uit de toepassing van diverse instrumenten (bv.
privacytool, convenanten, protocollen) dat bij het informatiedelen in de keten
wetgeving helemaal niet in de weg staat, en waarbij het juist gaat om goed
hulpverlenerschap, preventie en voorkómen.
Het wordt mogelijk minder ingewikkeld als gemeenten straks meer taken op het
gebied van ondersteuning aan dergelijke gezinnen zelf in de hand krijgen (nieuwe
wet op de zorg voor jeugd), maar het probleem dat zich nu met bijvoorbeeld de
volwassenen-GGZ voordoet zal er volgens de steden zeker blijven. Het gaat hier
niet om de vele goede praktijken, waar welwillend informatie in de keten wordt
gedeeld, maar juist om die situaties wanneer er geen medewerking wordt
verleend. Voorgesteld wordt in die omstandigheden een (juridische) stok achter
de deur te hebben, zodat in specifieke situaties cruciale informatie wordt gedeeld
over de verschillende leden van een gezin (geclausuleerd regelen, niet in
algemene zin).
In reactie op bovenstaand voorstel, staat het kabinet open voor maatregelen die
de uitvoering van een integraal gezinsplan in het kader van de MPG-aanpak kan
bevorderen. Dat geldt ook voor het wegnemen van belemmeringen voor het delen
van informatie tussen alle betrokken organisaties in de keten (bv. waar het gaat
om risico-inschatting van mogelijke bedreigingen voor de veiligheid van
kinderen). Wanneer in het kader van het maken en uitvoeren van een gezinsplan
in specifieke gevallen bestaande oplossingen om tot adequate informatiedeling te
komen niet blijken te werken, is een juridisch sluitstuk het aangewezen
instrument in dezen (ultimum remedium). Daarom zal i.s.m. steden en betrokken
departementen over bovenstaand voorstel een nadere juridische verkenning
worden uitgevoerd hoe een dergelijk sluitstuk vorm gegeven kan worden in
sectorwetgeving of Wbmgp. De Kamer wordt in het najaar 2012 geïnformeerd
over de uitkomsten van deze verkenning.

Pagina 9 van 9