TER BESLISSING
Datum
30 september 2021

Aan
Van

Staatssecretaris
persoonsgegevens

Onze referentie
IENW/BSK-2021/262556
Opgesteld door
persoonsgegevens persoonsgegevens

Internetconsultatie en voorhang
Regeling groenprojecten 2022

Uiterlijk bij
8 oktober 2021
Bijlage(n)
1

Aanleiding
In september bent u geïnformeerd over het voorstel voor herziening van de
Regeling groenprojecten 2016 en de voorlopige uitkomsten van de toetsingsfase
in aanloop naar het in internetconsultatie brengen van de Regeling groenprojecten
2022. Hierbij bent u ook geïnformeerd over het standpunt van de groenfondsen
en –banken (hierna: de banken) over het wijzigingsvoorstel zoals eind juni in de
stuurgroep is voorgelegd voor eindtoetsing en welke door de banken in juli per
brief aan u en de minister is verwoord (bijlage). In reactie hierop heeft u verzocht
om te bezien of een tussenoplossing mogelijk is, door middel van een jaarlijkse
gezamenlijke monitoring van resultaten met de banken, en een eventuele
aanpassing van de Regeling als daar aanleiding toe is.
Zoals met u besproken wordt u in deze nota geïnformeerd over de met HBJZ
afgestemde voorgestelde aanvulling op de regelingstekst. Ook is een concept
reactiebrief naar de banken bijgevoegd.
Geadviseerd besluit
1. Het in internetconsultatie brengen van de regelingstekst Regeling
groenprojecten 2022, inclusief de door HBJZ voorgestelde aanvulling in de
algemene toelichting van de regelingstekst Regeling groenprojecten 2022
voor jaarl jkse monitoring.
2. Uw reactie per brief aan de banken sturen (concept in bijlage).
3. Het ondertekenen van de brieven aan de Eerste en Tweede Kamer ten
behoeve van het starten van de voorhang na de internetconsultatie.
Kernpunten
Jaarlijkse monitoring
Voorgesteld wordt om de volgende tekst toe te voegen in de algemene toelichting
bij de regeling onder het kopje monitoring en evaluatie: “De ontwikkeling van het
projectvermogen wordt jaarlijks met het ministerie van Financiën en de banken
gemonitord. Mocht daartoe aanleiding zijn, bijvoorbeeld wanneer ontwikkelingen
anders lopen dan verwacht of ingeschat, kan op basis van deze monitoring
besloten worden categorieën en voorwaarden in de regeling tussentijds aan te
passen.”
Met het expliciet maken van de jaarlijkse monitoring wordt de banken meer
comfort geboden ten aanzien van de door hen verwachte schommelingen in
Pagina 1 van 3

projectvermogen als gevolg van aangescherpte eisen voor project categorieën
zoals in de regelingstekst opgenomen en welke passend zijn binnen de
doelstelling van de regeling en de voor deze wijziging gestelde financiële kaders.
Anders dan een evaluatiebepaling, welke een jaarlijkse verplichting mee zou
brengen terwijl de werkafspraak eens in de vijf jaar is, maakt deze formulering dit
een gedeelde verantwoordelijkheid tot monitoring. Ook blijft met deze formulering
het eventueel daadwerkelijk besluiten tot een aanpassing een beleidsmatige
afweging.
De banken hebben aangegeven dat zij het expliciet maken van het jaarlijks
monitoren waarderen, maar toch hun handen vrij willen houden om via de
internetconsultatie op het gehele voorstel te reageren. Naar verwachting zullen zij
in hun consultatiereactie blijven pleiten voor een ruimer budgettair kader en
verbreding van het doel van de regeling, waarmee bijvoorbeeld ook nietinnovatieve milieuvriendelijke technieken in de Regeling kunnen worden
opgenomen.

Datum
Onze referentie
IENW/BSK-2021/262556
Uiterlijk bij
8 oktober 2021
Bijlage(n)
1
Aan
Staatssecretaris
Van
persoonsgegevens

Fotovoltaïsche cellen
Aanvullend op de voorlopige inzichten uit de toetsingsfase waarover u bent
geïnformeerd, wordt met betrekking tot subcategorie 4.1.2 Fotovoltaïsche cellen
(ook wel: zonnepanelen) nog een kleine wijziging verwacht. In afstemming met
RVO wordt beoogd dezelfde omschrijving op de nemen in deze regeling als in de
gelijksoortige MIA/VAMIL regeling. Dat betekent dat waarschijnlijk in categorie
omschrijving iets wordt aangepast en in plaats van een materialenpaspoort wordt
gevraagd naar het opnemen van het product in de Nationale Milieudatabase
(NMD). Dit is een manier van vastleggen van de milieuprestatie die naar
verwachting voor de sector beter aansluit. Deze twee eisen zijn vergelijkbaar.
Voorhang
Op grond van de Wet inkomstenbelasting 2001 dient het ontwerp van de Regeling
groenprojecten in het kader van de voorhangprocedure aan de Eerste en Tweede
Kamer te worden aangeboden. Voorgesteld wordt om de brieven aan de kamers
alvast te ondertekenen. Indien de internetconsultatie leidt tot grootschalige
wijziging van het voorstel, wordt dit aan u voorgelegd. Zo niet dan start de
voorhang direct na de internetconsultatie.
Toelichting
Politieke context
De banken hebben de wens dat de budgetruimte voor de Regeling wordt
verhoogd. Een fiche voor uitbreiding van de Regeling groenprojecten is
doorverwezen naar de formatietafel.
Financiële/juridische overwegingen
Verder uitstellen van de internetconsultatie zal naar verwachting de
inwerkingtredingsdatum van de Regeling groenprojecten 2022 doen opschuiven
van april 2022 naar juni 2022. RVO verwacht voor 2021 een totaal uitstaand
groenverklaard projectvermogen van circa 2 mld. euro, oftewel een 5% toename
ten opzichte van 2020. Gezien deze voortdurende toename zou dit het
budgetbeslag voor 2022 verhogen.

Pagina 2 van 3

Krachtenveld
Stas FIN is akkoord met het starten van de internetconsultatie.

Datum

Verder uitstellen van de internetconsultatie maakt voor de banken de overstap
naar het geraamde totale jaarlijkse projectvermogen in jaar 1 van de nieuwe
regeling alleen maar groter, en is daarom niet wenselijk.
Strategie
Na internetconsultatie wordt de regeling in november voorgelegd aan de Eerste
en Tweede Kamer.
Communicatie
De banken worden geïnformeerd zodra de internetconsultatie is gestart. Ook RVO
zal de internetconsultatie op de RVO-website vermelden.

Onze referentie
IENW/BSK-2021/262556
Uiterlijk bij
8 oktober 2021
Bijlage(n)
1
Aan
Staatssecretaris
Van
persoonsgegevens

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
De informatie in deze nota kan openbaar worden gemaakt
Bijlagen
Volgnr

Naam

1

concept reactie naar de banken/NVB

2

Brief aan Eerste Kamer start voorhang

3

Brief aan Tweede Kamer start voorhang

4

Brief van de banken (via bericht aan M en S)

5

Beslisnota wijzigingsvoorstel Regeling groenprojecten

Informatie

persoonsgegevens

persoonsgegevens

Pagina 3 van 3

Beslistermijn
In september, zodat aansluitend op de toetsingsfase de internetconsultatie kan
worden gestart.

Datum
9 september 2021
Onze referentie
IENW/BSK-2021/195737

Argumentatie
Stimulering milieu-innovatie
Bij de inhoudelijke uitwerking en beoordeling van de wijzigingsvoorstellen stond
steeds het doel van de regeling centraal: het stimuleren van financiering door
banken van innovatieve projecten met bovenwettelijke milieuwinst.
Daarbij is per bestaande categorie bezien of aanscherping noodzakelijk is zodat
alleen de innovatieve bovenkant van de markt wordt gestimuleerd.
Voortkomend uit de grotere aandacht voor duurzaamheid zijn 24 nieuwe
categorieën toegevoegd (totaal van 53 categorieën). Daarbij brengt dit voorstel
een duidelijker thematische focus aan binnen de regeling (bundeling van 11 naar
7 hoofdcategorieën), met de volgende hoofdthema’s: natuur, landbouw, circulaire
economie, duurzame energie, duurzaam bouwen, duurzame mobiliteit en
klimaatadaptatie. Met de voorgestelde wijziging worden de mogelijkheden
verruimd voor projecten op het gebied van de circulaire economie, verduurzaming
van de landbouw en duurzame mobiliteit. Ondanks de verruiming op andere
categorieën blijven duurzame energie en duurzaam bouwen naar verwachting de
grootste categorieën wat betreft aanvragen en projectvermogen.

Uiterlijk bij
30 september 2021
Bijlage(n)
3

De banken vinden dat ook meer gangbare technieken voor duurzaam bouwen en
duurzame energie van grote maatschappelijke waarde zijn, gegeven de klimaaten energieambities van het kabinet. Volgens de banken waarborgen ambitieuzere
voorwaarden dan wel de doelstelling van de regeling, maar leveren per saldo
vanuit deze regeling ook minder investeringen op die bijdragen aan de benodigde
algemene opgave voor de klimaat- en energietransitie. De banken vinden dit
meer van belang dan het vasthouden aan het doel van de regeling. Op dit
moment zijn de projecten in de categorieën duurzaam bouwen (bijna energieneutrale gebouwen) en duurzame energie (zonneweides en windmolenparken)
relatief gangbaar en voldoen daardoor gemakkelijk aan de bestaande eisen. Dit
leidt ertoe dat er veel projecten zijn waarin met relatief gering risico door banken
kan worden geïnvesteerd en deze categorieën daardoor momenteel ook het
grootst zijn. Elke aanscherping binnen deze categorieën heeft dan ook
logischerwijs direct gevolgen voor het in stand houden van de huidige omvang
van de investeringsportefeuille door banken. De banken spreken de angst uit dat
door te grote en te snelle aanscherpingen het voor hen moeilijk wordt om te
kunnen voldoen aan de eis dat ten minste 70% van het opgehaalde vermogen in
groenprojecten moet zijn geïnvesteerd (70%-eis).
Budgettaire kader en beheersbaarheid regeling
De Regeling groenprojecten is een open-einde regeling. Dit wil zeggen dat de
regeling niet automatisch wordt gestopt als er meer aanvragen komen dan
verwacht. Om de regeling begrotingstechnisch toch beheersbaar te houden is
periodieke bijstelling noodzakelijk. Het sturingsmechanisme voor deze budgettaire
beheersing is de ex-ante budgetraming van de verwachte ontwikkeling van
uitstaande projectvermogen waarbij 5 jaar vooruit wordt gekeken. Het
budgettaire kader is bepaald op basis van het maximaal uitstaande
projectvermogen van banken.
Omdat projecten een langere doorlooptijd hebben en banken verplichtingen
aangaan voor langere tijd (vaak 10 jaar) wordt de regeling doorgaans eens in de
5 jaar gewijzigd. De regeling is sinds de herziening van 2016, met destijds een
geraamd vermogen van € 842 miljoen, gegroeid naar € 1,9 miljard aan uitstaand
vermogen in 2020. Om de regeling begrotingstechnisch beheersbaar te houden is
nu actualiseren dus echt nodig. Met FIN is overeengekomen dat voor deze
Pagina 2 van 5

herziening het budgettaire kader geldt van een jaarlijks maximaal uitstaand
projectvermogen van € 1,8 mlrd.
RVO heeft een ex-ante budgetraming opgesteld voor alle inhoudelijk uitgewerkte
voorstellen die binnen het doel van de regeling passen. Uit deze raming blijkt dat
het totaal aan voorstellen budgettair niet past. Er zijn twee mogelijkheden
overwogen om met het totaal aan voorstellen gedurende de verwachte looptijd
van 5 jaar toch binnen het door FIN gestelde kader te kunnen blijven, namelijk:
scherpere voorwaarden aan het begin of
in de regeling verwerkte tussentijdse bijstellingen.

Datum
9 september 2021
Onze referentie
IENW/BSK-2021/195737
Uiterlijk bij
30 september 2021
Bijlage(n)
3

Bij scherpere voorwaarden aan het begin valt het projectvermogen volgens RVO
in het eerste jaar terug naar € 1,2 mlrd. De verwachte autonome groei binnen de
regeling kan worden geaccommodeerd waardoor het totaal aan uitstaand
projectvermogen in jaar 5 uit komt op maximaal € 1,8 mlrd.
Door tussentijdse bestellingen op voorhand in de regeling te verwerken kan met
een hoger projectvermogen worden gestart (€ 1,5 mlrd.) in het eerste jaar na
inwerkingtreding. Hiermee wordt een risico voor de banken om na
inwerkingtreding van de herziene regeling aan de 70%-eis te voldoen beperkt.
Door deze bijstellingen toe te passen op de inhoudelijk uitgewerkte voorstellen
wordt het ambitieniveau van de regeling bewaakt. De autonome groei wordt
verder opgevangen door tussentijds de grootste categorieën aan te scherpen met
ambitieuzere voorwaarden, waardoor weer benodigde budgetruimte vrij valt.
Aan de stuurgroep zijn beide opties voorgelegd. Aanvullend is aan de stuurgroep
voorgelegd om een ‘nee, tenzij’ clausule toe te passen voor aanvragen met een
projectvermogen boven een grens van €75 mln. Omdat dit naar verwachting
bijdraagt aan een effectievere beheersing van zeer grote aanvragen en daarmee
van het budgetbeslag. Ook is aan de stuurgroep voorgesteld de ontwikkeling van
het projectvermogen jaarlijks met FIN en de banken te monitoren en, mocht daar
aanleiding toe zijn (ontwikkelingen anders lopen dan verwacht), op basis van
deze monitoring te overwegen categorieën en voorwaarden in de regeling
tussentijds aan te passen.
In de stuurgroep is geen overeenstemming bereikt over de wijze waarop de
regeling passend gemaakt wordt binnen het door FIN gestelde budgettaire kader.
FIN kan zich wel vinden in het voorstel om, op basis van alle inhoudelijk
uitgewerkte voorstellen, nu al in de regeling tussentijdse bijstellingen te
verwerken, jaarlijks te monitoren en de ‘nee-tenzij’ clausule. Ook EZK, LNV en
BZK ondersteunen het voorstel, deze laatste twee onder voorwaarde van
jaarlijkse monitoring van resultaten. De banken hebben zich van stemming
onthouden en aangegeven hun standpunt per brief te delen.
Brief banken
De banken hebben een verzoek tot heroverweging van de voorliggende wijziging
per brief aan de Stas van IenW op 30 juni gedeeld (bijlage). Eenzelfde bericht
met deze brief is namens de NVB op 13 juli ook gestuurd aan de minister van
IenW. De banken schatten het verwachte projectvermogen lager in en zijn
bezorgd dat bij het te snel aanscherpen van de eisen met name op duurzame
energie de projectportefeuille te ver terug loopt. Zij verwachten dat dit voor hen
een onhoudbare situatie oplevert bij de voorgestelde eisen voor 2024 voor met
name duurzame energie. Hierbij kijken de banken terug naar wat de afgelopen
jaren is gefinancierd op basis van de huidige portefeuille. RVO heeft een
marktanalyse uitgevoerd naar wat op dit moment leverbaar en gangbaar is.
Hieruit blijkt dat de top van de markt klaar is om aan de voorgestelde eisen voor
jaar 1 te voldoen. Ook blijkt uit de raming van RVO dat het aandeel duurzame
energie binnen het totale projectvermogen van de regeling beperkt afneemt van
Pagina 3 van 5

56% in 2020 naar 36% na de wijziging. Het aandeel duurzaam bouwen neemt
zelfs toe van 40% in 2020 naar 45% na de wijziging. Aangezien er geen reden is
om aan de analyse van RVO te twijfelen, categorieën innovatief zijn en door de
markt kunnen worden opgepakt, wordt gegeven het doel van de regeling en de
gestelde budgettaire kaders voorgesteld de regelingstekst in deze vorm voor te
leggen voor internetconsultatie.
Politieke context
Met deze wijziging wordt de toezegging van het kabinet naar aanleiding van de
beleidsevaluatie 2010-2017 om de regeling te herzien ingevuld.

Datum
9 september 2021
Onze referentie
IENW/BSK-2021/195737
Uiterlijk bij
30 september 2021
Bijlage(n)
3

Kader
De regeling is opgezet als marktinstrument waarbij financiers innovatieve
duurzame investeringen mogelijk moeten maken, aansluitend bij het
kredietverleningsproces van de banken en bijdragend aan beleidsdoelen van de
overheid. De evaluatie 2010-2017 concludeerde dat de regeling doelmatig en zeer
kosteneffectief is: voor elke €1 die door de overheid wordt uitgegeven aan de
regeling wordt voor € 29 - € 34 gedurende één jaar gefinancierd aan innovatieve
duurzame projecten die zonder de regeling niet hadden plaatsgevonden.
Overheidskosten van de Regeling groenprojecten bestaan uit de belastingderving
vanwege het fiscale voordeel (vrijstelling en heffingskorting Box 3) dat groene
spaarders en beleggers genieten.
Staatssteunkader
Het voordeel voor spaarders/beleggers, bedrijven en banken dat op basis van
deze regeling kan worden verkregen valt onder de Algemene
Groepsvrijstellingsverordening, de Landbouw Groepsvrijstellingsverordening en de
de-minimisverordening landbouw, mits aan de vereisten van de genoemde
verordeningen wordt voldaan. Derhalve is de steun aan te merken als geoorloofde
staatssteun, die niet hoeft te worden aangemeld bij de Europese Commissie ter
voorafgaande goedkeuring. De nieuwe voorstellen worden alleen opgenomen in
de regeling indien zij voldoen aan de eisen van deze verordeningen. Van de
nieuwe regeling vindt een kennisgeving plaats bij de Europese Commissie.
De gehele regeling past onder de bovengenoemde vrijstellingen behoudens één
onderdeel en dat is het indirecte voordeel dat voor banken voortvloeit uit de
regeling. Deze steun is in 2008 aangemeld bij de Europese Commissie en door
hen goedgekeurd tot 14-10-2019. Er wordt onderzocht hoe de nieuwe regeling
aangemeld moet worden met oog voor de termijn waarin de regeling niet
goedgekeurd is gebleken.
Krachtenveld, afstemming, financiële en juridische implicaties,
communicatie
Dit voorstel is tot stand gekomen in brede afstemming met FIN, EZK, BZK, LNV
en de aangesloten groenbanken en –fondsen (bijlage).
Gegeven de grote bouwopgave en de ambitie de bouw te verduurzamen hebben
zowel BZK als de banken de wens dat het budgettaire kader voor de regeling
wordt losgelaten of verruimd, waardoor de genoemde aanscherpingen per 1-12024 voor duurzaam bouwen niet nu al hoeven te worden opgenomen in de tekst
van de regeling. Omdat er vanuit BZK geen dekking kan worden geleverd voor
een ruimer budgettair kader van de regeling is BZK toch akkoord gegaan met de
voorgestelde bijstelling.
Banken geven aan dat scherpere eisen voor met name projecten voor duurzame
energie (zon) zoals door EZK gesteund voor meerdere banken mogelijk voor
problemen zorgt. De banken zien het liefst dat de ruimte voor duurzame
energieprojecten niet of nauwelijks wordt ingeperkt. Naast het feit dat de regeling
Pagina 4 van 5

daarmee niet meer past binnen het budgettaire kader is niet-aanscherpen geen
optie, omdat daarmee gangbare technieken worden gestimuleerd en het doel van
de regeling om alleen de financiering van innovatieve projecten met
bovenwettelijke milieuwinst te bevorderen wordt losgelaten. Daarbij geldt dat
verruiming van eisen voor projectcategorieën binnen de regeling samenhangt met
een verlaging van tariefberekeningen voor duurzame energieprojecten door PBL
voor de SDE++. Netto zou dit voor ondernemers in veel gevallen niet veel
opleveren, noch een extra bijdrage opleveren voor de duurzaamheidsambities en
klimaat- en circulaire doelen.
Ondanks meerdere pogingen is het niet gelukt hierover overeenstemming te
bereiken met de banken binnen de doelstelling van de regeling en het beschikbare
budgettaire kader. De banken hebben in afwachting van uw besluit een
antwoordbrief met processchets ontvangen.

Datum
9 september 2021
Onze referentie
IENW/BSK-2021/195737
Uiterlijk bij
30 september 2021
Bijlage(n)
3

LNV en BZK zouden liever voor hun beleidsterrein niet vooruit willen lopen op
verwachte beleidsontwikkelingen binnen de regeling en zouden de regeling op
onderdelen binnen 3 jaar willen actualiseren. Zo wordt de komende 2-3 jaar meer
duidelijkheid verwacht over de uitwerking van het Europees Landbouwbeleid voor
de categorieën natuur en landbouw en over nieuwe normen voor met name
duurzaam (circulair) bouwen. Door nu niet al bij te stellen voldoet de regeling niet
aan de budgettaire kaders van FIN. Daarom is met instemming van LNV en BZK
uiteindelijk toch gekozen voor het nu al opnemen van de bijstellingen.
Voorgesteld is om jaarlijks te monitoren, en mocht daar aanleiding toe zijn op
basis van deze monitoring te overwegen categorieën en voorwaarden in de
regeling tussentijds aan te passen.
Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de uitvoeringskosten van RVO.
Wijziging van de regeling vereist internetconsultatie en voorhang in de Eerste en
Tweede kamer. Communicatie over de wijziging zal nauw worden afgestemd met
de banken aangezien dit gevolgen kan hebben voor de omvang/beheersing van
hun investeringsportefeuille.
Voorlopige resultaten van de juridische en opdrachttoetsingen wijzen op beperkte
gevolgen voor de regelingstekst en raming. Alleen de voorgestelde
subcategorieën Regionale CO2-netwerken en Smartgrids en flexibilisering
vraagsturing blijken staatssteun-technisch niet haalbaar en worden geschrapt.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
De informatie in deze nota kan openbaar worden gemaakt
persoonsgegevens

persoonsgegevens

Bijlagen:
Concept regelingstekst Regeling groenprojecten 2022
Advies zoals voorgelegd aan de stuurgroep
Brief van de banken

Pagina 5 van 5