TER BESLISSING
Datum
25 mei 2023

Aan

Minister
cc Staatssecretaris

Beantwoording Kamervragen (GL) zorgen natuur- en
actieclubs over zandwinning IJsselmeer

Onze referentie
IENW/BSK-2023/144458
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Waterkwalite t en Grote
Wateren
Grote Wateren en Bestuur
Beslistermijn
30 mei 2023
Bijlage(n)
3

Aanleiding
Aan de ministers van Infrastructuur en Waterstaat en voor Natuur
en Stikstof zijn vragen gesteld door het lid Bromet (GroenLinks) over het bericht
‘Natuur- en actieclubs maken zich zorgen om hernieuwde interesse in
zandwinning op het IJsselmeer en laten het rijk opnieuw weten: 'Wy wiene, binne
en bliuwe tsjin sânwinning'’ (kenmerk 2023Z08133, ingezonden 10 mei). De
beantwoording van deze vragen vindt u in bijgaande brief aan de Tweede Kamer.
Deze antwoorden zijn mede namens de minister voor NenS en worden parallel
aan haar voorgelegd.
Omdat in de antwoorden gerefereerd wordt aan een toezegging die de
staatssecretaris heeft gedaan, ontvangt u (stas) de antwoorden ter informatie.
Geadviseerd besluit
Minister: In te stemmen met de beantwoording van de vragen en deze naar de
Kamer te verzenden.
Kernpunten
In april hebben enkele natuur- en actieverenigingen een positiedocument
opgesteld tegen zandwinning in het IJsselmeer (zie bijlage). Dit document is
verstuurd naar het beleidsdepartement, de voorzitter van de Kamercommissie
IenW en regionale en lokale overheden. Naar aanleiding hiervan zijn berichten in
lokale media verschenen (bijlage 3) en zijn daaropvolgend vragen gesteld in de
gemeenteraad van De Fryske Marren en statenvragen in de provincies Friesland
en Noord-Holland. Zo nu ook door GroenLinks in de Kamer.
De zorgen van de opstellers richten zich voornamelijk op hoe zandwinning in het
IJsselmeer kan samengaan met de aanwezige Natura 2000-doelstellingen en de
wateropgaven. Vanuit die zorg is men ook kritisch op de nut en noodzaak van
zandwinning in het IJsselmeergebied.
Krachtenveld
De ondertekenende partijen van het positiedocument zijn: It Fryske Gea,
Aksjegroep Murns/Aldemardum, Natuurmonumenten, Stichting Gaasterlân
Natuerlân, IJsselmeervereniging en Vogelbescherming Nederland. De penvoerders
zijn twee inwoners van de De Fryske Marren woonachtig langs de Friese
IJsselmeerkust. Deze opstellers hebben zich destijds verenigd in ‘Geen
Zandindustrie IJsselmeer’ naar aanleiding van een voornemen tot commerciële
Pagina 1 van 3

industriezandwinning in het IJsselmeer. De aanleg van een eiland voor de Friese
IJsselmeerkust was onderdeel van het voornemen en de belangrijkste reden voor
de tegenstand.

Datum
25 mei 2023

Uit navraag bij de regionale vertegenwoordiging van Natuurmonumenten en de
IJsselmeervereniging blijkt dat het document door Friese vertegenwoordigers is
opgesteld. Hoewel de regionale vertegenwoordiging het eens is met de kritische
houding ten opzichte van zandwinning in een Natura 2000-gebied, zijn deze
verenigingen niet tegen zandwinning in het algemeen. Zij zien het vooral als een
ruimtelijk vraagstuk; waar kunnen welke functies wel/niet samengaan. Zij zijn
daarbij geïnteresseerd om samen te onderzoeken hoe zandwinning bij kan dragen
aan natuurontwikkeling en/of het maken van afwisselende habitats binnen het
gebied.
De zandwinsector staat hier open voor, maar is tegelijkertijd bezorgd over de
kritische geluiden uit het gebied.

Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Waterkwalite t en Grote
Wateren
Grote Wateren en Bestuur

Onze referentie
IENW/BSK-2023/144458

Aan
M.
Bijlage(n)
3

Toelichting
Politieke context
Naar aanleiding van de gestelde statenvragen in de provincies Friesland en NoordHolland en ook de vragen in de gemeenteraad van De Fryske Marren is ambtelijk
contact geweest over de beantwoording. Verder is de antwoordbrief inhoudelijk
afgestemd met het ministerie van LNV en binnen IenW met RWS.
In het Commissiedebat Leefomgeving heeft staatssecretaris Heijnen in oktober
2022 de toezegging gedaan om een scenariostudie naar de ontwikkeling van de
landelijke behoefte aan (bouw)grondstoffen richting 2050 uit te voeren. Aspecten
zoals de huidige bouwopgaven, transitie naar een circulaire economie en
demografische ontwikkelingen worden in deze studie meegenomen. Daarbij wordt
specifiek gekeken naar hoe de vraag naar grondstoffen vanuit het
IJsselmeergebied in relatie tot de landelijke vraag zich in deze periode gaat
ontwikkelen. Dit mede ter nadere onderbouwing voor de nieuwe Zandwinstrategie
IJsselmeergebied 2025-2050. De resultaten uit de scenariostudie worden daarom
meegenomen in de Notie Reikwijdte en Detailniveau, als eerste stap richting het
planMER. Hierin worden de milieueffecten van het nieuwe zandwinbeleid in kaart
gebracht.
Communicatie
Vanaf het moment dat aan stakeholders in het IJsselmeergebied is aangekondigd
dat wij als IenW nieuw zandwinbeleid voor het IJsselmeergebied gaan
ontwikkelen, heeft deze Friese groep schriftelijk en mondeling hun positie
hiertegen kenbaar gemaakt. Naar aanleiding hiervan heeft er in mei 2022 een
gesprek plaatsgevonden tussen hen en ambtenaren van IenW, RWS en LNV in
Friesland. Hierin is vanuit Rijkszijde uitgelegd wat de intentie van de nieuwe
beleidsontwikkeling is en op welke wijze dit in de periode 2022-2025 gaat
gebeuren. Van hun zijde hebben zij uitgelegd waarom zij tegen zandwinning zijn
en dat zij willen voorkomen dat hun deelname aan het ontwikkelproces als steun
voor zandwinning in het gebied wordt gezien.
Ondanks hun tegenstand tegen zandwinning in het IJsselmeer blijven wij vanuit
het project betreffende partijen informeren en uitnodigen voor
stakeholderbijeenkomsten. Dit is onlangs in onze bevestiging van ontvangst van

Pagina 2 van 3

hun positiedocument herhaald. Tot nu toe zijn er ook altijd vertegenwoordigers
mede namens hen aanwezig geweest.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Antwoordbrief Kamervragen
GroenLinks n.a.v. zorgen
natuur- en actieclubs over
zandwinning op het IJsselmeer

Brief aan de Kamer met
antwoorden op de door
GroenLinks gestelde
Kamervragen.

2

Positiedocument ‘Geen
Zandindustrie IJsselmeer’

Positiedocument opgesteld door
verschillende natuur- en
actiegroepen tegen zandwinning
in het IJsselmeer in april dit
jaar.

3

Nieuwsbericht Friesch Dagblad

Bericht nav waarvan de vragen
zijn gesteld

Datum
25 mei 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/144458
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Waterkwalite t en Grote
Wateren
Grote Wateren en Bestuur
Aan
M.
Bijlage(n)
3

Pagina 3 van 3