Antilliaanse Nederlanders 2011

De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering
en criminaliteit in 22 gemeenten (meting 2)

J. de Boom
P. van Wensveen
A. Weltevrede
P. Hermus
Y. Seidler
M. van San

Antilliaanse Nederlanders 2011

De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering
en criminaliteit in 22 gemeenten (meting 2)

J. de Boom
P. van Wensveen
A. Weltevrede
P. Hermus
Y. Seidler
M. van San

Antilliaanse Nederlanders 2011
De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en
criminaliteit in 22 gemeenten (meting 2)
Auteurs: J. de Boom, P. van Wensveen, A. Weltevrede, P. Hermus
Y. Seidler en M. van San
Rotterdam: Risbo, Erasmus Universiteit.
Oktober 2011
Secretariaat Risbo
Erasmus Universiteit Rotterdam
Postbus 1738
3000 DR Rotterdam
tel.: 010-4082124
fax: 010-4081141
© Copyright Risbo. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze
uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt
door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan
ook zonder voorafgaande toestemming van de Directie van het
Instituut.

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1

Inleiding

5

1.1

Inleiding

5

1.2

Methode

6

1.3

Leeswijzer

7

1.4

Opbouw van het rapport

8

Hoofdstuk 2

Demografie en Migratie

9

2.1

Inleiding

9

2.2

Bevolkingssamenstelling

9

2.3

Geslacht

13

2.4

Generatie

14

2.5

Leeftijd

15

2.6

Burgerlijke staat en huishoudensamenstelling

17

2.7

Buitenlandse migratie

19

Hoofdstuk 3

Onderwijs

21

3.1

Inleiding

21

3.2

Gebruikte begrippen en databron

21

3.3

Leerlingen en deelnemers

24

3.4

Nieuwe voortijdig schoolverlaters

27

3.5

Onderwijs 2005-2010

32

Hoofdstuk 4

Arbeid en Uitkering

35

4.1

Inleiding

35

4.2

Gebruikte begrippen en databronnen

35

4.3

Werkzoekenden

36

4.4

Uitkeringen

46

Hoofdstuk 5

Criminaliteit

55

5.1

Inleiding

55

5.2

Gebruikte begrippen en databron

55

5.3

Verdachten 2010

57

5.4

Verdachten 2006-2010

67

5.5

Pleegcarrière

68

5.6

Aard van de criminaliteit

69

3

Inhoudsopgave

Bijlage bij hoofdstuk 2

71

Bijlage bij hoofdstuk 3

77

Bijlage bij hoofdstuk 4

81

Bijlage bij hoofdstuk 5

91

Begrippenlijst

99

Technische toelichting

105

4

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Inleiding
Met een groot deel van de Antilliaans-Nederlandse jongeren gaat het goed, zij
boeken goede resultaten in het hoger en wetenschappelijk onderwijs en doen
het goed op de arbeidsmarkt. Een ander deel van deze jongeren heeft echter
nog steeds met achterstanden te maken. Zij zijn oververtegenwoordigd in de
registratie van voortijdig schoolverlaters, werkzoekenden, uitkeringsontvangers
en verdachten. Het Rijk en de 22 Antillianengemeenten werken in de ‘Aanpak
Antilliaans-Nederlandse risicojongeren’ samen om de problemen aan te pakken
en deze oververtegenwoordiging te reduceren.
Voor de betrokken gemeenten en het Rijk is het belangrijk dat de
ontwikkelingen in hun gemeenten kunnen worden gevolgd, onderling
vergeleken en gerelateerd aan de gekozen aanpak. Daarom is besloten om de
positie van Antilliaans-Nederlandse jongeren op de terreinen van onderwijs,
arbeid en uitkering en criminaliteit, jaarlijks in kaart te brengen zodat alle
gemeenten over actuele en gelijksoortige cijfers beschikken.
In 2010 heeft Risbo een nulmeting (over het jaar 2009) uitgevoerd voor de
gemeenten die zijn aangesloten bij de ‘Aanpak Antilliaans-Nederlandse
risicojongeren’. In de voorliggende rapportage worden de resultaten van de
eerste vervolgmeting over het jaar 2010 beschreven. Voor de kernaspecten
voortijdig schoolverlaten, werkloosheid, uitkeringsafhankelijkheid en criminaliteit
wordt tevens ingegaan op de ontwikkeling van deze aspecten ten opzichte van
de situatie in 2009.
De monitor geeft een cijfermatig beeld van de positie van Antilliaanse
Nederlanders op bovengenoemde aspecten. Om de resultaten in perspectief te
kunnen plaatsen wordt er daarnaast ook gerapporteerd over andere grote
bevolkingsgroepen.
In dit rapport worden geen verklaringen gegeven voor de vaak achtergestelde
positie van Antilliaans-Nederlandse jongeren. Interpretatie van de cijfers vergt
echter enige nuance. Zo moet gerealiseerd worden dat de sociaal economische
uitgangspositie van Antilliaanse (en andere niet-westerse) migranten en hun
kinderen vaak minder gunstig is dan die van westerse migranten en
autochtonen. In combinatie met verschillen in de gezinssituatie, opvoeding en
taalbeheersing van de ouders kan dit er voor zorgen dat Antilliaanse kinderen
ten opzichte van autochtone kinderen met een achterstand in het

5

Hoofdstuk 1

basisonderwijs instromen en hier ook in het vervolg van de schoolloopbaan
hinder van ondervinden. Ook voor de oververtegenwoordiging van Antilliaanse
Nederlanders in de verdachtenregistraties worden in dit rapport geen
verklaringen geboden. In diverse onderzoeken is echter aangetoond dat voor
criminaliteit onder etnische minderheden (groten)deels algemene verklaringen
van toepassing zijn.1 Zo zijn zowel voor Antilliaanse als voor autochtone
Nederlanders sociaaleconomische factoren, opvoeding en gebrek aan sociale
controle belangrijke verklarende factoren voor crimineel gedrag. Doordat deze
factoren vaker voorkomen bij Antilliaanse dan bij autochtone Nederlanders,
komt ook crimineel gedrag bij deze groep vaker voor. Kortom het voorliggende
rapport laat alleen de cijfers zien maar gaat niet in op mogelijke interpretaties
en verklaringen van de resultaten.

1.2

Methode
Het achterliggende doel van de monitor is betrouwbare en actuele informatie op
te leveren over de maatschappelijke positie van Antilliaanse Nederlanders in de
22 Antillianengemeenten2 om zo de voortgang van de verschillende aanpakken
te kunnen monitoren.
De monitor is gebaseerd op informatie uit bestaande registratiesystemen zoals
de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) en het Herkenningsdienstsysteem
(HKS) van de politie. De gegevens zijn opgevraagd bij de bronnen die uit het
oogpunt van uniformiteit van de gegevens en haalbaarheid het meest geschikt
waren. Essentieel in de monitor is dat de gegevens op persoonsniveau zijn
opgevraagd en gekoppeld. Dit maakt het onderzoek flexibel en geeft de
mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de informatie uit de diverse
bronnen. De monitor sluit qua methodiek aan bij de werkwijze die sinds 2007 in
Rotterdam wordt gevolgd en bij de werkwijze van de nulmeting van vorig jaar.
Met het oog op de privacy van de betrokkenen zijn de persoonsgebonden
nummers met behulp van een encryptieprogramma en een unieke code aan de
bron versleuteld zodat ze niet meer terug te herleiden zijn naar personen (zie
figuur 1.1). Pas na versleuteling van de identificerende persoonsnummers
werden de bestanden met persoonsgegevens geleverd aan Risbo. Risbo heeft
vervolgens de uit de diverse bronnen afkomstige gegevens op basis van het
versleutelde persoonsnummer aan elkaar gekoppeld. Deze gegevens zijn ten

1
2

6

Zie bijvoorbeeld Jaarrapport integratie 2009, SCP 2009.
Het betreft de gemeenten: Almere, Amersfoort, Amsterdam, Breda, Capelle a/d IJssel, Den
Haag, Den Helder, Dordrecht, Eindhoven, Groningen, Hellevoetsluis, Leeuwarden, Lelystad,
Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Spijkenisse, Tilburg, Vlaardingen, Vlissingen, Zoetermeer
en Zwolle.

Inleiding

slotte omgewerkt tot een voor onderzoeksdoeleinden geschikt
onderzoeksbestand waarop de benodigde analyses zijn uitgevoerd.

Figuur 1.1:

1.3

Versleutelingproces persoonsgebonden nummers

Leeswijzer
Om de leesbaarheid van het rapport te vergemakkelijken en eventuele
onduidelijkheden te voorkomen worden in deze leeswijzer enkele punten
toegelicht.
In het rapport gebruiken we in navolging van het Sociaal Cultureel Planbureau
(SCP) zoveel mogelijk de term Antilliaanse Nederlanders in plaats van
Antillianen. De definitie van Antilliaanse Nederlander sluit echter naadloos aan
bij de door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gehanteerde definitie
voor Antilliaan. Een Antilliaanse Nederlander is een op de Nederlandse Antillen
of Aruba geboren persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland
geboren is (eerste generatie) of een in Nederland geboren persoon van wie de
moeder op de Nederlandse Antillen of Aruba is geboren of, in het geval de
moeder in Nederland is geboren, de vader op de Nederlandse Antillen of Aruba
is geboren (de tweede generatie). 3 In de tabellen en figuren worden Antilliaanse
Nederlanders om praktische reden met de kortere term ‘Antilliaans’ aangeduid.
Dit geldt eveneens voor de overige onderscheiden groepen.
In het rapport wordt nog een groot aantal andere begrippen gebruikt. Voor een
volledig overzicht van de gehanteerde begrippen en definities verwijzen we
naar de begrippenlijst.
In de figuren in deze rapportage worden niet alleen de resultaten voor de
Antilliaanse Nederlanders gepresenteerd maar, om de resultaten in perspectief
te kunnen plaatsen, ook voor andere herkomstgroepen en de totale bevolking
van de gemeente. Naast Antilliaanse Nederlanders onderscheiden we

3

7

Voor uitzonderingen en specificaties zie: http://www.cbs.nl/nlNL/menu/methoden/begrippen/default.htm?ConceptID=315

Hoofdstuk 1

Marokkaanse, Surinaamse en Turkse Nederlanders. De overige migranten en
hun nakomelingen worden samengenomen in twee categorieën te weten:
‘overig niet-westers’ voor migranten (en hun nakomelingen) uit de niet-westerse
landen en ‘westers’ voor migranten (en hun nakomelingen) uit de westerse
landen. Ten slotte onderscheiden we autochtone Nederlanders.
In een aantal figuren worden de 22 gemeenten met elkaar vergeleken. In deze
figuren zijn de gemeenten gerangschikt op basis van de absolute omvang van
de Antilliaans-Nederlandse bevolking in de gemeente.
In de meeste figuren worden percentages weergegeven en beschreven. Deze
moeten echter met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd,
aangezien ze soms gebaseerd zijn op een klein aantal personen. Dit geldt
zeker wanneer er binnen een herkomstgroep van beperkte omvang uitgesplitst
wordt naar achtergrondkenmerken zoals leeftijd en geslacht. In de tekst worden
derhalve op diverse plaatsen ook aantallen genoemd. Voor een volledig
overzicht van absolute aantallen, de populatieomvang, verdere uitsplitsingen
etc. wordt verwezen naar de tabellen in de bijlagen bij de hoofdstukken.
Aantallen en percentages worden alleen gepresenteerd als de populatie groter
is dan 5 personen.

1.4

Opbouw van het rapport
In deze monitor wordt informatie gepresenteerd over migratie en demografische
kenmerken (hoofdstuk 2), onderwijspositie en voortijdig schoolverlaten
(hoofdstuk 3), arbeid en uitkeringen (hoofdstuk 4) en criminaliteit (hoofdstuk 5).
In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de vraag of en in welke mate factoren, zoals
bijvoorbeeld voortijdig schoolverlaten en uitkeringsafhankelijkheid,
samenhangen met criminaliteit.
Deze monitor gaat in op de situatie van de Antilliaans-Nederlandse bevolking in
de 22 Antillianengemeenten in 2010. Samen met voorliggend rapport verschijnt
een deelrapport voor elk van de 22 Antillianengemeenten afzonderlijk.
Bovendien verschijnen er deelrapporten voor elk van de 22 gemeenten
behorende tot het samenwerkingsverband ‘Aanpak Marokkaans-Nederlandse
risicojongeren’ evenals een overkoepelende rapportage gelijk aan deze waarin
ingegaan wordt op de situatie van de Marokkaans-Nederlandse bevolking.

8

Hoofdstuk 2

2.1

Demografie en Migratie

Inleiding
Om inzicht te krijgen in de omvang en samenstelling van de groep Antilliaanse
Nederlanders in de 22 Antillianengemeenten zetten we in dit hoofdstuk hun
demografische kenmerken en migratiegeschiedenis uiteen. Allereerst gaan we
in op de (relatieve) omvang van de groep Antilliaanse Nederlanders in de 22
Antillianengemeenten en op de groei van deze bevolkingsgroep in de periode
1996-2010. Vervolgens besteden we aandacht aan de verhouding tussen het
aandeel mannen en vrouwen, de verdeling naar eerste en tweede generatie,
naar leeftijd, naar burgerlijke staat en naar huishouden. Om een en ander in
perspectief te plaatsen maken we hierbij steeds een vergelijking met de totale
bevolking in de 22 Antillianengemeenten en andere grote herkomstgroepen
(Marokkaanse, Surinaamse en Turkse Nederlanders). We besluiten het
hoofdstuk met een schets van de omvang van de immigratie en emigratie van
Antilliaanse Nederlanders in de periode 1996-2010.

2.2

Bevolkingssamenstelling
Per 1 januari 2010 wonen er ruim 4 miljoen mensen in de 22
Antillianengemeenten (zie tabel b2.1 in de bijlage bij dit hoofdstuk). Hiervan zijn
er 83.866 (2,1 procent) van Antilliaanse herkomst. Na Surinaamse (5,8
procent), Turkse (4,6 procent) en Marokkaanse Nederlanders (4,4 procent) zijn
Antilliaanse Nederlanders de op drie na grootste (niet-westerse) herkomstgroep
in de 22 Antillianengemeenten. Nederland heeft per 1 januari 2010 bijna 16,6
miljoen inwoners. Hiervan zijn er 138.420 (0,8 procent) van Antilliaanse
herkomst. Een groot deel van de Antilliaanse Nederlanders woont dus in een
van de 22 Antillianengemeenten.

9

Hoofdstuk 2

Antilliaans
2,1% Marokkaans
4,4% Surinaams
5,8%
Turks
4,6%

ov. niet-w esters
7,3%

autochtoon
64,4%

Figuur 2.1:

w esters
11,5%

Bevolking naar herkomstgroep (totaal 22 Antillianengemeenten), 1 januari 2010 (in procenten van de totale
bevolking)
Bron: GBA, bewerking Risbo

De omvang van de groep Antilliaanse Nederlanders in de 22
Antillianengemeenten loopt sterk uiteen (zie tabel b2.2 in de bijlage). Rotterdam
heeft het grootste aantal Antilliaanse Nederlanders (ruim 21.000). Bijna een
kwart van de Antilliaanse Nederlanders in de 22 Antillianengemeenten woont in
Rotterdam. Op geruime afstand volgen Amsterdam en Den Haag. Beide steden
tellen ruim 11.000 inwoners van Antilliaanse origine. In Leeuwarden (936),
Vlissingen (716) en Hellevoetsluis (599) is het aantal Antilliaanse Nederlanders
in absolute termen het kleinst. In figuur 2.2 zien we hoe groot de groep
Antilliaanse Nederlanders is in verhouding tot de totale bevolking in de
verschillende gemeenten. In figuur 2.2 zijn de 22 Antillianengemeenten
gerangschikt op basis van de absolute omvang van de Antilliaans-Nederlandse
bevolking in de gemeente. Rotterdam heeft ook in relatieve zin het grootste
aandeel Antilliaanse Nederlanders (3,6 procent). Van de 22
Antillianengemeenten heeft Leeuwarden het kleinste aandeel Antilliaanse
Nederlanders (1 procent).

10

Demografie en Migratie

22 gemeenten

2,1

Nederland

0,8

Rotterdam

3,6

Amsterdam

1,5

Den Haag

2,3
2,5

Almere
Tilburg

2,1

Groningen

1,8

Dordrecht

2,6
2,1

Zoetermeer
Eindhoven

1,2

Breda

1,2

Nijmegen

1,3

Capelle a/d IJssel

3,1

Spijkenisse

2,5

Lelystad

2,3

Schiedam

2,3

Amersfoort

1,2

Zw olle

1,3

Vlaardingen

1,8

Den Helder

2,2

Leeuw arden

1,0

Vlissingen

1,6

Hellevoetsluis

1,5

0,0

Figuur 2.2:

1,0

2,0

3,0

4,0

5,0

Aandeel Antilliaanse Nederlanders in de 22 Antillianengemeenten, 1 januari 2010 (als procenten van de totale
bevolking)
Bron: GBA, bewerking Risbo

11

Hoofdstuk 2

Antilliaanse Nederlanders 1996-2010
Het aantal Antilliaanse Nederlanders in de 22 Antillianengemeenten is met
name in de periode 1996-2003 sterk gegroeid. In 1996 wonen in de 22
Antillianengemeenten ruim 50.000 personen van Antilliaanse herkomst. In 2003
zijn dat er ongeveer 80.000. Dit is een toename van bijna 60 procent in een
periode van 8 jaar. In de jaren daarna (2004-2007) verandert de AntilliaansNederlandse bevolking qua omvang niet of nauwelijks. In 2008 is er voor de
eerste keer sinds 2004 sprake van een lichte groei. Deze groei zet zich in 2009
en 2010 voort (zie figuur 2.3).

90.000
2e generatie
80.000

1e generatie

70.000

29,7

30,8

71,0

70,3

2002

2003

29,0

36,5

32,0

33,3

34,4

35,4

35,9

69,2

68,0

66,7

65,6

64,6

64,1

63,5

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

28,9

60.000
29,7

50.000

30,3
29,7

30,5

30,9

40.000
30.000
71,1

20.000

70,3

69,5

69,1

1996

1997

1998

69,7

70,3

10.000
0

Figuur 2.3:

1999

2000

2001

Antilliaanse Nederlanders 1996-2010, per 1 januari (absolute aantallen en procentuele verdeling naar generatie)
Bron: CBS, statline

12

Demografie en Migratie

2.3

Geslacht
Net als bij de totale bevolking is bijna 51 procent van de AntilliaansNederlandse bevolking vrouw en ruim 49 procent man (zie figuur 2.4). Bij de
Turks- en Marokkaans-Nederlandse bevolking zien we een ander beeld. Bij
deze groepen is het aandeel mannen juist iets groter dan het aandeel vrouwen.

Antilliaans

49,4

50,6

Marokkaans

51,4

48,6

Surinaams

52,6

47,4

Turks

51,8

48,2

ov. niet-w esters

51,1

48,9

w esters

48,1

51,9

autochtoon

49,1

50,9

totaal

49,3

50,7

0%

10%

20%

30%

40%

50%
Man

Figuur 2.4:

60%

70%

80%

Vrouw

Bevolking naar geslacht, 1 januari 2010 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

13

90%

100%

Hoofdstuk 2

2.4

Generatie
In figuur 2.5 wordt de (allochtone) bevolking uitgesplitst naar eerste en tweede
generatie. Allochtonen die niet in Nederland, maar in het herkomstland geboren
zijn, worden tot de eerste generatie gerekend. In Nederland geboren personen
met één of twee in het herkomstland geboren ouders worden tot de tweede
generatie gerekend. Van de Antilliaanse Nederlanders is bijna tweederde (63,5
procent) in het herkomstland geboren, ruim een derde (36,5 procent) is in
Nederland geboren. Het aandeel tweede generatie Antilliaanse Nederlanders is
klein in vergelijking met de verschillende onderscheiden bevolkingsgroepen,
waarvan gemiddeld 44,9 procent van de tweede generatie is. Het aandeel van
de tweede generatie binnen de Antilliaans-Nederlandse bevolking is in de
afgelopen 14 jaar gegroeid van 29,7 procent in 1996 naar 36,5 procent per 1
januari 2010 (zie ook figuur 2.3).

36,5

63,5

Antilliaans

51,7

48,3

Marokkaans

43,7

56,3

Surinaams

48,0

52,0

Turks

ov. niet-w esters

33,8

66,2

w esters

50,1

49,9

totaal
0%

44,9

55,1
10%

20%

30%

40%

50%

1e generatie

Figuur 2.5:

60%

70%

80%

2e generatie

Bevolking naar generatie,1 januari 2010 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

14

90%

100%

Demografie en Migratie

2.5

Leeftijd
In figuur 2.6 wordt de leeftijdsopbouw van Antilliaanse Nederlanders vergeleken
met andere herkomstgroepen in de 22 Antillianengemeenten. De AntilliaansNederlandse bevolking is ten opzichte van de totale bevolking relatief jong. In
vergelijking met de totale bevolking hebben zij een relatief groot aandeel
minderjarigen (0 t/m 17 jaar), namelijk 28,2 procent en jongvolwassenen (18 t/m
24 jaar), namelijk 15,8 procent. Dit beeld zien we nog sterker bij de
Marokkaanse en Turkse Nederlanders. Van de Antilliaans-Nederlandse
bevolking in de 22 Antillianengemeenten is slechts 3,2 procent 65 jaar of ouder.
Dit verschilt sterk van de totale bevolking in de 22 Antillianengemeenten
waarvan 13,1 procent ouder is dan 64 jaar.

18,5

Antilliaans

9,7

15,8

25,9

Marokkaans

10,7

14,4

Surinaams

8,7

20,1

10,8

ov. niet-w esters

20,1

8,2

10,3

autochtoon

11,9

totaal

13,6

4,3
5,5

12,6

14,1

37,8

12-17 jaar

15

3,9

18,7

2,6
12,4

30,9

18-24 jaar

16,7
25,5

60%
25-44 jaar

13,1
80%

45-64 jaar

65 jaar e.o.

Bevolking naar leeftijd, 1 januari 2010 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

15,4

27,9

40%

4,1
5,7

26,4

28,3

10,5

3,2

25,6

36,6

20%
0-11 jaar

33,1

37,3

12,6

9,8

6,3

19,1

33,2

10,0

0%

Figuur 2.6:

12,1

12,3

Turks

w esters

33,6

100%

Hoofdstuk 2

Figuur 2.7 laat zien dat er een samenhang is tussen leeftijd en generatie; hoe
hoger de leeftijd, hoe groter het aandeel eerste generatie migranten. Het
merendeel van de Antilliaans-Nederlandse kinderen jonger dan 15 jaar, is in
Nederland geboren (tweede generatie). In de leeftijdsgroep 20-24 jaar is de
eerste generatie Antilliaanse Nederlanders groter dan de tweede generatie.
Onder de Antilliaanse Nederlanders van 45 jaar en ouder is het aandeel van de
tweede generatie zeer beperkt.

12 000
2e generatie
1e generatie
10 000

8 000

6 000

4 000

Figuur 2.7:

Antilliaanse Nederlanders naar leeftijd en generatie, 1 januari 2010 (in absolute aantallen)
Bron: GBA, bewerking Risbo

16

75+

70-74

65-69

60-64

55-59

50-54

45-49

40-44

35-39

30-34

25-29

20-24

15-19

10-14

5-9

0-4

2 000

Demografie en Migratie

2.6

Burgerlijke staat en huishoudensamenstelling

Burgerlijke staat
Van alle inwoners van de 22 Antillianengemeenten van 16 jaar en ouder is 43,4
procent ongehuwd, 40,5 procent gehuwd en de rest gescheiden (10,5 procent)
of weduwe/weduwnaar (5,6 procent) (zie figuur 2.8).
Bij de Antilliaans-Nederlandse bevolking zien we een heel ander beeld. Het
aandeel ongehuwden onder Antilliaanse Nederlanders is veel groter dan
gemiddeld. Zeven op de tien Antilliaanse Nederlanders zijn ongehuwd (70,2
procent), 17,8 procent is gehuwd. Het aandeel gescheiden personen (11,0
procent) komt wel min of meer overeen met het gemiddelde onder alle
inwoners. Van 1,0 procent is de partner overleden. Dit kleine aandeel
weduwen/weduwnaren komt onder andere door de andere leeftijdsopbouw van
de migrantengroepen (zie figuur 2.6). Aangezien de migrantengroepen relatief
minder ouderen kennen dan gemiddeld, is het aandeel weduwen/weduwnaren
logischerwijze ook kleiner dan gemiddeld.

Antilliaans

17,9

70,1

57,7

29,9

34,7

52,5

ov. niet-w esters

1,5

2,3

10,6

1,9

11,2

1,6

10,7

36,5

48,1

w esters

8,7
19,3

25,1

53,3

Surinaams
Turks

1,0

54,7

35,1

Marokkaans

11,0

4,7

autochtoon

41,1

42,1

9,7

7,0

totaal

43,3

40,6

10,5

5,6

90%

100%

0%

10%

20%

30%
Ongehuw d

Figuur 2.8:

40%
Gehuw d

50%

60%

Gescheiden

70%

80%

Weduw staat

Bevolking (16 jaar en ouder) naar burgerlijke staat, 1 januari 2010 (in procenten van de betreffende
bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

17

Hoofdstuk 2

Huishoudensamenstelling
Per 1 januari 2010 zijn er in Nederland ruim 7,3 miljoen huishoudens (zie tabel
b2.1 in de bijlage).4 Van dit totaal aantal huishoudens is 36,1 procent een
eenpersoonshuishouden, 28,8 procent een (al dan niet gehuwd) paar zonder
kinderen en 27,7 procent (een al dan niet gehuwd) stel met kinderen. 6,6
procent van alle Nederlandse huishoudens is een eenouderhuishouden (zie
figuur 2.9). Van de Antilliaanse huishoudens is ruim een vijfde (21,5 procent)
een eenoudergezin. Daarmee is het aandeel eenoudergezinnen onder
Antilliaanse Nederlanders aanzienlijk groter dan het gemiddelde van 6,5
procent. Het aandeel (echt)paren met kinderen is onder Antilliaanse
Nederlanders met 16,4 procent veel kleiner dan gemiddeld (27,7 procent).

12,5

47,6

Antilliaans

12,3

31,4

Marokkaans

43,4

14,0

46,3

ov. niet-w esters

26,2

26,5

41,9

w esters

2,6

21,3

21,6

15,5

28,9

Turks

2,3

10,7

43,1

13,2

42,2

Surinaams

21,2

16,4

22,5

1,7

10,9

1,4

12,5

1,0

7,0

2,1

autochtoon

34,9

31,0

28,1

5,5 0,5

totaal

36,1

28,8

27,7

6,6 0,7

0%
Alleenstaand

Figuur 2.9:

20%

40%

Gehuw d/samenw onend zonder kind

60%
Gehuw d/samenw onend met kind

80%
Eenouder

100%
overig

Bevolking in Nederland naar huishoudensamenstelling, 1 januari 2010 (in procenten van de betreffende
bevolkingsgroep)
Bron: CBS Statline, bewerking Risbo

4

18

De huishoudensamenstelling wordt niet in de Gemeentelijk Basis Administratie (GBA)
geregistreerd. Om hier iets over te kunnen zeggen moet er een aantal kenmerken worden
gecombineerd. Dit is echter uitermate lastig en gemeenten hanteren hiervoor geen uniforme
standaard. Voor een aantal van de 22 Antillianengemeenten is helemaal geen informatie
bekend over de huishoudensamenstelling. De in deze paragraaf gepresenteerde informatie is
daarom gebaseerd op landelijke gegevens van het CBS.

Demografie en Migratie

2.7

Buitenlandse migratie
In figuur 2.10 wordt de immigratie en emigratie van Antillianen sinds 1988
weergegeven. Met immigratie bedoelen we hier de vestiging van Antillianen (en
Arubanen) vanuit het buitenland in een van de 22 Antillianengemeenten, met
emigratie het vertrek van Antillianen (en Arubanen) vanuit een van de 22
Antillianengemeenten naar het buitenland. We zien een golfbeweging met
betrekking tot het aantal Antillianen dat in de afgelopen twee decennia vanuit
het buitenland naar de 22 Antillianengemeenten migreert. In de periode 19881991 komen jaarlijks ongeveer 4.500 Antillianen vanuit het buitenland naar één
van de 22 Antillianengemeenten. Na 1991 neemt de immigratie sterk af tot iets
meer dan 2.100 in 1994 en 1995. Vanaf 1996 neemt de immigratie sterk toe
met als hoogtepunt het jaar 2000. In dat jaar komen bijna 7.200 Antillianen naar
de 22 Antillianengemeenten. De sterke toename van het aantal immigranten
wordt gevolgd door een al even sterke afname in de jaren daarna. In 2005
immigreren er nog slechts ruim 1.600 Antillianen naar de 22
Antillianengemeenten. In datzelfde jaar vertrekken er bijna 3.300 Antilliaanse
Nederlanders naar het buitenland. Sinds 2006 neemt de immigratie weer toe en
neemt de emigratie af. In 2007 houden immigratie en emigratie elkaar
nagenoeg in evenwicht. In de afgelopen drie jaar is er weer sprake van een
vestigingsoverschot. In 2010 vestigen ruim 3.000 Antillianen zich in de 22
Antillianengemeenten en vertrekken bijna 2.100 Antilliaanse Nederlanders
vanuit de 22 Antillianengemeenten naar het buitenland.
Immigratie

8.000

Emigratie

7.000

6.000

5.000

4.000

3.000

2.000

1.000

0
1988 1989 1990

Figuur 2.10:

1991 1992 1993 1994

1995 1996

1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Buitenlandse migratie van Antillianen, 1988-2010 (in absolute aantallen)
Bron: CBS, statline

19

Hoofdstuk 3

3.1

Onderwijs

Inleiding
Een goede opleiding is belangrijk voor de latere positie op de arbeidsmarkt. Een
laag opleidingsniveau leidt in het algemeen tot geringere arbeidsmarktkansen,
zowel in termen van participatie als het niveau waarop men werkzaam wordt.
In paragraaf 3.2 wordt eerst kort ingegaan op de gebruikte begrippen en de
databron. Vervolgens staan we in paragraaf 3.3 stil bij de positie van jongeren in
de leeftijd 12 t/m 22 jaar in het voortgezet onderwijs en het middelbaar
beroepsonderwijs. Een van de hoofddoelstellingen van het beleid is het
terugdringen van voortijdig schoolverlaten onder Antilliaanse Nederlanders. In
paragraaf 3.4 presenteren we cijfers over nieuwe voortijdig schoolverlaters in
het schooljaar 2009/2010. We bekijken of (en zo ja in welke mate) er een
oververtegenwoordiging is van Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig
schoolverlaters ten opzichte van de totale bevolking van de 22
Antillianengemeenten en of zich hierin ten opzichte van het schooljaar
2008/2009 veranderingen hebben voorgedaan.

3.2

Gebruikte begrippen en databron

Leerlingen, deelnemers en voortijdig schoolverlaters
In paragraaf 3.3 rapporteren we over jongeren in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar in
het voortgezet onderwijs (vo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger
onderwijs (ho). De cijfers hebben uitsluitend betrekking op het bekostigde
onderwijs. Jongeren die particulier onderwijs volgen blijven buiten beschouwing.
In dit hoofdstuk gebruiken we voor jongeren die onderwijs volgen in het
algemeen de term leerlingen. Leerlingen die een mbo-opleiding volgen worden
ook wel aangeduid als deelnemers. In schema 3.1 is, ter verduidelijking van de
gebruikte termen en de niveaus, het Nederlandse onderwijsstelsel schematisch
weergegeven.

21

Hoofdstuk 3

Schema 3.1:

Het Nederlandse onderwijsstelsel
Bron: CBS

In paragraaf 3.4 gaan we in op nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers).
Onder de nieuwe vsv-ers worden alle leerlingen van 12 t/m 22 jaar verstaan, die
in een schooljaar zonder startkwalificatie (diploma van havo, vwo of mbo met
minimaal niveau 2) het onderwijs verlaten. Voor de berekening van het
percentage nieuwe vsv-ers is het aantal nieuwe vsv-ers in het schooljaar
2009/2010 gedeeld door het totaal aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs
en het middelbaar beroepsonderwijs in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar in de
gemeente per 1 januari 2010 en vermenigvuldigd met 100.

Data
De in dit hoofdstuk gepresenteerde onderwijsgegevens zijn gebaseerd op
registraties in de Basisregistratie Onderwijs (BRON) en aangeleverd door de
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Alle leerlingen in het bekostigd voorgezet
en middelbaar beroepsonderwijs staan in BRON geregistreerd.

22

Onderwijs

Voorlopige cijfers
In maart is het aantal voortijdig schoolverlaters van voorgaand schooljaar
bekend. Deze gegevens hebben de status ‘voorlopig’ omdat het gaat om
gegevens die zijn aangeleverd door de onderwijsinstellingen, maar nog niet zijn
gecontroleerd door een accountant. Door de accountantscontrole en door
inschrijfmutaties die met terugwerkende kracht worden verwerkt, kunnen er
verschillen ontstaan tussen de voorlopige en definitieve cijfers. De definitieve
cijfers zijn steeds in oktober bekend. Een voorbeeld: de voorlopige vsv-cijfers
van schooljaar 2009/2010 zijn in maart 2011 bekend en worden in oktober 2011
definitief vastgesteld.5 In dit rapport presenteren we de voorlopige cijfers. Dit
geldt zowel voor de cijfers van het schooljaar 2008/2009 als die van het
schooljaar 2009/2010.
Koppeling
Nieuwe voortijdig schoolverlaters in het schooljaar 2008/2009 en 2009/2010 zijn
op basis van het versleutelde burgerservicenummer (BSN) gekoppeld aan het
bevolkingsbestand per 1 januari 2009 en 2010. Indien het nummer in een van
de bestanden niet bekend is, kan er geen koppeling worden gemaakt. Jongeren
waarvan geen nummer bekend is, zijn in onderstaande tabellen dus niet
opgenomen. Ook jongeren die in de loop van 2010 vanuit een niet in het
onderzoek betrokken gemeente in een van de betrokken gemeente zijn komen
wonen, vallen buiten onderstaande analyses. De in dit hoofdstuk
gepresenteerde cijfers kunnen daardoor licht afwijken van eerder door DUO
gepresenteerde cijfers.

5

23

OCW (2010). Handleiding vsv-cijferproducten, p. 17

Hoofdstuk 3

3.3

Leerlingen en deelnemers
Figuur 3.1 gaat in op de positie van 12 t/m 22-jarige jongeren in het bekostigde
onderwijs. We zien dat bijna de helft van de leerlingen in de 22
Antillianengemeenten voortgezet onderwijs volgt (48,1 procent), 22,5 procent
volgt middelbaar beroepsonderwijs en de overige 29,5 procent volgt hoger
beroepsonderwijs of wetenschappelijk onderwijs.6 Het aandeel AntilliaansNederlandse leerlingen dat voortgezet onderwijs volgt (45,3 procent), is iets
kleiner dan van de totale groep leerlingen. Van de Antilliaans-Nederlandse
leerlingen volgt een bovengemiddeld groot deel een mbo-opleiding (34,4
procent) en een relatief klein deel hoger onderwijs (20,3 procent).

Antilliaans

45,3

Marokkaans

34,4

53,7

Surinaams

34,2

49,9

Turks

54,5

ov. niet-w esters

52,9

20,3
12,2

32,6

17,4
33,0

12,5

24,2

22,9

w esters

46,1

16,9

37,0

autochtoon

46,3

18,7

35,0

totaal

48,1

0%

20%
Voortgezet onderw ijs

Figuur 3.1:

22,5
40%

60%

Middelbaar beroeps onderw ijs

29,5
80%

100%

Hoger onderw ijs

Leerlingen in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, 1 januari 2010 (in
procenten)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

6

24

Een deel van de 12-jarige (en ook 13-jarigen) volgt nog basisonderwijs. Hierover is in de
monitor geen informatie beschikbaar.

Onderwijs

3.3.1

Antilliaans-Nederlandse leerlingen in het voortgezet onderwijs
In figuur 3.2 wordt per herkomstgroep aangegeven welk deel van de 12 t/m 22jarige leerlingen praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo volgt.7
Uit figuur 3.2 wordt duidelijk dat een bovengemiddeld groot deel van de
Antilliaans-Nederlandse leerlingen in de 22 Antillianengemeenten
praktijkonderwijs volgt, namelijk 11,9 procent. Van de totale groep leerlingen
volgt 3,7 procent praktijkonderwijs. Het praktijkonderwijs is bestemd voor
leerlingen die niet in staat zijn om een diploma te behalen in het vmbo. Het
praktijkonderwijs beoogt de leerlingen op te leiden voor zeer eenvoudig werk op
de arbeidsmarkt. Stages zijn daarbij een essentieel onderdeel.
Binnen het vmbo volgen Antilliaans-Nederlandse leerlingen veel vaker dan de
totale groep leerlingen de (lagere) basisberoepsgerichte leerweg (12,2 procent
versus 6,0 procent van de totale groep). We zien verder dat van de AntilliaansNederlandse jongeren 8,2 procent in de bovenbouw van de havo zit en 7,1
procent in de bovenbouw van het vwo.
Onder de totale groep leerlingen in de 22 Antillianengemeenten liggen deze
percentages hoger, namelijk op respectievelijk 13,9 en 16,4 procent.

11,9

Antilliaans
Marokkaans

6,0

Surinaams

5,5

Turks

7,3

ov. niet-w esters

40,6

12,2

44,4

10,6

42,0

8,6

6,3

5,8

8,2

41,4

3,9 4,4

9,3

autochtoon 2,3

40,2

4,4

10,1

totaal 3,7

41,2

0%

Figuur 3.2:

20%

6,0

40%

6,1

2,1

10,4

6,7

2,2

9,3

12,8

3,1

6,4

13,9

2,8

4,6

20,4

15,6

60%

7,1

9,8

13,8

10,2

8,2

11,8

11,1

9,6

w esters 2,2

5,2

10,9

11,1

10,9

42,5

9,3

8,9

8,5

43,5

4,4

8,5

13,9

4,7

20,1

2,0

16,4

2,6

80%

praktijkonderw ijs

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

vmbo bb, leerjaar 3-4

vmbo kb, leerjaar 3-4

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

havo, leerjaar 3-5

vw o, leerjaar 3-5

overig vo

100%

Leerlingen in het voortgezet onderwijs naar onderwijsniveau en etnische herkomst, 1 januari 2010 (in
procenten)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

7

25

Leerlingen in het speciaal onderwijs zijn in deze figuur buiten beschouwing gelaten. Het
speciaal onderwijs is voor leerlingen met een functiebeperking (zie schema 3.1). Hierover is in
de monitor geen informatie beschikbaar.

Hoofdstuk 3

3.3.2

Antilliaans-Nederlandse deelnemers in het mbo
Figuur 3.3 heeft betrekking op schoolgaande jongeren in de leeftijd van 12 tot
en met 22 jaar in het mbo. Het mbo kent met name in de beroepsbegeleidende
leerweg een aanzienlijk aantal deelnemers dat ouder is dan 22 jaar. Deze
blijven hier buiten beschouwing omdat er geen gegevens over beschikbaar zijn.
Figuur 3.3 laat zien dat van alle Antilliaans-Nederlandse deelnemers in het mbo
11,5 procent een assistent-opleiding volgt, dat wil zeggen een opleiding op het
laagste niveau binnen het middelbaar beroepsonderwijs. Dit percentage is
hoger dan bij de andere onderscheiden herkomstgroepen. Verder zien we dat
34,3 procent van de Antilliaans-Nederlandse deelnemers de
basisberoepsopleiding (niveau 2) en 22,0 procent de vakopleiding (niveau 3)
volgt. Van de Antilliaanse Nederlanders in het mbo volgt 32,2 procent een
opleiding op het hoogste niveau, namelijk een middenkader- of
specialistenopleiding. Antilliaanse Nederlanders blijven daarmee achter bij de
andere herkomstgroepen.

Antilliaans

6,8

Surinaams

5,5

Turks

6,0

32,1

ov. niet-w esters

8,0

28,6

w esters

totaal

0%

20%

30%

mbo niveau 1

Figuur 3.3:

22,8

48,0

25,4

47,6
44,1

24,4

26,6
10%

40,6

22,9

23,8

4,9

38,1

23,7

25,3

autochtoon 3,2

41,9

26,0

26,6

4,0

40,8

21,8

30,6

Marokkaans

32,2

22,0

34,3

11,5

40%

50%

mbo niveau 2

60%
mbo niveau 3

70%

80%

90%

100%

mbo niveau 4

Deelnemers (12-22 jaar) in het mbo naar niveau en etnische herkomstgroep, 1 januari 2010 (in procenten)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

26

Onderwijs

3.4

Nieuwe voortijdig schoolverlaters
We bekijken het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters onder AntilliaansNederlandse jongeren en relateren dit aan het aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters onder alle jongeren in de 22 Antillianengemeenten. We maken
daarbij tevens een vergelijking tussen het aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters in de schooljaren 2008/2009 en 2009/2010. In figuur 3.4 is het
aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar
opgenomen dat per 1 januari in een van de 22 Antillianengemeenten woont en
in het betreffende schooljaar de school voortijdig heeft verlaten.

9,0

8,0

7,7

7,8

7,0
6,0
5,7

6,0

6,0

5,9
5,3

5,4
4,9

5,0

5,0

4,9
4,6

4,4

4,5

3,9
4,0

3,7

3,0

2,0

1,0

0,0

Figuur 3.4:

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

08/09 09/10

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters

w esters

autochtoon

totaal

Nieuwe voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar), in schooljaar 2008/2009 en 2009/2010 (in procenten van
betreffende deelpopulatie).
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Per 1 januari 2010 wonen er in de 22 Antillianengemeenten 290.712 jongeren
van 12 t/m 22 jaar die voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs
volgen (zie tabel 3.1). In het schooljaar 2009/2010 hebben er hiervan 13.124
(4,5 procent) de school voortijdig verlaten. Het aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters is iets gedaald ten opzichte van het schooljaar 2008/2009 toen
4,6 procent van de jongeren de school voortijdig verliet.
Van de 9.585 Antilliaans-Nederlandse jongeren die voortgezet onderwijs of
middelbaar beroepsonderwijs volgen hebben er 746 (7,8 procent) de school
voortijdig verlaten. Het aandeel Antilliaans-Nederlandse jongeren dat de school

27

Hoofdstuk 3

voortijdig verlaat, is iets toegenomen ten opzichte van het schooljaar
2008/2009. Het percentage nieuwe voortijdig schoolverlaters lag toen op 7,7
procent.
Oververtegenwoordiging
Een belangrijke doelstelling van het beleid is het terugdringen van de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters.
De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen het
aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters in de totale groep en de groep van
Antilliaanse Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.8 In
tabel 3.1 is het aantal en aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters en de
oververtegenwoordiging weergegeven. Zoals reeds is aangegeven heeft 4,5
procent van alle jongeren die voortgezet of middelbaar beroepsonderwijs
volgen de school voortijdig verlaten. Van de Antilliaans-Nederlandse jongeren
heeft 7,8 procent de school voortijdig verlaten. De oververtegenwoordiging van
de Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig schoolverlaters komt daarmee uit
op 72 procent.9 Dat is 4 procentpunten hoger dan de oververtegenwoordiging in
het schooljaar 2008/2009.

Tabel 3.1: Nieuwe voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) naar etnische herkomst, schooljaar 2008/2009 en 2009/2010
Antilliaans

totaal

08/09

09/10

leerlingen vo/mbo 12 t/m 22 jaar

9.294

9.585

nieuw voortijdig schoolverlaten (N)

718

746

nieuw voortijdig schoolverlaten (%)

7,7

7,8

oververtegenwoordiging (%)

68

72

verschil

08/09

09/10

verschil

288.491

290.712

28

13.267

13.124

-143

0,1

4,6

4,5

-0,1

4

nvt

nvt

nvt

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

In de tabellen b3.3 en b3.3a in de bijlage worden het aantal, het percentage
nieuwe voortijdig schoolverlaters en de oververtegenwoordiging gepresenteerd
voor alle 22 Antillianengemeenten afzonderlijk.
Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in oververtegenwoordiging
van het aandeel voortijdig schoolverlaters (zie figuur 3.5).
In de vier gemeenten met de grootste populatie Antilliaanse Nederlanders is de
oververtegenwoordiging met een waarde tussen 48 procent en 68 procent
relatief beperkt.
In Nijmegen is de oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
voortijdig schoolverlater relatief klein. Van alle jongeren in Nijmegen is 4,0
procent een nieuwe voortijdig schoolverlater, van de Antilliaans-Nederlandse

28

Onderwijs

jongeren 4,6 procent (zie tabel b3.3 in de bijlage). Er is dus sprake van een
oververtegenwoordiging van 14 procent. Ook in Hellevoetsluis is de
oververtegenwoordiging met 15 procent zeer beperkt.
Bij 4 van de 22 Antillianengemeenten is het aandeel vsv-ers onder Antilliaanse
Nederlanders meer dan twee keer zo hoog als onder de totale groep jongeren
en is de oververtegenwoordiging dus groter dan 100 procent. Het betreft de
gemeenten Breda (132 procent), Leeuwarden (122 procent), Tilburg (111
procent) en Capelle aan den IJssel (103 procent). In Zwolle bedraagt de
oververtegenwoordiging zelfs 240 procent. 22 van de 185 AntilliaansNederlandse jongeren in Zwolle van 12 t/m 22 jaar hebben in 2010 de school
voortijdig verlaten (11,9 procent).
Wanneer we de oververtegenwoordigingpercentages van alle 22
Antillianengemeenten van de afgelopen twee jaar met elkaar vergelijken, dan
zien we dat over het geheel genomen de oververtegenwoordiging met 4
procentpunten is gestegen. Per gemeente zijn er echter grote verschillen. In
Vlissingen (min 105 procentpunten), Vlaardingen (min 91 procentpunten) en
Nijmegen (min 88 procentpunten) is het oververtegenwoordigingpercentage
sterk afgenomen. De grootste toename zien we in Zwolle (plus 149
procentpunten). Ook in Amersfoort en Groningen is er sprake van een relatief
grote toename (respectievelijk 57 procentpunten en 55 procentpunten).

We merken op dat deze resultaten voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd.
Het aantal Antilliaans-Nederlandse vsv-ers is, zeker in de kleinere gemeenten,
vaak (zeer) beperkt. Zo gaat het in Hellevoetsluis bijvoorbeeld om slechts 4
voortijdig schoolverlaters op 89 Antilliaans-Nederlandse leerlingen. In Vlissingen
hebben 5 van de 104 Antilliaans-Nederlandse leerlingen in het schooljaar
2009/2010 de school voortijdig verlaten. Een in absolute termen kleine toe- of
afname in het aantal Antilliaans-Nederlandse vsv-ers kan daardoor leiden tot
grote verschuivingen in de oververtegenwoordiging. Voor een compleet
overzicht van aantallen en aandelen vsv-ers in de 22 Antillianengemeenten
wordt verwezen naar tabel b3.3 in de bijlage.

8

Een rekenvoorbeeld: als van alle jongeren in de gemeente 5% de school voortijdig verlaat en van de jongeren in
de herkomstgroep 7,5% dan is de oververtegenwoordiging: ((7,5-5)/5)*100=50%
9
Het percentage oververtegenwoordiging is berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

29

Hoofdstuk 3

oververtegenw oordiging 2008/2009

68
72

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2009/2010

58

Rotterdam

68

Amsterdam

47
48

Den Haag

52

61

23

Almere

59
90

Tilburg
Groningen

111
-7
48
65

Dordrecht

97
54
51

Zoetermeer
44

Eindhoven

89
92

Breda

132
102

Nijmegen

14
126

Capelle a/d IJssel

103
80

Spijkenisse

66
53

Lelystad

24
23

Schiedam

36
40

Amersfoort

97
91

Zw olle

240
149

Vlaardingen

58
53

Den Helder

66
137

Leeuw arden

122
146

Vlissingen

41
47

Hellevoetsluis

15

-50

Figuur 3.5:

0

50

100

150

200

250

300

Oververtegenwoordiging van 12-22-jarige Antilliaans-Nederlandse vsv-ers in schooljaar 2008/2009 en 2009/2010
(in procenten)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

30

Onderwijs

Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig schoolverlaters naar
achtergrondkenmerken
In figuur 3.6 splitsen we de vsv-cijfers uit naar geslacht, generatie, leeftijd en
onderwijssoort. Het aandeel voortijdig schoolverlaters onder jongens is groter
dan onder meisjes. Dit beeld zien we bij de totale groep jongeren alsook bij
jongeren van Antilliaanse herkomst. Onder Antilliaans-Nederlandse jongens is
het aandeel voortijdig schoolverlaters 9,8 procent, onder AntilliaansNederlandse meisjes 6,0 procent. Onder de eerste generatie Antilliaanse
Nederlanders is het aandeel voortijdig schoolverlaters groter dan onder de
tweede generatie (respectievelijk 8,6 procent en 7,1 procent). Ook dit beeld zien
we terug bij de totale groep allochtone jongeren.
In de leeftijdsgroep 12 t/m 16 jaar is het aandeel voortijdig schoolverlaters
zowel in de totale groep jongeren als onder Antilliaans-Nederlandse jongeren
relatief laag. Na het zestiende levensjaar neemt de kans op voortijdig
schoolverlaten sterk toe. Onder 17 t/m 19-jarige Antilliaans-Nederlandse
jongeren ligt het aandeel voortijdig schoolverlaters op 14,1 procent. Ten slotte
zien we dat voortijdig schoolverlaten met name in het mbo relatief vaak voor
komt.

31

Hoofdstuk 3

Antilliaanse Nederlanders

7,8

Nieuw vsv (%)

t ot ale bevolking

4,5

9,8

Man

5,4
6,0

Vrouw

3,7

8,6

1e generatie

7,0
7,1

2e generatie

5,2

2,5

12-16 jaar

1,4
14,1

17-19 jaar

9,5
12,0

20-22 jaar

8,8

2,4

vo

1,5
13,2

mbo

9,9
0,0

Figuur 3.6:

5,0

10,0

15,0

Aandeel nieuwe vsv-ers 12-22 jaar onder Antilliaanse Nederlanders naar achtergrondkenmerken, in schooljaar
2009/2010 (in procenten van betreffende deelpopulatie)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

3.5

Onderwijs 2005-2010
In het voorgaande is ingegaan op een aantal aspecten van de onderwijspositie
van Antilliaanse Nederlanders in het schooljaar 2009/2010 (en 2008/2009). We
constateren dat Antilliaanse Nederlanders in een achterstandspositie verkeren.
Zij zijn oververtegenwoordigd op de lagere niveaus van het voortgezet
onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Ook verlaat een relatief groot
deel van de Antilliaans-Nederlandse jongeren het onderwijs zonder
startkwalificatie. Al met al ontstaat er wellicht een te eenzijdig en negatief beeld
van de onderwijspositie van de groep, terwijl er in de afgelopen jaren wel
degelijk (grote) vooruitgang is geboekt. Analyse van landelijke cijfers van het
Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) over de periode 2005/2006 t/m 2008/2009
laat bijvoorbeeld zien dat het aandeel Antilliaanse Nederlanders in de (lagere)

32

Onderwijs

basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo sterk is gedaald en het aandeel
Antilliaanse Nederlanders in de havo en het vwo juist is gestegen.10 Verder
constateert het SCP dat het slagingspercentage van Antilliaans-Nederlandse
leerlingen hoog is en Antilliaans-Nederlandse leerlingen van de tweede
generatie relatief vaak in het hoger onderwijs zijn te vinden.11 Naast de bekende
achterstanden hebben zich in de laatste jaren dus wel degelijk ook positieve
ontwikkelingen voorgedaan.

10
11

33

SCP (2009). Jaarrapport Integratie 2009, p. 108.
SCP (2009). Jaarrapport Integratie 2009, p. 16.

Hoofdstuk 4

4.1

Arbeid en Uitkering

Inleiding
In dit hoofdstuk gaan we in op de arbeids- en uitkeringsituatie van de
Antilliaans-Nederlandse bevolking in de 22 gemeenten. In paragraaf 4.2 wordt
allereerst stilgestaan bij de gebruikte begrippen en databronnen. Vervolgens
wordt in paragraaf 4.3 gerapporteerd over het aandeel niet-werkende
werkzoekenden onder Antilliaanse Nederlanders. Het aandeel werkzoekenden
onder Antilliaanse Nederlanders is landelijk bezien hoger dan in de totale
bevolking. Het verminderen van de oververtegenwoordiging is een belangrijke
doelstelling van het beleid. We bekijken of (en zo ja in welke mate) er een
oververtegenwoordiging is van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden ten
opzichte van de totale bevolking van de 22 Antillianengemeenten en of zich
hierin ten opzichte van 2009 veranderingen hebben voorgedaan. In paragraaf
4.4 doen we een soortgelijke analyse voor het aandeel uitkeringsontvangers
onder Antilliaanse Nederlanders.

4.2

Gebruikte begrippen en databronnen

Niet-werkende werkzoekenden en uitkeringsontvangers
In paragraaf 4.3 rapporteren we over niet-werkende werkzoekenden (NWW) in
de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. Een niet-werkende werkzoekende is gedefinieerd
als een persoon die bij een vestiging van het UWV WERKbedrijf is
ingeschreven als een werkzoekende zonder werk of als werkzoekende die
minder dan twaalf uur per week werkt met een inschrijfdatum en geen
uitschrijfdatum. In paragraaf 4.4 gaan we in op personen die een uitkering
ontvangen in het kader van de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet investeren
in jongeren (WIJ) en/of de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers, respectievelijk arbeidsongeschikte
zelfstandigen (IOAW en IOAZ).12

12

35

In een paar gemeenten zijn ook enkele personen die een uitkering ontvangen in het kader
Wet inkomensvoorziening kunstenaars (WIK) in het bestand opgenomen. Deze blijven in de
navolgende analyses buiten beschouwing.

Hoofdstuk 4

We rapporteren voornamelijk over het percentage niet-werkende
werkzoekenden en uitkeringsontvangers. Deze percentages zijn berekend door
het aantal NWW-ers (respectievelijk het aantal uitkeringsontvangers) te delen
door het aantal personen in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar (de potentiële
beroepsbevolking) en vermenigvuldigen met 100.13
Data
De in dit hoofdstuk gepresenteerde gegevens over niet-werkende
werkzoekenden zijn gebaseerd op registraties afkomstig van het UWV
WERKbedrijf. Het UWV WERKbedrijf levert aan veel gemeenten jaarlijks een
databestand met niet-werkende werkzoekenden per 31 december. Dit
databestand is, met toestemming van UWV WERKbedrijf, door de gemeenten
aan Risbo doorgeleverd. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van het
bestand met werkzoekenden die per 31-12-2009 bij het UWV WERKbedrijf
stonden ingeschreven. De cijfers over uitkeringen zijn afkomstig van de
gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties. De cijfers hebben 1-1-2010 als
peildatum.

4.3

Werkzoekenden
Per 1 januari 2010 wonen in de 22 Antillianengemeenten ruim 2,86 miljoen
personen van 15 t/m 64 jaar. Daarvan staan er 172.127 (6,0 procent) als nietwerkende werkzoekende bij het UWV WERKbedrijf ingeschreven (zie figuur 4.1
en tabel b4.1). Het aandeel niet-werkende werkzoekenden is gestegen ten
opzichte van 2009. Toen stond 5,2 procent van de 15 t/m 64 jarigen als nietwerkende werkzoekende ingeschreven. Van de 61.652 Antilliaanse
Nederlanders van 15 t/m 64 jaar zijn er 6.992 (11,3 procent) als niet-werkende
werkzoekende geregistreerd. Het aandeel Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden is toegenomen ten opzichte van 2009, toen 9,6 procent als
niet-werkende werkzoekende stond ingeschreven.

13

36

In navolging van analyses van SCP en CBS relateren we werkzoekenden en
uitkeringsontvangers aan de potentiële beroepsbevolking (alle personen in de leeftijd van 15
t/m 64 jaar). Het aantal uitkeringsontvangers (en werkzoekenden) onder 15-17 jarige jongeren
is minimaal. In principe heeft een persoon jonger dan 18 jaar geen recht op bijzondere
bijstand, maar zijn de ouders financieel verantwoordelijk voor de jongere. Alleen op grond van
zéér dringende redenen kan een persoon jonger dan 18 jaar toch recht hebben op bijzondere
bijstand. Daarnaast moet vaststaan dat de behoefte aan bijzondere bijstand op geen enkele
andere manier kan worden verholpen (Bron:
http://loketaltena.rechtopbijstand.nl/inhoud/index/pid/916).

Arbeid en Uitkering

16,0

14,0

13,4

12,0

13,7
13,1 13,2

11,3

11,2
10,7

10,0

9,6
8,5

8,0

7,1
6,0
5,5

6,0

5,2

4,5
3,9
4,0

3,2

2,0

0,0

Figuur 4.1:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters w esters

2009 2010

2009 2010

2009 2010

autochtoon

totaal

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari van het betreffende jaar (in procenten van
betreffende bevolkingsgroep)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Oververtegenwoordiging
Het aandeel niet-werkende werkzoekenden onder Antilliaanse Nederlanders in
de 22 Antillianengemeenten is hoger dan in de totale bevolking. Het reduceren
van de oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden is
een belangrijke doelstelling van het beleid. De oververtegenwoordiging geeft
aan in hoeverre het aandeel werkzoekenden onder de Antilliaans-Nederlandse
bevolking afwijkt van het aandeel werkzoekenden in de totale bevolking. De
oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen het aandeel
werkzoekenden in de totale groep en in de groep van Antilliaanse Nederlanders
te delen door het aandeel in de totale groep.14 In tabel 4.1 is per herkomstgroep
het aantal en aandeel werkzoekenden onder 15 t/m 64-jarigen en het
oververtegenwoordigingpercentage weergegeven voor de afgelopen twee jaar.
Zoals eerder werd beschreven is 6,0 procent van alle 15 t/m 64-jarigen
werkzoekend. Van de Antilliaanse Nederlanders in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
is 11,3 procent werkzoekend. De oververtegenwoordiging van de AntilliaansNederlandse werkzoekenden ten opzichte van de totale bevolking is 89

14

37

Een rekenvoorbeeld: als van alle 15-64 jarigen in de gemeente 8% als werkzoekende staat ingeschreven
en van de 15-64 jarigen in de herkomstgroep 10% dan is de oververtegenwoordiging: ((10-8)/8)*100=25%

Hoofdstuk 4

procent.15 Dat is 5 procentpunten hoger dan de oververtegenwoordiging van 84
procent in 2009.
Tabel 4.1: Werkzoekenden (15-64 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 en 2010
Antilliaans

totaal

2009

2010

verschil

2009

2010

bevolking van 15 t/m 64 jaar

59.776

61.652

werkzoekenden (N)

5.719

6.992

1.273

werkzoekenden (%)

9,6

11,3

oververtegenwoordiging (%)

84

89

verschil

2.835.755

2.864.080

147.135

172.127

24.992

1,7

5,2

6,0

0,8

5

nvt

nvt

nvt

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in oververtegenwoordiging
van het aandeel werkzoekenden (zie figuur 4.2 en tabel b4.5 in de bijlage).
In Amsterdam is de oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar zeer beperkt. Van de totale
Amsterdamse 15 t/m 64-jarige bevolking is 7,3 procent werkzoekend. Van de
Antilliaans-Nederlandse 15 t/m 64-jarige bevolking 9,2 procent (zie tabel b4.5 in
de bijlage). Er is dus sprake van een oververtegenwoordiging van 25 procent.
In Rotterdam, Den Haag, Eindhoven en Nijmegen is de oververtegenwoordiging
van de 15 t/m 64-jarige Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden minder dan
100 procent. In Zwolle is het aandeel werkzoekenden onder de AntilliaansNederlandse 15 t/m 64-jarige bevolking daarentegen meer dan drie keer zo
hoog als onder de totale 15 t/m 64-jarige bevolking in die gemeente. Van de
totale 15 t/m 64-jarigen in Zwolle is 4,5 procent werkzoekend. Onder de 15 t/m
64-jarige Antilliaanse Nederlanders is 13,6 procent werkzoekend. Dit is een
oververtegenwoordiging van 203 procent. Ook in Vlaardingen en Leeuwarden is
de oververtegenwoordiging relatief hoog (respectievelijk 194 procent en 192
procent).
In figuur 4.2 worden de oververtegenwoordigingcijfers van 2009 en 2010 met
elkaar vergeleken (zie ook tabel b4.5a in de bijlage). In totaal is de
oververtegenwoordiging van het aandeel Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden ten opzichte van het aandeel de werkzoekenden in de totale
bevolking met 5 procentpunten toegenomen. Tussen de gemeenten zijn er
echter grote verschillen. In 11 van de 22 gemeenten neemt de
oververtegenwoordiging af. De grootste afname zien we in Capelle aan den
IJssel en Breda. Daar neemt de oververtegenwoordiging af met respectievelijk
37 procentpunten en 36 procentpunten. In Spijkenisse neemt de
oververtegenwoordiging het meeste toe. In 2009 was de
oververtegenwoordiging 97 procent, in 2010 144 procent, een toename van 47

15

Het percentage oververtegenwoordiging is berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

38

Arbeid en Uitkering

procentpunten. Ook in Eindhoven (plus 36 procentpunten), Lelystad (plus 32
procentpunten), Vlaardingen (plus 37 procentpunten) en Leeuwarden (plus 39
procentpunten) is er een relatief grote toename.
oververtegenw oordiging 2009

84
89

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

58
63

Rotterdam
22
25

Amsterdam

85
80

Den Haag

89

Almere

105
111

Tilburg

124
164

Groningen

151
191

Dordrecht

180
108
105

Zoetermeer
42

Eindhoven

78
146

Breda

110
104
98

Nijmegen

137

Capelle a/d IJssel

100
97

Spijkenisse

144
115

Lelystad

147
161
158

Schiedam
132
135

Amersfoort

208
203

Zw olle
157

Vlaardingen

194
217

Den Helder

207
153

Leeuw arden

192
95

Vlissingen

114
134

Hellevoetsluis

116

0
Figuur 4.2:

50

100

150

200

250

300

350

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15 t/m 64 jaar) per 1 januari 2009 en 2010
(in procenten)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

39

Hoofdstuk 4

Jongeren
In deze paragraaf wordt gekeken naar het aandeel werkzoekenden onder
Antilliaans-Nederlandse jongeren in vergelijking met het aandeel
werkzoekenden onder alle jongeren in de 22 gemeenten. Onder jongeren van
15 t/m 24 jaar is het aandeel werkzoekenden lager dan onder ouderen.
Er wonen 560.287 jongeren van 15 t/m 24 jaar in de 22 gemeenten. Daarvan
staan er 14.275 (2,5 procent) als werkzoekende geregistreerd. Het aandeel
werkzoekende jongeren is toegenomen in vergelijking met 2009. Toen stond 1,7
procent als werkzoekende ingeschreven (zie figuur 4.3).
Van de 17.476 Antilliaans-Nederlandse jongeren zijn er 942 (5,4 procent)
werkzoekend. In 2009 was het percentage werkzoekenden lager, namelijk 3,8
procent.

16,0

14,0

12,0

10,0

8,0

6,0

5,4
4,4

4,0

3,8

4,3
3,6

3,5
2,7

4,0

4,2

2,5

2,4
1,9

2,0

1,3

1,8

1,7

1,0

0,0

Figuur 4.3:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters w esters

2009 2010

2009 2010

2009 2010

autochtoon

totaal

Werkzoekenden (15-24 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari van het betreffende jaar (in procenten van
betreffende bevolkingsgroep)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

40

Arbeid en Uitkering

Oververtegenwoordiging
In tabel 4.2 is het aantal en aandeel werkzoekenden onder 15 t/m 24-jarigen en
het oververtegenwoordigingpercentage weergegeven voor de afgelopen twee
jaar. De oververtegenwoordiging van de Antilliaans-Nederlandse werkzoekende
jongeren ten opzichte van de totale groep jongeren is 112 procent. Dit is 8
procentpunten lager dan de oververtegenwoordiging van 120 procent in 2009.
Tabel 4.2: Werkzoekenden (15-24 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 en 2010
Antilliaans

bevolking van 15 t/m 24 jaar

totaal

2009

2010

verschil

2009

2010

verschil

16.990

17.476

552.566

560.287

werkzoekenden (N)

651

942

291

9.630

14.275

4.645

werkzoekenden (%)

3,8

5,4

1,6

1,7

2,5

0,8

oververtegenwoordiging (%)

120

112

-8

nvt

nvt

nvt

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Ook in de oververtegenwoordiging van 15 t/m 24-jarige werkzoekenden zijn er
grote verschillen tussen gemeenten (zie figuur 4.4). In Spijkenisse is de
oververtegenwoordiging van jonge Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden met
37 procent relatief beperkt. Van de totale 15 t/m 24-jarige bevolking in
Spijkenisse is 2,8 procent werkzoekend (zie tabel b4.5 in de bijlage). Onder 15
t/m 24-jarige Antilliaanse Nederlanders is dit percentage 3,8 procent. Ook in
Rotterdam, Den Haag en Hellevoetsluis is de oververtegenwoordiging relatief
klein (minder dan 100 procent). In 4 van de 22 gemeenten is het aandeel
werkzoekenden meer dan 3 keer zo hoog als onder de totale groep jongeren in
de 22 gemeenten. De oververtegenwoordiging ligt in deze gemeenten dus
boven de 200 procent. Dit is het geval in Groningen (223 procent), Eindhoven
(214 procent), Amersfoort (224 procent) en Vlaardingen (256 procent).
We merken wederom op dat ook bij de interpretatie van deze resultaten
voorzichtigheid geboden is. Met name onder jongeren is het aantal
werkzoekenden, zeker in de kleinere gemeenten, vaak (zeer) beperkt. Een in
absolute termen kleine toe- of afname in het aantal jonge AntilliaansNederlandse werkzoekenden kan daardoor leiden tot grote verschuivingen in de
oververtegenwoordiging. Voor een compleet overzicht van aantallen en
aandelen werkzoekenden in de 22 Antillianengemeenten wordt verwezen naar
tabel b4.5 in de bijlage.
In figuur 4.4 worden de oververtegenwoordigingcijfers van 15 t/m 24-jarigen in
de 22 gemeenten van 2009 en 2010 met elkaar vergeleken (zie ook tabel b4.5a
in de bijlage). Over het geheel genomen is de oververtegenwoordiging onder
Antilliaans-Nederlandse 15 t/m 24-jarigen met 8 procentpunten gedaald. Tussen
de gemeenten bestaan er echter grote verschillen. In 12 van de 22 gemeenten

41

Hoofdstuk 4

nam de oververtegenwoordiging af. In Capelle aan de IJssel daalde de
oververtegenwoordiging met 171 procentpunten. In 2009 was de
oververtegenwoordiging nog 272 procent, in 2010 daalde dit naar 101 procent.
In 2009 is het aandeel werkzoekenden onder 15 t/m 24-jarigen in Capelle aan
den IJssel 0,9 procent. In 2010 stijgt dit percentage naar 1,6 procent. Onder
Antilliaans-Nederlandse jongeren blijft het aandeel werkzoekenden gelijk (3,2
procent). Ook in Zwolle daalde de oververtegenwoordiging aanzienlijk (min 121
procentpunten
In Eindhoven en Amersfoort neemt de oververtegenwoordiging met meer dan
100 procentpunten toe (respectievelijk 114 procentpunten en 112
procentpunten). Ook in Lelystad en Hellevoetsluis vindt een aanzienlijke stijging
plaats (plus 93 procentpunten en 99 procentpunten).

42

Arbeid en Uitkering

oververtegenw oordiging 2009

120
112

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

96

Rotterdam

73
88

Amsterdam

112
98

Den Haag

56
87

Almere

108
122
128

Tilburg

320

Groningen

233
194

Dordrecht

160
182

Zoetermeer

115
100

Eindhoven

214

Breda

115
120

Nijmegen

118

206

272

Capelle a/d IJssel

101
108

Spijkenisse

37
51

Lelystad

144
116

Schiedam

153
112

Amersfoort

224
296

Zw olle

175
273

Vlaardingen

256
182

Den Helder

87
174

Leeuw arden

114
130

Vlissingen
-12

Hellevoetsluis

87

-50

Figuur 4.4:

152

0

50

100

150

200

250

300

350

400

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15 t/m 24 jaar) per 1 januari 2009 en 2010
(in procenten)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

43

Hoofdstuk 4

4.3.1

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden naar achtergrondkenmerken
In figuur 4.5 wordt het aandeel werkzoekenden uitgesplitst naar geslacht,
leeftijd en generatie (zie ook tabel b4.1 in de bijlage). We zien dat de AntilliaansNederlandse vrouwen ongeveer even vaak werkzoekend zijn als de AntilliaansNederlandse mannen (respectievelijk 11,4 procent en 11,2 procent).
Van alle jongeren in de leeftijd van 15 t/m 24 jaar is 2,5 procent als
werkzoekende ingeschreven bij UWV WERKbedrijf. Het aandeel
werkzoekenden onder Antilliaans-Nederlandse jongeren in deze leeftijdsgroep
is hoger dan in de totale bevolking, maar met 5,4 procent toch relatief beperkt.
Verder geldt voor de Antilliaanse Nederlanders dat het percentage
werkzoekenden tot het 54e levensjaar toeneemt en onder de 55 t/m 64-jarigen
iets afneemt.
Het percentage werkzoekenden onder de eerste generatie Antilliaanse
Nederlanders is met 13,2 procent veel hoger dan onder de tweede generatie
(5,4 procent). Dit kan voor een deel het gevolg zijn van het verschil in de
leeftijdsopbouw tussen de eerste en tweede generatie. De tweede generatie
Antilliaanse Nederlanders is gemiddeld genomen veel jonger (zie figuur 2.7) en
het aandeel werkzoekenden onder jongeren is veel kleiner dan onder ouderen.
In figuur 4.5 is de analyse nogmaals gemaakt, maar nu voor AntilliaansNederlandse werkzoekenden in de leeftijd van 15 t/m 24 jaar en 25 t/m 34 jaar.
We zien dat het verschil tussen de eerste generatie en de tweede generatie in
de leeftijdgroep 15 t/m 24 jaar inderdaad minder groot is. Dat neemt niet weg
dat er ook in deze leeftijdsgroep een fors verschil is in het aandeel
werkzoekenden tussen Antilliaans-Nederlandse jongeren van de eerste
generatie (6,4 procent) en de tweede generatie (4,0 procent). In de daarop
volgende leeftijdsgroep is het percentage werkzoekenden onder de eerste
generatie twee keer zo groot als onder de tweede generatie (respectievelijk
13,2 procent en 6,5 procent).

44

Arbeid en Uitkering

11,3

Bevolking (15-64 jaar)

Antilliaanse Nederlanders

6,0

totale bevolking
11,2

Man

6,1
11,4

Vrouw

6,0

13,2

1e generatie

11,8
5,4

2e generatie

5,1

5,4

15-24 jaar

2,5
11,4

25-34 jaar

5,9
14,3

35-44 jaar

7,3
16,0

45-54 jaar

7,6
14,7

55-64 jaar

6,6

6,4

15-24 jaar, 1e generatie

4,8
4,0

15-24 jaar, 2e generatie

3,0

13,2

25-34 jaar, 1e generatie

10,4
6,5

25-34 jaar, 2e generatie

7,0

0,0

Figuur 4.5:

5,0

10,0

15,0

20,0

25,0

30,0

Aandeel Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15–64 jaar) naar achtergrondkenmerken, 1 januari 2010 (in
procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Kenmerken van werkzoekenden
Het aandeel Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden dat langer dan 5 jaar
ingeschreven staat (14,3 procent), is iets kleiner dan het aandeel in de totale
bevolking (17,8 procent) (zie tabel b4.3 in de bijlage). Van de AntilliaansNederlandse werkzoekenden is 45,1 procent 6 maanden of korter
werkzoekend. Dit is iets hoger dan het gemiddelde van de totale groep
werkzoekenden (37,5 procent). In tabel b4.3 in de bijlage worden ook enkele
andere kenmerken van de werkzoekenden gepresenteerd zoals het
opleidingsniveau en het beroepsniveau.

45

Hoofdstuk 4

4.4

Uitkeringen
In de 22 Antillianengemeenten wonen ruim 2,86 miljoen personen in de leeftijd
van 15 t/m 64 jaar. In 2010 waren hiervan 145.767 personen afhankelijk van
een uitkering (5,1 procent) in het kader van de WWB, WIJ of de IOA (zie figuur
4.6 en tabel 4.3). Het aandeel personen dat afhankelijk is van een uitkering is
ten opzichte van 2009 (4,7 procent) gestegen.
Van de 61.652 Antilliaanse Nederlanders van 15 t/m 64 jaar ontvangen er 7.790
(12,6 procent) een uitkering. Ook onder Antilliaanse Nederlanders is het
aandeel uitkeringsontvangers hoger dan in 2009. Toen was 11,7 procent van de
15 t/m 64-jarige Antilliaanse Nederlanders afhankelijk van een uitkering.

16,0

14,0

13,2
12,6

12,0

11,7

12,5
11,6

11,6

10,0
9,1

8,7
8,1

8,2

8,0

6,0
4,7
3,7

4,0

5,1

3,9
2,9

3,0

2,0

0,0

Figuur 4.6:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters w esters

2009 2010

2009 2010

2009 2010

autochtoon

totaal

Personen (15-64 jaar) met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari van het
betreffende jaar (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

46

Arbeid en Uitkering

Oververtegenwoordiging
Het aandeel uitkeringsontvangers onder Antilliaanse Nederlanders is groter dan
onder de totale bevolking van de 22 Antillianengemeenten. Een doelstelling van
het beleid is om deze oververtegenwoordiging te verminderen.
De oververtegenwoordiging geeft aan in hoeverre het percentage Antilliaanse
Nederlanders met een uitkering afwijkt van dat onder de totale bevolking in de
gemeenten. De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil
tussen het aandeel uitkeringsontvangers in de totale groep en de groep van
Antilliaanse Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.16 In tabel
4.3 is per herkomstgroep het aantal en aandeel uitkeringsontvangers onder 15
t/m 64-jarigen en de oververtegenwoordiging weergegeven. Zoals reeds is
vermeld, is in 2010 5,1 procent van alle 15 t/m 64-jarigen afhankelijk van een
uitkering. Onder Antilliaanse Nederlanders in deze leeftijdscategorie is de
uitkeringsafhankelijkheid 12,6 procent. De oververtegenwoordiging van de
Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers is 148 procent17, dat is iets (1
procentpunt) hoger dan de oververtegenwoordiging in 2009.
Tabel 4.3: Personen (15-64 jaar) met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 en 2010
Antilliaans

totaal

2009

2010

verschil

2009

2010

bevolking van 15 t/m 64 jaar

57.648

61.652

uitkeringen (N)

6.748

7.790

1.042

uitkeringen (%)

11,7

12,6

oververtegenwoordiging (%)

147

148

verschil

2.755.759

2.864.080

130.392

145.767

15.375

0,9

4,7

5,1

0,4

1

nvt

nvt

nvt

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in oververtegenwoordiging
van het aandeel uitkeringsontvangers (zie figuur 4.5 en tabel b4.6 in de bijlage).
In Amsterdam is de oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar met 77 procent relatief
laag. Van de totale Amsterdamse 15 t/m 64-jarigen ontvangt 6,5 procent een
uitkering. Van de Antilliaans-Nederlandse 15 t/m 64-jarigen is dat 11,4 procent
(zie tabel b4.6 in de bijlage). In Rotterdam en Den Haag ligt de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers net
boven de 100 procent (respectievelijk 101 en 106 procent).

16

Een rekenvoorbeeld: als van alle 15-64 jarigen in de gemeente 6% afhankelijk is van een uitkering en van de
15-64 jarigen in de herkomstgroep 12% dan is de oververtegenwoordiging: ((12-6)/6)*100=100%
17
Het percentage oververtegenwoordiging is berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

47

Hoofdstuk 4

In Den Helder en Zwolle is het aandeel uitkeringsontvangers onder de
Antilliaans-Nederlandse 15 t/m 64-jarige bevolking echter (meer dan) vier keer
zo hoog als onder de totale 15 t/m 64-jarige bevolking in die gemeenten
(respectievelijk 388 procent en 300 procent). In een groot aantal van de 22
gemeenten ligt het oververtegenwoordigingpercentage boven de 200 procent.
Dit is het geval in Amersfoort (269 procent), Leeuwarden (252 procent),
Dordrecht (251 procent), Schiedam (243 procent), Capelle aan den IJssel (236
procent), Vlaardingen (235 procent), Hellevoetsluis (229 procent), Groningen
(227 procent) en Tilburg (222 procent).
Wanneer we de oververtegenwoordigingpercentages van alle 22 gemeenten
van de afgelopen twee jaar vergelijken, zien we dat deze ongeveer constant is
gebleven (zie tabel b4.6a in de bijlage). Het totale
oververtegenwoordigingpercentage van de 22 gemeenten is ten opzichte van
2009 met 1 procentpunt gestegen. Binnen de gemeenten zijn echter grote
verschillen op te merken. In sommige gemeenten is er sprake van een sterke
afname van het oververtegenwoordigingpercentage. Dit zien we bijvoorbeeld in
Hellevoetsluis (min 124 procentpunten), Vlaardingen (min 47 procentpunten) en
Zoetermeer (min 37 procentpunten). In Hellevoetsluis is het aandeel
uitkeringsontvangers onder 15 t/m 64-jarige Antilliaanse Nederlanders van 9,0
procent in 2009 gedaald naar 7,3 procent in 2010. Onder de totale 15 t/m 64jarige bevolking van Hellevoetsluis liep het aandeel uitkeringsontvangers op van
2,0 naar 2,2 procent. De oververtegenwoordiging in Hellevoetsluis daalt
daardoor van 352 procent naar 229 procent.
De grootste stijging van de oververtegenwoordiging onder AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers zien we in Leeuwarden (plus 75
procentpunten). Ook in Amersfoort (plus 57 procentpunten), Vlissingen (plus 36
procentpunten) en Lelystad (plus 36 procentpunten) is het percentage
aanzienlijk gestegen.

48

Arbeid en Uitkering

oververtegenw oordiging 2009

147
148

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

122

Rotterdam

101
73
77

Amsterdam

98
106

Den Haag

157
149

Almere
Tilburg

207
222

Groningen

221
227

Dordrecht

251
200

Zoetermeer

163
153
155

Eindhoven

215

Breda

183
133
125

Nijmegen

221
236

Capelle a/d IJssel
176
184

Spijkenisse
146

Lelystad

182
236
243

Schiedam
212

Amersfoort

269
314
300

Zw olle
282

Vlaardingen

235
389
388

Den Helder
177

Leeuw arden

252
140

Vlissingen

176
353

Hellevoetsluis

229

0

Figuur 4.7:

100

200

300

400

500

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15 t/m 64 jaar) per 1 januari 2009
en 2010 (in procenten)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

49

Hoofdstuk 4

Jongeren
In deze paragraaf kijken we naar de mate van uitkeringsafhankelijkheid van
Antilliaans-Nederlandse jongeren in vergelijking met de
uitkeringsafhankelijkheid onder alle jongeren in de 22 Antillianengemeenten.
De uitkeringsafhankelijkheid van 15 t/m 24-jarige jongeren is veel kleiner dan
van 15 t/m 64-jarigen. Er zijn in de 22 Antillianengemeenten 560.287 jongeren.
Daarvan ontvangen er 7.949 (1,4 procent) een uitkering (zie tabel 4.4). Ook hier
zien we een toename in vergelijking met 2009 toen 1,1 procent van de jongeren
een uitkering kreeg (zie ook figuur 4.8).
Van de 17.476 Antilliaans-Nederlandse jongeren zijn 712 (4,1 procent)
afhankelijk van een uitkering. In 2009 was dat 3,3 procent.
16,0

14,0

12,0

10,0

8,0

6,0
4,1
4,0

3,3

3,3
2,5
1,8

2,0

3,5

2,5
1,8

1,5
1,0

0,7

0,9

0,7

0,8

1,1

1,4

0,0

Figuur 4.8:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters w esters

2009 2010

2009 2010

2009 2010

autochtoon

totaal

Personen (15-24 jaar) met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari van het
betreffende jaar (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

50

Arbeid en Uitkering

Oververtegenwoordiging
In tabel 4.4 is het aantal en aandeel uitkeringsontvangers en het
oververtegenwoordigingpercentage onder 15 t/m 24-jarigen weergegeven.
De oververtegenwoordiging van de 15 t/m 24-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers komt voor 2010 uit op 187 procent, dat is 1 procentpunt
hoger dan in het voorgaande jaar.

Tabel 4.4: Personen (15-24 jaar) met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 en 2010
Antilliaans

totaal

2009

2010

16.404

17.476

uitkeringen (N)

539

712

uitkeringen (%)

3,3

4,1

oververtegenwoordiging (%)

186

187

bevolking van 15 t/m 24 jaar

verschil

2009

2010

verschil

537.930

560.287

173

6.182

7.949

1767

0,8

1,1

1,4

0,3

1

nvt

nvt

nvt

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Ook in de oververtegenwoordiging van 15 t/m 24-jarige uitkeringsontvangers
zijn er grote verschillen tussen gemeenten (zie figuur 4.9 en tabel b4.6 in de
bijlage). In Vlissingen (62 procent), Amsterdam (65 procent) en Den Haag (80
procent) is de oververtegenwoordiging van jonge Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers relatief beperkt. In sommige gevallen gaat het om zeer
kleine aantallen. In Vlissingen gaat het om 6 uitkeringsontvangers van tussen
de 15 en 24 jaar op een totale populatie 15 t/m 24-jarigen van 155 personen.
Een in absolute termen kleine toe- of afname in het aantal AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers kan daardoor leiden tot grote verschuivingen
in de oververtegenwoordiging.
In Groningen (373 procent), Zwolle (369 procent) en Amersfoort (342 procent) is
de oververtegenwoordiging onder Antilliaans-Nederlandse jongeren relatief
hoog. In tabel b4.6 in de bijlage wordt het aantal, het percentage
uitkeringsontvangers alsmede de oververtegenwoordiging gepresenteerd voor
de 22 Antillianengemeenten.

51

Hoofdstuk 4

oververtegenw oordiging 2009

186
187

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

158
145

Rotterdam
91

Amsterdam

65
84
80

Den Haag

197

Almere

162
195

Tilburg

210
482

Groningen

373

Dordrecht

220
213

Zoetermeer

174
207

Eindhoven

270
133

Breda

176
175

Nijmegen

116
295

Capelle a/d IJssel

224
92

Spijkenisse

228
151

Lelystad

200
202

Schiedam

150
138

Amersfoort

342
518

Zw olle

369
227

Vlaardingen

277
273

Den Helder

199
84

Leeuw arden

163
48

Vlissingen

62
34

Hellevoetsluis

170

0

Figuur 4.9:

100

200

300

400

500

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15 t/m 24 jaar), per 1 januari 2009
en 2010 (in procenten)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

52

Arbeid en Uitkering

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers naar
achtergrondkenmerken
In figuur 4.10 wordt het aandeel uitkeringsontvangers uitgesplitst naar geslacht,
leeftijd en generatie (zie ook tabel b4.2 in de bijlage). We zien dat AntilliaansNederlandse vrouwen veel vaker afhankelijk zijn van een uitkering dan
Antilliaans-Nederlandse mannen en de uitkeringsafhankelijkheid onder ouderen
veel groter is dan onder jongeren. Verder zien we dat de tweede generatie veel
minder vaak afhankelijk is van een uitkering dan de eerste generatie.

5,1

totale bevolking

10,3

Man

4,5
14,9

Vrouw

5,7

15,3

1e generatie

11,2
3,9
3,8

2e generatie

4,1

15-24 jaar

1,4
12,0

25-34 jaar

4,2
16,3

35-44 jaar

5,9
19,1

45-54 jaar

6,9
21,5

55-64 jaar

7,4

5,5

15-24 jaar, 1e generatie

3,5
2,3
1,6

15-24 jaar, 2e generatie

14,2

25-34 jaar, 1e generatie

8,2
5,6
5,5

25-34 jaar, 2e generatie
0,0

Figuur 4.10:

Antilliaanse Nederlanders

12,6

Bevolking (15-64 jaar)

5,0

10,0

15,0

20,0

Aandeel Antilliaanse Nederlanders (15 t/m 64 jaar) met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar
achtergrondkenmerken, 1 januari 2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties

53

25,0

30,0

Hoofdstuk 4

Kenmerken van uitkeringsontvangers
Van de Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers is een groot deel (35,3
procent) langer dan 5 jaar afhankelijk van een uitkering (zie tabel b4.4 en b4.4a
in de bijlage). Van de totale groep uitkeringsontvangers is een nog iets groter
deel (45,1 procent) langer dan 5 jaar afhankelijk van een uitkering.
In vergelijking met 2009 is een groter deel van zowel de AntilliaansNederlandse als de totale groep uitkeringsontvangers korter dan 6 maanden
afhankelijk van een uitkering. Het aandeel uitkeringsontvangers dat langer dan
5 jaar afhankelijk is van een uitkering is binnen elke herkomstgroep kleiner
geworden.

54

Hoofdstuk 5

5.1

Criminaliteit

Inleiding
Het beleid richt zich tevens op het verminderen van criminaliteit. In dit hoofdstuk
wordt stilgestaan bij de omvang en aard van criminaliteit onder de AntilliaansNederlandse bevolking in de 22 Antillianengemeenten. Daarbij wordt een
vergelijking gemaakt met andere grote herkomstgroepen en de totale bevolking
van de 22 Antillianengemeenten. In paragraaf 5.2 wordt ingegaan op de
gebruikte begrippen en de databron. In paragraaf 5.3 wordt aandacht
geschonken aan de omvang van de criminaliteit onder de AntilliaansNederlandse bevolking van de 22 Antillianengemeenten in het jaar 2010. We
bekijken of er ten opzichte van de totale bevolking een oververtegenwoordiging
is van Antilliaans-Nederlandse verdachten en of zich hierin ten opzichte van
2009 veranderingen hebben voorgedaan. Vervolgens gaan we in op de
achtergrondkenmerken en de oververtegenwoordiging van AntilliaansNederlandse verdachten in de bevolking van de 22 Antillianengemeenten. In
paragraaf 5.4 worden verdachtencijfers gepresenteerd voor de periode 20062010. Het gaat hier om welk deel van de per 1 januari 2010 in de 22
Antillianengemeenten ingeschreven bevolking op enig moment in de periode
2006-2010 minimaal één keer in aanraking met de politie is gekomen op
verdenking van betrokkenheid bij een misdrijf. Vervolgens komt in paragraaf 5.5
de pleegcarrière aan de orde en wordt in paragraaf 5.6 ingegaan op het type
misdrijven waar Antilliaanse Nederlanders van verdacht worden.

5.2

Gebruikte begrippen en databron

Verdachten, antecedenten en misdrijven
We maken onderscheid tussen verdachten, antecedenten en misdrijven. Er
wordt eerst gerapporteerd over (het percentage) verdachten. Een persoon staat
als verdachte geregistreerd indien tegen hem proces-verbaal is opgemaakt ter
zake van één of meer misdrijven/delicten18. Zo’n proces-verbaal wordt een

18

55

Een misdrijf is een strafbaar feit van de ernstige soort dat als zodanig is omschreven en
strafbaar gesteld in de wet.

Hoofdstuk 5

antecedent genoemd. In een proces-verbaal of antecedent kunnen meerdere
misdrijven worden geregistreerd. Men kan hierbij denken aan een winkeldiefstal
waarbij ook mishandeling heeft plaatsgevonden. Indien van deze gebeurtenis
proces-verbaal wordt opgemaakt, zullen hierin meerdere wetsartikelen worden
vermeld. Uiteraard komt het ook voor dat in een bepaald jaar een persoon meer
dan één keer met de politie in aanraking komt op verdenking van een misdrijf.
Van een persoon die in een bepaald jaar drie keer is opgepakt door de politie
voor een misdrijf en waartegen evenzoveel keer proces-verbaal is opgemaakt
staan dan drie antecedenten geregistreerd. Het totaal aantal geregistreerde
antecedenten en misdrijven in een bepaalde periode is dus bijna per definitie
groter dan het totaal aantal geregistreerde verdachten. In paragraaf 5.5 wordt
nagegaan of een verdachte eenmalig of vaker verdacht is geweest van een
misdrijf. Hiervoor wordt de term pleegcarrière gebruikt. Verdachten worden
onderscheiden naar beginners, meerplegers en veelplegers. Voor verdere uitleg
zie paragraaf 5.5, de begrippenlijst en technische toelichting in de bijlagen.

Databron
Voor dit hoofdstuk maken we gebruik van verdachtenregistraties uit het
zogenaamde Herkenningsdienstsysteem (HKS). De gegevens zijn afkomstig
van de Dienst IPOL van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). De Dienst
IPOL verzamelt jaarlijks data vanuit het HKS. In het HKS worden verdachten
geregistreerd tegen wie een proces-verbaal is opgemaakt wegens een misdrijf.
Het is de overtuiging van de politie dat het daders zijn. Voor deze personen is
proces-verbaal van opsporing gemaakt en verstuurd naar het OM. De rechter
moet zich er nog over uitspreken. We rapporteren dus over verdachten en niet
over veroordeelden.

Cijfers 2010
De cijfers over het meest recent verlopen jaar (hier dus 2010) zijn altijd
voorlopige cijfers. Deze cijfers worden in het eerste kwartaal van het komende
jaar (2012) pas definitief. De daderaantallen lopen in vrijwel alle korpsen sinds
2008 terug. Dit wordt mogelijk mede veroorzaakt door de invoering van het
nieuwe bedrijfsprocessensysteem BVH (Basisvoorziening Handhaving). De
invoering van dit systeem heeft de administratieve druk bij de korpsen
opgevoerd waardoor in sommige regio’s ook de registratie in HKS onder
tijdsdruk kwam te staan met als gevolg registratieachterstanden in HKS. In de
technische toelichting is hier nader op ingegaan. Dit geldt echter voor alle
bevolkingsgroepen zodat het vergelijken van percentages wel mogelijk is.

56

Criminaliteit

Koppeling
Geregistreerde verdachten in 2010 zijn op basis van het versleutelde
persoonsnummer gekoppeld aan het bevolkingsbestand per 1 januari 2010.
Indien het persoonsnummer in de verdachtenregistratie niet bekend is, kan er
per definitie geen koppeling worden gemaakt met het bevolkingsbestand.
Verdachten zonder valide persoonsnummer zijn in onderstaande tabellen dus
niet opgenomen. Ook verdachten die in de loop van 2010 vanuit een niet in het
onderzoek betrokken gemeente in een van de betrokken gemeenten is komen
wonen, vallen buiten onderstaande analyses. De gepresenteerde
verdachtenpercentages en aantallen kunnen daardoor verschillen van de door
de Dienst IPOL gepresenteerde cijfers. Voor meer informatie over het HKS
verwijzen we naar de begrippenlijst en technische toelichting in de bijlagen.

5.3

Verdachten 2010
In deze paragraaf gaan we in op verdachten van 12 jaar en ouder. In figuur 5.1
worden verdachtenpercentages gepresenteerd van de bevolking van 12 jaar en
ouder. Het betreft personen die per 1 januari 2010 in een van de 22
Antillianengemeenten wonen en in 2010 worden verdacht van een misdrijf. De
22 Antillianengemeenten tellen per 1 januari 2010 ruim 3,5 miljoen inwoners
van 12 jaar of ouder. In het jaar 2010 komen er hiervan 56.089 (1,6 procent) in
aanraking met de politie op verdenking van een misdrijf en worden als
verdachte in het HKS geregistreerd (zie figuur 5.1 en tabel 5.1). Het percentage
verdachten is ten opzichte van 2009 (1,7 procent) iets gedaald.
Van de 68.327 Antilliaanse Nederlanders van 12 jaar of ouder worden er in
2010 4.009 (5,9 procent) verdacht van een misdrijf. Het percentage verdachten
is lager dan in 2009. Toen werd 6,4 procent verdacht van een misdrijf.

57

Hoofdstuk 5

10,0

8,0

6,4
6,0

5,9

4,9
4,5
4,0
4,0

3,7
3,0
2,7

2,5

2,3

2,0

1,7
1,3

1,2

1,1

1,6

1,0

0,0

Figuur 5.1:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters

w esters

autochtoon

totaal

Verdachten (12 jaar en ouder), in 2009 en 2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep per 1 januari)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Oververtegenwoordiging
De oververtegenwoordiging geeft aan in welke mate het verdachtenpercentage
van Antilliaanse Nederlanders afwijkt van dat van de hele bevolking in de
gemeente. De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen
het aandeel verdachten in de totale groep en de groep van Antilliaanse
Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.19 In tabel 5.1 is per
herkomstgroep het aantal en aandeel verdachten van 12 jaar en ouder en het
oververtegenwoordigingpercentage weergegeven. Zoals we ook in figuur 5.1
zagen staan van alle personen van 12 jaar en ouder 1,6 procent geregistreerd
als verdachte. Van de Antilliaanse Nederlanders van 12 jaar en ouder is 5,9
procent verdacht. De oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
verdachten van 12 jaar en ouder komt uit op 269 procent.20 Dat is 3
procentpunten lager dan de oververtegenwoordiging van 272 procent in 2009.

19

Een rekenvoorbeeld: als van alle personen van 12 jaar en ouder in de gemeente 3% wordt verdacht en van de
personen van 12 jaar en ouder in de herkomstgroep 6% dan is de oververtegenwoordiging: ((6-3)/3)*100=100%
20
Het percentage oververtegenwoordiging is berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

58

Criminaliteit

Tabel 5.1: Personen (12 en ouder) verdacht van een misdrijf, naar etnische herkomst, 2009 en 2010
Antilliaans
2009

2010

bevolking 12 jaar en ouder

66.238

68.327

verdacht (N)

4.253

4.009

verdacht (%)

6,4

5,9

oververtegenwoordiging (%)

272

269

totaal
verschil

2009

2010

verschil

3.488.236

3.525.064

-244

60.174

56.089

-4085

-0,5

1,7

1,6

-0,1

-3

nvt

nvt

nvt

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Antilliaanse Nederlanders zijn dus sterk oververtegenwoordigd in de
verdachtenregistraties. Dit geldt voor alle 22 Antillianengemeenten. Tussen de
gemeenten bestaan er niettemin grote verschillen (zie figuur 5.2 en tabel b5.4
en b5.4a). In Den Haag is de oververtegenwoordiging van Antilliaanse
Nederlanders in de leeftijd van 12 jaar en ouder met 180 procent relatief
beperkt. Van de totale Haagse bevolking van 12 jaar en ouder is in 2009 2,3
procent verdacht. Van de Antilliaanse Nederlanders in Den Haag wordt 6,5
procent verdacht. In Zwolle (646 procent), Groningen (507 procent) en
Leeuwarden (499 procent) is de oververtegenwoordiging bovengemiddeld
hoog.
In figuur 5.2 worden de oververtegenwoordigingcijfers van 2009 en 2010 met
elkaar vergeleken. Afgelopen jaar is de oververtegenwoordiging met 3
procentpunten afgenomen ten opzichte van 2009. Tussen de gemeenten zijn
echter grote verschillen. In Zwolle (plus 204 procentpunten), Breda (plus 149
procentpunten) en Spijkenisse (plus 100 procentpunten) vindt de grootste
toename plaats. In Amersfoort (min 106 procentpunten), Vlaardingen (min 56
procentpunten) en Eindhoven (min 52 procentpunten), is daarentegen sprake
van een sterke afname.

59

Hoofdstuk 5

oververtegenw oordiging 2009

272
269

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

250

Rotterdam

224
214
208

Amsterdam
169
180

Den Haag

225
210

Almere

255

Tilburg

279
462

Groningen

507
309

Dordrecht

357
254
238

Zoetermeer

340

Eindhoven

288
207

Breda

356
267

Nijmegen

300
318

Capelle a/d IJssel

348
239

Spijkenisse

339
256

Lelystad

225
206

Schiedam

233
352

Amersfoort

246
442

Zw olle

646
417

Vlaardingen

361
480
483

Den Helder
444

Leeuw arden

499
505

Vlissingen

479
424

Hellevoetsluis

385

0

Figuur 5.2:

100

200

300

400

500

600

700

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 jaar en ouder in 2009 en 2010 (in
procenten)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

60

Criminaliteit

Jongeren
In figuur 5.3 en tabel 5.2 staan de verdachtenpercentages van 12 t/m 24-jarige
jongeren van de afgelopen twee jaar weergegeven. Het percentage verdachten
onder jongeren is in het algemeen hoger dan onder ouderen. In de 22
gemeenten wonen 686.447 jongeren in de leeftijd van 12 t/m 24 jaar. In 2010
worden er daarvan 22.291 verdacht, dat is 3,2 procent. Het aandeel verdachte
jongeren is lager dan in 2009. Toen werd 3,6 procent van alle 12 t/m 24-jarige
jongeren verdacht van een misdrijf.
Van de 21.441 Antilliaans-Nederlandse 12 t/m 24-jarige jongeren worden er
1.672 (7,8 procent) verdacht, dat is minder dan de 8,5 procent in 2009.
10,0
8,9
8,5

8,5
8,0

7,8

6,2
6,0

5,7

4,7
4,2

4,0
3,8

4,0

3,6
3,2
2,7
2,3

2,4
2,1

2,0

0,0

Figuur 5.3:

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

2009 2010

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters

w esters

autochtoon

totaal

Verdachten (12 t/m 24 jaar), in 2009 en 2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep per 1 januari)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

61

Hoofdstuk 5

Oververtegenwoordiging
In tabel 5.2 staat per herkomstgroep het aantal en aandeel verdachten onder 12
t/m 24-jarigen en het oververtegenwoordigingpercentage weergegeven voor de
afgelopen twee jaar. De oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
verdachten van 12 t/m 24 jaar komt uit op 140 procent. Dat is 4 procentpunten
hoger dan de 136 procent in 2009.
Tabel 5.2: Personen (12 t/m 24 jaar) verdacht van een misdrijf, naar etnische herkomst, 2009 en 2010
Antilliaans

totaal

2009

2010

verschil

bevolking 12 t/m 24 jaar

21.054

21.441

verdacht (N)

1.788

1.672

-116

2009

2010

verschil

679.442

686.447

24.440

22.291

-2149

verdacht (%)

8,5

7,8

-0,7

3,6

3,2

-0,4

oververtegenwoordiging (%)

136

140

4

nvt

nvt

nvt

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Ook in de oververtegenwoordiging van jonge (12 t/m 24-jarigen) verdachten zijn
er grote verschillen tussen de 22 Antillianengemeenten. In Schiedam en
Lelystad is de oververtegenwoordiging relatief laag (respectievelijk 64 procent
en 81 procent). In Rotterdam en Den Haag is de oververtegenwoordiging
eveneens kleiner dan 100 procent en daarmee relatief beperkt. In Groningen en
Zwolle is de oververtegenwoordiging van jonge Antilliaans-Nederlandse
verdachten groter dan 300 procent (respectievelijk 385 procent en 320 procent).
Voor een compleet overzicht van het aantal en aandeel verdachten in de 22
Antillianengemeenten verwijzen we naar tabel b5.4 in de bijlage.
Over het geheel genomen is, in vergelijking met 2009, de
oververtegenwoordiging onder 12 t/m 24-jarige Antilliaans-Nederlandse
verdachten met 4 procentpunten toegenomen. In Den Helder (min 81
procentpunten), Hellevoetsluis (min 70 procentpunten) en Vlaardingen (min 60
procentpunten) nam de oververtegenwoordiging het meest af. We zien de
grootste stijging van de oververtegenwoordiging in Breda (plus 165
procentpunten), Dordrecht (plus 101 procentpunten) en Zwolle (plus 80
procentpunten).

62

Criminaliteit

oververtegenw oordiging 2009

136
140

Totaal 22 AG

oververtegenw oordiging 2010

110

Rotterdam

98

Amsterdam

97
105
70

Den Haag

94
139

Almere

104
153

Tilburg

121
381
385

Groningen
69

Dordrecht

170
131
138

Zoetermeer

214

Eindhoven

166
29

Breda

194
194

Nijmegen

217
118

Capelle a/d IJssel

179
124

Spijkenisse

189
125

Lelystad

81
87

Schiedam

64
146

Amersfoort

157
240

Zw olle

320
221

Vlaardingen

161
308

Den Helder

227
211

Leeuw arden

269
118

Vlissingen

169
260

Hellevoetsluis

190

0

Figuur 5.4:

50

100

150

200

250

300

350

400

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 t/m 24 jaar in 2009 en 2010 (in
procenten)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

63

450

Hoofdstuk 5

5.3.1

Antilliaans-Nederlandse verdachten naar achtergrondkenmerken
In figuur 5.5 wordt het aandeel verdachten uitgesplitst naar subgroepen.

Verdachten naar geslacht
Mannen worden veel vaker verdacht dan vrouwen. Van alle vrouwen van 12
jaar en ouder wordt in 2010 0,6 procent en van de mannen 2,6 procent verdacht
van een misdrijf (zie figuur 5.3 en tabel b5.1 in de bijlage). Mannen worden dus
ruim 4 keer zo vaak verdacht als vrouwen. In 2010 wordt 2,5 procent van de
Antilliaans-Nederlandse vrouwen verdacht van een misdrijf tegen 9,4 procent
van de Antilliaans-Nederlandse mannen. Ook Antilliaans-Nederlandse mannen
worden dus bijna vier keer zo vaak verdacht als Antilliaans-Nederlandse
vrouwen. Zowel mannen als vrouwen van Antilliaanse afkomst worden in
vergelijking met de totale populatie vaker verdacht dan gemiddeld.

Verdachten naar leeftijd en generatie
Leeftijd is een belangrijke indicator voor crimineel gedrag. Het is een bekend
gegeven dat de kans op crimineel gedrag vanaf het 12e tot (ongeveer) het 18e
levensjaar sterk toeneemt, dan stabiliseert om vervolgens vanaf ongeveer het
20e levensjaar sterk af te nemen.21 We zien dat het aandeel verdachten onder
de totale bevolking in de leeftijdsgroep 12 t/m 17 jaar en 18 t/m 24 jaar
ongeveer gelijk is. Daarna neemt het percentage verdachten sterk af (figuur
5.3). Hetzelfde geldt voor de Antilliaanse Nederlanders. Zij zijn echter binnen
elke leeftijdscategorie oververtegenwoordigd. Van de minderjarige Antillianen
wordt 7,7 procent verdacht, van de jongvolwassenen 7,9 procent en van de 25
t/m 44-jarigen 6,1 procent. Het aandeel verdachten onder de 25 t/m 44-jarige
Antillianen is wel lager dan onder Antilliaans-Nederlandse jongeren, maar de
afname is relatief gezien minder scherp dan gemiddeld.
Onder Antilliaanse Nederlanders van de eerste generatie is het aandeel
verdachten met 6,1 procent iets hoger dan onder de tweede generatie (5,3
procent). Het verschil is echter beperkt.

Verdachten naar onderwijsniveau en voortijdig schoolverlaten
Schoolgaande jongeren die onderwijs volgen op een laag niveau, hebben een
grotere kans om in aanraking te komen met de politie op verdenking van een
misdrijf dan jongeren die onderwijs volgen op een hoog niveau.22 Deze

21

22

64

Zie bijvoorbeeld Hirschi, T. en M. Gottfredson (1983). ‘Age and the explanation of crime’. In:
The American Journal of Sociology, jg. 89, nr. 3, p. 552-584.
De opleidingen zijn gecodeerd in drie onderwijsniveaus. Praktijkonderwijs, vmbo bb, vmbo kb,
mbo 1 en mbo 2 zijn gecategoriseerd als laag niveau; onderbouw vo, vmbo-tl, vmbo gl, mbo 3
en mbo 4 als middelbaar niveau; havo, vwo, hbo en wo als hoog niveau.

Criminaliteit

samenhang zien we zowel bij de totale groep als bij Antilliaans-Nederlandse
jongeren in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar.
Van de Antilliaans-Nederlandse niet voortijdig schoolverlaters wordt 7,5 procent
verdacht en van de Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters wordt
18,2 procent verdacht. Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters komen
dus veel vaker in aanraking met de politie dan Antilliaans-Nederlandse jongeren
die de school niet voortijdig hebben verlaten. Deze samenhang tussen voortijdig
schoolverlaten en criminaliteit zien we zowel bij de totale groep jongeren als bij
alle andere onderscheiden herkomstgroepen (zie tabel b5.1 in de bijlage).

Verdachten naar werk en uitkeringsafhankelijkheid
Onder de totale bevolking in de 22 gemeenten zien we dat werkzoekenden
vaker worden verdacht dan niet werkzoekenden. Onder de Antilliaanse
Nederlanders zien we dit ook. Het percentage verdachten onder AntilliaansNederlandse niet werkzoekenden is 5,5 procent, onder Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden 10,8 procent.
Personen met een uitkering worden vaker verdacht dan personen zonder
uitkering. Dit beeld zien we zowel bij de Antilliaans-Nederlandse bevolking als
bij de totale bevolking. Van de Antilliaanse Nederlanders met een uitkering
wordt 11,7 procent verdacht, van de Antilliaanse Nederlanders zonder uitkering
5,3 procent.

65

Hoofdstuk 5

5,9

Verdachten (12 jaar e.o.)

1,6

Antilliaanse Nederlanders
totale bev olking
9,4

Man

2,6
2,5

Vrouw

0,6

6,1

1e generatie

2,2
5,3

2e generatie

3,3

7,7

12-17 jaar

3,1
7,9

18-24 jaar

3,3
6,1

25-44 jaar

1,8
3,8

45-64 jaar

0,9

8,6

12-24 jaar,1e generatie

4,3
6,9

12-24 jaar,2e generatie

5,1

12,0

12-24 jaar, man

5,4
3,7

12-24 jaar, v rouw

1,2

12,4

schoolgaand, laag niv o

7,9
5,6

schoolgaand, mid. niv o

2,8
1,3
0,9

schoolgaand, hoog niv o

7,5

geen nw v sv 0910

3,2
18,2

nw v sv 0910

12,2

5,5

niet werkzoekend

1,7
10,8

werkzoekend

3,9

5,3

geen uitkeringsontv anger

1,6
11,7

uitkeringsontv anger

5,4

0,0

Figuur 5.5:

5,0

10,0

15,0

20,0

25,0

Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, 1 januari 2010 (in procenten van
betreffende bevolkingsgroep)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

66

Criminaliteit

5.4

Verdachten 2006-2010
Tot op heden is ingegaan op de betrokkenheid bij criminaliteit in een specifiek
onderzoeksjaar. Er is gekeken naar welk deel van de op 1 januari 2010
geregistreerde bevolking in de 22 Antillianengemeenten in 2010 door de politie
werd verdacht van een delict. In deze paragraaf gaan we na welk deel van de
per 1 januari 2010 ingeschreven bevolking op enig moment in de gehele
periode 2006-2010 minimaal één keer in aanraking met de politie is gekomen
op verdenking van een misdrijf. In figuur 5.6 worden de resultaten van deze
analyse gepresenteerd.

Antilliaans

19,7

Marokkaans

15,0

Surinaams

14,3

Turks

11,1

ov. niet-w esters

9,6

w esters

5,2

autochtoon

5,0

totaal

6,8

0,0

Figuur 5.6:

5,0

10,0

15,0

20,0

25,0

Verdachten 12 jaar en ouder in de periode 2006-2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep per 1
januari 2010)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Van de gehele bevolking van twaalf jaar en ouder die per 1 januari 2010 in de
22 Antillianengemeenten woont, is in de periode 2006-2010 6,8 procent
minimaal één keer in aanraking gekomen met de politie op verdenking van een
misdrijf.
In figuur 5.3 zien we dat dit percentage onder de Antilliaanse Nederlanders veel
hoger ligt. Van de Antilliaanse Nederlanders van twaalf jaar en ouder die per 1
januari 2010 in de 22 Antillianengemeenten wonen is in de periode 2006-2010
19,7 procent minimaal één keer in aanraking gekomen met de politie op
verdenking van een misdrijf.
67

Hoofdstuk 5

Uitsplitsing van dit gegeven naar leeftijd en geslacht laat zien dat voor bepaalde
subgroepen dit cijfer nog aanzienlijk hoger ligt. Zo is bijvoorbeeld van de
Antilliaans-Nederlandse mannen in de leeftijd van 12 t/m 24 jaar in de periode
2006-2010 bijna een derde (32,1 procent) één keer of meer in aanraking
gekomen met de politie. Gemiddeld is in de 22 gemeenten 17,8 procent van de
12-24-jarige mannen in aanraking geweest met de politie (zie tabel b5.2 in de
bijlage).

5.5

Pleegcarrière
In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de pleegcarrière van verdachten. Hierbij
gaat het erom of een verdachte eenmalig of vaker verdacht is geweest van een
misdrijf. Verdachten worden hier onderscheiden naar beginners, meerplegers
en veelplegers. Het indelen van verdachten in deze categorieën gebeurt aan de
hand van het aantal processen-verbaal van aanhouding dat tegen hen is
opgemaakt. Een beginner is een verdachte tegen wie niet eerder een procesverbaal van aanhouding is opgemaakt.23 Een meerpleger is een verdachte
tegen wie 2-5 processen-verbaal (voor strafrechtelijk minderjarigen) of 2-10
processen-verbaal (voor strafrechtelijk meerderjarigen) zijn opgemaakt en een
veelpleger is een verdachte tegen wie meer dan 5 processen-verbaal (voor
strafrechtelijk minderjarigen) of meer dan 10 processen-verbaal (voor
strafrechtelijk meerderjarigen) zijn opgemaakt.
Van alle verdachten uit de 22 Antillianengemeenten is 40,7 procent een
beginner, 43,8 procent een meerpleger en 15,5 procent een veelpleger. Van de
Antilliaans-Nederlandse verdachten is een relatief veel kleiner deel beginner
(29,1 procent) en een groter deel meerpleger (48,6 procent) of veelpleger (22,3
procent).

23

68

Wanneer iemand in een bepaald kalenderjaar voor het eerst als verdachte wordt aangehouden en in
hetzelfde jaar nogmaals, dan wordt hij in de jaarcijfers als meerpleger gecategoriseerd.

Criminaliteit

Antilliaans

29,1

48,6

22,3

Marokkaans

29,3

49,1

21,7

45,4

ov. niet-w esters
w esters

48,9

0%

9,6

38,7

12,5

14,4

15,5

43,8

40,7

totaal

45,0

40,6

45,0

autochtoon

11,3

48,7

40,0

Turks

20%

40%
beginner

Figuur 5.7:

19,0

47,1

33,9

Surinaams

60%
meerpleger

80%

100%

veelpleger

Verdachten (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, 1 januari 2010 (in procenten van betreffende deelpopulatie)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

5.6

Aard van de criminaliteit
Tot op heden is ingegaan op de vraag of en in welke mate personen worden
verdacht van criminaliteit. In paragraaf 5.2 is het verschil uitgelegd tussen
verdachten, antecedenten en misdrijven. Het gegeven dat van één verdachte
meerdere misdrijven kunnen worden geregistreerd, maakt de analyse en de
interpretatie van de aard van de criminaliteit complexer dan de analyse van de
omvang van de criminaliteit. Er zijn verschillende mogelijkheden om de aard
van de criminaliteit in kaart te brengen. Vaak wordt dit gedaan op het niveau
van het delict. Daarbij wordt de omvang van een bepaald type delict gerelateerd
aan het totale aantal gepleegde delicten. Omdat een dergelijke analyse op het
niveau van het delict uitsluitend ingaat op de door de verdachten gepleegde
delicten raakt de relatie met de relatieve omvang van de criminaliteit uit beeld.
We presenteren daarom een analyse van de aard van de criminaliteit waarin
ook deze relatieve omvang van de criminaliteit is verdisconteerd. In deze
analyse wordt het aantal verdachten van een bepaald type delict gerelateerd
aan de bevolking.
In figuur 5.8 is deze analyse grafisch weergegeven. Antilliaanse Nederlanders
zijn oververtegenwoordigd binnen alle onderscheiden misdrijfcategorieën. In
vergelijking met zowel de totale bevolking van 12 jaar en ouder als de andere

69

Hoofdstuk 5

herkomstgroepen, komen onder de Antilliaans-Nederlandse bevolking
vermogens-, gewelds-, en drugsdelicten relatief veel voor.

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-w esters

w esters

verdacht geweldsdelict (%)

autochtoon

verdacht vermo gensdelict (%)
verdacht o penbare o rde (%)
verdacht verkeersdelict (%)

totaal

verdacht drugsdelict (%)

0,0

Figuur 5.8:

0,5

1,0

1,5

2,0

2,5

Verdachten (12 jaar e.o.) en delicttype, 1 januari 2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

70

3,0

Bijlage bij hoofdstuk 2

71

Tabel b2.1: Demografische kerncijfers bevolking, 1 januari 2010 (in absolute aantallen en procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans
aantal
Bevolkingsomvang (N)

Marokkaans
%

83.866

aantal

Surinaams
%

181.452

Aandeel in de bevolking (%)

2,1

aantal

Turks
%

234.584
4,4

aantal

ov. niet-westers
%

187.264
5,8

aantal

westers
%

297.204
4,6

aantal

autochtoon
%

469.092
7,3

aantal

totaal
%

2.624.921
11,5

aantal

%

4.078.383
64,4

100,0

Geslacht
Man

41.454

49,4

93.339

51,4

111.160

47,4

96.939

51,8

151.957

51,1

225.745

48,1

1.288.604

49,1

2.009.198

49,3

Vrouw

42.412

50,6

88.113

48,6

123.424

52,6

90.325

48,2

145.247

48,9

243.347

51,9

1.336.317

50,9

2.069.185

50,7

1e generatie

53.272

63,5

87.597

48,3

132.048

56,3

97.346

52,0

196.672

66,2

234.144

49,9

-

-

801.079

55,1

2e generatie

30.594

36,5

93.855

51,7

102.536

43,7

89.918

48,0

100.532

33,8

234.948

50,1

-

-

652.383

44,9

0-11 jaar

15.539

18,5

47.019

25,9

33.845

14,4

37.581

20,1

59.791

20,1

48.432

10,3

311.112

11,9

553.319

13,6

12-17 jaar

8.170

9,7

19.493

10,7

20.367

8,7

20.259

10,8

24.385

8,2

20.301

4,3

145.019

5,5

257.994

6,3

18-24 jaar

13.271

15,8

21.955

12,1

28.941

12,3

23.530

12,6

37.313

12,6

47.066

10,0

256.377

9,8

428.453

10,5

25-44 jaar

28.152

33,6

59.990

33,1

77.990

33,2

69.780

37,3

112.378

37,8

171.608

36,6

742.184

28,3

1.262.082

30,9

45-64 jaar

16.024

19,1

25.520

14,1

59.991

25,6

28.754

15,4

55.682

18,7

123.730

26,4

732.010

27,9

1.041.711

25,5

65 jaar e.o.

2.710

3,2

7.475

4,1

13.450

5,7

7.360

3,9

7.655

2,6

57.955

12,4

438.219

16,7

534.824

13,1

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie
0-11 jaar, 1e generatie

1.856

11,9

1.051

2,2

1.072

3,2

1.179

3,1

5.597

9,4

9.388

19,4

-

-

20.143

8,3

0-11 jaar, 2e generatie

13.683

88,1

45.968

97,8

32.773

96,8

36.402

96,9

54.194

90,6

39.044

80,6

-

-

222.064

91,7

12-17 jaar, 1e generatie

3.351

41,0

1.738

8,9

2.339

11,5

1.855

9,2

7.694

31,6

5.610

27,6

-

-

22.587

20,0

12-17 jaar, 2e generatie

4.819

59,0

17.755

91,1

18.028

88,5

18.404

90,8

16.691

68,4

14.691

72,4

-

-

90.388

80,0

18-24 jaar, 1e generatie

8.018

60,4

5.475

24,9

6.633

22,9

6.025

25,6

22.684

60,8

24.612

52,3

-

-

73.447

42,7

18-24 jaar, 2e generatie

5.253

39,6

16.480

75,1

22.308

77,1

17.505

74,4

14.629

39,2

22.454

47,7

-

-

98.629

57,3

25-44 jaar, 1e generatie

21.874

77,7

46.350

77,3

50.798

65,1

52.226

74,8

98.821

87,9

98.268

57,3

-

-

368.337

70,8

25-44 jaar, 2e generatie

6.278

22,3

13.640

22,7

27.192

34,9

17.554

25,2

13.557

12,1

73.340

42,7

-

-

151.561

29,2

45-64 jaar, 1e generatie

15.527

96,9

25.508

100,0

58.132

96,9

28.718

99,9

54.563

98,0

63.577

51,4

-

-

246.025

79,4
20,6

45-64 jaar, 2e generatie

497

3,1

12

0,0

1.859

3,1

36

0,1

1.119

2,0

60.153

48,6

-

-

63.676

65 jaar e.o., 1e generatie

2.646

97,6

7.475

100,0

13.074

97,2

7.343

99,8

7.313

95,5

32.689

56,4

-

-

70.540

73,0

65 jaar e.o., 2e generatie

64

2,4

0

0,0

376

2,8

17

0,2

342

4,5

25.266

43,6

-

-

26.065

27,0

Ongehuwd

43.872

70,2

42.665

35,1

99.811

53,3

40.536

29,9

115.854

52,5

194.955

48,2

905.456

41,3

1.443.149

43,4

Gehuwd

11.122

17,8

66.402

54,7

46.832

25,0

78.142

57,6

76.512

34,7

147.070

36,4

918.966

41,9

1.345.046

40,5

Gescheiden

6.870

11,0

10.567

8,7

36.221

19,4

14.360

10,6

24.660

11,2

43.209

10,7

213.106

9,7

348.993

10,5

Weduwstaat

645

1,0

1.762

1,5

4.253

2,3

2.526

1,9

3.479

1,6

18.917

4,7

154.100

7,0

185.682

5,6

Totaal huishoudens*

63.129

100,0

117.368

100,0

157.667

100,0

139.651

100,0

266.706

100,0

769.106

100,0

5.872.185

100,0

7.385.811

100,0

Alleenstaand

30.060

47,6

36.852

31,4

66.576

42,2

40.366

28,9

123.553

46,3

322.148

41,9

2.049.961

34,9

2.669.516

36,1

Gehuwd/samenw. zonder kind

7.881

12,5

14.398

12,3

20.864

13,2

21.604

15,5

37.237

14,0

204.130

26,5

1.821.213

31,0

2.127.325

28,8

Burgerlijke staat

Gezinssituatie*

Gehuwd/samenw. met kind

10.368

16,4

50.590

43,1

34.018

21,6

60.557

43,4

69.874

26,2

172.980

22,5

1.650.256

28,1

2.048.641

27,7

Eenouder

13.363

21,2

12.527

10,7

33.537

21,3

15.233

10,9

33.377

12,5

54.050

7,0

324.163

5,5

486.250

6,6

overig

1.457

2,3

3.002

2,6

2.672

1,7

1.891

1,4

2.665

1,0

15.799

2,1

26.593

0,5

54.079

0,7

Bron: GBA, bewerking Risbo, *alle Nederlandse huishoudens, bron CBS

73

Tabel b2.1a: Demografische kerncijfers bevolking, 1 januari 2009 en 2010 (in procenten)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

81.791

83.866

177.460

181.452

232.994

234.584

183.856

187.264

286.141

297.204

456.624

469.092

2.618.272

2.624.921

4.037.138

4.078.383

2,0

2,1

4,4

4,4

5,8

5,8

4,6

4,6

7,1

7,3

11,3

11,5

64,9

64,4

100,0

100,0

Man

49,3

49,4

51,5

51,4

47,4

47,4

51,8

51,8

51,2

51,1

48,1

48,1

49,0

49,1

49,2

49,3

Vrouw

50,7

50,6

48,5

48,6

52,6

52,6

48,2

48,2

48,8

48,9

51,9

51,9

51,0

50,9

50,8

50,7

1e generatie

64,1

63,5

49,2

48,3

56,7

56,3

52,5

52,0

66,4

66,2

49,1

49,9

0,0

-

55,2

55,1

2e generatie

35,9

36,5

50,8

51,7

43,3

43,7

47,5

48,0

33,6

33,8

50,9

50,1

0,0

-

44,8

44,9

0-11 jaar

19,0

18,5

26,3

25,9

15,0

14,4

20,9

20,1

20,7

20,1

10,1

10,3

11,8

11,9

13,6

13,6

12-17 jaar

10,0

9,7

10,9

10,7

8,9

8,7

11,0

10,8

8,3

8,2

4,4

4,3

5,6

5,5

6,4

6,3

18-24 jaar

15,7

15,8

12,2

12,1

12,6

12,3

12,5

12,6

12,8

12,6

9,8

10,0

9,6

9,8

10,4

10,5

25-44 jaar

33,5

33,6

33,1

33,1

33,5

33,2

37,5

37,3

37,6

37,8

36,8

36,6

28,8

28,3

31,3

30,9

45-64 jaar

18,8

19,1

13,6

14,1

24,6

25,6

14,5

15,4

18,1

18,7

26,4

26,4

27,7

27,9

25,3

25,5

65 jaar e.o.

2,9

3,2

3,9

4,1

5,4

5,7

3,7

3,9

2,4

2,6

12,5

12,4

16,5

16,7

13,0

13,1

0-11 jaar, 1e generatie

13,9

11,9

2,5

2,2

3,6

3,2

3,4

3,1

9,9

9,4

18,6

19,4

-

-

8,4

8,3

0-11 jaar, 2e generatie

86,1

88,1

97,5

97,8

96,4

96,8

96,6

96,9

90,1

90,6

81,4

80,6

-

-

91,6

91,7

12-17 jaar, 1e generatie

41,6

41,0

9,8

8,9

12,3

11,5

9,4

9,2

33,4

31,6

26,9

27,6

-

-

20,6

20,0

12-17 jaar, 2e generatie

58,4

59,0

90,2

91,1

87,7

88,5

90,6

90,8

66,6

68,4

73,1

72,4

-

-

79,4

80,0

18-24 jaar, 1e generatie

62,2

60,4

28,7

24,9

24,3

22,9

29,7

25,6

62,9

60,8

50,0

52,3

-

-

43,7

42,7

18-24 jaar, 2e generatie

37,8

39,6

71,3

75,1

75,7

77,1

70,3

74,4

37,1

39,2

50,0

47,7

-

-

56,3

57,3

25-44 jaar, 1e generatie

78,8

77,7

79,9

77,3

68,4

65,1

77,2

74,8

88,7

87,9

55,5

57,3

-

-

71,5

70,8

25-44 jaar, 2e generatie

21,2

22,3

20,1

22,7

31,6

34,9

22,8

25,2

11,3

12,1

44,5

42,7

-

-

28,5

29,2

45-64 jaar, 1e generatie

97,2

96,9

100,0

100,0

97,1

96,9

99,9

99,9

97,9

98,0

51,6

51,4

-

-

79,2

79,4

Bevolkingsomvang (N)
Aandeel in de bevolking (%)
Geslacht

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

45-64 jaar, 2e generatie

2,8

3,1

0,0

0,0

2,9

3,1

0,1

0,1

2,1

2,0

48,4

48,6

-

-

20,8

20,6

65 jaar e.o., 1e generatie

97,5

97,6

100,0

100,0

97,2

97,2

99,8

99,8

95,3

95,5

57,0

56,4

-

-

72,8

73,0

65 jaar e.o., 2e generatie

2,5

2,4

0,0

0,0

2,8

2,8

0,2

0,2

4,7

4,5

43,0

43,6

-

-

27,2

27,0

Ongehuwd

69,7

70,2

34,8

35,1

53,1

53,3

29,2

29,9

51,9

52,5

47,3

48,2

40,6

41,3

42,7

43,4

Gehuwd

18,0

17,8

55,2

54,7

25,0

25,0

58,6

57,6

35,1

34,7

37,0

36,4

42,4

41,9

41,0

40,5

Gescheiden

11,3

11,0

8,5

8,7

19,7

19,4

10,3

10,6

11,4

11,2

10,8

10,7

9,7

9,7

10,5

10,5

Weduwstaat

1,0

1,0

1,4

1,5

2,3

2,3

1,8

1,9

1,6

1,6

4,8

4,7

7,2

7,0

5,7

5,6

Totaal huishoudens*

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Alleenstaand

47,4

47,6

31,3

31,4

42,0

42,2

28,4

28,9

44,9

46,3

41,7

41,9

34,6

34,9

35,8

36,1

Gehuwd/samenw. zonder kind

12,3

12,5

12,4

12,3

13,1

13,2

15,4

15,5

13,7

14,0

27,0

26,5

31,1

31,0

28,9

28,8

Burgerlijke staat

Gezinssituatie*

Gehuwd/samenw. met kind

16,5

16,4

43,4

43,1

21,8

21,6

44,0

43,4

26,4

26,2

22,9

22,5

28,4

28,1

28,1

27,7

Eenouder

21,5

21,2

10,3

10,7

21,3

21,3

10,9

10,9

12,4

12,5

7,0

7,0

5,4

5,5

6,5

6,6

overig

2,3

2,3

2,5

2,6

1,7

1,7

1,3

1,4

2,5

1,0

1,4

2,1

0,5

0,5

0,7

0,7

Bron: GBA, bewerking Risbo, *alle Nederlandse huishoudens, bron CBS

74

Tabel b2.2:

De bevolking in de 22 Antillianengemeenten naar herkomstgroep 1 januari 2010 (in absolute aantallen en als percentage van de totale bevolking)
aantal

Antilliaans
%

Marokkaans
aantal
%

22 Antillianengemeenten

83.866

2,1

181.452

Nederland*

138420

0,8

349005

aantal

Surinaams
%

aantal

Turks
%

ov. niet-westers
aantal
%

4,4

234.584

5,8

187.264

4,6

297.204

2,1

342279

2,1

383957

2,3

644633

aantal

westers
%

autochtoon
aantal
%

aantal

totaal
%

7,3

469.092

11,5

2.624.921

64,4

4.078.383

100,0

3,9

1501309

9,1

13215386

79,7

16574989

100,0

Rotterdam

21.066

3,6

38.982

6,6

52.631

8,9

46.866

7,9

59.544

10,0

63.684

10,7

310.163

52,3

592.936

100,0

Amsterdam

11.667

1,5

69.438

9,0

68.746

9,0

40.357

5,3

77.725

10,1

114.184

14,9

385.655

50,2

767.772

100,0

Den Haag

11.233

2,3

26.780

5,5

46.189

9,4

35.855

7,3

43.510

8,9

70.417

14,4

255.287

52,2

489.271

100,0

Almere

4.649

2,5

6.748

3,6

20.686

11,0

3.180

1,7

16.091

8,6

18.246

9,7

118.477

63,0

188.077

100,0

Tilburg

4.269

2,1

5.335

2,6

3.289

1,6

7.703

3,8

8.218

4,0

18.122

8,8

157.927

77,1

204.863

100,0

Groningen

3.405

1,8

1.071

0,6

3.194

1,7

1.386

0,7

9.669

5,2

19.239

10,3

149.647

79,8

187.611

100,0

Dordrecht

3.078

2,6

2.644

2,2

2.652

2,2

6.482

5,5

5.557

4,7

12.113

10,2

85.800

72,5

118.326

100,0

Zoetermeer

2.525

2,1

1.847

1,5

8.137

6,7

989

0,8

7.411

6,1

13.289

10,9

87.302

71,9

121.500

100,0

Eindhoven

2.515

1,2

5.483

2,6

3.658

1,7

9.992

4,7

13.504

6,3

26.374

12,3

152.267

71,2

213.793

100,0

Breda

2.100

1,2

5.243

3,0

2.016

1,2

2.919

1,7

6.299

3,6

18.278

10,5

136.449

78,7

173.304

100,0

Nijmegen

2.045

1,3

3.391

2,1

1.506

0,9

5.276

3,2

8.043

4,9

19.772

12,1

123.003

75,4

163.036

100,0

Capelle a/d IJssel

2.046

3,1

883

1,4

4.335

6,6

965

1,5

4.608

7,1

6.905

10,6

45.597

69,8

65.339

100,0

Spijkenisse

1.823

2,5

417

0,6

3.129

4,3

1.047

1,4

3.463

4,8

6.766

9,4

55.629

77,0

72.274

100,0

Lelystad

1.745

2,3

2.220

3,0

4.334

5,8

1.805

2,4

3.687

4,9

6.870

9,2

53.841

72,3

74.502

100,0

Schiedam

1.727

2,3

2.029

2,7

2.626

3,5

7.431

9,8

5.219

6,9

7.010

9,3

49.634

65,6

75.676

100,0

Amersfoort

1.680

1,2

4.426

3,1

1.600

1,1

5.949

4,1

6.674

4,6

12.340

8,5

112.189

77,4

144.858

100,0

Zwolle

1.490

1,3

695

0,6

1.169

1,0

2.546

2,1

4.681

3,9

7.857

6,6

100.619

84,5

119.057

100,0

Vlaardingen

1.297

1,8

1.566

2,2

1.316

1,9

4.545

6,5

3.387

4,8

5.240

7,5

52.974

75,3

70.325

100,0

Den Helder

1.255

2,2

168

0,3

727

1,3

222

0,4

2.534

4,4

5.683

9,9

46.810

81,6

57.399

100,0

Leeuwarden

936

1,0

967

1,0

1.361

1,4

460

0,5

4.752

5,1

7.431

7,9

78.165

83,1

94.072

100,0

Vlissingen

716

1,6

1.011

2,3

755

1,7

442

1,0

1.582

3,5

5.662

12,7

34.480

77,2

44.648

100,0

Hellevoetsluis

599

1,5

108

0,3

528

1,3

847

2,1

1.046

2,6

3.610

9,1

33.006

83,0

39.744

100,0

Bron: GBA, bewerking Risbo, *totale Nederlandse bevolking, Bron: CBS

75

Bijlage bij hoofdstuk 3

Tabel b3.1:

Leerlingen (12-22 jaar) in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, 1 januari
2010 (in absolute aantallen en in procenten)
Antilliaans
aantal

Marokkaans

Surinaams

%

aantal

aantal

%

Turks
%

aantal

ov. niet-westers
%

aantal

westers

%

aantal

autochtoon
%

aantal

totaal
%

aantal

%

Schoolsoort
vo

5.865

45,3

14.382

53,7

15.430

49,9

15.129

54,5

19.295

52,9

16.105

46,1 117.560

46,3 203.766

48,1

mbo

4.462

34,4

9.160

34,2

10.093

32,6

9.151

33,0

8.810

24,2

5.920

16,9

47.528

18,7

95.124

22,5

ho

2.629

20,3

3.258

12,2

5.390

17,4

3.482

12,5

8.359

22,9

12.927

37,0

88.749

35,0 124.794

29,5

Voortgezet onderwijs
praktijkonderwijs

696

11,9

860

6,0

849

5,5

1.104

7,3

847

4,4

355

2,2

2.761

2,3

7.472

3,7

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

2.383

40,6

6.386

44,4

6.488

42,0

6.582

43,5

8.206

42,5

6.660

41,4

47.260

40,2

83.965

41,2

vmbo bb, leerjaar 3-4

714

12,2

1.522

10,6

1.317

8,5

1.648

10,9

1.222

6,3

624

3,9

5.217

4,4

12.264

6,0

vmbo kb, leerjaar 3-4

501

8,5

1.278

8,9

1.328

8,6

1.248

8,2

1.120

5,8

716

4,4

6.166

5,2

12.357

6,1

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

547

9,3

1.570

10,9

1.718

11,1

1.678

11,1

1.850

9,6

1.490

9,3

11.911

10,1

20.764

10,2

havo, leerjaar 3-5

483

8,2

1.496

10,4

1.826

11,8

1.479

9,8

2.477

12,8

2.219

13,8

18.304

15,6

28.284

13,9

vwo, leerjaar 3-6

418

7,1

957

6,7

1.430

9,3

973

6,4

2.677

13,9

3.287

20,4

23.612

20,1

33.354

16,4

overig vo

123

2,1

313

2,2

474

3,1

417

2,8

896

4,6

754

4,7

2.329

2,0

5.306

2,6

mbo niveau 1

513

11,5

627

6,8

557

5,5

553

6,0

701

8,0

235

4,0

1.501

3,2

4.687

4,9

mbo niveau 2

1.529

34,3

2.805

30,6

2.687

26,6

2.938

32,1

2.516

28,6

1.496

25,3

11.309

23,8

25.280

26,6

mbo niveau 3

983

22,0

1.994

21,8

2.622

26,0

2.172

23,7

2.018

22,9

1.347

22,8

12.074

25,4

23.210

24,4

mbo niveau 4

1.437

32,2

3.734

40,8

4.227

41,9

3.488

38,1

3.575

40,6

2.842

48,0

22.644

47,6

41.947

44,1

hbo

1.851

70,4

2.524

77,5

3.849

71,4

2.574

73,9

5.152

61,6

7.417

57,4

49.608

55,9

72.975

58,5

wo

778

29,6

734

22,5

1.541

28,6

908

26,1

3.207

38,4

5.510

42,6

39.141

44,1

51.819

41,5

Middelbaar beroeps onderwijs

Hoger onderwijs

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

Tabel b3.1a:

Leerlingen (12-22 jaar) in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, 1 januari
2009 en 2010 (in procenten)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

2009

2009

2009

2010

2010

2010

Turks
2009

ov. niet-westers
2010

2009

2010

westers

autochtoon

2009

2009

2010

2010

totaal
2009

2010

Schoolsoort
vo

46,4

45,3

54,0

53,7

50,2

49,9

55,8

54,5

53,7

52,9

47,2

46,1

47,2

46,3

48,9

48,1

mbo

33,9

34,4

34,4

34,2

33,2

32,6

32,7

33,0

24,7

24,2

17,5

16,9

19,0

18,7

22,7

22,5

ho

19,7

20,3

11,5

12,2

16,7

17,4

11,6

12,5

21,6

22,9

35,3

37,0

33,8

35,0

28,3

29,5

Voortgezet onderwijs
praktijkonderwijs

11,8

11,9

6,6

6,0

5,4

5,5

7,3

7,3

4,6

4,4

2,0

2,2

2,4

2,3

3,7

3,7

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

42,5

40,6

42,7

44,4

41,1

42,0

42,0

43,5

41,8

42,5

41,0

41,4

40,4

40,2

41,0

41,2

vmbo bb, leerjaar 3-4

12,0

12,2

11,4

10,6

8,9

8,5

11,6

10,9

6,8

6,3

4,4

3,9

4,9

4,4

6,5

6,0

vmbo kb, leerjaar 3-4

7,9

8,5

9,3

8,9

8,8

8,6

8,6

8,2

6,2

5,8

4,9

4,4

5,3

5,2

6,2

6,1

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

8,9

9,3

11,0

10,9

11,0

11,1

11,5

11,1

9,3

9,6

9,1

9,3

10,1

10,1

10,2

10,2

havo, leerjaar 3-5

8,0

8,2

10,0

10,4

12,3

11,8

9,5

9,8

12,5

12,8

13,7

13,8

15,1

15,6

13,6

13,9

vwo, leerjaar 3-6

7,0

7,1

6,8

6,7

9,8

9,3

6,9

6,4

14,2

13,9

20,5

20,4

20,0

20,1

16,4

16,4

overig vo

1,9

2,1

2,2

2,2

2,8

3,1

2,5

2,8

4,5

4,6

4,4

4,7

1,8

2,0

2,4

2,6

mbo niveau 1

11,4

11,5

7,0

6,8

5,4

5,5

6,3

6,0

7,8

8,0

4,4

4,0

3,1

3,2

4,9

4,9

mbo niveau 2

33,8

34,3

30,9

30,6

28,5

26,6

34,2

32,1

29,3

28,6

24,8

25,3

25,1

23,8

27,6

26,6

mbo niveau 3

22,3

22,0

21,1

21,8

24,3

26,0

23,3

23,7

22,4

22,9

23,6

22,8

24,7

25,4

23,8

24,4

mbo niveau 4

32,5

32,2

40,9

40,8

41,8

41,9

36,1

38,1

40,5

40,6

47,2

48,0

47,1

47,6

43,7

44,1

hbo

70,9

70,4

79,2

77,5

71,5

71,4

74,3

73,9

60,8

61,6

57,0

57,4

55,9

55,9

58,4

58,5

wo

29,1

29,6

20,8

22,5

28,5

28,6

25,7

26,1

39,2

38,4

43,0

42,6

44,1

44,1

41,6

41,5

Middelbaar beroeps onderwijs

Hoger onderwijs

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

77

Tabel b3.2:

Nieuwe vsv-ers (12-22 jaar) naar achtergrondkenmerken, in schooljaar 2009/2010 (in absolute aantallen en in
procenten van betreffende deelpopulatie)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

pop. vsv 09/10

pop. vsv 09/10

pop. vsv 09/10

pop. vsv 09/10

pop. vsv 09/10

pop. vsv 09/10

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

totaal

vsv 09/10

pop.

%

vsv 09/10

N

N

9585

746

7,8 22561 1350

6,0 24532 1444

5,9 23061 1246

5,4 27183 1349

Man

4611

450

9,8 11140

916

8,2 11977

873

7,3 11489

797

6,9 13584

Vrouw

4974

296

6,0 11421

434

3,8 12555

571

4,5 11572

449

3,9 13599

1e generatie

4294

371

8,6

214

8,1

282

8,1

177

7,1 10132

627

6,2

5534

333

6,0

-

-

-

28568

2004

7,0

2e generatie

5291

375

7,1 19906 1136

5,7 21068 1162

5,5 20572 1069

5,2 17051

722

4,2 16132

731

4,5

-

-

- 100020

5195

5,2

12-16 jaar

4893

122

2,5 12804

1,7 13655

1,6 13003

1,4 15651

279

1,8 13428

222

1,7 102955

1200

1,2 176389

2451

1,4

17-19 jaar

2965

417 14,1

7032

803 11,4

7719

879 11,4

7269

768 10,6

8232

762

9,3

6248

651 10,4

45303

3778

8,3

84768

8058

9,5

20-22 jaar

1727

207 12,0

2725

327 12,0

3158

341 10,8

2789

294 10,5

3300

308

9,3

1990

191

9,6

13866

947

6,8

29555

2615

8,8

5167

123

338

1,8 15744

316

2,0 114773

Leerlingen vo/mbo

%

autochtoon
pop.
N

N

N

N

%

5,0 21666 1064

4,9 162124

5925

3,7 290712 13124

4,5

825

6,1 11060

588

5,3

82016

3387

4,1 145877

7836

5,4

524

3,9 10606

476

4,5

80108

2538

3,2 144835

5288

3,7

Geslacht

Generatie
2655

3464

2489

Leeftijd
220

224

184

Schoolsoort
vo

2,4 13519

mbo
4373 578 13,2
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

Tabel b3.2a:

Leerlingen vo/mbo

229

1,7 14575

8953 1032 11,5

236

1,6 14018

9871 1122 11,4

8954

214

1,5 18437

943 10,5

8656

921 10,6

5837

663 11,4

46914

1468

1,3 196233

2924

1,5

4020

8,6

9279

9,9

93558

Nieuwe vsv-ers (12-22 jaar) naar achtergrondkenmerken, in schooljaar 2008/2009 en 2009/2010 (in procenten)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

08/09

09/10

08/09

09/10

08/09

09/10

08/09

Turks
09/10

ov. niet-westers
08/09

09/10

08/09

westers
09/10

08/09

autochtoon
09/10

08/09

totaal
09/10

7,7

7,8

5,7

6,0

6,0

5,9

5,3

5,4

4,9

5,0

4,4

4,9

3,9

3,7

4,6

4,5

Geslacht
Man

9,6

9,8

7,8

8,2

7,1

7,3

6,8

6,9

6,0

6,1

4,8

5,3

4,4

4,1

5,4

5,4

Vrouw

6,0

6,0

3,7

3,8

4,9

4,5

3,7

3,9

3,9

3,9

4,0

4,5

3,4

3,2

3,8

3,7

1e generatie

9,4

8,6

7,6

8,1

8,0

8,1

6,9

7,1

6,0

6,2

5,7

6,0

.

.

6,9

7,0

2e generatie

6,4

7,1

5,4

5,7

5,6

5,5

5,0

5,2

4,2

4,2

4,0

4,5

.

.

5,0

5,2

Generatie

Leeftijd
12-16 jaar

2,7

2,5

1,9

1,7

1,7

1,6

1,5

1,4

1,7

1,8

1,5

1,7

1,3

1,2

1,5

1,4

17-19 jaar

13,3

14,1

10,7

11,4

10,8

11,4

10,7

10,6

9,6

9,3

9,3

10,4

9,0

8,3

9,7

9,5

20-22 jaar

13,2

12,0

11,0

12,0

12,4

10,8

9,0

10,5

8,8

9,3

8,7

9,6

7,5

6,8

9,1

8,8

Schoolsoort
vo

2,7

2,4

1,7

1,7

1,7

1,6

1,6

1,5

1,8

1,8

1,7

2,0

1,4

1,3

1,5

1,5

mbo

12,7

13,2

11,0

11,5

11,4

11,4

10,4

10,5

10,6

10,6

10,4

11,4

9,3

8,6

10,1

9,9

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

78

Tabel b3.3:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) in de 22
gemeenten, in schooljaar 2009/2010
(in absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
12 t/m 22 jaar
totaal
voortijdig schoolverlaters
N
%
2.371
5,4
2.391
5,3
1.415
4,3
788
4,4
605
4,1
413
3,9
487
5,0
481
4,5
637
4,5
439
3,5
416
4,0
200
3,7
269
4,5
308
5,2
249
4,2
403
3,5
323
3,5
195
3,6
183
4,1
307
4,3
116
3,4
128
3,9
13.124
4,5

populatie
Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

N
43.607
45.362
32.867
18.076
14.704
10.524
9.746
10.734
14.155
12.673
10.396
5.395
6.041
5.915
5.866
11.630
9.240
5.416
4.453
7.219
3.411
3.282
290.712

populatie
N
2.533
1.001
1.165
578
508
380
396
340
259
261
219
266
230
232
225
220
185
141
147
106
104
89
9.585

Antilliaans
voortijdig schoolverlaters
N
%
232
9,2
78
7,8
76
6,5
40
6,9
44
8,7
22
5,8
39
9,8
23
6,8
22
8,5
21
8,0
10
4,6
20
7,5
17
7,4
15
6,5
13
5,8
15
6,8
22
11,9
8
5,7
10
6,8
10
9,4
5
4,8
4
4,5
746
7,8

ovvt
%
68
48
52
59
111
48
97
51
89
132
14
103
66
24
36
97
240
58
66
122
41
15
72

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Tabel b3.3a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) in de 22
gemeenten, in schooljaar 2008/2009 en 2009/2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep en
oververtegenwoordiging)
12 t/m 22 jaar
totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

2008/2009
5,8
4,7
4,8
4,6
5,1
3,8
5,2
3,6
4,0
4,1
4,1
4,1
4,6
5,1
4,5
3,4
3,3
3,8
4,8
3,7
4,3
3,9
4,6

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

79

2009/2010
5,4
5,3
4,3
4,4
4,1
3,9
5,0
4,5
4,5
3,5
4,0
3,7
4,5
5,2
4,2
3,5
3,5
3,6
4,1
4,3
3,4
3,9
4,5

08/09
9,1
7,0
7,8
5,6
9,6
3,6
8,6
5,6
5,8
8,0
8,3
9,3
8,3
7,8
5,5
4,7
6,3
9,4
7,3
8,7
10,6
5,7
7,7

09/10
9,2
7,8
6,5
6,9
8,7
5,8
9,8
6,8
8,5
8,0
4,6
7,5
7,4
6,5
5,8
6,8
11,9
5,7
6,8
9,4
4,8
4,5
7,8

Antilliaans
oververtegenwoordiging
08/09
09/10
verschil
58
68
10
47
48
1
61
52
-9
23
59
36
90
111
21
-7
48
55
65
97
32
54
51
-3
44
89
45
92
132
40
102
14
-88
126
103
-23
80
66
-14
53
24
-29
23
36
13
40
97
57
91
240
149
149
58
-91
53
66
13
137
122
-15
146
41
-105
47
15
-32
68
72
4

Bijlage bij hoofdstuk 4

81

Tabel b4.1:

Personen (15-64 jaar), die per 1 januari 2010 in de 22 Antillianengemeenten wonen en per 1 januari 2010 als werkzoekenden staan geregistreerd
(in absolute aantallen en in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans
pop.

Marokkaans
NWW

pop.

Surinaams
NWW

pop.

Turks
NWW

pop.

ov. niet-westers
NWW

pop.

westers

NWW

pop.

autochtoon
NWW

pop.

totaal
NWW

pop.

NWW

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

61652

6992

11,3

117202

16040

13,7

177442

15091

8,5

132230

14821

11,2

217574

28762

13,2

352768

19299

5,5

1805212

71122

3,9

2864080

172127

6,0

Man

30475

3423

11,2

59541

8046

13,5

83222

7126

8,6

68225

7198

10,6

111436

14392

12,9

170969

9234

5,4

910958

37606

4,1

1434826

87025

6,1

Vrouw

31177

3569

11,4

57661

7994

13,9

94220

7965

8,5

64005

7623

11,9

106138

14370

13,5

181799

10065

5,5

894254

33516

3,7

1429254

85102

6,0

1e generatie

47184

6216

13,2

78276

13778

17,6

116886

11259

9,6

87981

12427

14,1

180556

27498

15,2

189379

11392

6,0

-

-

-

700262

82570

11,8

2e generatie

14468

776

5,4

38926

2262

5,8

60556

3832

6,3

44249

2394

5,4

37018

1264

3,4

163389

7907

4,8

-

-

-

358606

18435

5,1

Bevolking (15-64)

Geslacht

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

17476

942

5,4

31692

1408

4,4

39461

1682

4,3

33696

1223

3,6

49514

2085

4,2

57430

1110

1,9

331018

5825

1,8

560287

14275

2,5

25-34 jaar

16275

1861

11,4

32549

4460

13,7

37831

3468

9,2

36219

3896

10,8

62132

7536

12,1

90225

3994

4,4

361801

12243

3,4

637032

37458

5,9

35-44 jaar

11877

1702

14,3

27441

5012

18,3

40159

3814

9,5

33561

4968

14,8

50246

8739

17,4

81383

5071

6,2

380383

16545

4,3

625050

45851

7,3

45-54 jaar

10085

1616

16,0

16597

3671

22,1

37981

4003

10,5

19811

3570

18,0

38308

7155

18,7

66380

4789

7,2

385105

18785

4,9

574267

43589

7,6

55-64 jaar

5939

871

14,7

8923

1489

16,7

22010

2124

9,7

8943

1164

13,0

17374

3247

18,7

57350

4335

7,6

346905

17724

5,1

467444

30954

6,6

15-24 jr,1e generatie

9783

631

6,4

6418

501

7,8

7956

406

5,1

7037

384

5,5

27172

1655

6,1

27534

526

1,9

-

-

-

85900

4103

4,8

15-24 jr,2e generatie

7693

311

4,0

25274

907

3,6

31505

1276

4,1

26659

839

3,1

22342

430

1,9

29896

584

2,0

-

-

-

143369

4347

3,0

25-34 jr,1e generatie

12063

1588

13,2

20099

3226

16,1

16351

1516

9,3

21193

2585

12,2

50823

6915

13,6

54676

2427

4,4

-

-

-

175205

18257

10,4

25-34 jr,2e generatie

4212

273

6,5

12450

1234

9,9

21480

1952

9,1

15026

1311

8,7

11309

621

5,5

35549

1567

4,4

-

-

-

100026

6958

7,0

35-44 jr,1e generatie

9811

1549

15,8

26251

4894

18,6

34447

3358

9,7

31033

4724

15,2

47998

8602

17,9

43592

2937

6,7

-

-

-

193132

26064

13,5

35-44 jr,2e generatie

2066

153

7,4

1190

118

9,9

5712

456

8,0

2528

244

9,7

2248

137

6,1

37791

2134

5,6

-

-

-

51535

3242

6,3

Leeftijd, generatie

Bron: GBA en UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

83

Tabel b4.1a:

Personen (15-64 jaar) die in de 22 Antillianengemeenten wonen en per 1 januari 2009 en 2010 als werkzoekenden staan geregistreerd (in procenten van betreffende
bevolkingsgroep)

Bevolking (15-64)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

werkzoekend (%)

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

9,6

11,3

13,4

13,7

7,1

8,5

10,7

11,2

13,1

13,2

4,5

5,5

3,2

3,9

5,2

6,0

Geslacht
Man

8,2

11,2

12,3

13,5

6,3

8,6

9,1

10,6

12,1

12,9

4,1

5,4

3,0

4,1

4,8

6,1

Vrouw

10,9

11,4

14,4

13,9

7,7

8,5

12,4

11,9

14,2

13,5

4,9

5,5

3,3

3,7

5,6

6,0

1e generatie

11,4

13,2

17,7

17,6

8,5

9,6

14,0

14,1

15,3

15,2

5,3

6,0

.

.

11,3

11,8

2e generatie

3,4

5,4

3,9

5,8

4,1

6,3

3,6

5,4

2,2

3,4

3,6

4,8

.

.

3,6

5,1

2,5

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

3,8

5,4

3,5

4,4

2,7

4,3

2,4

3,6

4,0

4,2

1,3

1,9

1,0

1,8

1,7

25-34 jaar

8,3

11,4

12,3

13,7

6,1

9,2

9,7

10,8

11,7

12,1

3,1

4,4

1,9

3,4

4,4

5,9

35-44 jaar

12,3

14,3

19,2

18,3

7,7

9,5

15,0

14,8

17,5

17,4

4,8

6,2

3,3

4,3

6,3

7,3

45-54 jaar

14,6

16,0

23,1

22,1

10,4

10,5

19,0

18,0

19,0

18,7

6,2

7,2

4,3

4,9

7,0

7,6

55-64 jaar

15,9

14,7

18,1

16,7

10,0

9,7

13,1

13,0

19,8

18,7

7,4

7,6

5,2

5,1

6,7

6,6

15-24 jr, 1e generatie

4,8

6,4

6,7

7,8

3,2

5,1

4,5

5,5

6,0

6,1

1,4

1,9

.

.

4,2

4,8

15-24 jr, 2e generatie

2,6

4,0

2,5

3,6

2,6

4,1

1,7

3,1

1,3

1,9

1,1

2,0

.

.

1,9

3,0

25-34 jr, 1e generatie

9,8

13,2

15,2

16,1

6,5

9,3

11,7

12,2

13,4

13,6

3,6

4,4

.

.

9,5

10,4

25-34 jr, 2e generatie

3,8

6,5

6,7

9,9

5,8

9,1

6,5

8,7

3,4

5,5

2,5

4,4

.

.

4,4

7,0

35-44 jr, 1e generatie

13,6

15,8

19,5

18,6

8,0

9,7

15,4

15,2

18,0

17,9

5,5

6,7

.

.

13,0

13,5

35-44 jr, 2e generatie

5,5

7,4

8,9

9,9

5,9

8,0

8,5

9,7

4,4

6,1

3,9

5,6

.

.

4,5

6,3

Leeftijd, generatie

Bron: GBA en UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

84

Tabel b4.2:

Personen (15-64 jaar), die per 1 januari 2010 in de 22 Antillianengemeenten wonen met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar achtergrondkenmerken, 1 januari 2010
(in absolute aantallen en in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans
pop.

Marokkaans

WWB/WIJ/IOA

pop.

Surinaams

WWB/WIJ/IOA

pop.

Turks

WWB/WIJ/IOA

pop.

ov. niet-westers

WWB/WIJ/IOA

pop.

westers

WWB/WIJ/IOA

autochtoon

totaal

pop.

WWB/WIJ/IOA

pop.

WWB/WIJ/IOA

pop.

WWB/WIJ/IOA

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

61652

7790

12,6

117202

15477

13,2

177442

15524

8,7

132230

12006

9,1

217574

27220

12,5

352768

13779

3,9

1805212

53971

3,0

2864080

145767

5,1

Man

30475

3137

10,3

59541

7527

12,6

83222

6162

7,4

68225

5049

7,4

111436

13091

11,7

170969

5957

3,5

910958

23792

2,6

1434826

64715

4,5

Vrouw

31177

4653

14,9

57661

7950

13,8

94220

9362

9,9

64005

6957

10,9

106138

14129

13,3

181799

7822

4,3

894254

30179

3,4

1429254

81052

5,7

1e generatie

47184

7228

15,3

78276

13592

17,4

116886

12547

10,7

87981

10418

11,8

180556

26391

14,6

189379

7951

4,2

-

-

-

700262

78127

11,2

2e generatie

14468

562

3,9

38926

1885

4,8

60556

2977

4,9

44249

1588

3,6

37018

829

2,2

163389

5828

3,6

-

-

-

358606

13669

3,8

Bevolking (15-64)

Geslacht

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

17476

712

4,1

31692

780

2,5

39461

970

2,5

33696

499

1,5

49514

1735

3,5

57430

519

0,9

331018

2734

0,8

560287

7949

1,4

25-34 jaar

16275

1948

12,0

32549

3872

11,9

37831

2932

7,8

36219

2653

7,3

62132

6497

10,5

90225

2050

2,3

361801

6846

1,9

637032

26798

4,2

35-44 jaar

11877

1931

16,3

27441

4806

17,5

40159

3672

9,1

33561

4088

12,2

50246

7792

15,5

81383

3190

3,9

380383

11673

3,1

625050

37152

5,9

45-54 jaar

10085

1924

19,1

16597

3900

23,5

37981

4621

12,2

19811

3169

16,0

38308

7007

18,3

66380

3697

5,6

385105

15064

3,9

574267

39382

6,9

55-64 jaar

5939

1275

21,5

8923

2119

23,7

22010

3329

15,1

8943

1597

17,9

17374

4189

24,1

57350

4323

7,5

346905

17654

5,1

467444

34486

7,4

15-24 jr,1e generatie

9783

535

5,5

6418

280

4,4

7956

261

3,3

7037

162

2,3

27172

1487

5,5

27534

242

0,9

-

-

-

85900

2967

3,5

15-24 jr,2e generatie

7693

177

2,3

25274

500

2,0

31505

709

2,3

26659

337

1,3

22342

248

1,1

29896

277

0,9

-

-

-

143369

2248

1,6

25-34 jr,1e generatie

12063

1714

14,2

20099

2628

13,1

16351

1258

7,7

21193

1642

7,7

50823

6079

12,0

54676

1083

2,0

-

-

-

175205

14404

8,2

25-34 jr,2e generatie

4212

234

5,6

12450

1244

10,0

21480

1674

7,8

15026

1011

6,7

11309

418

3,7

35549

967

2,7

-

-

-

100026

5548

5,5

35-44 jr,1e generatie

9811

1816

18,5

26251

4666

17,8

34447

3238

9,4

31033

3851

12,4

47998

7691

16,0

43592

1743

4,0

-

-

-

193132

23005

11,9

35-44 jr,2e generatie

2066

115

5,6

1190

140

11,8

5712

434

7,6

2528

237

9,4

2248

101

4,5

37791

1447

3,8

-

-

-

51535

2474

4,8

Leeftijd, generatie

Bron: GBA en gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

85

Tabel b4.2a:

Personen (15-64 jaar), die per 1 januari 2010 in de 22 Antillianengemeenten wonen met een WWB, WIJ of IOA uitkering naar achtergrondkenmerken, per 1 januari
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep)

Bevolking (15-64)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

uitkering (%)

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

11,7

12,6

11,6

13,2

8,1

8,7

8,2

9,1

11,6

12,5

3,7

3,9

2,9

3,0

4,7

5,1

Geslacht
Man

8,7

10,3

11,3

12,6

6,5

7,4

6,7

7,4

10,8

11,7

3,3

3,5

2,4

2,6

4,1

4,5

Vrouw

14,6

14,9

11,9

13,8

9,5

9,9

9,7

10,9

12,5

13,3

4,2

4,3

3,3

3,4

5,4

5,7

1e generatie

14,3

15,3

15,2

17,4

10,1

10,7

10,6

11,8

13,6

14,6

4,1

4,2

.

.

10,3

11,2

2e generatie

3,1

3,9

3,6

4,8

4,0

4,9

2,8

3,6

1,8

2,2

3,3

3,6

.

.

3,2

3,8

1,4

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

3,3

4,1

1,8

2,5

1,8

2,5

1,0

1,5

3,3

3,5

0,7

0,9

0,7

0,8

1,1

25-34 jaar

10,6

12,0

10,0

11,9

6,7

7,8

6,6

7,3

9,4

10,5

2,0

2,3

1,7

1,9

3,7

4,2

35-44 jaar

15,3

16,3

15,6

17,5

8,5

9,1

11,2

12,2

14,6

15,5

3,8

3,9

3,0

3,1

5,6

5,9

45-54 jaar

18,0

19,1

21,5

23,5

11,9

12,2

14,9

16,0

17,4

18,3

5,5

5,6

3,8

3,9

6,5

6,9

55-64 jaar

21,9

21,5

22,8

23,7

15,4

15,1

16,6

17,9

23,3

24,1

7,3

7,5

5,0

5,1

7,2

7,4

15-24 jr,1e generatie

4,6

5,5

3,5

4,4

2,2

3,3

1,7

2,3

5,2

5,5

0,8

0,9

.

.

3,1

3,5

15-24 jr,2e generatie

1,5

2,3

1,3

2,0

1,7

2,3

0,8

1,3

0,7

1,1

0,7

0,9

.

.

1,1

1,6

25-34 jr,1e generatie

12,8

14,2

11,0

13,1

6,8

7,7

7,1

7,7

10,7

12,0

1,8

2,0

.

.

7,3

8,2

25-34 jr,2e generatie

4,2

5,6

8,2

10,0

6,7

7,8

5,9

6,7

3,1

3,7

2,3

2,7

.

.

4,6

5,5

35-44 jr,1e generatie

17,2

18,5

15,8

17,8

8,8

9,4

11,4

12,4

15,1

16,0

3,9

4,0

.

.

11,1

11,9

35-44 jr,2e generatie

5,7

5,6

10,2

11,8

6,5

7,6

8,0

9,4

4,2

4,5

3,7

3,8

.

.

4,3

4,8

Leeftijd, generatie

Bron: GBA en gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

86

Bijlage bij hoofdstuk 4

Tabel b4.3:

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar duur, opleidings- en beroepsniveau en etnische herkomst, 1 januari 2010 (in
absolute aantallen en procenten)
Antilliaans
aantal

%

Marokkaans

Surinaams

aantal

aantal

%

Turks
%

aantal

ov. niet-westers
%

aantal

westers

%

autochtoon

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

37,5

Duur
0-6 maanden

3.155

45,1

4.122

25,7

6.285

41,7

4.588

31,0

8.694

30,2

7.796

40,4

29.833

42,0

64.473

7-12 maanden

1.168

16,7

1.822

11,4

2.602

17,2

1.722

11,6

3.623

12,6

2.949

15,3

11.327

15,9

25.213

14,6

848

12,1

3.556

22,2

1.813

12,0

2.561

17,3

6.704

23,3

2.942

15,2

7.927

11,1

26.351

15,3

1-2 jaar
2-5 jaar

819

11,7

2.907

18,1

2.013

13,3

2.602

17,6

4.622

16,1

2.601

13,5

9.783

13,8

25.347

14,7

1.001

14,3

3.629

22,6

2.375

15,7

3.346

22,6

5.114

17,8

3.010

15,6

12.245

17,2

30.720

17,8

geen of lager (basis) onderwijs

1.560

22,3

8.569

53,5

3.328

22,1

7.770

52,5

13.762

47,9

4.165

21,6

10.772

15,2

49.926

29,0

vmbo

2.718

38,9

3.885

24,2

5.273

35,0

3.643

24,6

6.240

21,7

4.531

23,5

19.984

28,1

46.274

26,9

havo/vwo/mbo

2.275

32,6

2.853

17,8

5.248

34,8

2.717

18,3

5.593

19,5

6.118

31,7

24.642

34,7

49.446

28,7

432

6,2

724

4,5

1.234

8,2

681

4,6

3.153

11,0

4.467

23,2

15.676

22,1

26.367

15,3

Elementair

2.180

31,7

7.132

45,4

3.603

24,3

6.517

44,9

12.362

44,3

3.864

20,6

10.344

15,0

46.002

27,5

Laag

2.598

37,8

5.748

36,6

5.928

40,0

5.334

36,8

8.816

31,6

6.146

32,8

24.121

35,0

58.691

35,0

Middelbaar

1.672

24,3

2.224

14,1

4.043

27,3

2.046

14,1

4.718

16,9

4.919

26,3

19.768

28,7

39.390

23,5

6,2

617

3,9

1.241

8,4

607

4,2

2.021

7,2

3.797

20,3

14.745

21,4

23.454

14,0

meer dan 5 jaar
Opleidingsniveau

hbo/wo
Beroepsniveau

Hoger/wetenschappelijk
426
Bron: GBA en UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Tabel b4.3a:

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar duur, fase, opleidings- en beroepsniveau en etnische herkomst, 1 januari 2009
en 2010 (in procenten)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

2009

2009

2009

2010

2010

Turks

2010

2009

ov. niet-westers
2010

2009

westers

autochtoon

2010

2009

2010

2009

2010

2009

totaal
2010

37,5

Duur
0-6 maanden

34,2

45,1

25,9

25,7

31,3

41,7

28,0

31,0

31,9

30,2

32,1

40,4

30,3

42,0

30,3

7-12 maanden

12,3

16,7

16,3

11,4

13,4

17,2

13,3

11,6

17,3

12,6

14,4

15,3

10,9

15,9

13,5

14,6

1-2 jaar

11,6

12,1

10,8

22,2

11,6

12,0

10,6

17,3

10,9

23,3

10,9

15,2

11,2

11,1

11,1

15,3

2-5 jaar

20,9

11,7

21,9

18,1

20,9

13,3

22,2

17,6

19,6

16,1

20,1

13,5

22,4

13,8

21,4

14,7

meer dan 5 jaar

21,0

14,3

25,1

22,6

22,8

15,7

26,0

22,6

20,3

17,8

22,5

15,6

25,2

17,2

23,7

17,8

Fase 1

18,1

-

10,1

-

19,0

-

14,5

-

11,0

-

19,3

-

20,7

-

16,9

-

Fase 2

15,5

-

12,2

-

15,4

-

13,4

-

12,4

-

18,4

-

20,9

-

16,8

-

Fase 3

43,6

-

51,9

-

42,7

-

44,0

-

55,2

-

40,9

-

34,1

-

42,5

-

Fase 4

22,8

-

25,8

-

23,0

-

28,1

-

21,4

-

21,4

-

24,3

-

23,8

-

geen of lager (basis) onderwijs

23,6

22,3

58,4

53,5

24,6

22,1

56,7

52,5

50,3

47,9

24,7

21,6

17,1

15,2

32,9

29,0

vmbo

40,3

38,9

23,1

24,2

36,3

35,0

24,2

24,6

21,7

21,7

25,2

23,5

31,4

28,1

28,2

26,9

havo/vwo/mbo

30,9

32,6

14,9

17,8

32,1

34,8

15,3

18,3

17,5

19,5

29,6

31,7

31,6

34,7

25,5

28,7

hbo/wo

5,2

6,2

3,7

4,5

7,1

8,2

3,8

4,6

10,5

11,0

20,4

23,2

20,0

22,1

13,4

15,3

Elementair

36,2

31,7

49,1

45,4

28,6

24,3

49,0

44,9

46,3

44,3

23,1

20,6

18,3

15,0

31,8

27,5

Laag

37,6

37,8

35,7

36,6

40,5

40,0

35,6

36,8

31,8

31,6

35,4

32,8

36,5

35,0

35,7

35,0

Middelbaar

21,4

24,3

12,1

14,1

23,9

27,3

11,8

14,1

15,6

16,9

24,0

26,3

26,1

28,7

20,7

23,5

6,2

3,1

3,9

7,0

8,4

3,6

4,2

6,3

7,2

17,4

20,3

19,1

21,4

11,8

14,0

Fasering UWV

Opleidingsniveau

Beroepsniveau

Hoger/wetenschappelijk
4,8
Bron: GBA en UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

87

Tabel b4.4:

Personen (15-64 jaar) met een WWB- of IOA uitkering naar uitkeringsduur, 1 januari 2010 (in absolute aantallen
en procenten)
Antilliaans
aantal

Marokkaans
%

aantal

Surinaams
%

aantal

Turks
%

ov. niet-westers

aantal

%

aantal

%

westers

autochtoon

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

12,2

Uitkeringsduur (WWB/IOA)
0-6 maanden

1.423

18,3

1.523

9,9

1.973

12,7

1.210

10,1

3.537

13,0

1.676

12,2

6.354

11,8

17.696

7-12 maanden

977

12,6

1.284

8,3

1.550

10,0

1.039

8,7

2.820

10,4

1.203

8,8

4.374

8,2

13.247

9,1

1.142

14,7

1.844

11,9

2.138

13,8

1.435

12,0

4.494

16,6

1.723

12,6

5.815

10,8

18.591

12,8

1-2 jaar
2-5 jaar

1.490

19,2

3.450

22,3

3.100

20,0

2.770

23,1

6.705

24,7

2.867

20,9

9.828

18,3

30.210

20,8

meer dan 5 jaar

2.745

35,3

7.351

47,6

6.748

43,5

5.540

46,2

9.583

35,3

6.248

45,5

27.287

50,9

65.502

45,1

Bron: GBA en gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

Tabel b4.4a:

Personen (15-64 jaar) met een WWB- of IOA uitkering naar uitkeringsduur, 1 januari 2009 en 2010 (procenten)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

2009

2009

2009

2010

2010

2010

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

12,2

Uitkeringsduur
0-6 maanden

12,7

18,3

7,3

9,9

9,3

12,7

7,3

10,1

10,4

13,0

8,4

12,2

8,0

11,8

8,8

7-12 maanden

9,0

12,6

6,9

8,3

7,5

10,0

6,3

8,7

10,1

10,4

7,4

8,8

5,9

8,2

7,3

9,1

1-2 jaar

14,3

14,7

12,8

11,9

12,6

13,8

12,2

12,0

16,1

16,6

12,7

12,6

10,1

10,8

12,4

12,8

2-5 jaar

21,0

19,2

23,2

22,3

21,9

20,0

25,4

23,1

24,8

24,7

20,7

20,9

19,1

18,3

21,6

20,8

meer dan 5 jaar
43,0
35,3
49,8
47,6
48,7
Bron: GBA en gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties, bewerking Risbo

43,5

48,8

46,2

38,5

35,3

50,7

45,5

56,8

50,9

50,0

45,1

88

Tabel b4.5:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 22
gemeenten, per 1 januari 2010
(in absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

15 t/m 64 jaar
totaal
Antilliaans
populatie
werkzoekend populatie werkzoekend
N
N
%
N
N
%
410.714
32.636
7,9
15.249
1.970 12,9
561.854
41.084
7,3
9.059
831
9,2
339.986
17.962
5,3
8.667
824
9,5
133.298
7.015
5,3
3.379
364 10,8
143.257
6.697
4,7
3.138
328 10,5
142.694
8.318
5,8
2.482
363 14,6
79.863
3.105
3,9
2.150
234 10,9
84.852
3.931
4,6
1.815
172
9,5
147.249
9.013
6,1
1.913
208 10,9
117.073
5.967
5,1
1.563
167 10,7
117.667
8.464
7,2
1.510
215 14,2
44.475
1.782
4,0
1.444
116
8,0
50.751
2.236
4,4
1.258
135 10,7
51.745
2.875
5,6
1.182
162 13,7
51.549
3.217
6,2
1.224
197 16,1
97.575
3.613
3,7
1.228
107
8,7
81.597
3.657
4,5
1.023
139 13,6
46.151
2.594
5,6
884
146 16,5
38.998
1.627
4,2
875
112 12,8
65.544
4.257
6,5
681
129 18,9
29.531
1.263
4,3
503
46
9,1
27.657
814
2,9
425
27
6,4
2.864.080 172.127
6,0
61.652
6.992 11,3

ovvt
%
63
25
80
105
124
151
180
105
78
110
98
100
144
147
158
135
203
194
207
192
114
116
89

15 t/m 24 jaar
totaal
Antilliaans
populatie
werkzoekend populatie werkzoekend
N
N
%
N
N
%
82.198
2.416
2,9
4.608
234
5,1
98.963
2.478
2,5
2.058
109
5,3
60.553
1.632
2,7
2.502
105
4,2
25.747
852
3,3
917
63
6,9
30.832
918
3,0
913
62
6,8
43.501
676
1,6
812
42
5,2
14.499
352
2,4
617
39
6,3
16.382
418
2,6
493
27
5,5
28.205
676
2,4
544
41
7,5
23.056
446
1,9
447
19
4,3
28.278
916
3,2
454
32
7,0
7.985
127
1,6
437
14
3,2
9.434
260
2,8
345
13
3,8
8.943
266
3,0
345
25
7,2
9.097
254
2,8
326
23
7,1
16.299
287
1,8
333
19
5,7
15.945
328
2,1
336
19
5,7
8.205
182
2,2
215
17
7,9
6.909
170
2,5
239
11
4,6
15.464
408
2,6
248
14
5,6
5.160
119
2,3
155
9
5,8
4.632
94
2,0
132
5
3,8
560.287
14.275
2,5
17.476
942
5,4

ovvt
%
73
112
56
108
128
233
160
115
214
120
118
101
37
144
153
224
175
256
87
114
152
87
112

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Tabel b4.5a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 22
gemeenten, per 1 januari 2009 en 2010
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
15 t/m 64 jaar
Antilliaans

totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

2009
7,2
6,9
4,6
4,8
3,6
5,4
3,1
3,5
4,1
4,0
6,1
3,3
2,8
4,3
4,3
3,4
3,5
4,7
3,9
5,5
3,8
2,2
5,2

2010
7,9
7,3
5,3
5,3
4,7
5,8
3,9
4,6
6,1
5,1
7,2
4,0
4,4
5,6
6,2
3,7
4,5
5,6
4,2
6,5
4,3
2,9
6,0

2009
11,3
8,4
8,4
9,1
7,7
14,4
8,9
7,3
5,8
9,7
12,6
7,7
5,5
9,3
11,3
7,8
10,7
12,1
12,5
13,9
7,5
5,2
9,6

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

89

2010
12,9
9,2
9,5
10,8
10,5
14,6
10,9
9,5
10,9
10,7
14,2
8,0
10,7
13,7
16,1
8,7
13,6
16,5
12,8
18,9
9,1
6,4
11,3

15 t/m 24 jaar
Antilliaans

totaal
oververtegenwoordiging
2009
2010 verschil
58
63
5
22
25
3
85
80
-5
89
105
16
111
124
13
164
151
-13
191
180
-11
108
105
-3
42
78
36
146
110
-36
104
98
-6
137
100
-37
97
144
47
115
147
32
161
158
-3
132
135
3
208
203
-5
157
194
37
217
207
-10
153
192
39
95
114
19
134
116
-18
84
89
5

2009
1,7
2,4
1,8
2,7
1,9
1,2
1,4
1,4
1,2
1,3
1,8
0,9
1,0
1,9
1,5
1,3
1,3
1,6
2,2
1,8
1,8
0,9
1,7

2010
2,9
2,5
2,7
3,3
3,0
1,6
2,4
2,6
2,4
1,9
3,2
1,6
2,8
3,0
2,8
1,8
2,1
2,2
2,5
2,6
2,3
2,0
2,5

2009
3,4
4,5
3,6
5,1
4,1
4,8
4,1
3,9
2,4
2,7
5,4
3,2
2,0
2,8
3,3
2,8
5,2
5,8
6,1
5,0
4,0
0,8
3,8

2010
5,1
5,3
4,2
6,9
6,8
5,2
6,3
5,5
7,5
4,3
7,0
3,2
3,8
7,2
7,1
5,7
5,7
7,9
4,6
5,6
5,8
3,8
5,4

oververtegenwoordiging
2009
2010 verschil
96
73
-23
88
112
24
98
56
-42
87
108
21
122
128
6
320
233
-87
194
160
-34
182
115
-67
100
214
114
115
120
5
206
118
-88
272
101
-171
108
37
-71
51
144
93
116
153
37
112
224
112
296
175
-121
273
256
-17
182
87
-95
174
114
-60
130
152
22
-12
87
99
120
112
-8

Tabel b4.6:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 22
gemeenten, 1 januari 2010
(in absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
15 t/m 64 jaar

15 t/m 24 jaar

totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

populatie
N
410.714
561.854
339.986
133.298
143.257
142.694
79.863
84.852
147.249
117.073
117.667
44.475
50.751
51.745
51.549
97.575
81.597
46.151
38.998
65.544
29.531
27.657
2.864.080

uitkering populatie
N
%
N
34.464
8,4
15.249
36.343
6,5
9.059
18.047
5,3
8.667
4.136
3,1
3.379
5.141
3,6
3.138
8.538
6,0
2.482
2.965
3,7
2.150
2.147
2,5
1.815
5.472
3,7
1.913
3.446
2,9
1.563
5.026
4,3
1.510
1.833
4,1
1.444
1.577
3,1
1.258
1.553
3,0
1.182
2.038
4,0
1.224
2.302
2,4
1.228
2.511
3,1
1.023
1.545
3,3
884
1.260
3,2
875
3.469
5,3
681
1.341
4,5
503
613
2,2
425
145.767
5,1
61.652

Antilliaans
uitkering
N
%
2.571 16,9
1.037 11,4
948 10,9
261
7,7
363 11,6
485 19,5
280 13,0
121
6,7
181
9,5
130
8,3
145
9,6
200 13,9
111
8,8
100
8,5
166 13,6
107
8,7
126 12,3
99 11,2
138 15,8
127 18,6
63 12,5
31
7,3
7.790 12,6

totaal
ovvt
%
101
77
106
149
222
227
251
163
155
183
125
236
184
182
243
269
300
235
388
252
176
229
148

populatie
N
82.198
98.963
60.553
25.747
30.832
43.501
14.499
16.382
28.205
23.056
28.278
7.985
9.434
8.943
9.097
16.299
15.945
8.205
6.909
15.464
5.160
4.632
560.287

uitkering
N
%
1.808
2,2
786
0,8
1.199
2,0
332
1,3
491
1,6
612
1,4
154
1,1
194
1,2
336
1,2
243
1,1
288
1,0
141
1,8
100
1,1
147
1,6
134
1,5
144
0,9
172
1,1
81
1,0
58
0,8
380
2,5
123
2,4
26
0,6
7.949
1,4

populatie

N
4.608
2.058
2.502
917
913
812
617
493
544
447
454
437
345
345
326
333
336
215
239
248
155
132
17.476

Antilliaans
uitkering
N
%
248
5,4
27
1,3
89
3,6
31
3,4
45
4,9
54
6,7
21
3,4
16
3,2
24
4,4
13
2,9
10
2,2
25
5,7
12
3,5
17
4,9
12
3,7
13
3,9
17
5,1
8
3,7
6
2,5
16
6,5
6
3,9
2
1,5
712
4,1

ovvt
%
145
65
80
162
210
373
220
174
270
176
116
224
228
200
150
342
369
277
199
163
62
170
187

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Tabel b4.6a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 22
gemeenten, 1 januari 2009 en 2010
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)
15 t/m 64 jaar
Antilliaans

totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

2009
7,2
6,3
4,8
2,6
3,1
5,9
3,0
3,4
2,8
4,2
3,3
2,7
2,4
3,6
2,4
2,8
4,2
3,2
4,5
3,9
2,0
4,7

2010
8,4
6,5
5,3
3,1
3,6
6,0
3,7
2,5
3,7
2,9
4,3
4,1
3,1
3,0
4,0
2,4
3,1
3,3
3,2
5,3
4,5
2,2
5,1

2009
15,9
10,9
9,5
6,6
9,6
18,9
9,0
8,6
8,8
9,9
10,7
7,5
6,0
12,0
7,5
11,5
16,1
15,8
12,5
9,3
9,0
11,7

2010
16,9
11,4
10,9
7,7
11,6
19,5
13,0
6,7
9,5
8,3
9,6
13,9
8,8
8,5
13,6
8,7
12,3
11,2
15,8
18,6
12,5
7,3
12,6

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

90

15 t/m 24 jaar
Antilliaans

totaal
oververtegenwoordiging
2009
2010 verschil
122
101
-21
73
77
4
98
106
8
157
149
-8
207
222
15
221
227
6
251
200
163
-37
153
155
2
215
183
-32
133
125
-8
221
236
15
176
184
8
146
182
36
236
243
7
212
269
57
314
300
-14
282
235
-47
389
388
-1
177
252
75
140
176
36
353
229
-124
147
148
1

2009
1,4
0,7
1,5
1,0
1,3
1,1
1,9
1,4
0,9
0,9
1,1
0,8
0,9
1,0
0,8
0,8
1,8
1,3
1,6
1,8
0,6
1,1

2010
2,2
0,8
2,0
1,3
1,6
1,4
1,1
1,2
1,2
1,1
1,0
1,8
1,1
1,6
1,5
0,9
1,1
1,0
0,8
2,5
2,4
0,6
1,4

2009
3,7
1,4
2,8
2,9
3,8
6,5
5,9
4,2
2,1
2,5
4,5
1,5
2,2
3,0
1,8
5,2
5,8
4,8
2,9
2,7
0,8
3,3

2010
5,4
1,3
3,6
3,4
4,9
6,7
3,4
3,2
4,4
2,9
2,2
5,7
3,5
4,9
3,7
3,9
5,1
3,7
2,5
6,5
3,9
1,5
4,1

oververtegenwoordiging
2009
2010 verschil
158
145
-13
91
65
-26
84
80
-4
197
162
-35
195
210
15
482
373
-109
220
213
174
-39
207
270
63
133
176
43
175
116
-59
295
224
-71
92
228
136
151
200
49
202
150
-52
138
342
204
518
369
-149
227
277
50
273
199
-74
84
163
79
48
62
14
34
170
136
186
187
1

Bijlage bij hoofdstuk 5

91

Tabel b5.1:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, in 2010 (in absolute aantallen en in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

verdacht ‘10

pop.

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

68327

4009

5,9

134433

6023

4,5

200739

7394

3,7

149683

4051

2,7

237413

5548

2,3

420660

4928

1,2

2313809

24136

1,0

3525064

56089

1,6

Man

33589

3150

9,4

69378

5207

7,5

93747

5882

6,3

77543

3610

4,7

121380

4510

3,7

200871

3807

1,9

1129527

19306

1,7

1726035

45472

2,6

Vrouw

34738

859

2,5

65055

816

1,3

106992

1512

1,4

72140

441

0,6

116033

1038

0,9

219789

1121

0,5

1184282

4830

0,4

1799029

10617

0,6

1e generatie

51416

3120

6,1

86546

2317

2,7

130976

3892

3,0

96167

1865

1,9

191075

4041

2,1

224756

2329

1,0

-

-

-

780936

17564

2,2

2e generatie

16911

889

5,3

47887

3706

7,7

69763

3502

5,0

53516

2186

4,1

46338

1507

3,3

195904

2599

1,3

-

-

-

430319

14389

3,3

3,1

Bevolking (12 jr eo)

verdacht ‘10

Geslacht

Generatie

Leeftijd
12-17 jaar

8170

628

7,7

19493

1491

7,6

20367

903

4,4

20259

769

3,8

24385

900

3,7

20301

497

2,4

145019

2804

1,9

257994

7992

18-24 jaar

13271

1044

7,9

21955

2051

9,3

28941

1907

6,6

23530

1072

4,6

37313

1419

3,8

47066

1046

2,2

256377

5760

2,2

428453

14299

3,3

25-44 jaar

28152

1719

6,1

59990

2175

3,6

77990

3143

4,0

69780

1854

2,7

112378

2475

2,2

171608

2278

1,3

742184

9424

1,3

1262082

23068

1,8

45-64 jaar

16024

602

3,8

25520

289

1,1

59991

1399

2,3

28754

340

1,2

55682

730

1,3

123730

969

0,8

732010

5342

0,7

1041711

9671

0,9

65 jaar e.o.

2710

-

-

7475

-

-

13450

-

-

7360

-

-

7655

-

-

57955

-

-

438219

806

0,2

534824

1059

0,2

12-24 jr,1e generatie

11369

976

8,6

7213

593

8,2

8972

562

6,3

7880

286

3,6

30378

1125

3,7

30222

585

1,9

-

-

-

96034

4127

4,3

12-24 jr,2e generatie

10072

696

6,9

34235

2949

8,6

40336

2248

5,6

35909

1555

4,3

31320

1194

3,8

37145

958

2,6

-

-

-

189017

9600

5,1

12-24 jaar, man

10651

1275

12,0

20868

3069

14,7

24592

2222

9,0

22420

1642

7,3

31062

1879

6,0

31819

1219

3,8

196932

6928

3,5

338344

18234

5,4

12-24 jaar, vrouw

10790

397

3,7

20580

473

2,3

24716

588

2,4

21369

199

0,9

30636

440

1,4

35548

324

0,9

204464

1636

0,8

348103

4057

1,2

7,9

Leeftijd, generatie

Leeftijd, geslacht

Schoolsoort
School, laag nivo

3953

491

12,4

7092

972

13,7

6738

609

9,0

7491

486

6,5

6406

533

8,3

3426

229

6,7

26954

1599

5,9

62060

4919

School, mid. nivo

5263

297

5,6

13437

879

6,5

14827

628

4,2

13853

402

2,9

15405

561

3,6

11751

314

2,7

86748

1514

1,7

161284

4595

2,8

School, hoog nivo

3740

50

1,3

6271

165

2,6

9348

148

1,6

6418

99

1,5

14653

180

1,2

19775

172

0,9

140135

1079

0,8

200340

1893

0,9

16671

1255

7,5

33997

2822

8,3

39152

2065

5,3

35968

1440

4,0

48092

1781

3,7

49884

1165

2,3

317887

6639

2,1

541651

17167

3,2

746

136

18,2

1350

313

23,2

1444

200

13,9

1246

132

10,6

1349

171

12,7

1064

103

9,7

5925

544

9,2

13124

1599

12,2

niet werkzoekend

54660

3022

5,5

101162

4738

4,7

162351

6135

3,8

117409

3297

2,8

188812

4359

2,3

333469

4082

1,2

1734090

20268

1,2

2691953

45901

1,7

werkzoekend

6992

753

10,8

16040

807

5,0

15091

959

6,4

14821

469

3,2

28762

896

3,1

19299

562

2,9

71122

2333

3,3

172127

6779

3,9

geen uitkering

53862

2862

5,3

101725

4638

4,6

161918

5883

3,6

120224

3333

2,8

190354

4223

2,2

338989

4027

1,2

1751241

19779

1,1

2718313

44745

1,6

uitkeringsontvanger

7790

913

11,7

15477

907

5,9

15524

1211

7,8

12006

433

3,6

27220

1032

3,8

13779

617

4,5

53971

2822

5,2

145767

7935

5,4

Nieuw vsv
geen nieuw vsv
nieuw vsv
Werk

Uitkering

Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

93

Tabel b5.1a:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, in 2009 en 2010 (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

2009

2010

6,4

5,9

4,9

4,5

4,0

3,7

3,0

2,7

2,5

2,3

1,3

1,2

1,1

1,0

1,7

1,6

Man

10,0

9,4

8,1

7,5

6,8

6,3

5,1

4,7

4,1

3,7

2,1

1,9

1,9

1,7

2,9

2,6

Vrouw

3,0

2,5

1,4

1,3

1,5

1,4

0,7

0,6

0,9

0,9

0,6

0,5

0,4

0,4

0,6

0,6

1e generatie

6,6

6,1

3,1

2,7

3,3

3,0

2,1

1,9

2,3

2,1

1,1

1,0

.

.

2,5

2,2

2e generatie

5,9

5,3

8,3

7,7

5,4

5,0

4,5

4,1

3,3

3,3

1,5

1,3

.

.

3,6

3,3

12-17 jaar

8,4

7,7

8,0

7,6

5,1

4,4

4,2

3,8

4,0

3,7

3,0

2,4

2,3

1,9

3,5

3,1

18-24 jaar

8,5

7,9

9,8

9,3

6,9

6,6

5,1

4,6

4,1

3,8

2,5

2,2

2,5

2,2

3,6

3,3

25-44 jaar

6,7

6,1

4,0

3,6

4,3

4,0

2,8

2,7

2,3

2,2

1,4

1,3

1,4

1,3

1,9

1,8

45-64 jaar

4,0

3,8

1,4

1,1

2,4

2,3

1,4

1,2

1,5

1,3

0,9

0,8

0,8

0,7

1,0

0,9

65 jaar e.o.

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

0,2

0,2

0,2

0,2

12-24 jr,1e generatie

9,2

8,6

8,6

8,2

6,7

6,3

3,9

3,6

4,2

3,7

2,3

1,9

.

.

4,8

4,3

12-24 jr,2e generatie

7,6

6,9

9,0

8,6

6,0

5,6

4,9

4,3

3,8

3,8

3,0

2,6

.

.

5,5

5,1

Leeftijd, geslacht

8,5

7,8

8,9

8,5

6,2

5,7

4,7

4,2

4,0

3,8

2,7

2,3

2,4

2,1

3,6

3,2

12-24 jaar, man

12,9

12,0

15,5

14,7

10,0

9,0

8,2

7,3

6,6

6,0

4,3

3,8

4,0

3,5

6,0

5,4

12-24 jaar, vrouw

4,2

3,7

2,3

2,3

2,4

2,4

1,1

0,9

1,4

1,4

1,2

0,9

0,9

0,8

1,3

1,2

School, laag nivo

13,1

12,4

14,2

13,7

9,4

9,0

6,9

6,5

8,8

8,3

7,7

6,7

6,4

5,9

8,4

7,9

School, mid. nivo

6,0

5,6

6,7

6,5

4,3

4,2

3,4

2,9

3,6

3,6

3,0

2,7

2,2

1,7

3,2

2,8

School, hoog nivo

1,9

1,3

2,8

2,6

1,9

1,6

1,7

1,5

1,5

1,2

1,2

0,9

0,9

0,8

1,1

0,9

Bevolking (12 jr eo)
Geslacht

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

Schoolsoort

Nieuw vsv
geen nieuw vsv

8,5

7,5

8,7

8,3

5,8

5,3

4,6

4,0

4,0

3,7

2,8

2,3

2,4

2,1

3,6

3,2

nieuw vsv

17,0

18,2

24,5

23,2

15,5

13,9

12,2

10,6

13,5

12,7

10,1

9,7

8,9

9,2

12,4

12,2

Werk
niet werkzoekend

6,2

5,5

5,2

4,7

4,0

3,8

3,1

2,8

2,6

2,3

1,4

1,2

1,3

1,2

1,9

1,7

werkzoekend

11,0

10,8

4,7

5,0

7,3

6,4

3,0

3,2

2,9

3,1

2,9

2,9

3,5

3,3

4,0

3,9

Uitkering
geen uitkering

6,0

5,3

5,0

4,6

4,0

3,6

3,1

2,8

2,5

2,2

1,3

1,2

1,3

1,1

1,8

1,6

uitkeringsontvanger

12,1

11,8

6,0

5,9

7,8

7,8

3,4

3,6

3,4

3,8

4,5

4,5

5,1

5,3

5,3

5,5

Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

94

Tabel b5.2: Verdachten (12 jaar e.o.), ooit verdacht in 2006-2010 naar achtergrondkenmerken (in absolute aantallen en in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans
pop.

verdacht

Marokkaans
pop.

verdacht

Surinaams
pop.

verdacht

Turks
pop.

verdacht

ov. niet-westers
pop.

verdacht

westers
pop.

verdacht

autochtoon
pop.

verdacht

totaal
pop.

verdacht

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

68327

13427

19,7

134433

20177

15,0

200739

28701

14,3

149683

16566

11,1

237413

22678

9,6

420660

21734

5,2

2313809

114706

5,0

3525064

237989

6,8

Man

33589

9751

29,0

69378

16546

23,8

93747

21530

23,0

77543

14286

18,4

121380

17650

14,5

200871

16274

8,1

1129527

89160

7,9

1726035

185197

10,7

Vrouw

34738

3676

10,6

65055

3631

5,6

106992

7171

6,7

72140

2280

3,2

116033

5028

4,3

219789

5460

2,5

1184282

25546

2,2

1799029

52792

2,9

1e generatie

51416

10506

20,4

86546

9336

10,8

130976

16404

12,5

96167

8675

9,0

191075

17371

9,1

224756

9772

4,3

-

-

-

780936

72064

9,2

2e generatie

16911

2921

17,3

47887

10841

22,6

69763

12297

17,6

53516

7891

14,7

46338

5307

11,5

195904

11962

6,1

-

-

-

430319

51219

11,9

Bevolking (12 jr eo)
Geslacht

Generatie

Leeftijd
12-17 jaar

8170

1480

18,1

19493

3190

16,4

20367

2343

11,5

20259

2021

10,0

24385

2287

9,4

20301

1363

6,7

145019

8102

5,6

257994

20786

8,1

18-24 jaar

13271

3375

25,4

21955

6471

29,5

28941

6755

23,3

23530

4146

17,6

37313

5386

14,4

47066

4312

9,2

256377

26746

10,4

428453

57191

13,3

25-44 jaar

28152

6134

21,8

59990

8785

14,6

77990

12886

16,5

69780

8207

11,8

112378

10781

9,6

171608

9910

5,8

742184

45245

6,1

1262082

101948

8,1

45-64 jaar

16024

2338

14,6

25520

1595

6,3

59991

6374

10,6

28754

2057

7,2

55682

4075

7,3

123730

5282

4,3

732010

29296

4,0

1041711

51017

4,9

65 jaar e.o.

2710

-

-

7475

-

-

13450

-

-

7360

-

-

7655

-

-

57955

-

-

438219

5317

1,2

534824

7047

1,3

Leeftijd, generatie
12-24 jr,1e generatie

11369

2774

24,4

7213

1686

23,4

8972

1765

19,7

7880

987

12,5

30378

3871

12,7

30222

1924

6,4

-

-

-

96034

13007

13,5

12-24 jr,2e generatie

10072

2081

20,7

34235

7975

23,3

40336

7333

18,2

35909

5180

14,4

31320

3802

12,1

37145

3751

10,1

-

-

-

189017

30122

15,9

12-24 jaar, man

10651

3414

32,1

20868

7861

37,7

24592

6720

27,3

22420

5279

23,5

31062

5874

18,9

31819

4251

13,4

196932

26864

13,6

338344

60263

17,8

12-24 jaar, vrouw

10790

1441

13,4

20580

1800

8,7

24716

2378

9,6

21369

888

4,2

30636

1799

5,9

35548

1424

4,0

204464

7984

3,9

348103

17714

5,1

School, laag nivo

3953

1397

35,3

7092

2411

34,0

6738

1847

27,4

7491

1552

20,7

6406

1642

25,6

3426

798

23,3

26954

5396

20,0

62060

15043

24,2

School, mid. nivo

5263

825

15,7

13437

2302

17,1

14827

1926

13,0

13853

1268

9,2

15405

1629

10,6

11751

1033

8,8

86748

5700

6,6

161284

14683

9,1

School, hoog nivo

3740

211

5,6

6271

629

10,0

9348

593

6,3

6418

396

6,2

14653

772

5,3

19775

766

3,9

140135

4753

3,4

200340

8120

4,1

16671

3559

21,3

33997

7449

21,9

39152

6564

16,8

35968

4748

13,2

48092

5674

11,8

49884

4156

8,3

317887

25985

8,2

541651

58135

10,7

746

355

47,6

1350

712

52,7

1444

547

37,9

1246

411

33,0

1349

478

35,4

1064

287

27,0

5925

1635

27,6

13124

4425

33,7

niet werkzoekend

54660

10697

19,6

101162

16400

16,2

162351

24229

14,9

117409

13964

11,9

188812

18362

9,7

333469

18293

5,5

1734090

98183

5,7

2691953

200128

7,4

werkzoekend

6992

2240

32,0

16040

2821

17,6

15091

3634

24,1

14821

1965

13,3

28762

3644

12,7

19299

2268

11,8

71122

9636

13,5

172127

26208

15,2

geen uitkering

53862

10197

18,9

101725

16099

15,8

161918

23573

14,6

120224

14153

11,8

190354

18125

9,5

338989

18096

5,3

1751241

96990

5,5

2718313

197233

7,3

uitkeringsontvanger

7790

2740

35,2

15477

3122

20,2

15524

4290

27,6

12006

1776

14,8

27220

3881

14,3

13779

2465

17,9

53971

10829

20,1

145767

29103

20,0

Leeftijd, geslacht

Schoolsoort

Nieuw vsv
geen nieuw vsv
nieuw vsv
Werk

Uitkering

Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

95

Tabel b5.2a:

Verdachten (12 jaar e.o.) ooit verdacht in 2005-2009 en 2006-2010 naar achtergrondkenmerken (in procenten van betreffende bevolkingsgroep)

Bevolking (12 jr eo)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

verdacht (%)

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

05-09

06-10

20,3

19,7

15,4

15,0

14,8

14,3

11,5

11,1

10,0

9,6

5,4

5,2

5,1

5,0

7,0

6,8

Geslacht
Man

30,0

29,0

24,5

23,8

23,9

23,0

19,1

18,4

15,2

14,5

8,5

8,1

8,2

7,9

11,1

10,7

Vrouw

11,1

10,6

5,7

5,6

6,9

6,7

3,2

3,2

4,5

4,3

2,6

2,5

2,2

2,2

3,0

2,9

1e generatie

21,1

20,4

11,4

10,8

13,1

12,5

9,5

9,0

9,6

9,1

4,5

4,3

.

-

9,7

9,2

2e generatie

18,0

17,3

23,1

22,6

18,2

17,6

15,3

14,7

11,7

11,5

6,4

6,1

.

-

12,2

11,9

12-17 jaar

19,5

18,1

17,6

16,4

13,2

11,5

11,0

10,0

10,5

9,4

7,6

6,7

6,4

5,6

9,0

8,1

18-24 jaar

25,9

25,4

29,2

29,5

23,5

23,3

17,7

17,6

14,9

14,4

9,6

9,2

10,5

10,4

13,5

13,3

25-44 jaar

22,5

21,8

14,9

14,6

16,9

16,5

12,1

11,8

9,8

9,6

6,0

5,8

6,3

6,1

8,3

8,1

45-64 jaar

14,7

14,6

6,3

6,3

10,9

10,6

7,3

7,2

7,5

7,3

4,5

4,3

4,1

4,0

5,0

4,9

65 jaar e.o.

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

1,3

1,3

12-24 jr,1e generatie

25,1

24,4

23,8

23,4

20,0

19,7

12,7

12,5

13,9

12,7

6,9

6,4

-

-

14,6

13,5

12-24 jr,2e generatie

21,4

20,7

23,7

23,3

19,0

18,2

15,0

14,4

12,4

12,1

10,5

10,1

-

-

16,5

15,9

12-24 jaar, man

33,3

32,1

38,5

37,7

28,6

27,3

24,5

23,5

20,1

18,9

14,1

13,4

14,2

13,6

18,5

17,8

12-24 jaar, vrouw

13,8

13,4

8,9

8,7

9,9

9,6

4,2

4,2

6,1

5,9

4,3

4,0

4,1

3,9

5,3

5,1

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

Leeftijd, geslacht

Schoolsoort
School, laag nivo

35,8

35,3

34,1

34,0

28,7

27,4

20,8

20,7

26,1

25,6

24,1

23,3

20,6

20,0

24,7

24,2

School, mid. nivo

16,4

15,7

17,7

17,1

13,1

13,0

9,9

9,2

10,9

10,6

9,2

8,8

6,8

6,6

9,4

9,1

School, hoog nivo

6,6

5,6

10,5

10,0

6,6

6,3

6,5

6,2

5,6

5,3

4,3

3,9

3,5

3,4

4,2

4,1

geen nieuw vsv

22,6

21,3

22,5

21,9

17,6

16,8

14,0

13,2

12,6

11,8

9,0

8,3

8,6

8,2

11,3

10,7

nieuw vsv

44,0

47,6

53,4

52,7

40,3

37,9

33,1

33,0

35,8

35,4

29,5

27,0

26,0

27,6

33,0

33,7

Nieuw vsv

Werk
niet werkzoekend

20,5

19,6

16,9

16,2

15,6

14,9

12,4

11,9

10,3

9,7

5,8

5,5

5,9

5,7

7,8

7,4

werkzoekend

31,8

32,0

15,5

17,6

24,6

24,1

12,1

13,3

11,7

12,7

12,0

11,8

13,8

13,5

14,8

15,2

geen uitkering

20,0

18,9

16,4

15,8

15,3

14,6

12,3

11,8

10,1

9,5

5,7

5,3

5,8

5,5

7,6

7,3

uitkeringsontvanger

34,0

35,2

19,6

20,2

26,7

27,6

13,9

14,8

13,8

14,3

17,8

17,9

19,7

20,1

19,5

20,0

Uitkering

Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

96

Tabel b5.3:

Verdachten in 2010 (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, antecendenten en delicten van verdachten, in 2010
(in absolute aantallen en in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans
aantal

Verdachten (N)

%

4.009 100,0

Marokkaans

Surinaams

aantal

aantal

%

6.023 100,0

Turks
%

7.394 100,0

aantal

ov. niet-westers
%

aantal

%

4.051 100,0

5.548

100,0

westers
aantal

autochtoon
%

aantal

totaal
%

4.928 100,0

24.136 100,0

aantal

%

56.089 100,0

Pleegcarrière
Beginner

1167

29,1

1763

29,3

2508

33,9

1620

40,0

2519

45,4

2407

48,9

10859

45,0

22843

40,7

Meerpleger

1947

48,6

2955

49,1

3483

47,1

1973

48,7

2498

45,0

1905

38,7

9810

40,6

24571

43,8

Veelpleger

895

22,3

1304

21,7

1403

19,0

458

11,3

531

9,6

615

12,5

3466

14,4

8672

15,5

Antecedenten

5.437

8.389

9.441

5.061

6.902

Delicten

6.673 100,0

10.555 100,0

11.410 100,0

6.260 100,0

8.333

100,0

5.989

29.348

70.567

7.300 100,0

35.695 100,0

86.226 100,0

waaronder
geweldsdelicten

1.907

28,6

2.845

27,0

3.204

28,1

1.741

27,8

2.450

29,4

1.512

20,7

7.946

22,3

21.605

25,1

vermogensdelicten

2.353

35,3

3.871

36,7

3.601

31,6

1.707

27,3

2.570

30,8

2.373

32,5

10.411

29,2

26.886

31,2

openbare orde

822

12,3

1.536

14,6

1.405

12,3

804

12,8

1.219

14,6

961

13,2

5.670

15,9

12.417

14,4

Verkeer

841

12,6

1.001

9,5

1.815

15,9

1.175

18,8

1.264

15,2

1.596

21,9

7.537

21,1

15.229

17,7

Drugs

377

5,6

564

5,3

673

5,9

391

6,2

371

4,5

414

5,7

1.793

5,0

4.583

5,3

Overig

373

5,6

738

7,0

712

6,2

442

7,1

459

5,5

444

6,1

2.338

6,5

5.506

6,4

verdacht als % bevolking
verdacht totaal (%)

5,9

4,5

3,7

2,7

2,3

1,2

1,0

1,6

verdacht geweldsdelict (%)

2,0

1,6

1,2

0,9

0,8

0,3

0,3

0,5

verdacht vermogensdelict (%)

2,3

1,8

1,2

0,7

0,8

0,4

0,3

0,5

verdacht openbare orde (%)

1,0

0,9

0,6

0,4

0,4

0,2

0,2

0,3

verdacht verkeersdelict (%)

1,0

0,6

0,8

0,7

0,5

0,3

0,3

0,4

verdacht drugsdelict (%)

0,5

0,3

0,3

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

verdacht overig delict (%)

0,5

0,5

0,3

0,3

0,2

0,1

0,1

0,1

Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

Tabel b5.3a:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, antecendenten en delicten van verdachten, in 2009 en 2010
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

2009

2009

2009

2010

2010

2010

Turks
2009

ov. niet-westers
2010

2009

2010

westers

autochtoon

2009

2009

2010

2010

totaal
2009

2010

Verdachten (N)
Pleegcarrière
Beginner

26,1

29,1

30,1

29,3

32,4

33,9

39,1

40,0

43,3

45,4

47,8

48,9

43,9

45,0

39,6

40,7

Meerpleger

51,7

48,6

49,3

49,1

49,5

47,1

50,0

48,7

47,1

45,0

40,6

38,7

42,7

40,6

45,7

43,8

Veelpleger

22,1

22,3

20,6

21,7

18,1

19,0

11,0

11,3

9,6

9,6

11,6

12,5

13,4

14,4

14,7

15,5

100,0 100,0

100,0

100,0

Antecedenten
Delicten

100,0 100,0

100,0 100,0

100,0 100,0

100,0 100,0

100,0 100,0

100,0 100,0

waaronder
geweldsdelicten

27,7

28,6

27,5

27,0

29,6

28,1

30,9

27,8

27,7

29,4

21,5

20,7

22,3

22,3

25,4

25,1

vermogensdelicten

33,8

35,3

37,3

36,7

28,8

31,6

22,5

27,3

29,9

30,8

30,4

32,5

26,2

29,2

28,9

31,2

openbare orde

12,2

12,3

12,7

14,6

12,4

12,3

13,4

12,8

15,4

14,6

13,7

13,2

16,7

15,9

14,7

14,4

Verkeer

14,9

12,6

11,2

9,5

18,3

15,9

21,9

18,8

18,1

15,2

23,4

21,9

24,3

21,1

20,4

17,7

Drugs

4,9

5,6

5,1

5,3

5,9

5,9

4,6

6,2

3,7

4,5

5,5

5,7

4,5

5,0

4,8

5,3

Overig

6,5

5,6

6,3

7,0

5,1

6,2

6,7

7,1

5,2

5,5

5,6

6,1

6,0

6,5

5,9

6,4

verdacht als % bevolking
verdacht totaal (%)

6,4

5,9

4,9

4,5

4,0

3,7

3,0

2,7

2,5

2,3

1,3

1,2

1,1

1,0

1,7

1,6

verdacht geweldsdelict (%)

2,2

2,0

1,8

1,6

1,4

1,2

1,1

0,9

0,9

0,8

0,3

0,3

0,3

0,3

0,5

0,5

verdacht vermogensdelict (%)

2,4

2,3

2,0

1,8

1,3

1,2

0,7

0,7

0,8

0,8

0,4

0,4

0,3

0,3

0,5

0,5

verdacht openbare orde (%)

1,1

1,0

0,9

0,9

0,6

0,6

0,5

0,4

0,4

0,4

0,2

0,2

0,2

0,2

0,3

0,3

verdacht verkeersdelict (%)

1,1

1,0

0,7

0,6

0,9

0,8

0,7

0,7

0,5

0,5

0,4

0,3

0,3

0,3

0,4

0,4

verdacht drugsdelict (%)

0,5

0,5

0,4

0,3

0,3

0,3

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

verdacht overig delict (%)
0,7
0,5
Bron: GBA en HKS (voorlopige cijfers), bewerking Risbo

0,5

0,5

0,3

0,3

0,3

0,3

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

97

Tabel b5.4:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar en ouder en 12 t/m 24 jaar) in de 22
gemeenten, in 2010
(in absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
12 jaar en ouder
totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

populatie
N
513.563
667.339
419.148
155.494
177.735
168.011
101.935
104.625
187.025
149.621
144.033
56.497
63.005
62.483
65.526
120.238
100.823
61.615
50.301
82.310
39.318
34.419
3.525.064

verdacht populatie
N
%
N
9.357
1,8
16.869
10.775
1,6
10.081
9.704
2,3
9.545
2.568
1,7
3.709
1.950
1,1
3.438
2.473
1,5
2.698
1.822
1,8
2.412
1.447
1,4
2.052
2.202
1,2
2.100
1.908
1,3
1.737
2.083
1,4
1.692
714
1,3
1.609
735
1,2
1.445
1.084
1,7
1.348
996
1,5
1.342
1.405
1,2
1.384
1.028
1,0
1.144
783
1,3
974
562
1,1
967
1.377
1,7
728
709
1,8
565
407
1,2
488
56.089
1,6
68.327

12 t/m 24 jaar
Antilliaans
verdacht
N
%
995
5,9
501
5,0
619
6,5
190
5,1
143
4,2
241
8,9
197
8,2
96
4,7
96
4,6
101
5,8
98
5,8
91
5,7
74
5,1
76
5,6
68
5,1
56
4,0
87
7,6
57
5,9
63
6,5
73 10,0
59 10,4
28
5,7
4.009
5,9

totaal
ovvt
%
224
208
180
210
279
507
357
238
288
356
300
348
339
225
233
246
646
361
483
499
479
385
269

populatie
N
100.591
119.008
75.705
33.577
37.235
47.738
18.653
20.853
34.255
28.717
32.927
10.342
11.955
11.601
11.545
21.733
19.750
10.531
8.823
18.241
6.608
6.059
686.447

verdacht
N
%
3.702
3,7
4.259
3,6
3.445
4,6
1.113
3,3
882
2,4
1.039
2,2
680
3,6
656
3,1
824
2,4
752
2,6
776
2,4
299
2,9
325
2,7
471
4,1
407
3,5
619
2,8
499
2,5
306
2,9
230
2,6
506
2,8
321
4,9
180
3,0
22.291
3,2

populatie

N
5.654
2.491
2.975
1.138
1.109
956
782
628
657
559
549
546
458
449
414
423
415
277
305
283
199
174
21.441

Antilliaans
verdacht
N
%
412
7,3
183
7,3
262
8,8
77
6,8
58
5,2
101 10,6
77
9,8
47
7,5
42
6,4
43
7,7
41
7,5
44
8,1
36
7,9
33
7,3
24
5,8
31
7,3
44 10,6
21
7,6
26
8,5
29 10,2
26 13,1
15
8,6
1.672
7,8

ovvt
%
98
105
94
104
121
385
170
138
166
194
217
179
189
81
64
157
320
161
227
269
169
190
140

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

Tabel b5.4a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar en ouder en 12 t/m 24 jaar) in de 22
gemeenten, in 2009 en 2010
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)

totaal

Rotterdam
Amsterdam
Den Haag
Almere
Tilburg
Groningen
Dordrecht
Zoetermeer
Eindhoven
Breda
Nijmegen
Capelle a/d IJssel
Spijkenisse
Lelystad
Schiedam
Amersfoort
Zwolle
Vlaardingen
Den Helder
Leeuwarden
Vlissingen
Hellevoetsluis
Totaal 22 AG

2009
2,0
1,8
2,5
1,8
1,4
1,6
2,0
1,6
1,1
0,8
1,3
1,4
1,3
1,8
1,7
1,5
1,2
1,5
1,5
1,6
1,7
1,3
1,7

2010
1,8
1,6
2,3
1,7
1,1
1,5
1,8
1,4
1,2
1,3
1,4
1,3
1,2
1,7
1,5
1,2
1,0
1,3
1,1
1,7
1,8
1,2
1,6

12 jaar en ouder
Antilliaans
oververtegenwoordiging
2009
2010
2009
2010 verschil
7,2
5,9
250
224
-26
5,7
5,0
214
208
-6
6,6
6,5
169
180
11
6,0
5,1
225
210
-15
4,8
4,2
255
279
24
9,3
8,9
462
507
45
8,0
8,2
309
357
48
5,6
4,7
254
238
-16
4,6
4,6
340
288
-52
2,5
5,8
207
356
149
4,9
5,8
267
300
33
6,0
5,7
318
348
30
4,6
5,1
239
339
100
6,5
5,6
256
225
-31
5,3
5,1
206
233
27
7,0
4,0
352
246
-106
6,5
7,6
442
646
204
7,6
5,9
417
361
-56
8,9
6,5
480
483
3
8,5
10,0
444
499
55
10,5
10,4
505
479
-26
6,8
5,7
424
385
-39
6,4
5,9
272
269
-3

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

98

12 t/m 24 jaar
Antilliaans

totaal
2009
4,2
4,0
5,0
3,8
2,9
2,6
4,2
3,8
2,3
1,7
2,4
3,3
3,2
4,1
3,7
3,4
3,0
3,3
3,7
2,8
4,7
3,5
3,6

2010
3,7
3,6
4,6
3,3
2,4
2,2
3,6
3,1
2,4
2,6
2,4
2,9
2,7
4,1
3,5
2,8
2,5
2,9
2,6
2,8
4,9
3,0
3,2

2009
8,8
7,9
8,6
9,1
7,3
12,3
7,1
8,8
7,1
2,2
6,9
7,2
7,1
9,2
6,9
8,4
10,1
10,6
15,0
8,7
10,2
12,4
8,5

2010
7,3
7,3
8,8
6,8
5,2
10,6
9,8
7,5
6,4
7,7
7,5
8,1
7,9
7,3
5,8
7,3
10,6
7,6
8,5
10,2
13,1
8,6
7,8

oververtegenwoordiging
2009
2010 verschil
110
98
-12
97
105
8
70
94
24
139
104
-35
153
121
-32
381
385
4
69
170
101
131
138
7
214
166
-48
29
194
165
194
217
23
118
179
61
124
189
65
125
81
-44
87
64
-23
146
157
11
240
320
80
221
161
-60
308
227
-81
211
269
58
118
169
51
260
190
-70
136
140
4

Begrippenlijst
Allochtoon24
Een allochtoon is gedefinieerd als een persoon van wie ten minste één
van de ouders in het buitenland geboren is. Definitie conform CBS
Antilliaanse Nederlander
Een op de Nederlandse Antillen of Aruba geboren persoon van wie ten
minste één ouder in het buitenland geboren is (eerste generatie) of een
in Nederland geboren persoon van wie de moeder op de Nederlandse
Antillen of Aruba is geboren of, in het geval de moeder in Nederland is
geboren, de vader op de Nederlandse Antillen of Aruba is geboren (de
tweede generatie). Definitie conform CBS

Autochtoon
Persoon van wie de beide ouders in Nederland zijn geboren. Definitie
conform CBS
Eerste generatie allochtoon
Persoon die in het buitenland is geboren en van wie ten minste één
ouder in het buitenland is geboren. Definitie conform CBS
Beginner
Verdachte van een misdrijf tegen wie voor het eerst een proces-verbaal
van aanhouding is opgemaakt.
IOAW
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAW).
De wet biedt een inkomensgarantie op het niveau van het sociaal
minimum aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers, van wie het recht op uitkering op grond van de
Werkloosheidswet is geëindigd. Bron: CBS

24

99

Voor uitzonderingen en specificaties zie: http://www.cbs.nl/nlNL/menu/methoden/begrippen/default.htm?ConceptID=315

Begrippenlijst

IOAZ
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen (IOAZ).
De wet biedt een inkomensgarantie op het niveau van het sociaal
minimum aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen, van wie het inkomen duurzaam minder bedraagt dan het
sociaal minimum en die als gevolg daarvan het bedrijf of beroep hebben
beëindigd. Bron: CBS

Marokkaanse Nederlander
Een in Marokko geboren persoon van wie ten minste één ouder in het
buitenland geboren is (eerste generatie) of een in Nederland geboren
persoon van wie de moeder in Marokko is geboren of, in het geval de
moeder in Nederland is geboren, de vader in Marokko is geboren (de
tweede generatie). Definitie conform CBS
Meerpleger
Meerderjarige verdachte van misdrijven tegen wie 2 t/m 10 processenverbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste één in het
peiljaar. Of een minderjarige verdachte van misdrijven tegen wie 2 t/m 5
processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste
één in het peiljaar. Bron: KLPD-Dienst IPOL
Middelbaar beroepsonderwijs (mbo)
Het mbo leidt op tot kwalificaties op vier niveaus. Mbo niveau 1
(assistent) ligt op een lager niveau dan de basisberoepsgerichte leerweg
van het vmbo en lijkt qua inhoud op de meest eenvoudige opleidingen
van het vroegere leerlingwezen. De assistentenopleiding kan sinds
2004/05 ook gevolgd worden door leerlingen van het vmbo die niet in
staat zijn de normale basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo te
volgen. Mbo niveaus 2-4 (basisberoepsbeoefenaar, zelfstandig
beroepsbeoefenaar, middenkaderfunctionaris/specialist) komen overeen
met de andere opleidingen van het leerlingwezen en het vroegere
(k)mbo. Bron: CBS

Misdrijf
Strafbaar feit van de ernstige soort dat als zodanig is omschreven en
strafbaar is gesteld in de strafwetten. Voor de indeling van misdrijven zie
technische toelichting. Bron: KLPD-Dienst IPOL

100

Begrippenlijst

NWW
Niet-werkende werkzoekende (NWW)
Een niet-werkende werkzoekende is een persoon die bij een vestiging
van het UWV WERKbedrijf is ingeschreven als een werkzoekende
zonder werk of als werkzoekende die minder dan twaalf uur per week
werkt met een inschrijfdatum en geen uitschrijfdatum.

Niet-westerse allochtoon
Tot de niet-westerse allochtonen worden personen gerekend van wie ten
minste één ouder is geboren in Turkije, Marokko, Suriname, de
Nederlandse Antillen of Aruba, of in een ander land in Azië (m.u.v. Japan
en Indonesië), Afrika of Latijns Amerika. Definitie conform CBS.
In deze monitor wordt onder andere gerapporteerd over de vier grote niet
westerse allochtone groepen in Nederland (Antilliaanse, Marokkaanse,
Surinaamse en Turkse Nederlanders). Niet westerse allochtonen uit
andere herkomstlanden worden samengenomen tot een groep ‘overige
niet-westerse allochtonen’ veelal afgekort als ‘ov-niet westers’.

Nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers)
Onder de nieuwe vsv-ers worden alle leerlingen van 12 t/m 22 jaar
verstaan, die in een schooljaar zonder startkwalificatie (diploma van
havo, vwo of mbo met minimaal niveau 2) het onderwijs verlaten.
Oververtegenwoordiging
Oververtegenwoordiging is een percentage dat wordt berekend door het
verschil tussen het aandeel in de doelgroep en de totale groep te delen
door het aandeel in de totale groep. Het percentage
oververtegenwoordiging wordt berekend op basis van de niet afgeronde
percentages.
Potentiële beroepsbevolking
Het deel van de bevolking dat gelet op zijn leeftijd in aanmerking komt
voor deelname aan het arbeidsproces. Iedereen van 15 t/m 64 jaar wordt
tot de potentiële beroepsbevolking gerekend.

Startkwalificatie
Diploma van havo, vwo of mbo met minimaal niveau 2.

101

Begrippenlijst

Tweede generatie allochtoon25
Persoon die in Nederland is geboren en van wie ten minste één ouder in
het buitenland is geboren. Definitie conform CBS
Veelpleger
Meerderjarige verdachte van misdrijven tegen wie meer dan 10
processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste
één in het peiljaar. Of een minderjarige verdachte van misdrijven tegen
wie meer dan 5 processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt,
waarvan ten minste één in het peiljaar. Bron: KLPD- Dienst IPOL

Verdachte
Persoon van 12 jaar of ouder tegen wie een proces-verbaal is
opgemaakt, omdat een redelijk vermoeden bestaat dat hij een strafbaar
feit heeft gepleegd. Bron: KLPD- Dienst IPOL

Vmbo-bb
De basisberoepsgerichte leerweg is te beschouwen als de opvolger van
de laagste niveaus van het vbo en is bedoeld als vooropleiding voor de
basisberoepsopleiding, niveau 2 van de kwalificatiestructuur van het
mbo. Bron: CBS

Vmbo-kb
De kaderberoepsgerichte leerweg is te beschouwen als de opvolger van
de hoogste niveaus van het vbo en is de minimale vooropleiding voor de
vakopleiding en de middenkaderopleiding, respectievelijk op niveau 3 en
4 van de kwalificatiestructuur van het mbo. Bron: CBS
Vmbo-gl
De gemengde leerweg is te beschouwen als een tussenvorm van de
theoretische leerweg en de beroepsgerichte leerwegen, heeft hetzelfde
niveau als de theoretische leerweg, maar heeft ook een beroepsgericht
vak. De gemengde leerweg geeft toegang tot de middenkaderopleiding,
niveau 4 van de kwalificatiestructuur van het mbo. Bron: CBS

25

102

Een tweede generatie allochtoon heeft als herkomstgroepering het geboorteland van
de moeder, tenzij dat ook Nederland is. In dat geval is de herkomstgroepering
bepaald door het geboorteland van de vader.

Begrippenlijst

Vmbo-tl
De theoretische leerweg is te beschouwen als de opvolger van de mavo
en geeft toegang tot de middenkaderopleiding, niveau 4 van de
kwalificatiestructuur van het mbo. Het is na diplomering tevens mogelijk
door te stromen naar het vierde leerjaar havo. Bron: CBS
Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo)
Voortzetting m.i.v. augustus 1999 van het mavo en vbo. Het bereidt voor
op het middelbaar beroepsonderwijs, heeft een duur van vier jaar en
kent vier leerwegen: de theoretische leerweg, de gemengde leerweg, de
kaderberoepsgerichte leerweg en de basisberoepsgerichte leerweg.
Bron: CBS
WIJ
Wet investeren in jongeren (WIJ).
Jongeren die vanaf 1 oktober 2009 naar het jongerenloket van het UWV
WERKbedrijf gaan voor werk, kunnen geen uitkering aanvragen maar
krijgen een werkleeraanbod. Dat is een opleiding of werk, of een
combinatie daarvan. Op basis van het werkleeraanbod, beoordeelt de
gemeente of iemand recht heeft op een (aanvullende)
inkomensvoorziening op grond van de WIJ.

WWB
Wet werk en bijstand (WWB).
Wettelijke sociale voorziening die op 1 januari 2004 in werking is
getreden ter vervanging van de Algemene bijstandswet (ABW), de Wet
inschakeling werkzoekenden (WIW) en het Besluit In- en
Doorstroombanen (ID-banen). Bron: CBS

Westerse allochtoon
Westerse allochtonen zijn gedefinieerd als personen van wie ten minste
één van de ouders geboren is in één van de landen in Europa (exclusief
Turkije), Noord-Amerika, Oceanië, Indonesië of Japan. In de tabellen en
grafieken is dit veelal afgekort als ‘westers’. Definitie conform CBS

103

Technische toelichting

Het doel van het monitorsysteem is betrouwbare en actuele informatie op te
leveren over de maatschappelijke positie van Antilliaanse en of Marokkaanse
Nederlanders in de betrokken gemeenten om zo de voortgang van de
verschillende aanpakken te kunnen monitoren. De informatiebehoefte spitst zich
toe op vier basisdimensies te weten: demografie, onderwijs, arbeidsparticipatie
en criminaliteit.

Methodiek: koppeling van de diverse registraties
Bovenstaande informatie is niet in een enkele registratie beschikbaar en is
afkomstig van verschillende bronnen. Om optimaal in de informatiebehoefte te
kunnen voorzien is voor een systeem gekozen waarmee dwarsverbanden
kunnen worden gemaakt tussen informatie die beschikbaar is in deze
verschillende registratiesystemen. Deze verbanden kunnen alleen worden
gemaakt door bestaande registraties op persoonsniveau aan elkaar te
koppelen. Dit betekent dat informatie over de demografische en geografische
factoren, data over voortijdig school verlaten, gegevens over verdachten en
werkzoekenden en uitkeringsontvangers op persoonsniveau met behulp van
een unieke versleutelde identificatiesleutel aan elkaar zijn gekoppeld.
Versleuteling
Met het oog op de privacy zijn de persoonsgebonden nummers aan de bron
versleuteld zodat ze niet meer terug te herleiden zijn naar personen (zie figuur
1.1 in hoofdstuk 1). Pas na versleuteling van de identificerende
persoonsnummers zijn de bestanden met persoonsgegevens geleverd aan
Risbo.
Koppeling in 4 stappen
Stap 1 de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) als basis.
Als basis dienen alle in de GBA ingeschreven personen op de gekozen
peildatum 1-1-2010. Elke inwoner van Nederland is verplicht ingeschreven in de
Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) van de gemeente waarin men woont.

105

Technische toelichting

Stap 2 koppeling van onderwijsgegevens.
In stap 2 wordt informatie gekoppeld over leerlingen en voortijdig
schoolverlaters uit de Basisregistratie Onderwijs (BRON). Alle leerlingen in het
bekostigd voorgezet en middelbaar beroepsonderwijs staan in BRON
geregistreerd. De gegevens zijn aangeleverd door de Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO). Leerlingen en nieuwe voortijdig schoolverlaters in schooljaar
2009/2010 zijn op basis van het versleutelde burgerservicenummer (BSN)
gekoppeld aan het bevolkingsbestand per 1 januari 2010. Indien het nummer in
een van de bestanden niet bekend is, kan er geen koppeling worden gemaakt.
Jongeren waarvan geen nummer bekend is en jongeren die in de loop van 2010
vanuit een niet in het onderzoek betrokken gemeente in een van de betrokken
gemeenten zijn komen wonen, komen in het onderzoeksbestand dus niet voor.

Stap 3 koppeling van niet-werkende werkzoekenden en uitkeringsontvangers.
In stap 3 worden, wederom op basis van het versleutelde BSN, gegevens
gekoppeld over werkzoekenden (UWV WERKbedrijf) en uitkeringsgerechtigden
(gemeentelijke sociale dienst).

Stap 4 koppeling van verdachtenregistraties in HKS.
In stap 4 worden ten slotte gegevens over verdachten gekoppeld aan het GBAbestand. In het HKS geregistreerde verdachten zijn op basis van het
versleutelde GBA-nummer gekoppeld aan het bevolkingsbestand per 1 januari
2010. Dit GBA-nummer was in het HKS in het verleden niet altijd evengoed
ingevuld maar in de laatste jaren is de vulling van het GBA-nummer in het HKS
sterk verbeterd. Indien het GBA-nummer in de verdachtenregistratie niet
bekend is, kan er per definitie geen koppeling worden gemaakt met het
bevolkingsbestand. Verdachten zonder valide GBA-nummer zijn in het
onderzoeksbestand dus niet opgenomen. Ook verdachten die in de loop van
2010 vanuit een niet in het onderzoek betrokken gemeente in een van de
betrokken gemeenten is komen wonen, vallen buiten de analyse die voor dit
rapport zijn gedaan.
Databronnen

Gemeentelijke Basisadministratie (GBA)
Als basis dienen alle in de GBA ingeschreven personen op de gekozen
peildatum 1-1-2010. Elke inwoner van Nederland is verplicht ingeschreven in de
Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) van de gemeente waarin men woont.
In de GBA wordt een groot aantal (demografische) kenmerken geregistreerd. In
het onderzoeksbestand zijn naast het versleutelde GBA-nummer en het

106

Technische toelichting

versleutelde burgerservicenummer de volgende kenmerken opgenomen:
Geboortejaar, geboorteland, geslacht, geboorteland moeder, geboorteland
vader, nationaliteit, jaar inschrijving in de gemeente, land vanwaar
ingeschreven, jaar vestiging in Nederland, postcode (eerste vier posities), wijk,
buurt, burgerlijke staat, positie in het gezin. Positie in het gezin is geen rubriek
in de GBA registratie. Deze moet door de gemeenten worden geconstrueerd op
basis van burgerlijke staat, het exacte adres en gegevens over kinderen. Dit is
vaak lastig. Positie in het gezin is daardoor niet uniform voor alle gemeenten.
Door een aantal gemeenten zijn geen gegevens over de positie in het gezin
aangeleverd.

Basisregistratie Onderwijs (BRON)
In de Basisregistratie Onderwijs (BRON) staan alle leerlingen in het bekostigd
voorgezet en middelbaar beroepsonderwijs geregistreerd. Deze gegevens zijn
aangeleverd door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).

Cijfers schooljaar 2009/2010
In maart is het aantal voortijdig schoolverlaters van voorgaand schooljaar
bekend. Deze gegevens hebben de status ‘voorlopig’ omdat het gaat om
gegevens die zijn aangeleverd door de onderwijsinstellingen, maar nog niet zijn
gecontroleerd door een accountant. Door de accountantscontrole en door
inschrijfmutaties die met terugwerkende kracht worden verwerkt, kunnen er
verschillen ontstaan tussen de voorlopige en definitieve cijfers. De definitieve
cijfers zijn steeds in oktober bekend. De voorlopige vsv-cijfers van schooljaar
2009/2010 zijn dus in maart 2011 bekend en worden in oktober 2011 definitief
vastgesteld.

Informatie niet-werkende werkzoekenden en uitkeringsontvangers
Gegevens over niet-werkende werkzoekenden zijn gebaseerd op registraties
afkomstig van het UWV WERKbedrijf. Het UWV WERKbedrijf levert aan veel
gemeenten jaarlijks een databestand met niet-werkende werkzoekenden per 31
december. Dit databestand is, met toestemming van het UWV WERKbedrijf,
door de gemeenten aan Risbo doorgeleverd. Voor dit onderzoek is gebruik
gemaakt van het bestand met werkzoekenden die per 31-12-2009 bij het UWV
WERKbedrijf stonden ingeschreven. De cijfers over uitkeringen zijn afkomstig
van de gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties. De cijfers hebben 1-12010 als peildatum.

107

Technische toelichting

Het Herkenningsdienstsysteem (HKS)
Voor dit onderzoek maken we gebruik van verdachtenregistraties uit het
zogenaamde Herkenningsdienstsysteem (HKS). De gegevens zijn afkomstig
van de Dienst IPOL van het Korps Landelijke politiediensten (KLPD). De Dienst
IPOL verzamelt jaarlijks data vanuit het HKS. In het HKS worden verdachten
geregistreerd tegen wie een proces-verbaal is opgemaakt wegens een misdrijf.
In het HKS worden alleen misdrijven en verdachten van misdrijven
geregistreerd (voor indeling misdrijven zie onderstaande tabel). Het is de
overtuiging van de politie dat het daders zijn. Voor deze personen is procesverbaal van opsporing gemaakt en verstuurd naar het Openbaar Ministerie. De
rechter moet zich er nog over uitspreken. We rapporteren dus over verdachten
en niet over veroordeelden. Overtredingen en verdachten van overtredingen
worden hierin dus niet geregistreerd.26
Indeling delicten
Geweldsdelicten

Vermogensdelicten

Openbare orde

Verkeersdelicten

Drugsdelicten

Overige delicten

Bedreiging (SR285)
Moord en doodslag (poging) (SR287-SR292)
Moord en doodslag (voltooid) (SR287-SR292)
Mishandeling (SR300-SR306)
Diefstal met geweld (SR312)
Afpersing (SR317)
Verkrachting (SR242)
Aanranding (SR246)
Muntmisdrijven (SR208-SR211, SR213-SR214)
Overige valsheid (SR216-SR232, SR234)
Eenvoudige diefstal (SR310)
Diefstal verbreking (SR311.)
Overige gekwalificeerde diefstal (ov. SR311.)
Verduistering (SR321-SR323)
Bedrog (SR326-SR337, SR339)
Heling (SR416, SR417)
Tegen openbare orde (SR131-SR136, SR138-SR151A)
Gemeengevaarlijke. misdrijven (SR157, SR158)
Tegen openbaar gezag (SR177-SR206)
Overige vernieling (SR350-SR354)
Schennis eerbaarheid (SR239)
Overige seksuele misdrijven (SR243-245, SR247-249)
Rijden onder invloed (WVW26,WV8)
Verlaten plaats ongeval (WVW30, WV7)
Rijden na ontzegging (WVW32, WV9)
Weigeren bloedproef (WV163, WVW)
Dood/letsel door schuld (WVW36, WV6, WV175)
Joyriding (WVW37, WV176.2, WV11)
Overig misdrijven WVW
Middelenlijst I (harddrugs)
Middelenlijst II (softdrugs)
Overige opiumwet
Overige misdrijven SR
Wet Wapens & munitie
Misdrijven andere wetten

Cijfers 2010 27
De cijfers over het meest recent verlopen jaar (hier dus 2010) zijn altijd
voorlopige cijfers. Deze cijfers worden in het eerste kwartaal van het komende
26

27

108

Een misdrijf is daarbij gedefinieerd als een strafbaar feit van de ernstige soort dat als zodanig
is omschreven en strafbaar gesteld in de wet (Bron: Landelijke Criminaliteitskaart 2005).
Dit is gebaseerd op de toelichting bij de Gemeentetabellen over de Antilliaanse
verdachtenpopulaties van 23 gemeenten (Van Tilburg en Beijersbergen van Henegouwen,
2011).

Technische toelichting

jaar (2012) pas definitief. Dit geldt echter voor alle bevolkingsgroepen zodat het
vergelijken van verdachtenpercentages wel mogelijk is.
De daderaantallen lopen in vrijwel alle korpsen sinds 2008 terug. Dit wordt
mede veroorzaakt door de invoering van het nieuwe bedrijfsprocessensysteem
BVH (Basisvoorziening Handhaving).
•

Het BVH-systeem heeft de administratieve druk bij de korpsen behoorlijk
opgevoerd. In sommige regio’s kwam daardoor ook de registratie in HKS
onder tijdsdruk te staan met als gevolg registratieachterstanden in HKS. Dit
is gemeld door de korpsen IJsselland, Noord Holland Noord, Zaanstreek
Waterland en Rotterdam Rijnmond.

•

Door het korps van Rotterdam Rijnmond is gemeld dat er problemen zijn bij
de geautomatiseerde export van BVH naar HKS. Hierdoor zijn verdachten
ten onrechte niet in HKS opgenomen. Het zou kunnen dat dit bij meerdere
korpsen aan de orde is. Als dit zo is zouden de HKSbeheerders bij zo’n
korps zich daar wellicht niet bewust van zijn en dus ook geen
registratieachterstanden in HKS melden. In hoeverre dit het geval is moet
nog worden onderzocht.

•

In nogal wat korpsen heeft de opsporing daadwerkelijk te lijden gehad
onder de toename van administratieve druk (Dit wordt ondersteund door
OMcijfers die ook een terugval laten zien). De teruggang die hierdoor is
veroorzaakt is dus reëel in andere woorden: er zijn minder boeven gepakt.

Representativiteit en validiteit
Het HKS levert geen complete beschrijving van de criminaliteit in Nederland.
SCP zegt daarover in het jaarrapport integratie 2007 het volgende:
“Volgens de slachtofferenquête van het CBS zijn in 2003 4,8 miljoen delicten ondervonden door
burgers van 15 jaar en ouder. Slechts 1,7 miljoen delicten zijn bij de politie gemeld. Dit leidde tot
een aantal van bijna 215.000 in het HKS geregistreerde verdachten met in totaal bijna 400.000
delicten. Gemiddeld wordt naar schatting dus minder dan een kwart van de geregistreerde delicten
opgehelderd. Delicten die onbekend blijven bij de politie of delicten waarvan geen proces-verbaal is
opgemaakt, worden niet in het HKS geregistreerd.”

28

Ook is het HKS mogelijk enigszins selectief. SCP zegt daarover:
“Al met al mogen we concluderen dat er wellicht enige selectiviteit bestaat in het
optreden van de politie, waardoor niet-westerse allochtonen enigszins
oververtegenwoordigd zijn in het HKS. Overtuigend bewijs hiervoor ontbreekt echter.”

28

109

SCP (2007). Jaarrapport Integratie 2007, p 230-231.

28