Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z01992
Vragen van het lid Smeulders (GroenLinks) aan de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over experimenten met pensioenregelingen voor
zelfstandigen (ingezonden 1 februari 2021).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u het risico dat een groeiende groep zelfstandigen niet
verzekerd is bij overlijden en niet spaart voor de oude dag? Deelt u de
mening dat hier een maatschappelijk probleem dreigt en dat het urgent is om
dit probleem aan te pakken? Deelt u de mening dat het daarom van
essentieel belang is dat niet opnieuw jaren verloren gaan, maar we nu
doorpakken met een uitgebreide wettelijke experimenteerruimte, opdat
passende structurele oplossingen dichterbij komen?
Vraag 2
Bent u bekend met signalen van verschillende aanbieders van pensioenregelingen over de beperkte experimenteerruimte voor pensioenregelingen voor
zelfstandigen?1 Wat is uw reactie hierop?
Vraag 3
Hoe gaat u voorkomen dat aanbieders van pensioenregelingen niet van de
experimenteerruimte gebruik gaan maken omdat deze hen niet genoeg
mogelijkheden biedt?
Vraag 4
Waarom heeft u ervoor gekozen de experimenten een maximale looptijd van
vier jaar te geven, en niet een aantal jaren langer? Waarop is de verwachting
gebaseerd dat deze vier jaar voldoende tijd geeft om de effecten in kaart te
brengen?
Vraag 5
Is het een vereiste van de experimenten dat ze na afloop, mochten ze niet
structureel voortgezet worden, een mogelijkheid tot vrijwillige voortzetting
aan zelfstandigen aanbiedt, of is dit slechts een mogelijkheid?

1

kv-tk-2021Z01992
’s-Gravenhage 2021

Zie bijv. https://pensioenpro.nl/pensioenpro/30042184/zet-de-deur-voor-experimenten-metpensioen-voor-zzpers-verder-open

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 6
Wat is uw overweging geweest om met de experimenteerruimte voor
pensioenregelingen voor zelfstandigen enkel experimenten mogelijk te maken
met vrijwillige pensioenregelingen – de zogenaamde vrijwillige «opt in»? Hoe
verhoudt dit zich tot de aangenomen motie-Smeulders/Gijs van Dijk
(Kamerstuk 35 555, nr. 12), waarin de regering verzocht wordt de experimenten zo goed mogelijk te faciliteren?
Vraag 7
Heeft u kennisgenomen van het wetenschappelijk onderzoek dat laat zien dat
zelfstandigen meer pensioen gaan sparen bij een vrijwillige opt outin plaats
van vrijwillige «opt in»?2 Bent u op de hoogte van het onderzoek van de
Autoriteit Financiële Markten naar de drempels voor pensioensparen?3 Met
welke drempels krijgen mensen allemaal te maken? Erkent u dat automatische deelname met een vrijwillige «opt out» een oplossing is om deze
drempels weg te nemen? Kun u dit toelichten voor de verschillende drempels
voor pensioensparen?
Vraag 8
Bent u gegeven het feit dat dit bij kan dragen aan meer pensioensparen door
zelfstandigen, bereid de experimenteerruimte te verruimen om zo experimenten mogelijk te maken die uitgaan van deelname met een vrijwillige «opt
out»?
Vraag 9
Bent u bereid te onderzoeken of de presentatie van een pensioenspaarmodule in de belastingaangifte van zelfstandigen er in de praktijk aan bijdraagt
dat de deelname van zelfstandigen verhoogd wordt overeenkomstig met in
wetenschappelijke onderzoek gedane suggesties?
Vraag 10
Bent u bereid het onder de experimenteerruimte mogelijk te maken dat
zelfstandigen de mogelijkheid geboden krijgen om nog tijdens hun werkzame
periode geld te onttrekken aan hun pensioenbesparingen, omdat dit met het
oog op inkomensfluctuaties pensioensparen aantrekkelijker kan maken?
Vraag 11
Hoe gaat, indachtig de aangenomen motie-Smeulders/Gijs van Dijk (Kamerstuk 35 555, nr. 12), geborgd worden dat aanbieders van pensioenregelingen
inkomensgegevens van zelfstandigen op een eenvoudige manier aangeleverd
krijgen? Bent u bereid een wettelijke grondslag te creëren voor gegevensdeling tussen aanbieders van pensioenregelingen en bijvoorbeeld de Kamer van
Koophandel?
Vraag 12
Deelt u de mening dat de fiscale aantrekkelijkheid van pensioensparen voor
zelfstandigen van invloed is op de mate waarin zij bereid zijn deel te nemen?
Erkent u dat zelfstandigen die economische schade lijden door de coronacrisis nauwelijks voor hun pensioen kunnen sparen als het fiscale inkomensbegrip wordt gebaseerd op het verleden? Bent u daarom bereid als onderdeel
van de experimenten een fiscaal bedrag forfaitair vrij te stellen?
Vraag 13
Welke andere sporen bewandelt u, naast de experimenteerruimte, om te
onderzoeken hoe het pensioensparen bij zelfstandigen bevorderd kan
worden?
Vraag 14
Kunt u voorgaande vragen één voor één binnen drie weken te beantwoorden?

2

Zie bijv. Linde, J. (2019). Voorstel keuzearchitectuur pensioensparen voor zelfstandigen.
Netspar Industry Series, 132.
3
Zie https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2015/nov/rapport-pensioentekort

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2