Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

29 362

Modernisering van de overheid

Nr. 350

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ARMOEDEBELEID, PARTICIPATIE
EN PENSIOENEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 februari 2024
In de publieke dienstverlening krijgt de overheid gezicht voor mensen,
ondernemers en bedrijven (vanaf hier: mensen). Het contact en de
ondersteuning die we als overheid bieden is bepalend voor het
vertrouwen van de samenleving in de overheid.
Stappen gezet maar we zijn er nog niet
Met het overheidsbrede programma Werk aan Uitvoering (WaU) zijn de
afgelopen jaren grote en kleinere stappen voorwaarts gezet. De aandacht
voor goede publieke dienstverlening en de uitvoerbaarheid van wet- en
regelgeving is gegroeid. Daarnaast is er ook steeds meer aandacht voor
het perspectief van iedereen die gebruikmaakt van de dienstverlening,
doenbaarheid en digitale inclusiviteit. Tegelijkertijd zijn we er nog niet.
Niet alle mAensen weten de overheid gemakkelijk te vinden, komen in de
knel doordat ze niet bekend zijn welke regeling er voor hen zijn of de
overheid kan hen niet altijd voldoende helpen. Mensen ervaren soms dat
de overheid niet levert of onvoldoende aandacht heeft voor de zorgen.
Met het programma Werk aan Uitvoering (WaU) blijft de overheid de
handen ineenslaan voor een menselijke, wendbare en toekomstbestendige dienstverlening.
Er is teruggekeken naar wat is bereikt. En wat er nodig is om de komende
jaren de doelstellingen van WaU te realiseren om zo de publieke
dienstverlening overheidsbreed te verbeteren.
We hebben als kabinet, met de ministeries, uitvoeringsorganisaties,
medeoverheden en politiek ervoor te zorgen dat mensen zich begrepen
voelen en daadwerkelijk geholpen worden. En daardoor het vertrouwen in
de overheid toeneemt. Met deze brief biedt het kabinet u de voortgangsrapportage WaU (bijlage 1) en de herijking WaU aan (bijlage 2).

kst-29362-350
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2024

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 362, nr. 350

1

De voortgangsrapportage (bijlage 1) laat zien wat in het afgelopen jaar
door ministeries, publieke dienstverleners en medeoverheden is bereikt
om de publieke dienstverlening te verbeteren. In de herijking WaU laten
we zien waar we gezamenlijk meer impact willen maken.
Stap-voor-stap richting de grote ambities
Er is en wordt vanuit een grote ambitie met veel energie gewerkt aan
toegankelijke en passende dienstverlening. In de voortgangsrapportage
komen de volgende hoofdlijnen naar voren:
• Om écht te helpen, komen veel organisaties met oplossingen met
ruimte voor dienstverlening op maat en maatwerkoplossingen. Met als
doel die mensen gericht te helpen die niet met de standaardprocessen
uit de voeten kunnen of waarvoor de generieke regel niet passend is.
• We zien mooie voorbeelden in de digitale dienstverlening. Zo zijn er
meer dan 650 informatiepunten Digitale Overheid ingericht in
bibliotheken waar mensen terechtkunnen met vragen over de digitale
overheidsdienstverlening. Denk hierbij aan vragen over bijvoorbeeld
DigiD.
• Belangrijke stappen zijn gemaakt in beleidsvorming. Om de behoeften
van de samenleving en publieke dienstverleners nog beter te betrekken bij het maken van beleid zijn instrumenten hiervoor verbeterd.
Deze instrumenten zijn er, maar er blijft aandacht nodig om de
verschillende perspectieven echt onderdeel te laten zijn bij de vorming
van beleid.
• In de ambtelijke samenwerking vinden meer gesprekken plaats over de
uitvoering en de dilemma’s. En is er meer oog voor sturing op publieke
waarden om zo gezamenlijk de samenleving beter te kunnen helpen.
Er wordt hard gewerkt om dit nog meer in de praktijk te brengen.
• Aan de politiek zijn dilemma’s in de uitvoering inzichtelijk gemaakt.
Meer dan 40 uitvoeringsorganisaties en publieke dienstverlening
hebben hiervoor een knelpuntenbrief of Stand van de Uitvoering
uitgebracht. We zien een wisselende opvolging hiervan. Zo worden de
Standen van de Uitvoering bijvoorbeeld nog niet structureel in
Kamercommissies besproken. Met het signaleren van de knelpunten
alleen zijn we er nog niet, deze knelpunten moeten echt dienen als
input voor de ontwikkeling of aanpassing van huidig of nieuw beleid.
Hiervoor moet het gesprek tussen uitvoering, beleid en politiek
plaatsvinden, zodat we in gezamenlijkheid knelpunten op kunnen gaan
lossen.
Een publieke dienstverlening die aansluit op de behoeften van mensen
(ondernemers) en bedrijven is een flinke opgave die een lange adem
vraagt. De voortgangsrapportage laat zien dat er mooie stappen zijn gezet
waar we gezamenlijk de komende jaren mee door willen en moeten gaan.
Daarnaast vraagt een aantal thema’s om nog meer aandacht. Dit blijkt ook
uit de Staat van de Uitvoering. Zoals het toenemen van de complexiteit in
de dienstverlening van de overheid door te veel verfijningen en wijzigingen binnen wet -en regelgeving. Ook belemmeringen voor gegevensdeling en uitwisseling onderling is een belangrijk thema dat aangepakt
moet worden om goede dienstverlening te kunnen beiden. De toenemende schaarste in personele arbeid en financiële middelen vraagt om
gerichte oplossingen. Tot slot vraagt intensieve samenwerking met de
politiek blijvende aandacht in alle opgaven. De vernieuwing van onze
gezamenlijke aanpak geven we verder vorm in deze herijking van WaU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 362, nr. 350

2

Gezamenlijk impact maken
Publieke dienstverleners, ministeries, medeoverheden en toezichthouders
blijven gezamenlijk inzetten op een toekomstbestendige dienstverlening.
We doen dit samen met de samenleving én de politiek.
Met de herijking zetten we een nieuwe fase van het programma WaU in.
De herijking WaU is het vervolg op de huidige werkagenda en de zes
sporen1. Op vier thema’s gaat het kabinet gezamenlijk versnellen omdat
deze essentieel zijn voor de publieke dienstverlening aan de samenleving
en deze thema’s niet door organisaties afzonderlijk kunnen worden
opgepakt. Om daadwerkelijk veranderingen te realiseren, elkaar te
versterken en van elkaar te leren vragen deze opgaven dat we hier samen
energie op zetten. De ingezette veranderingen worden doorgezet en
uitgebouwd. De publieke dienstverleners, medeoverheden en ministeries
zijn hier zelf aan zet om de publieke dienstverlening te verbeteren.
Op de volgende vier thema’s gaan we gezamenlijk versnellen:
• we gaan aan de slag met een aanpak om overheidsbreed wet- en
regelgeving en uitvoering eenvoudiger te maken. Ministeries, publieke
dienstverleners en medeoverheden zetten hier zelf op in. Vanuit WaU
delen we de rode draden hieruit. Zo komen we tot uitgangspunten die
helpen om te vereenvoudigen. Zodat degenen die afhankelijk zijn van
de publieke dienstverlening, meer zekerheid en voorspelbaarheid,
begrijpelijke rechten en plichten en eenvoudige toegang tot ondersteuning gaan ervaren;
• we blijven inzetten op het gemakkelijker kunnen delen van gegevens
zodat mensen eenvoudiger, sneller en beter geholpen kunnen worden.
Juist voor hen die de overheid het hardst nodig hebben;
• we zetten in op onderzoek en op het samen overheidsbreed in gesprek
gaan over schaarste in personeel en financiële middelen en het effect
hiervan op publieke dienstverleners en de publieke dienstverlening.
We kijken samen naar de keuzes die gemaakt moeten worden en wat
nodig is om nieuwe ambities en beleid uit te kunnen blijven voeren.
Als we als overheid niet (meer) kunnen voorzien van diensten aan de
samenleving of als we keuzes hierover niet delen, dan heeft dit impact
op het vertrouwen in de overheid;
• we gaan en blijven met de politiek, vanuit onze gezamenlijke belangen,
in gesprek over het oplossen van knelpunten in de publieke dienstverlening en hoe we die duurzaam blijven verbeteren.
De stappen die we al hebben gezet gaan we verder doorzetten en
uitbouwen door:
• te werken aan een gelijkwaardige samenwerking binnen de overheid
tussen beleid, uitvoering en medeoverheden en meer inzetten op het
gebruik van de bestaande kaders, zoals bijvoorbeeld op uitvoeringsanalyses en -toetsen;
• te zorgen voor realistisch beleid dóór ervoor te zorgen dat beleid
aansluit op de leefwereld van mensen;
• het gezamenlijk oplossen van knelpunten, zoals genoemd in de
Standen van de Uitvoering en knelpuntenbrieven;
• blijvend in te zetten op een toekomstbestendige dienstverlening, het
versnellen van de digitale agenda en het op orde brengen van de
basis, de kennis en kunde van mensen werkzaam bij de overheid en de
statuur van de uitvoering.
Tot slot vinden we het belangrijk te benadrukken dat fundamentele
veranderingen nodig zijn om de publieke dienstverlening duurzaam te
1

Aanbieding programma WAU en werkagenda voor de uitvoering | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 362, nr. 350

3

verbeteren. Dat vraagt om het doorbreken van patronen en cultuur. Dit
vergt tijd.
Het vraagt om een gezamenlijke inspanning van alle betrokken partijen:
beleidsmakers, publieke dienstverleners, medeoverheden, de politiek én
het betrekken van de samenleving. De benodigde veranderingen moeten
we stap voor stap – gezamenlijk -doen, waarbij we van elkaar leren en zo
de publieke dienstverlening verbeteren. Ook is het belangrijk om als
overheid en politiek keuzes te maken, transparant te zijn over de gemaakte
keuzes en de daarbij gekozen prioriteiten. En goed te communiceren over
de dilemma’s die daarbij een rol spelen. Zodat we waarmaken wat we
beloven en werken aan goede publieke dienstverlening. Om zo het
vertrouwen van de samenleving in de overheid én de politiek terug te
winnen.
Zo werken we aan de uitvoering en zorgen we ervoor dat we het als
overheid iedere dag een stapje beter doen. Voor de samenleving.
Bij deze bied ik uw Kamer als coördinerend Minister Werk aan Uitvoering,
namens het kabinet, de voortgangsrapportage WaU en de Herijking van
WaU aan.
De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 362, nr. 350

4