PRAKTIJK EN EFFECTEN VAN BOVENWETTELIJKE
CAO-AANVULLINGEN ZW, LOONDOORBETALING BIJ ZIEKTE, WIA EN WW

PRAKTIJK EN EFFECTEN VAN BOVENWETTELIJKE
CAO-AANVULLINGEN ZW, LOONDOORBETALING BIJ ZIEKTE, WIA EN WW

Onderzoek in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

25 februari 2014
Projectnummer: P12.595
Drs. B. Cuelenaere (AStri Beleidsonderzoek en –advies)
Drs. W.S. Zwinkels (Epsilon Research)
A. A. Oostveen, MSc (AStri Beleidsonderzoek en –advies)
AStri Beleidsonderzoek en -advies
Stationsweg 26
2312 AV Leiden
Tel.:
Fax:
E-mail:
Website:

071 – 512 49 03
071 – 512 52 47
astri@astri.nl
www.astri.nl

INHOUDSOPGAVE

a
1

INLEIDING
1.1 Aanleiding
1.2 Vraagstellingen
1.3 Opzet onderzoek

5
5
5
8

2

AANWEZIGHEID BOVENWETTELIJKE AANVULLINGEN
2.1 Inleiding
2.2 Aanvullingen volgens de werkgevers

11
11
11

3

AANVULLING ZIEKTEWET
3.1 Aanwezigheid aanvulling op ZW
3.2 Inhoud en uitvoering aanvullingen ZW
3.3 Uitgaven aanvulling op ZW
3.4 Afspraken en kosten re-integratie

15
15
15
17
17

4

AANVULLING LOONDOORBETALING BIJ ZIEKTE
4.1 Bekendheid aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte
4.2 Inhoud en hoogte aanvulling
4.3 Uitgaven aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte
4.4 Effect bovenwettelijke aanvulling op verzuim
4.5 Uitvoering en administratieve lasten aanvulling loondoorbetaling bij
ziekte
4.6 Afspraken en kosten re-integratie aanvulling loondoorbetaling bij
ziekte

19
19
19
21
26

AANVULLING WIA
5.1 Aanwezigheid en bekendheid van WIA aanvulling
5.2 Inhoud en hoogte aanvulling
5.2.1 Aanvulling in geval van minder dan 35% arbeidsongeschikt
5.2.2 Aanvulling in geval van 35-80% arbeidsongeschiktheid
5.2.3 Aanvulling in geval van WGA 80-100%
5.2.4 Aanvulling IVA
5.3 Uitgaven aanvulling WIA
5.4 Instroom en uitstroom WIA met bovenwettelijke aanvulling
5.4.1 In – en uitstroom algemeen
5.4.2 Werkhervatting vanuit WIA met bovenwettelijke aanvulling
5.5 Uitvoering en administratieve lasten
5.6 Afspraken en kosten re-integratie

35
35
36
36
37
37
38
38
42
42
43
46
50

5

30
32

6

AANVULLING WW
6.1 Aanwezigheid en bekendheid aanvulling
6.2 Inhoud en hoogte WW aanvullingen
6.3 Uitgaven WW aanvullingen
6.4 Instroom en uitstroom WW met bovenwettelijke aanvulling
6.4.1 In- en uitstroom
6.4.2 Effect bovenwettelijke aanvulling op kans op uitstroom
6.5 Uitvoering en administratieve lasten aanvulling WW
6.6 Afspraken en kosten re-integratie aanvulling WW

53
53
53
54
56
56
57
60
63

7

CONCLUSIES
7.1 Onderzoeksvragen
7.2 Mogelijkheden en beperkingen van de data
7.3 Relevantie voor beleid

67
67
71
72

BIJLAGE 1 METHODOLOGISCHE VERANTWOORDING CBS-ANALYSES

75

BIJLAGE 2 STEEKPROEFTREKKING WERKGEVERS ENQUÊTE

79

BIJLAGE 3 DETAILTABELLEN AANVULLING VLZ

83

BIJLAGE 4 DETAILTABELLEN AANVULLING WIA

85

5

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding
In een groot aantal cao’s is afgesproken dat werknemers een aanvulling ontvangen
op hun uitkering of loon bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Vaak zijn
deze afspraken tot stand gekomen in reactie op een verlaging of anderszins versobering van de wettelijke uitkeringen. We spreken hier van bovenwettelijke aanvullingen.
De bovenwettelijke aanvullingen kunnen het beoogde effect van de loondoorbetalingsverplichting c.q. de hoogte van de uitkering (ZW, WIA, WW) dempen of versterken. Dit kan zowel voor werknemers als voor werkgevers het geval zijn. Wanneer het
totale inkomen (wettelijk plus bovenwettelijk) van werknemers in geval van ziekte,
gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid of werkloosheid een bepaalde hoogte bereikt
vergeleken met hun oude loon, dan kan de prikkel om het werk te hervatten of werk
te aanvaarden kleiner worden. Voor werkgevers geldt dat wanneer zij verplicht zijn
bovenwettelijke aanvullingen te financieren dit een extra prikkel kan zijn om zich in te
spannen de werknemer te herplaatsen of te re-integreren. De prikkel voor de werknemer en de prikkel voor de werkgever kunnen dus in bepaalde mate communicerende vaten zijn.
Hoewel in het algemeen het een en ander bekend is over de afspraken die in cao's
gemaakt worden over de verschillende bovenwettelijke aanvullingen, is er beperkt
zicht op de mate waarin reductie van wettelijke uitkeringen leidt tot een toename van
bovenwettelijke aanvullingen en nauwelijks zicht op het effect hiervan op de prikkelwerking. Hiervoor is meer gedetailleerd zicht nodig op de praktijk van de uitvoering
van de bovenwettelijke aanvullingen en de reacties hierop van de verschillende actoren.

1.2

Vraagstellingen
Om het gewenste zicht op de bovenwettelijke aanvullingen te krijgen heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoek gericht op drie onderwerpen
geïnitieerd:
1. Polisvoorwaarden van de bovenwettelijke aanvullingen
2. Uitvoering van de bovenwettelijke aanvullingen
3. Effecten van de bovenwettelijke aanvullingen.

6

Het ministerie heeft de vragen rond de polisvoorwaarden op basis van eigen materiaal (cao database) zelf beantwoord1. De overige twee vragen worden in dit onderzoek van AStri Beleidsonderzoek en –advies in samenwerking met Epsilon Research
behandeld. Aangezien het voor de wijze waarop de uitvoering en de effecten onderzocht worden wel van belang is hoe de aanvullingen zijn vorm gegeven, besteden we
hier ook (in elk van de hoofdstukken 3 tot en met 6) enige aandacht aan.
In dit onderzoek gaat het om de aanvullingen op de:
 Loondoorbetaling bij ziekte
 ZW-uitkering
 WIA-uitkeringen
 WW-uitkeringen.
Uitvoering
Voor dit onderzoek is een aantal deelvragen over de uitvoering van de bovenwettelijke aanvullingen voor verschillende regelingen geformuleerd. Deze vragen zijn in onderstaand schema samengevat.

Deelvragen uitvoering

Loondoorbetaling

ZW

WIA

WW

1.

Hoeveel wordt er jaarlijks uitgekeerd aan aanvulling op…

X

X

X

X

2.

Hoeveel wordt er jaarlijks uitgegeven aan reintegratie in geval van aanvulling op…

X

X

X

X

3.

Hoeveel kosten zijn er voor de werkgever verbonden met de uitvoering van…

X

X

X

X

4.

Hoe groot is de jaarlijkse instroom in, uitstroom uit
en lopende gevallen met een bovenwettelijke
aanvulling..

X

X

5.

Hoeveel arbeidsongeschikten met een bovenwettelijke aanvulling zijn aan het werk (gedeeltelijk,
volledig en duurzaam volledig ao)

X

X

6.

Hoeveel administratieve lasten zijn er voor werkgevers verbonden aan het laten uitvoeren van
een regeling inzake bovenwettelijke aanvullingen

X

X

7.

Hoeveel administratieve lasten zijn er voor werknemers verbonden aan een regeling inzake bovenwettelijke aanvullingen

X

X

1

Wilms, A.M., P.W. Feenstra, A. Houtkoop, A. Machiels-van Es (2013) Bovenwettelijke aanvullingen bij
ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. Een onderzoek naar cao-afspraken over bovenwettelijke
aanvullingen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid. Den Haag: ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid.

7

Effecten
Bovenwettelijke aanvullingen kunnen het beroep op de wettelijke uitkeringsregeling
dempen of versterken. De wettelijke regelingen voor ziekte, arbeidsongeschiktheid
en werkloosheid bevatten primaire prikkels voor werkgevers en werknemers gericht
op:
 Inkomensbescherming (werknemers)
 Arbeidsparticipatie (werknemers)
 Re-integratie (werkgevers en werknemers).
De bovenwettelijke aanvullingen zetten deze primaire prikkels om in secundaire prikkels en kunnen deze afzwakken.2 De inkomensbescherming wordt in dat geval versterkt waardoor de prikkel tot arbeidsparticipatie of re-integratie inspanningen kan afnemen. Hierdoor kan de stimulans tot arbeidsparticipatie of tot re-integratie inspanningen afnemen. De mate waarin de secundaire prikkel op zijn beurt aanzet tot arbeidsparticipatie is afhankelijk van de wijze waarop de bovenwettelijke regeling is
vormgegeven. In dit deel van het onderzoek naar de effecten van de bovenwettelijke
aanvullingen gaat het er om of en in welke mate deze effecten zich voordoen.
Onderstaand schema laat zien welke deelvragen voor het onderzoek naar de effecten van de aanvullingen zijn opgesteld.
Deelvragen effecten (E)

Loondoorbetaling

ZW

WIA

WW

X

X

X

X

1.

In hoeverre leiden afspraken over bovenwettelijke
aanvullingen tot meer afspraken over re-integratie

X

X

2.

Wijzigt als gevolg van de bovenwettelijke aanvullingen de gemiddelde duur van het ziekteverzuim
en zo ja, van hoeveel naar hoeveel dagen

X

X

3.

Wijzigt het verzuimpercentage en zo ja, van hoeveel naar hoeveel

X

X

4.

Wijzigt de instroom in de WIA / WW en zo ja, van
hoeveel naar hoeveel (en per type WIA uitkering)
als gevolg van bovenwettelijke aanvulling op…

X

X

5.

Wijzigt de uitstroom uit de WIA / WW en zo ja,
van hoeveel naar hoeveel (en per type WIAuitkering) als gevolg van bovenwettelijke aanvulling op…

X

X

6.

Wijzigt het aantal personen met een WIA / WWuitkering en zo ja, van hoeveel naar hoeveel (en
per type WIA-uitkering) als gevolg van bovenwettelijke aanvulling op…

X

X

2

Veerman, T.J., B. Cuelenaere (2012) WIA-instroom en optimum van loondoorbetalingsperiode bij
ziekte, Paper ten behoeve van het ministerie van SZW en:
Cuelenaere, B. & T.J. Veerman (2011). Effecten van nieuwe financiële prikkels in ZW en WGA op
risicoselectie. Leiden: AStri Beleidsonderzoek en -advies.

8

Deelvragen effecten (E)
7.

1.3

Loondoorbetaling

ZW

Wijzigt de kans op werkhervatting en zo ja, van
hoeveel naar hoeveel (en per type WIA-uitkering)
als gevolg van bovenwettelijke aanvulling op…

WIA

WW

X

X

Opzet onderzoek
Voor de beantwoording van de onderzoeksvragen is gebruik gemaakt van drie onderzoeksmethoden:
1. Analyse van CBS-data gekoppeld aan cao-codes (hoofdbestanddeel)
2. Enquête onder werkgevers over die onderwerpen waar elders geen informatie
over beschikbaar is
3. Expertgesprekken met branche-uitvoerders
De expertgesprekken zijn vooral gebruikt als input voor het opstellen van de enquête
voor de werkgevers.
Analyse CBS data
Centraal in het onderzoek staat een analyse van beschikbare microdata bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Doordat deze microgegevens een cao-code bevatten
konden deze bestanden verrijkt worden met informatie uit de SZW-database over
bovenwettelijke cao-aanvullingen. De SZW-database bevat gegevens over caoafspraken over bovenwettelijke aanvullingen met ingangsdatum en uitkeringspercentages voor VLZ, WIA en WW. De inhoud van de bovenwettelijke aanvullingen kan op
een groot aantal punten verschillen, bijvoorbeeld toetredingseisen, hoogte en duur
van de aanvulling. Niet elk detail van elke cao-aanvulling is in de database en daarmee in de analyse meegenomen.
Als basis voor de analyses dient het Sociaal Statistisch Bestand. Aan het SSB zijn op
basis van een geanonimiseerd burger servicenummer diverse andere bestanden gekoppeld:
- Gemeentelijke Basisadministratie (GBA)
- SSB Banen
- SSB WW
- SSB WIA
In de bijlage is de verdere methodologische verantwoording opgenomen.
Werkgeversenquête
Om meer zicht te krijgen op de praktijk van de uitvoering en de effecten, inclusief de

9

kosten, is een enquête onder werkgevers gehouden. Het gaat om werkgevers die
onder een cao vallen waarin een aanvulling op de WW en/of een aanvulling op de
WIA is afgesproken. In de steekproef zijn grote werkgevers oververtegenwoordigd.
Uit de respons bleek dat grote werkgevers meer dan evenredig de vragenlijst ingevuld hadden. Bijna de helft van de ingevulde vragenlijsten is afkomstig van werkgevers met meer dan 100 werknemers, terwijl deze in de totale populatie werkgevers
nog geen 1 procent vormen. De responsverdeling naar bedrijfsomvang is in tabel 1.1
weergegeven.
Tabel 1.1 Respons op enquête onder werkgevers naar bedrijfsomvang
1-20 werknemers
Aandeel in populatie
Aandeel in steekproef

A

Aandeel in respons
Absoluut aantal in respons

21-100 werknemers

>100 wn

96,8%

2,5%

0,7%

A

32,3%

A

33,5%

34,2%A

19,4%

32,4%

48,2%

76

127

189

A: Voor de verdeling in de steekproef is een iets andere categorisering gebruikt. Daarbij bestaat de eerste categorie uit organisaties met 1 t/m 25 werknemers en de tweede categorie uit bedrijven met 26 t/m 100 werknemers. De derde categorie is hetzelfde.

In de meeste tabellen geven we de antwoordverdeling naar bedrijfsomvang weer. In
een aantal gevallen worden gegevens voor de gehele werkgeverspopulatie gepresenteerd waarbij gewogen resultaten worden weergegeven. Dit betekent uiteraard
dat de resultaten sterk bepaald worden door de resultaten van de kleine bedrijven
waarbij de respons het laagst was.
Waar de ongewogen resultaten worden weergegeven spreken we van respondenten.
We spreken van de werkgevers wanneer gewogen resultaten worden gepresenteerd.
Expertgesprekken
Voor dit onderzoek zijn gesprekken gevoerd met een aantal experts betrokken bij de
uitvoering van de bovenwettelijke cao aanvullingen. Het doel van de gesprekken was
om zicht te krijgen op de praktijk en de kosten verbonden aan de uitvoering van de
bovenwettelijke regelingen. De gesprekken zijn gebruikt als input voor het opstellen
van de vragenlijst voor de werkgevers. In totaal zijn vier gesprekken gevoerd, drie
met een uitvoerder en een met een bedrijf dat zelfstandig de bovenwettelijke regeling
uitvoert. Bij aanvang van dit onderzoek waren we van plan meer experts te spreken.
Dit is niet doorgegaan omdat de experts zeer terughoudend waren in het maken van
afspraken. Ook in de interviews zelf werd informatie vaak alleen in grote lijnen gegeven. De reden hiervoor is dat de informatie over de kosten van de uitvoering concurrentiegevoelig is. De verschillende uitvoerders concurreren met elkaar om contracten
voor de uitvoering van de bovenwettelijke aanvullingen in verschillende sectoren of

10

bij verschillende bedrijven. Hierdoor is het moeilijk om goed zicht te krijgen op de uitvoeringskosten voor de werkgevers of voor een sector als geheel.

11

2

2.1

AANWEZIGHEID BOVENWETTELIJKE AANVULLINGEN

Inleiding
In dit hoofdstuk gaan we kort in op de prevalentie van bovenwettelijke aanvullingen
onder werkgevers in Nederland. Daarvoor maken we gebruik van de informatie uit de
cao database, van de informatie die de werkgevers in de enquête daarover geven en
van de interviews.
Cao database SZW
De cao database van de Directie Uitvoeringstaken Arbeidsvoorwaardenwetgeving
(UAW) het ministerie bevat informatie over de 100 grootste cao’s. Tabel 2.1 geeft
aan hoeveel cao’s een bovenwettelijke aanvulling op de WW en/of WIA bevatten.
Tabel 2.1 Aantal cao’s met bovenwettelijke aanvulling, 2012
Bovenwettelijke
aanvulling

WW en WIA

WW

WIA

Totaal

Aantal cao’s

28 cao’s

10 cao’s

33 cao’s

71 cao’s

Aantal WN

2.072.100

539.800

1.197.900

3.809.800

Kenmerken

m.n.

m.n.

bedrijfstak cao’s

bedrijfstak cao’s

Ongeveer de
helft bedrijfscao’s

Bron: database SZW, 100 grootste cao’s.

Van de 100 grootste cao’s in de database van het ministerie bevatten 38 cao’s aanvullingen op de WW en 61 cao’s aanvullingen op de WIA. In totaal is er bij 71 van de
100 grootste cao’s sprake van een bovenwettelijke aanvulling WW en/of WIA. Dit betreft in totaal 3.809.800 van de 5.265.200 werknemers die onder een van deze 100
cao’s vallen. De steekproef voor de enquête onder de werkgevers is uit deze 71
cao’s’ getrokken. Bijna alle cao’s kennen aanvullingen op de wettelijke loondoorbetaling bij ziekte.

2.2

Aanvullingen volgens de werkgevers
De werkgevers is in de enquête gevraagd met welke bovenwettelijke aanvullingen zij
vanuit hun cao te maken hebben. In tabel 2.2 is de gewogen schatting weergegeven

12

voor het percentage Nederlandse werkgevers dat zegt te maken te maken te hebben
met bovenwettelijke cao aanvullingen. Hier zien we dat 57,8 procent van de werkgevers aangeeft één of meerdere bovenwettelijke cao aanvullingen te hebben. Dit is
opvallend weinig gezien het feit dat de steekproef is getrokken uit een bestand van
bedrijven die onder een cao vallen waarin een bovenwettelijke aanvulling geldt op de
WW en/of de WIA. Zodoende zouden alle respondenten ‘ja’ moeten antwoorden op
deze vraag. Een verklaring voor het feit dat ruim veertig procent van de werkgevers
dit niet aangeeft, is dat zij zich niet bewust zijn van het feit dat er in hun cao bovenwettelijke aanvullingen zijn opgenomen. In de interviews met de uitvoerders kwam
ook naar voren dat sommige werkgevers pas op het moment dat zij ermee te maken
krijgen, als een werknemer arbeidsongeschikt of werkloos wordt, zich bewust worden
van het recht op bovenwettelijke aanvulling.
Wanneer we kijken naar de verschillende regelingen zien we dat een aanvulling op
de loondoorbetaling bij ziekte volgens de werkgevers het meest voorkomt; te weten
46,2 procent . Dit wordt gevolgd door aanvullingen op de WIA, die bij 33,7 procent
van de Nederlandse werkgevers voorkomen. Tot slot zegt 17,9 procent een aanvulling op de WW te hebben.
Tabel 2.2 Aanwezigheid van bovenwettelijke cao aanvullingen volgens werkgevers, gewogen naar organisatiegrootte (%) (N=380)
Ja

Nee

Totaal

Één of meerdere bovenwettelijke aanvullingen

57,8%

42,2%

100%

Bovenwettelijke aanvulling op de WW

17,9%

82,1%

100%

Bovenwettelijke aanvulling op de WIA (WGA en/of IVA)

33,7%

66,3%

100%

Bovenwettelijke aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte

46,2%

53,8%

100%

Bron: enquête werkgevers

Tabel 2.3 laat zien dat er in de bedrijven met meer dan 100 medewerkers een redelijk goed bewustzijn is van het bestaan van de bovenwettelijke aanvullingen is. In de
kleinere bedrijven is dit bewustzijn veel lager. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat
het management in grotere bedrijven gemiddeld gezien beter op de hoogte is van de
inhoud van de cao, omdat zij vanwege het grotere aantal medewerkers vaker te maken krijgen met de wettelijke sociale zekerheidsregelingen en de aanvullingen daarop.

13

Tabel 2.3: Aanwezigheid van bovenwettelijke cao aanvullingen, naar organisatiegrootte (N=380).
Organisatiegrootte (aantal medewerkers)

Bevat de (of een) cao
voor uw werknemers
aanvullingen op wettelijke uitkeringen

Totaal
(ongewogen)

1-20

21-100

>100

Ja

57,4%

65,9%

88,7%

75,5%

Nee

42,6%

34,1%

11,3%

24,5%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Totaal

Bron: enquête werkgevers

Tabel 2.4 laat zien dat, onder werkgevers die aangeven ten minste één bovenwettelijke aanvulling te hebben, geldt dat bovenwettelijke aanvullingen op loondoorbetaling
bij ziekte in zowel kleine, middelgrote als grote organisaties veel voorkomen. Ze zijn
echter het vaakst aanwezig in middelgrote bedrijven. Aanvullingen op de WIA (WGA
en/of IVA) komen het vaakst voor in kleine bedrijven, terwijl aanvullingen op de WW
juist vaker voorkomen in grote bedrijven (volgens de betreffende werkgevers).
Tabel 2.4: Aanwezigheid aanvulling naar type regeling, onder respondenten met
ten minste één cao aanvulling, naar organisatiegrootte (aantal medewerkers), percentages per aanvulling.
1-20
(N=41)

21-100
(N=81)

>100
(N=165)

Bovenwettelijke aanvulling op de WW

30,0%

27,4%

57,8%

Bovenwettelijke aanvulling op de WIA

57,5%

46,3%

36,9%

Bovenwettelijke aanvulling op voor loondoorbetaling bij
ziekte

75,6%

95,1%

73,9%

Bron: enquête werkgevers

15

3

3.1

AANVULLING ZIEKTEWET

Aanwezigheid aanvulling op ZW
De bovenwettelijke aanvulling op de Ziektewet (ZW) is specifiek van toepassing in de
uitzendbranche. De cao’s van de ABU en de NBBU kennen een iets verschillende
fase-indeling en enigszins verschillende afspraken over aanvullingen op de ZW.
Naast uitzendkrachten hebben werknemers zonder werkgever, na afloop van een
dienstverband en WW-gerechtigden in geval van ziekte recht op een ZW-uitkering.
Zij vallen niet onder een cao.

3.2

Inhoud en uitvoering aanvullingen ZW
De twee uitzendcao’s kennen een indeling naar type uitzendkracht (uitzendkrachten
werkzaam op basis van uitzendbeding en uitzendkrachten op detacheringsbasis).
Voor beide typen is een aanvulling afgesproken op ofwel de ziektewetuitkering (fase
A of fase 1 en 2) of op de wettelijke loondoorbetaling van minimaal 70%.
Cao ABU
Fase A: werkzaam op basis van uitzendbeding, gedurende eerste 78 weken, doorgeteld zolang er geen onderbreking van 26 weken of meer is  geen loondoorbetaling bij ziekte, wel
aanvulling op ZW.3 Aanvulling op ZW-uitkering in 1e jaar tot 91% en in tweede ziektejaar tot
80%.
Fase B: werkzaam op basis van detacheringsovereenkomst, arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met duur van 2 jaar  loondoorbetaling van 91% gedurende het eerste jaar en van
80% gedurende het tweede ziektejaar.
Fase C: werkzaam op basis van detacheringsovereenkomst, arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd  loondoorbetaling van 91% gedurende het eerste jaar en van 80% gedurende
het tweede ziektejaar.
Cao NBBU
Fase 1 en 2: werkzaam op basis van uitzendbeding  geen loondoorbetaling bij ziekte, wel
aanvulling op ZW.4 Aanvulling op ZW-uitkering tot 90% in eerste ziektejaar. In het tweede
ziektejaar is er geen aanvulling.

3

Uitzendkrachten die werken onder de ABU CAO krijgen in het 1e ziektejaar een aanvulling van
21% van het laatste (gemiddelde) jaarinkomen.
4
Uitzendkrachten die werken onder de NBBU CAO hebben gedurende 1 jaar recht op 20% aanvulling.

16

Fase 3: werkzaam op basis van detacheringsovereenkomst voor bepaalde tijd  loondoorbetaling tot 90% gedurende het eerste ziektejaar en geen aanvulling gedurende het tweede ziektejaar
Fase 4: werkzaam op basis van detacheringsovereenkomst voor onbepaalde tijd  loondoorbetaling van 90% gedurende het eerste ziektejaar en geen aanvullinggedurende het tweede
ziektejaar

Uit de expertinterviews kwam naar voren dat de uitvoering van de bovenwettelijke
aanvulling op de ZW voor de uitzendbranche door een private verzekeraar gebeurt.
Deze rekent een bepaald bedrag per te openen en per lopend dossier. De uitgekeerde bedragen worden inclusief de uitvoeringsfee aan de werkgever gefactureerd.
In de enquête hebben twee organisaties aangegeven tot de uitzendbranche te behoren. Hier volgt van elk van deze twee organisaties een korte casebeschrijving.
Uitzendbedrijf A is een zelfstandig bedrijf en kent een ziekteverzuim van 7,3 procent, waarbij
de kosten voor de aanvulling op de ziektewetuitkering in 2012 2.294 euro bedroegen. Voor de
ziektewet zelf is het bedrijf publiek verzekerd. De kosten voor de bovenwettelijke aanvulling
worden betaald vanuit een reservering, als onderdeel van de loonkosten. Het bedrijf voert zelf
re-integratie activiteiten uit voor de werknemers zonder uitzendbeding (die niet onder de ZW
vallen), en ook de arbodienst is hierbij betrokken. De kosten voor re-integratie van zieke
werknemers zijn dan ook opgebouwd uit interne personeelskosten en de kosten voor de arbodienst. Bij ziekte worden de uitzendkrachten schriftelijk geïnformeerd over het bestaan van de
bovenwettelijke aanvulling. Zij hebben hier verder geen administratieve lasten voor omdat de
uitkeringsverstrekking geheel automatisch verloopt.

Uitzendbedrijf B kent een ziekteverzuim van 8,41 procent, en de kosten van de bovenwettelijke aanvulling bij ziekte worden betaald van de winst. Voor reguliere ziektewet is uitzendbedrijf
B eigen Risicodrager, waarbij men zich alleen voor het ZW-risico privaat heeft verzekerd, en
niet voor de aanvulling. Voor deze private verzekering betaalt men voor risicogroep Ia (kantoor, administratief, paramedisch) een premie van 5,44 procent, en voor risicogroep IIa (technisch, industrieel) een premie van 6,64 procent. Het bevorderen van de re-integratie van de
zieke werknemers van uitzendbedrijf B behoort tot de taken van diens private uitvoerder van
de ziektewet. Dit is dan ook de enige kostenpost die uitzendbedrijf B heeft voor de reintegratie van diens werknemers. Het bedrijf informeert zieke werknemers niet expliciet over
de aanvulling op de ziektewet. Hiervoor kiest men omdat het informatie hierover in de cao is
aangegeven, en omdat proces van uitbetaling volledig automatisch is en dus geen administratieve inspanningen van de werknemer vereist.

17

3.3

Uitgaven aanvulling op ZW
Op basis van analyse van CBS-data is in tabel 3.1 aangegeven welke bedragen gemoeid zijn met de bovenwettelijke aanvulling op de ziektewet voor de uitzendkrachten. Daarbij is van belang dat het om uitzendkrachten werkzaam op uitzendbeding in
fase A of 1 of 2 gaat. Voor zieke uitzendkrachten werkzaam op detacheringsbasis in
Fase B, C, 3 en 4 geldt dat zij recht hebben op een percentage loondoorbetaling bij
ziekte en niet op een ziektewetuitkering.
Tabel 3.1

Uitgekeerde bedragen uitzendkrachten Fase A, 1 en 2 (in miljoenen €)
Wette-

%

lijk

Boven-

%

Totaal

%

wettelijk

2007

133,0

76,9

39,9

23,1

172,9

100

2008

158,0

76,9

47,4

23,1

205,4

100

2009

158,1

76,9

47,4

23,1

205,5

100

2010

147,7

76,9

44,3

23,1

192,0

100

2011

133,3

76,9

40,0

23,1

173,3

100

Bron: analyse op CBS-microdata

De wettelijke uitgaven variëren met de omvang van het aantal uitzenduren. Gegevens van de ABU over de marktontwikkeling in de uitzendbranche laten een teruglopende omzet in 2009 en 2010 zien en een lichte stijging in 2011. De uitgaven aan de
ziektewet lijken daar blijkens tabel 3.1 ongeveer een jaar bij achter te lopen.
Omdat de ZW-uitkering 70% bedraagt van het dagloon en de bovenwettelijke aanvulling 21% van het dagloon, is het uitgekeerde bedrag aan bovenwettelijke aanvullingen berekend door het uitgekeerde bedrag aan ZW-uitkeringen te vermenigvuldigen
met 21/70, oftewel 0,3.

3.4

Afspraken en kosten re-integratie
Werkgevers in de uitzendbranche kunnen de keuze maken voor eigen risicodragerschap voor de ZW. In dat geval zijn zijzelf verantwoordelijk voor de re-integratie van
ziekte uitzendkrachten. Zij kunnen zelf de re-integratie uitvoeren of hiervoor een private uitvoerder contracteren. Dit laatste komt het meeste voor. Als werkgevers in de
uitzendbranche publiek verzekerd zijn voor de Ziektewet dan is UWV verantwoordelijk voor de re-integratie van de ziekte uitzendkrachten. UWV vervult de ZW-arborol
voor deze groep. Omdat de aanvullingen op de ziektewet voor de gehele uitzend-

18

branche gelden is het niet mogelijk het afzonderlijke effect van de aanvullingen op reintegratie te analyseren.
De kosten voor de aanvulling op de Ziektewetuitkering worden door de werkgevers
en door de werknemers in de uitzendsector middels een opslag op het loon opgebracht. Werkgevers die bij UWV verzekerd zijn betalen ZW-premie aan UWV. Daarin
zijn de kosten voor de uitvoering van zijn ZW-arborol inbegrepen. Sinds ongeveer
2010 kiest een toenemend aantal werkgevers in de uitzendbranche voor eigenrisicodragerschap. Deze werkgevers betalen geen gedifferentieerde ZW-premie meer,
maar zij betalen premie aan een private uitvoerder. De kosten hiervan zijn niet uniform vastgesteld. In deze kosten is in de meeste gevallen zowel de uitbetaling en het
bedrag van de aanvulling inbegrepen als de uitvoering van de re-integratietaken door
de private uitvoerder.

19

4

4.1

AANVULLING LOONDOORBETALING BIJ ZIEKTE

Bekendheid aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte
Zoals in tabel 2.2 te zien was, denkt 46 procent van de werkgevers dat in hun cao
een aanvulling op de loondoorbetaling bij ziekte is afgesproken. In werkelijkheid betalen bijna alle werkgevers bij ziekte meer dan het verplichte minimum van 70 procent loon door. Een groot deel van de werkgevers is zich er echter niet van bewust
dat het hier gaat om een bovenwettelijke aanvulling. De uitvoering van deze aanvulling, die in de praktijk dus vaak als reguliere loondoorbetaling wordt ervaren, wordt
door (de salarisadministratie van) de werkgever zelf gedaan.

4.2

Inhoud en hoogte aanvulling
In artikel 7:629 BW is de hoofdregel opgenomen dat de werkgever verplicht is 70%
van het vastgestelde loon te betalen voor de tijd gedurende welke de werknemer niet
in staat is om zijn werkzaamheden te verrichten wegens ziekte met een maximum
van 104 weken. Bij individuele arbeidsovereenkomst, dan wel cao kan ten gunste
van de werknemer worden afgeweken. De sociale partners hebben afgesproken de
loondoorbetaling bij ziekte te beperken. De opgetelde percentages inkomensbescherming van het eerste en tweede jaar van ziekte mogen niet boven de 170% komen. Dit betekent dat als een werkgever het loon in het eerste jaar van ziekte voor
90 procent doorbetaalt, deze werkgever in het tweede jaar niet meer dan 80 procent
van het loon doorbetaalt. Tabel 4.1 geeft voor de werkgevers die hebben deelgenomen aan ons onderzoek aan hoe zij de loonaanvulling in de twee ziektejaren vormgeven. Bij de werkgevers die de loondoorbetaling indelen in een eerste periode van
12 maanden en een tweede periode van twaalf maanden, zien we dat verreweg de
meerderheid in het eerste jaar 100 procent van het loon doorbetaalt, en in het tweede jaar zakt naar 70 procent (het wettelijke minimum). In feite is de bovenwettelijke
aanvulling in deze gevallen dus alleen in het eerste jaar van toepassing. De werkgevers die de loondoorbetaling opdelen in twee periodes van een half jaar en een derde periode van een jaar hebben een andere constructie. Hier zien we namelijk dat
deze in de meeste gevallen in de eerste 6 maanden 100 procent van het loon doorbetalen, gevolgd door 90 procent in de tweede 6 maanden, en daarna door 75 procent in het laatste jaar.
Tot slot gaf de laatste groep werkgevers aan 100 procent van het loon door te betalen gedurende een eerste periode van een half jaar, gevolgd door een tweede perio-

20

de van anderhalf jaar waarin men 90 procent van het loon doorbetaalt. Dit komt uit
op gemiddeld 95 procent in het eerste jaar en 90 procent in het tweede jaar, waarmee de loondoorbetaling uit komt boven de 170 procent over een periode van twee
jaar.
Tabel 4.1 Indelingen perioden aanvulling loondoorbetaling bij ziekte in cao’s, naar
organisatiegrootte
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)
Indeling

1-20
(N=31)

21-100
(N=77)

>100
(N=163)

38,7%

23,4%

5,7%

38,7%

53,8%

63,4%

1 periode 6 maanden, 2 periode 6 maanden, 3 periode
12 maanden

3,2%

6,5%

16,1%

Overig

19,4%

15,6%

15,3%

Totaal

100,0%

100,0%

100,0%

1e periode 6 maanden, 2e periode 18 maanden
e

e

1 periode 12 maanden, 2 periode 12 maanden
e

e

e

Bron: enquête werkgevers

Drie kwart van de werkgevers valt onder een cao zonder wachtdagen voor de loondoorbetaling bij ziekte. Tabel 4.2 laat zien dat dit bij een kwart van de werkgevers wel
het geval is. In de categorie ‘anders, namelijk’ noemden vrijwel alle respondenten dat
in hun organisatie alleen een wachtdag geldt vanaf de tweede ziekmelding per kalenderjaar.
Tabel 4.2: Aantal wachtdagen in cao (N=228)
Procent
Zijn in de cao wachtdagen opgenomen (dat wil
zeggen dagen waarop het loon niet doorbetaald
wordt)?

Nee

75,9

Ja, eerste ziektedag

9,6

Ja, eerste twee ziektedagen

2,6

Ja, anders, namelijk

11,8

Totaal

100,0

Bron: enquête werkgevers

Verder zien we in tabel 4.3 dat het gebruik van wachtdagen het minst vaak voor komt
in kleine organisaties, en het vaakst in middelgrote organisaties.

21

Tabel 4.3 Aantal wachtdagen in cao, naar organisatiegrootte.
Organisatiegrootte (aantal medewerkers)

Wachtdagen opgenomen
in cao

Totaal

1-20
(N=30)

21-100
(N=75)

>100
(N=123)

Nee

83,3%

65,3%

80,5%

Ja, eerste ziektedag

3,3%

13,3%

8,9%

Ja, eerste twee ziektedagen

6,7%

2,7%

1,6%

Ja, anders, namelijk

6,7%

18,7%

8,9%

100,0%

100,0%

100,0%

Bron: enquête werkgevers

4.3

Uitgaven aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte
De uitgaven voor de aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte hebben we berekend
met behulp van CBS data gekoppeld aan data uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA).
In Nederland zijn geen integrale ziekteverzuim gegevens voor werknemers beschikbaar. Wel zijn er voor een steekproef gegevens beschikbaar uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), een jaarlijkse enquête onder werknemers. In de
enquête is zowel gevraagd naar de frequentie als naar het totaal aantal verzuimdagen in een jaar. Het gaat derhalve om zelfgerapporteerd verzuim van werknemers.
De NEA bevat ruim 20.000 werknemers met ziekteverzuim en een identificatienummer dat gekoppeld kan worden aan andere microdatabestanden van het CBS. Het
ziekteverzuim is in de NEA bevraagd over de afgelopen 12 maanden. We maken de
veronderstelling dat het zelfgerapporteerde ziekteverzuim betrekking heeft op het
jaar van de NEA. Dit is de beste benadering aangezien het veldwerk voor de NEA
veelal plaatsvindt in de maanden oktober, november en december. Niet alle respondenten hebben de vraag over hun ziekteverzuim beantwoord. Tabel 4.4 geeft de
steekproefaantallen met bruikbare gegevens over het ziekteverzuim en het ziekteverzuim over de betreffende jaren.

22

Tabel 4.4

Ziekteverzuimpercentage (gewogen) en steekproefomvang met bruikbare
gegevens NEA
ziekteverzuim

steekproef

2007

4,1

21.763

2008

4,1

21.480

2009

4,0

22.215

2010

4,2

23.400

2011

4,3

22.637

Bron: analyse op CBS-microdata

De NEA is vervolgens gekoppeld aan de polisadministratie om loongegevens en caocode toe te voegen aan personen uit de NEA van wie het ziekteverzuim bekend is.
Daarbij is voor personen met meerdere banen in het desbetreffende jaar het aantal
ziekteverzuimdagen procentueel verdeeld over de dagen waarover loon betaald is.
Vervolgens is op basis van de cao-gegevens van de inventarisatie van SZW het
loondoorbetalingspercentage vastgesteld. Op individueel niveau is vervolgens uitgaande van het ziekteverzuim, de berekende loonsom per baan en de Caoaanvulling (het deel boven de 70%) in het eerste ziektejaar uitgerekend wat de bovenwettelijke aanvulling van de persoon in de diverse banen is. Vervolgens zijn de
bedragen, gewogen naar loonsom, opgehoogd voor het deel dat niet in de steekproef
van de NEA vertegenwoordigd is en het deel dat wel in de NEA aanwezig is maar de
vragen over ziekteverzuim niet heeft beantwoord.
Bij de berekening van de loondoorbetaling op basis van het ziekteverzuim en de caoafspraken is de loonsom gecorrigeerd (opgehoogd) indien de loondoorbetaling lager
is dan 100%. Stel bijvoorbeeld dat iemand de helft van het jaar ziek is en het uitkeringspercentage voor de loondoorbetaling bedraagt het gehele eerste ziektejaar 90%
van het loon dan is het bedrag aan loon uit de polisadministratie opgehoogd met de
factor 100/95. Immers de persoon ontvangt een half jaar 90 procent en een half jaar
100 procent, dus gemiddeld 95 procent van zijn daadwerkelijke loon wanneer hij niet
ziek zou zijn. Dit berekende loon wordt dan gebruikt als basis bij de bepaling van het
wettelijke en bovenwettelijke bedrag aan loondoorbetaling bij ziekte.
Ook is rekening gehouden met eventuele wachtdagen. Er vindt dan geen uitkering
plaats en ook is analoog aan uitkeringen onder de 100% het loon voor de berekening
opgehoogd. In cao´s is vaak opgenomen dat wachtdagen komen te vervallen indien
het verzuimgeval veroorzaakt is door een arbeidsongeval. Aangezien wij deze gegevens niet integraal hebben (in NEA zijn wel oorzaken van meest recente verzuim opgenomen, echter personen kunnen meerdere ziekteduren hebben) is dit buiten beschouwing gelaten. Ook beschikken we niet over frequentie van het verzuim. In

23

sommige CAO´s gaan wachtdagen pas in bij de tweede of derde verzuimmelding of
gelden ze alleen bij de eerste ziekmelding. Zo goed als mogelijk is deze informatie
verwerkt bij het toerekenen van het doorbetaalde loon aan het bovenwettelijke dan
wel wettelijke deel.
De werkgever is verplicht het wettelijk minimumloon door te betalen bij ziekte ongeacht of er bij ziekte aanvulling plaatsvindt of niet. Voor personen net boven het minimumloon zou dit in geval van ziekte en een loondoorbetaling van minder dan 100%
kunnen betekenen dat zij onder het wettelijk minimumloon komen. Doordat aanvulling in het kader van de verplichting tot doorbetaling van het minimumloon dient
plaats te vinden, vindt er feitelijk een verschuiving plaats van het totale bedrag aan
loondoorbetaling van bovenwettelijk naar wettelijk. Het bedrag aan bovenwettelijke
aanvullingen wordt daardoor overschat bij werknemers die een loon verdienen dat
rond het wettelijk minimumloon ligt. Stel bijvoorbeeld dat een werknemer precies het
wettelijk minimumloon verdient en de werkgever op grond van de cao het loon volledig moet doorbetalen. Het wettelijke deel van het loon dat is doorbetaald bij ziekte
bedraagt dan 100% (en het bovenwettelijke deel 0%), maar bij de berekening is ervan uitgegaan dat het wettelijke deel 70% bedraagt en het bovenwettelijke deel 30%.
Hier staat tegenover dat de bovenwettelijke aanvullingen onderschat worden en de
wettelijke overschat bij degenen die meer verdienen dan het maximumdagloon. Bij
een loon hoger dan het maximumdagloon en een doorbetaling van 100% is de bovenwettelijk aanvulling meer dan 30%. Dat is het spiegelbeeld van de loondoorbetaling rond het minimumloon.
Aangezien het hierbij zal gaan om kleine afwijkingen en plussen en minnen elkaar
grotendeels in evenwicht zullen houden, is in overleg met de opdrachtgever afgesproken hier geen rekening mee te houden bij de berekening. Voor overige details en
bijzonderheden bij de berekening wordt verwezen naar de bijlage.
De gegevens van de NEA hebben betrekking op het ziekteverzuim uit het afgelopen
jaar. Dit ziekteverzuim is volledig toegerekend aan het eerste ziektejaar. Tabel 4.5
geeft een overzicht.

24

Tabel 4.5 Wettelijke en bovenwettelijke uitkeringen VLZ in eerste ziektejaar (in miljoenen €)
Wette-

%

lijk

Boven-

%

Totaal

%

wettelijk

2007

6.005

70,9

2.472

29,1

8.477

100

2008

6.411

70,8

2.642

29,2

9.053

100

2009

6.211

70,9

2.547

29,1

8.758

100

2010

6.637

70,9

2.722

29,1

9.359

100

2011

6.985

70,9

2.862

29,1

9.847

100

Bron: analyse op CBS-microdata

Uit de cijfers blijkt dat zowel de bovenwettelijke aanvullingen als het wettelijke deel
licht monotoon stijgen. Over de periode is sprake geweest van een kleine loonstijging. Het ziekteverzuimpercentage is in deze periode tamelijk constant gebleven. Het
enige jaar dat zowel de wettelijke als bovenwettelijke uitkering daalde is 2009, toen
het ziekteverzuim ook een tiende procentpunt daalde. Het bovenwettelijke deel van
de uitkering is constant en bedraagt vrijwel elk jaar 29,1%.
Er zijn in de NEA geen gegevens over het ziekteverzuim in het tweede jaar beschikbaar. Het tweede jaar is op geaggregeerd niveau bijgeschat. CBS heeft in het verleden het verzuim onderverdeeld naar duurklassen (waarschijnlijk zijn deze gegevens
gebaseerd op opgaven van arbodiensten). Hoewel deze cijfers met enige onzekerheid omgeven zijn, maken we hier bij gebrek aan andere data gebruik van. In het
meest recente jaar (2005) valt 12,5% van het totale verzuim uitgedrukt in verzuimde
dagen in het tweede jaar. Dit betekent dus dat het verzuim in het tweede jaar ongeveer een zevende van dat in het eerste jaar bedraagt. Uitgaande van de veronderstelling dat de verdeling tussen het eerste en tweede jaar voor alle cao´s hetzelfde is,
kunnen we met behulp van de cao-informatie de aanvulling in het tweede jaar simuleren.
De uitkering in het tweede jaar is veelal lager. Er zijn cao’s waar de loondoorbetaling
in het eerste jaar 100% en in het tweede jaar 70% is en de aanvulling dus nihil bedraagt. Gemiddeld bedraagt de aanvulling in het tweede jaar 36,4% van die in het
eerste jaar. Doorrekening voor alle jaren leidt tot de bedragen voor de wettelijke en
bovenwettelijke betalingen in het geval van ziekte in tabel 4.6.

25

Tabel 4.6 Wettelijke en bovenwettelijke uitkeringen VLZ in tweede ziektejaar (in miljoenen €)
Wette-

%

lijk

Boven-

%

Totaal

%

wettelijk

2007

862

87,0

128

13,0

990

100

2008

916

87,0

137

13,0

1.053

100

2009

887

87,0

132

13,0

1.019

100

2010

948

87,0

141

13,0

1.089

100

2011

998

87,0

149

13,0

1.147

100

Bron: analyse op CBS-microdata

De macrobedragen zijn ook uitgesplitst naar bedrijfstak. In 2008 is de bedrijfstakindeling van CBS herzien, die in 2010 doorgevoerd is in de polisadministratie. Hiervoor is
in het kader van dit onderzoek een eigen conversietabel ontwikkeld. Desalniettemin
zien we in sommige sectoren een structuurbreuk.
We presenteren hier de uitsplitsing van de kosten naar bedrijfstak voor het jaar 2011.
Voor de onderzochte periode 2007-2011 laten we daarnaast het aandeel van het bovenwettelijke deel in de loondoorbetaling per bedrijfstak zien. Gedetailleerde tabellen
met bedragen zijn vermeld in de bijlage.
Tabel 4.7 Kosten aanvulling VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak (2011)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel 70% VLZ

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

14

34

29,1

Industrie

407

1.016

28,6

Bouw

150

379

28,3

Handel

266

711

27,3

Vervoer

179

436

29,1

Horeca

48

140

25,5

ICT

87

213

29,1

Financiële dienstverlening

146

341

30,0

Zakelijke dienstverlening

376

993

27,4

Overheid

284

687

29,3

Onderwijs

220

523

29,7

Gezondheid en welzijn

450

1.056

29,9

Overige dienstverlening

62

147

29,5

Bron: analyse op CBS-microdata

26

Uit de tabel blijkt dat er kleine verschillen zijn tussen bedrijfstakken. In het algemeen
is de aanvulling bij de marktsector lager dan bij overheidssectoren. De aanvulling is
het hoogst in de financiële dienstverlening en de gezondheidszorg en het laagst in de
horeca.
Tabel 4.7a Ontwikkeling bovenwettelijk deel VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak in periode 2007-2011 (in procenten van totaal)
Bedrijfstak

2007

2008

2009

2010

2011

Landbouw

29,3

29,3

29,1

29,2

29,1

Industrie

28,8

28,6

28,4

28,7

28,6

Bouw

28,2

28,3

28,9

28,1

28,3

Handel

27,8

27,8

27,5

27,4

27,3

Vervoer

29,5

29,5

29,4

29,4

29,1

Horeca

25,1

25,4

25,0

25,3

25,5

ICT

27,1

29,0

28,1

28,1

29,1

Financiële dienstverlening

29,8

29,9

29,9

29,7

30,0

Zakelijke dienstverlening

27,7

27,9

28,0

27,5

27,4

Overheid

29,3

29,4

29,3

29,4

29,3

Onderwijs

29,5

29,8

29,5

29,7

29,7

Gezondheid en welzijn

29,9

29,9

29,8

29,9

29,9

Overige dienstverlening

29,3

29,7

29,5

29,3

29,5

Bron: analyse op CBS-microdata34

De tabellen 4.7b tot en met 4.7e met de kosten voor de afzonderlijke jaren zijn in bijlage 3 opgenomen.

4.4

Effect bovenwettelijke aanvulling op verzuim
Met behulp van de gegevens van microdata van het CBS is een analyse uitgevoerd
van de invloed van bovenwettelijke aanvullingen op het ziekteverzuim. De analyse
van het ziekteverzuimpercentage is uitgevoerd op persoonsniveau. Aangezien een
persoon meerdere banen kan hebben is in geval van meerdere banen de baan met
de grootste loonsom als representatief beschouwd. Baankenmerken als cao en bedrijfstak van deze baan zijn gekoppeld. De analyse heeft betrekking op alle personen
van wie het ziekteverzuim uit de NEA bekend is en die een of meerder banen hebben waarover cao-informatie beschikbaar is. Gegevens over de jaren 2007 tot en

27

met 2011 zijn samengevoegd. Vanuit de NEA zijn persoons- en baankenmerken toegevoegd.
Ongeveer de helft van de respondenten in de NEA heeft een verzuim van 0. Daarom
kan geen standaard regressiemodel gehanteerd worden, maar is een Tobit model
geschat. In dit model worden twee stappen tegelijkertijd bepaald. Allereerst de kans
dat het verzuim nul is versus groter dan nul en ten tweede de hoogte van het verzuim
indien dit zich voordoet. De parameterwaarden geven beide effecten gecombineerd
weer. Een hogere waarde betekent dus dat er sprake is van een grotere kans op
verzuim en/of een grotere invloed op het verzuim. In tabel 4.8 zien we bijvoorbeeld
dat de leeftijdscategorie 25-34 een hogere kans op verzuim dan wel een hoger verzuim heeft dan de andere leeftijdsgroepen.
Gegeven het feit dat veel cao’s de loondoorbetaling van 70% aanvullen tot 95 of
100% in het eerste jaar, is ervoor gekozen een kenmerk te creëren dat aangeeft of
de aanvulling minder is dan 95%. Dit is voor 9,7% van de werknemers in onze steekproef het geval. Tabel 4.8 laat de resultaten van dit model zien

28

Tabel 4.8

Invloed kenmerken op ziekteverzuimpercentage (kans en hoogte, Tobit

model), N=83.525
Kenmerk

Parameter

t-waarde

Constante

-3,50

-7,53

Vrouw

3,24

16,85

25-34 jaar

4,13

15,85

35-44 jaar

3,40

11,90

45-54 jaar

2,27

7,90

>=55 jaar

2,79

8,58

Leeftijd (<=24)

Opleiding (Lager onderwijs)
Havo, VWO, MBO

-0,96

-4,19

HBO, WO

-3,13

-12,73

Partner met baan

-1,00

-4,86

Partner zonder baan

-1,25

-4,06

Thuiswonende kinderen

-0,43

-2,25

Allochtoon

0,61

2,64

Tijdelijk of flexibel dienstverband

-0,47

-2,04

Deeltijd

-1,06

-5,42

Landbouw

-4,20

-4,85

Bouw

-1,34

-2,93

Handel

-1,63

-4,52

Vervoer

-0,82

-1,55

Horeca

-2,62

-5,33

ICT

-1,49

-1,59

Financiële dienstverlening

-1,48

-3,07

Zakelijke dienstverlening

-0,96

-2,47

Overheid

0,47

1,20

Onderwijs

-0,37

-0,91

Gezondheid en welzijn

-0,27

-0,73

Overige dienstverlening

-1,28

-2,25

<10 werknemers

-3,25

-12,21

10-50 werknemers

-1,03

-5,49

Korter dan 2 jaar in dienst

-3,45

-15,98

2008

0,51

2,11

2009

-0,21

-0,87

Huishoudsituatie (alleenstaande)

Bedrijfstak (Industrie)

Bedrijfsomvang (> 50 werknemers)

Jaar (2007)

29

Kenmerk

Parameter

t-waarde

2010

0,08

0,35

2011

0,07

0,28

Aanwezigheid wachtdagen

-1,03

-4,08

Aanvulling <95%

-0,47

-1,50

Bron: analyse op CBS-microdata
t-waarde =1,96: p=0.05, t-waarde= 1,65: p=0,10

Om vast te stellen wat de omvang van het gecombineerde effect is, dienen vervolgens marginale effecten berekend te worden op basis van de parameterwaarden.
Dit is voor de belangrijkste kenmerken bepaald: de invloed van de bovenwettelijke
aanvulling en de aanwezigheid van wachtdagen. Hieruit blijkt dat het marginale effect
van de aanwezigheid van wachtdagen op het ziekteverzuim voor een persoon met
gemiddelde kenmerken 0,31 procentpunt is. Een loondoorbetaling onder de 95%
brengt het ziekteverzuim gemiddeld 0,1 procentpunt omlaag ten opzichte van een
aanvulling van 95% of meer. Dit is geen significant effect (p=0,13). Er is tevens geexperimenteerd met andere specificaties zoals de replacement rate (uitkering als
percentage van het loon). Het effect daarvan op het ziekteverzuim verschilt eveneens niet significant van nul. De geringe variatie in aanvullingspercentage maakt het
waarschijnlijk lastig significante effecten vast te stellen.
We merken op dat er bij een analyse zonder rekening te houden met wachtdagen,
wel een effect uitgaat van de hoogte van de aanvulling, waarbij de verzuimpercentages bij cao’s die aanvullen tot minder dan 95% ongeveer 0,4 procentpunt lager ligt.
Dit blijkt dus met name het effect van wachtdagen te zijn. Cao’s met wachtdagen
hebben in het algemeen ook vaker een lagere aanvulling.
Verder blijkt uit de niet-gepresenteerde marginale effecten dat met name persoonskenmerken als geslacht, leeftijd en opleiding van grote invloed zijn op het verzuim.
Van de baankenmerken hebben werknemers die korter dan 2 jaar in dienst zijn een
lager verzuim. Ook werknemers met een baan in het (midden- en) kleinbedrijf hebben een lager verzuim. De bedrijfstak waarin men werkzaam is, heeft nauwelijks invloed op de hoogte van het verzuim.
Effecten volgens werkgevers
In de enquête is ook expliciet aan werkgevers gevraagd welk effect zij ervaren van
de bovenwettelijke aanvulling bij ziekte. Tabel 4.9 laat zien dat met name in middelgrote en grote bedrijven de aanvulling op loondoorbetaling bij ziekte met name als
een kostenpost gezien wordt. Van positieve effecten, zoals gezondere of meer ge-

30

motiveerde werknemers zijn respondenten in alle categorieën in beperkte mate overtuigd.
Tabel 4.9: Effecten van bovenwettelijke aanvulling loondoorbetaling bij ziekte (meerdere antwoorden mogelijk) (N=223)
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)
1-20
21-100
>100
(N=30)
(N=76)
(N=123)

4.5

Gezondere werknemers

3,3%

1,3%

1,6%

Meer gemotiveerde werknemers

10,0%

15,8%

13,8%

Het makkelijker aantrekken en behouden van
werknemers

10,0%

11,8%

6,5%

Hogere kosten

33,3%

52,6%

49,6%

Meer ziekteverzuim

10,0%

9,2%

9,8%

Geen van bovenstaande
Bron: enquête werkgevers

53,3%

36,8%

45,5%

Uitvoering en administratieve lasten aanvulling loondoorbetaling bij
ziekte
Werkgevers dragen het risico op loondoorbetaling bij ziekte. Met name grote werkgevers betalen dit risico zelf, terwijl middelgrote en kleinere werkgevers zich hiertegen vaak verzekeren. Tabel 4.10 laat zien dat 78 procent van de werkgevers die een
bovenwettelijke aanvulling hebben op de loondoorbetaling bij ziekte, een verzuimverzekering heeft voor de (bovenwettelijke) loondoorbetaling bij ziekte. Het zijn vooral
de kleine werkgevers die zich verzekeren.
Tabel 4.10 Verzuimverzekeringen voor (bovenwettelijke) loondoorbetaling bij ziekte, naar organisatiegrootte (N=233)
Organisatiegrootte (aantal medewerkers)

Heeft u een verzuimverzekering voor de (bovenwettelijke) loondoorbetaling bij ziekte?

1-20
(N=31)

21-100
(N=76)

>100
(N=126)

Ja

81%

41%

9%

78,4%

Nee

19%

59%

91%

21,6%

100%

100%

100%

100%

Totaal
A: Gewogen naar organisatiegrootte.

Bron: enquête werkgevers

GewogenA totaal

31

De organisaties met een verzuimverzekering hebben voor het grootste deel een
‘klassieke polis’, waarin de verzekeraar uitsluitend de loonbetalingsverplichting betaalt.

Tabel 4.11 Premiepercentage voor verzuimverzekering, indien van toepassing, gewogen naar organisatiegrootte (N=55)
Premiepercentage

Minimum

Maximum

Gemiddelde

,28

8,90

2,9544

Bron: enquête werkgevers

Met 38 procent heeft een aanzienlijk deel van de organisaties via de verzuimverzekering ook recht op dienstverlening door een arbodienst en verdere ondersteuning van
zieke medewerkers (tabel 4.12). In de categorie ‘anders, namelijk’ gaven meerdere
respondenten aan dat hun organisatie een zogeheten ‘stop-loss’ verzekering had.
Hierbij geldt dat de kosten voor loondoorbetaling bij ziekte door de organisatie zelf
gedragen worden, tenzij de kosten in een gegeven jaar boven een bepaald drempelniveau komen. Vanaf dat bedrag dekt de verzekering de rest van de kosten.
Tabel 4.12 Soort polis, indien men beschikt over verzuimverzekering, gewogen
naar organisatiegrootte (N=132)

Klassieke polis: vergoedt uitsluitend loonbetalingsverplichting bij ziekte
Brede polis: vergoedt loondoorbetalingsverplichting bij ziekte en voorziet in de inzet van een arbodienst en ondersteuning bij re-integratie

42,4%
38,1%

Combipolis: vergoedt loondoorbetalingsverplichting bij ziekte en het
inkomensverlies en ondersteuning bij re-integratie
15,4%
Anders, namelijk

3,9%

Weet niet

0,2%

Totaal

100%

Tot slot zien we in tabel 4.13 dat de bovenwettelijke aanvulling van de loondoorbetaling bij ziekte voor het grootste deel van de organisaties (80 procent) weinig extra
administratieve lasten met zich meebrengt omdat dit integraal meegaat in het werk
van de salarisadministratie. Dit werk wordt niet door andere uitvoerders dan de reguliere salarisadministratie gedaan.

32

Tabel 4.13 Administratieve lasten door bovenwettelijke loondoorbetaling bij ziekte,
gewogen naar organisatiegrootte (N=157).
Procent
Hoeveel extra administratieve lasten brengt
de bovenwettelijk aanvulling van de loondoorbetaling bij ziekte
voor uw bedrijf met zich
mee?

Nauwelijks extra lasten, gaat mee met reguliere salarisbetaling

80,0%

Enige extra lasten omdat wij het verzuim en de uitbetaling van de aanvulling apart administreren voor de verzekering

16,7%

Andere lasten, namelijk

3,3%

Totaal

100,0%

Bron: enquête werkgevers

4.6

Afspraken en kosten re-integratie aanvulling loondoorbetaling bij ziekte
Zieke werknemers worden in de overgrote meerderheid van de organisaties begeleid
door de leidinggevende en de bedrijfsarts. Tabel 4.14 geeft weer welke re-integratie
inspanningen voor zieke werknemers ondernomen worden. Begeleiding door de eigen werkgever en de bedrijfsarts komt vaker voor in grote en middelgrote organisaties dan in kleine organisaties. Ook aanpassingen van het werk, de werkplek of de
werktijden, om zo de re-integratie van de zieke werknemer te faciliteren komen veelvuldig voor, al komen ook deze veel vaker voor in middelgrote en grote organisaties
dan in kleine organisaties. Hetzelfde geldt voor sociaal-medische interventies en het
inhuren van externe re-integratiebedrijven. In de categorie ‘anders, namelijk’ komen
meerdere alternatieven naar voren. Zo geven meerdere respondenten aan dat er
frequent en persoonlijk contact gehouden wordt met de zieke werknemer. Ook worden er meerdere partijen betrokken om de werkhervatting te vergemakkelijken, zoals
verzuimcoördinatoren, (loopbaan)coaches en case managers.

33

Tabel 4.14: Inspanningen voor re-integratie zieke werknemers, naar organisatiegrootte (N=227)
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)
1-20

26-100

>100

(N=27)

(N=76)

(N=124)

Begeleiding door leidinggevende

81,5%

88,2%

95,2%

Begeleiding door bedrijfsarts

77,8%

93,4%

97,6%

Mogelijkheid om extra sociaal-medische interventies in te zetten

22,2%

48,7%

81,5%

Aanpassen van het werk

48,1%

76,3%

90,3%

Aanpassen van de werkplek

51,9%

60,5%

83,9%

Aanpassen van de werktijden

48,1%

65,8%

79,0%

Inhuren re-integratiebedrijf of outplacementbureau

25,9%

43,4%

60,5%

Anders, namelijk

3,7%

10,5%

13,7%

Bron: enquête werkgevers

35

5

5.1

AANVULLING WIA

Aanwezigheid en bekendheid van WIA aanvulling
Van de 100 grootste cao’s kennen 61 een bovenwettelijke aanvulling op de WIA (tabel 2.1).
In de enquête geven de werkgevers aan dat bovenwettelijke aanvullingen op de WIA
het vaakst voorkomen voor de categorie werknemers die tussen de 35 en de 80 procent arbeidsongeschikt zijn (tabel 5.1). Van alle organisaties met een bovenwettelijke
aanvulling op de WIA geeft 43 procent aan een aanvulling voor deze categorie, op
afstand gevolgd door 24,1 procent met een aanvulling voor de categorie boven de 80
procent arbeidsongeschikt. Bovenwettelijke aanvullingen op de IVA komen volgens
werkgevers het minst vaak voor. In de tabel zijn ook de gegevens uit de cao rapportage over de bovenwettelijke aanvullingen opgenomen. Dan zien we dat de aanvulling op de WGA tamelijk goed bekend is, maar dat de vergelijking tussen de enquête
gegevens en de rapportage laat zien dat de aanvulling in geval van IVA en in geval
van <35% arbeidsongeschiktheid veel minder bij werkgevers bekend zijn.
Tabel 5.1 Aanwezigheid van verschillende bovenwettelijke WIA aanvullingen, volgens werkgevers (gewogen) en volgens rapportage cao database
Kent de cao een bovenwett.aanvulling?

WIA onderdeel

5

Ja volgens enquete

Ja volgens rapportage cao database
20135

<35% (N=104)

20,9%

50%

WGA 35-80% (N=99)

43,0%

43%6

WGA 80-100% (N=109)

24,1%

43%7

IVA (N=103)

10,4%

27%

Wilms, e.a., zie voetnoot 1
Dit betreft de aanvulling tijdens de loongerelateerde fase. In de loonaanvullingsfase kent 19% volgens
de cao rapportage een aanvulling.
7
In cao rapportage van Wilms e.a. is geen onderscheid opgenomen tussen regelingen met aanvullingen
bij een WGA van minder dan 80% en een WGA 80-100%.
6

36

5.2

Inhoud en hoogte aanvulling
De WIA kent verschillende typen uitkeringen en categorieën arbeidsongeschiktheid .
De hoogte en de inhoud van de aanvulling die in de cao is afgesproken kan verschillen. De bovenwettelijke aanvullingen op de WIA zijn in bijna alle gevallen gebaseerd
op een vast percentage, Variabele percentages, dat wil zeggen dat het percentage
aanvulling verandert in de loop van de tijd, komen weinig voor. Alleen in geval van de
IVA maakt het variabele percentage een substantieel deel uit van de aanvullingen.
Tabel 5.2 Type WIA- aanvulling (N=46).
Type aanvulling

WIA categorie
<35%

35-80

80-100

IVA

Vast percentage

56,5%

37,0%

62,1%

42,9%

Variabel percentage

2,2%

4,3%

0,0%

14,3%

Anders, namelijk

41,3%

58,7%

37,9%

42,9%

Totaal

100,0%

100,0%

100,0%

100,0

Bron: enquête werkgevers

Hier volgt per WIA-categorie een korte beschrijving van de hoogte en duur van de
bovenwettelijke aanvullingen. Omdat deze vragen door een kleine groep respondenten (N < 30), en door relatief weinig kleine werkgevers, zijn ingevuld, zijn gewogen
schattingen hier onvoldoende betrouwbaar. Daarom is besloten om de wegingsfactor
niet toe te passen, en de ongewogen verdeling weer te geven.

5.2.1

Aanvulling in geval van minder dan 35% arbeidsongeschikt
Vast percentage
Voor WIA aanvullingen voor werknemers die minder dan 35 procent arbeidsongeschikt zijn, valt 34 procent van de respondenten volgens eigen zeggen onder een
cao waarbij het inkomen aangevuld wordt tot 100 procent van het laatstverdiende
loon, gevolgd door 21 procent die aanvult tot 70 procent van het dagloon. De duur
van de aanvulling varieert. Bij 35 procent van de respondenten komt 7,5 jaar (of 90
maanden) het vaakst voor. De cao rapportage van Wilms e.a. over de bovenwettelijke aanvullingen geeft aan dat een duur van 5 jaar in de helft van de cao’s is afgesproken. De kortste duur van deze aanvulling die respondenten in de enquête noemen is 12 maanden voor 8 procent van de respondenten. Enkele respondenten geven een zeer lange of onbegrensde duur aan. Dit komt overeen met de rapportage
van Wilms. De aanvulling wordt in de meeste gevallen (74 procent) berekend op ba-

37

sis van het gemaximeerde dagloon.
Variabel percentage
Eén respondent heeft in de vragenlijst aangegeven een variabele aanvulling te kennen voor werknemers die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn. Hierbij werd de
uitkering voor de eerste 57 maanden aangevuld tot 80 procent van het laatstverdiende ongemaximeerde loon. Dit betekent dat na de maximale WW-duur van maximaal
38 maanden een nawettelijke aanvulling van in dit geval minimaal 19 maanden
plaats vindt. Na deze eerste periode werd het inkomen nog voor onbepaalde tijd
aangevuld tot 70 procent van het ongemaximeerde loon.

5.2.2

Aanvulling in geval van 35-80% arbeidsongeschiktheid
Vast percentage
De aanvullingen voor werknemers die tussen de 35 en de 80 procent arbeidsongeschikt zijn, variëren in hoogte. 38 procent van de respondenten met een dergelijke
aanvulling, vult het inkomen aan tot 70 procent, gevolgd door 25 procent die het tot
75 procent aanvult. In de periode waarin recht bestaat op een loongerelateerde uitkering is dit feitelijk geen aanvulling. In de meeste gevallen is de hoogte van deze aanvulling afhankelijk van de arbeidsongeschiktheidscategorie van de werknemer. Wat
de duur betreft zien we dat met 46 procent bijna de helft van de respondenten deze
aanvulling voor de duur van drie jaar aanbiedt, gevolgd door 27 procent die deze
aanvulling voor maximaal een jaar aanbieden. De aanvulling wordt in de meeste gevallen (65 procent) berekend op basis van het gemaximeerde dagloon.
Variabel percentage
Er waren twee organisaties waarin een variabele aanvulling van toepassing was voor
werknemers die tussen de 35 en 80 procent arbeidsongeschikt zijn. Bij de eerste organisatie kreeg men de eerste 57 maanden ongemaximeerd een aanvulling tot 80
procent, waarna dit nog voor onbepaalde tijd werd aangevuld tot 70 procent van het
ongemaximeerde loon. In de andere organisatie werd het inkomen de eerste 24
maanden aangevuld tot 100 procent van het ongemaximeerde dagloon, die werd gevolgd door een aanvulling voor onbepaalde tijd tot 70 procent van het maximum dagloon.

5.2.3

Aanvulling in geval van WGA 80-100%
Vast percentage
De hoogte van de aanvullingen voor werknemers met een WGA 80-100% uitkering
lopen zeer uiteen. Bij 48 procent van de respondenten met een dergelijke regeling
bedraagt dit een aanvulling tot 75 procent. Verder komen zowel aanvullingen tot 100
procent als tot 70 procent voor, elk bij 17 procent van de respondenten. Wat betreft

38

de duur van de aanvulling is er meer uniformiteit; in 46 procent van de gevallen duurt
de aanvulling maximaal een jaar, gevolgd door 36 procent waarbij deze maximaal 3
jaar geldt. De aanvulling wordt in de meeste gevallen (74 procent) berekend over het
gemaximeerde dagloon.

5.2.4

Aanvulling IVA
Vast percentage
Bij aanvulling op de IVA zijn aanvullingen tot respectievelijk 100 (44 procent), 75 (22
procent) en 70 (17 procent) procent het meest voorkomend. Aangezien de IVA uitkering reeds 75 procent bedraagt hebben de aanvulling tot 70 en 75 betrekking op aanvulling tot het ongemaximeerde dagloon. In de meeste gevallen (69 procent) duurt
deze aanvulling maximaal een jaar. De aanvulling op de IVA wordt in de helft van de
gevallen berekend op basis van het maximum dagloon, en in andere helft op basis
van het ongemaximeerd dagloon.
Variabel percentage
In drie organisaties werden voor de aanvulling op de IVA variabele percentages gehanteerd. Bij één organisatie geldt een aanvulling tot 100 procent van het ongemaximeerde dagloon voor de eerste 12 maanden, gevolgd door een aanvulling tot 85
procent van het ongemaximeerde dagloon voor nog eens 12 maanden. Bij de tweede
organisatie wordt gedurende de eerste 12 maanden een aanvulling tot 90 procent
van het gemaximeerde dagloon toegekend, gevolgd door een aanvulling tot 80 procent van het gemaximeerde dagloon voor de daarop volgende 48 maanden. Dit gold
ook voor de derde organisatie, al was de tweede periode daar 36 maanden en was
niet aangegeven of het op basis van het maximum of het ongemaximeerde dagloon
berekend werd.

5.3

Uitgaven aanvulling WIA
De WIA valt uiteen in de IVA en de WGA. Binnen de WGA kan onderscheid gemaakt
worden naar WGA 80-100, de volledig maar niet duurzaam arbeidsongeschikten en
de WGA 35-80, de gedeeltelijk arbeidsgeschikten. In cao’s zijn vaak ook aanvullingen afgesproken voor 35-minners. Deze vallen strikt genomen niet onder de WGA en
zijn derhalve niet in de analyse van de uitgaven meegenomen. Wel kan het zijn dat
zij een WW-uitkering ontvangen en ook een aanvulling op de WW.
De bovenwettelijke aanvullingen op de IVA kennen weinig aanvullende voorwaarden.
Aanvullingen kunnen tamelijk eenvoudig gebaseerd worden op de wettelijke uitkering
van 75%. Wel kennen de meeste cao’s een aanvulling die verder gaat dan het
maximum dagloon van de wettelijke uitkering. Dit is bepaald op basis van de grond-

39

slag voor de uitkering.
Bij de WGA is de situatie aanzienlijk complexer. De loongerelateerde fase volgt in
wettelijk opzicht grotendeels de WW. Daarbij kennen sommige cao’s “trapjes” in de
uitkering naarmate de duur van de loongerelateerde fase langer wordt. Na de loongerelateerde fase volgt de loonaanvullingsfase. De wettelijke uitkering is bij de gedeeltelijke WGA afhankelijk van het feit of en in hoeverre de resterende verdiencapaciteit benut wordt. Wordt minder dan 50% van de verdiencapaciteit gerealiseerd dan
is er recht op een vervolguitkering op het minimumniveau. Wordt meer dan 50% van
de verdiencapaciteit gerealiseerd dan bestaat er recht op een loonaanvulling. Bij volledig maar niet-duurzame arbeidsongeschikten is de resterende verdiencapaciteit per
definitie 0. Deze groep krijgt altijd een loonaanvulling van 70% en nooit een loonaanvullingsuitkering 50-100 of een vervolguitkering.
Een beperking in de analyse is dat we geen beschikking hebben over eventuele bijverdiensten. Bij het baseren van de bovenwettelijke aanvulling op de wettelijke uitkering is verondersteld dat deze bijverdiensten ook in mindering gebracht worden op
het bovenwettelijke deel. Niet bekend is of dit in de praktijk gebeurt. Dit speelt met
name in de loongerelateerde fase. Bij de loonaanvullingsfase zitten bijverdiensten
juist geïncorporeerd in het wettelijk systeem aangezien zij de wettelijke uitkeringshoogte mede bepalen. De omvang van het probleem wordt verder beperkt doordat
bijverdiensten in geval van volledige arbeidsongeschiktheid veelal beperkt zullen zijn.
Zo’n 10 procent van de volledig WGA’ers werkt. Of het aantal uren beperkt is, is onbekend.
Bij de koppeling aan een dienstverband om het cao-kenmerk te bepalen, is er rekening mee gehouden dat personen op het moment van ingang van de uitkering nog in
dienst kunnen zijn bij de werkgever. Voor meer details over de bovenwettelijke uitkering bij WIA en het koppelen van banen aan uitkeringen wordt verwezen naar bijlage
1. Doordat we gebruik maken van de betaalbestanden van UWV en we daarop selecties toepassen, kunnen er afwijkingen ontstaan met de totaalgegevens van UWV.
Er is steeds rekening gehouden met vakantiegeld.
Tabel 5.3 bevat de bovenwettelijke uitgaven aan de IVA en de WGA. De wettelijke en
bovenwettelijke uitkeringen lopen gestaag op na introductie van de wet. Het bovenwettelijke deel van de uitkeringen daalt bij de IVA. Bij de WGA treedt juist een lichte
stijging op. Het beeld bij WGA kent minder fluctuaties, aangezien het hier om wat
grotere aantallen gaat. In nogal wat cao’s wordt zowel bij de IVA als WGA aangevuld
tot 80% van het laatstverdiende loon. Aangezien de wettelijke uitkering bij IVA 75% is
en bij WGA met uitzondering van de eerste twee maanden 70%, is de aanvulling bij
WGA in deze gevallen groter.

40

Tabel 5.3 Uitgaven bovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA (x miljoen €)
Wette-

%

lijk

Boven-

%

Totaal

%

wettelijk

2007

109

97,8

2,5

2,2

112

100

2008

203

98,2

3,7

1,8

207

100

2009

319

98,4

5,1

1,6

324

100

2010

462

98,4

7,4

1,6

469

100

2011

625

98,2

9,1

1,4

634

100

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.4 Uitgaven bovenwettelijke en wettelijke WGA (x miljoen €)
Wette-

%

lijk

Boven-

%

Totaal

%

wettelijk

2007

314

97,0

9,6

3,0

324

100

2008

522

96,8

17,1

3,2

539

100

2009

739

96,8

24,7

3,2

764

100

2010

969

96,8

32,5

3,2

1.002

100

2011

1.201

96,4

42,0

3,4

1.243

100

Bron: analyse op CBS-microdata

Uitgaven naar bedrijfstak
De uitgekeerde bedragen aan bovenwettelijke uitkeringen zijn uitgesplitst naar bedrijfstak en vervolgens gerelateerd aan de wettelijke uitkeringen. Aangezien we alleen van 100 cao’s gegevens hebben, en niet elke cao een bovenwettelijke aanvulling voor de WIA kent kan het beeld per bedrijfstak daarbij bepaald worden door één
of twee cao’s. Zo kent bijvoorbeeld de grafimedia (waarvan een deel onder ICT valt)
een doorbetaling tot 100% voor zowel IVA als WGA. Daarnaast zijn er ook sectoren
waar een groter dan gemiddeld deel van de werknemers meer dan het maximum
dagloon verdient. Het bovenwettelijke deel stijgt dan ten koste van het wettelijk deel.
Dit is met name bij de financiële dienstverlening het geval. Ook brengt het kleine
aantal waarnemingen soms grote variaties met zich mee. Dit is bijvoorbeeld het geval voor de landbouw bij de IVA.
Opvallend is dat de industriële sectoren voor zowel IVA als WGA in het algemeen
grotere aanvullingen kennen dan de overheidssectoren.
We presenteren in tabel 5.5. en 5.6. de uitgaven voor de aanvullingen IVA en WGA
naar bedrijfstak voor het jaar 2011. De resultaten voor de jaren 2007 – 2010 zijn opgenomen in bijlage 4.

41

Tabel 5.5 Bedrag bovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA naar bedrijfstak
(2011)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,0

7

0,0

Industrie

4,9

122

3,9

Bouw

0,0

55

0,1

Handel

1,9

59

3,1

Vervoer

0,1

39

0,1

Horeca

0,3

18

1,8

ICT

0,4

3

12,5

Financiële dienstverlening

0,6

21

2,7

Zakelijke dienstverlening

0,9

95

0,9

Overheid

0,0

59

0,0

Onderwijs

0,0

66

0,0

Gezondheid en welzijn

0,0

74

0,0

Overige dienstverlening

0,1

8

0,6

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.6 Bedrag bovenwettelijke aanvulling WGA naar bedrijfstak (2011)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

2,1

14

13,1

Industrie

7,7

176

4,2

Bouw

0,5

75

0,6

Handel

3,8

116

3,1

Vervoer

0,6

75

0,8

Horeca

0,7

45

1,4

ICT

0,8

5

13,5

Financiële dienstverlening

10,8

28

28,0

Zakelijke dienstverlening

5,5

314

1,7

Overheid

8,5

94

8,3

Onderwijs

0,0

102

0,0

Gezondheid en welzijn

0,5

136

0,3

Overige dienstverlening

0,6

21

2,9

Bron: analyse op CBS-microdata

42

5.4
5.4.1

Instroom en uitstroom WIA met bovenwettelijke aanvulling
In – en uitstroom algemeen
Voor de analyse van de instroom en de uitstroom uit de WIA vanuit cao’s met een
bovenwettelijke aanvulling presenteren we de resultaten steeds apart voor de IVA en
de WGA. Tabel 5.7 geeft de lopende gevallen, de instroom in en de uitstroom uit de
IVA weer. De uitstroom wegens herstel is over de onderzochte periode te gering om
weer te geven. Uit de cijfers blijkt dat een kleine 10% van de gevallen een bovenwettelijke uitkering heeft. Opvallend is dat het percentage van de instroom dat een bovenwettelijke uitkering heeft aan het dalen is over de tijd. Dit verklaart ook de relatieve daling van het bovenwettelijke deel van de totale uitkering. Ook bij de uitstroom
doet zich een daling voor. Opvallend is dat bij de uitstroom het deel met een bovenwettelijke uitkering hoger ligt dan bij de lopende gevallen.
Tabel 5.7 IVA, lopende gevallen, in- en uitstroom
Met bovenwettelijke

Totaal

aanvulling

Percentage met bovenwettelijke aanvulling

Lopende gevallen
2007

874

8.936

9,8

2008

1.447

14.842

9,7

2009

1.950

21.529

9,1

2010

2.582

29.935

8,6

2011

3.258

38.554

8,5

2007

416

4.325

9,6

2008

528

5.006

10,5

2009

487

5.779

8,4

2010

580

7.203

8,1

2011

623

7.646

8,1

2007

75

585

12,7

2008

109

1088

10,1

2009

150

1462

10,3

2010

193

1976

9,8

2011

251

2855

8,8

Instroom

Uitstroom

Bron: analyse op CBS-microdata

Net als bij de uitgaven voor de uitkeringen, is het beeld van aantallen personen bij
WGA door de jaren heen wat stabieler dan bij IVA door de hogere aantallen. Ongeveer 14% van de lopende gevallen heeft een bovenwettelijke aanvulling. Bij de in-

43

stroom is dit aandeel lager, bij de uitstroom ook. Ook bij de uitstroom in verband met
herstel is dit het geval.
Tabel 5.8 WGA, lopende gevallen, in- en uitstroom (totaal en i.v.m. herstel)
Met bovenwettelijke

Totaal

aanvulling

Percentage met bovenwettelijke aanvulling

Lopende gevallen
2007

4.553

32.434

14,0

2008

6.996

49.124

14,2

2009

9.601

68.499

14,0

2010

12.353

89.472

13,8

2011

15.363

109.751

14,0

2007

2.234

16.138

13,8

2008

2.252

17.673

12,7

2009

2.566

21.377

12,0

2010

3.019

24.630

12,3

2011

3.573

26.506

13,5

2007

141

1.392

10,1

2008

241

2.172

11,1

2009

385

3.546

10,9

2010

457

4.925

9,3

2011

600

5.495

10,9

2007

82

872

9,4

2008

134

1.231

10,9

2009

205

2.197

9,3

2010

283

3.449

8,2

2011

334

3.175

10,5

Instroom

Uitstroom

Uitstroom i.v.m. herstel

Bron: analyse op CBS-microdata

5.4.2

Werkhervatting vanuit WIA met bovenwettelijke aanvulling
Strikt genomen kijken we bij de WIA niet naar werkhervatting maar naar herstel van
klachten. De persoon heeft dan te maken met een verandering in zijn of haar verdiencapaciteit die leidt tot minder dan de 35% verlies aan restverdiencapaciteit. Bij
de groep die volledig duurzaam arbeidsongeschikt is en onder de IVA valt is het aantal uitstromers (absoluut en relatief) wegens herstel te gering om te onderzoeken wat

44

de invloed van bovenwettelijke aanvullingen is.
Voor de WGA zijn de aantallen wel groot genoeg. De resultaten van deze analyse
zijn in tabel 5.9 weergegeven. Om rekening te houden met eventuele afwijkende patronen bij uitzendkrachten (die geen bovenwettelijke aanvulling hebben), is voor
WGA-ers die uit een dienstverband kwamen dat onder een van de uitzendcao’s valt
(ABU dan wel NBBU) een aparte variabele in de analyse opgenomen.
Uit de resultaten blijkt dat bovenwettelijke aanvullingen, gecorrigeerd voor alle overige kenmerken, geen significante invloed hebben op de uitstroom wegens herstel.
Bij de overige kenmerken valt vooral het zeer sterke effect van leeftijd op. Ouderen
boven 55 jaar hebben een 7 keer zo lage uitstroomkans wegens herstel dan jongeren onder de 25 jaar. De lagere kans voor vrouwen is hier minder laag dan bij de
WW. Wat de sectoren betreft doet de ICT en de industrie (referentie) het matig. Vervoer en met name de zakelijke dienstverlening hebben betere perspectieven.
Gedeeltelijk arbeidsgehandicapten stromen minder vaak uit wegens herstel dan personen die volledig arbeidsongeschikt zijn. Mogelijk speelt hier mee dat de groep 3580 nog gedeeltelijk in dienst is bij de oude werkgever en er dus weinig verandert in
de situatie terwijl de groep 80-100 meer prikkels ondervindt om uit te stromen. Ook
kan het niet-duurzame karakter bij deze groep een rol spelen. Deze klachten gaan
dan vaker weg dan bij de groep die gedeeltelijk arbeidsongeschikt is. Tot slot zou
deze bevinding ook samen kunnen hangen met de registratie door UWV. Voorschotten worden standaard op 80-100 procent arbeidsongeschikt gezet. Indien later blijkt
(meestal na zo'n 2 tot 4 maanden) dat deze groep minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is, wordt er geregistreerd dat de groep uitstroomt wegens herstel van klachten.
Wat diagnoses betreft is een aandoening aan de organen het minst belemmerend
voor herstel van klachten. Opmerkelijk is dat de uitstroomkans in 2011 significant hoger ligt dan in eerdere jaren. Ook UWV zelf heeft hier geen verklaring voor. Een opmerkelijk patroon doet zich ook voor bij de duurafhankelijkheid. In de tweede tot en
met de vierde maand ligt de uitstroomkans hoger dan in de eerste maand. Dit kan
duiden op het genoemde registratiewijze van voorschotten door UWV. Daarna treedt
een verlaging van de uitstroomkans op. Echter, na anderhalf jaar begint de uitstroom
wegens herstel, gecorrigeerd voor overige factoren, weer toe te nemen.

45

Tabel 5.9 Invloed kenmerken op uitstroom wegens herstel 2007-2011, N=630.938
Kenmerk

Hazard-ratio

t-waarde

Bovenwettelijke aanvulling

1,02

0,27

Vrouw

0,93

-1,67

25-34 jaar

0,78

-2,63

35-44 jaar

0,57

-5,94

45-54 jaar

0,34

-10,99

>=55 jaar

0,15

-16,06

Eerste generatie allochtoon

0,97

-0,57

Tweede generatie allochtoon

1,09

1,36

Landbouw

1,86

3,11

Bouw

1,70

4,50

Handel

1,53

4,64

Vervoer

2,04

6,78

Horeca

2,10

6,92

ICT

0,80

-0,44

Financiële dienstverlening

1,32

1,37

Zakelijke dienstverlening

1,87

7,04

Overheid

1,58

4,15

Onderwijs

1,38

2,82

Gezondheid en welzijn

1,89

7,43

Overige dienstverlening

1,43

2,02

Uitzendcao

1,39

4,57

WGA 35-80

0,71

-7,03

Hart/vaat/bloed

0,55

-4,03

Kanker

0,79

-2,07

Psychisch

0,83

-4,53

2008

1,18

1,53

2009

0,86

-1,42

2010

0,97

-0,29

2011

1,67

5,36

Maand 2

2,00

6,00

Maand 3

1,77

4,84

Maand 4

1,15

1,08

Leeftijd (<=24)

Etniciteit (autochtoon)

Bedrijfstak (Industrie)

Diagnose (organen)

Jaar (2007)

Periode in WGA (Maand 1)

46

Kenmerk

Hazard-ratio

t-waarde

Maand 5

0,56

-3,63

Maand 6

0,34

-5,70

Maand 7-9

0,36

-7,81

Maand 10-12

0,43

-6,70

Maand 13-15

0,50

-5,42

Maand 16-18

0,53

-4,96

Maand 19-24

0,85

-1,46

Maand 25-30

0,92

-0,72

Maand 31+

0,91

-0,96

Bron: analyse op CBS-microdata

5.5

Uitvoering en administratieve lasten
Tabel 5.10 laat zien dat bovenwettelijke cao aanvullingen op de WIA in de meeste
organisaties gefinancierd worden door middel van een verzekering. Het voornaamste
alternatief, het betalen van deze aanvulling uit de loonsom, gebeurt bij 22,8 procent
van de organisaties. In de categorie ‘anders, namelijk’ werd herhaaldelijk genoemd
dat deze aanvulling via het pensioenfonds gefinancierd werd. Verder is te zien dat
het percentage dat verzekerd is voor de WIA aanvulling het laagste is in grote bedrijven.
Tabel 5.10 Financiering aanvulling WIA, naar organisatiegrootte (bedrijven met
WIA-aanvulling, N=122)
1-20
(N=22)

21-100
(N=37)

>100
(N=63)

GewogenA totaal

Verzekering voor de WIA-aanvulling

68,2%

73,0%

57,1%

68,2%

Werkgever betaalt dit uit de loonsom

22,7%

18,9%

36,5%

22,8%

Anders, namelijk

9,1%

8,1%

6,3%

9,0%

Totaal

100%

100%

100%

100%

A: Gewogen naar organisatiegrootte.

Bron: enquête werkgevers

De premie voor de aanvullende WIA verzekering wordt in de helft van de organisaties gedragen door zowel de werkgever als de werknemers, gevolgd door 42,6 procent waarin de premies uitsluitend door de werkgever worden afgedragen. In kleine
bedrijven wordt de premie voor de verzekering zelden alleen door de werknemer, en
regelmatig door de werkgever alleen betaald. Dit terwijl dit in middelgrote en grote

47

bedrijven andersom is.
Tabel 5.11 Financiering verzekering WIA, naar organisatiegrootte (N=89)
1-20 (N=16)

21-100
(N=31)

>100 (N=42)

Alleen werknemers betalen premie

6,3%

22,6%

33,3%

Alleen de werkgever betaalt premie

43,8%

12,9%

9,5%

Werknemer en werkgever betalen ieder deel
van premie

50,0%

64,5%

57,1%

Totaal

100%

100%

100%

Bron: enquête werkgevers

Bij de organisaties waar een verzekering geldt, is dit in iets meer dan de helft van de
gevallen een verplichte verzekering voor alle werknemers (tabel 5.12). Deze verzekering is het vaakst verplicht in kleine bedrijven, en het minst vaak in middelgrote bedrijven.
Tabel 5.12 Verplichte verzekering aanvulling WIA, naar organisatiegrootte (N=70).

Is de verzekering voor de
WIA aanvulling vrijwillig
of verplicht voor uw
werknemers?

Totaal

1-20
(N=17)

21-100
(N=31)

>100
(N=42)

Verplichte verzekering voor alle
werknemers

64,7%

45,2%

54,8%

Verplichte verzekering voor een
deel van de werknemers

,0%

3,2%

2,4%

Vrijwillige verzekering voor de
werknemers

35,3%

51,6%

42,9%

100%

100%

100%

Bron: enquête werkgevers

De mogelijkheid van een vrijwillige verzekering roept de vraag op of er een verband
bestaat tussen deze vrijwilligheid en de financiering van de verzekering. Tabel 5.13
laat zien dat het financieren van de verzekering middels alleen werknemersbijdragen
uitsluitend voorkomt in organisaties waar deze verzekering vrijwillig is (22,2 procent)
en niet één keer voor komt in bedrijven waarin deze verzekering verplicht is. Het lijkt
er dus inderdaad op dat er wat betreft WIA aanvullingen een verband bestaat tussen
keuzevrijheid en financiering.

48

Tabel 5.13 Financiering van verzekering voor WIA aanvulling, naar keuzevrijheid
verzekering, gewogen naar organisatiegrootte (N=83)
Wie betaalt bijdrage voor de verzekering?
Verzekering vrijwillig of
verplicht voor uw werknemers?

Alleen werknemers
(N=6)

Alleen de
werkgever
(N=35)

Werknemer en
werkgever ieder
een deel (N=42)

Verplicht voor alle werknemers
(N=56)

0,0%

53,6%

46,4%

Totaal
(N=83)

100,0%

Verplicht voor een deel
van de werknemers
(N=0)

0,0%

Vrijwillig voor de werknemers
(N=27)

22,2%

18,5%

59,3%

100,0%

Totaal

7,2%

42,2%

50,6%

100,0%

Bron: enquête werkgevers

Hoogte verzekeringspremie
Tabel 5.14 laat zien dat in de gevallen waarin de werknemer (deels) meebetaalt aan
de verzekeringspremie, dit gemiddeld rond de 0,28 procent van het loon bedraagt.
De bijdrage van de werkgever, indien van toepassing, bedraagt 0,19 procent van de
loonsom. Tabel 5.15 laat vervolgens zien dat de werkgeverspremie gemiddeld hoger
ligt in grote organisaties, terwijl bij de werknemerspremie geen duidelijk patroon herkenbaar is. Verder zien we dat de hoogtes van de premies sterk verschillen tussen
de verschillende sectoren, maar dat de verschillen tussen werkgever en werknemer
over het algemeen beperkt zijn. In de handel en horeca en in de overige dienstverlening zijn de werkgeverspremies het hoogste.
Tabel 5.14 Verzekeringspremies betaald door werknemers en werkgevers voor
aanvullingen WIA, gewogen naar organisatiegrootte (in procenten van loonsom)
Minimum

Maximum

Gemiddelde

Loonpremie betaald door werknemer (N=37)

,05

1,95

,279

Loonsompremie betaald door werkgever (N=57)

,03

2,80

,185

Bron: enquête werkgevers

49

Tabel 5.15 Verzekeringspremies betaald door werknemers en werkgevers voor
aanvullingen WIA, naar sector (N=292)

Organisatiegrootte

SectorA

Werknemer

Werkgever

premie

premie

(gemiddeld)

(gemiddeld)

t/m 20 medewerkers

,28

,18

21 t/m 100 medewerkers

,23

,36

101 of meer medewerkers

,39

,34

Industrie

,18

,13

Bouwnijverheid

,22

,16

Handel en horeca

,54

,51

Transport

,60

.

Zakelijke dienstverlening

,13

,29

Overheid en onderwijs

,44

,37

Gezondheidszorg

,42

.

Overige dienstverlening

,52

,97

Andere sector

,40

,36

Bron: enquête werkgevers
A: De sectoren landbouw en visserij, en de uitzendbranche zijn niet weergegeven, omdat daarvoor geen informatie beschikbaar was.

Overige kosten
De WIA aanvullingsregelingen zijn complex waardoor de uitvoering ervan ook niet
eenvoudig is. Toch laat tabel 5.16 zien dat slechts een klein deel van de werkgevers
dit door een externe uitvoerder laat doen. In de meerderheid van de organisaties met
een WIA aanvulling worden kosten gemaakt voor de eigen administratie. In een klein
deel (13,1 procent) wordt verder kosten gemaakt voor een externe uitvoerder. In de
categorie ‘anders, namelijk’ antwoordde men over het algemeen dat er geen andere
kosten zijn, of hier niet van op de hoogte te zijn.
Tabel 5.16 Andere kosten of administratieve lasten verbonden aan WIA aanvulling
(meerdere antwoorden mogelijk), gewogen naar organisatiegrootte (N=119)
Procent
Welke andere kosten of administratieve lasten zijn voor u verbonden
met de WIA-aanvulling?

Bron: enquête werkgevers

Kosten voor externe uitvoerder

13,1%

Kosten voor eigen (salaris) administratie

61,1%

Anders, namelijk

17,0%

50

De werknemer heeft te maken met reguliere administratieve lasten bij de uitvoering
van WIA aanvullingen. Zo dient de werknemer in 35,4 procent van de gevallen tijdig
een uitkering aan te vragen, en in 18,4 procent dient men ook een digitaal aanvraagformulier in te vullen.
Tabel 5.17 Administratieve lasten van werknemer bij aanvragen van WIA aanvulling
(meerdere antwoorden mogelijk), gewogen naar organisatiegrootte (N=119)
Procent
Welke administratieve lasten
denkt u dat de werknemer heeft
voor het aanvragen van de aanvulling op de WIA?

Het tijdig aanvragen van de uitkering

35,4%

Het digitaal invullen van een aanvraagformulier
en het digitaal toesturen van bijlagen

18,4%

Weet niet

47,0%

Anders, namelijk

0,1%

Bron: enquête werkgevers

5.6

Afspraken en kosten re-integratie
Cao-afspraken over aanvullingen op de WIA kunnen niet alleen tot een betere inkomensbescherming leiden, maar ook tot meer re-integratie inspanningen van de kant
van de werkgevers als zij verantwoordelijk zijn voor de financiering van de aanvulling. Tabel 5.18 laat zien dat zowel in grote als in kleine organisaties een meerderheid van de werkgevers re-integratie-activiteiten onderneemt voor de werknemers
die recht hebben op een WGA uitkering. Echter, in de middelgrote categorie geldt dit
slechts voor een kleine meerderheid. Er is geen duidelijke voorkeur tussen het zelf
uitvoeren van deze activiteiten versus het uitbesteden aan een externe partij. In alle
categorieën onderneemt minstens één op de vijf organisaties geen inspanningen
voor de re-integratie van deze werknemers, wat hoger is dan in het geval van de
WW, waarbij dit voor ongeveer 15 procent van de organisaties geldt (zie hoofdstuk
6).

51

Tabel 5.18 Inspanningen door organisaties voor re-integratie van werknemers in de
WGA, naar organisatiegrootte (N=111)
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)

Onderneemt u reintegratieactiviteiten voor
uw werknemers als ze
eenmaal recht hebben op
WGA uitkering?

1-20

21-100

>100

(N=19)

(N=34)

(N=58)

Ja, dat doen we grotendeels zelf

26,3%

38,2%

37,9%

Ja, daar huren we een
externe partij voor in

47,4%

20,6%

43,1%

Nee

26,3%

41,2%

19,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Totaal

Bron: enquête werkgevers

Wat betreft de controle op de re-integratie inspanningen van de werknemer zien we
in elke organisatiegrootteklasse dat ongeveer 20 procent van de werkgevers met een
WGA-aanvulling controle uitvoert op de re-integratie inspanningen van de werknemers die recht hebben op een WGA uitkering. De meest genoemde reden om dit niet
te doen is dat UWV dit al doet. Toch geeft een aanzienlijk deel van de werkgevers
(vaker dan in geval van de WW) aan dat de instantie die de bovenwettelijke aanvulling uitkeert al aanvullende controle uitvoert. In de categorie ‘anders, namelijk’ gaven
veel respondenten aan dat er in hun organisatie nog nooit werknemers in de WGA
zijn geweest, en er daardoor dus geen ervaring is met re-integratie werkzaamheden
en controles hierop.
Tabel 5.19 Controle re-integratie inspanningen werknemers, naar grootte (N=90).
Organisatiegrootte

Controleert u de
re-integratie inspanningen van
werknemers die
gebruik maken
van de bovenwettelijke aanvulling WIA?

1-20

21-100

>100

(N=19)

(N=18)

(N=53)

Ja, ze moeten zich periodiek schriftelijk
bij ons verantwoorden

10,5%

14,3%

7,5%

Ja, ze moeten zich periodiek mondeling
bij ons verantwoorden

10,5%

3,6%

13,2%

Nee, dat doet een extern reintegratiebureau voor ons

10,5%

10,7%

11,3%

Nee, dat doet UWV al voor de WIA

31,6%

39,3%

34,0%

Nee, dat doet de instantie die de bovenwettelijke WIA uitkeert al

10,5%

17,9%

15,1%

Anders, namelijk

26,3%

14,3%

18,9%

100,0%

100,0%

100,0%

Totaal

Bron: enquête werkgevers

52

De kosten voor de administratie van de WIA-aanvulling worden door ruim 60 procent
van de werkgevers zelf gedragen als kosten voor de salarisadministratie. Een veel
kleiner deel van de bedrijven, 13 procent, huurt hiervoor een externe uitvoerder in en
maakt daar kosten voor.
Tabel 5.20 Kosten verbonden aan WIA-aanvulling, gewogen naar organisatiegrootte (N=118)
Procent
Welke andere kosten of administratieve lasten zijn voor u verbonden
met de WIA-aanvulling?

Kosten voor externe uitvoerder

13,0%

Kosten voor eigen (salaris) administratie

60,9%

Anders, namelijk

16,9%

Bron: enquête werkgevers

Ook voor de re-integratie van de werknemer worden door de werkgever extra kosten
gemaakt. Slechts een klein aantal werkgevers noemt deze kosten. Zo maakt een
deel van de werkgevers aanvullende kosten, voornamelijk voor externe begeleiding
en trajecten, maar ook voor interne begeleiding en scholing. Per werknemer liggen
de gemiddelde kosten het hoogst voor de categorie interne begeleiding.
Tabel 5.21 Kosten verbonden aan re-integratie inspanningen voor werknemers in
de WIA, gewogen naar organisatiegrootte
Procent

Minimum,
in €

Maximum,
in €

Gemiddelde,
in €

Kosten voor externe begeleiding, trajecten (N=21)

17,8%

500

10000

2797,70

Interne personeelskosten voor begeleiding (N=6)

4,8%

100

5000

3764,75

Kosten (om/bij)scholing, inclusief EVC
(N=5)

4,4%

2

5000

1076,71

Bron: enquête werkgevers

53

6

6.1

AANVULLING WW

Aanwezigheid en bekendheid aanvulling
Cao-afspraken over de aanvulling op de WW komen minder vaak voor dan afspraken
over aanvullingen op de WIA. Van de 100 grootste cao’s kennen 38 een bovenwettelijke aanvulling op de WW (tabel 2.1).

6.2

Inhoud en hoogte WW aanvullingen
We zagen in hoofdstuk 2 al dat relatief weinig werkgevers, met name de werkgevers
uit het MKB, op de hoogte zijn van de aanwezigheid van de bovenwettelijke aanvullingen in hun eigen cao. Ook de inhoud van de regelingen is lang niet altijd bekend
bij de werkgevers.
In tabel 6.1 is de inhoud van de WW-aanvulling aangegeven zoals door de werkgevers in de enquête aangegeven. In de meeste gevallen is er zowel een aanvulling op
de uitkering als een eenmalig bedrag (bijvoorbeeld op moment van ontslag) beschikbaar. In de meeste cao’s is de hoogte en/of de duur van de aanvulling afhankelijk
van het aantal dienstjaren van de werknemer, en in 51 procent van de gevallen ook
van de leeftijd van de werknemer. Een aantal regelingen kent ook een suppletieregeling. Daarbij wordt in geval van werkaanvaarding tegen een lager salaris dan de laatste baan het salaris aangevuld tot een bepaald percentage van het oude salaris.
De duur van de aanvulling varieert en is in sommige cao’s afhankelijk van leeftijd en
/of dienstjaren. Enkele cao’s kennen vanaf een bepaalde leeftijd een aanvulling tot
aan de pensioengerechtigde leeftijd.

54

8

Tabel 6.1 Inhoud bovenwettelijke WW-aanvullingen , gewogen naar organisatiegrootte (N=53), (%)
Ja

Nee

84,1%

15,9%

Bestaat WW-aanvulling uit eenmalig bedrag in geval van werkloosheid?

72,7%

27,3%

Kent de WW-aanvulling in de cao ook een aansluitende uitkering?

20,6%

79,4%

Is hoogte en/of duur van de aanvulling afhankelijk van leeftijd van werknemer?

51,0%

49,0%

Is hoogte en/of duur van de aanvulling afhankelijk van aantal dienstjaren
van werknemer?

74,6%

25,4%

Bevat WW regeling ook een suppletieregeling?

5,3%

94,7%

Bestaat WW-aanvulling uit periodieke uitkering?

Bron: enquête werkgevers

6.3

Uitgaven WW aanvullingen
Om de uitgaven aan de totale bovenwettelijke aanvullingen op de WW te berekenen
is gebruik gemaakt van analyses op CBS bestanden. Bij de WW vormt de wettelijke
uitkering de basis. Aanvullingen zijn berekend op basis van de wettelijke uitkering.
Indien bijvoorbeeld aanvulling tot 80% plaatsvindt, is de aanvulling berekend als 1/7
van de wettelijke uitkering van 70%. Voor de eerste twee maanden is een correctie
doorgevoerd aangezien de wettelijke uitkering daar 75% bedraagt. Er is verondersteld dat bovenwettelijke uitkeringen ook plaatsvinden over vakantiegeld. Bij de WW
wordt dit wettelijk uitgekeerd in de maand mei of in geval van het beëindigen van de
uitkering.
Het cao-kenmerk is niet beschikbaar voor uitkeringen. Daarom zijn uitkeringen gekoppeld aan bijbehorende banen. Gekoppeld zijn banen waarvan de einddatum ligt
voor de begindatum van de WW-uitkering. Daarbij is een bovengrens gehanteerd
van 180 dagen. Vervolgens is via de cao-database van SZW de bovenwettelijke uitkering berekend voor alle personen met een WW-uitkering. Aangezien deze database alleen beschikbaar is voor een recente periode, zijn in dit onderzoek alleen de bovenwettelijke uitkeringen van het jaar 2011 bepaald.

8

Voor elk van de vragen uit tabel 6.1 gold ook een antwoordcategorie ‘weet niet’, en voor sommigen ook
een categorie ‘niet van toepassing. Het aandeel van deze twee categorieën lag per onderdeel tussen de
8,3 en 16,9 procent. Deze antwoorden zijn buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de percentages in deze tabel.

55

De gehanteerde procedure brengt onzekerheden met zich mee. Het is bijvoorbeeld
mogelijk dat er sprake is van herleving. Dit is bijvoorbeeld het geval als de baan
waarin men werkloos is geworden korter dan 26 weken heeft geduurd. De WWuitkering is dan gebaseerd op het oude salaris, als men in de nieuwe baan minder is
gaan verdienen.
Analoog aan de analyse voor WIA is eerst een optelling gemaakt van de wettelijke
uitkeringen waarover CBS bruikbare microgegevens heeft. Hieruit blijkt dat de afwijking met de cijfers van UWV bij de WW iets groter is. Waar het UWV-jaarverslag
4.900 miljoen aan uitkeringen over 2011 laat zien, tellen de microdata van CBS op
tot 4.377 miljoen euro. Dit verschil bedraagt 10,7 procent. Voor een deel heeft dit te
maken met ontbrekende of onbekende startdata van uitkeringen. Een andere verklaring is dat we alleen nabetalingen meenemen van gevallen die betrekking hebben op
uitkeringen die lopen in 2011. Daarnaast kunnen er verschillen tussen kas- en transactiebasis zijn. In tijden van oplopende werkloosheid, kan dit ertoe leiden dat de uitkeringsgelden die in 2012 betaald worden en betrekking hebben op werkloosheid in
2011 groter zijn dan de uitkeringsgelden in 2011 die betrekking hebben op werkloosheid in 2010. Tot slot geeft CBS aan dat de bestanden voorlopig zijn.
De meeste cao’s vullen aan tot een percentage van het voorheen verdiende loon, bij
andere cao’s is er sprake van aanvulling tot het gemaximeerde dagloon zoals dat
ook voor de wettelijke uitkering geldt. De grondslag voor de uitkering zoals die bekend is bij SZW betreft het gemaximeerde dagloon. Het ongemaximeerde dagloon
valt hier niet uit af te leiden. Wel valt te constateren dat een kleine 5% van de uitkeringen boven het maximum dagloon uitkomt. Reconstructie van het loon van de baan
waaruit men werkloos is geworden op basis van gegevens uit de polisadministratie,
leidt (waarschijnlijk) tot een onzuiver beeld. Daarom is alleen uitgegaan van het betrouwbare gemaximeerde dagloon. De berekening leidt dus tot een onderschatting
van het totale bedrag aan aanvullingen.
Tabel 6.2 laat zien dat er in 2011 voor bijna 170 miljoen aan bovenwettelijke uitkeringen WW is betaald. Het totale bedrag voor de WW-uitkeringen bedroeg in 2011
4.377 miljoen euro. Als percentage van de totale uitkering bedraagt het bovenwettelijke deel 3,7%.

56

Tabel 6.2 Totaal bedrag bovenwettelijke aanvulling WW (in miljoenen €)
Wette-

%

lijk
2011

4.377

Boven-

%

Totaal

%

3,7

4.547

100

wettelijk
96,3

169,5

Bron: analyse op CBS-microdata

In tabel 6.3 is het bedrag aan wettelijke en bovenwettelijke aanvulling uitgesplitst
naar bedrijfstak. Hieruit blijkt dat er sprake is van grote verschillen tussen bedrijfstakken. Binnen de sector zorg en welzijn en in de industrie is sprake van de hoogste
aanvullingen.
Tabel 6.3 Bedrag bovenwettelijke aanvulling WW naar bedrijfstak (2011)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,4

35

1,0

Industrie

58,0

451

11,4

Bouw

4,9

359

1,3

Handel

7,2

451

1,6

Vervoer

0,3

170

0,2

Horeca

0,1

161

0,0

ICT

1,2

61

1,9

Financiële dienstverlening

5,3

250

2,1

Zakelijke dienstverlening

17,5

1641

1,1

Overheid

10,8

125

8,0

Onderwijs

14,0

213

6,2

Gezondheid en welzijn

44,0

390

10,1

Overige dienstverlening

6,0

69

8,1

Bron: analyse op CBS-microdata

6.4
6.4.1

Instroom en uitstroom WW met bovenwettelijke aanvulling
In- en uitstroom
Tabel 6.4 geeft de lopende gevallen WW en de instroom en uitstroom over het jaar
2011 weer op basis van analyse van CBS data. Van alle lopende gevallen in 2011
heeft 12,4 procent een bovenwettelijke uitkering. Bij de instroom is dit hetzelfde met
12,3 procent. Bij zowel de uitstroom als de uitstroom naar werk is het aandeel van
werklozen met een bovenwettelijke uitkering lager. Dit hoeft niet zonder meer te betekenen dat er een causaal verband is tussen de aanwezigheid van een bovenwette-

57

lijke uitkering en de werkloosheidsduur, aangezien er sprake kan zijn van een selectieve groep. Zo kent een aantal regelingen een leeftijdseis voor recht op een bovenwettelijke aanvulling (bijvoorbeeld ouder dan 50 jaar). Een lagere uitstroom naar
werk bij werklozen met een bovenwettelijke aanvulling zou dus ook een leeftijdseffect
kunnen zijn. In de volgende paragraaf is een multivariate analyse opgenomen waarbij voor dergelijke effecten gecorrigeerd is.
Tabel 6.4 Lopende gevallen en in- en uitstroom WW (x 1.000)
Met bovenwettelijke

Totaal

Percentage

78

626

12,4

43

350

12,3

37

354

10,5

17

162

10,6

uitkering
Lopende gevallen
2011
Instroom
2011
Uitstroom
2011
Uitstroom naar werk
2011

Bron: analyse op CBS-microdata

6.4.2

Effect bovenwettelijke aanvulling op kans op uitstroom
Voor de effectanalyse zijn achtergrondkenmerken uit het WW-systeem, de polisadministratie en de GBA toegevoegd: leeftijd, geslacht, etniciteit en bedrijfstak. De
huishoudsituatie bleek te slecht gevuld voor deze analyse.
De analyse heeft betrekking op alle WW-gevallen waarvoor cao-informatie beschikbaar is door middel van baankoppeling. De item-nonrespons is zeer beperkt. In totaal
resteren ruim 180.000 gevallen voor analyse. Door het (zo goed mogelijk) koppelen
aan de laatste baan waaruit iemand werkloos is geworden, kan de invloed van bovenwettelijke aanvullingen zo goed mogelijk bepaald worden. Daarbij is de informatie
uit de cao's van de bonden van uitzendondernemingen ABU en NBBU meegenomen.
De analyse van het effect van bovenwettelijke aanvullingen wordt dus niet verstoord
door flexkrachten die mogelijk weer snel uitstromen.
Voor het bepalen van de invloed van alle kenmerken, waaronder bovenwettelijke
aanvullingen, op de uitstroom naar werk, is gebruik gemaakt van een proportioneel
hazard model waarbij de tijdsafhankelijkheid gemodelleerd is via zogenaamde piecewise constanten. Deze laatste geven de invloed van de verstreken duur op de uitstroomkans weer. Er is rekening gehouden met links en rechts censurering waardoor
alle informatie over de werkloosheidsduur meegenomen is.

58

Er zijn twee analyses uitgevoerd. Ten eerste is multivariaat, dat wil zeggen gecorrigeerd voor alle overige effecten, gekeken naar het zelfstandige effect van de aanwezigheid van een bovenwettelijke aanvulling op werkhervatting, ongeacht de inhoud
(hoogte, duur) van de regeling. Wel is rekening gehouden met de toetredingsvoorwaarden, bijvoorbeeld leeftijdsrestricties. In de tweede analyse is wel de inhoud van
de regeling betrokken en is onderzocht wat de invloed is van veranderingen in het
uitkeringspercentage op de kans op werkhervatting. Vervolgens is voor elke werkloze
op elk moment in de duur de replacement rate bepaald. Dat is de verhouding tussen
de uitkering en het voorheen verdiende loon. Bij afwezigheid van een bovenwettelijke
uitkering is dit dus 75% in de eerste twee maanden van de werkloosheid en 70% in
de periode daarna. Variaties in de bovenwettelijke aanvulling zijn steeds als duurafhankelijk kenmerk meegenomen in de analyse waarbij op elke dag van de werkloosheidsduur de relevante replacement rate bepaald is.
Uit de eerstgenoemde analyse blijkt dat, gecorrigeerd voor overige effecten, de uitstroomkans naar werk met 5,2% daalt voor degenen die een bovenwettelijke aanvulling op (of na) hun WW ontvangen. Aangezien de effecten van de overige kenmerken
nagenoeg gelijk zijn aan de parameters uit de hiernavolgende analyse, zijn deze resultaten hier niet gepresenteerd.
De schattingsresultaten van de tweede analyse zijn in tabel 6.5 weergegeven in de
vorm van hazard ratio’s. Deze geven de verandering in de relatieve uitstroomkans
weer bij verandering van het kenmerk met één eenheid. De uitstroomkans naar werk
van vrouwen is bijvoorbeeld 77% van de uitstroomkans van mannen, waarbij gecorrigeerd is voor het effect van de overige kenmerken die zijn opgenomen.
Een verhoging van de replacement rate met 1 procentpunt, geeft een relatieve daling
in de uitstroomkans met 0,6%.9
De overige ratio’s geven de verwachte effecten weer. Leeftijd heeft een duidelijk effect. Vooral bij de groep die ouder is dan 55 jaar daalt de kans op uitstroom naar
werk jaar fors. Ook een niet Nederlandse etnische achtergrond doet de kans op werk
dalen, met name voor eerste generatie allochtonen. Ook zijn er verschillen in de
werkloosheidsduur en de kans op werkhervatting naar sector. De kansen op werk
zijn het grootst voor werklozen afkomstig uit de landbouw. Werknemers afkomstig
van de overheid doen het langst over het vinden van werk. Werknemers die werkloos
zijn geworden vanuit een uitzendbaan, komen beduidend sneller aan de slag. Met
het verstrijken van de werkloosheidsduur neemt de kans op werk af, gecorrigeerd
voor de invloed van overige kenmerken waarover wij beschikken.
9

(1-0,994) x 100

59

Tabel 6.5 Invloed kenmerken op uitstroomkans tot werkhervatting 2011, N=182.783
Kenmerk

Hazard-ratio

t-waarde

Replacement rate

0,994

-5,05

Vrouw

0,77

-27,93

25-34 jaar

0,99

-0,50

35-44 jaar

0,87

-9,51

45-54 jaar

0,74

-19,33

>=55 jaar

0,41

-43,40

Eerste generatie allochtoon

0,59

-43,26

Tweede generatie allochtoon

0,72

-21,45

Landbouw

1,42

8,23

Bouw

1,31

11,95

Handel

0,84

-7,95

Vervoer

0,90

-3,74

Horeca

0,86

-5,80

ICT

0,79

-4,05

Financiële dienstverlening

0,67

-10,94

Zakelijke dienstverlening

0,90

4,81

Overheid

0,69

-8,90

Onderwijs

0,95

-1,97

Gezondheid en welzijn

0,79

-9,63

Overige dienstverlening

0,83

-4,66

Uitzendcao

1,45

24,16

Maand 2

1,00

0,07

Maand 3

0,88

-8,57

Maand 4

0,95

-2,86

Maand 5

0,68

-19,95

Maand 6

0,64

-20,92

Maand 7-9

0,55

-35,53

Maand 10-12

0,40

-44,05

Maand 13-15

0,34

-41,52

Maand 16-18

0,27

-40,44

Maand 19-24

0,24

-48,79

Maand 25-30

0,19

-39,33

Maand 31+

0,10

-28,45

Constante

0,008

-56,40

Leeftijd (<=24)

Etniciteit (autochtoon)

Bedrijfstak (Industrie)

Werkloosheidsperiode (Maand 1)

Bron: analyse op CBS-microdata, t-waarde =1,96: p=0.05, t-waarde= 1,65: p=0,10

60

6.5

Uitvoering en administratieve lasten aanvulling WW
Externe uitvoerders
Uitvoerders van de bovenwettelijke cao-aanvullingen worden vaak door een sector
gecontracteerd. In zo’n contract wordt meestal zowel de uitvoering van de aanvulling
op de WIA als op de WW vastgelegd. De accountmanager van de uitvoerder kan ook
betrokken zijn bij het overleg met de bonden vanuit de werkgeverskant.
Een bovenwettelijke aanvulling op de WW brengt verschillende kosten met zich mee.
Allereerst zijn dat de kosten voor de regeling zelf die op macroniveau in tabel 6.1 zijn
weergegeven. Hier is de vraag aan de orde hoe in deze kosten wordt voorzien.
Daarnaast zijn er kosten voor de uitvoering op zich. Ook kan de werknemer met kosten of ten minste administratieve lasten te maken hebben wanneer hij gebruik wil
maken van de aanvulling.
De bovenwettelijke aanvullingen op de WW worden voornamelijk op drie manieren
gefinancierd: door middel van reservering als onderdeel van de loonkosten; door een
gezamenlijke bijdrage van werknemers en werkgevers, en in de vorm van een premieheffing op de loonsom (tabel 6.4). Hierbij hanteren we een breed begrip van ‘reservering als onderdeel van de loonkosten’, hier valt ook een reservering voor frictiekosten onder of ‘financiering uit algemene middelen’. Bij een premieheffing op de
loonsom betaalt de werkgever premie op basis van de loonsom aan een externe uitvoerder/verzekeraar.
De uitvoering van de bovenwettelijke WW aanvulling wordt ongeveer even vaak door
de eigen administratie van het bedrijf uitgevoerd als door een extern ingehuurde uitvoerder. Tot slot worden werknemers in slechts 10,3 procent van de bedrijven bij
dreigende werkloosheid schriftelijk of mondeling geïnformeerd over de aanwezigheid
van de bovenwettelijke aanvulling op de WW. In plaats hiervan wordt men in 73,6
procent van de gevallen alleen via de cao geïnformeerd over de aanwezigheid van
de aanvulling.

61

Tabel 6.7 Financiering, uitvoering en informatieverstrekking over bovenwettelijke
aanvullingen op WW, gewogen naar organisatiegrootte.
Procent
Premieheffing op basis van de loonsom

21,4%

Bijdrage van werknemers en werkgevers gezamenlijk

22,0%

Reservering, als onderdeel van de loonkosten

24,3%

Anders, namelijk

32,2%

Door de eigen administratie van het bedrijf

39,9%

Door de externe salarisadministratie

38,0%

Door een apart daarvoor gecontracteerde uitvoerder

21,1%

Anders, namelijk:

1,0%

Informeert u werknemers
over het bestaan van de
bovenwettelijke WW?

Ja, mondeling op het moment van dreigende werkloosheid

1,0%

(N=63)

Ja, schriftelijk op het moment van dreigende werkloosheid

9,3%

Het staat in de CAO, wij geven geen aanvullende informatie

73,6%

Anders, namelijk:

16,1%

Financiering aanvulling
WW

Hoe wordt de bovenwettelijke aanvulling van de
WW uitgevoerd?
(N=53)

Bron: enquête werkgevers

De kosten voor een externe uitvoerder worden per dossier gerekend. Hierbij wordt
onderscheid gemaakt tussen de lopende dossiers en de nieuwe dossiers. De externe
uitvoerder maakt de berekening van de hoogte en duur van de aanvulling onder
meer op basis van gegevens van UWV en verzorgt in veel gevallen de betaling. De
externe uitvoerders worden in een aanbestedingsprocedure geselecteerd waarbij de
kosten per dossier een belangrijk selectiecriterium zijn. Deze kunnen sterk uiteen lopen tussen uitvoerders en tussen verschillende jaren (verschillende contracten). Uitvoerders geven aan dat andere criteria dan prijs ook van belang zijn, bijvoorbeeld
foutenmarge en de inzet van een helpdesk voor de ex-werknemers. De gegevens
over de concrete kosten zijn van een klein aantal werkgevers afkomstig. De genoemde bedragen in tabel 6.8 liggen binnen de bandbreedte die enkele uitvoerders
in de interviews noemden.

62

Tabel 6.8 Kosten externe uitvoering bovenwettelijke cao aanvullingen WW, in €

Minimum

Maximum

Gemiddelde

Kosten externe uitvoering: kosten per maand per
lopend dossier (N=11)

4

140

35,48

Kosten externe uitvoering: kosten per nieuw te openen dossier (N=5)

13

279

104,55

Bron: enquête werkgevers

De gemiddelde kosten per maand per lopend dossier liggen rond de € 35. Verder
kost het openen van een nieuw dossier gemiddeld € 104.
Tabel 6.9 laat zien dat de bovenwettelijke WW-aanvulling voor de helft van de organisaties aanvullende kosten met zich meebrengt voor de eigen administratie. Een
kwart van de organisaties maakt aanvullende kosten voor een externe uitvoerder. In
de categorie ‘anders, namelijk’, gaf men voornamelijk aan dat er geen kosten aan
verbonden zijn, of hier niet van op de hoogte te zijn.
Tabel 6.9 Administratieve lasten door bovenwettelijke WW aanvulling (meerdere
antwoorden mogelijk), gewogen naar organisatiegrootte (N=129)
Procent
Welke andere kosten of administratieve lasten zijn voor u verbonden met de
bovenwettelijk WW-aanvulling? lasten

Kosten voor externe uitvoerder

25,0%

Kosten van eigen (salaris) administratie

50,5%

Anders, namelijk

8,4%

Bron: enquête werkgevers

Verder is aan de werkgevers gevraagd in te schatten met welke administratieve lasten werknemers te maken hebben als zij van een bovenwettelijke aanvulling op de
WW gebruik willen maken.

63

Tabel 6.10 Administratieve lasten voor werknemer bij aanvragen aanvulling op WW
(meerdere antwoorden mogelijk), gewogen naar organisatiegrootte (N=63)
Percentage
Het tijdig aanvragen van de uitkering

34,4%

Het digitaal invullen van een aanvraagformulier en het digitaal toesturen van bijlagen

34,4%

Het invullen van een aanvraagformulier inclusief bijlagen (per post)

24,9%

Maandelijks invullen van maandopgaven die samen met een kopie van het door
UWV ingevulde werkbriefje per post geretourneerd moet worden

33,5%

Weet niet

32,6%

Anders, namelijk..

8,1%

Bron: enquête werkgevers

Allereerst dienen werknemers bij 34,4 procent van de organisaties tijdig een uitkering
aan te vragen. Ook moeten zij in rond de 59 procent van de organisaties een aanvraagformulier invullen, wat in de meeste gevallen digitaal gebeurt. Daarnaast dient
men in 33,5 procent van de organisaties maandopgaven en werkbriefjes van het
UWV te overleggen. Voor werknemers betekent dit vaak dat zij zowel met UWV als
met de bovenwettelijke uitvoerder te maken hebben.

6.6

Afspraken en kosten re-integratie aanvulling WW
Een belangrijke reden voor het opnemen van aanvullende bepalingen in de cao is
naast inkomensbescherming ook de stimulans die er voor werknemers en werkgevers van uit kan gaan om zich in te spannen voor re-integratie.
Tabel 6.11 Inspanningen voor re-integratie WW, naar organisatiegrootte (N=126)
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)

Inspanningen
voor reintegratie van
(ex-) werknemers
(WW)

1-20

21-100

>100

(N=9)

(N=21)

(N=96)

Nee

22,2%

23,8%

11,5%

Ja, doet organisatie zelf op moment van
dreigende werkloosheid

44,4%

42,9%

36,5%

Ja, doet een externe partner in opdracht van
organisatie

11,1%

19,0%

43,8%

Anders, namelijk

22,2%

14,3%

8,3%

100,0%

100,0%

100,0%

Totaal

Bron: enquête werkgevers

64

Zoals we zien in tabel 6.11 levert zowel onder kleine, middelgrote als grote organisaties een ruime meerderheid inspanningen voor de re-integratie van de (ex-) werknemers. Wel gebeurt dit vaker in grotere bedrijven dan in kleinere. Indien het bedrijf reintegratieactiviteiten initieert worden deze in ongeveer de helft van de gevallen ook
uitgevoerd door de organisatie zelf. Met name in grotere bedrijven worden deze reintegratieactiviteiten ook vaak uitbesteed aan externe partners.
Het bieden van een bovenwettelijke aanvulling op de WW zou organisaties ook een
stimulans kunnen geven om de re-integratie inspanningen van hun werknemers te
controleren. Immers, hierdoor worden de werknemers extra gestimuleerd om naar
werk te zoeken, waardoor de kosten voor de WW aanvulling gedrukt kunnen worden.
Tabel 6.12 laat echter zien dat dit lang niet door alle organisaties met bovenwettelijke
aanvullingen op de WW wordt gedaan.
Tabel 6.12 Controle re-integratie-inspanningen werknemers, naar organisatiegrootte (N=128).
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)

Controle op reintegratie inspanningen
van werknemers met
een bovenwettelijke
aanvulling op de WW
door organisatie (meerdere antwoorden mogelijk)

1-20

21-100

>100

(N=10)

(N=21)

(N=97)

Ja, ze moeten zich periodiek schriftelijk bij ons verantwoorden

0,0%

19,0%

13,4%

Ja, ze moeten zich periodiek mondeling bij ons verantwoorden

0,0%

4,8%

14,4%

Nee, dat doet een extern reintegratiebureau voor ons

20,0%

4,8%

7,2%

Nee, dat doet UWV al voor de WW

50,0%

57,1%

41,2%

Nee, dat doet de instantie die de
bovenwettelijke WW - aanvulling
uitkeert al

10,0%

9,5%

17,5%

Anders, namelijk

30,0%

14,3%

19,6%

Bron: enquête werkgevers

Omdat hier meerdere antwoorden mogelijk zijn, waartussen een overlap kan bestaan, kunnen deze percentages niet worden opgeteld om een totaalverdeling van
wel en geen controle te krijgen. Hiertoe is de vraag gehercodeerd, en versimpeld
weergegeven in tabel 6.1210. Dit laat zien dat de re-integratie inspanningen van de
werknemers in kleine organisaties zelden of nooit gecontroleerd worden. Bij de mid10

Er waren twee gevallen waarin de respondent zowel één van de ‘ja’ antwoorden, als één van de twee
‘nee’ antwoorden gaf. Deze gevallen zijn gecodeerd als een ‘ja’, omdat er blijkbaar wel enige vorm van
controle plaatsvindt.

65

delgrote categorie zien we dat 22,2 procent van de organisaties hier controles op uitvoert, en bij grote organisaties bedraagt dit 29,1 procent. De voornaamste reden die
gegeven wordt voor het niet controleren van re-integratie inspanningen van de werknemers is in alle categorieën dat het UWV dit al doet voor de reguliere WW. In de organisaties waar wél aanvullende controle uitgevoerd wordt, gebeurt dit iets vaker
schriftelijk dan mondeling. In de categorie ‘anders, namelijk’ wordt vaak aangegeven
dat er in de organisatie weinig of geen ervaring is met werknemers in de WW.
Tabel 6.13 Controle op re-integratie inspanningen werknemers, naar organisatiegrootte (N=103)
Organisatiegrootte
(aantal medewerkers)
1-20
(N=6)

21-100
(N=18)

>100
(N=79)

Controleert niet de re-integratie inspanningen van de werknemers

100,0%

77,8%

70,9%

Controleert wel de re-integratie inspanningen van de werknemers

0,0%

22,2%

29,1%

Totaal

100,0%

100,0%

100,0%

Bron: enquête werkgevers

Wat betreft de controle is het van belang om onderscheid te maken tussen de periode waarin een aanvulling op de WW wordt verstrekt en de periode na de WW waarvoor een aantal cao’s een aanvullende nawettelijke uitkering kennen. In deze nawettelijke periode is de werkgever / de externe uitvoerder volledig verantwoordelijk voor
de controle van de sollicitatie activiteiten. In de periode daarvoor, wanneer betrokkenen nog recht heeft op WW, dan ligt het primaat van de controle ook bij UWV
De uitvoerders die wij spraken geven aan dat zij op prijs met elkaar concurreren en
dat de opdrachtgevers (sectoren/werkgevers) op de kleine geldstroom een uitvoerder
selecteren en veel minder naar de grote geldstroom, de mogelijke besparingen op de
uitkeringen, kijken. Hierdoor ervaren zij hun mogelijkheden om te controleren en reintegratie te bevorderen ook als beperkt.
Ook voor de begeleiding van de (dreigend) werkloze werknemers worden kosten
gemaakt. Zoals tabel 6.14 laat zien, geeft 17,6 procent van de organisaties met een
WW-aanvulling aan kosten te maken voor externe begeleiding en trajecten, met een
gemiddelde van € 3.164 per traject. Voor interne begeleiding maakt 16,5 procent van
de organisaties kosten, met een lager gemiddelde van € 1.734 per begeleiding. Tot
slot biedt 8,4 procent van de organisaties om/ of bijscholing aan voor de (dreigend)
werkloze werknemers, met een gemiddelde kostenpost van € 3.002 per traject.

66

Tabel 6.14 Kosten re-integratie inspanningen voor (dreigend) werkloze werknemers
Percentage

Kosten per begeleiding/traject
Minimum

Maximum

Gemiddelde

Kosten voor externe begeleiding, trajecten (N=11)

17,6%

€ 1.000

€ 10.000

€ 3.614

Interne personeelskosten voor begeleiding (N=10)

16,5%

€ 150

€ 8.000

€ 1.734

Kosten (om/bij)scholing, inclusief EVC
(N=5)

8,4%

€ 500

€ 7.500

€ 3.002

Bron: enquête werkgevers

67

7

7.1

CONCLUSIES

Onderzoeksvragen
Dit onderzoek richt zich op de uitvoering, inclusief de kosten, en de effecten van de
bovenwettelijke aanvullingen zoals die in de cao’s zijn afgesproken. Daarbij gaat het
om aanvullingen op de loondoorbetaling bij ziekte, op de ZW-, op de WIA- en op de
WW-uitkering. Hier geven we per onderzoeksvraag de belangrijkste bevindingen uit
het onderzoek weer.
Uitvoering
1. Hoeveel wordt er jaarlijks uitgekeerd aan de afzonderlijke bovenwettelijke aanvullingen?
Deze vraag is beantwoord op basis van analyse van CBS-data.
De uitgaven voor de bovenwettelijke aanvulling op de ZW zijn 30 procent van de wettelijke ZW-uitgaven aan uitzendkrachten. In 2011 was dit 40 miljoen euro. Uitgedrukt
als percentage van de totale wettelijke en bovenwettelijke uitkering bedraagt het bovenwettelijke deel 23,1 procent.
De aanvulling op de wettelijke loondoorbetaling bij ziekte kostte in 2011 bijna 2,9 miljard euro in het eerste ziektejaar, een bovenwettelijk aandeel van 29,1 procent. Hier
zijn verschillen tussen de sectoren waar te nemen. Over het algemeen ligt de aanvulling bij de marktsectoren lager dan bij de overheidssectoren. De kosten voor het
tweede ziektejaar bedroegen in 2011 149 miljoen, een bovenwettelijk aandeel van 13
procent.
De aanvulling op de WIA is uitgesplitst in uitkeringen voor de IVA en uitkeringen voor
de WGA. Aan aanvullingen op de IVA werd in 2011 9,1 miljoen euro uitgekeerd. Dit
is 1,4 procent van de totale wettelijke en bovenwettelijke uitgaven voor de IVA. Voor
de WGA-aanvulling waren de kosten in 2011 42 miljoen euro. Dit is 3,4 procent van
de totale wettelijke en bovenwettelijke uitgaven voor de WGA. Hier zijn de kosten
voor de aanvulling voor degenen die minder dan 35% arbeidsongeschikt verklaard
worden niet bij inbegrepen omdat deze niet tot de WGA behoren. Een aantal cao’s
bevatten hier wel afspraken over.
Aan de aanvulling op de WW is in 2011 ruim 169 miljoen euro uitgegeven. Dit is 3,7
procent van de uitgaven voor de wettelijke WW.

68

2.

Hoeveel wordt er jaarlijks uitgegeven aan re-integratie in geval van aanvulling op…

De kosten voor re-integratie in geval van bovenwettelijke cao-aanvullingen zijn met
behulp van de enquête onder werkgevers uitgevraagd. Het gaat hier om indicatieve
bedragen.
De kosten voor re-integratie voor werknemers met een bovenwettelijke aanvulling op
de WIA variëren. Wanneer externe begeleiding wordt ingeschakeld gaat het gemiddeld om € 2.800, terwijl de kosten van scholing rond de € 1.100 liggen. De kosten
voor intern personeel dat zich bezig houdt met de begeleiding ten behoeve van de
re-integratie kunnen oplopen tot € 3.800 gemiddeld. (alleen bekend voor bedrijven
met WIA-aanvulling)
In geval van aanvulling op de WW variëren de kosten voor de werkgever sterk ( bedragen tussen de € 150 en € 10.000 zijn genoemd) en hangen mede af van het type
re-integratietraject. Wanneer het gaat om externe inzet, voor scholing of een reintegratiebureau gaat het gemiddeld om iets meer dan € 3.000 per werknemer. Interne personeelskosten voor begeleiding bij re-integratie zijn gemiddeld rond de €1.700.
3.

Hoeveel kosten zijn er voor de werkgever verbonden met de uitvoering van de bovenwettelijke aanvullingen?

De uitvoering van de bovenwettelijke aanvulling op de ziektewet brengt voor de publiek verzekerde uitzendbureaus ongeveer 5 euro per dossier met zich mee. Voor de
eigenrisicodragers zijn deze kosten in het contract met de private uitvoerder opgenomen als onderdeel van de gehele uitvoering.
De kosten van de uitvoering van de aanvulling op de loondoorbetaling bij ziekte zijn
zeer laag omdat deze in de reguliere salarisverwerking zijn opgenomen. Ook de bedrijven die een verzuimverzekering hebben, hebben niet te maken met extra kosten
daarvoor vanwege de aanvulling.
Bij een aanvulling op de WIA zijn de extra uitvoeringskosten ook niet eenvoudig te
identificeren. In veel gevallen is deze aanvulling via een verzekering gefinancierd. De
premie wordt door werkgever en/of werknemer opgebracht. Grote bedrijven maken
het minst gebruik van een verzekering voor de WIA aanvulling, zij dragen de kosten
voor de aanvulling zelf. Een aantal werkgevers biedt werknemers een vrijwillige WIAverzekering aan. Die wordt dan volledig door werknemers betaald.
Voor het daadwerkelijk berekenen en uitbetalen van de aanvulling maakt of de eigen
salarisadministratie kosten of doet een externe gecontracteerde uitvoerder dat. De
kosten hiervan zijn niet apart bekend.
Voor de uitvoering van de bovenwettelijke WW zijn in een aantal sectoren externe
uitvoerders gecontracteerd. Deze uitvoerders vragen een bepaald bedrag per lopend
en per nieuw te openen dossier: gemiddeld ruim € 100 voor een nieuw dossier en

69

€ 35 per maand voor een lopend dossier. In sectoren waar geen afspraken met uitvoerders zijn voeren werkgevers deze aanvulling zelf uit via de eigen of de externe
salarisadministratie. De kosten hiervoor zijn niet bekend.
4.

Hoe groot is de jaarlijkse instroom in, de uitstroom uit en het aantal lopende gevallen met
een bovenwettelijke aanvulling?

In 2011 kende de IVA bijna 3.300 personen met een bovenwettelijke aanvulling. De
instroom was ruim 600 personen en de uitstroom 250. Dat is steeds ongeveer 8 a
9% van alle IVA-gevallen (lopend, instroom en uitstroom). Bij de WGA gaat het uiteraard om grotere aantallen. In 2011 hadden ruim 15.000 personen een WGA-uitkering
met een bovenwettelijke aanvulling. Dit is 14 procent van alle lopende WGAuitkeringen. De instroom was ook 14 procent, namelijk ruim 3.500 personen. De uitstroom was met 11 procent van de gehele WGA-uitstroom lager.
In 2011 stroomden ongeveer 43.000 mensen in een WW-uitkering met bovenwettelijke aanvulling en bedroeg de uitstroom 7.600 mensen. Op enig moment in 2011 hebben bijna 78.000 mensen een WW-uitkering met bovenwettelijke uitkering ontvangen. Vergeleken met de totale in- en uitstroom uit de WW stroomden er relatief minder mensen met een bovenwettelijke aanvulling uit.
5.

Hoeveel arbeidsongeschikten met een bovenwettelijke aanvulling zijn aan het werk (gedeeltelijk, volledig en duurzaam volledig ao)

In de uitkeringsadministratie wordt uitstroom naar werk niet direct geregistreerd. Wel
is bekend of uitkeringsgerechtigden 'hersteld zijn', een noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde voor uitstroom naar werk. De uitstroom wegens herstel vanuit de
IVA is zeer gering, hetgeen ook logisch is omdat duurzaamheid een van de toetredingseisen is. Ongeveer 600 mensen met een bovenwettelijke WGA-aanvulling
stroomden in 2011 de WGA uit. Van de totale uitstroom heeft 10,5 procent een bovenwettelijke aanvulling. Dit percentage is lager dan bij de instroom, uitstroom en lopende gevallen.
6.

Hoeveel administratieve lasten zijn er voor werkgevers verbonden aan het laten uitvoeren
van een regeling inzake bovenwettelijke aanvullingen bij de WIA en de WW?

De uitvoeringskosten en de administratieve lasten zijn voor werkgevers niet goed te
onderscheiden. Hierbij moet sowieso onderscheid gemaakt worden tussen werkgevers die de bovenwettelijke aanvullingen zelf uitvoeren en die dit bij een externe uitvoerder ondergebracht hebben. Wanneer een werkgever de uitvoering zelf doet, dan
heeft hij beperkte administratieve lasten. Werkgevers die met een externe uitvoerder
werken hebben het aandragen van de juiste gegevens als administratieve lasten. De
kosten hiervoor zijn niet gespecificeerd.

70

7.

Hoeveel administratieve lasten zijn er voor werknemers verbonden aan een regeling inzake bovenwettelijke aanvullingen op de WW en de WIA?

Werknemers die een beroep willen doen op een aanvulling op de WIA waar ze
krachtens de cao recht op hebben, krijgen te maken met de aanvraagprocedure die
digitaal of schriftelijk is. Naast de aanvraag van de WIA uitkering bij UWV moeten
deze werknemers ook bij de uitvoerder van de bovenwettelijke aanvulling een aanvraag indienen en de bijbehorende stukken meesturen.
Werknemers die een beroep willen doen op een bovenwettelijke WW-aanvulling, meten deze niet alleen aanvragen, maar ook moeten zij hun sollicitatie activiteiten in
een aantal gevallen overleggen aan de uitvoerder. Deze werknemers hebben dan te
maken met verantwoording aan en controle door twee instanties, UWV en de bovenwettelijke uitvoerder. Dit geldt echter lang niet voor alle cao’s.
Effecten
8.

In hoeverre leiden afspraken over bovenwettelijke aanvullingen tot meer afspraken over
re-integratie

Voor de aanvulling op de ziektewet en op de loondoorbetaling bij ziekte is geen effect
op afspraken over re-integratie waar te nemen. Voor de WIA is dit niet goed te zeggen. Zowel bij de WIA als bij de WW zien we dat begeleiding en re-integratie meer
voorkomen bij de middelgrote en grote bedrijven.
Voor de aanvulling op de WW geldt dat de regeling in ieder geval preventie bij werkgevers stimuleert en een impuls kan zijn voor Van-werk-naar-werk-afspraken, zoals
een van de geïnterviewde uitvoerders ziet. Wanneer mensen eenmaal recht op de
aanvulling op de WW hebben dan reageren werkgevers verschillend. Dit varieert van
geen extra aandacht tot specifieke afspraken over re-integratie.
9.

Wijzigt het verzuimpercentage en zo ja, van hoeveel naar hoeveel

10. Wijzigt als gevolg van de bovenwettelijke aanvullingen de gemiddelde duur van het ziekteverzuim en zo ja, van hoeveel naar hoeveel dagen.

Bijna alle werknemers hebben recht op een bovenwettelijke aanvulling in geval van
ziekte. Daarom is niet te zeggen wat het effect is van een situatie zonder bovenwettelijke aanvullingen. Voor werknemers die minder dan 95 procent doorbetaling krijgen
in het eerste jaar zien we een zeer licht niet significant verlagend effect op het verzuim van 0,1 procentpunt. Het effect dat duidelijker is dan de bovenwettelijke aanvulling is het effect van wachtdagen. De aanwezigheid van een of meer wachtdagen
verlaagt het verzuim met 0,31 procentpunt. Het gaat hier om een significant effect.

71

11. Wijzigt de instroom in de WIA / WW en zo ja, van hoeveel naar hoeveel (en per type WIA
uitkering) als gevolg van een bovenwettelijke aanvulling?

Op basis van de kwantitatieve analyses in dit onderzoek is geen uitspraak te doen
over de invloed van de bovenwettelijke aanvullingen op de instroom in de WIA en de
WW.
12. Wijzigt de uitstroom uit de WIA / WW en zo ja, van hoeveel naar hoeveel (en per type
WIA-uitkering) als gevolg van een bovenwettelijke aanvulling?
13. Wijzigt de kans op werkhervatting en zo ja, van hoeveel naar hoeveel (en per type WIAuitkering) als gevolg van een bovenwettelijke aanvulling?

Bij de WGA en de IVA wordt de uitstroomkans niet significant beïnvloed door de
aanwezigheid van bovenwettelijke aanvullingen.
De uitstroom uit de WW wordt, gecorrigeerd voor andere kenmerken, wel beïnvloed
door de aanwezigheid van bovenwettelijke aanvullingen. De uitstroomkans naar werk
van degenen met een bovenwettelijke aanvulling op de WW is 5,2 procent lager dan
van degenen die deze aanvulling niet hebben. Een verhoging van de replacement
rate (verhouding tussen uitkering en het voorheen verdiende loon) met 1 procentpunt, geeft een relatieve daling in de uitstroomkans met 0,6 procent.

7.2

Mogelijkheden en beperkingen van de data
In dit onderzoek zijn nieuwe analyses en nieuwe bewerkingen gedaan om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Daarbij zijn een aantal koppelingen tussen bestanden
nog niet eerder op deze wijze benut waardoor deze analyses uniek materiaal opleveren. Hierbij zijn we ook een aantal beperkingen van de data tegengekomen. Het belangrijkste probleem bij de kwantitatieve analyse van de effecten van de bovenwettelijke aanvulling is hoe bekend is welke cao aanvullingsregeling voor een uitkeringsgerechtigde geldt. Daarvoor moet een uitkering aan een baan met de bijbehorende cao
gekoppeld worden. Deze bewerking vraagt om een aantal aannames die in de bijlage
worden toegelicht. Het betekent echter dat het simpele gegeven cao-code niet direct
beschikbaar is waardoor het moeilijk is om mensen met een enigszins complexe arbeidshistorie aan de juiste cao te koppelen, bijvoorbeeld in gevallen van herleefd
recht. Verder zijn de verschillende cao-regelingen erg divers, met name de toetredingsregels bij de WW en het verloop van het uitkeringspercentage in de WIA. Daar
staat tegenover dat cao-aanvullingen over de jaren vrij constant zijn. Dit betekent dat
de effecten van bovenwettelijke aanvullingen op de uitstroom naar werk grotendeels
gebaseerd zijn op verschillen tussen cao's en niet op verschillen over de tijd binnen
een cao.

72

Over de kant van de werkgever is qua kosten en uitvoering, weinig informatie beschikbaar. De enquête onder werkgevers levert een globaal beeld, maar dat is onvoldoende om het effect van een aanvullingsregeling op het gedrag van werkgevers
vast te stellen. Daarvoor moeten waarschijnlijk het sectorniveau en de sectorafspraken daar meer bij betrokken worden. Maar ook dan is het de vraag of de werkgever
van de afspraken op de hoogte is. Veel werkgevers, vooral de kleine, wisten niet met
welke aanvullende regelingen zij in hun cao te maken hadden. Dit betekent dat het
effect op de werkgevers naar alle waarschijnlijkheid beperkt is. Zij hebben over het
algemeen ook weinig te maken met werknemers die recht krijgen op een WIA- of een
WW-uitkering. Op het moment dat een werkgever daar wel mee te maken krijgt, kan
er alsnog een effect van de bovenwettelijke aanvullingen uitgaan op re-integratie inspanningen. Om het effect op het gedrag en op de inspanningen van werkgevers
verder vast te stellen is het nodig om in een andere analyse verder te kijken naar het
verschil tussen werkgevers die wel en die niet te maken hebben met bovenwettelijke
aanvullingen in de cao. is niet bekend, bijvoorbeeld wat betreft re-integratie inspanningen en uitgaven aan re-integratie.

7.3

Relevantie voor beleid
Een groot deel van de Nederlandse werknemers valt onder een cao waarin een aanvulling op de WW en/of een aanvulling op de WIA is afgesproken. 2,61 Miljoen werknemers vallen onder een cao met een ww-aanvullingsafspraak en voor 3,37 miljoen
werknemers is in de cao een aanvulling op de WIA afgesproken. Daarnaast hebben
bijna alle Nederlandse werknemers te maken met een aanvulling op de wettelijke
loondoorbetalingsverplichting van 70% in geval van ziekte. Dit betekent dat bij het
herinrichten van de werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsregelingen er meer incentives zijn dan alleen de wettelijke. Hierdoor kunnen de beoogde effecten van het
wettelijk stelsel beperkt worden.
Veel werkgevers, vooral in het MKB, zijn zich niet bewust van de aanvullende regelingen die in hun cao zijn afgesproken. Hierdoor is het ook niet aannemelijk dat zij
hun gedrag laten leiden door deze regelingen. De preventieve werking die juist voor
de werkgever van de aanvullende regeling uit zou moeten gaan kan zo moeilijk bereikt worden. Wel kan er in het geval een werkgever te maken krijgt met een werknemer die recht krijgt op een WIA of WW-uitkering als het ware een secundaire preventieve werking vanuit gaan waardoor de werkgever dan alsnog inspanningen
pleegt.

73

De uitgaven voor de aanvulling op de wettelijke loondoorbetaling bij ziekte zijn verreweg het hoogste met ruim 3 miljard. Daarna volgen de uitgaven voor de aanvulling
op de WW van 169 miljoen en de aanvulling op de WIA met 51 miljoen kosten. Hierbij gaat het om de grote geldstroom: de kosten voor de aanvullende uitkeringen zelf.
De uitvoeringskosten en administratieve lasten zijn relatief beperkt. Wel zien uitvoerders dat werkgevers eerder kiezen voor een lage kleine geldstroom dan voor investeringen om te besparen op de grote geldstroom.
De invloed van de aanvullingen op de instroom en de uitstroom uit de arbeidsongeschiktheid is beperkt. De aanwezigheid van een aanvulling op de WW verlaagt de
kans op uitstroom naar werk. Een procentpunt hogere aanvulling op de uitkering (als
percentage van het voorheen verdiende loon, de replacement rate), verlaagt de uitstroomkans met 0,6%. Dit is een relevant gegeven voor de vormgeving van verder
beleid. Daarbij moet wel bedacht worden dat het aandeel van werknemers met een
bovenwettelijke aanvulling beperkt is. Hoewel ongeveer de helft van de werknemers
onder een cao valt waar een of andere vorm van aanvulling in geval van werkloosheid is opgenomen, heeft slechts ongeveer 12 procent van de werklozen een aanvulling op de uitkering. Het verschil wordt veroorzaakt doordat niet iedere werknemer
onder een cao met bovenwettelijke aanvullingen deze ook daadwerkelijk krijgt, aangezien er veelal aanvullende toetredingseisen zijn als leeftijd. Ook kunnen er verschillen in werkloosheidsrisico zijn tussen sectoren waardoor het aandeel van de
werkenden dat onder een CAO met aanvulling valt groter kan zijn dan het aandeel
met een aanvulling onder de populatie werklozen. Overheidssectoren hebben bijvoorbeeld in vergelijking met andere sectoren vaker aanvullingen en tevens lagere
ontslagkansen.

75

BIJLAGE 1 METHODOLOGISCHE VERANTWOORDING CBS-ANALYSES

Voor de kwantitatieve analyses in het onderzoek is gebruik gemaakt van microdata
van het CBS waaraan Cao-gegevens van een beperkt aantal (grote) Cao’s van het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gekoppeld zijn. Cao-gegevens zijn
geïmporteerd in de gebruikersomgeving bij CBS en gekoppeld op Cao-code.
Voor het onderzoek zijn de volgende microdatabestanden gebruikt over de periode
2007-2011 (jaar- en maandbestanden):
- Kwantitatieve baangegevens uit de polisadministratie
- Kwalitatieve baangegevens uit de polisadministratie
- Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, voor o.a ziekteverzuim en achtergrondkenmerken
- AO-uitkeringsbestanden, voor IVA en WGA
- WW-uitkeringsbestanden
- Uitkeringsbestanden voor vangnetgroepen
De Cao-gegevens van SZW betreffen spreadheets met gegevens van de ongeveer
100 grootste Cao’s (naar aantal werknemers, steekproef wordt periodiek vernieuwd)
van:
- Bovenwettelijke loondoorbetaling in eerste twee jaar ziekte inclusief wachtdagen
- Bovenwettelijke uitkering WGA en IVA
- Bovenwettelijke uitkering WW
Deze inventarisatie is steeds beschikbaar voor de periode 2007-2011, met uitzondering van de WW, waarover alleen gegevens over 2011 beschikbaar zijn.
De inventarisatie heeft alleen betrekking op regelingen die in de reguliere Cao vermeld zijn. De mogelijkheid bestaat dat in pensioenreglementen ook bovenwettelijke
regelingen zijn opgenomen, bijvoorbeeld voor de WIA.
De gegevens vanuit deze twee bronnen zijn niet zonder meer aan elkaar te koppelen. Er zijn twee grote uitdagingen om op basis van deze informatie de onderzoeksvragen zo goed mogelijk te beantwoorden: het koppelen van de juiste baan aan de
uitkeringen en het Vertalen Cao-afspraken naar individuele gevallen.
Koppeling van banen aan uitkeringen
Ten eerste dient zo goed mogelijk vastgesteld te worden welke uitkeringen onder
welke Cao vallen. Cao is een baankenmerk. Bij uitkeringen waarbij de baan nog
loopt, zoals de VLZ is de situatie in bijna alle gevallen duidelijk en kan het baankenmerk Cao zonder meer gebruikt worden. Bij WW- en WIA-uitkeringen zal de uitkering

76

eerst aan de juiste baan gekoppeld dienen te worden. Banen zijn vanuit de polisadministratie geconstrueerd op basis van persoonsnummer (Rin) en inkomensverhoudingsnummer (Ikvid, en voor 2010 baanrugid).
Bij IVA en WGA bestaat de mogelijkheid dat de baan van waaruit men arbeidsongeschikt is geworden nog doorloopt op het moment van de aanvang van de uitkering.
Daarom is voor deze wetten eerst gekeken of er een lopende baan is de dag voor
aanvang van de uitkering. Indien dat het geval is, is deze baan gekoppeld aan de uitkering. Bij meerdere banen die op moment van de aanvang van de uitkering lopen, is
die baan gekoppeld die het eerst eindigt na aanvang van de uitkering. Loopt er geen
baan bij aanvang van de uitkering dan is de baan gekoppeld waarbij de tijd tussen
beëindiging van de baan en aanvang van de uitkering het kortst is.
Voor 2007 kunnen we, gezien de beperkte historie, minder uitkeringen kunnen koppelen aan baangegevens.
Bij de WW is gekoppeld aan de eerste baanbeëindiging voor ingang van de uitkering,
waarbij baanbeëindigingen maximaal 180 dagen voor begin van de uitkering (in gevoeligheidsanalyses is gevarieerd met de grens van 180 dagen, doch dit maakte
voor de onderzoeksresultaten weinig uit). Voor personen met een WW-uitkering
waarbij de baan nog doorloopt (dus bij gedeeltelijke werkloosheid), wordt in deze situatie geen of een oude baan gekoppeld. De inschatting is echter dat de fout die we
hiermee maken kleiner is dan alle banen te koppelen die op het moment van uitkering lopen aangezien mensen meerdere banen kunnen hebben. Daarnaast kan ook
een oud recht herleven. Bedacht moet worden dat we de koppeling uitvoeren om het
Cao-kenmerk te achterhalen. Aangezien werknemers veelal in dezelfde sector blijven
werken, kan in veel gevallen een koppeling van een verkeerde/oude baan leiden tot
een juist Cao-kenmerk.
Bij meerdere baanbeëindigingen op exact dezelfde datum is steeds de baan met het
grootste aantal uren genomen, hoewel ook hier veelal sprake is van dezelfde Caocodes voor de verschillende banen, zodat deze keuze niet heel veel uitmaakt.
Vertalen Cao-afspraken naar individuele gevallen
De tweede uitdaging is het vertalen van Cao-kenmerken van de bovenwettelijke regelingen uit de Cao-database naar de situatie voor alle gevallen die aanwezig zijn in
het databestand. Het gaat dan om de voorwaarden waaronder men een bovenwettelijke uitkering krijgt en de hoogte daarvan, aangezien deze nogal eens verschilt onder
meer over de duur van de uitkering.
Dit brengt met zich mee dat er in sommige gevallen veronderstellingen gemaakt dienen te worden. In het onderzoek is steeds getracht tot een zo goed mogelijke bena-

77

dering van de feitelijke situatie te komen en hierbij transparant en reproduceerbaar te
werk te gaan. Hieronder wordt voor elk van de wetten een beknopt overzicht van de
aanpak gegeven.
ZW
Bij CBS zijn gegevens beschikbaar afkomstig van UWV over ZW. Uit dit bestand zijn
de betaalde bedragen voor uitzendkrachten in Fase A, 1 en 2 geselecteerd. De aanvulling bedraagt respectievelijk 21% voor werknemers die onder de ABU Cao vallen
en 20% voor werknemers onder de NBBU. In de berekening is met 21% gerekend
aangezien het merendeel van de uitzendkrachten valt onder de ABU Cao.
VLZ
De Cao-database van SZW bestaat uit uitkeringspercentages in geval van ziekte.
SZW onderscheidt in de inventarisatie een kolom "met reintegratie" en een kolom
"zonder re-integratie". De kolom "zonder" re-(integratie) wil zeggen, de aanvulling sec
of als er geen verdere afspraken over re-integratie in het betreffende cao-artikel
staan. De kolom "met" re-(integratie) wil zeggen indien er een afspraak is over bijvoorbeeld het deelnemen aan re-integratieactiviteiten, waardoor de aanvulling hoger
kan zijn. Voor dit onderzoek is uitgegaan van percentages die betrekking hebben op
"met re-integratie".
Voor personen met meerdere banen in een jaar is verondersteld dat het ziekteverzuim proportioneel (gemeten aan de hand van de loonsommen) verdeeld is over de
diverse banen.
Bij het bepalen van de bovenwettelijke aanvulling op basis van de loonsom is de
grondslag gecorrigeerd voor eventueel ziekteverzuim, in geval de loondoorbetaling
niet gelijk is aan 100 procent. Dit is immers noodzakelijk omdat dan de loonsom ook
periodes bevat met een lagere loondoorbetaling. De loonsom als uitgangspunt voor
berekening van de loondoorbetaling is in dat geval op baanniveau proportioneel opgehoogd. Eveneens heeft een correctie plaatsgevonden voor wachtdagen.
WW
Bij de vertaling van de inhoud van de bovenwettelijke aanvulling van de WW zijn
nogal wat regelingen die voorwaarden stellen waarover geen gegevens aanwezig
zijn in de data van CBS. Hieronder volgt een overzicht van de gemaakte veronderstellingen:
 Regelingen voor faillissement en onwerkbaar weer zijn uitgesloten. Reorganisaties zijn wel meegenomen.
 Eis van geen verwijtbaarheid werkloosheid: verondersteld wordt dat niemand
verwijtbaar werkloos is (bij verwijtbaarheid is er namelijk ook geen recht op wette-

78





lijke WW).
Geen arbeidsongeschiktheidspensioen of andere suppletieregeling: eis is vervallen aangezien we hierover geen gegevens hebben.
Er is globaal rekening gehouden met verschillen in uitkering op basis van salarisschalen.
Er is geen rekening gehouden met toegangseisen in de vorm van aantal dienstjaren. Dienstjaren hebben vaak ook betrekking op diensttijd binnen de sector in
plaats van bij de werkgever, wat het ook lastig maakt dit te reconstrueren. Bovendien hebben we maar beperkte historie met de microdatabestanden. Restricties in aantal dienstjaren gaan vaak samen in combinatie met leeftijd (bijvoorbeeld ouder dan 50 en meer dan 15 dienstjaren), waarover we wel beschikken.

WIA
Ook bij de WIA doen zich forse uitdagingen voor bij de vertaling van Cao-gegevens.
Allereerst kan er sprake zijn van vrijwilligheid voor werkgever en werknemer binnen
de Cao. Er is soms sprake van mantelcontracten waardoor niet elke werkgever onder
de Cao een bovenwettelijke verzekering voor zijn werknemers heeft afgesloten. Of er
kan sprake zijn van keuzevrijheid van de werknemer om zich te verzekeren van bovenwettelijke aanvullingen.
Verdere aannames zijn:
 Uitkeringen die besteed worden aan reïntegratie of outplacement zijn niet meegenomen. Het gaat om directe uitkeringen aan personen.
 Uitkeringsregelingen voor alleen bedrijfsongevallen zijn niet meegenomen daar
we geen beschikking hebben over oorzaak van de arbeidsongeschiktheid.

79

BIJLAGE 2 STEEKPROEFTREKKING WERKGEVERS ENQUÊTE

UWV heeft ten behoeve van dit onderzoek een steekproef getrokken van 2500 werkgevers met één of meer werknemers in de WW. Concreet betekent dit dat tussen1-12012 en 31-12-2012 de WW toegekend moest zijn.
Stap 1.
Binnen de groep werkgevers met één of meer werknemers in de WW, gaat het om
werkgevers die vallen onder de volgende 71 cao’s waar sprake is van een bovenwettelijke aanvulling WW en/of WIA.
caonr naam

Sbi 93

1869 GLASTUINBOUW

11

1944 OPEN TEELTEN

11

LANDBOUWWERKTUIGEN EXPLOITERENDE
725 ONDERNEMINGEN

16

51 TIMMERINDUSTRIE

162

1287 GRAFIMEDIA

181

487 METALEKTRO

240

488 METALEKTRO VOOR HET HOGER PERSONEEL (HP)

240

224 OCE TECHNOLOGIES BV

282

2878 ENERGIE

351

10 BOUWNIJVERHEID

411

750 CONTRACTCATERINGBRANCHE

562

21 BEROEPSGOEDERENVERVOER OVER DE WEG

494

1027 SNS REAAL

641

1512 ACHMEA

643

833 WOONDIENSTEN

682

43 ARCHITECTENBUREAUS

711

604 UITZENDONDERNEMINGEN VASTE MEDEWERKERS

782

243 HOVENIERSBEDRIJF IN NEDERLAND

813

1630 GEMEENTE-AMBTENAREN

841

1637 PROVINCIES

841

1646 RIJKSPERSONEEL

841

1636 POLITIE-PERSONEEL

842

1849 UWV

843

1494 PRIMAIR ONDERWIJS

852

1022 BEROEPSONDERWIJS EN VOLWASSENENEDUCATIE (BVE)

853

SBI2008

80

caonr naam

Sbi 93

1188 VOORTGEZET ONDERWIJS

SBI2008

853

VERPLEEG- EN VERZORGINGSHUIZEN EN THUISZORG
2948 (VVT)

871

317 GEHANDICAPTENZORG

872

caonr naam

sbi

759 SCHILDERS-, AFWERKINGS EN GLASZETBEDRIJF

433

50 APOTHEKEN

477

2881 GVB

493

1587 DEFENSIE-PERSONEEL

842

1353 SOCIALE VERZEKERINGSBANK

843

625 HOGER BEROEPSONDERWIJS

854

156 ZIEKENHUIZEN

861

1574 GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG (GGZ)

862

234 JEUGDZORG

879

WELZIJN EN MAATSCHAPPELIJKE
301 DIENSTVERLENING

889

caonr naam

sbi

1496 BAKKERSBEDRIJF

107

662 HEINEKEN NEDERLANDS BEHEER

110

2535 MODE- INTERIEUR- TAPIJT- EN TEXTIELINDUSTRIE

131

686 DSM LIMBURG

201

514 ORGANON BIOSCIENCES NEDERLAND

212

824 METAALBEWERKINGSBEDRIJF (metaal)

250

15 PHILIPS

260

822 CARROSSERIEBEDRIJF (metaal)

292

526 MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN

310

1345 SOCIALE WERKVOORZIENING

329

2297 TECHNISCH INSTALLATIEBEDRIJF (metaal)

432

MOTORVOERTUIGENBEDRIJF EN TWEEWIELERBEDRIJF (me823 taal)

452

448 ALBERT HEIJN LOGISTICS

463

331 LEVENSMIDDELEN EN/OF ZOETWAREN, GROOTHANDEL

463

1651 HEMA

471

1308 LA PLACE

B.V.

471

3005 VROOM & DREESMANN B.V.

471

533 LEVENSMIDDELEN, GROOTWINKELBEDRIJVEN VGL

472

81

caonr naam
316 LEVENSMIDDELENBEDRIJF

472

748 SLAGERSBEDRIJF

472

559 IKEA NEDERLAND B.V.

475

1668 PRAXIS GROEP

475

518 DROGISTERIJBRANCHE

477

603 NS / NEDERLANDSE SPOORWEGEN REGULIER

491

2822 DHL EXPRESS NEDERLAND

494

1540 KONINKLIJKE KPN N.V.

611

1633 ABN-AMRO

641

1659 ING CAO

641

1606 RABOBANK

641

365 ANWB

799

496 BEVEILIGINGSORGANISATIES, PARTICULIERE

801

1536 NEDERLANDSE UNIVERSITEITEN

854

721 HUISARTSENZORG

862

Stap 2.
Uit de steekproef zijn werkgevers die failliet zijn (die dus niet langer bestaan) uitgesloten.
Stap 3.
Selectie op bedrijfsomvang waarbij grote werkgevers zijn oververtegenwoordigd
-

sbi

ZZP’ers uitsluiten
Grootteklassen 1-20, 21-100, groter dan 100 evenredig vertegenwoordigen.

83

BIJLAGE 3 DETAILTABELLEN AANVULLING VLZ
Aanvullende tabellen op tabel 4.7 van hoofdstuk 4 betreffende de kosten in de afzonderlijke jaren 2007 – 2010.
Tabel 4.7b Kosten aanvulling VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak (2007)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel 70% VLZ

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

26

64

29,3

Industrie

331

819

28,8

Bouw

133

340

28,2

Handel

288

748

27,8

Vervoer

124

297

29,5

Horeca

27

80

25,1

ICT

65

175

27,1

Financiële dienstverlening

131

309

29,8

Zakelijke dienstverlening

388

1011

27,7

Overheid

267

645

29,3

Onderwijs

141

338

29,5

Gezondheid en welzijn

357

838

29,9

Overige dienstverlening

80

193

29,3

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 4.7c Kosten aanvulling VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak (2008)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel 70% VLZ

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

26

64

29,3

Industrie

368

920

28,6

Bouw

149

377

28,3

Handel

305

793

27,8

Vervoer

152

363

29,5

Horeca

26

76

25,4

ICT

56

137

29,0

Financiële dienstverlening

136

320

29,9

Zakelijke dienstverlening

382

988

27,9

Overheid

232

557

29,4

Onderwijs

182

429

29,8

Gezondheid en welzijn

378

887

29,9

Overige dienstverlening

127

300

29,7

Bron: analyse op CBS-microdata

84

Tabel 4.7d Kosten aanvulling VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak (2009)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel 70% VLZ

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

25

60

29,1

Industrie

300

756

28,4

Bouw

205

504

28,9

Handel

290

764

27,5

Vervoer

140

336

29,4

Horeca

32

96

25,0

ICT

36

91

28,1

Financiële dienstverlening

116

272

29,9

Zakelijke dienstverlening

393

1012

28,0

Overheid

215

519

29,3

Onderwijs

189

451

29,5

Gezondheid en welzijn

388

913

29,8

Overige dienstverlening

74

177

29,5

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 4.7e Kosten aanvulling VLZ in eerste ziektejaar naar bedrijfstak (2010)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel 70% VLZ

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

15

35

29,2

Industrie

363

901

28,7

Bouw

150

382

28,1

Handel

309

818

27,4

Vervoer

170

408

29,4

Horeca

29

87

25,3

ICT

104

265

28,1

Financiële dienstverlening

136

320

29,7

Zakelijke dienstverlening

337

887

27,5

Overheid

280

673

29,4

Onderwijs

222

525

29,7

Gezondheid en welzijn

401

941

29,9

Overige dienstverlening

80

194

29,3

Bron: analyse op CBS-microdata

85

BIJLAGE 4 DETAILTABELLEN AANVULLING WIA
Aanvullende tabellen op tabel 5.5 en 5.6 van hoofdstuk 5 betreffende de kosten in de
afzonderlijke jaren 2007 – 2010.
Tabel 5.5a Bbovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA naar bedrijfstak (2007)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,0

2

0,0

Industrie

1,5

27

5,4

Bouw

0,0

9

0,1

Handel

0,7

10

6,4

Vervoer

0,0

6

0,1

Horeca

0,1

2

3,1

ICT

0,0

0

12,6

Financiële dienstverlening

0,0

4

1,0

Zakelijke dienstverlening

0,1

12

0,7

Overheid

0,0

12

0,0

Onderwijs

0,0

12

0,0

Gezondheid en welzijn

0,0

12

0,1

Overige dienstverlening

0,0

2

0,0

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.6a Bedrag bovenwettelijke aanvulling WGA naar bedrijfstak (2007)
Bedrijfstak

Aanvulling (x mln
euro)

Uitkering wettelijk
deel(x mln euro)

Bovenwetteljk
deel (%)

Landbouw

0,7

3

21,0

Industrie

2,0

53

3,5

Bouw

0,1

16

0,9

Handel

1,4

30

4,6

Vervoer

0,3

20

1,5

Horeca

0,6

12

4,7

ICT

0,1

1

10,1

Financiële dienstverlening

0,6

5

11,0

Zakelijke dienstverlening

1,7

60

2,8

Overheid

1,7

30

5,4

Onderwijs

0,0

34

0,1

Gezondheid en welzijn

0,2

45

0,4

Overige dienstverlening

0,2

5

3,2

86

Tabel 5.5b Bedrag bovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA naar bedrijfstak
(2008)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,0

3

0,0

Industrie

2,2

46

4,6

Bouw

0,0

17

0,1

Handel

1,0

19

5,0

Vervoer

0,0

13

0,1

Horeca

0,2

5

2,8

ICT

0,1

0

15,9

Financiële dienstverlening

0,1

7

1,0

Zakelijke dienstverlening

0,1

21

0,6

Overheid

0,0

22

0,0

Onderwijs

0,0

23

0,0

Gezondheid en welzijn

0,0

23

0,0

Overige dienstverlening

0,0

3

0,2

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.6b Bedrag bovenwettelijke aanvulling WGA naar bedrijfstak (2008)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

1,6

6

22,2

Industrie

3,7

89

4,0

Bouw

0,2

32

0,7

Handel

2,6

51

4,8

Vervoer

0,5

35

1,4

Horeca

1,0

21

4,6

ICT

0,3

2

16,3

Financiële dienstverlening

1,1

8

11,9

Zakelijke dienstverlening

2,7

95

2,7

Overheid

2,9

48

5,6

Onderwijs

0,0

55

0,0

Gezondheid en welzijn

0,2

73

0,3

Overige dienstverlening

0,4

8

4,2

Bron: analyse op CBS-microdata

87

Tabel 5.5c Bedrag bovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA naar bedrijfstak
(2009)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,0

4

0,0

Industrie

2,9

67

4,1

Bouw

0,0

27

0,1

Handel

1,4

31

4,2

Vervoer

0,0

20

0,1

Horeca

0,2

9

2,4

ICT

0,2

1

17,2

Financiële dienstverlening

0,1

12

1,1

Zakelijke dienstverlening

0,3

37

0,7

Overheid

0,0

33

0,0

Onderwijs

0,0

36

0,0

Gezondheid en welzijn

0,0

37

0,1

Overige dienstverlening

0,0

5

0,3

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.6c Bedrag bovenwettelijke aanvulling WGA naar bedrijfstak (2009)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

2,5

9

22,0

Industrie

5,5

119

4,4

Bouw

0,2

45

0,5

Handel

3,8

72

4,9

Vervoer

0,6

49

1,3

Horeca

1,3

28

4,4

ICT

0,5

3

17,4

Financiële dienstverlening

1,8

13

12,2

Zakelijke dienstverlening

3,5

148

2,3

Overheid

4,0

65

5,9

Onderwijs

0,0

74

0,0

Gezondheid en welzijn

0,3

102

0,3

Overige dienstverlening

0,6

13

4,4

Bron: analyse op CBS-microdata

88

Tabel 5.5d Bedrag bovenwettelijke en wettelijke aanvulling IVA naar bedrijfstak
(2010)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

0,0

5

0,0

Industrie

3,7

92

3,9

Bouw

0,0

39

0,1

Handel

1,5

45

3,3

Vervoer

0,0

29

0,1

Horeca

0,2

13

1,8

ICT

0,3

2

12,3

Financiële dienstverlening

0,8

15

5,1

Zakelijke dienstverlening

0,6

64

1,0

Overheid

0,0

46

0,0

Onderwijs

0,0

52

0,0

Gezondheid en welzijn

0,0

54

0,0

Overige dienstverlening

0,0

6

0,2

Bron: analyse op CBS-microdata

Tabel 5.6d Bedrag bovenwettelijke aanvulling WGA naar bedrijfstak (2010)
Bedrijfstak

Aanvulling
(x mln euro)

Uitkering wettelijk
deel

Bovenwetteljk
deel (%)

(x mln euro)
Landbouw

1,6

12

12,0

Industrie

5,9

146

3,9

Bouw

0,3

59

0,6

Handel

3,0

93

3,1

Vervoer

0,8

63

1,2

Horeca

0,6

37

1,7

ICT

0,9

4

17,2

Financiële dienstverlening

7,4

19

28,5

Zakelijke dienstverlening

3,9

231

1,7

Overheid

7,2

79

8,3

Onderwijs

0,0

91

0,0

Gezondheid en welzijn

0,4

119

0,3

Overige dienstverlening

0,6

18

3,1

Bron: analyse op CBS-microdata

89

4