Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 369

Voorstel van wet van de leden Van Velzen en
Waalkens tot wijziging van de Wet verbod
pelsdierhouderij

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
ALGEMEEN DEEL
Het initiatiefwetsvoorstel Voorstel van wet van de leden Van Velzen en
Waalkens houdende een verbod op de pelsdierhouderij (Wet verbod
pelsdierhouderij) (Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008, 30 826) is in
eerste instantie aanhangig gemaakt door het lid Van Velzen op 4 oktober
2006.
Bij brief van 17 januari 2008 is lid Waalkens als mede-initiatiefnemer
toegevoegd. Op die datum is bovendien het «Voorstel van wet zoals
gewijzigd naar aanleiding van het advies van de Raad van State» met een
bijbehorende «Memorie van Toelichting zoals gewijzigd naar aanleiding
van het advies van de Raad van State»aanhangig gemaakt. Verder is op
die datum door de initiatiefnemers middels een brief, gericht aan de
Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, de aandacht
gevestigd op het feit dat in het Voorstel van Wet zoals gewijzigd naar
aanleiding van het advies van de Raad van State een nieuwe overgangsperiode van tien jaar, lopende van de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel tot 17 januari 2018, was opgenomen. Hoewel door het
noemen van een datum in het initiatiefwetvoorstel het beoogde
overgangsrecht al afdoende kenbaar was gemaakt, wilden de initiatiefnemers met het oog op de rechtszekerheid expliciet wijzen op het feit dat
de mogelijkheid om gebruik te maken van de overgangsregeling was in
het initiatiefwetsvoorstel was gekoppeld aan de een situatie bij nertsenhouderij vóór inwerkingtreding van de wet, namelijk aan de situatie bij
nertsenhouderijen vanaf 17 januari 2008. Hierdoor hoopten initiatiefnemers zoveel mogelijk (potentiële) nertsenhouders te bereiken, opdat zij
hun gedragingen op het komende recht zouden kunnen afstemmen. De
initiatiefnemers hebben hiertoe tevens een persbericht laten uitgaan.
Op 30 juni 2009 is het voorstel van de leden Van Velzen en Waalkens
houdende een verbod op pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij)
aangenomen door de Tweede Kamer en als Gewijzigd Voorstel van Wet
ingediend bij de Eerste Kamer.
De parlementaire behandeling van het initiatiefwetsvoorstel heeft langer
geduurd dan voorzien. Doch een uitgebreide parlementaire behandeling

kst-32369-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 369, nr. 3

1

komt ten goede aan een zorgvuldig en democratisch doorlopen wetgevingsproces. Uit deze behandeling is duidelijk geworden dat inmiddels
een zodanige aanpassing van de overgangstermijn wenselijk is, zodat de
overgangstermijn aansluit bij het normale regime van afschrijvingen van
het type investeringen dat in de pelsdierhouderijen worden gepleegd. Een
bedrijf heeft een zekere continuïteit met investeringsregimes. Conform
eerdere afspraken zullen de laatste welzijnsinvesteringen vóór 1 januari
2014 gepland zijn. Hieruit volgt dat voor 2024 alle welzijnsinvesteringen
zijn terugverdiend dan wel afgeschreven.
Derhalve stellen de initiatiefnemers in onderhavig initiatiefwetsvoorstel
een technische wijziging voor van de overgangstermijn in het initiatiefwetsvoorstel Wet verbod pelsdierhouderij. Onderhavig initiatiefwetsvoorstel verbindt de overgangstermijn in het initiatiefvoorstel Wet verbod
pelsdierhouderij aan de inwerkingtreding van dat initiatiefwetsvoorstel en
laat deze overgangstermijn vervolgens duren tot 1 januari 2024. Dientengevolge zal de situatie bij nertsenhouderijen vóór de inwerking van het
initiatiefvoorstel Wet verbod pelsdierhouderij niet meer relevant zijn voor
de mogelijkheid om gebruik te maken van de overgangstermijn.
Onderhavig initiatiefwetsvoorstel zal tegelijk in werking treden met het
initiatiefwetsvoorstel Wet verbod pelsdierhouderij. De overgangstermijn
zal vanaf dat moment lopen tot 1 januari 2024. Vanaf 1 januari 2024 geldt
dan ook voor nertsenhouders een absoluut verbod op het houden van
pelsdieren.
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
ARTIKEL I
In artikel I van deze wet worden de artikelen 3, 4, 5 en 8 van het Voorstel
van wet van de leden Van Velzen en Waalkens houdende een verbod op
de pelsdierhouderij (Wet verbod pelsdierhouderij) zodanig aangepast dat
het begin van de overgangstermijn in de Wet verbod pelsdierhouderij
wordt verbonden aan de inwerkingtreding van die wet en de overgangstermijn vervolgens duurt tot 1 januari 2024. Dientengevolge kunnen deze
artikelen als volgt worden toegelicht.
Artikel 3 van de Wet verbod pelsdierhouderij
Om tot 1 januari 2024, zoals opgenomen in artikel 4, gebruik te kunnen
maken om niet onder het verbod van artikel 2 van de Wet verbod
pelsdierhouderij te vallen, dient de nertsenhouder zich binnen vier weken
na inwerkingtreding van die wet te melden bij de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (hierna: Minister van LNV) en gedurende de
overgangstermijn te voldoen aan de in dat artikel gestelde vereisten. Eén
van deze vereisten is dat voldaan dient te worden aan de meldingsplicht
van artikel 3.
Eerste lid, meldingsplicht voortdurende nertsenhouders
In artikel 3, eerste lid, Wet verbod pelsdierhouderij wordt geregeld welke
zaken de nertsenhouder dient te melden. Zo wordt een overzicht
verkregen van het aantal nertsen dat een nertsenhouder volgens zijn
vergunning mag houden, het aantal huisvestingsplaatsen dat een
nertsenhouder op het tijdstip van melding heeft, en het aantal nertsen dat
door hem wordt gehouden op het moment van melding alsmede waar de
pelsdierhouderijen alsdan zijn gevestigd. Ingevolge artikel 6 van de Wet
verbod pelsdierhouderij zal in verdere voorschriften met betrekking tot de
wijze waarop de melding dient plaats te vinden, worden voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 369, nr. 3

2

Tweede lid, meldingsplicht van vergunninghouder die nertsen als
pelsdieren gaat houden
Personen die op de dag van inwerkingtreding van de Wet verbod
pelsdierhouderij nog geen nertsen als pelsdieren hielden, kunnen ook in
aanmerking komen voor de overgangstermijn van artikel 4 van de Wet
verbod pelsdierhouderij, in het geval zij op die dag reeds in het bezit
waren van een milieuvergunning gericht op het bedrijfsmatig houden van
nertsen en ook reeds over huisvestingsplaatsen beschikten. Zij dienen
daarvoor wel aan de meldingsplicht van artikel 3, eerste lid, van de Wet
verbod pelsdierhouderij te voldoen en aan de in artikel 4 van die wet
gestelde vereisten.
Personen die op de dag van inwerkingtreding van de Wet verbod
pelsdierhouderij wel een milieuvergunning gericht op het bedrijfsmatig
houden van nertsen hebben, maar nog geen huisvestingsplaatsen, komen
niet in aanmerking voor de overgangstermijn van die wet. Hierdoor wordt
bijgedragen aan een groeistop van het bedrijfsmatig houden van nertsen.
Derde en vierde lid, meldingsplicht bij overdracht nertsenhouderij in geval
van een bijzondere omstandigheid
Door omstandigheden kan een nertsenhouder, die gedurende de
overgangstermijn nertsen mag houden, worden gedwongen de nertsenhouderij op korte termijn te beëindigen. Te denken valt bijvoorbeeld aan
de omstandigheid dat een nertsenhouderij deel uitmaakt van een te
verdelen gemeenschap van echtscheiding, overlijden of faillissement, de
omstandigheid dat de nertsenhouder door plotselinge arbeidsongeschiktheid wordt getroffen of dat hij wegens het bereiken van de
pensioengerechtigde leeftijd het bedrijf gedurende de overgangstermijn
van de hand wil doen en voor zijn pensioenvoorziening afhankelijk is van
de verkoop van het bedrijf. In deze gevallen kan voor de nertsenhouder
een groot financieel nadeel voortvloeien uit het niet als nertsenhouderij
kunnen overdragen van zijn bedrijf, terwijl hij daartegen niet of slechts in
beperkte mate voorzorgsmaatregelen kan treffen. Om het financieel
nadeel voor deze houders te beperken is in het derde lid van artikel 3 van
de Wet verbod pelsdierhouderij voorzien in de mogelijkheid om in
bijzondere omstandigheden de nertsenhouderij toch over te dragen.
De verkrijger van een nertsenhouderij komt in een dergelijk geval in
aanmerking voor de overgangstermijn van artikel 4 van de Wet verbod
pelsdierhouderij. Om hiervoor in aanmerking te komen dient deze
verkrijger ingevolge het derde lid van artikel 3 van de Wet verbod
pelsdierhouderij ook te voldoen aan de meldingsplicht als omschreven in
het eerste lid van dat artikel en aan de voorwaarden die in artikel 4 van de
Wet verbod pelsdierhouderij gesteld zijn.
Ingevolge artikel 6 van de Wet verbod pelsdierhouderij zal in voorschriften
worden voorzien die betrekking hebben op de wijze waarop de melding in
geval van overdracht van een nertsenhouderij dient plaats te vinden.
Voorts zal er op grond van artikel 6 van de Wet verbod pelsdierhouderij
een ministeriële regeling worden vastgesteld over de bijzondere omstandigheden als bedoeld in artikel 3, vierde lid, van die wet. Hierin zal
bijvoorbeeld worden bepaald wanneer er sprake is van plotselinge
arbeidsongeschiktheid waardoor de nertsenhouder niet langer in staat is
het houden van nertsen voort te zetten.
Artikel 4 van de Wet verbod pelsdierhouderij
Artikel 4 van de Wet verbod pelsdierhouderij regelt dat nertsenhouders in
aanmerking kunnen komen voor uitgestelde werking van het verbod van
artikel 2 van die wet tot 1 januari 2024. Nertsenhouders dienen daarvoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 369, nr. 3

3

gedurende de overgangstermijn wel te voldoen aan de in artikel 4, onder
a tot en met e, gestelde vereisten. Overtreding hiervan is volgens artikel 8
van de Wet verbod pelsdierhouderij een economisch delict.
Voor de datum van 1 januari 2024 is gekozen, omdat de Verordening
welzijnsnormen nertsen (PPE) 2003 (hierna Verordening) in artikel 14,
tweede lid, aangeeft dat er uiterlijk voor 1 januari 2014 nog investeringen
gedaan moeten worden om 100% van de nertsen conform de eisen van de
artikelen 4 en 5 van de Verordening te houden. Om nertsenhouders de
kans te geven deze investeringen, die volgens de Verordening verplicht
zijn, terug te verdienen, is de datum waarop de uitzondering op het
verbod om nertsen te houden afloopt, 10 jaar later gesteld dan de datum
waarop de laatste investering volgens de Verordening gedaan moet zijn.
De overgangsperiode van 10 jaar is conform het tijdpad in de eerdere
versie van dit wetsvoorstel.
onder a en b, meldingsplicht en welzijnsvereisten
Nertsenhouders dienen aan de meldingsplicht van artikel 3 van de Wet
verbod pelsdierhouderij te voldoen en de nertsen te houden in een
huisvestingsplaats die ten minste voldoet aan de geldende welzijnsnormen voor het houden van nertsen, zoals neergelegd in de Verordening
welzijnsnormen nertsen 2003, welke is opgesteld door het Productschap
Pluimvee en Eieren, zoals deze luidde op 17 januari 2008.
onder c en d, maximering op vergunningsaantal en huisvestingsplaatsen
Gedurende de overgangstermijn mogen nertsenhouders niet meer
nertsen houden dan het aantal dat zij volgens hun vergunning mogen
houden. Daarnaast mogen zij niet meer nertsen houden dan het aantal
waarvoor zij op de dag van melding huisvestingplaatsen hadden in hun
nertsenhouderij. Hiermee wordt voorkomen dat nertsenhouders na
inwerkingtreding van de Wet verbod pelsdierhouderij gaan uitbreiden,
hetgeen in strijd zou zijn met de doelstelling van die wet. Het voorgaande
betekent wel dat nertsenhouders die voor de inwerkingtreding van de Wet
verbod pelsdierhouderij meer nertsen houden dan het aantal waarvoor zij
een vergunning hebben, dit aantal bijtijds terug zullen moeten brengen
als zij in aanmerking willen komen voor de overgangstermijn. Daarnaast
kunnen nertsenhouders die nog zogenaamde «vergunningsruimte»
hebben hier geen gebruik meer van maken en maximaal het aantal
nertsen houden waarvoor zij op de dag van melding een huisvestingsplaats hadden.
Om te voorkomen dat er wanverhoudingen ontstaan in het nertsenbestand in een nertsenhouderij is in artikel 4, onderdeel d, van de Wet
verbod pelsdierhouderij bepaald dat nertsenhouders niet meer nertsen
mogen houden dan het aantal plekken dat op de dag van inwerkingtreding van deze wet voor het houden van die soort nertsen beschikbaar
was. Met «die soort nertsen» wordt gedoeld op het aantal reuen,
voedsters en daarbij behorende jonge dieren.
Overigens, er is niet gekozen om het aantal toegestane nertsen gedurende
de overgangstermijn te koppelen aan het vergunningsaantal in combinatie met het aantal nertsen op een bepaald moment, om te voorkomen
dat een nertsenhouder gedurende de overgangstermijn slechts een aantal
nertsen zou mogen houden dat wellicht geen getrouw beeld geeft van het
gebruikelijke aantal nertsen in zijn nertsenhouderij en waarmee hij geen
bedrijf kan voeren.
onder e, melding van eventuele verplaatsing van een nertsenhouderij
Verder dienen de nertsen op dezelfde plaats te worden gehouden als op
het tijdstip van melding. De nertsen mogen slechts op een andere plek
worden gehouden, indien op de oude plaats niet langer sprake is van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 369, nr. 3

4

nertsenhouderij en van de verplaatsing melding is gedaan aan de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Overigens geldt voor pelsdierhouders, niet zijnde nertsenhouders, geen
overgangsrecht. Op basis van het Besluit aanwijzing voor productie te
houden dieren, konden nog tot uiterlijk 1 april 2008 vossen en chinchilla’s
worden gehouden. Voor deze pelsdierhouders is dus geen overgangsrecht
nodig.
Artikelen 5 en 8 van de Wet verbod pelsdierhouderij
Artikel 5 van de Wet verbod pelsdierhouderij regelt dat de Minister van
LNV ambtenaren aanwijst om toezicht te houden op de artikelen 2, 3,
eerste tot en met derde lid, en 4 van de Wet verbod pelsdierhouderij. De
bevoegdheden die toezichthouders hebben bij de uitoefening van hun
taak zijn ten algemene geregeld in afdeling 5.2 van de Algemene wet
bestuursrecht.
In artikel 8 van de Wet verbod pelsdierhouderij wordt overtreding van de
voorschriften, gesteld bij of krachtens artikelen 2, 3, eerste tot en met
derde lid, en 4 van de Wet verbod pelsdierhouderij, gekwalificeerd als een
economisch delict. Op grond van artikel 2, vierde lid, van de Wet op de
economische delicten gaat het om overtredingen. De opsporing hiervan is
geregeld in artikel 17 van de Wet op de economische delicten. Daarom
hoeft er in de Wet verbod pelsdierhouderij niets te worden geregeld
omtrent de opsporing.
ARTIKEL II
Dit artikel regelt dat dit wetsvoorstel tegelijk in werking treedt met de Wet
verbod pelsdierhouderij. Dientengevolge wordt de Wet verbod pelsdierhouderij bij inwerkingtreding direct gewijzigd zoals voorgesteld in artikel I
van deze wet.
Van Velzen
Waalkens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 369, nr. 3

5