Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 095 VII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2018
(wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
A.

Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel

2

B.

Begrotingstoelichting

3

1.

Leeswijzer

3

2.

Het beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties

4

2.2 De beleidsartikelen
Artikel 1. Openbaar bestuur en democratie
Artikel 2. Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
Artikel 3. Woningmarkt
Artikel 4. Woonomgeving en bouw
Artikel 5. Ruimte en omgeving
Artikel 6. Dienstverlenende en innovatieve overheid
Artikel 7. Arbeidszaken overheid
Artikel 8. Kwaliteit Rijksdienst
Artikel 9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid

6
6
8
8
11
14
18
22
23
24

2.3 De niet-beleidsartikelen
Artikel 11. Centraal apparaat
Artikel 12. Algemeen
Artikel 13. Nominaal en onvoorzien.

25
25
27
28

Baten-lastenagentschappen
3.1 SSC-ICT
3.2 DHC

28
28
31

3.

kst-35095-VII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

4

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2018 wijzigingen
aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII);
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit Ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
De begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII)
1. Leeswijzer
De tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de
begroting 2018. De stand van de tweede suppletoire begroting is inclusief
de nota’s van wijziging en de incidentele suppletoire begroting (Kamerstukken II 2017–2018 34 775-VII nr. 8, nr. 41 en nr. 42 en Kamerstukken II
2017–2018 34 902-VII nr. 2.).
Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid worden per artikel de
beleidsmatige en technische mutaties toegelicht groter dan of gelijk aan
de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn
opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten:
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting)
In € miljoen

Beleidsmatige
mutaties
(ondergrens in €
miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in €
miljoen)

1. Openbaar bestuur en democratie

Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 5 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 5 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 5 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 20 mln.
Ontvangsten: 10 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: Verplichtingen/
Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 4 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

2. Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
3. Woningmarkt

4. Woonomgeving en bouw

5. Ruimte en omgeving

6. Dienstverlenende en innovatieve
overheid
7. Arbeidszaken overheid

8. Kwaliteit Rijksdienst

9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid

11. Centraal apparaat

12. Algemeen

13. Nominaal en onvoorzien

Daar waar dat nodig of nuttig is, ter verduidelijking, worden ook enkele
andere mutaties toegelicht.
De in de tabel budgettaire gevolgen van beleid gepresenteerde budgetflexibiliteit (juridisch verplicht) is de stand per 1 november 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

3

2. Het beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Overzicht belangrijkste 2e suppletoire uitgavenmutaties 2018
(Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Opbouw uitgaven (x € 1.000)
Art.nr.

Uitgaven 2018

Stand vastgestelde begroting 2018

5.455.381

Mutaties 1e suppletoire begroting1

319.925

Nieuwe mutaties:
1) Aardgasvrije wijken
2) Saneringsbijdrage WSG
3) Saneringsheffing woningcorporaties 2018
4) Vergoeding raadsleden
5) Diversen
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire 2018
1

4
3
3
1

359.274
– 91.550
385.700
159.441
10.000
2.082
– 106.399
6.134.580

Inclusief 1e incidentele suppletoire begroting.

Toelichting
Aardgasvrije wijken
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) maakt
een bedrag over aan gemeenten voor de eerste proeftuinen voor het
aardgasvrij maken van wijken. Hiervoor was uit de klimaatenveloppe 2018
€ 85 mln. beschikbaar. Het resterende bedrag heeft BZK binnen eigen
begroting vrijgemaakt.
Saneringssubsidie WSG
Ten behoeve van het voortzetten van noodzakelijk DAEB taken kan de
Minister een saneringssubsidie toekennen. Deze saneringssubsidie wordt
betaald uit het saneringsfonds welke aangezuiverd wordt via een
saneringsheffing aan de woningcorporaties (toegelaten instellingen). Ten
behoeve van de afwikkeling van de langdurige financiële problemen van
woningcorporatie Woonstichting Geertruidenberg (WSG) ontvangt WSG
voor 31 december 2018 een eenmalige saneringssubsidie van maximaal
€ 385,7 mln. Dit staat in het saneringsbesluit van 29 juni 2019 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 453, nr. 478 2017–2018, 29 453, nr. 478). Ter
aanzuivering van het saneringsfonds is voor 2018 de saneringsheffing
voor alle woningcorporaties in totaal vastgesteld op afgerond € 159,4
mln.
De saneringsheffing is gestort in de risicovoorziening voor sanerings- en
projectsteun woningcorporaties (artikel 3. Woningmarkt). De saneringssubsidie aan WSG wordt onttrokken aan de risicovoorziening. Stortingen
en onttrekkingen bij de risicovoorziening leiden tot hogere uitgaven en
ontvangsten op de begroting, maar zijn per saldo neutraal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

4

Vergoeding Raadsleden
Dit betreft een bijdrage (€ 10 mln.) voor de verhoging van de vergoeding
van raadsleden voor gemeenten tot 24.000 inwoners en zal middels het
Gemeentefonds worden uitgekeerd.
Diversen
Om de doorstroming en de flexibiliteit van statushouders naar huisvesting
te stimuleren, maakt BZK middelen (€ 3 mln.) over naar J&V voor pilots
voor flexwonen die gemeenten onder regie van het COA uitvoeren.
Daarnaast maakt BZK € 6,2 mln. vrij om in het kader van de woonagenda
pilots uit te voeren gericht op handhaving en het versnellen van de
woningbouwproductie. Verder worden middelen (€ 3,5 mln.) ingezet voor
initiatieven voor het versterken van de integriteit en veiligheid van
politieke ambtsdragers en de Actie-agenda aanpak vakantieparken. De
onderuitputting op de budgetten voor digitale overheidsdienstverlening
(GDI) in 2017 en 2018 (€ 8 mln.) worden eenmalig teruggeboekt naar de
oorspronkelijke inleggers.
Overzicht belangrijkste 2e suppletoire ontvangstenmutaties 2018
(Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Opbouw ontvangsten (x € 1.000)
Art.nr.

Ontvangsten
2018

Stand vastgestelde begroting 2018

668.894

Mutaties 1e suppletoire begroting

140.974

Nieuwe mutaties:
1) Benzineveilingen
2) VPB 2016
3) Afrekening generale ontvangsten
4) Saneringsbijdrage WSG
5) Saneringsheffing woningcorporaties 2018
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire 2018

9
12
9
3
3

649.658
44.000
3.978
2.224
385.700
159.441
54.315
1.459.526

Toelichting
Benzineveilingen 2018
De veiling van locaties van benzinestations langs Rijkswegen heeft meer
opgebracht dan geraamd.
VPB 2016 generaal
De definitieve aangifte voor de VPB-aanslag 2016 leidt voor BZK tot een
vermindering van de voorlopige aanslag van de eerder betaalde
voorlopige aanslag. Het verschil is door de Belastingdienst overgemaakt
aan BZK. Dit betreft het deel dat ten goede komt aan het generale beeld.
Afrekening generale ontvangsten 2017
Bij de definitieve afrekening van de uitgaven en ontvangsten van het RVB
is meer ontvangen dan geraamd. Het generale deel van de ontvangsten
vloeit terug naar generaal beeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

5

Saneringsheffing woningcorporaties 2018
Er wordt een heffing opgelegd aan de toegelaten instellingen ten behoeve
van de aanzuivering van het saneringsfonds om de kosten, zoals de
bovengenoemde saneringssubsidie te kunnen bekostigen. Deze heffing
wordt opgebracht door de corporatiesector zelf en loopt via de begroting
van BZK.
2.2 De beleidsartikelen
Beleidsartikel 1 Openbaar bestuur en democratie
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

28.920

51.782

69

– 13.306

38.545

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

28.920

51.782
100%

69

– 13.306

38.545
100%

1.1

Bestuurlijke en financiële verhouding
Subsidies
Diverse subsidies
Oorlogsgravenstichting (OGS)
Opdrachten
Communicatie, kennisdeling en onderzoek
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Diverse bijdragen
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Bijdragen internationaal

9.011
5.288
2.018
3.270
3.657
3.657
0
0
66
66

17.563
4.924
1.654
3.270
5.313
5.313
7.260
7.260
66
66

174
109
41
68
29
29
0
0
36
36

– 829
810
– 160
970
– 2.848
– 2.848
1.209
1.209
0
0

16.908
5.843
1.535
4.308
2.494
2.494
8.469
8.469
102
102

1.2

Participatie
Subsidies
Politieke partijen
Raadgevend referendum
Opdrachten
Kiesraad
Raadgevend referendum
Verkiezingen
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Raadgevend referendum
Bijdragen aan medeoverheden
Vergoeding raadsleden
Verkiezingen
Experiment centrale stemopneming

19.909
17.524
17.524
0
2.385

34.219
18.655
16.655
2.000
2.787

2.385
0
0
0
0
0
0

2.787
2.130
2.130
10.647
10.000
0
647

– 105
– 1.420
580
– 2.000
1.382
0
2.049
– 667
0
0
– 67
0
0
– 67

– 12.477
– 1.102
– 1.102
0
– 304
0
– 319
15
– 821
– 821
– 10.250
– 10.000
300
– 550

21.637
16.133
16.133
0
3.865
0
1.730
2.135
1.309
1.309
330
0
300
30

Ontvangsten:

21.965

21.965

458

2.300

24.723

Toelichting
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
1.1 Bestuurlijke en financiële verhouding
Opdrachten
Communicatie, kennis en onderzoek.
Het gaat hier om diverse mutaties, waaronder een overboeking naar het
Gemeentefonds (€ 0,4 mln.) ten behoeve van pilots met een integrale
aanpak gericht op verbinding en participatie van mensen in de samen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

6

leving en arbeidsmarkt. Daarnaast wordt € 1,15 mln. technisch herschikt
om de bijdrage aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op
de juiste instrumenten te verantwoorden.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s.
Diverse bijdragen
Dit betreft een technische herschikking (€ 1,15 mln.) van opdrachten naar
bijdragen aan ZBO’s/RWT’s om de bijdrage aan de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) op de juiste instrumenten te verantwoorden.
1.2 Participatie
Subsidies
Politieke partijen
Er wordt € 1,5 mln. naar burgerschap herschikt voor activiteiten gericht
op het weerbaar maken van het lokale bestuur. Daarnaast is € 0,5 mln.
overgeboekt vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ) conform
de Wet financiering politieke partijen. Deze middelen gebruiken politieke
partijen voor de steun die zusterpartijen in het buitenland geven aan de
opbouw van een solide functionerend democratisch meerpartijensysteem.
Raadgevend referendum
Het gaat om een technische verschuiving van € 2 mln. van subsidies naar
opdrachten ten behoeve van de Referendumcommissie.
Opdrachten
Raadgevend referendum
Het gaat om een technische verschuiving van € 2 mln. van subsidies naar
opdrachten ten behoeve van de Referendumcommissie.
Bijdragen aan medeoverheden
Vergoeding raadsleden
Voor de verhoging van de vergoeding van raadsleden voor gemeenten tot
24.000 inwoners is € 10 mln. beschikbaar en zal middels het Gemeentefonds worden uitgekeerd. Met deze bijdrage wordt de vergoeding op
dezelfde hoogte gebracht als die van gemeenten vanaf 24.000 tot 40.000
inwoners.
Ontvangsten
Dit betreft de WOZ-meerontvangsten (€ 2,3 mln.). Deze middelen worden
onder andere ingezet voor tegenvallers bij de samenwerkingsverbanden
als gevolg van de wijziging van de provinciegrens door de Herindeling
Vijfheerenlanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

7

Beleidsartikel 2 Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

249.167

252.723

6.072

6.086

264.881

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

249.167

252.723
100%

6.072

6.086

264.881
100%

2.1

Apparaat

238.067

241.623

5.822

2.086

249.531

2.2

Geheim

11.100

11.100

250

4.000

15.350

Ontvangsten:

12.714

13.214

0

0

13.214

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
2.1 Apparaat
Loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling van 2017 en 2018.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
2.1 Apparaat
De AIVD ontvangt € 1,5 mln. van het Ministerie van Justitie & Veiligheid
(JenV) voor de intensivering in cybersecurity. Verder is van het Ministerie
van Defensie een bijdrage ontvangen voor de Joint Signit Cyber Unit
(JSCU).
2.2 Geheim
Er heeft een herschikking plaatsgevonden van artikelonderdeel 2.1
«Apparaat» naar artikelonderdeel 2.2 «Geheim».
Beleidsartikel 3 Woningmarkt
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

4.157.089

4.121.829

30.743

533.325

4.685.897

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

4.157.089

4.121.829
100%

31.280

532.755

4.685.864
100%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

8

Vastgestelde
begroting

3.1

3.2

Betaalbaarheid
Subsidies
Beleidsprogramma betaalbaarheid
Bevordering eigen woningbezit (BEW)
Huisvestingsvoorziening statushouders
Binnenstedelijke transformatie
Woonconsumentenorganisaties
Saneringsbijdrage woningcorporatie WSG
Opdrachten
WSW Risicovoorziening
NHG Risicovoorziening
Beleidsprogramma betaalbaarheid
Inkomensoverdrachten
Huurtoeslag
Bijdragen aan agentschappen
ILT (Autoriteit woningcorporaties)
RVO (Uitvoeringskosten BEW)
RVO (Uitvoeringskosten huisvestingsvoorziening
statushouders)
Dienst van de Huurcommissie
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Financiën en Nationale Schuld (Belastingdienst)

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

4.150.410
27.475
175
6.239
20.000
0
1.061
0
853
0
0
853
4.108.200
4.108.200
12.442
653
79

4.113.932
52.405
2.675
6.239
14.270
28.000
1.221
0
853
0
0
853
4.040.400
4.040.400
18.834
653
79

31.217
75
125
0
0
0
– 50
0
31.145
537
30.608
0
0
0
–3
0
19

534.673
537.909
90
– 1.500
– 5.850
0
28
545.141
854
854
0
0
0
0
– 3.198
1.271
– 98

4.679.822
590.389
2.890
4.739
8.420
28.000
1.199
545.141
32.852
1.391
30.608
853
4.040.400
4.040.400
15.633
1.924
0

621
11.089
1.440
1.440

621
17.481
1.440
1.440

– 250
228
0
0

– 371
– 4.000
– 892
– 892

0
13.709
548
548

6.679
1.801
1.801
283
283
4.595
4.595

7.897
1.801
1.801
2.381
2.381
3.715
3.715

63
63
63
0
0
0
0

– 1.918
– 28
– 28
600
600
– 2.490
– 2.490

6.042
1.836
1.836
2.981
2.981
1.225
1.225

487.000

492.100

31.145

545.995

1.069.240

Onderzoek en kennisoverdracht
Subsidies
Samenwerkende kennisinstellingen e.a.
Opdrachten
Basisonderzoek en verkenningen
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Basisonderzoek en verkenningen
Ontvangsten (en uitgaven)

Stand 1e
suppletoire
begroting

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
3.1 Betaalbaarheid
Opdrachten
NHG Risicovoorziening
De Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) betaalt jaarlijks een
achtervangvergoeding voor de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). De
jaarlijkse vergoeding wordt gestort in de daarvoor bestemde risicovoorziening NHG. De afdracht over het boekjaar 2017 bedraagt € 30,6 mln.
Ontvangsten en Uitgaven
Dit betreft de afdracht over het boekjaar 2017 van de risicovoorziening
NHG en de WSW Risicovoorziening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

9

Overige mutaties 2e suppletoire begroting
3.1 Betaalbaarheid
Subsidies
Bevordering eigen woningbezit (BEW)
De raming van de uitgaven voor de regelingen Bevordering Eigen
Woningbezit (BEW) is verlaagd. De middelen worden ingezet voor
regionale pilots gericht op handhaving en het versnellen van de woningbouwproductie.
Huisvestingsvoorziening statushouders
De Tijdelijke Regeling Subsidie Huisvesting Vergunninghouders (TRSHV)
is dit jaar stopgezet. Een deel van deze middelen wordt ingezet om
gemeentelijke pilots voor flexwonen te starten en om de doorstroming en
de flexibiliteit van statushouders naar huisvesting te bevorderen. De pilots
worden door gemeenten uitgevoerd onder regie van het COA. Verder
worden de middelen ingezet voor regionale pilots gericht op handhaving
en versnellen van de woningbouwproductie.
Saneringssubsidie woningcorporatie WSG
Om het uitvoeren van noodzakelijke DAEB taken door woningcorporaties
voort te zetten kan de Minister een saneringssubsidie toekennen. Deze
saneringssubsidie wordt betaald uit het saneringsfonds welke aangezuiverd wordt via een saneringsheffing aan de woningcorporaties
(toegelaten instellingen). Ten behoeve van de afwikkeling van de
langdurige financiële problemen van woningcorporatie Woonstichting
Geertruidenberg (WSG) ontvangt WSG voor 31 december 2018 een
eenmalige saneringssubsidie van maximaal € 385,7 mln. Dit staat in het
saneringsbesluit van 29 juni 2019 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 453, nr.
478). Ter aanzuivering van het saneringsfonds is voor 2018 de saneringsheffing voor alle woningcorporaties in totaal vastgesteld op afgerond
€ 159,4 mln.
De saneringsheffing is gestort in de risicovoorziening voor sanerings- en
projectsteun woningcorporaties (artikel 3. Woningmarkt). De saneringssubsidie aan WSG wordt onttrokken aan de risicovoorziening. Stortingen
en onttrekkingen bij de risicovoorziening leiden tot hogere uitgaven en
ontvangsten op de begroting, maar zijn per saldo neutraal.
3.2 Onderzoek en kennisoverdracht
Opdrachten
Basisonderzoek en verkenningen
Een deel van de middelen voor onderzoek wordt ingezet voor regionale
pilots gericht op handhaving en versnellen van de woningbouwproductie.
Ontvangsten
Stortingen in en onttrekkingen aan de risicovoorziening sanerings- en
projectsteun woningcorporaties lopen via de uitgaven en ontvangsten van
de begroting van BZK. Binnen de ontvangsten worden de aa WSG
toegekende saneringsbijdrage (€ 3.85,7 mln.) en de saneringsheffing voor
alle woningcorporaties (€ 159,4 mln.) technisch verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

10

Beleidsartikel 4 Woonomgeving en bouw
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

52.486

162.217

63.888

– 94.674

131.431

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

247.486

357.217
99%

– 91.112

– 94.674

171.431
99%

Energie en bouwkwaliteit
Subsidies
Beleidsprogramma Energiebesparing
Beleidsprogramma Bouwregelgeving
Energiebesparing Koopsector
Energiebesparing Huursector
Revolverend fonds EGO
Opdrachten
Beleidsprogramma Energiebesparing
Beleidsprogramma bouwregelgeving
Bijdragen aan agentschappen
Dienst Publiek en Communicatie
Diverse Agentschappen
ILT (Handhaving Energielabel)
ILT (Toezicht EU-Bouwregelgeving)
RVO (Uitvoering Energieakkoord)
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Toelatingsorganisatie
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Economische Zaken (Beleidsprogramma Energiebesparing)
Gemeentefonds (gasvrije wijken)
Infrastructuur en Waterstaat (Omgevingsloket)

233.924
221.298
1.467
1.251
21.817
196.763
0
2.700
1.100
1.600
8.860
620
1.100
500
51
6.589
650
650
416

333.085
232.920
9.967
2.834
18.302
196.817
5.000
5.700
4.100
1.600
8.474
620
1.100
500
51
6.203
650
650
85.341

– 92.596
– 84.857
1.834
1.309
– 13.000
– 75.000
0
– 2.490
– 2.500
10
– 5.250
0
– 750
– 500
0
– 4.000
0
0
1

– 95.071
– 6.796
– 5.633
837
– 2.000
– 20.000
20.000
– 886
– 690
– 196
– 2.047
554
– 350
0
– 48
– 2.203
0
0
– 85.342

145.418
141.267
6.168
4.980
3.302
101.817
25.000
2.324
910
1.414
1.177
1.174
0
0
3
0
650
650
0

225
0
191

225
85.000
116

1
0
0

– 226
– 85.000
– 116

0
0
0

4.2

Woningbouwproductie
Subsidies
Beleidsprogramma Woningbouw
Opdrachten
Beleidsprogramma Woningbouw
Bijdragen aan agentschappen
RVO (Beleidsprogramma Woningbouw)

11.054
300
300
1.273
1.273
9.481
9.481

16.531
300
300
1.055
1.055
15.176
15.176

1.677
0
0
– 1.000
– 1.000
2.677
2.677

3.630
0
0
67
67
3.563
3.563

21.838
300
300
122
122
21.416
21.416

4.3

Kwaliteit woonomgeving
Subsidies
Beleidsprogramma woonomgeving e.a
Opdrachten
Beleidsprogramma woonomgeving e.a
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Beleidsprogramma woonomgeving e.a

2.094
812
812
1.282
1.282
0
0

3.653
1.588
1.588
1.815
1.815
250
250

– 193
58
58
– 251
– 251
0
0

– 983
129
129
– 867
– 867
– 245
– 245

2.477
1.775
1.775
697
697
5
5

4.4

Revolverend Fonds Energiebesparing Verhuurders
Leningen
Revolverend Fonds Energiebesparing verhuurders
Bijdragen aan agentschappen
Uitvoeringskosten Revolverend Fonds Energiebesparing
Verhuurders

414
0
0
414

3.948
2.800
2.800
1.148

0
0
0
0

– 2.250
– 1.250
– 1.250
– 1.000

1.698
1.550
1.550
148

414

1.148

0

– 1.000

148

Ontvangsten:

91

91

0

950

1.041

4.1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

11

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
4.1 Energie en bouwkwaliteit
Subsidies
Beleidsprogramma Energiebesparing
Vanuit dit beleidsprogramma worden diverse subsidies verstrekt voor
onder meer klantcontact en informatievoorziening voor het verplichte
energielabel voor woningen en andere gebouwen (€ 1 mln.). Daarnaast is
ca. € 0,4 mln. beschikbaar voor Smart Urban Regions for the Future
(SURF). Tenslotte is voor de ondersteuning van gemeenten ten behoeve
van transitie aardgasvrije gebouwde omgeving € 0,5 mln. vrijgemaakt.
Beleidsprogramma bouwregelgeving
Vanuit het beleidsprogramma bouwregelgeving worden subsidies
beschikbaar gesteld voor de uitvoering van onder meer het deelprogramma circulair bouwen door RVO en Platform 31. Daarnaast betreft dit
o.a. uitgaven voor het betonakkoord en uitvoering bouwagenda.
Energiebesparing Koopsector
De middelen voor de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH) voor
verenigingen van eigenaren wordt doorgeschoven naar 2019 (ca. € 13
mln.) op basis van de meest recente prognoses van het aantal aanvragen.
Energiebesparing Huursector
De aanvraagperiode voor subsidie binnen de Stimuleringsregeling
energieprestatie huursector (STEP) is verlengd tot en met 2018. Het
kasritme is hierop aangepast naar de verwachte uitbetalingen in de
periode 2018–2020. De reden hiervan is dat een vastgestelde subsidie pas
wordt uitbetaald als het energielabel in het register is aangepast. Dit moet
uiterlijk binnen twee jaar geschieden na vaststelling.
Opdrachten
Beleidsprogramma energiebesparing
Een deel van het budget (€ 1,5 mln.) wordt ingezet voor pilots om scholen
te verduurzamen. Daarnaast is € 1 mln. vrijgemaakt voor het RVO voor de
werkzaamheden om Nederland aardgasvrij te maken.
Bijdragen aan agentschappen.
RVO (Uitvoering Energieakkoord)
Op 1 januari 2020 worden de eisen voor bijna energieneutrale gebouwen
(BENG) van kracht. In dit kader wordt momenteel gewerkt aan de nieuwe
bepalingsmethode voor de energieprestatie van gebouwen. Hierdoor zijn
de aanpassingen aan het energielabel in de tijd verschoven en is een deel
van de beschikbare middelen doorgeschoven naar 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

12

RVO beleidsprogramma woonbouw
Betreft een bijdrage aan het RVO voor de uitvoering van werkzaamheden
om Nederland aardgasvrij te maken en voor de aanpassingen aan het
energielabel.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
4.1 Energie en bouwkwaliteit
Subsidies
Beleidsprogramma Energiebesparing
Dit betreffen bedragen waaronder een overboeking naar het Gemeentefonds ten behoeve van pilots in het kader van het «Innovatieprogramma
aardgasvrije en frisse basisscholen» (€ 3,5 mln.). Daarnaast worden
subsidies aardgasvrije wijken ingezet voor de pilot aardgasvrije wijken in
Zoetermeer (€ 2,2 mln.).
Energiebesparing huursector
Bij de Stimuleringsregeling Energieprestatie Huursector (STEP) wordt
€ 20 mln. dit jaar niet besteed. Deze uitgaven zijn wel verplicht en komen
volgend jaar tot besteding.
Energiebesparing koopsector
Het beschikbare budget voor SEEH voor VvE’s wordt verlaagd met 2 mln.
en ingezet voor de pilot aardgasvrije wijken in Zoetermeer.
Revolverend Fonds EGO
Voor het Nationaal Energiebespaarfonds (NEF) wordt dit jaar € 25 mln.
beschikbaar gesteld voor leningen aan VvE’s en eigenaar-bewoners.
Bijdragen aan agentschappen.
RVO (Uitvoering Energieakkoord)
Dit betreft een reallocatie van artikel 4.1 naar artikel 4.2 voor activiteiten
die worden uitgevoerd door de RVO. Hieronder valt de wijkgerichte
aanpak om wijken gasvrij te maken (€ 2,2 mln.).
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Gemeentefonds (gasvrije wijken)
In het kader van het interbestuurlijk Programma Aardgasvrije wijken
ontvangen diverse gemeenten een bijdrage voor een geselecteerde
proeftuin voor het aardgasvrij maken van een bestaande wijk. In totaal
wordt € 85 mln. uit de klimaatenvelop beschikbaar gesteld voor 2018.
Daarnaast zijn middelen vrijgemaakt voor de pilot aardgasloze wijk in
Zoetermeer. Hiertoe is het beschikbare budget van SEEH voor VvE’s (€ 2
mln.) verlaagd. Ook zijn de aangehouden LPO middelen voor aardgasvrije
wijken (ca. € 2,3 mln.) en beschikbare budget uit beleidsprogramma
energiebesparing (ca. € 2,2) ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

13

4.2 Woningbouwproductie
Bijdragen aan agentschappen.
RVO (Beleidsprogramma Woningbouw)
Dit betreffen diverse reallocaties die onder andere zijn bestemd voor
verschillende onderdelen van de RVO jaaropdracht 2019, waaronder de
wijkgerichte aanpak voor gasvrije wijken (€ 2,2 mln.) en de uitvoeringskosten SEEH (€ 0,35 mln.).
4.4 Revolverend Fonds Energiebesparing Verhuurders
Leningen
Revolverend Fonds Energiebesparing Verhuurders
Het Fonds energiebesparing huursector (FEH) wordt na 2018 opgeheven.
Het Fonds energiebesparing huursector (FEH) wordt na 2018 opgeheven.
De verwachte onderuitputting op het FEH en de bijbehorende uitvoeringskosten wordt ingezet om het vereffeningsakkoord af te ronden (€ 1,2
mln.).
Bijdragen aan agentschappen
Uitvoeringskosten Revolverend Fonds Energiebesparing Verhuurders
Het Fonds energiebesparing huursector (FEH) wordt na 2018 opgeheven.
Een deel van het beschikbare budget is niet meer benodigd voor de
uitfinanciering. Dit wordt ingezet voor andere beleidsterreinen van BZK. In
dit geval gaat het om afspraken uit het vereffeningsakkoord (begrotingshoofdstuk IV, Koninkrijksrelaties).
Beleidsartikel 5 Ruimte en omgeving
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

5.1

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

91.576

121.297

– 33.373

7.982

95.906

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

107.235

136.956
96%

– 33.373

– 2.668

100.915
96%

Ruimte
Subsidies
Programma Ruimtelijk Ontwerp
Basisregistraties
Opdrachten
Architectonisch beleid
BRO
Gebiedsontwikkeling (diversen)
Geo-informatie (w.o BRO)
OLO
Nationale Omgevingsvisie
Uitvoering ruimtelijk beleid
Ruimtegebruik bodem (diversen)
Ruimtelijk instrumentarium (diversen)
Windenergie op zee
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s

62.419
1.895
1.215
680
22.013
2.427
9.880
1.732
2.267
2.847

68.896
1.895
1.215
680
28.490
2.427
16.357
1.732
2.267
2.847

268
2.217
375
20.523

268
2.217
375
20.523

– 13.362
0
0
0
– 17.813
126
– 13.529
– 191
– 2.267
– 2.847
1.230
0
–3
– 232
– 100
10.804

– 5.332
370
370
0
– 5.058
– 700
– 728
– 1.509
15
0
– 664
63
– 65
– 1.235
– 235
– 2.319

50.202
2.265
1.585
680
5.619
1.853
2.100
32
15
0
566
63
200
750
40
29.008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

14

Vastgestelde
begroting

5.2

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Kadaster
Bijdragen aan medeoverheden
Projecten BIRK
Diverse projecten Ruimtelijke Kwaliteit
Diverse bijdragen
Projecten Nota Ruimte
Projecten Bestaand Rotterdams Gebied
Bijdragen aan agentschappen
RVB
Basisregistratie Ondergrond (BRO)
RWS

20.523
12.350
4.950
0
0
4.850
2.550
5.638
2.356
0
3.282

20.523
12.350
4.950
0
0
4.850
2.550
5.638
2.356
0
3.282

10.804
– 9.650
– 4.950
9.800
0
– 14.500
0
3.297
0
450
2.847

– 2.319
160
0
– 9.650
160
9.650
0
1.515
0
80
1.435

29.008
2.860
0
150
160
0
2.550
10.450
2.356
530
7.564

Omgevingswet
Subsidies
Eenvoudig Beter
Stimuleringsregeling Implementatie Omgevingswet
Opdrachten
Eenvoudig Beter
Aan de Slag
Overige opdrachten
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Kadaster
Geonovum
ICTU
Bijdragen aan medeoverheden
Aan de Slag
Bijdragen aan agentschappen
RWS
Aan de Slag
RWS (Eenvoudig Beter)
RIVM

44.816
6.000
0
6.000
21.991
20.119
0
1.872
0
0
0
0
0
0
16.825
16.825
0

68.060
6.000
0
6.000
45.235
43.363
0
1.872
0
0
0
0
0
0
16.825
16.825
0

0

0

– 20.011
– 1.000
5.000
– 6.000
– 39.945
– 41.788
3.715
– 1.872
0
0
0
0
14.030
14.030
6.904
– 16.825
23.104
625
0

2.664
0
0
0
– 806
– 806
0
0
12.783
8.874
2.904
1.005
– 13.710
– 13.710
4.397
0
3.600
– 130
927

50.713
5.000
5.000
0
4.484
769
3.715
0
12.783
8.874
2.904
1.005
320
320
28.126
0
26.704
495
927

Ontvangsten:

8.824

8.824

0

2.000

10.824

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
5.1 Ruimte
Opdrachten
Basis Registratie Ondergrond (BRO)
Bij 1e suppletoire begroting 2018 zijn middelen voor Basisregistratie
ondergrond (BRO) overgeheveld vanuit het Deltafonds naar de begroting
van BZK. Op basis van de vier voorziene tranches in de periode 2018–2022
zijn de beschikbare middelen in het verwachte kasritme gezet.
Bijdragen aan medeoverheden
Kasschuif projecten BIRK en Nota Ruimte
De middelen voor de projecten Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit
(BIRK) en Nota Ruimte zijn op basis van recente inzichten in het verwachte
kasritme gezet. De voortgang van deze langlopende projecten laat zien dat
de volgtijdelijkheid van werkzaamheden, in verband met bereikbaarheid,
veiligheid en leefbaarheid in het gebied, niet meer binnen de overeenge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

15

komen einddatum zullen worden afgerond. De resterende subsidiebedragen komen hiermee ook later tot betaling.
5.2 Omgevingswet
Bijdragen aan medeoverheden
Aan de Slag
Bij 1e suppletoire begroting 2018 zijn middelen voor de omgevingswet
overgeheveld vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
(IenW). Op basis van de verwachte bijdragen aan ontwikkelpartners is een
deel van het budget doorgeschoven naar 2019.
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
5.1 Ruimte
Opdrachten
Gebiedsontwikkeling (diversen)
Dit betreffen verschillende mutaties, waaronder een herschikking van het
instrument opdrachten naar bijdragen aan agentschappen. Het gaat hier
om een bijdrage aan RWS voor het Omgevingsloket en een bijdrage aan
het RVB voor het college van Rijksadviseurs.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Kadaster
Dit betreft onder andere een bijdrage aan het Kadaster in het kader van de
implementatie van de wet BRO.
Bijdragen aan medeoverheden
Diverse projecten ruimtelijke kwaliteit
Binnen het instrument bijdragen aan medeoverheden heeft een
herschikking plaatsgevonden van de regeling diverse projecten ruimtelijke
kwaliteit naar de regeling project Nota Ruimte (€ 9,6 mln.).
Project Nota Ruimte
Binnen het instrument bijdragen aan medeoverheden heeft een
herschikking plaatsgevonden van de regeling diverse projecten ruimtelijke
kwaliteit naar de regeling project Nota Ruimte (€ 9,6 mln.).
Bijdragen aan agentschappen
RWS
Dit betreft een herschikking van bijdragen aan ZBO’s/RWT’s naar bijdragen
aan agentschappen. Het gaat hier om een bijdrage aan RWS voor het
Omgevingsloket en het beheer en onderhoud van Omgevingsloket 2
(OLO2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

16

5.2 Omgevingswet
Opdrachten
Kasschuif Omgevingswet
Bij eerste suppletoire begroting 2018 zijn middelen voor de
Omgevingswet overgeheveld vanuit het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat (IenW) naar de begroting van BZK. Op basis van de verwachte
bijdragen aan ontwikkelpartners is een deel van het budget doorgeschoven naar 2019. Daarnaast hebben, na de overgang van het onderdeel
Aan de Slag van Rijkswaterstaat (RWS) naar het Ministerie van BZK,
herschikkingen plaatsgevonden tussen financiële instrumenten. Dit heeft
geleid tot een aanpassing van het kasritme over de jaren heen.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Kadaster
Bij de overkomst van de directie Aan de Slag zijn de budgetten per abuis
niet goed gekoppeld aan de begrotingsinstrumenten. Met deze mutatie
(€ 8,8 mln.) wordt de bijdrage aan het Kadaster op het juiste instrument
gezet.
Geonovum
Met deze mutatie wordt de bijdrage bestemd voor Geonovum naar het
juiste instrument geboekt (€ 2,9 mln.).
ICTU
Bij de overkomst van de directie Aan de Slag zijn de budgetten per abuis
niet goed gekoppeld aan de begrotingsinstrumenten. Met deze mutatie
(€ 1 mln.) wordt de bijdrage aan ICTU op het juiste instrument gezet.
Bijdragen aan medeoverheden
Aan de Slag
Dit betreft onder andere een herschikking van de bijdragen aan het
Kadaster (€ 8,8 mln.), Geonovum (€ 2,9 mln.) en ICTU (€ 1 mln.) naar het
juiste instrument (bijdragen aan ZBO’s/RWT’s).
Bijdragen aan agentschappen
Aan de Slag
In het Bestuursakkoord Implementatie is afgesproken dat er een landelijk
informatiepunt (IP) voor de omgevingswet komt. Dit betreft het aandeel
van BZK aan het IP.
Ontvangsten
De ontvangsten op de verkoop van bufferzonegronden vallen hoger uit
dan geraamd (€ 2 mln.). Bij overdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zijn ook de verplichtingen overgekomen.
Om aan de resterende verplichting die aan de verkoopopdracht zijn
verbonden te voldoen, ontvangen de provincies een totaalbedrag van € 2
mln. voor het uitvoeren van hydrologische maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

17

Beleidsartikel 6 Dienstverlenende en innovatieve overheid
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

148.520

184.921

7.528

2.313

194.762

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

148.520

184.386
93%

8.063

2.313

194.762
93%

Informatiebeleid en ontwikkeling
e-overheidsvoorzieningen
Subsidies
(Door)ontwikkeling e-overheidvoorzieningen
Communicatie, kennisdeling en onderzoek
Digitale dienstverlening
Opdrachten
(Door)ontwikkeling e-overheidvoorzieningen
Aanpak fraudebestrijding
Digitale dienstverlening
Investeringspost Digitale Overheid
Informatiebeleid
Bijdragen aan agentschappen
RvIG (Aanpak fraudebestrijding)
UBR
RVO
Logius
RvIG
Diverse bijdragen
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
RDW
CBS
Kadaster
KvK
Diverse bijdragen
ICTU
Bijdragen aan medeoverheden
Gemeenten
Provincies
Waterschappen
Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
Digitale dienstverlening
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Diverse bijdragen

44.725
200
200
0
0
37.095
20.569
11.482
2.000
0
3.044
6.930
480
0
50
6.400
0
0
0
0
0
0
0
0
0
500
500
0
0
0
0
0
0
0

67.648
415
415
0
0
27.781
10.730
11.482
1.500
1.825
2.244
33.315
480
0
2.150
28.535
2.150
0
5.200
0
0
0
2.700
0
2.500
887
853
12
22
0
0
50
50
0

1.008
444
0
424
20
– 4.909
– 5.914
0
1.088
– 261
178
3.450
0
0
0
3.450
0
0
1.772
0
22
250
0
0
1.500
100
100
0
0
0
0
151
0
151

1.253
839
200
639
0
– 4.286
– 3.130
0
– 786
– 67
– 303
2.430
0
650
225
1.125
0
430
1.231
1.600
13
– 120
0
– 226
– 36
959
875
0
84
110
110
– 30
0
– 30

69.909
1.698
615
1.063
20
18.586
1.686
11.482
1.802
1.497
2.119
39.195
480
650
2.375
33.110
2.150
430
8.203
1.600
35
130
2.700
– 226
3.964
1.946
1.828
12
106
110
110
171
50
121

6.3

Betrouwbare levering van e-overheidsvoorzieningen
Opdrachten
Beheer e-overheidvoorzieningen
Officiële publicaties en wettenbank
Bijdragen aan agentschappen
Logius
RvIG
UBR
RVO
Telecom
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
KvK
CBS
ICTU

72.842
6.189
4.377
1.812
60.908
44.590
3.423
4.666
6.985
1.244
5.745
4.700
1.045
0

77.625
2.342
155
2.187
69.116
49.748
3.512
7.327
6.985
1.544
6.167
4.700
1.045
422

1.618
0
0
0
1.618
1.168
0
250
100
100
0
0
0
0

– 3.100
– 93
– 93
0
– 3.845
– 3.783
0
0
0
– 62
838
0
0
838

76.143
2.249
62
2.187
66.889
47.133
3.512
7.577
7.085
1.582
7.005
4.700
1.045
1.260

6.4

Burgerschap
Subsidies
Comité 4/5 mei
ProDemos
Programma burgerschap
Democratie

5.325
4.420
108
4.312
0
0

7.108
4.418
106
4.312
0
0

4.150
2.321
190
291
740
1.100

– 745
1.079
– 70
– 200
1.175
174

10.513
7.818
226
4.403
1.915
1.274

6.2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

18

Vastgestelde
begroting

Opdrachten
Democratie
Programma burgerschap
6.5

Reisdocumenten en basisadministratie personen
Opdrachten
Beleid BRP en reisdocumenten
Operatie BRP
Bijdragen aan agentschappen
CJIB
RvIG
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Diverse bijdragen
ICTU
Bijdragen aan medeoverheden
Gemeenten
Ontvangsten:

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

905
350
555

2.690
2.135
555

1.829
–7
1.836

– 1.824
– 24
– 1.800

2.695
2.104
591

25.628
8.169
8.169
0
17.459
0
17.459
0
0
0
0
0

32.005
9.108
9.108
0
22.322
0
22.322
0
0
0
575
575

1.287
– 5.042
– 5.056
14
5.476
0
5.476
350
0
350
503
503

4.905
– 1.910
– 1.896
– 14
6.523
54
6.469
542
542
0
– 250
– 250

38.197
2.156
2.156
0
34.321
54
34.267
892
542
350
828
828

513

7.174

– 684

11.394

17.884

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
6.2 Informatiebeleid en ontwikkeling e-overheidsvoorzieningen
Digitale dienstverlening
De LPO tranche 2018 is toebedeeld. Daarnaast betreft dit een bijdrage aan
de Belastingdienst voor de ontwikkeling van een app, die op het juiste
instrument geboekt.
(Door)ontwikkeling e-overheidvoorzieningen
Hieronder vallen diverse posten. Het gaat onder andere over de structurele bijdrage van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(OCW) aan de stelselkosten eID (€ 2 mln.), de reallocatie van budget om
opdrachten te kunnen geven aan Logius (EIDAS) en ICTU (€ 2,5 mln.) en
de reallocatie van € 4,2 mln. naar artikel 6.4 »Burgerschap», in aanloop
naar de wijziging van de begrotingsstructuur. Verder betreft het een
herschikking van middelen, voor een bijdrage ten behoeve van het
beheren van de identiteitsinfrastructuur in Caribisch Nederland (€ 0,6
mln.) en een onderzoeksbudget voor kennisontwikkeling en onderzoek
met een strategisch karakter (€ 0,4 mln.).
Bijdragen aan agentschappen
Logius
De bijdrage van de investeringspost aan het programma Machtigen en
Federatief stelsel (€ 2,2 mln.) wordt op het juiste instrument gezet.
Datzelfde geldt voor middelen (€ 1 mln.) die bestemd zijn voor
opdrachten voor Logius (EIDAS) en ICTU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

19

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ICTU
Om opdrachten te kunnen geven aan Logius (EIDAS) en ICTU wordt
budget op het juiste instrument gezet (€ 1,5 mln.).
6.3 Betrouwbare levering van e-overheidsvoorzieningen
Bijdragen aan agentschappen
Logius
Dit betreft een overboeking van middelen van de Aanvullende Post GDI
voor de Berichtenbox voor bedrijven (€ 1,8 mln.).
6.4 burgerschap
Subsidies
Democratie
Herschikking van middelen van Opdrachten naar Subsidies, ten behoeve
van weerbaar bestuur, in het kader van het versterken integriteit en
veiligheid (€ 1,1 mln.).
Opdrachten
Programma burgerschap
Dit betreft een herschikking van budget ter versterking van de lokale
democratie en weerbaar bestuur (€ 2,565 mln.) en een herschikking om
uitvoering te kunnen geven aan het nieuwe actieprogramma Versterking
Lokale Democratie (€ 0,7 mln.).
6.5 Reisdocumenten en basisadministratie personen
Opdrachten
Beleid BRP en reisdocumenten
Vanuit opdrachten worden middelen herschikt als bijdrage aan agentschappen voor RvIG. De bijdrage aan RvIG wordt verhoogd in verband
met een afrekening voor het meerverbruik van de BRP in 2017 en hogere
kosten in 2019. Daarnaast is deze bijdrage bedoeld voor de uitvoering van
noodzakelijke maatregelen die voortvloeien uit de healthcheck BRP (€ 5,2
mln.).
Bijdragen aan agentschappen
RvIG
Dit betreft onder andere de hogere bijdrage aan RvIG in verband met een
afrekening voor het meerverbruik van de BRP in 2017 en hogere kosten in
2019 en de healthcheck BRP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

20

Overige mutaties 2e suppletoire begroting
6.2 Informatiebeleid en ontwikkeling e-overheidsvoorzieningen
Opdrachten
(Door)ontwikkeling e-overheidvoorzieningen
Dit betreft een herschikking van het eID budget (€ 1,6 mln.). Het gaat
onder andere om een bijdrage aan het RDW (voor de chip in het rijbewijs)
en de afrekening van de GDI, de Berichtenbox en Investeringspost van het
jaar 2017. Daarnaast wordt € 1,2 mln. herschikt om middelen op het juiste
instrument te zetten.
Bijdrage aan agentschappen
Logius
Dit betreft voornamelijk een herschikking vanuit opdrachten (€ 0,9 mln.).
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
RDW
Dit is een bijdrage aan het RDW vanuit een herschikking van het eID
budget (€ 1,6 mln.).
6.3 Betrouwbare levering van e-overheidsvoorzieningen
Bijdrage aan agentschappen
Logius
Een deel van het budget «Doorontwikkeling Berichtenbox», wordt
teruggestort naar de investeringspost (€ 1,8 mln.). Verder wordt € 1,3
mln. overgeboekt naar het Gemeentefonds van het restant van de
bijdrage voor de doorbelasting DigiD.
6.4 Burgerschap
Subsidies
Programma Burgerschap
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ontvangt een subsidie
voor het samenwerkingsprogramma «Democratie in Actie» (€ 1 mln.).
Opdrachten
Programma burgerschap
23 gemeenten ontvangen een bijdrage via het Gemeentefonds (€ 2,3
mln.) voor innoverende initiatieven die bijdragen aan het versterken van
de integriteit, veiligheid en weerbaarheid van politieke ambtsdragers en
het tegengaan van ondemocratische beïnvloeding. Daarnaast wordt (€ 1,1
mln.) naar het Provinciefonds overgeboekt voor de aanpak van de
problematiek op vakantieparken in 11 provincies. Verder wordt budget
herschikt voor een subsidie aan de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) ten behoeve van het samenwerkingsprogramma
«Democratie in Actie» (€ 1 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

21

6.5 Reisdocumenten en basisadministratie personen
Opdrachten
Dit betreft voornamelijk het herschikken van budgetten ten behoeve van
de healthckeck BRP (€ 1,5 mln.).
Bijdragen aan agentschappen
RvIG
Dit betreffen naheffingen voor de bijdrage aan het beheer BRP 2018 als
gevolg van staffeloverschrijding van de Dienst Donorregister en het
Inlichtingenbureau, en overboekingen van andere ministeries.
Beleidsartikel 7 Arbeidszaken overheid
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

27.317

28.317

343

– 1.025

27.635

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

27.317

28.317
93%

343

– 1.025

27.635
96%

7.1

Overheid als werkgever
Subsidies
Diverse subsidies
Overlegstelsel
Internationaal
Opdrachten
Arbeidsmarktbeleid
Zorg voor politieke ambtsdragers
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Diverse bijdragen

10.114
5.635
2.427
3.025
183
4.479
3.806
673
0
0

11.114
6.335
3.127
3.025
183
4.779
3.806
973
0
0

136
111
119
0
–8
25
25
0
0
0

119
405
105
300
0
– 482
– 212
– 270
196
196

11.369
6.851
3.351
3.325
175
4.322
3.619
703
196
196

7.2

Pensioenen, uitkeringen en benoemingsregelingen
Inkomensoverdrachten
Pensioenen en uitkeringen Politieke ambtsdragers
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Stichting Administratie Indonesische Pensioenen (SAIP)

17.203
7.782
7.782
9.421
9.421

17.203
7.782
7.782
9.421
9.421

207
0
0
207
207

– 1.144
– 1.144
– 1.144
0
0

16.266
6.638
6.638
9.628
9.628

575

575

0

0

575

Ontvangsten:

Toelichting
Mutaties 2e suppletoire begroting
7.2 Pensioenen, uitkeringen en benoemingsregelingen
Inkomensoverdrachten
Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers
Dit betreft een reallocatie naar artikel 6.4 «Burgerschap» ten behoeve van
een training voor burgemeesters. In deze trainingen wordt op basis van
concrete casuïstiek en ervaringen geoefend met omgaan met intimidatie
en bedreiging, om de weerbaarheid van het lokale bestuur te verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

22

Beleidsartikel 8 Kwaliteit Rijksdienst
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

8.1

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

19.535

68.101

3.227

6.149

77.477

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

19.535

68.101
88%

3.227

6.149

77.477
89%

Kwaliteit Rijksdienst
Subsidies
Fysieke Werkomgeving Rijk
A&O-fonds
Opdrachten
Bedrijfsvoering Rijk
Bijdragen aan agentschappen
FMHaaglanden
Logius
UBR
UBR (Arbeidsmarkt Communicatie)
Ridm (Bedrijfsvoerings Rijk)
SSC-ICT
DICTU
Bedrijfsvoering beleid
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Bedrijfsvoering Rijk
Bijdragen aan ZBO’s / RWT’s
Bedrijfsvoering Rijk
VNG
CBS

19.535
3.650
200
3.450
7.422
7.422
8.463
1.750
1.500
0
5.213
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

68.101
3.650
200
3.450
12.265
12.265
52.163
1.750
3.500
2.900
6.313
0
37.700
0
0
0
0
23
0
0
23

3.227
– 50
0
– 50
– 659
– 659
3.171
33
0
27
116
0
2.105
0
890
400
400
365
351
14
0

6.149
0
0
0
– 1.148
– 1.148
7.028
0
0
0
850
0
6.000
48
130
200
200
69
69
0
0

77.477
3.600
200
3.400
10.458
10.458
62.362
1.783
3.500
2.927
7.279
0
45.805
48
1.020
600
600
457
420
14
23

0

36.500

0

0

36.500

Ontvangsten:

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
8.1 Kwaliteit Rijksdienst
Opdrachten
Bedrijfsvoering Rijk
Vanuit de klimaatenvelop uit het regeerakkoord, is er voor klimaat
(CO2-reductie) en de circulaire transitie in 2018 € 2,3 mln. beschikbaar
voor de Rijksinkoop. Een deel daarvan wordt nu aangewend voor
CO2-meting en grootschalig onderhoud bij de inkoopcriteria.
Bijdragen agentschappen
SSC-ICT
Bij Miljoenennota heeft een correctie plaatsgevonden op het aanvullen
van het negatief eigen vermogen van het SSC-ICT. Bij de 1e suppletoire
begroting 2018 is een ADR-correctie op de beginbalans 2017 per abuis
niet meegenomen (€ 2,1 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

23

Overige mutaties 2e suppletoire begroting
8.1 Kwaliteit Rijksdienst
Opdrachten
Bedrijfsvoering Rijk
Dit betreft met name een technische herschikking binnen het artikel, om
de bijdrage aan UBR voor het uitvoeren van het aanvalsplan versterking
HR ICT op het juiste instrument te zetten.
Bijdragen aan agentschappen
SSC-ICT
Het Ministerie van BZK maakt eenmalig een eigenaarsbijdrage over aan
SSC-ICT voor de afwikkeling van ongedekte oude problematiek. Het
Ministerie van BZK heeft concrete afspraken gemaakt met SSC-ICT ter
verbetering en ten behoeve van de aanpak van de onderliggende
problematiek.
Beleidsartikel 9 Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

9.1

9.2

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

111.579

117.389

2.134

2.892

122.415

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

111.579

117.389
91%

2.134

2.892

122.415
91%

50.793
50.793

53.992
53.992

1.066
1.066

– 1.100
– 1.100

53.958
53.958

37.936

44.081

541

– 1.100

43.522

5.651
7.206

3.811
6.100

26
499

0
0

3.837
6.599

Beheer materiele activa
Opdrachten
onderhoud- en beheerkosten
Bekostiging
Zakelijke lasten
Bijdragen aan agentschappen
RVB

60.786
4.779
4.779
44.641
44.641
11.366
11.366

63.397
7.390
7.390
44.641
44.641
11.366
11.366

1.068
72
72
641
641
355
355

3.992
0
0
3.992
3.992
0
0

68.457
7.462
7.462
49.274
49.274
11.721
11.721

Ontvangsten:

121.932

174.126

0

50.216

224.342

Een doelmatige uitvoeringspraktijk van de Rijkshuisvesting
Bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan RVB voor huisv Koninklijkhuis, HoCoSta’s
en AZ
waarvan:
begroting I, de Koning
begroting IIA, Staten-Generaal
begroting IIB, Hoge College’s van Staat
begroting III, Ministerie van AZ
RVB (Bijdragen voor monumenten)
RVB (Bijdragen voor rijkshuisvesting)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

24

Toelichting
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
9.2 Beheer materiële activa
Bekostiging
Zakelijke lasten
Dit betreft een aantal correcties voor de afrekening over 2017 van diverse
posten. In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt dit niet langer
verrekend met het voorschot dat het Ministerie van BZK jaarlijks
overmaakt voor een deel van de RVB activiteiten die via de begroting van
het Ministerie van BZK worden gefinancierd.
Ontvangsten
Recent zijn een aantal locaties van benzinestations langs Rijkswegen
geveild. Deze hebben meer opgebracht dan geraamd. Daarnaast omvat
deze post de definitieve afrekening van de uitgaven en ontvangsten van
het RVB.
2.3 De niet-beleidsartikelen
11. Centraal apparaat
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

11.1

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

342.156

420.522

24.750

– 6.805

438.467

Uitgaven:

342.156

420.522

24.750

– 6.805

438.467

Apparaat (excl. AIVD)
Personele uitgaven
waarvan: Eigen personeel
waarvan: inhuur externen
waarvan: Overige personele uitgaven
Materiële uitgaven
waarvan: Bijdrage SSO’s
waarvan: ICT
waarvan: Overige materiële uitgaven

342.156
173.856
164.255
5.519
4.082
168.300
152.965
0
15.335

420.522
206.980
196.202
6.471
4.307
213.542
188.150
8.207
17.185

24.750
16.907
4.979
11.800
128
7.843
11.911
0
– 4.068

– 6.805
– 3.780
– 4.824
1.044
0
– 3.025
748
0
– 3.773

438.467
220.107
196.357
19.315
4.435
218.360
200.809
8.207
9.344

Ontvangsten:

15.280

54.409

0

0

54.409

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

25

Toelichtingen:
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
Apparaat
Personele en materiele uitgaven
Bij miljoenennota heeft er binnen artikel 11 een mutatie plaatsgevonden
van € 24,75 mln. Dit bestaat voor het grootste gedeelte, zowel binnen de
personele als de materiele uitgaven, uit de loon- en prijsbijstelling van
2018 (€ 15.9 mln.).
Daarnaast betreft het mutaties die verband houden met de overkomst van
het onderdeel «Aan de Slag» van het Ministerie van IenW naar het
Ministerie van BZK (€ 8.5 mln.).
Tevens betreft het de overboekingen van diverse departementen, als
uitvloeisel van de evaluatie centrale bekostiging FMHaaglanden zoals
besloten in de Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijksdienst
(ICBR) (€ 4.5 mln.).
Ook heeft bij Miljoenennota een correctie plaatsgevonden op het
aanvullen van het negatief eigen vermogen van SSC-ICT. Bij de 1e
suppletoire begroting 2018 is een ADR-correctie op de beginbalans 2017
per abuis niet meegenomen (€ 2,1 mln.).
Tot slot is bij de 1e suppletoire begroting 2018 het restant van de
apparaatskosten NCDO over 2017 toegevoegd aan het centraal apparaat
van het Ministerie van BZK. Dit budget is niet benodigd voor NCDO en is
bij Miljoenennota toegevoegd aan de gereserveerde middelen voor de
doorontwikkeling en innovatie van de digitale overheid op artikel 6.6. (€ 1 mln.).
Overige mutaties 2e suppletoire begroting
Apparaat
Personele uitgaven
Dit betreft diverse mutaties. Onderdeel hiervan is het toedelen van de
aangehouden loon- en prijsbijstelling aan beleidsartikel 4 «Bouwen en
Energie» en beleidsartikel 5 «Ruimte en Omgeving».
Daarnaast betreft het de bijdrage van het Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SZW) aan Doc-Direkt, voor onder andere de kosten
over 2018 van het digitaal archiefsysteem «Digidoc» (€ 1,6 mln.).
Materiële uitgaven
Dit betreft een bijdrage aan begrotingshoofdstuk 4 «Koninkrijksrelaties»,
voor de informatiebeveiliging van de Rijksdienst Caribisch Nederland
(RCN) (- € 2,1 mln.)
Daarnaast ontvangen de Waddengemeenten via het Gemeentefonds een
eenmalig bijdrage van € 1,5 mln. als tegemoetkoming voor de Waddenveren na een verhoging van het tarief, als gevolg van aangepaste
regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

26

12. Algemeen
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

10.265

12.405

16

– 233

12.188

Uitgaven:

10.265

12.405

16

– 233

12.188

12.1

Algemeen
Subsidies
Diverse subsidies
Koninklijk Paleis Amsterdam
Opdrachten
Internationale Samenwerking
Diverse opdrachten
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
J&V (H6)
Financiën en Nationale Schuld (Belastingdienst)

10.265
378
378
0
962
599
363
8.925
0
8.925

12.405
378
378
0
962
599
363
11.065
0
11.065

16
66
16
50
– 50
0
– 50
0
0
0

– 233
11
11
0
– 25
0
– 25
– 219
25
– 244

12.188
455
405
50
887
599
288
10.846
25
10.821

12.2

Verzameluitkeringen

0

0

0

0

0

Ontvangsten:

0

890

0

5.884

6.774

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
Uitgaven
Kasschuif VPB
Dit betreft een kasschuif die samenhangt met de kasschuif van de veiling
van locaties van benzinestations (Artikel 9). Door een verschuiving in de
ontvangsten uit de veiling van de locaties van benzinestations, vindt er
ook een verschuiving plaats in het kasritme van de verschuldigde VPB.
Ontvangsten
Desaldering ontvangsten GDI
Bij het samenstellen van de aanvullende post GDI 2015 is besloten € 15
mln. structureel op de begroting van het Ministerie van BZK als ontvangst
te boeken. Dit had als doel deze middelen via een doorbelasting op te
halen bij belanghebbenden. Inmiddels is de doorbelasting georganiseerd
middels facturatie vanuit de uitvoerder. Hiermee is de ontvangstenreeks
op de begroting van het Ministerie van BZK niet meer nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

27

Overige mutaties 2e suppletoire begroting
Uitgaven
Algemeen
Ontvangsten
De definitieve aangifte voor de VPB-aanslag 2016 leidt voor het Ministerie
van BZK tot een lagere vaststelling dan de eerder betaalde voorlopige
aanslag. Het verschil is door de Belastingdienst overgemaakt aan het
Ministerie van BZK. Een deel hiervan komt ten goede aan het generale
beeld (€ 4 mln.).
13. Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Art.nr.

13.1
13.2
13.3

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:
Waarvan garantieverplichtingen

6.112

23.679

– 23.679

0

0

Uitgaven:

6.112

23.679

– 23.679

0

0

Loonbijstelling
Prijsbijstelling
Onvoorzien

0
0
6.112

12.511
11.168
0

– 12.511
– 11.168
0

0
0
0

0
0
0

Ontvangsten:

0

0

0

0

0

Toelichting
Mutaties die reeds in de Miljoenennota/Ontwerpbegroting 2019
zijn gemeld
Uitgaven
Loonbijstelling
Apparaat
Bij Miljoenennota is de loonbijstelling toebedeeld aan de afzonderlijke
artikelen.
Prijsbijstelling
Apparaat
Bij Miljoenennota is de prijsbijstelling toebedeeld aan de afzonderlijke
artikelen.
3. Baten-lastenagentschappen
3.1 SSC-ICT

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

28

Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap SSC-ICT Suppletoire begroting 2018 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x
€ 1.000)

Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
Waarvan eigen personeel
Waarvan inhuur externen
Waarvan overige personele kosten
– Materiële kosten
Waarvan apparaat ICT
Waarvan bijdrage aan SSO’s
Waarvan overige materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
Waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige lasten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten
Totaal lasten

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Vastgestelde
begroting

Mutaties
1esuppletoire
begroting

Mutaties
2esuppletoire
begroting

Totaal geraamd

45.500
213.181

1.205
– 9.795

258.681

0

6.012
3.036
458

46.705
203.386
0
0
6.012
3.036
259.139

203.100
110.500
71.070
36.930
2.500
92.600
67.300
17.300
8.000
250
55.331
55.331
55.331
0
0
0
0
258.681

0
0

0

23.784
7.903
3.485
1.393
3.025
15.881
16.639
– 66
– 692
– 218
1.389
– 7.791
0
9.180
0
0
0
24.955

0

0

– 24.497

Saldo van baten en lasten

0

0
0

0

226.884
118.403
74.555
38.323
5.525
108.481
83.939
17.234
7.308
32
56.720
47.540
55.331
9.180
0
0
0
283.636
0
– 24.497

Toelichting
Baten
Omzet
De totale baten blijven vrijwel gelijk. De omzet vanuit de departementen
(moeder en overige) daalt als gevolg van lagere, werkelijk gemaakte
afspraken dan oorspronkelijk geraamd. De verdeling tussen het moederdepartement en de overige departementen is, gegeven de werkelijk
gemaakte afspraken, aangepast. Hiernaast worden nu ook de verwachte
vrijval vanuit de voorziening Migratie datacenters en de voorziening
Licenties, meegenomen in het beeld. Hetzelfde geldt voor de bijzondere
baten, bestaande uit de activering van ontwikkelkosten DWR, de verkoop
van licenties en de bijdragen vanuit BZK voor innovatie projecten.
Lasten
Apparaatskosten
De apparaatskosten stijgen met circa € 24 mln., € 8 mln. op personeelsgebied en € 16 mln. op materieel gebied. Op personeelsgebied is de
formeel vastgestelde formatie in 2018 verder gevuld, van circa 907 fte per
1 januari naar 998 fte per 1 oktober. Hierdoor zijn tevens de overige
personeelskosten gestegen, met name vanwege opleidingen en wervingskosten. Ook de kosten voor externe inhuur zijn, als gevolg van de
stijgende uurtarieven, licht gestegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

29

De materiele kosten stijgen vooral door het DWR Next concept, waarmee
wordt voldaan aan een werkplek die voldoet aan de huidige eisen, die zijn
gedekt door hogere klanttarieven (ca € 8 mln.).
Dit naast meerkosten voor huisvesting, facilitaire dienstverlening en
incidentele meerkosten voor de migratie datacenters, verhuizing en
eenwording van SSC-ICT (€ 7,8 mln.).
Saldo van Baten en Lasten
Het saldo van bovenstaande mutaties levert een tekort op van circa € 24,5
mln. De oorzaak is gelegen in onvermijdbare meerkosten (huisvesting en
facilitaire dienstverlening) en daarbij achterblijvende opbrengsten zowel
in de reguliere als in de maatwerkdienstverlening. Verder heeft meegespeeld dat SSC-ICT, meer dan waarmee rekening was gehouden, (niet
gedekte) inzet heeft moeten plegen op het verhelpen en voorkomen van
verstoringen en beveiligingsissues.
Mede om de oorzaken van het tekort nader te analyseren wordt een
extern onderzoek uitgevoerd. Vooruitlopend op de definitieve resultaten is
het financieel management versterkt en zijn er maatregelen in uitvoering
gericht op eenduidige afspraken met afnemers, versterking van de
operationele performance, geharmoniseerde tooling voor monitoring,
automatisering van beheer en verbetering van de governance op
informatiebeveiliging. Komende jaren is een verdere consolidatie en
strategische heroriëntatie van de fusieorganisatie SSC-ICT noodzakelijk,
mede om financiële stabiliteit te waarborgen. Voornoemd onderzoek is
hierop gericht en wordt in het eerste kwartaal van 2019 afgerond.
Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht baten-lastenagentschap SSC-ICT (Bedragen x € 1.000)

Omschrijving

1.

2.

3.

4.
5.

Rekening-courant RHB 1 januari 2018
Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement
(-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2018
(=1+2+3+4)

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Vastgestelde
begroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

0

– 13.595
– 5.342
– 45.566
– 50.908
– 15.000
0
– 15.000

3.405
253.339
– 248.916
4.423
– 45.000
0
– 45.000

0

0

0

0
– 55.331
30.000
– 25.331

0

45.804
– 13.500
15.000
47.304

45.804
– 68.831
45.000
21.973

17.000

0

– 32.199

– 15.199

17.000
258.681
– 203.350
55.331
– 30.000
0
– 30.000

0

Toelichting
In het kasstroomoverzicht is de aanzuivering bij 2e suppletoire begroting
opgenomen, evenals de eerdere aanzuivering van het tekort 2017 bij 1e
suppletoire begroting. De kasgeldpositie van SSC-ICT zal eind 2018, naar
verwachting, gedaald zijn met het verwachtte verlies over 2018. De
investeringen liggen door de vervanging van diverse hardware en de
aanschaf van licenties, op een hoger niveau dan in de ontwerpbegroting
2018 geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

30

3.2 Dienst van de Huurcommissie (DHC)
Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap Dienst van de Huurcommissie Suppletoire begroting 2018 (Tweede suppletoire
begroting) (Bedragen x € 1.000)

Omschrijving

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Vastgestelde
begroting

e

e

Totaal geraamd

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten

7.489
0
5.725
0
0
0
13.214

Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
Waarvan eigen personeel
Waarvan inhuur externen
Waarvan overige personele kosten
– Materiële kosten
Waarvan apparaat ICT
Waarvan bijdrage aan SSO’s
Waarvan overige materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
Waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige lasten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten
Totaal lasten

Mutaties 1
suppletoire
begroting

Mutaties 2
suppletoire
begroting

0

0

7.489
0
5.725
0
0
0
13.214

10.316
6.535
5.833
702
0
3.781
1.150
0
2.631
0
74
74
71
0
2.824
0
2.824
13.214

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3.725
3.170
555
3.725

10.316
6.535
5.833
702
0
3.781
1.150
0
2.631
0
74
74
71
0
6.549
3.170
3.379
16.939

0

0

– 3.725

– 3.725

Saldo van baten en lasten

Toelichting
De ontwerpbegroting 2018 van de Dienst van de Huurcommissie (DHC) is
opgesteld in de zomer van 2017. Inmiddels is het reorganisatiebesluit DHC
vastgesteld en zijn de ramingen van de omvang van de kosten van de
reorganisatie en van de reorganisatievoorziening geactualiseerd.
Lasten
Bijzondere lasten
De bijzondere lasten hebben betrekking op de reorganisatie van DHC. In
2018 vindt een dotatie plaats aan de reorganisatievoorziening. Deze
voorziening op de balans wordt opgebouwd voor de toekomstige kosten
van het Van-Werk-Naar-Werk traject voor een aantal DHC medewerkers.
Het totale bedrag voor de voorziening wordt geraamd op € 3,2 mln.
Daarnaast heeft een aantal DHC medewerkers aangegeven dit jaar gebruik
te zullen maken van de stimuleringsregeling bij ontslag op eigen verzoek.
De raming van deze kosten bedraagt € 0,5 mln.
Saldo van baten en lasten
De genoemde bijzondere lasten komen in 2018 ten laste van de exploitatie. Dit leidt in 2018 tot een negatief resultaat van € 3,7 mln. Hierdoor
ontstaat een negatief eigen vermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

31

Kasstroomoverzicht baten-lastenagentschap Dienst van de Huurcommissie (Bedragen x € 1.000)

Omschrijving

1.

2.

3.

4.
5.

Rekening-courant RHB 1 januari 2018
Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement
(-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2018
(=1+2+3+4)

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Vastgestelde
begroting

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

2.516
13.214
– 13.140
74
0
0
0

0

186

0

0

0

0

2.702
13.214
– 13.140
74
0
0
0

0

0

0
0
0
0

3.725

0

3.725

3.725
0
0
3.725

2.590

0

3.911

6.501

Toelichting
Door de kosten van de reorganisatievoorziening en van de stimuleringsregeling ontstaat een negatief resultaat met als gevolg een negatief eigen
vermogen. Om dit aan te vullen, ontvangt DHC een eenmalige storting
van het moederdepartement van € 3,7 mln. Hiervoor is in 1e suppletoire
begroting van het moederdepartement budget beschikbaar gesteld. Het
budget wordt nu overgeboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 VII, nr. 2

32