Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 434

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 augustus 2011
1. Inleiding
Hierbij ontvangt u het rapport «Penitentiair Psychiatrische Centra» van de
Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).1 Sinds 2009 beschikt het
Gevangeniswezen over vijf Penitentiair Psychiatrische Centra (PPC’s)
waarbinnen psychiatrische zorg wordt verleend aan gedetineerden die
daarvoor zijn geïndiceerd en die niet voldoende behandeld kunnen
worden binnen de reguliere zorg van penitentiaire inrichtingen. De IGZ
heeft in 2010 en 2011 de PPC’s bezocht en haar bevindingen en conclusies
neergelegd in bijgaand rapport. Deze bezoekronde had tot doel om zicht
te krijgen op de wijze waarop psychiatrische zorg voor gedetineerden
binnen het PPC gestalte krijgt. Daarnaast moesten de inspectiebezoeken
een stimulans geven aan de zorginhoudelijke ontwikkeling. Ik bied u
hierbij dit rapport en mijn beleidsreactie aan.
2. Conclusie en aanbevelingen
Hoofdconclusie van de IGZ is dat de PPC’s voldoen aan de normen van
verantwoorde zorg. Verdieping van de kwaliteit van behandeling en de
keten verdienen nu volgens de IGZ de aandacht.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-24587-434
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Elke PPC is door de IGZ binnen een tijdsbestek van een half jaar twee keer
bezocht. Bij de eerste ronde constateerde de IGZ dat de PPC’s nog volop
in ontwikkeling waren, nog lang niet alle (groei- en handhavings)normen
waren op orde en de langst geopende PPC’s scoorden beter dan recent
geopende PPC’s. Bij het de tweede bezoekronde constateerde de IGZ dat,
ondanks de moeilijke organisatorische omstandigheden, boven verwachting alle PPC’s grote vooruitgang boekten waarbij zowel de groei- als de
handhavingsnormen in voldoende mate op orde bleken te zijn. Eén van de
succesfactoren voor deze voorspoedige ontwikkeling is volgens de IGZ
dat de PPC-directies elkaar frequent ontmoeten, waarbij beleid(sontwikkeling) en expertise met elkaar wordt gedeeld en uitgewisseld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 587, nr. 434

1

Het verheugt mij dat de IGZ concludeert dat de PPC’s, gelet op de
ontwikkelfase waarin zij nog verkeren, boven verwachting voldoen aan de
normen voor verantwoorde zorg. Op onderdelen is nog verbetering
mogelijk, daarvoor doet de IGZ een aantal aanbevelingen. Hieronder ga ik
in op de belangrijkste aanbevelingen.
Patiëntendossier
De IGZ beveelt aan om de ontwikkeling van een integraal (elektronisch)
patiëntendossier te stimuleren en faciliteren. Momenteel bezie ik hoe ik
voor de PPC’s een elektronisch patiëntendossier ga vormgegeven. Naar
verwachting is een integraal patiëntendossier specifiek voor de PPC’s in
2013 operationeel. Vooruitlopend daarop wordt binnen de huidige
beschikbare informatievoorziening uiterlijk medio 2012 een eenvoudige
ICT-toepassing gerealiseerd. Daarmee zal de toegankelijkheid van het
dossier en het uitwisselen van zorginformatie tussen de PPC’s onderling
en ketenpartners worden bevorderd.
Het monitoren en meten van resultaten
De IGZ stelt dat er een analyse van het capaciteits- en behandelaanbod
plaats dient te vinden. Deze aanbeveling neem ik over. De afgelopen jaren
is fors geïnvesteerd in uitbreiding van het zorgaanbod voor justitiabelen.
De komende periode staat in het teken van verdere verfijning van
zorgaanbod door meer gerichte zorginkoop. Om vraag en aanbod van
zorg op elkaar af te stemmen vindt ten behoeve van de zorginkoop
jaarlijks een marktconsultatie plaats. Ook wordt tenminste één keer per
jaar met de diverse partijen, waaronder het Gevangeniswezen en het
Nederlands Instituut voor Forensische psychiatrie en psychologie en de
drie reclasseringsorganisaties, een analyse opgesteld van de ontwikkeling
tussen capaciteit en het behandelaanbod.
Tevens stelt de IGZ dat er stimulerende inspanningen verricht dienen te
worden om behandelresultaten van de PPC’s te meten. Dit wil ik realiseren door de implementatie van het meetinstrument «Routine outcome
measurement» (ROM). De mogelijkheden hiertoe worden momenteel
onderzocht. Het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie is hierbij
betrokken. Tevens is vanaf september 2011 een kring van wetenschappers
actief als denktank voor de forensische psychiatrie. Zij zullen advies
uitbrengen over het meten van behandelresultaten ook in de zin van
terugdringen van recidive.
Scholing en professionalisering van behandelings- en begeleidingsaanbod
De IGZ beveelt doorontwikkeling en periodieke herhaling van het
opleiding- en scholingsaanbod voor (nieuwe) medewerkers aan.
De door IGZ voorgestelde deskundigheidsbevordering is één van de
succesfactoren van de PPC organisatie, ik neem deze aanbeveling dan ook
over. De afgelopen twee jaren is er veel geïnvesteerd in deskundigheidsbevordering en scholing van medewerkers. De nadruk heeft vooral
gelegen in de ontwikkeling van Zorg- en Behandel Inrichtings Werkers
(ZBIW-ers) tot zorgprofessional. Ook zijn er specifieke scholingsprogramma’s farmaceutische zorg aangeboden, deze zullen worden
gecontinueerd.
Tevens hecht ik net zoals de IGZ belang aan structurele aandacht voor de
inhoudelijke verdieping en professionalisering van het behandelings- en
begeleidingsaanbod. In 2012 worden behandelprogramma’s met PPC’s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 587, nr. 434

2

verder doorontwikkeld. Hierbij is specifieke aandacht voor het systematisch in beeld brengen van resultaten.
Aansluiting bij landelijke ontwikkelingen
De IGZ beveelt aan om aan te sluiten bij landelijke ontwikkelingen op het
gebied van dwang en drang en bij het landelijk Forensisch Netwerk. Het is
inderdaad van belang om hierbij aangesloten te zijn. Door de PPC’s wordt
aansluiting gezocht bij de expertise van de GGZ-instellingen op het gebied
van dwang en drang. Tevens beveelt de IGZ aan om aan te sluiten bij het
Forensisch netwerk. Deze aanbeveling wordt reeds uitgevoerd, sinds
januari 2011 wordt deelgenomen aan het Forensisch netwerk.
3. Tot slot
De IGZ stelt dat de veel voorkomende ziektebeelden in de penitentiaire
inrichtingen behoren tot de meest complexe en chronische psychiatrische
aandoeningen. Ik hecht dan ook aan een kwalitatief goed psychiatrisch
zorgaanbod om ook voor deze zeer complexe doelgroep meer recidivereductie te bewerkstelligen en overlast in de samenleving te verminderen.
Op basis van dit rapport concludeer ik dat de forensisch psychiatrische
zorg voor gedetineerden binnen de PPC’s op een verantwoord niveau is
georganiseerd en met professionele toewijding wordt uitgevoerd. Tevens
concludeer ik dat een belangrijk resultaat van het programma Modernisering Gevangeniswezen is behaald, namelijk het realiseren van een goed
zorgklimaat binnen detentie voor gedetineerden met (ernstige) psychiatrische problematiek.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 587, nr. 434

3