RAAKVLAKKENNOTITIE TEN BEHOEVE VAN
HET MER STRUCTUURVISIE BUISLEIDINGEN
MINISTERIE VAN VROM

28 december 2010
075534315:0.1
B02023.000112

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Inhoud
1

Alternatieven en methodiek ____________________________________________________________________ 5
1.1 Inleiding ______________________________________________________________________________________ 5
1.2 Alternatieven _________________________________________________________________________________ 6
1.2.1

De basis: Verbindingen en knopen _______________________________________________ 6

1.2.2

De Alternatieven ____________________________________________________________________ 7

1.3 Methodiek ___________________________________________________________________________________ 15

2

1.3.1

Grofmazige effectbeoordeling ___________________________________________________ 15

1.3.2

Trechtering vanuit segment benadering ________________________________________ 16

1.3.3

Beoordelingskader_________________________________________________________________ 17

1.3.4

Kaartmateriaal _____________________________________________________________________ 17

Raakvlakken en beoordeling__________________________________________________________________ 19
2.1 Bodem en water_____________________________________________________________________________ 19
2.1.1

Toelichting beoordelingcriteria __________________________________________________ 19

2.1.2

Referentiesituatie en voorgenomen activiteit __________________________________ 21

2.1.3

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 26

2.1.4

Compensatie en mitigatie_________________________________________________________ 29

2.1.5

Knelpunten en Randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 29

2.1.6

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 30

2.2 Natuur _______________________________________________________________________________________ 30
2.2.1

Toelichting beoordeling criteria__________________________________________________ 30

2.2.2

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 42

2.2.3

Compensatie en mitigatie_________________________________________________________ 45

2.2.4

Knelpunten en Randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 45

2.2.5

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 45

2.3 Landschap en cultuurhistorie _____________________________________________________________ 46
2.3.1

Toelichting beoordelingcriteria __________________________________________________ 46

2.3.2

Referentiesituatie en voorgenomen activiteit __________________________________ 48

2.3.3

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 53

2.3.4

Compensatie en mitigatie_________________________________________________________ 55

2.3.5

Knelpunten en Randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 55

2.3.6

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 56

2.4 Archeologie _________________________________________________________________________________ 56
2.4.1

Toelichting beoordeling criteria__________________________________________________ 56

2.4.2

Referentiesituatie en voorgenomen activiteit __________________________________ 57

2.4.3

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 61

2.4.4

Compensatie en mitigatie_________________________________________________________ 64

2.4.5

Knelpunten en randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 64

2.4.6

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 64

2.5 Ruimtelijke ordening _______________________________________________________________________ 64

:

2.5.1

Toelichting beoordelingcriteria __________________________________________________ 64

2.5.2

Referentiesituatie en voorgenomen activiteit __________________________________ 66

2.5.3

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 73
ARCADIS

2

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.5.4

Compensatie en mitigatie_________________________________________________________ 76

2.5.5

Knelpunten en randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 76

2.5.6

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 77

2.6 Externe veiligheid __________________________________________________________________________ 77

3

2.6.1

Toelichting beoordeling criteria__________________________________________________ 77

2.6.2

Referentiesituatie en voorgenomen activiteit __________________________________ 79

2.6.3

Effectbeoordeling __________________________________________________________________ 81

2.6.4

Knelpunten en Randvoorwaarden verdere uitwerking _______________________ 84

2.6.5

Leemten in kennis _________________________________________________________________ 84

2.6.6

Geluid en luchtkwaliteit __________________________________________________________ 86

Conclusie _________________________________________________________________________________________ 87
3.1 resultaten grofmazige effectbeoordeling_________________________________________________ 87

Bijlage 1

Alternatief kaarten op A4 _____________________________________________________________ 91

Bijlage 2

Raakvlakken: kaarten en GIS-analyses ______________________________________________ 92

Bijlage 3

RIVM: externe veiligheid analyse ____________________________________________________ 93

Bijlage 4

Afstanden tot Natuurbeschermingsgebieden_______________________________________ 94

:

ARCADIS

3

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

:

ARCADIS

4

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

HOOFDSTUK

1

Alternatieven en

methodiek

1.1

INLEIDING
Dit rapport is een zelfstandig leesbaar achtergrondrapport voor het MER Structuurvisie
Buisleidingen. In het MER is uitgebreid aandacht besteed aan de nut en noodzaak voor de
Structuurvisie Buisleidingen, de totstandkoming van de ‘visiekaart’ met alle onderzochte
buisleidingtracés en de afweging tussen alle mogelijke tracés op basis van milieueffecten.
Voorliggend rapport is bedoeld als achtergrondinformatie bij het MER, om voor specifieke
tracés een overzicht te krijgen van de raakvlakken met omgevingswaarden.
De raakvlakken analyse is uitgevoerd in 2009. Deze alternatieven en varianten waren het
uitgangspunt aan de start van het MER. Gaandeweg het proces zijn echter nieuwe
alternatieven en varianten ontwikkeld, daarom zal deze analyse deels afwijken van de
alternatieven en varianten zoals nu opgenomen in het MER. De alternatieven en varianten
zoals doorgerekend in de ‘raakvlakkenanalyse’ wijken deels af van de alternatieven en
varianten zoals opgenomen in het MER. Gedurende het planproces is een aantal
alternatieven als ‘strategische verbinding’ benoemd. Daarnaast zijn enkele segmenten
toegevoegd voor strategische grensovergangen. Deze aanpassingen leiden ertoe dat
naamgeving op sommige verbindingen is gewijzigd, maar ze hebben geen invloed gehad op
de ligging van de buisleidingsegmenten. Daarom geeft de raakvlakkenanalyse, waarbij met
behulp van GIS-berekeningen raakvlakken met omgevingswaarden zijn bepaald, nog wel
een juist inzicht in de knelpunten op de segmenten die onderzocht zijn ten behoeve van de
afweging voor de keuze van Voorkeursalternatieven voor de Structuurvisie Buisleidingen.
Vanwege het voorgaande is de raakvlakkenanalyse als achtergronddocument bij het MER
gevoegd.
Paragraaf 1.2 geeft een overzicht van alle alternatieven die voor de raakvlakkenanalyse
onderzocht zijn. Paragraaf 1.3 geeft aan welke methodiek gehanteerd is voor de ‘grofmazige
effectbeoordeling’ die op basis van de raakvlakanalyse is uitgevoerd. Er is hier ook
aangegeven op welke wijze de methodiek verfijnd is ten behoeve van de afweging in het
MER. Daarnaast zijn het beoordelingskader en een overzicht van het gebruikte
kaartmateriaal voor de raakvlakanalyse opgenomen.

:

ARCADIS

5

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

1.2

ALTERNATIEVEN

1.2.1

DE BASIS: VERBINDINGEN EN KNOPEN
Vanuit de doelstelling voor transporten zijn 10 verbindingen benoemd, waarvoor I&M in de
structuurvisie een leidingtracé wil opnemen:
 Noord-Holland – Groningen (NHG).
 Rijnmond - Noordzeekanaal (RN).
 België – Rijnmond (BR).
 Rijnmond – Limburg (RL).
 Rijnmond – Groningen (RG).
 België – Groningen (BG).
 Rijnmond – Duitsland (RD).
 Zeeland – Duitsland (ZD).
 Zeeland – België (ZB).
 Groningen – Waddenzee (GW).
 Groningen – (Drenthe)- Duitsland (GD).
 Stein/Meers – Sittard (SMS).

Per verbinding is minstens 1 alternatief ontwikkeld. Een alternatief is opgebouwd
uit 1 of meerdere segmenten. De segmenten bestaan uit een rechtstreekse verbinding
tussen twee knopen. De knopen zijn locaties waar stroken vanuit verschillende
richtingen bij elkaar komen. Sommige knopen bestaan in feite uit een clustering van
knopen, met een dicht netwerk van buisleidingen in een klein gebied.

Afbeelding 1.1
Voorbeeld van een knoop die
in feite bestaat uit een
‘clustering’ van knopen
(afbeelding links)
Er zijn meerdere mogelijkheden
om bijvoorbeeld de zuid-west
georiënteerde verbinding te
realiseren (afbeelding rechts).

In tabel 1.1 is per knoopnummer opgenomen waar de knoop zich bevindt.
Afbeelding 1.2 geeft de knooppunten en segmenten op kaart weer.
Tabel 1.1
Overzicht locatie van de
knopen

Knoop

Locatie

Knoop

Locatie (grensovergang)

1

Menterwolde / Scheemda (clustering)

AI

Emmapolder / Eemshaven

2

Hoogeveen

AII

Callantsoog

3

Ommen

AIII

IJmond

4

Lochem

AIV

Rijnmond Maasvlakte

5

Utrechtse Heuvelrug

BI

Sas van Gent - Zelzate (B)

6

Rijnwoude

BII

Nvt

7

Zevenaar

BIII

Ossendrecht – Zandvliet (clustering)

:

ARCADIS

6

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

8

Vlissingen / Borssele

BIV

Nvt

9

Wijchen

BV

Hilvarenbeek

10

Uden / Odiliapeel

BVI

Nvt

11

Boxtel (clustering)

BVII

Nvt

12

Laarbeek

BVIII

Mesch – Moelingen

13

Venray / Horst aan de Maas
(clustering)

DI

Oude Statenzijl – Bunde

14

Weert

DII

Venlo – Niederdorf (De)

15

Hoeksche Waard (clustering)

DIII

Nieuwstad – Millen

16

Bergen op Zoom (clustering)

DIV

Bocholtz – Aken

17

Krimpen aan den IJssel

DV

Zwartemeer – Twist

18

Grau

DVI

Winterswijk – Vreden

DVII

Zevenaar – Elten

DVIII

Tegelen

DX

Stein/Meers

Afbeelding 1.2
De knooppunten en
segmenten

1.2.2

DE ALTERNATIEVEN
In tabel 1.2 zijn alle alternatieven benoemd, die in afbeelding 1.3 t/m 1.8 zijn weergegeven
op kaart. Deze kaarten zijn op A4 formaat opgenomen in bijlage 1. In de tabel is per

:

ARCADIS

7

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

verbinding aangegeven welk(e) alternatief/alternatieven zijn ontwikkeld vanuit de
segmenten, de naam van het alternatief en de transportfunctie voor de buisleiding.
Tabel 1.2
Overzicht locatie van de
knopen

Noord-Holland – Groningen

Naam

Functie

A II - 18 – 1

NHG1

Gas + Co2

RN1

Alles *

BR1

Alles

AIV – 15 – 9 – 10- 13 – DIII

RL1

Alles

AIV - 15- 11-12 -13 – DIII

RL2

Alles

AIV- 15 -11- 12- 14- DIII

RL3

Alles

Maassluis - 6 – A III - 18 - 1 (via N-H)

RG1

Gas + CO2

Maassluis - 6 – 3 - 1 (via Flevoland)

RG2

Gas + CO2

Maassluis - 6 – 5- 3 (westelijk) - 1 (via Veluwezoom)

RG3

Gas + CO2

A IV – 15 -9 - 7 - 4 - 3 - 1 (via Betuwe)

RG4

Gas + CO2

BIII/16 – 15 - 17 - 6 - A III - 18 – 1 (via N-H)

BG1

Gas + CO2

BIII/16 – 15 - 17 - 6 - 3 – 1) (via Flevoland)

BG2

Gas + CO2

BIII/16 – 15 - 17 - 5 - 3 – 1 (via Veluwezoom)

BG3

Gas + CO2

B V - 11 – 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (via Noord-Brabant)

BG4

Gas + CO2

B VIII - D III – 13 - 10 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (via Limburg, oostroute)

BG5

Gas + CO2

BIII/16 – 15 - 9 - 7 – 4- 3 - 1

BG6

Gas + CO2

BIII/16 – 11- 9 - 7 – 4- 3 - 1

BG7

Gas + CO2

A IV – 15 - 9 - 7 - 4 - D VI (via Betuwe)

RD1

Alles

A IV – 15 -9 - 7 - D VII (via Betuwe)

RD2

Alles

A IV - 15 -9 – 10 - 13 - D II (via Betuwe)

RD3

Alles

A IV - 15 - 9 – 10 - 13 - D III - D IV (via Betuwe, oostroute)

RD4

Alles

A IV - 15 - 11 - 12 - 13 – D II (via Noord-Brabant)

RD5

Alles

A IV - 15 - 11 - 12 - 13 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg,
oostroute)

RD6

Alles

A IV - 15 - 11- 12 - 14 – D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg,
westroute)

RD7

Alles

ZD1

Alles

ZD2

Alles

8 - B I (Zeeland - België)
1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

ZB

Alles

GW

Gas + CO2

1 - D I (Groningen - Duitsland)

GD1

Alles

1 - D V (Groningen - Duitsland, via nieuw tracé "Haak om

GD2

Alles

GD3

Alles

Rijnmond- Noordzeekanaal
Maassluis – 6 - A III
België – Rijnmond
AIV -15 – 16
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond-Duitsland

Zeeland-Duitsland
8 - B III / 16 – 11 - 12 – 13 - D II (via Noord-Brabant)
8 - B III / 16 – 11 - 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg)
Losse tracés

Emmen”)

2 - D V (aftakking van tracé 1 – 3-C (nabij Hollandscheveld) Duitsland)
Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5
Stein/Meers – Sittard

:

Gas + CO2
SMS

Alles

ARCADIS

8

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.3
Verbindingen met 1
alternatief en losse
verbindingen

:

ARCADIS

9

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.4
Alternatieven voor
verbinding RijnmondLimburg

:

ARCADIS

10

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.5
Alternatieven voor
verbinding RijnmondGroningen

:

ARCADIS

11

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.6
Alternatieven voor
verbinding BelgiëGroningen

:

ARCADIS

12

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.7
Alternatieven voor
verbinding Rijnmond Duitsland

:

ARCADIS

13

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Afbeelding 1.8
1.9
Alternatieven voor verbinding
Zeeland – Duitsland

:

ARCADIS

14

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

1.3

METHODIEK

1.3.1

GROFMAZIGE EFFECTBEOORDELING

In hoofdstuk 2 is de ‘grofmazige effectbeoordeling’ opgenomen. De grofmazige
effectbeoordeling is gebaseerd op een GIS-analyse, waarbij voor alle alternatieven
het oppervlak van het raakvlak met omgevingswaarden is berekend. Alle
alternatieven voor de buisleidingstroken zijn beoordeeld ten opzichte van elkaar,
op basis van de te verwachten milieueffecten. Het doel hiervan is om inzicht te
krijgen in:
 Het type knelpunt dat optreedt bij de aanleg van nieuwe leidingen volgens het
bundelingsprincipe (aansluiten op bestaande buisleidingstroken).
 De onderlinge verschillen tussen de alternatieven per verbinding voor wat betreft
raakvlakken met omgevingswaarden zoals bebouwing, terreinen van zeer hoge
archeologische waarden en grondwaterbeschermingsgebieden.

Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de onderlinge verhouding tussen de alternatieven per
verbinding, per aspect. Vanuit deze onderlinge verhouding is per verbinding het
‘meest gunstige’ alternatief gebaseerd op het raakvlak met omgevingswaarden.
TOELICHTING AANPAK TRECHTERING VOLGENS ALTERNATIEVENBENADERING (H2)

In afbeelding 1.10 is dit schematisch weergegeven, met daarna een toelichting van
de toelichting van het ‘meest gunstige’ alternatief per verbinding.
Afbeelding 1.10
Schematische alternatieven en
milieuknelpunten op de
alternatieven (raakvlakken met
omgevingswaarden) voor de
verbindingen:
- AC
- BC

Op basis van de analyse in hoofdstuk 2 zou:
 Voor de verbinding AB het alternatief AC1 het ‘meest gunstig’ zijn, omdat het
milieuknelpunt op dit alternatief relatief het kleinst is voor deze verbinding.

:

ARCADIS

15

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Voor de verbinding BC het alternatief BC1 het ‘meest gunstig’ zijn, omdat het
milieuknelpunt op dit alternatief relatief het kleinst is voor deze verbinding.

1.3.2

TRECHTERING VANUIT SEGMENT BENADERING

De ‘grofmazige effectbeoordeling’, waarbij de raakvlakken met
omgevingswaarden voor alle buisleidingsegmenten zijn bepaald, is de basis voor
de alternatiefafweging in het planMER. Daarin is de ‘trechtering vanuit segment
benadering’ het vervolg van de ‘grofmazige effectbeoordeling’.
De alternatieven afweging heeft plaatsgevonden op basis van een segment
benadering. Deze analyse is in het planMER toegelicht en uitgevoerd. Op basis van
de trechtering volgens de segment benadering hiervan valt een aantal segmenten af,
en blijft een aantal segmenten over waaruit de ‘meest gunstige alternatieven’ zijn
opgebouwd.
TOELICHTING AANPAK TRECHTERING VOLGENS SEGMENTBENADERING (H6)

Afbeelding 1.11 geeft schematisch alternatieven en milieuknelpunten (raakvlakken
met omgevingswaarden) weer. Voor de verbinding AC zijn 3 alternatieven (AC1,
AC2 en AC3) en voor de verbinding BC zijn 3 alternatieven (BC1, BC2 en BC3).
Afbeelding 1.11
Schematische alternatieven en
milieuknelpunten op de
alternatieven (raakvlakken met
omgevingswaarden) voor de
verbindingen:
- AC
- BC

Vanuit de segment benadering volgt dat:
De keuze voor BC1 blijft staan, evenals bij de alternatievenbenadering, omdat van
de 3 alternatieven dit alternatief de minste knelpunten heeft.
Nu voor verbinding AC het alternatief AC3 het ‘meest gunstig’ is, omdat het
segment met het knelpunt al voorkomt in BC1. Nu is AC3 dus gunstiger dan AC1,
waarbij een additioneel knelpunt mee zou worden genomen als dit alternatief
gekozen zou worden.

:

ARCADIS

16

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

STAPPEN VOOR DE TRECHTERING

Voor de trechtering is een overzicht gemaakt van de knelpunten per segment. Deze
knelpunten volgen uit:
 Overleg tussen VROM en de provincies. Daarin is een 9-tal ‘aandachtspunten’ benoemd.
Dit zijn locaties waar op een bepaald segment een groot knelpunt is geconstateerd.
 De GIS-analyse van raakvlakken met omgevingswaarden (voorliggend rapport).

Vanuit dit overzicht is in drie stappen de trechtering uitgevoerd. De toelichting
hierop en de uitkomsten van de trechtering zijn in het planMER opgenomen.

1.3.3

BEOORDELINGSKADER

In tabel 1.3 is het beoordelingskader voor de effectbeoordeling opgenomen.
Beoordelingscriterium

Toets aan:

Doorsnijding boringvrije zone

Kwantitatief

Doorsnijding zettinggevoelig gebied

Semikwantitatief

Doorsnijding grote wateren

Kwantitatief

Doorsnijding grondwaterbeschermingsgebied

Kwantitatief

Aantasting beschermde gebieden: Natura 2000gebied of Beschermd Natuurmonument

Semikwantitatief

Aantasting beschermde gebieden met EHS status

Semikwantitatief

Aantasting beschermde soorten

Semikwantitatief

Landschap en
cultuurhistorie

Raakvlak met GEA-objecten

Semikwantitatief

Doorsnijden cultuurhistorische landschappen

Semikwantitatief

Archeologie

Doorsnijding terrein van zeer hoge waarde
(monument)

Kwantitatief

Doorsnijding potentieel waardevol terrein

Semikwantitatief

Ruimtebeslag op gebouwen

Kwantitatief

Ruimtebeslag toekomstig bebouwing (obv NKN)

Kwantitatief

Doorsnijding hoofdinfrastructuur

Kwantitatief

Doorsnijding glastuinbouw

Kwantitatief

Doorsnijding verblijfsrecreatie

Kwantitatief

Verandering plaatsgebonden risico

Kwantitatief

Tabel 1.3
Beoordelingskader

Bodem en water

Natuur
Beschermde
gebieden

RO

Externe veiligheid

Verandering groepsrisico

Kwantitatief

Geluid

Geluidshinder aanleg

Kwalitatief

Lucht

Emissie aanleg

Kwalitatief

Voor alle aspecten geldt dat de kwalitatieve beoordeling is gegeven voor de
alternatieven per verbinding ten opzichte van elkaar. Op deze manier is namelijk het
verschil tussen de alternatieven per verbinding inzichtelijk te maken. Het is dan
echter niet mogelijk om de absolute beoordeling tussen de verbindingen uit te
wisselen (een ‘-‘ voor verbinding Rijnmond-Groningen is anders dan de ‘-‘ voor
Zeeland-Duitsland).

1.3.4

KAARTMATERIAAL

Voor de effectbeoordeling in het planMER is gebruik gemaakt van GIS-analyses
die door bureau Nieuwland zijn uitgevoerd. De analyses zijn uitgevoerd op basis
van de raakvlakken van de verschillende segmenten met gebiedswaarden. Deze
gebiedswaarden zijn op kaartmateriaal weergegeven, met de segmenten erop
:

ARCADIS

17

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

geprojecteerd. In Tabel 1.4 is een overzicht opgenomen van de 8 kaarten, die in een
separate bijlagenmap zijn opgenomen. Een overzicht van de resultaten uit de GISanalyses (de raakvlakken) is opgenomen in bijlage 2.
Tabel 1.4
Overzicht van kaartmateriaal
met gebiedswaarden:

Kaartnaam

Gebiedswaarden op de kaart

Gebiedskenmerken kaart 1

Begraafplaatsen
Terreinen van zeer hoge archeologische waarde

- kaartnummer

Bebouwing

- kaartnaam
- gebiedswaarde op de kaart

Boringsvrije zones
Gebiedskenmerken kaart 2

Verblijfsrecreatie
Glastuinbouw
Bos in Nationaal landschap
Bos buiten Nationaal landschap en EHS
Bos in begrensde EHS
Bebouwd gebied
Grote wateren

Gebiedskenmerken kaart 3

Provinciale- en rijkswegen
Spoorwegen
Waterwegen
Bovengrondse hoofdspanning- gebundeld
Bovengrondse hoogspanningsleiding
Windturbines
Grondwaterbeschermingsgebieden

Gebiedskenmerken kaart 4

Cultuurhistorisch/belvedère/archeologische waarden
GEA-objecten

Gebiedskenmerken kaart 5

Rijksbufferzones
Nationaal landschap – openheid

Gebiedskenmerken kaart 6

Dagrecreatief terrein
NKN vastgesteld bestemmingsplannen
EHS zonder bos

Gebiedskenmerken kaart 7

Habitatrichtlijn
Habitatrichtlijn en Nb wet
Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn en Nb wet
VRL en HRL
VRL HRL en Nb wet

Gebiedskenmerken kaart 8

:

Bodemtypen

ARCADIS

18

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

HOOFDSTUK

2

Raakvlakken en

beoordeling

2.1

BODEM EN WATER

2.1.1

TOELICHTING BEOORDELINGCRITERIA

Voor het aspect bodem en water zijn de alternatieven en varianten beoordeeld en
onderling vergeleken op basis van de volgende criteria:
 Doorsnijding boringsvrije zone.
 Doorsnijding zettinggevoelig gebied.
 Doorsnijding grote wateren.
 Doorsnijding grondwaterbeschermingsgebied.
Hierna wordt per criterium aangegeven:
 Wat de betreffende status inhoudt.
 Welke consequentie een raakvlak deze status heeft voor nieuwe buisleidingen.
 Op welke wijze de effectbeoordeling is uitgevoerd.

Doorsnijding boringsvrije zone
In Nederland zijn per provincie ‘boringsvrije zones’ opgenomen in de Provinciale
Milieuverordening. Deze zones zijn bedoeld om het grondwatersysteem te
beschermen. In de boringsvrije zone geldt alleen een verbodsbepaling voor het in
gebruik hebben van boorputten en het roeren van de bodem dieper dan de eerste
slechtdoorlatende laag. Hiermee wordt beoogd perforatie van beschermende lagen
boven de winning te voorkomen. Indien de boringsvrije zone binnen een
grondwaterbeschermingsgebied is gelegen, gelden de daarvoor bestemde
voorschriften, anders zijn voor op- en overslag van grond, baggerspecie en
bouwstoffen geen aanvullende voorschriften van toepassing.
Tabel 2.5
Diepte boringsvrije zone per
provincie

Provincie

Beleid

Diepte boringsvrije zone

Friesland

Geen

Nvt

Groningen

Provinciale Milieuverordening

10 meter

Drenthe

POPII 2001-2010

10 meter

Flevoland

Verordening voor de fysieke
leefomgeving (2008)

10-40 meter

Overijssel

Provinciale Milieuverordening

5, 20 of 50 meter:

Gelderland

Provinciale Milieuverordening

Diepte kleilagen

Utrecht

Streekplan 2005- 2015

10 meter

Noord-Brabant

Streekplan 2002

10 meter

Limburg

Nota diepe boringen en

Venloschol 20m -mv

:

ARCADIS

19

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Provincie

Beleid

Diepte boringsvrije zone

onttrekkingen

Roerdalslenk 30m –mv
Mergelland (zuid Limburg) 3 m

Noord-Holland

Geen

Nvt

Zuid-Holland

Provinciale Milieuverordening

2,5 meter

Zeeland

Geen

Nvt

In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld welk
oppervlak van de tracés geprojecteerd zijn in boringsvrije zones. Hierbij is geen
onderscheid gemaakt tussen de ligging in gebieden met verschillende
bodemopbouw.
De kwalitatieve beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd
op het oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling
van de doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een zone is minder ongunstig dan een centrale
doorsnijding.
 Een lange doorsnijding in een aaneengesloten zone is minder ongunstig dan meerdere
korte doorsnijdingen in afzonderlijke zones.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding zettinggevoelig gebied
Zetting treedt op wanneer de waterstand door tijdelijke bemaling lager wordt dan
de van nature laagste waterstand (GLG). De zettinggevoeligheid van de bodem is
afhankelijk van de samenstelling van de ondergrond. Daarbij geldt dat
zandgronden niet zettinggevoelig zijn, klei gronden mogelijk zettinggevoelig en
leem en veen gronden zettinggevoelig zijn. De zettinggevoeligheid is daarmee
resultante van de gecombineerde fysieke bodemeigenschappen en de
eigenschappen van het grondwatersysteem.

Voor het planMER is geen berekening uitgevoerd van deze combinatie van
factoren. Met mitigerende maatregelen zijn effecten van zetting te voorkomen,
bijvoorbeeld door gebruik te maken van bemalingkuipen. Daarom is het exacte
effect ook niet van belang voor de besluitvorming in deze fase. Wel
onderscheidend voor de besluitvorming is het risico op zetting voor de
verschillende alternatieven per verbinding. Dit risico is in het planMER beoordeeld
op basis van de ligging van alternatieven in meer of minder gevoelig gebied.
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld hoe de ligging
van het tracé verdeeld is over de verschillende bodemtypen. Hierbij is een globale
verdeling gegeven op basis van een minimale lengte aandeel van 25%.
In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding grote wateren
Wanneer een tracé een waterlichaam doorkruist, is het afhankelijk van de
specifieke fysieke omstandigheden in welke mate dit een knelpunt vormt voor het

:

ARCADIS

20

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

tracé. Het kruisen is technisch oplosbaar, maar gaat gepaard met hogere kosten en
mogelijke risico’s door de diepte van de boring. Voor de grote rivieren en open
wateren geldt dat de dijklichamen ook niet zomaar doorsneden kunnen worden.
Er gelden beperkingen en strenge randvoorwaarden gelden voor de kruising van
primaire waterkeringen. Daarom zijn alternatieven die minder confrontaties
kennen met grote wateren als gunstiger beoordeeld dan alternatieven met meer
confrontaties met grote wateren.
In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding grondwaterbeschermingsgebied
Een grondwaterbeschermingsgebied grenst aan een waterwingebied. Deze
beschermingszones rondom waterwinningen zijn per provincie vastgesteld, en de
grootte van het gebied is afhankelijk van de fysieke bodemeigenschappen. De
begrenzing is gebaseerd op de ’25-jaar zone‛, wat aangeeft dat grondwater in dat
gebied maximaal 25 jaar nodig heeft om naar de grondwaterbronnen te stromen. In
de grondwaterbeschermingsgebieden worden strenge eisen gesteld aan activiteiten
op en onder het maaiveld. Het grondwaterbeschermingsgebied is een zone
rondom het waterwingebied, een buffer die is ingesteld om het grondwater in het
waterwingebied te beschermen. Voor deze zone zijn er minder verboden dan in het
waterwingebied, maar meer dan in de boringsvrije zone. In elk geval gelden er wel
beperkingen voor buisleidingen. In de provincie Utrecht is het verboden buiten
inrichtingen in grondwaterbeschermingsgebieden buisbuisleidingen voor
vloeibare en gasvormige gevaarlijke staan te leggen, te hebben, te vervangen, te
veranderen of te verleggen (PMV en Provinciaal blad 2003,47).

Voor de kwantitatieve effecten is met behulp van gis-berekeningen het raakvlak
van de alternatieven met grondwaterbeschermingsgebieden inzichtelijk gemaakt.
In deze analyse is ook het waterwingebied opgenomen, maar niet separaat
benoemd. Voor de kwalitatieve beoordeling is een doorsnijding van
grondwaterbeschermingsgebied voor gas en Co2 buisleidingen als licht negatief
beoordeeld, in verband met de extra benodigde zorg bij aanleg. Buisleidingen voor
alle stoffen zijn zwaar negatief beoordeeld, in verband met het risico voor de
drinkwaterkwaliteit bij calamiteiten met bijvoorbeeld olie.
In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.

2.1.2

REFERENTIESITUATIE EN VOORGENOMEN ACTIVITEIT

De boringsvrije zones, grondwaterbeschermingsgebieden, grote waterlopen en
verschillende bodemtypen zijn op de themakaarten weergegeven. Op basis van het
kaartmateriaal en een GIS-analyse is in deze paragraaf is per criterium een
overzicht gegeven van de raakvlakken bij de verschillende alternatieven met deze
waarden/eenheden. Een overzicht van de GIS-analyes per segment en per
verbinding is opgenomen in bijlage 2.

:

ARCADIS

21

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Boringsvrije zone
Tabel 2.6 geeft een overzicht van het oppervlakte overlap tussen alle alternatieven
en boringsvrije zones. Hierbij is geen onderscheid gemaakt in het verschil in diepte
van de boringsvrije zone per provincie.
Tabel 2.6

Tracé

Doorsnijding boringsvrije zone

Noord-Holland –
Groningen

Segment

Locatie

Kwantitatief effect

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

nvt

RL1

15-9– 10- 13 - DIII

Rond Dordrecht,
Limburg

28 ha

RL2

15- 11-12 -13 - DIII

Rond Boxtel, Limburg

27 ha

RL3

15 -11- 12- 14- DIII

Rond Boxtel, Limburg

46 ha

RG1

nvt

nvt

0

RG2

6-3

Zuid Flevoland

58 ha

RG3

6-5

Rond Schoonhoven

15 ha

RG4

15-9

Rond Dordrecht

34 ha

BG1

AIV-17

Knoop 17

37 ha

BG2

AIV-17 en 6-3

Knoop 17 en zuid
Flevoland

94 ha

BG3

AIV-17 en 17-5

Knoop 17 en rond
Schoonhoven

79 ha

BG4

BV-11-9

Rond Boxtel en rond
Middelrode

34 ha

BG5

BVIII-13

Noord Limburg

128 ha

BG6

BIII/16-11, 15-9

Huijbergen,

77 ha

BG7

BIII/16-11

Huijbergen,

242 ha

RD1

15-9

Rond Dordrecht

34 ha

RD2

15-9

Rond Dordrecht

34 ha

RD3

13-D11

Rond Roermond

136ha

RD4

13-D111

Noord Limburg

277 ha

RD5

15-11 en 13-D11, 3-4

Rond knoop 11 en
rond Roermond

124 ha

RD6

13-D111

Noord Limburg

265 ha

RD7

14-D111

Noord Limburg

460 ha

ZD1

16-11 en 13-DII

Roosendaal, Tilburg
en rond Roermond

190 ha

ZD2

16-11 en 14-DIII

Roosendaal, Tilburg
en noord Limburg

525 ha

ZB

Nvt

GW

Nvt

GD1

Nvt

nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt

NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond -Groningen

België - Groningen

Rijnmond - Duitsland

Zeeland - Duitsland

Losse tracés

:

ARCADIS

22

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

GD2

Nvt

GD3

Nvt

SMS

Nvt

nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt

17-6-5

Rond Woerden

22 ha

17-5

Rond Gorinchem

49 ha

17-6-5 of 17-5

Zettinggevoeligheid
Tabel 2.7 geeft een overzicht van het lengte aandeel per alternatief op veen, klei &
leem en zand ondergronden. Daarbij is in aandelen van minimaal 25% gerekend.
Tabel 2.7
Zettinggevoeligheid: globaal
verdeling van de tracélengte
het alternatief in zeer
zettinggevoelig tot niet

Tracé

Zeer gevoelig: veen

Gevoelig: klei en leem

Niet gevoelig: zand

25

50

0

50

50

0

0

25

75

RL1

0

100

0

RL2

0

50

50

RL3

0

25

75

RG1

50

50

0

RG2

50

50

0

RG3

25

0

75

RG4

25

75

0

BG1

50

50

0

BG2

50

50

0

BG3

0

100

0

BG4

0

25

75

BG5

0

25

75

BG6

0

25

75

BG7

0

50

50

RD1

0

100

0

RD2

0

100

0

RD3

0

75

25

RD4

0

100

0

RD5

0

50

50

RD6

0

25

75

RD7

0

25

75

0

25

75

50

50

Noord-Holland –
Groningen
NHG1*

zettinggevoelig gebied, waarbij

RijnmondNoordzeekanaal

het kleinste toebedeelde

RN1

aandeel 25% is

België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond -Groningen

België - Groningen

Rijnmond - Duitsland

Zeeland - Duitsland
ZD1
ZD2
Losse tracés
ZB

0

100

0

GW

0

100

0

GD1

100

0

0

GD2

100

0

0

:

ARCADIS

23

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

GD3

100

0

0

SMS

0

100

0

17-6-5

25

75

0

17-5

0

100

0

17-6-5 of 17-5

* het totaal is geen 100% doordat een groot deel van het tracé in het IJsselmeer ligt

Doorsnijding grote wateren
Tabel 2.8 geeft per alternatief aan welke hoofdwaterwegen en oppervlaktewater
wordt gekruist (en daarmee ook primaire waterkeringen).
Tabel 2.8
Doorsnijding grote
vaarwateren en open water

Tracé

Groot vaarwater

Open water

Noord-Holland –
Groningen
NHG1*

IJsselmeer

RijnmondNoordzeekanaal
RN1

Maas, Lek

België - Rijnmond
BR1

Hollandsch Diep

Rijnmond – Limburg
RL1

Maas, Waal, Rijn

RL2

Maas

RL3

Maas

Rijnmond -Groningen
RG1

Maas, Lek

IJsselmeer

RG2

Lek, IJssel

Randmeren

RG3

Waal, IJssel

RG4

Waal, IJssel

België - Groningen
BG1

Hollands Diep, Maas, Lek

IJsselmeer

BG2

Hollands Diep, Maas, Lek, IJssel

Randmeren

BG3

Hollands Diep, Lek

BG4

Maas, Waal, Rijn, IJssel

BG5

Maas, Waal, Rijn, IJssel

BG6

Maas, Waal, Rijn, IJssel

BG7

Hollands Diep, Lek, Rijn, IJssel

Rijnmond - Duitsland
RD1

Maas, Waal, Rijn

RD2

Maas, Waal, Rijn

RD3

Maas, Waal, Rijn

RD4

Maas, Waal, Rijn

RD5

Maas

RD6

Maas

RD7

Maas

Zeeland - Duitsland
ZD1

Wilhelminakanaal, Maas

ZD2

Wilhelminakanaal, Maas

Losse tracés
ZB

Westerschelde

GW

Eemskanaal

GD1

Nvt

GD2

Nvt

GD3

Nvt

:

ARCADIS

24

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

SMS

Nvt

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.9
Doorsnijding

17-6-5

Amsterdam-Rijnkanaal

17-5

Amsterdam-Rijnkanaal

Doorsnijding grondwaterbeschermingsgebied

grondwaterbeschermings-

Tracé

gebied

Noord-Holland –
Groningen

Segment

Locatie

Oppervlakte

-

-

0

AIV-17

Knoop 17

22 ha

15- BIII/16

Knoop BIII/16

45 ha

RL1

AIV-9, 13-DIII

Knooppunt A15/A2, noord
Sittard

89 ha

RL2

13-DIII

Noord Sittard

69 ha

RL3

14-DIII

Noord Sittard

71 ha

RG1

-

-

0 ha

RG2

3-1

Knoop 3

16 ha

RG3

6-5 en 3-1

Omgeving Utrecht en
knoop 3

56 ha

RG4

15-9, 4-3 en 3-1

Knooppunt A15/A2,
Holterberg en knoop 3

56 ha

BG1

15-17

Knoop 16 en knoop 17

67 ha

BG2

15-17

Knoop 16, knoop 17 en
knoop 3

83 ha

BG3

15-17, 17-5 en 31

Knoop 16, knoop 17,
Schoonhoven en knoop 3

128 ha

BG4

4-3 en 3-1

Holterberg en knoop 3

38 ha

BG5

BVIII-DIII, DIII-13,
4-3 en 3-1

Zuid Limburg, midden
Limburg, Holterberg en
knoop 3

228 ha

BG6

BIII/16, 4-3 en 31

Holterberg en knoop 3

101 ha

BG7

4-3 en 3-1

Holterberg en knoop 3

74 ha

RD1

AIV-9

Knooppunt A15/A2

19 ha

RD2

AIV-9

Knooppunt A15/A2

19 ha

RD3

AIV-9

Knooppunt A15/A2

19 ha

RD4

AIV-9, 13-DIII

Knooppunt A15/A2, noord
Sittard

89 ha

RD5

-

-

0 ha

RD6

13-DIII

Noord Sittard

69 ha

RD7

14-DIII

Noord Sittard

71 ha

ZD1

BIII-11

Ossendrecht

83 ha

ZD2

BIII-11, 14-DIII

Ossendrecht, noord Sittard

154 ha

NHG1*
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond -Groningen

België - Groningen

Rijnmond - Duitsland

Zeeland - Duitsland

:

ARCADIS

25

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Losse tracés
ZB

-

-

0 ha

GW

-

-

0 ha

GD1

-

-

0 ha

GD2

-

-

0 ha

GD3

-

-

0 ha

SMS

-

-

0 ha

17-6-5

6-5

Woerden-Utrecht

25 ha

17-5

17-5

Schoonhoven

29 ha

17-6-5 of 17-5

2.1.3

EFFECTBEOORDELING
Plussen en minnen zijn niet uitwisselbaar!
De beoordeling is per verbinding gemaakt om inzicht te bieden in onderscheid tussen de
alternatieven. De absolute beoordeling is derhalve niet uitwisselbaar tussen de verbindingen
(een ‘–‘ bij RG kan een andere ordegrootte effect betekenen dan een ‘–‘ bij ZD)

Boringsvrije
zone

Zettinggevoeligheid

Grote
wateren

Grondwater
beschermingsgebied

totaal

NHG1

0

-

--

0

0/-

RN1

0/-

--

0/-

-

-

BR1

0

0/-

0/-

-

-

RL1

0/-

-

-

--

-

RL2

0/-

0/-

0/-

-

0/-

RL3

0/-

0/-

0/-

-

0/-

RG1

0

--

--

0

0/-

RG2

0/-

--

-

0/-

0/-

RG3

-

-

0/-

-

-

RG4

-

0/-

0/-

-

-

BG1

0/-

--

--

0/-

-

BG2

-

--

--

0/-

-

BG3

-

-

0/-

-

-

BG4

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

BG5

0/-

0/-

0/-

--

-

BG6

-

0/-

0/-

-

0/-

BG7

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

RD1

0/-

-

-

0/-

0/-

RD2

0/-

-

-

0/-

0/-

RD3

-

0/-

-

0/-

0/-

RD4

--

-

-

--

--

RD5

-

0/-

0/-

0

0/-

RD6

0/-

0

0/-

-

-

RD7

0/-

0

0/-

-

-

ZD1

-

0/-

0

0/-

0/-

Tabel 2.10
Overzicht effectbeoordeling
voor het aspect bodem en
water

:

ARCADIS

26

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZD2

--

-

0

-

-

ZB

0

-

0/-

0

0/-

GW

0

-

0

0

0/-

GD1

0

--

0

0

0/-

GD2

0

--

0

0

0/-

GD3

0

--

0

0

0/-

SMS

0

-

0

0

0/-

alt

NB onderling
vergelijking!!

17-5

0

+

+

0

+

17-6-5

+

-

0

0

0/-

NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

De geconstateerde knelpunten betreffen technisch oplosbare situaties, er is geen
sprake van doorsnijding van boringsvrije zones in Zuid-Holland en geen sprake
van doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebied met risicovolle stoffen. Het
alternatief is daarmee licht negatief beoordeeld (0/-).
RIJNMOND - NOORDZEEKANAAL

De geconstateerde knelpunten betreffen deels technisch oplosbare situaties. Omdat
er sprake is van doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebied met risicovolle
stoffen is de beoordeling negatief (-).
BELGIË – RIJNMOND

De geconstateerde knelpunten betreffen deels technisch oplosbare situaties. Omdat
er sprake is van doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebied met risicovolle
stoffen is de beoordeling negatief (-).
RIJNMOND – LIMBURG

Alle alternatieven doorsnijden boringsvrije zones en
grondwaterbeschermingsgebieden. Omdat er sprake is van transport van
risicovolle stoffen is de doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebieden als
relatief groot knelpunt beoordeeld. Ten opzichte van elkaar geldt dat:
 Alternatief RL2 en RL3 licht negatief beoordeeld zijn (0/-) vanwege mogelijke
knelpunten in verband met de beschermingsgebieden. Daarbij is het oplossende
vermogen van technische maatregelen mogelijk onvoldoende.
 Alternatief RL1 negatief beoordeeld is (-) omdat hier het grootste raakvlak met
grondwaterbeschermingsgebied is, relatief veel zettinggevoelige bodem en kruising van
grote wateren.
RIJNMOND - GRONINGEN

De grootste knelpunten bij de alternatieven treden op bij doorsnijding van
boringsvrije zone in Zuid-Holland, geldend voor RG3 en RG4. Deze alternatieven
kennen ook de grootste doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebied. Omdat
er alleen sprake is van gastransport is dit licht negatief beoordeeld. Ten opzichte
van elkaar geldt dat:
 Alternatief RG1 en RG2 licht negatief beoordeeld zijn (0/-), omdat de geconstateerde
knelpunten technisch oplosbaar zijn.
 Alternatief RG3 en RG4 negatief beoordeeld zijn (-), vanwege de aard van het knelpunt
bij de doornsnijding van boringsvrije zone in Zuid-Holland.
:

ARCADIS

27

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BELGIË – GRONINGEN

Alle alternatieven doorsnijden boringsvrije zones en
grondwaterbeschermingsgebieden. Omdat er alleen sprake is van gastransport is
de doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebieden geen groot knelpunt. Ten
opzichte van elkaar geldt dat:
 Alternatief BG1, BG2 en BG3 negatief beoordeeld zijn (-) vanwege mogelijke knelpunten
in verband met de beschermingsgebieden. Daarbij is het oplossende vermogen van
technische maatregelen mogelijk onvoldoende.
 Alternatief BG4, BG6 en BG7 licht negatief beoordeeld zijn (0/-) omdat de geconstateerde
knelpunten technisch oplosbaar zijn.
RIJNMOND – DUITSLAND

Alle alternatieven doorsnijden boringsvrije zones en
grondwaterbeschermingsgebieden, met uitzondering van RD5. Omdat er sprake is
van boringsvrije zones in Zuid-Holland is het knelpunt mogelijk een beperkende
factor. Omdat er sprake is van transport van risicovolle stoffen is de doorsnijding
van grondwaterbeschermingsgebieden als groot knelpunt beoordeeld. Ten
opzichte van elkaar geldt dat:
 RD4, RD6 en RD7 relatief een groot areaal boringsvrije zone doorsnijden. Omdat het
echter om Limburg gaat, met een diepe ligging van de eerste scheidende bodemlaag, is
dit niet onderscheidend voor de onderlinge beoordeling van alle alternatieven.
 RD5, RD6 en RD7 voor een relatief groot deel in niet-zettinggevoelige bodem liggen.
Omdat de plaatsing van leidingen in een zettinggevoelige bodem middels technische
maatregelen mogelijk is genieten deze drie alternatieven een relatief lichte voorkeur
boven de overige alternatieven.
 Omdat RD5, RD6 en RD7 minder grote wateren doorkruisen is de technische uitwerking
eenvoudiger, en genieten deze drie alternatieven een relatief lichte voorkeur boven de
overige alternatieven.
 RD5 doorsnijdt geen grondwaterbeschermingsgebied, en RD1, RD2 en RD3 doorsnijden
een beperkt oppervlak. Omdat er zware restricties gelden voor vervoer van risicovolle
stoffen in grondwaterbeschermingsgebied verdienen deze vier alternatieven een relatief
sterke voorkeur boven de overige alternatieven.
ZEELAND – DUITSLAND

Beide alternatieven doorsnijden boringsvrije zones en
grondwaterbeschermingsgebieden. De diepte van de doorsneden boringsvrije
zones is zodanig dat dit geen belemmering vormt of technische aanpassingen
vereist. Omdat er sprake is van transport van risicovolle stoffen is de doorsnijding
van grondwaterbeschermingsgebieden als groot knelpunt beoordeeld. Ten
opzichte van elkaar geldt dat:
 Doorsnijding van de boringsvrije zone niet onderscheidend is.
 ZD1 in relatief gunstiger bodemtype ligt, waardoor ten opzichte van ZD1 minder
technische maatregelen nodig zijn. Daardoor geniet dit alternatief een lichte voorkeur.
 Doorsnijding van grote wateren niet onderscheidend is.
 ZD2 doorsnijdt een groter oppervlak grondwaterbeschermingsgebied, en scoort daarmee
ongunstiger dan ZD1.
 Per saldo kent ZD1 op dit detailniveau relatief de minste knelpunten.

:

ARCADIS

28

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

LOSSE TRACÉS

 ZB kent enkel knelpunten die technisch oplosbaar zijn bij de aanleg, waarmee de
beoordeling licht negatief is (0/-).
 Voor GW geldt hetzelfde als voor ZB (0/-).
 De GD alternatieven zijn onderling niet onderscheidend, en kennen dezelfde technisch
oplosbare knelpunten als ZB en GW (0/-).
 Stein/Meers-Sittard kent enkel een technisch oplosbaar knelpunt in verband met relatief
zettinggevoelige bodem (0/-).

2.1.4

COMPENSATIE EN MITIGATIE

Voor het doorsnijden van zettinggevoelig gebied zijn mitigerende maatregelen
toepasbaar om het effect van zetting te verminderen, wanneer dit het gevolg is van
de stijghoogtedaling van het grondwater. Dit kan door:
 Beperken van de grondwateronttrekking door toepassing van waterremmende
maatregelen als damwand en dichten van de bodem van de bouwputten met
1

bijvoorbeeld onderwaterbeton .
 Tegengaan van de effecten door hydrologische compensatie in de vorm van
retourbemaling.
 Aanleg in den natte waarbij de leiding in een natte sleuf aangelegd wordt.

Bij het doorkruisen van boringsvrije zones en grondwaterbeschermingsgebieden
waarbij de diepte van bodemroering groter is dan de milieuverordening toelaat is
een vergunning of ontheffing nodig. Het effect van de doorkruising kan
geminimaliseerd worden door de sleufdiepte zoveel mogelijk te beperken.

2.1.5

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

Rond knoop 17 ligt een groot oppervlak aan grondwaterbeschermingsgebied en
boringsvrije zone. Juist in deze regio ligt de eerste scheidende laag ondiep, en is er
een restrictie voor boren dieper dan 2,5 meter. Afhankelijk van de benodigde
diepte van grondroerende werkzaamheden en/of boring is het in meer of mindere
mate noodzakelijk om te inventariseren of verleggen in noordelijke richting
mogelijk is. In Limburg komen de grondwaterbeschermingsgebieden en
boringsvrije zones over een groot areaal voor. Echter, vanuit de Nota Diepe
Boringen en Onttrekkingen (provincie Limburg, 2006) blijkt dat alleen het
Mergelland een verbod kent voor 3 meter onder maaiveld. Daarmee vormen alleen
alternatieven van en naar BVIII een groot risico.
Voor de grondwaterbeschermingsgebieden geldt dat de mogelijke knelpunten
voor leidingen met ‘alle stoffen’ groter zijn vanwege het extra risico op
verontreiniging bij calamiteiten. Voor de verbindingen Rijnmond-Noordzeekanaal,
Rijnmond-Duitsland en Zeeland-Duitsland geldt daarom dat op deze tracés extra
van belang is om voor verdere uitwerking na te gaan in hoeverre transport van
‘alle stoffen’, zoals olie, verenigbaar is met de omgevingskenmerken.

1

Onderwaterbeton wordt niet in de sleuf toegepast, maar kan bij bouwputten (kruising infrastructuur)
worden aangewend.
:

ARCADIS

29

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Momenteel wordt overleg gevoerd tussen VROM en de provincie Limburg om
nader in te zoomen op de doorsnijding van het grondwaterbeschermingsgebied, en
de randvoorwaarden die gelden voor eventuele aanleg van leidingen. Het gebied
is niet te omzeilen; elke noord-zuid verbinding in Limburg zal hier doorheen
moeten.
In principe geldt voor het segment BIII/16 -11 dat voor zover het binnen de
Buisleidingenstraat ligt, dus dat er afspraken zijn tussen de Stichting
Buisleidingenstraat (beheerder), de provincie Noord-Brabant en het
waterwinbedrijf over de voorwaarden die gelden voor aanleg van de buisleidingen
in relatie tot de omgevingskenmerken (waaronder
grondwaterbeschermingsgebied).
Voor de kruising van het Hollands Diep geldt dat er reeds rekening gehouden
wordt met een nieuwe tunnel voor extra (buis)leidingen.

2.1.6

LEEMTEN IN KENNIS

In de effectbeschouwing is op een globaal detailniveau gekeken naar de potentiële
knelpunten voor alle alternatieven, op basis van de oppervlakte en/of het aantal
doorsnijdingen van boringsvrije zones, zettinggevoelig gebied, grote wateren en
grondwaterbeschermingsgebied. Daarbij is geen onderscheid gemaakt tussen
doorsnijdingen en gebieden onderling (is het ene gebied gevoeliger dan het
andere). Ten aanzien van dit aspect geldt dat er altijd mogelijkheden bestaan om
knelpunten middels technische maatregelen op te lossen. In het geval van
doorsnijding van grondwaterbeschermingsgebied met risicovolle stoffen geldt dat
de maatregelen wel vergaand zullen moeten zijn voor afdoende risicobeperking.
Het aangehouden detailniveau is voldoende geacht om de kansrijke alternatieven
voor het verdere stadium te selecteren (hoofdstuk 6).

2.2

NATUUR

2.2.1

TOELICHTING BEOORDELING CRITERIA

Voor het aspect natuur zijn de volgende criteria in beschouwing genomen, die in
het navolgende toegelicht worden:
 Aantasting beschermde gebieden met status Natura 2000 of Beschermd
Natuurmonument (BN).
 Aantasting beschermde gebieden met status EHS.

 Aantasting beschermde soorten.
AANTASTING BESCHERMDE GEBIEDEN MET STATUS NATURA 2000 / BN

Natura 2000 is het Europese netwerk van in het kader van de Vogelrichtlijn en
Habitatrichtlijn beschermde gebieden. De bescherming van deze gebieden is in
Nederland geregeld in de Natuurbeschermingswet. De Natuurbeschermingswet
regelt ook de bescherming van Beschermde Natuurmonumenten (BN-gebieden).
Een aantal BN-gebieden valt ruimtelijk samen met Natura 2000-gebieden. Van
deze gebieden vervalt bij aanwijzing als Natura 2000-gebied de status van BN.

:

ARCADIS

30

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Geen van de tracés doorsnijdt een Beschermd Natuurmonument. Wel liggen een
aantal van deze gebieden in de nabijheid van een tracé.
Van doorsnijding van Natura 2000-gebied is bij alle tracés is sprake. Het effect van
een dergelijke doorsnijding is sterk afhankelijk van het type gebied dat doorsneden
wordt: Habitatrichtlijngebied of Vogelrichtlijngebied maar vooral ook van de
kwetsbaarheid van de beschermde natuurwaarden binnen zo’n gebied.
Om dit effect te kunnen beoordelen op het niveau van de structuurvisie wordt een
onderverdeling gehanteerd naar type landschap waarin de doorsneden Natura
2000-gebieden liggen. Hierbij wordt aangesloten bij de indeling die door LNV
wordt gehanteerd in de volgende landschappen:
 Hoogvenen.
 Zandgronden.
 Beekdalen.
 Heuvelland.
 Rivierengebied.
 Zoetwatergetijdengebied.
 Laagvenen.
 Zoutwatergetijdengebied.
 Afgesloten zeearmen.
 Zeekleigebied.
 Duinen.
In Tabel 2.11 is per tracé te zien welke van deze landschapstypen doorsneden worden.
Natura 2000-gebieden in het landschapstype Noordzee worden nergens doorsneden. Dit
type zal hier daarom buiten beschouwing worden gelaten. In onderstaande tabel zijn per
tracé de oppervlaktes en aard van de doorsneden Natura 2000-gebieden opgenomen.
Tabel 2.11
Doorsnijding Natura 2000gebieden

Tracé

Segment

Natura 2000-gebieden

Type
doorsneden
gebied

VR

HR

VR+HR

579

-

34

Afgesloten
zee-armen,
laagvenen

-

-

-

-

-

Voornes duin, Oudeland
Strijen, Hollands diep,
Brabantse Wal

128

2

34

Duinen,
zeekleigebied,
zoetwatergetijden,
zandgronden

(VR=Vogelrichtlijngebied;
HR=Habitatrichtlijngebied)

Oppervlakte doorsnijding
in ha

Noord-Holland – Groningen
NHG1

AII - 1

IJsselmeer, Alde Faenen

Rijnmond – Noordzeekanaal
RN1

-

België - Rijnmond
BR1

AIV - 16

Rijnmond –
Limburg
RL1

AIV - DIII

Lingedijk/Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Deurnse
Peel/Mariapeel, Swalmdal,
Meinweg

6

11

25

Rivierengebie
d, hoogvenen,
beekdalen,
zandgronden

RL2

AIV - DIII

Voornes duin, Oudeland

96

8

26

Duinen,

:

ARCADIS

31

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Tracé

Segment

Natura 2000-gebieden

Oppervlakte doorsnijding
in ha
VR

HR

VR+HR

Type
doorsneden
gebied

Noord-Holland – Groningen
Strijen, Hollands diep,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Deurnse Peel/Mariapeel,
Swalmdal, Meinweg

RL3

AIV - DIII

Voornes duin, Oudeland
Strijen, Hollands diep,
Kampina/Oisterwijkse vennen

zeekleigebied,
zoetwatergetijdengebied,
zandgronden,
hoogvenen,
beekdalen
96

1

1

Duinen,
zeekleigebied,
zoetwatergetijdengebied,
zandgronden,

-

34

Afgesloten
zee-armen,
laagvenen

11

Laagvenen,
afgesloten
zee-armen,
rivierengebied

Rijnmond – Groningen
RG1

AIII - 1

IJsselmeer, Alde Faenen

579

RG2

6-3

Naardermeer,
Veluwerandmeren,
Uiterwaarden IJssel

40

RG3

5-3

Veluwe, Uiterwaarden IJssel

15

-

85/196
*

Zandgronden,
rivierengebied

RG4

AIV - 7

Lingedijk & Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Gelderse
Poort

21

3

28

Rivierengebied

België – Groningen
BG1

16/BIII - 1

Brabantse Wal, Hollands Diep,
Oudeland Strijen, IJsselmeer,
Oude Faenen

660

2

68

Zandgronden,
zoetwatergetijdengebied,
zeekleigebied,
afgesloten
zee-armen,
laagvenen

BG2

16/BIII - 3

Brabantse Wal, Hollands Diep,
Oudeland Strijen,
Naardermeer,
Veluwerandmeren,
Uiterwaarden IJssel

121

2

45

Zandgronden,
zoetwatergetijdengebied,
zeekleigebied,
laagvenen,
afgesloten
zee-armen,
rivierengebied

BG3

16/BIII - 3

Brabantse Wal, Hollands Diep,
Oudeland Strijen, Veluwe,
Uiterwaarden IJssel

96

2

119/22
9*

Zandgronden,
zoetwatergetijdengebied,
zeekleigebied,
rivierengebied

:

ARCADIS

32

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Tracé

Segment

Natura 2000-gebieden

Oppervlakte doorsnijding
in ha
VR

HR

VR+HR

Type
doorsneden
gebied

Noord-Holland – Groningen
BG4

BV - 7

Regte Heide/Riels Laag,
Uiterwaarden Waal, Gelderse
Poort

15

7

28

Zandgronden,
Rivierengebie
d

BG5

BVIII - 7

Savelsbos,
Bemelerberg/Schiepersberg,
Noordbeemden/Hoogbos,
Geleenbeekdal, Roerdal,
Meinweg, Swalmdal,
Deurnsche Peel/Mariapeel,
Uiterwaarden Waal, Gelderse
Poort

15

22

54

Heuvelland,
beekdalen,
zandgronden,
hoogvenen,
rivierengebied

BG6

16/BIII - 7

Brabantse Wal, Hollands Diep,
Oudeland Strijen, Biesbosch,
Uiterwaarden Waal,
Geldersche Poort

97

1

62
(zonde
r
Biesbo
sch)

Zandgronden,
zoetwatergetijdengebied,
zeekleigebied,
rivierengebied

BG7

16/BIII - 7

Brabantse Wal,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Uiterwaarden Waal,
Geldersche Poort

61

9

59

Zandgronden,
Rivierengebied

Rijnmond – Duitsland
RD1

AIV - 7

Lingedijk/Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Gelderse
Poort

21

3

28

rivierengebied

RD2

AIV - 7

Lingedijk/Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Gelderse
Poort

21

3

28

rivierengebied

RD3

AIV - 13

Lingedijk/Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Deurnse
Peel/Mariapeel

6

3

9

Rivierengebied,
hoogvenen

RD4

AIV - DIV

Lingedijk/Diefdijk,
Uiterwaarden Waal, Deurnse
Peel/Mariapeel, Swalmdal,
Meinweg, Roerdal,
Geleenbeekdal, Kunderberg

6

19

25

Rivierengebied,
hoogvenen,
beekdalen,
zandgronden,
heuvelland

RD5

AIV - 13

Voornes duin, Oudeland
Strijen, Hollands diep,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Deurnse Peel/Mariapeel

96

-

10

Duinen,
zeekleigebied,
zoetwatergetijdengebied,
zandgronden,
hoogvenen

RD6

AIV - DIV

Voornes duin, Oudeland
Strijen, Hollands diep,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Deurnse Peel/Mariapeel,
Swalmdal, Meinweg, Roerdal,
Geleenbeekdal, Kunderberg

96

16

26

Duinen,
zeekleigebied,
zoetwatergetijdengebied,
zandgronden,

:

ARCADIS

33

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Tracé

Segment

Natura 2000-gebieden

Oppervlakte doorsnijding
in ha
VR

HR

VR+HR

Type
doorsneden
gebied

Noord-Holland – Groningen
hoogvenen,
beekdalen,
heuvelland
RD7

AIV - DIV

Voornes duin, Oudeland
Strijen, Hollands diep,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Geleenbeekdal, Kunderberg

96

9

1

Duinen,
zeekleigebied,
zoetwatergetijdengebied,
zandgronden,
heuvelland

Zeeland – Duitsland
ZD1

16 - 13

Brabantse Wal, Regte
Heide/Riels Laag,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Deurnse Peel/Mariapeel

45

9

40

Zandgronden,
hoogvenen

ZD2

16 - DIV

Brabantse Wal, Regte
Heide/Riels Laag,
Kampina/Oisterwijkse vennen,
Geleenbeekdal, Kunderberg

45

17

31

Zandgronden,
heuvelland

Westerschelde

-

-

43

Zoutwatergetijdengebied

GW

-

-

-

GD1

-

-

-

GD2

-

-

-

GD3

-

-

-

-

0-25

-

17-6-5

-

-

-

17-5

-

-

-

Losse tracés
ZB

8 - BI

SMS

Grensmaas

Rivierengebied

17-6-5 of 17-5

* er zijn twee opties voor dit tracédeel
Onderstaand volgt een toelichting op de beoordeling van de doorsnijdingen van de
verschillende typen Natura 2000-gebied. Bij de effectbeschrijving is gebruik gemaakt van de
beschrijving van de verschillende landschapstypen en Natura 2000-gebieden in Schaminée
& Janssen [Schaminée, J & J. Janssen (2009a): Europese Natuur in Nederland; Natura 2000gebieden van Hoog Nederland;, KNNV Zeist].

Ruimtebeslag
Het directe effect als gevolg van ruimtebeslag is in principe tijdelijk. Alleen op het moment
van aanleg is sprake van vergraving. Er wordt in de beoordeling vanuit gegaan, dat de
vergraven grond, na plaatsing van de leiding, op dezelfde manier teruggeplaatst wordt.
Daarnaast heeft ruimtebeslag door buisleidingen een permanent effect: ter plaatse van de
strook is diepwortelende beplanting ongewenst in verband met aantasting van de leiding en
bereikbaarheid bij onderhoudswerkzaamheden. Ter plaatse van het tracé zal daarom een
strook van 70 m bomenvrij gehouden moeten worden.
:

ARCADIS

34

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Aan de hand van bovengenoemde uitgangspunten is de ernst van het ruimtebeslag aan te
geven per Natura 2000-landschapstype.

Hoogvenen
Het tijdelijke oppervlakteverlies dat gepaard gaat met de aanleg van de leidingstrook, is als
zeer ongunstig aan te merken in hoogveengebieden. Deze gebieden hebben in het algemeen
nog slechts een beperkte oppervlakte en zijn relatief zeldzaam in Nederland. De vegetaties
in een dergelijk gebied zijn daarbij kwetsbaar en herstellen vermoedelijk niet volledig na
vergraving, ook wanneer bodem en vegetatie terugplaatst worden.
Het bomenvrij houden van de leidingstrook is voor hoogveengebieden niet ongunstig,
aangezien de bomen die bij dit landschapstype horen in het algemeen klein blijven en
ondiep wortelen.

Zandgronden
Het tijdelijke ruimtebeslag op de Natura 2000-gebieden die als zandgrond gekenmerkt
worden hoeft niet ongunstig te zijn. In veel van deze gebieden komen grote oppervlakten
heide en stuifzand voor, die juist profiteren van enige dynamiek in het systeem, zoals dat
door begrazing en betreding geleverd wordt. Plaatselijke vergraving kan voor deze
habitattype daarom als licht positief worden aangemerkt.
De Natura 2000-gebieden op de zandgronden herbergen echter over het algemeen ook grote
oppervlakten bos. Enerzijds gaat het hierbij om grote boswachterijen met aanplantingen van
dennen en sparren, die relatief weinig waarde hebben voor Natura 2000-doelen. De
zandgronden herbergen echter ook aanzienlijke oppervlakten zure, voedselarme bossen met
berken, eiken en beuk, die wel waardevol zijn.
Vergravingen binnen een bosareaal is als ongunstig te beschouwen, aangezien het
oppervlakteverlies permanent is. De bomen kunnen immers niet teruggeplaatst of weer
ontwikkeld worden, aangezien de leidingenstrook bomenvrij gehouden moet worden.
Deze twee overwegingen samen, leveren een neutrale beoordeling op voor ruimtebeslag op
zandgronden. Dit geldt temeer aangezien de leidingstrook, uit oogpunt van efficiency van
de aanlegwerkzaamheden, waarschijnlijk zo veel mogelijk in open delen van het gebied
geprojecteerd zal worden.

Beekdalen
Ruimtebeslag door vergraving is in beekdalen als zeer ongunstig aan te merken. In deze
ecosystemen is de plaatselijke morfologie van groot belang. Deze bepaalt onder andere de
lokale variatie in grond- en oppervlaktewaterinvloed, die weer bepalend is voor het
voorkomen van de voor beekdalen kenmerkende habitattypen zoals broekbossen en natte
hooilanden.
Bij vergraving wordt deze morfologie aangetast, waardoor de waarden van het Natura 2000gebied ook aangetast kunnen worden. Daarnaast kan het bomenvrij houden van de
leidingenstrook kan het ontwikkelen en in stand houden van de broekbossen in de weg
staan. Concluderend is ruimtebeslag in beekdal-systemen als zeer ongunstig aan te merken.

Heuvelland
Net als bij de beekdalen is de morfologie bij dit type Natura 2000-gebieden van zeer groot
belang. Door grote geologische en geomorfologische verschillen op korte afstand hebben
natuur en landschap een hier een geheel eigen karakter, dat veelal afwijkt van de rest van

:

ARCADIS

35

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Nederland. Daarnaast kan het bomenvrij houden van de leidingenstrook kan het
ontwikkelen en in stand houden van de beekbegeleidende en hellingbossen in de weg staan.
Mede door het unieke karakter van dit landschapstype, is vergraving in dit type gebied als
zeer negatief aan te merken.

Rivierengebied
Dit type Natura 2000-gebied kenmerkt zich door dynamiek, veroorzaakt door de soms sterk
wisselende waterstanden in de loop van het jaar. In een dergelijk dynamisch systeem is
tijdelijk oppervlakteverlies niet als ongunstig te beschouwen. Plaatselijk komen waardevolle
ooibossen en wilgenbosjes voor. Aangezien het om kleine oppervlaktes gaat, wordt er in
deze beoordeling vanuit gegaan dat deze bosjes eenvoudig ontzien kunnen worden.
Ruimtebeslag door het leidingentracé wordt daarmee als neutraal beoordeeld.

Zoetwatergetijdengebied
Dit landschapstype kenmerkt zich van oudsher door grote dynamiek, al is de
getijdenwerking na uitvoering van de Deltawerken grotendeels weggevallen. Het
tijdelijke oppervlakteverlies door aanleg van leidingen is in een dergelijk
dynamisch systeem niet als ongunstig aan te merken en krijgt daarmee een
neutrale beoordeling.
Laagvenen
De ondergrond in laagveengebieden bestaat uit verschillende veensoorten, hier en
daar bedekt met een door de mens opgebrachte laag grond, die bestaat uit een
mengsel van veen, zand, klei of een dun bezandingsdek. De veenpakketten die
deel uit maken van de laagvenen, zijn grotendeels fossiel van karakter; dat wil
zeggen dat ze niet meer aangroeien. Vaak is juist het omgekeerde het geval: door
verlaagde grondwaterstanden vindt oxidatie van veen plaats, waardoor de dikte
van veenpakketten afneemt.
Vergraving heeft op laagveen een negatief effect, aangezien het terugplaatsen van
de vergraven grond niet voldoende is voor het herstel van een aantal habitattypen
die hier voorkomen.
Aan de andere kant komen in laagveengebieden ook grote oppervlakten open
water voor. Wanneer de leidingen in open water aangelegd worden, is het effect
van ruimtebeslag neutraal. Ervan uitgaande dat dit plaatselijk niet mogelijk is,
wordt het effect van ruimtebeslag in laagveengebieden als negatief beoordeeld.
Zoutwatergetijdengebied
Voor Natura 2000-gebieden in dit landschapstype geldt dat ze aangepast zijn aan
hoog-dynamische omstandigheden. De natuurwaarden binnen deze gebieden
zullen daarom geen negatieve effecten ondervinden van het tijdelijke
oppervlakteverlies door aanleg van leidingen. Het effect is daarmee neutraal.
Afgesloten zeearmen
De Natura 2000-gebieden binnen dit landschapstype omvat waterrijke gebieden die tot voor
kort onder invloed van de zee stonden, maar in de loop van de laatste eeuw zijn afgedamd.
De belangrijkste natuurwaarden in deze gebieden betreffen vooral de watervogels, die hier
in grote aantallen voorkomen.
Het tijdelijke oppervlakteverlies door aanleg van de leidingen zal in het algemeen geen
ongunstig effect opleveren in deze gebieden. Een klein deel van sommige van deze gebieden
herbergt echter kwetsbare habitattypen, zoals overgangs- en trilvenen, waarvoor het
tijdelijke ruimtebeslag ongunstig is. Bij de beoordeling wordt er echter vanuit gegaan dat
:

ARCADIS

36

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

deze ontzien worden; dat wil zeggen dat de leidingenstrook om dergelijke habitattypen
heen gelegd wordt. Dit zal immers in de meeste gevallen goed mogelijk zijn door de
beperkte oppervlakte dat ze innemen in deze veelal grote Natura 2000-gebieden. Het effect
van ruimtebeslag in dit landschapstype is daarom neutraal.

Zeekleigebied
Het zeekleigebied staat te boek als een betrekkelijk soortenarm en weinig gevarieerd
landschap. Toch kenmerkt het wel degelijk een aantal kenmerkende en belangrijke soorten
en levensgemeenschappen. Vogels zijn in de meeste van de Natura 2000-gebieden in het
zeekleigebied de belangrijkste waarden.
Het tijdelijke oppervlakteverlies is voor dergelijke gebieden in het algemeen niet negatief en
daarmee als neutraal aan te merken.

Duinen
Duingebieden worden gekenmerkt door een hoge dynamiek en grote oppervlakten lage
begroeiing (duingraslanden), kaal zand of struweel. Lokaal komen duinbossen voor. Het
tijdelijke oppervlakteverlies in deze, over het algemeen grote Natura 2000-gebieden, zal in
de meeste gevallen geen negatieve effecten met zich meebrengen.
Wanneer de leidingenstrook echter ter plaatse van vochtige duinvalleien of duinbossen is
geprojecteerd, kan dit wel negatief zijn, zowel voor de habitattypen als de habitatsoorten die
hieraan gebonden zijn.
Vochtige duinvalleien komen echter over relatief kleine oppervlakten voor in de
duingebieden, zodat hier bij de plaatselijke inpassing van de strook goed rekening mee
gehouden kan worden. Duinbossen echter beslaan grotere oppervlakten en worden
permanent aangetast door de leidingenstrook, doordat de begroeiing ter plaatse niet hoog
mag worden. Verlegging van de strook waarbij duinbossen volledig ontzien worden, is
gezien het oppervlakte aandeel binnen de Natura 2000-gebieden, lastiger.
Ruimtebeslag in dit landschapstype wordt daarom als licht negatief beoordeeld.

Ruimtebeslag in VR-gebieden
Het tijdelijke ruimtebeslag door aanleg van buisleidingen is voor Natura 2000-gebieden die
alleen Vogelrichtlijngebied zijn in het algemeen niet negatief. Het gaat bij de aanleg van
leidingen immers om een beperkte oppervlakte waar de werkzaamheden tegelijk
plaatsvinden. Er blijft dan nog voldoende uitwijkmogelijkheid naar de rest van het, meestal
relatief grote, Vogelrichtlijngebied. Ruimtebeslag door de buisleidingen in
Vogelrichtlijngebieden is daarmee als neutraal beoordeeld.

Verstoring
Van verstoring van Natura 2000-gebieden kan sprake zijn tijdens de
aanlegwerkzaamheden van de buisleidingen en tijdens incidentele
onderhoudswerkzaamheden. Deze werkzaamheden kunnen de volgende vormen
van verstoring veroorzaken:
 Verstoring door geluid.
 Optische verstoring: dit betreft verstoring door de aanwezigheid en/of beweging van
mensen dan wel voorwerpen die niet thuishoren in het natuurlijke systeem.
 Verstoring door licht.
 Verstoring door betreding van habitattypen.

:

ARCADIS

37

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Verstoring door geluid en optische verstoring
Bij doorsnijding van Vogelrichtlijngebieden treedt verstoring door geluid en
optische verstoring op. Gezien het tijdelijke karakter van de verstoring en de
mogelijkheid om de werkzaamheden zoveel mogelijk buiten gevoelige perioden
(broedseizoen en overwinteringsseizoen) te plannen, is deze verstoring als negatief
en niet als zeer negatief aangemerkt.
Habitatrichtlijngebieden zijn over het algemeen niet gevoelig voor verstoring door
geluid of optische verstoring. De in deze gebieden voorkomende habitattypen zijn
dat niet, maar ook veruit het grootste deel van de habitatsoorten is dit niet of
nauwelijks.
Verstoring door licht
Wanneer kunstlicht gebruikt wordt bij de aanlegwerkzaamheden, kan dit
verstorend zijn voor vogels in VR-gebieden en vleermuizen in HR-gebieden. Dit
negatieve effect is eenvoudig te mitigeren door de werkzaamheden binnen Natura
2000-gebieden met deze natuurwaarden alleen bij daglicht uit te voeren, of de
verlichting adequaat af te schermen. Bij de beoordeling is van deze werkwijze
uitgegaan. Om deze reden is verstoring door licht in alle gevallen als neutraal
beoordeeld.

Ook wanneer het tracé niet door maar vlak langs een Natura 2000-gebied of
Beschermd Natuurmonument loopt, kan sprake zijn van verstoring door geluid of
licht of optische verstoring. Aangezien deze effecten kleiner zijn naarmate de
afstand tot het beschermde gebied toeneemt en ze vooral op afstand goed te
mitigeren zijn, wordt deze ‚externe werking‛, niet als negatief effect meegenomen.
In bijlage 4 is een overzicht opgenomen van de Natuurbeschermingswetgebieden
die niet doorsneden worden door de buisleidingentracés, maar wel in de nabijheid
liggen van deze tracés. In de volgende planfases zal rekening gehouden moeten
worden met mogelijke externe werking op deze gebieden.
Verstoring door betreding
Verstoring door betreding kan optreden tijden de aanleg van de buisleidingen. Zeer
incidenteel en plaatselijk zullen, ook na de aanleg nog graafwerkzaamheden moeten
worden verricht ten behoeve van het onderhoud aan de leidingen. Werkzaamheden ten
behoeve van calamiteiten zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.

Verstoring door betreding kan alleen optreden in Habitatrichtlijngebieden. De
gevoeligheid voor betreding hangt sterk af van de in het gebied voorkomende
habitattypen en wordt op het niveau van landschapstype beoordeeld, zoals in
onderstaande tabel is samengevat.
Tabel 2.12
Effecten van verstoring door
betreding in Natura 2000gebied, per landschapstype

Landschapstype

Effect van betreding

Toelichting

Hoogvenen

--

Zeer kwetsbare habitattypen

Zandgronden

0/+

Bij stuifzanden is betreding juist
gewenst

Beekdalen

0

Heuvelland
Rivierengebied

0
0

Dynamisch systeem

Zoetwatergetijdengebied

0

Dynamisch systeem

Laagvenen

--

Zeer kwetsbare habitattypen

Zoutwatergetijdengebied

0

Dynamisch systeem

Afgesloten zeearmen

0

:

ARCADIS

38

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Zeekleigebied

0

Duinen

0

Dynamisch systeem

Verstoring door betreding in zowel hoog- als laagveengebieden is als zeer negatief aan te
merken. Hiervoor zijn de volgende redenen aan te geven:
 De habitattypen in deze gebieden zijn over het algemeen kwetsbaar voor betreding.
 De landelijke staat van instandhouding van de habitattypen, maar vaak ook de
habitatsoorten en vogelsoorten, in deze gebieden is in het algemeen ongunstig.
Om deze reden is zowel de tijdelijke betreding van deze gebieden tijdens de aanleg
ongewenst, als het incidenteel betreden ten behoeve van onderhoudswerkzaamheden.

Verdroging
Wanneer bij de aanleg van de buisleidingen onderbemaling toegepast wordt,
kunnen Natura 2000-gebieden negatieve effecten ondervinden door verdroging.
Voor zeer gevoelige habitattypen kan dit, ook bij tijdelijke effecten, negatief zijn.
Uitgangspunt is dat de tijdelijke verdroging voor Vogelrichtlijngebieden niet
negatief is. Bij doorsnijding van deze gebieden wordt verdroging daarom neutraal
beoordeeld (0).
Bij doorsnijding van Habitatrichtlijngebieden hangt het effect sterk af van de
gevoeligheid van het gebied. Per landschapstype wordt het effect beoordeeld,
zoals in onderstaande tabel te zien is.
Tabel 2.13
Effecten van tijdelijke
verdroging in Natura 2000gebied, per landschapstype

Landschapstype

Effect van tijdelijke
verdroging

Toelichting

Hoogvenen

--

Zeer kwetsbare habitattypen

Zandgronden

0

Beekdalen

0/-

Aanwezigheid van kwetsbare
habitattypen als trilvenen,
kalkmoerassen en blauwgraslanden

Heuvelland

0/-

Aanwezigheid van kwetsbare
habitattypen als trilvenen en
kalkmoerassen

Rivierengebied

0

Dynamisch systeem

Zoetwatergetijdengebied

0

Dynamisch systeem

Laagvenen

--

Zeer kwetsbare habitattypen

Zoutwatergetijdengebied

0

Dynamisch systeem

Afgesloten zeearmen

0

Zeekleigebied

0

Duinen

0/-

Alleen plaatselijk (bij vochtige
duinvalleien) negatief

Bij verdroging kan ook sprake zijn van externe werking: een onderbemaling net
buiten een beschermd natuurgebied, kan immers verdroging veroorzaken binnen
het gebied. Ook hier geldt dat deze effecten kleiner zijn naarmate de afstand tot het
beschermde gebied toeneemt en ze vooral op afstand goed te mitigeren zijn. De
externe werking wordt daarom niet als negatief effect meegenomen.
De afstand van de tracés tot de in het kader van de Natuurbeschermingswet
beschermde gebieden is weergegeven in bijlage 4, zodat in de volgende planfases
rekening gehouden kan worden met mogelijke externe werking op deze gebieden.

:

ARCADIS

39

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Versnippering
Doordat de directe effecten van het ruimtebeslag van het buisleidingentracé
tijdelijk is, is er geen sprake van een versnipperende werking van het tracé op
soorten. De sleuf die tijdens de aanleg gegraven wordt, kan een tijdelijke
barrièrewerking hebben op sommige soorten, zoals amfibieën. Dit kan echter goed
gemitigeerd worden door voldoende uittreeplaatsen in de sleuf te creëren, waar
soorten eenvoudig de sleuf weer uit kunnen komen wanneer ze hierin terecht
komen.

Ook het feit dat het tracé over een breedte van ongeveer 70 m boomvrij moet
blijven, zorgt niet voor versnippering omdat:
 De strook blijft bovengronds de huidige (natuur)functie behouden.
 Lage begroeiing zoals struiken en kleine bomen zijn wel toegestaan.
 Veruit de meeste aan bos gebonden soorten kunnen een afstand van 70 m eenvoudig
overbruggen.
Het effect van versnippering is dus overal neutraal (0) en daarmee niet onderscheidend
tussen de tracés. Dit criterium wordt daarom niet opgenomen in de beoordelingstabel voor
natuur.
AANTASTING BESCHERMDE GEBIEDEN MET STATUS EHS

De ecologische hoofdstructuur (EHS) is een netwerk van natuurgebieden in
Nederland, op hoofdlijnen vastgelegd in de Nota Ruimte (2004) en nader begrensd
door de provincies. Een deel van de EHS-gebieden is tevens Natura 2000-gebied.
Omgekeerd zijn vrijwel alle Natura 2000-gebieden tevens begrensd als EHS, vaak
met een zone van EHS-gebied er omheen.
De provincies hebben de wezenlijke kenmerken en waarden vastgelegd voor alle
EHS-gebieden binnen de provinciegrenzen. Voor elk initiatief in en rond de EHS
dient getoetst te worden of de wezenlijke kenmerken en waarden niet worden
aangetast.
Voor de toetsing van initiatieven met ruimtebeslag binnen de EHS zijn op landelijk
niveau de ‚Spelregels EHS‛ opgesteld. Deze spelregels houden in dat ruimtelijke
ingrepen binnen EHS, waarbij de wezenlijke kenmerken en waarden worden
aangetast, in principe niet zijn toegestaan, tenzij er sprake is van een groot
openbaar belang en er geen alternatieven zijn2. In dit geval dient de natuur die
verloren gaat gecompenseerd te worden.
Getoetst dient dus te worden of de wezenlijke kenmerken en waarden van de EHS
aangetast worden als EHS doorsneden wordt door het buisleidingentracé. Op het
abstractieniveau van deze toetsing, is het niet zinvol de afzonderlijke kenmerken
en waarden van alle doorsneden gebieden in de beoordeling mee te nemen, mede
doordat de exacte ligging van het tracé, binnen de EHS-gebieden, niet vastligt.
Voor deze beoordeling is daarom aangenomen, dat de meest kwetsbare en
zeldzame natuurwaarden binnen de EHS ook beschermd worden middels het
beschermingsregime van de natuurbeschermingswet (Natura 2000 en Beschermde
Natuurmonumenten). Tijdelijke doorsnijding van deze categorie beschermde

2

Uitzondering hierop vormen combinaties van projecten waarop de zgn ‚saldobenadering‛ van

toepassing is. Dit is in dit kader echter niet relevant.
:

ARCADIS

40

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

gebieden, worden volgens de eerder in deze paragraaf beschreven methodiek
beoordeeld.
Wel apart beoordeeld zijn de doorsnijdingen met bosgebieden die tot de EHS
behoren. Bij de aanleg van buisleidingen is immers in principe geen sprake van
permanent ruimtebeslag, behalve bij bosgebieden, aangezien de leidingenstrook
vrijgehouden dient te worden van bomen.
Doorkruising van bosgebied dat als EHS begrensd is, wordt daarom negatief
beoordeeld. Wanneer het om een beperkte oppervlakte gaat dat doorsneden wordt
(< 100 ha) wordt de kwalificatie negatief (-) en niet zeer negatief (- -) gegeven
aangezien:
 Lang niet al het aangetaste bos hoge botanische waarde heeft.
 Lage begroeiing als struiken en kleine bomen ter plekke van de strook wel is toegestaan.
 Uit praktisch oogpunt vooral de open plekken benut zullen worden voor de aanleg van
de leidingenstrook.

Hierbij dient opgemerkt te worden dat uitgegaan is van het huidige voorkomen
van bos en niet van de natuurdoeltypen, die een aantal provincies hebben
toegekend aan de EHS.
In onderstaande tabel is per tracé aangegeven hoeveel als EHS begrensd bosgebied
wordt doorsneden.
Tabel 2.14
Doorsnijding als EHS begrensd
bos

Tracé

Doorsnijding als EHS begrensd bos (ha)

Noord-Holland – Groningen
NHG1

2

Rijnmond - Noordzeekanaal
RN1

4

België - Rijnmond
BR1

13

Rijnmond – Limburg
RL1

76

RL2

102

RL3

44

Rijnmond - Groningen
RG1

4

RG2

37

RG3

159 / 238*

RG4

27

België - Groningen
BG1

34

BG2

67

BG3

176 / 256*

BG4

56

BG5

125

BG6

36

BG7

84

Rijnmond - Duitsland
RD1

21

RD2

10

RD3

65

RD4

113

:

ARCADIS

41

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Tracé

Doorsnijding als EHS begrensd bos (ha)

Noord-Holland – Groningen
RD5

85

RD6

133

RD7

51

Zeeland - Duitsland
ZD1

140

ZD2

106

Losse tracés
ZB

-

GW

-

GD1

-

GD2

3

GD3

2

SMS

onbekend

17-6-5 of 17-5
17-6-5

30

17-5

17

* er zijn twee opties voor dit tracédeel
BESCHERMDE SOORTEN

Bij de werkzaamheden voor aanleg van de buisleidingen kunnen soorten aangetast
worden, die in het kader van de Flora- en Faunawet worden beschermd. Hierbij
kan gedacht worden aan:
 Het kappen van bomen met vogelnesten of verblijfplaatsen van vleermuizen.
 Het vergraven van beschermde planten.
 Het vergraven van leefgebied van beschermde diersoorten.
Een groot deel van de effecten is te mitigeren door het kiezen van de juiste periode van
aanleg, de manier van werken of het plaatselijk verleggen van het tracé.

Op het niveau van de structuurvisie zijn de effecten op beschermde soorten niet in
beeld te brengen. Dit is namelijk sterk afhankelijk van de plaatselijke situatie;
habitats van beschermde soorten zijn vaak beperkt tot zeer specifieke locaties (met
de juiste (grond)waterstand, bodemtype, microreliëf, begroeiing, etc.) binnen het
grotere verspreidingsgebied van de soort.
Aangezien de exacte locatie van het tracé op perceelsniveau niet bekend is, kunnen
de effecten op beschermde soorten per tracé niet getoetst worden. Dit criterium
wordt daarom bij de onderlinge vergelijking van de tracés buiten beschouwing
gelaten.

2.2.2

EFFECTBEOORDELING

In onderstaande tabel is de totaalbeoordeling weergegeven op de voor natuur
relevante aspecten. Per hoofdverbinding is vervolgens een korte toelichting
gegeven op de beoordeling, met name ten aanzien van Natura 2000.
Bij de beoordeling van de EHS-doorsnijding is gehanteerd: hoe meer EHS
bosgebied wordt doorsneden, des te negatiever het oordeel.
Tabel 2.15
Overzicht effectbeoordeling

Tracé

NATURA 2000

EHS

voor het aspect natuur
:

ARCADIS

42

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Ruimte
beslag

Verstoring

Verdroging

TOTAAL

Doorsnijding
bos

Afstand tot beschermd
natuurmonument

Noord-Holland – Groningen
NHG1

-

--

--

-

0/-

0/-

0

0

0

0/-

0/-

--

0/-

-

-

0

Rijnmond – Noordzeekanaal
RN1

0

België - Rijnmond
BR1

-

Rijnmond – Limburg
RL1

--

--

--

--

--

-

RL2

--

--

--

--

--

--

RL3

--

-

0/-

-

-

-

Rijnmond – Groningen
RG1

-

--

--

-

0/-

0/-

RG2

-

-

--

-

-

0/-

RG3

0

-

0

0/-

--

0/-

RG4

0

-

0

0/-

-

-

België – Groningen
BG1

-

--

--

--

-

-

BG2

-

--

--

--

-

-

BG3

0

-

0

0/-

--

-

BG4

0

-

0

0/-

-

-

BG5

--

--

--

--

--

--

BG6

0

-

0

0/-

-

-

BG7

0

-

0

0/-

-

-

Rijnmond – Duitsland
RD1

0

-

0

0/-

-

0/-

RD2

0

-

0

0/-

-

0/-

RD3

-

--

--

--

-

0/-

RD4

--

--

--

--

--

-

RD5

--

--

--

-

-

-

RD6

--

--

--

--

--

--

RD7

--

-

0/-

-

-

-

Zeeland – Duitsland
ZD1

--

--

--

--

--

-

ZD2

--

0

0/-

-

-

-

Losse tracés
ZB

0

-

0

0/-

0

0/-

GW

0

0

0

0

0

0

GD1

0

0

0

0

0

0

GD2

0

0

0

0

0/-

0

GD3

0

0

0

0

0/-

0

SMS

0

0

0

0

Onbekend

Onbekend

17-6-5 of 17-5
17-5

0

0

0

0

-

0

17-6-5

0

0

0

0

-

0

NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

Voor deze hoofdverbinding is maar één alternatief, dat negatief scoort op met
name de Natura 2000-beoordeling. De reden hiervoor is dat:
 Een groot oppervlakte VR-gebied wordt doorsneden, gevoelig voor verstoring.
 Laagveengebied wordt doorsneden, dat gevoelig is voor ruimtebeslag, betreding en
verdroging.
:

ARCADIS

43

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

De kwalificatie is – en niet - - omdat er mogelijkheden voor mitigatie zijn, met name ten
aanzien van het tegengaan van verstoring.
RIJNMOND - NOORDZEEKANAAL

Voor deze hoofdverbinding bestaat maar één alternatief. Natura 2000-gebied
wordt niet doorsneden, wel een zeer klein oppervlakte EHS-bosgebied. De
beoordeling is daarom licht negatief.
BELGIË – RIJNMOND

Doordat deze verbinding zowel duingebied als een relatief groot oppervlakte
Vogelrichtlijngebied doorsnijdt, is de beoordeling voor Natura 2000 negatief.
RIJNMOND - LIMBURG

Van de drie mogelijke verbindingen, scoort RL3 het minst negatief op zowel
Natura 2000 als EHS en afstand tot beschermd natuurmonument. De doorsneden
Natura 2000-gebieden zijn niet of minder kwetsbaar vergeleken met de
verbindingen RL1 en RL2.
RIJNMOND - GRONINGEN

Van deze hoofdverbinding komt RG4 er als minst ongunstig uit, aangezien alleen Natura
2000-gebieden van het type rivierengebied doorsneden worden, die alleen gevoelig zijn voor
verstoring van vogels. Bij dit tracé wordt relatief weinig EHS-bos doorsneden.
BELGIË – GRONINGEN

Het tracé BG4 komt bij deze hoofdverbinding als minst ongunstig naar voren. Wat
Natura 2000-gebieden betreft, worden alleen de landschapstypen zandgronden en
rivierengebied doorsneden, waar alleen van gevoeligheid voor verstoring sprake
is. Eveneens wordt bij dit tracé relatief weinig EHS-bos doorsneden.
RIJNMOND – DUITSLAND

Van deze hoofdverbinding komen de tracés RD1 en RD2 als minst ongunstig naar
voren, aangezien bij deze tracés alleen Natura 2000-gebied van het landschapstype
rivierengebied doorsneden wordt. Dit landschapstype wordt alleen ongunstig
beïnvloed door de verstoring van vogels, die gepaard gaat met de aanleg van de
leidingenstrook. Beide tracés doorsnijden relatief weinig EHS met bos.
ZEELAND – DUITSLAND

Het tracé ZD2 is bij deze hoofdverbinding het minst ongunstig. Bij ZD1 wordt
Natura 2000 hoogveengebied doorsneden, wat ongunstig is ten aanzien van
ruimtebeslag, betreding en verdroging. De Natura 2000 heuvelland-gebieden die
bij ZD2 doorsneden worden zijn minder gevoelig ten aanzien van de relevante
storingsfactoren. ZD2 doorsnijdt ook de minste EHS-bosgebieden.
LOSSE TRACÉS

Bij de losse tracés wordt weinig Natura 2000 of EHS-bos doorsneden. Alleen ZB
doorsnijdt Natura 2000 zoutwatergetijdegebied [Westerschelde] dat alleen gevoelig
is voor verstoring van vogels. Verder doorsnijden GD2 en GD3 zeer kleine
oppervlaktes EHS-bos.
Stein-Meers doorsnijdt het Natura 2000-gebied Grensmaas, behorend tot het
landschapstype rivierengebied, dat weinig kwetsbaar is voor doorsnijding. Of deze
verbinding EHS-bos doorsnijdt, is niet bekend.

:

ARCADIS

44

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

De classificatie van deze losse tracés is dan ook 0 of 0/-.
17-6-5 OF 17-5

Bij geen van beide tracés wordt Natura 2000 doorsneden, zodat het oordeel op dit
criterium neutraal is. Wel doorsnijden beide tracés een oppervlakte EHS-bos,
waardoor beide tracés negatief scoren op het EHS-criterium.

2.2.3

COMPENSATIE EN MITIGATIE

In wezen zijn ten aanzien van natuur constructieve oplossingen mogelijk om
effecten tot een minimum te beperken.
De noodzaak om te compenseren en mitigeren hangt sterk af van het type natuur dat
doorsneden wordt door de buisleidingen. Het tijdelijke effect van ruimtebeslag op natuur is
te mitigeren door de vergraven grond, na plaatsing van de leiding, op dezelfde manier terug
te plaatsen. Permanente effecten vanwege het vrijhouden van de strook kunnen
gecompenseerd worden met extra oppervlak natuur elders. Ten aanzien van de verstoring
door aanlegwerkzaamheden geldt dat deze zoveel mogelijk gemitigeerd kan worden door
de werkzaamheden buiten broedseizoen uit te voeren.

2.2.4

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

De grootste knelpunten treden op bij de tracés die door hoog- en laagveen gebied
zijn geprojecteerd. Voor de verdere uitwerking moet met name in deze gebieden
gekeken worden of de effecten van het leggen van leidingen en de effecten in de
gebruiksfase (calamiteiten/onderhoud) te verenigen zijn met de beoogde
natuurdoelen.
Voor natuurgebieden geldt, evenals voor grondwaterbeschermingsgebieden, dat
de mogelijke knelpunten voor leidingen voor ‘alle stoffen’, zoals olie, groter zijn
vanwege het extra risico op verontreiniging bij calamiteiten. Voor de verbindingen
Rijnmond-Noordzeekanaal, Rijnmond-Duitsland en Zeeland-Duitsland geldt
daarom dat op deze tracés extra van belang is om voor verdere uitwerking na te
gaan in hoeverre transport van ‘alle stoffen’, zoals olie, verenigbaar is met de
omgevingskenmerken.

2.2.5

LEEMTEN IN KENNIS

Op het niveau van de structuurvisie zijn de effecten op beschermde soorten niet in
beeld te brengen. Dit is namelijk sterk afhankelijk van de plaatselijke situatie;
habitats van beschermde soorten zijn vaak beperkt tot zeer specifieke locaties (met
de juiste (grond)waterstand, bodemtype, microreliëf, begroeiing, etc.) binnen het
grotere verspreidingsgebied van de soort. Aangezien de exacte locatie van het tracé
op perceelsniveau niet bekend is, kunnen de effecten op beschermde soorten per
tracé niet getoetst worden.

:

ARCADIS

45

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.3

LANDSCHAP EN CULTUURHISTORIE

2.3.1

TOELICHTING BEOORDELINGCRITERIA

Voor het aspect landschap en cultuurhistorie zijn de alternatieven en varianten
beoordeeld en onderling vergeleken op basis van de volgende criteria:
 Raakvlak met GEA-objecten.
 Doorsnijding cultuurhistorische landschappen.

Raakvlak met GEA-objecten
GEA-objecten zijn waardevolle geologische, geomorfologische of bodemkundige
eenheden aan het aardoppervlak. Deze elementen zijn opgenomen op de landelijke
lijst van waardevolle aardkundige objecten. Voorbeelden van GEA-objecten zijn
stuwwallen, beekdalen en dekzandruggen. De aanleg van een leiding kan de
bodemopbouw en de verschijningsvorm (reliëf) van GEA-objecten en overige
geomorfologische vormen negatief beïnvloeden als gevolg van het aanleggen van
de werkstrook en graven van de sleuf. Met boringen kan mogelijk het effect (deels)
voorkomen worden.

Voor alle alternatieven is geanalyseerd welk raakvlak met GEA-objecten optreedt,
om de potentiële aantasting in beeld te krijgen. De kwalitatieve beoordeling van de
alternatieven voor dit criterium is gebaseerd op het oppervlakte doorsnijding, de
locatie van de doorsnijding en de verdeling van de doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een zone is minder ongunstig dan een centrale
doorsnijding.
 Een lange doorsnijding in een aaneengesloten zone is minder ongunstig dan meerdere
korte doorsnijdingen in afzonderlijke zones.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding cultuurhistorische landschappen
Cultuurhistorische landschappen zijn ontstaan door de wisselwerking tussen mens
en de fysieke omgeving. In deze landschappen is de geschiedenis van een gebied te
lezen. Belvedèregebieden zijn in de Nota Belvedère aangewezen als gebieden waar
een grote opeenstapeling van cultuurhistorische waarden liggen. In Nederland zijn
ruim 300 Belvedèregebieden. In het planMER is gekeken naar de doorsnijding van
Belvedèregebieden. Hierbij is geen onderscheid gemaakt in de wezenlijke
kenmerken van de gebieden. De daadwerkelijke aantasting door de aanleg van
leidingen is hiervan sterk afhankelijk. In het geval van bijvoorbeeld karakteristieke
verkaveling kan door het terugbrengen van de bodemlagen of via een boring het
element onverstoord blijven, terwijl in het geval van karakteristieke bomen(rijen)
mogelijk sprake is van een verwijdering.
Voor dit planMER is kwalitatief bekeken in welke mate de alternatieven
Belvedèregebieden overlappen. Daarbij zijn alle Belvedèregebieden gelijkwaardig
beoordeeld. Er is voor lokaal onderscheid wel gekeken naar overlap met
bos/bomen en het Nationaal Landschap met als kenmerk ‘openheid’. Voor de
locatie van de doorsnijding is aangegeven of er wel of geen sprake is van
doorsnijding van bos (kaart: tegenstrijdige belangen A). Omdat in de worst-case
:

ARCADIS

46

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

situatie de bomen een karakteristiek landschapselement vormen in het
cultuurlandschap, is in gevallen van deze combinatie (cultuurhistorisch landschap
en bomen) de doorsnijding als meer ongewenst beoordeeld. Daarnaast is gekeken
naar nationale landschappen, die onder andere gebaseerd zijn op
Belvedèregebieden; 13 van de 20 nationale landschappen in Nederland bestaan
volledig uit Belvedèregebied. Voor de aanwezigheid van buisleidingen is van
belang dat sommige nationale landschappen ‘openheid’ als doelstelling hebben,
waarbij een buisleidingenstrook in wezen goed verenigbaar is met dit doel.
De kwalitatieve beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd
op het oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling
van de doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe meer Belvedèregebieden doorsneden worden hoe ongunstiger.
 Een doorsnijding aan de rand van een zone is minder ongunstig dan een centrale
doorsnijding.
 Een lange doorsnijding in een aaneengesloten zone is minder ongunstig dan meerdere
korte doorsnijdingen in afzonderlijke zones.
 Een doorsnijding van bos betekent een versterking van het negatieve effect van het
doorsnijden van Belvedèregebied.
 Een doorsnijding in een Nationaal Landschap met ‘openheid’ als doelstelling verzacht
het negatieve effect van een doorsnijding met een buisleidingenstrook.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
WEGING CRITERIA

Voor de totale beoordeling voor dit aspect zijn de criteria kwalitatief gewogen in
de mate waarin het risico een belemmering vormt voor de ruimtelijke reservering
voor buisleidingen. In volgorde van risico op belemmering zijn de criteria:
 Potentiële aantasting GEA-object.
 Doorsnijding van Belvedèregebied met bos.

De belemmering is niet uitsluitend van aard; er is geen juridische basis om GEAobjecten en/of Belvedèregebieden te moeten ontzien, er zijn geen vergunningen
noodzakelijk. Ook kunnen maatregelen getroffen worden om de oorspronkelijke
staat zoveel mogelijk intact en herkenbaar te houden.

:

ARCADIS

47

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.3.2

REFERENTIESITUATIE EN VOORGENOMEN ACTIVITEIT

Tracé

Tabel 2.16
Aantasting GEA-objecten

Rand= doorsnijding ligt aan de
rand van een GEA-object en

# rand
of KD*

# centraal

Locatie rand of KD

Locatie centraal of LD

Ten westen van Sneek, rond
Grau, rond het Burgumermeer

Ten zuiden van Buitenpost, een groot
gebied ten westen van Groningen
(Middag-Humsterland) en ten oosten
van Groningen

0

AIII-6, rond Haarlem en ten
oosten van Leiden

-

1

AIV-15 en rond Dordrecht

het gebied rond Bergen op Zoom

Noord-Holland - Groningen
NHG1

3

4

doorsnijdt <4 km
KD= er is sprake van een korte
afstand van doorsnijding
Centraal = de doorsnijding ligt
midden in een GEA-object met

Rijnmond - Noordzeekanaal
RN1

3

een lengte >4 km of doorsnijdt

België – Rijnmond

een rand over een lengte >4km

BR1

2

Rijnmond – Limburg
RL1

3

1

AIV-9 Betuwe, 9-10 rand van
de Peel, 13-DIII ten noorden
van Roermond

AIV-9 Sliedrecht-Gorinchem,13-DIII ten
zuiden van Roermond

RL2

4

3

RD5 en 13-DIII ten noorden van
Roermond

RD6 en 13-DIII ten zuiden van
Roermond

RL3

4

1

RD5 en 14-DIII rand van de Peel

knoop 15 Hoeksche Waard

Rijnmond – Groningen
RG1

7

4

NHG1 plus een gebied ten
oosten van Beverwijk, de
Schermer (zuidoost van
Alkmaar) en de Groetpolder

Gelijk aan NHG1

RG2

4

2

Segment 6-3 ten oosten van
Leiden en het Naardermeer
Segment 3-1 ten noordoosten
van Hoogeveen
Knoop 3 ten noorden van
Ommen

Segment 1-3 de Hondsrug, het
noorden van knoop 1 ten zuiden van
Appingedam

RG3

3

4

17-5 rond Schoonhoven
Segment 3-1 ten noordoosten
van Hoogeveen
Knoop 3 ten noorden van
Ommen

RG2 plus ten zuidoosten van Utrecht
rond knoop 5 en op segment 5-3 een
lange doorsnijding aan de rand van
het Veluwemassief

RG4

8

3

Segment AIV-9 ten westen van
Nijmegen en rond
Geldermalsen, en segment 9-7
de kruising van de Nederrijn en
ten noordwesten van Zevenaar
en rond Doesbrug.
Segment 3-1 ten noordoosten
van Hoogeveen
Knoop 3 ten noorden van
Ommen

RG2 plus op segment AIV-9 over een
lang tracé tussen Spijkenisse en
Gorinchem

België – Groningen
BG1

8

5

RG1 plus het gebied ten
zuidoosten van Bergen op
Zoom

RG1 plus Segment 15-17 De Hoeksche
Waard

BG2

5

3

RG2 plus het gebied ten
zuidoosten van Bergen op

RG2 plus Segment 15-17 De Hoeksche
Waard

:

ARCADIS

48

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Zoom
BG3

4

5

RG3 plus het gebied ten
zuidoosten van Bergen op
Zoom

RG3 plus Segment 15-17 De Hoeksche
Waard

BG4

9

2

Het gebied ten zuidoosten van
Bergen op Zoom, rond knoop
3, 4 en 11 en segment 3-1 ten
noordoosten van Hoogeveen

Gelijk aan RG2

BG5

8

3

Segment13-DIII noord Limburg
ten zuidwesten van Venlo,
segment 13-10 de Peel,
segment 9-7 de kruising van de
Nederrijn en ten noordwesten
van Zevenaar en rond
Doesbrug.
Segment 3-1 ten noordoosten
van Hoogeveen
Knoop 3 ten noorden van
Ommen

RG2 plus 13-DIII ten oosten van
Roermond

BG6

6

3

Het gebied ten zuidoosten van
Bergen op Zoom, rond knoop
3, 4 en 11, segment 9-7 de
kruising van de Nederrijn en
ten noordwesten van Zevenaar
en rond Doesbrug.
Segment 3-1 ten noordoosten
van Hoogeveen
Knoop 3 ten noorden van
Ommen

Gelijk aan RG2 en knoop 15

BG7

12

2

BIII/16-11 Chaamse bos
zuidwest van Tilburg, knoop 11
en knoop 16

Gelijk aan RG2 en knoop 11

Rijnmond – Duitsland
RD1

6

3

AIV-9 Betuwe, 9-7 ten noorden
van Duiven, 4-7 Doesburg,
knoop 4 rond Zutphen

AIV-9 Sliedrecht-Gorinchem en 4-DVI
Groenlo-Winterswijk

RD2

4

1

AIV-9 Betuwe, 9-7 ten noorden
van Duiven

AIV-9 Sliedrecht-Gorinchem

RD3

3

1

AIV-9 Betuwe, 9-10 rand van
de Peel

AIV-9 Sliedrecht-Gorinchem

RD4

5

2

AIV-9 Betuwe, 9-10 rand van
de Peel, 13-DIII ten noorden
van Roermond, DIII-DIV rond
Maastricht

AIV-9 Sliedrecht-Gorinchem ,13-DIII
ten zuiden van Roermond

RD5

3

2

AIV-15 rond Spijkenisse, 11-12
Dommeldal ten oosten van
Boxtel

12-13 noordoost van Helmond, knoop
15 Hoeksche Waard

RD6

5

3

RD5 en 13-DIII ten noorden van
Roermond en DIII-DIV rond
Maastricht

RD6 en 13-DIII ten zuiden van
Roermond

RD7

5

1

RD5 en 14-DIII rand van de Peel
en DIII-DIV rond Maastricht

knoop 15 Hoeksche Waard

8-BIII rond Yerseke en

8-BIII rond Goes en 12-13 ten

Zeeland - Duitsland
ZD1

:

7

2

ARCADIS

49

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZD2

9

Krabbendijke, BIII/16-11
Chaamse bos zuidwest van
Tilburg, knoop 11 en knoop 16

noordwesten van Helmond

1

ZD1 plus 14-DIII de rand van de
Peel en DIII-DIV rond
Maastricht, knoop 11 en knoop
16

8-BIII rond Goes

Zuidelijke rand van ZuidBeveland

Losse tracés
ZB

1

0

GW

0

2

GD1

0

0

GD2

0

1

GD3

0

0

SMS

0

0

Knoop 1 en ten zuiden van
Appingedam
Veengebied ten oosten van Emmen

17-6-5 of 17-5
17-6-5

1

1

6-5 ten westen van Alphen a/d
Rijn

Knoop 5 Utrechtse heuvelrug

17-5

1

1

17-5 rond Schoonhoven

Knoop 5 Utrechtse heuvelrug

:

ARCADIS

50

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Noord-Holland –
Groningen

Belvedèregebied

Raakvlak bos in
belvedèregebied*

Nationaal landschap:
openheid

NHG1* (voetnoot?)

3 (NW+GT+GG)

Minimaal

Deel van GT ten
westen van
Groningen

1 (OA)

Minimaal

Knoop 6, OA

2 (BW+VB))

Minimaal

RL1

2 (RG+VB)

Minimaal

RL2

5 (DD + DP+RG +LS)

Veel rond knoop 12

DH= de Hemmen

RL3

5 (DD, LS, HT)

Veel rond knoop 12

DP= de Peel

Rijnmond -Groningen

GG= Groetpolder-de Gauw

RG1

6 (NW+ GT+ SE+ GG+
DH+ OA)

Minimaal

RG2

5 (OV+DA+VR+OA+Ol)

Matig rond knoop 3
(VG)

RG3

7(OV+DA+VR+OA+KH
+KW+LW)

Matig rond knoop 3
(VR)
Veel rond knoop 5
(KH)

RG4

9 (OV+ DA+ VR+ OA+
DG+ MW+ AW+ VH+
TC)

Matig rond knoop 3
(VR)

Tabel 2.17
Doorsnijding
Belvedèregebieden, bos in
nationaal landschap en
nationaal landschap met
‘openheid’ als doelstelling

RijnmondNoordzeekanaal

AW= Alblasserwaard

RN1

BW= Brabantse Wal

België - Rijnmond

DA= Drenthse Aa-Hondsrug
DD= Dommeldal
DG= De Graafschap

BR1
Rijnmond – Limburg

GT= Gronings terpengebied
HL= Heuvelland
HT= Heythuysen/Thorn
KH= Kromme Rijngebied &
Heuvelrug
KW= Krimpenerwaard
LS= Langstraat
LW= Lopikerwaard
MD= Midden-Delfland
MV= Maasvallei
MW= Land van Maas en Waal
NW=Noordelijke Wouden &

België - Groningen

Westerkwartier

BG1

7 (BW+ NW+ GT+ SE+
GG+ DH+ OA)

Veel rond BIII/16 (BW)

BG2

6 (OV+DA+VR+Ol+
BW+ OA)

Matig rond knoop 3
(VR)
Veel rond BIII/16 (BW)

BG3

8 (OV+DA+VR+Ol+
BW+ KH+ KW+ LW)

Veel rond BIII/16 (BW)
Veel rond knoop 5
(KH)

BG4

7 (OV+ DA+ VR+ Ol+
DD+ DG+ MW)

Matig rond knoop 3
(VR)
Matig rond knoop 11
(DD)

BG5

8 (OV+ DA+ VR+ Ol+
RG+ DG+ MW+ HL)

Matig rond knoop 3
(VR)
Matig rond DIII (RG)

BG6

8 (OV + DA+ VR+ Ol +
RG + DG + MW)

Veel rond BIII/16 (BW)
Matig rond knoop 3
(VR)

BG7

11 (OV + DA+ VR+ Ol
+ RG + DG + DD +
MW)

Veel rond BIII/16 (BW)
Matig rond knoop 3
(VR)
Matig rond knoop 11

OA=Oud-Ade
Ol= Oldambt
OV= Oude Veenkolonies
RG= Roergebied
SB= Schoonebeek &
Bargerveen
SE= Schermer-Eilandspolder
TC= Tieler- en
Culemborgerwaard
VB= Voorne-Bernisse
VR= Vecht & Regge
VH= Vijfherenland
WW= Winterswijk
ZB= Zuid-Beveland

:

Knoop 6, OA
AIII-18 SE
Deel van GT ten
westen van
Groningen

KW en LW

Knoop 6, OA
AIII-18 SE
Deel van GT ten
westen van
Groningen

KW en LW

ARCADIS

51

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

(DD)
Rijnmond - Duitsland
RD1

6 (DG+ WW+ MW+
AW+ VH+ TC)

Minimaal

AW en VH

RD2

4 (MW+AW+ VH+ TC)

Minimaal

AW en VH

RD3

5 (MV+ AW+ VH+TC+
MW)

Veel rond DII (MV)

AW en VH

RD4

6 (RG+ AW+ VH+ TC+
MW+ HL)

Matig rond DIII (RG)

AW en VH

RD5

4 (DD+ LS+ MV+ VB)

Veel rond knoop 12
(DD)
Veel rond knoop DII
(MV)
Matig rond knoop 11
(DD)

RD6

5 (DD+ LS+ RG+ VB+
HL)

Veel rond knoop 12
(DD)
Matig rond knoop 11
(DD)
Matig rond DIII (RG)

RD7

5 (DD+ LS+ HT+
VB+HL)

Veel rond knoop 12
(DD)
Matig rond knoop 11
(DD)
Matig 14-DIII (HT)

ZD1

4 (DD+ MV+ ZB+ BW)

Veel rond knoop 12
(DD)
Veel rond knoop DII
(MV)
Veel rond BIII/16 (BW)
Matig rond knoop 11
(DD)

ZD2

5 (DD+ HT+ ZB+ BW+
HL)

Veel rond knoop 12
(DD)
Veel rond BIII/16 (BW)
Matig rond knoop 11
(DD)
Matig 14-DIII (HT)

ZB

1 (ZB)

Minimaal

GW

1 (GT)

Minimaal

GD1

1 (Ol)

Minimaal

GD2

4 (Ol+ OV+ ZH+ SB)

Veel rond DV

GD3

1 (SB)

Veel rond DV

SMS

0

-

17-6-5

1 (KH)

Veel rond knoop 5

17-5

3 (KH+ KW+ LW)

Veel rond knoop 5

Zeeland - Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5
KW en LW

* schaal: minimaal-matig-veel

:

ARCADIS

52

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.3.3

EFFECTBEOORDELING
Plussen en minnen zijn niet uitwisselbaar!
De beoordeling is per verbinding gemaakt om inzicht te bieden in onderscheid tussen de
alternatieven. De absolute beoordeling is derhalve niet uitwisselbaar tussen de verbindingen
(een ‘–‘ bij RG kan een andere ordegrootte effect betekenen dan een ‘–‘ bij ZD)
Aantasting GEA-objecten

Doorsnijding
cultuurhistorische
landschappen

Totaal

NHG1

-

0/-

-

RN1

0/-

0

0/-

-

-

Tabel 2.18
Overzicht effectbeoordeling
voor het aspect landschap en
cultuurhistorie

België – Rijnmond
BR1

0/-

Rijnmond – Limburg
RL1

-

0/-

0/-

RL2

0/-

-

-

RL3

-

-

-

Rijnmond - Groningen
RG1

--

0/-

--

RG2

0/-

-

0/-

RG3

-

--

-

RG4

--

--

--

België - Groningen
BG1

--

0/-

--

BG2

0/-

-

0/-

BG3

--

--

--

BG4

0/-

-

0/-

BG5

-

--

-

BG6

-

--

--

BG7

--

--

--

Rijnmond - Duitsland
RD1

--

0/-

-

RD2

-

0/-

0/-

RD3

0/-

-

0/-

RD4

--

-

--

RD5

-

--

-

RD6

--

--

--

RD7

-

--

--

Zeeland - Duitsland
ZD1

-

-

-

ZD2

-

-

-

Losse tracés
ZB

0/-

0/-

0/-

GW

-

0/-

0/-

GD1

0

0/-

0/-

GD2

-

--

--

GD3

0

-

-

SMS

0

0

0

-

0/-

-

-

0/-

-

17-6-5 of 17-5
17-5
17-6-5

:

ARCADIS

53

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

Alternatief NHG1 doorsnijdt een aantal GEA-objecten op een ongunstige locatie
(dwars door het gebied) en over een aanzienlijke lengte, en doorsnijdt 3
Belvedèregebieden. Per saldo is het alternatief negatief beoordeeld (-).
RIJNMOND - NOORDZEEKANAAL

Alternatief RN1 doorsnijdt 3 GEA-objecten aan de rand van het object of over een
relatief korte lengte, en een Belvedèregebied met kenmerk ‘openheid’. Daarmee
zijn er weinig knelpunten vanuit landschappelijk/cultuurhistorisch oogpunt en is
dit alternatief licht negatief beoordeeld (0/-).
BELGIË – RIJNMOND

Alternatief BR1 doorsnijdt een aantal GEA-objecten en twee Belvedèregebieden.
Vanwege de lengtedoorsnijding van Belvedèregebied. Voorne-Bernisse is het
alternatief per saldo als negatief beoordeeld (-).
RIJNMOND - LIMBURG

Alle drie de alternatieven doorsnijden zowel GEA-objecten als Belvedèregebieden.
Omdat Alternatief RL2 en RL3 allebei 5 Belvedèregebieden doorsnijden, tegen 2
voor RL1, zijn deze alternatieven als minst gunstig beoordeeld (-) en alternatief
RL1 als alternatief met de minste knelpunten (0/-).
RIJNMOND - GRONINGEN

Alle alternatieven kennen meerdere raakvlakken met GEA-objecten en
Belvedèregebieden. Voor de verschillende alternatieven geldt dat:
 Alternatief RG2 het minst ongunstige raakvlak heeft met GEA-objecten, gevolgd door
RG3 en RG1 en RG4.
 Alternatief RG1 kent het kleinste aantal ongunstige doorsnijdingen van Belvedèregebied
heeft, gevolgd door alternatief RG2 en de alternatieven RG 3 en RG4.
 Per saldo alternatief 2 (0/-) en 3 de minst knelpunten kennen (-) , gevolgd door alternatief
1 en 4 (beiden --).
BELGIË – GRONINGEN

Alle alternatieven hebben raakvlakken met meerdere GEA-objecten, en alle
alternatieven doorsnijden Belvedèregebieden. Voor de verschillende alternatieven
geldt dat:
 Alternatief BG4 en BG2 het minst ongunstig zijn met de doorsnijding van GEA-objecten,
gevolgd door BG5 en BG1 en BG3.
 BG1 de minst ongunstige doorsnijding van Belvedèregebied veroorzaakt, gevolgd door
BG2 en BG4, en BG3 en BG5.
 Per saldo alternatieven 2 en 3 de minste knelpunten kennen, gevolgd door alternatief 5,
en alternatief 1, 6 en 7.
RIJNMOND – DUITSLAND

Alle alternatieven hebben raakvlakken met GEA-objecten en met
Belvedèregebieden.
Voor de verschillende alternatieven geldt dat:
 RD3 is de minst ongunstige raakvlakken met GEA-objecten kent, gevolgd door RD2, RD5
en RD7, en daarna RD1, RD4 en RD6.

:

ARCADIS

54

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Alternatieven RD1 en RD2 de minst ongunstige doorsnijding van Belvedèregebied
veroorzaken, gevolgd door RD3 en RD4, en daarna RD5, RD6 en RD7.

ZEELAND – DUITSLAND

Beide alternatieven hebben raakvlakken met GEA-objecten en beide alternatieven
doorsnijden Belvedèregebieden. Voor de effectbeoordeling zijn de alternatieven
onderling vergeleken:
 Beide alternatieven raken een redelijke hoeveelheid GEA-objecten (9-10), en zijn niet
onderscheidend ten opzichte van elkaar beoordeeld.
 Beide alternatieven doorsnijden grote Belvedèregebieden, gepaard met overlap met
bosgebied. De alternatieven zijn niet onderscheidend beoordeeld.
LOSSE TRACÉS

 Alternatief ZB heeft een raakvlak met een klein GEA-object en doorsnijdt
Belvedèregebied Zuid-Beveland (0/-).
 Alternatief GW heeft raakvlakken met GEA-objecten en doorsnijdt Belvedèregebied het
Gronings terpengebied (0/-).
 Alternatieven GD1 en GD3 raken geen GEA-objecten, GD2 wel. Alle alternatieven
doorsnijden Belvedèregebied, waarvan G2 het minst gunstig. Per saldo is GD1 het minst
ongunstig (0/-), GD3 kent iets meer knelpunten (-) en GD3 de meeste (--).
 17-6-5 en 17-5 hebben raakvlakken me GEA-objecten en het Belvedèregebied ‘Kromme
Rijngebied en Heuvelrug’. De alternatieven zijn niet onderscheidend ten opzichte van
elkaar zijn beoordeeld (0/-).
 Alternatief Stein/Meers-Sittard doorsnijdt geen GEA-objecten en geen Belvedèregebied
(0).

2.3.4

COMPENSATIE EN MITIGATIE
 Na de aanleg van een buisleiding kan de oorspronkelijke laagopbouw en reliëf van de
werkstrook, sleuf en bouwputten (bij boringen) zoveel mogelijk worden hersteld.
 Cultuurhistorisch waardevolle elementen zoals rijks- en gemeentelijke monumenten
dienen bij het uitwerken van de exacte strook zoveel mogelijk te worden ontzien.
 Cultuurhistorisch waardevolle lijnen en structuren, bijvoorbeeld watergangen en
greppels, kunnen na de ingreep weer in oorspronkelijke staat hersteld worden.
 Waar van toepassing, kunnen kruisingen met historische dijken, kanalen, wegen en/of
bebouwingslinten zoveel mogelijk middels een boring worden aangelegd, want bij het
toepassen van een boring blijven cultuurhistorische elementen, patronen en/of
structuren gehandhaafd.

2.3.5

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

Alle alternatieven hebben in meer of mindere mate raakvlakken met GEA-objecten
en/of cultuurhistorische landschappen. Voor verdere uitwerking is het
noodzakelijk om lokaal te kijken naar de eigenschappen van deze waarden. Zo is
het voor de cultuurhistorische landschappen van belang om zoveel mogelijk de
kenmerken boven maaiveld te behouden en te herstellen na werkzaamheden.
Zie tabel in paragraaf 6.3 voor de geconstateerde knelpunten per knoop en per
segment.
:

ARCADIS

55

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.3.6

LEEMTEN IN KENNIS

De effecten van de alternatieven op landschappelijke en cultuurhistorische
waarden zijn bepaald aan de hand van het aantal raakvlakken met statusgebieden
en de aard van die raakvlakken (‘gunstig’ of ‘ongunstig’). Er is geen onderscheid
gemaakt tussen de verschillende karakteristieke eigenschappen en waarden van
deze gebieden.
Deze leemte is voor de besluitvorming over de structuurvisie niet belemmerend: in
deze fase van trechtering is dit aspect niet onderscheidend voor de hoofdkeuze
voor de alternatieven.

2.4

ARCHEOLOGIE

2.4.1

TOELICHTING BEOORDELING CRITERIA

Voor het aspect archeologie zijn de alternatieven en varianten beoordeeld en
onderling vergeleken op basis van de volgende criteria:
 Doorsnijding terrein van zeer hoge waarde (monument).
 Doorsnijding potentieel waardevol terrein.

Doorsnijding terrein van zeer hoge waarde
Voor elk alternatief is berekend welke oppervlakte overlap er bestaat met terreinen
van zeer hoge archeologische waarde. Hierbij is uitgegaan van de worst-case
situatie waarbij door aanleg van leidingen deze waarde verstoord wordt. Er is
derhalve geen onderscheid gemaakt in diepte van de waarde, waardoor er geen
rekening gehouden is met de mogelijkheid dat de aanlegdiepte van de leidingen
boven de archeologische waarde ligt.

De kwalitatieve beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd
op het oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling
van de doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een zone is minder ongunstig dan een centrale
doorsnijding.
 Een lange doorsnijding in een aaneengesloten zone is minder ongunstig dan meerdere
korte doorsnijdingen in afzonderlijke zones.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding potentieel waardevol terrein
Op basis van de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) is een
kwalitatieve beoordeling gegeven van de mate waarin de alternatieven potentieel
waardevol gebied doorsnijden. Hierbij is een globale verdeling gegeven op basis
van een minimale lengte aandeel van 25% in gebieden met middelhoge of hoge
archeologische verwachtingswaarde.
:

ARCADIS

56

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
WEGING CRITERIA

Voor de totale beoordeling voor het aspect zijn de criteria kwalitatief gewogen in
de mate waarin het risico een belemmering vormt voor de ruimtelijke reservering
voor buisleidingen. In volgorde van risico op belemmering zijn de criteria:
 Doorsnijding terrein van zeer hoge waarde (monument).
 Doorsnijding van potentieel waardevol terrein.

De belemmering is niet uitsluitend van aard. Het archeologiebeleid in de Wet op
de archeologische monumentenzorg is er op gericht om archeologisch waardevolle
gebieden en monumenten in situ (op de oorspronkelijke locatie) te laten liggen. Als
verstoring van archeologisch waardevolle vondsten of monumenten niet kan
worden voorkomen worden ze opgegraven en veiliggesteld. Als blijkt dat het gaat
om bijzondere vondsten of monumenten worden deze geconserveerd. Omdat voor
het eerste criterium al duidelijk is dat er sprake is van een zeer hoge waarde weegt
dit criterium zwaarder dan de ‘potentieel’ waardevolle terreinen.

2.4.2

REFERENTIESITUATIE EN VOORGENOMEN ACTIVITEIT
Plussen en minnen zijn niet uitwisselbaar!
De beoordeling is per verbinding gemaakt om inzicht te bieden in onderscheid tussen de
alternatieven. De absolute beoordeling is derhalve niet uitwisselbaar tussen de verbindingen
(een ‘–‘ bij RG kan een andere ordegrootte effect betekenen dan een ‘–‘ bij ZD)

Tabel 2.19
Doorsnijding terrein van zeer
hoge waarde (monumenten)

Op basis van het kaartmateriaal en een GIS-analyse is in deze paragraaf is per
criterium een overzicht gegeven van de raakvlakken bij de verschillende
alternatieven met deze waarden/eenheden. Een overzicht van de GIS-analyes per
segment en per verbinding is opgenomen in bijlage 2.
Tracé

Oppervlakte
doorsnijding

Segment

Locatie

AII-18 en 18-I

Noord van Schagen,
tussen Sneek en
Drachten

9,3 ha

Knoop AIII

Ten zuiden van
IJmuiden

3,5 ha

Noord-Holland –
Groningen
NHG1

RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1

AIV-15

0,3 ha

Rijnmond – Limburg
RL1

AIV-15, 15-9

Rond Alblasserdam,
Geldermalsen

3,2 ha

RL2

AIV-15, 13-DIII

Rond Spijkenisse, oost
van Roermond en ten
noorden van Sittard

2,1 ha

:

ARCADIS

57

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RL3

AIV-15, 14-DIII

Rond Spijkenisse en
ten noord en van
Sittard

0,3 ha

RG1

Knoop AIII, AII-18 en
18-I

Ten zuiden van
IJmuiden, noord van
Schagen, tussen Sneek
en Drachten

12,2

RG2

Knoop 3, 3-1

Ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

2,4

RG3

Knoop 3, 3-1

Ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

2,7

RG4

AIV-9, 9-7, Knoop 3, 31

Rond Alblasserdam,
Geldermalsen,
Bemmel en ten
noorden van Ommen
en ten zuiden van
Veendam

8,2

BG1

Knoop AIII, AII-18 en
18-I

Ten zuiden van
IJmuiden, noord van
Schagen, tussen Sneek
en Drachten

11,6 ha

BG2

Knoop 3, 3-1

Ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

1,8 ha

BG3

Knoop 3, 3-1

Ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

2,1 ha

BG4

BIV-11,9-7, Knoop 3, 31

Rond Heesch, rond
Bemmel, ten noorden
van Ommen en ten
zuiden van Veendam

5,5 ha

BG5

BVIII-DIII, 9-7, Knoop
3, 3-1

Ten noorden van
Sittard, rond Bemmel,
ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

12,9 ha

BG6

9-7, Knoop 3, 3-1

rond Bemmel, ten
noorden van Ommen
en ten zuiden van
Veendam

5,2

BG7

11-9, 9-7, Knoop 3, 3-1

Boxtel, rond Bemmel,
ten noorden van
Ommen en ten zuiden
van Veendam

12,6

RD1

AIV-9, 9-7, knoop 4

Rond Alblasserdam,
Bemmel en Zutphen

8,9 ha

RD2

AIV-9, 9-7

Rond Alblasserdam en
Bemmel

6,4 ha

RD3

AIV-9

Rond Alblasserdam,
Geldermalsen

3,6 ha

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

:

ARCADIS

58

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RD4

AIV-9, DIII-DIV

Rond Alblasserdam,
Geldermalsen en ten
noorden van Sittard

13,0 ha

RD5

AIV-15

Rond Spijkenisse

0,8 ha

RD6

AIV-15, 13-DIII, DIIIDIV

Rond Spijkenisse, oost
van Roermond en ten
noorden van Sittard

10,2 ha

RD7

AIV-15, DIII-DIV

Rond Spijkenisse en
ten noorden van
Sittard

8,2 ha

ZD1

13-DII

Ten westen van Venlo

0,4 ha

ZD2

DIII-DIV

Ten noorden van
Sittard

7,9 ha

ZB

-

-

0 ha

GW

1-A1

West van
Appingedam

0,4

GD1

-

-

0ha

GD2

-

-

0ha

GD3

-

-

0ha

SMS

-

-

-

17-6-5

6-5

Ten zuiden van
Woerden

7,0 ha

17-5

17-5

Montfoort

0,2 ha

Tracé

MH
(%)

H
(%)

Locatie MH

50

0

Hele deel Noord-Holland,
helft van het tracé in
Friesland (westelijk deel)

0-25

0

Gebied rond Rotterdam
(AIV-17), Noordzeekanaal
omgeving

0

0

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.20
Tracélengte in procenten van
het gehele alternatief op
terrein met middelhoge en

Noord-Holland –
Groningen

hoge potentiële waarde (IKAW)

NHG1

MH=middelhoge
verwachtingswaarde
H= hoge verwachtingswaarde

Er is een minimum aandeel van

Locatie H

RijnmondNoordzeekanaal
RN1

25% aangehouden. Wanneer
er wel duidelijk sprake van

België - Rijnmond

doorsnijding is maar ruim geen

BR1

25% is dit aangegeven met ‘0-

Rijnmond – Limburg

25%’

RL1

25

0

Gebied rond Rotterdam ,
Limburg vrijwel gehele
provincie

RL2

25

0

Gebied rond Rotterdam ,
Limburg vrijwel gehele
provincie

RL3

25

0

Gebied rond Rotterdam ,
Limburg vrijwel gehele
provincie

50

0

Gebied rond Rotterdam

Rijnmond-Groningen
RG1

:

ARCADIS

59

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

(AIV-17), Noordzeekanaal
omgeving, Noord-Holland
en westelijk Friesland
RG2

25

0-25

Flevoland ca 50%, delen
van Overijssel, Drenthe
vrijwel gehele provincie

Delen van Drenthe

RG3

25

25

Gebied rond Rotterdam
(AIV-17), delen van
provincie Utrecht, Drenthe
vrijwel gehele provincie

Delen van Drenthe,
Utrechtse heuvelrug, rand
Veluwemassief

RG4

0-25

25

Drenthe vrijwel gehele
provincie, delen van
Overijssel

Stuwwallen Gelderland,

BG1

25

0

Noord-Holland en westelijk
deel van Friesland

BG2

25

0

Flevoland en Drenthe
vrijwel gehele provincie

BG3

25

0-25

Drenthe vrijwel gehele
provincie

Utrechtse Heuvelrug, rand
Veluwemassief

BG4

25

0-25

Drenthe vrijwel gehele
provincie

Stuwwallen Gelderland

BG5

50

0-25

Drenthe vrijwel gehele
provincie, Limburg vrijwel
gehele provincie

Stuwwallen Gelderland

BG6

25

0-25

Drenthe vrijwel gehele
provincie

Stuwwallen Gelderland

BG7

25

0-25

Drenthe vrijwel gehele
provincie

Stuwwallen Gelderland

RD1

0-25

0-25

Rond Rotterdam en de
Betuwe

Stuwwallen Gelderland

RD2

0-25

0-25

Rond Rotterdam en de
Betuwe

Stuwwallen Gelderland

RD3

25

0-25

Rond Rotterdam, de
Betuwe en Venlo

Klein gedeelte rond Venlo

RD4

25

0-25

Limburg vrijwel gehele
provincie

Delen met hoge
verwachtingswaarde in
Zuid-Limburg

RD5

0-25

0

Rond Venlo

RD6

25

0-25

Limburg vrijwel gehele
provincie

Delen met hoge
verwachtingswaarde in
Zuid-Limburg

RD7

25

0-25

Limburg vrijwel gehele
provincie

Rond Echt (noordwest
Limburg)

ZD1

25

0-25

Delen van Noord-Brabant
en rond Venlo

Klein gedeelte rond Venlo

ZD2

50

0-25

Delen van Noord-Brabant
en vrijwel hele tracé door
Limburg

Delen van het tracé door
Limburg (rond Echt en
Sittard)

ZB

0

0

-

-

GW

25

25

De helft van het zuidelijk

De helft van het zuidelijk

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

:

ARCADIS

60

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

deel van het tracé

deel van het tracé

GD1

0

0

-

-

GD2

75

0

Oude veengebied tussen
Groningen en Emmen

GD3

25

25

Hoogeveen-Emmen

SMS

75

0

Oostelijk deel van het
segment

17-6-5

0

0-25

6-5 Doorsnijding Alphen
a/d Rijn-Bodegraven en ten
zuiden van Utrecht

17-5

0

0-25

Doorsnijding ten zuiden
van Utrecht

Hoogeveen-Emmen

17-6-5 of 17-5

2.4.3

EFFECTBEOORDELING

Tabel 2.21
Effectbeoordeling voor het
aspect archeologie

Tracé

Archeologische waarden

Potentieel waardevol
gebied

Totaal

-

-

0/-

0/-

0

0

Noord-Holland – Groningen
NHG1

-

Rijnmond- Noordzeekanaal
RN1

0/-

België - Rijnmond
BR1

0

Rijnmond – Limburg
RL1

-

0/-

-

RL2

0/-

0/-

0/-

RL3

0

0/-

0

Rijnmond-Groningen
RG1

--

0/-

--

RG2

0/-

0/-

0/-

RG3

0/-

--

-

RG4

-

-

-

België-Groningen
BG1

--

0/-

--

BG2

0/-

0/-

0/-

BG3

0/-

-

0/-

BG4

-

-

-

BG5

--

--

--

BG6

-

-

-

BG7

--

--

--

Rijnmond- Duitsland
RD1

-

-

-

RD2

-

-

-

RD3

0/-

-

0/-

RD4

--

--

--

RD5

0

0/-

0/-

RD6

--

--

--

RD7

-

--

-

Zeeland- Duitsland
ZD1

0/-

0/-

0/-

ZD2

-

--

--

Losse tracés
:

ARCADIS

61

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZB

0

0

0

GW

0/-

-

0/-

GD1

0

0

0

GD2

0

-

0/-

GD3

0

--

-

SMS

0

-

0/-

-

0

0/-

+

-

0

17-6-5 of 17-5
17-5
17-6-5

NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

Alternatief NHG1 doorsnijdt ten noorden van Schagen, in de Wieringerwaard, een
terrein van zeer hoge waarde. Daarnaast worden diverse terreinen van zeer hoge
waarde geraakt op het tracé tussen Sneek en Drachten. NHG1 ligt voor circa de
helft in gebied met middelhoge archeologische verwachtingswaarde. Er is sprake
van grote aaneengesloten gebieden waardoor de doorsnijding niet eenvoudig te
vermijden is door een kleine verschuiving van de ruimtelijke reservering. Het
alternatief is daarom negatief beoordeeld
(-).
RIJNMOND- NOORDZEEKANAAL

Alternatief RN1 doorsnijdt ten zuiden van IJmuiden een terrein van zeer hoge
archeologische waarde en doorsnijdt rond Rotterdam en rond het Noordzeekanaal
(omgeving IJmuiden) terreinen met middelhoge archeologische
verwachtingswaarde. Het grootste deel van het tracé ligt niet in aangemerkt
potentieel waardevol gebied. Vanwege de beperkte doorsnijding van waarden en
potentieel waardevol terrein is het alternatief licht negatief beoordeeld (0/-).
BELGIË- RIJNMOND

Het alternatief BR1 heeft geen raakvlak met terrein van zeer hoge waarde en
doorsnijdt geen gebied met (middel)hoge potentiële archeologisch waarde.
Daarom is de beoordeling neutraal (0).
RIJNMOND – LIMBURG

Alle drie de alternatieven raken terreinen van zeer hoge waarde, maar bij RL3 is
het oppervlak zeer beperkt. Met name in Limburg doorsnijden alle alternatieven
terrein van (middel)hoge verwachtingswaarde. Per saldo is RL3 het minst
ongunstig (0), gevolgd door RL2 (0/-) en RL3 (-).
RIJNMOND- GRONINGEN

Alle alternatieven doorkruisen terreinen van zeer hoge waarde.
 Alternatief RG1 doorsnijdt het grootste oppervlak terrein van zeer hoge waarde, gevolgd
door RG4 en daarna RG2 en RG3 .
 Voor de afweging tussen de alternatieven geldt dat RG3 ligt voor het grootste gedeelte in
gebied met hoge of middelhoge verwachtingswaarde (--), RG4 doorsnijdt grote gebieden
met hoge verwachtingswaarde (-), en RG1 en RG2 kennen een beperkte doorsnijding van
gebieden met hoge verwachtingswaarde (0/-).
BELGIË – GRONINGEN

Alle alternatieven doorkruisen terrein van zeer hoge waarde.
 Alternatief BG1 en BG5 doorsnijden het grootste oppervlak terrein van zeer hoge waarde,
gevolgd door BG4 en daarna BG2 en BG3.
:

ARCADIS

62

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Alle alternatieven lopen ofwel door de gebieden met middelhoge verwachtingswaarde in
Noord-Holland en westelijk Friesland, of door de provincie Drenthe.
 Alternatieven BG1, BG5 en BG7 hebben het meeste raakvlak met terrein van zeer hoge
waarde en potentiële waarde (--), gevolgd door BG4 en BG6 (-). BG2 en BG3 kennen
relatief weinig knelpunten ten aanzien van archeologie (0/-).
RIJNMOND – DUITSLAND

Alle alternatieven doorkruisen terrein van zeer hoge waarde.
 De alternatieven die via Limburg lopen, RD4, RD6 en RD7, doorsnijden de meeste
terreinen van zeer hoge waarde. Er ligt een cluster van meerdere terreinen van zeer hoge
waarde rond Sittard.

De langste alternatieven, die door Limburg lopen, doorkruisen qua lengteaandeel
het grootste gebied met (middel)hoge verwachtingswaarde. Vrijwel heel de
zuidelijke helft van provincie Limburg is een aaneengesloten gebied met
(middel)hoge archeologische verwachtingswaarde. De kortere alternatieven in
oost-west richtingen doorkruisen de stuwwallen in Gelderland met hoge
verwachtingswaarde.
Voor de effectbeoordeling zijn de alternatieven onderling vergeleken:
 Alternatief RD4 en RD6 doorsnijden zowel het grootste oppervlak terrein van zeer hoge
waarde als potentieel waardevol gebied (- -), gevolgd door RD1, RD2 en RD7 (-) en de
minst ongunstige alternatieven RD3 en RD5 (0/-).
ZEELAND – DUITSLAND

Beide alternatieven doorsnijden op het traject van Zeeland tot west Noord-Brabant
geen terreinen van zeer hoge waarde. Alternatief ZD1 doorsnijdt 1 gebied ten
westen van Venlo, en alternatief ZD2 doorsnijdt meerdere terreinen ten noorden
van Sittard. Beide alternatieven doorsnijden in Noord-Brabant delen met
middelhoge verwachtingswaarde, maar dit zijn geen grote aaneengesloten
gebieden. ZD1 doorkruist een klein gebied met hoge verwachtingswaarde nabij
Venlo. Voor ZD2 geldt dat de ligging in Limburg ervoor zorgt dat een groot deel
van het tracé in gebied ligt met (middel)hoge verwachtingswaarde.
Voor de effectbeoordeling zijn de alternatieven onderling vergeleken:
 ZD1 doorsnijdt een klein oppervlak terrein van zeer hoge waarde en voor een beperkt
deel gebieden met middelhoge verwachtingswaarde (0/-), terwijl voor ZD2 geldt dat er
een groot raakvlak is met terrein van zeer hoge waarde en daarbij het tracé voor het
grootste deel (>50%) in gebied met (middel)hoge verwachtingswaarde ligt (- -).
LOSSE TRACÉS

 Het segment ZB doorsnijdt geen terrein van zeer hoge archeologische waarde en ligt niet
in gebied met (middel)hoge verwachtingswaarde (0).
 Het segment GW doorsnijdt ten westen van Appingedam een terrein van zeer hoge
archeologische waarde en bevindt zich voor de helft in gebied met (middel)hoge
verwachtingswaarde (0/-).
 Geen van de GD alternatieven naar Duitsland doorsnijden terrein van zeer hoge
archeologische waarde. GD1 kruist ook geen gebied met (middel)hoge
verwachtingswaarde, terwijl GD2 vrijwel geheel in gebied met middelhoge
verwachtingswaarde ligt en GD3 voor de helft in gebied met (middel)hoge
verwachtingswaarde. Per saldo is GD1 het minst ongunstig (0) gevolgd door GD2 (0/-)
en GD3 (-).

:

ARCADIS

63

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Alternatief 17-6-5 doorsnijdt de rand van een groot terrein van zeer hoge archeologische
waarde ten zuiden van Woerden, terwijl alternatief 17-5 bij Montfoort de rand van een
klein terrein raakt. Zowel 17-6-5 als 17-5 doorsnijdt ten zuiden van Utrecht een gebied
met hoge verwachtingswaarde, het betreft een klein aandeel van de tracélengte.
Daarnaast ligt 17-6-5 ook op de rand van een waardevolle strook tussen Alphen a/d Rijn
en Bodegraven. Daarmee is relatief 17-5 neutraal beoordeeld (0) en 17-6-5 licht negatief
(0/-).
 Alternatief Stein/Meers-Sittard doorsnijdt geen terrein van zeer hoge waarde maar ligt
wel voor het grootste deel in gebied met middelhoge verwachtingswaarde (0/-).

2.4.4

COMPENSATIE EN MITIGATIE

Voor bestaande monumenten (terreinen van zeer hoge waarde) geldt dat
ruimtebeslag vrijwel direct vernietiging betekent tenzij de waarde dieper dan ca. 3
meter ligt. Voor de gebieden met (middel)hoge verwachtingswaarde geldt dat
wanneer er gegraven wordt voorafgaand aan de graafwerkzaamheden
bodemonderzoek nader inzicht moet geven in het voorkomen van waarden.
In deze fase van besluitvorming is compensatie en mitigatie niet aan de orde.

2.4.5

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

Het doorsnijden van monumenten kan niet zonder vergunning. Waar deze
knelpunten optreden moet nader bekeken worden wat de werkelijke aanwezigheid
van archeologische waarde is. Dit kan gebeuren aan de hand van een bureaustudie
aangevuld met veldwerk. Indien er sprake is van aanwezige waarde moet bekeken
worden of opgraven/verplaatsen van de waarde een optie is, dan wel verleggen
van het tracé.

2.4.6

LEEMTEN IN KENNIS

Voor de doorsnijding van gebieden met zeer hoge waarde is op basis van de GISanalyse een vrij nauwkeurig beeld van de raakvlakken van de tracés met deze
hoge waarden. Voor de gebieden met (middel)hoge verwachtingswaarde is de
analyse op een veel globaler detailniveau uitgevoerd. Alle alternatieven
doorsnijden deze gebieden dus bij elke keuze voor een van de tracés zal nader
onderzoek moeten worden uitgevoerd naar werkelijk aanwezige waarde(n).

2.5

RUIMTELIJKE ORDENING

2.5.1

TOELICHTING BEOORDELINGCRITERIA

Voor het aspect ruimtelijke ordening (RO) zijn de alternatieven en varianten
beoordeeld en onderling vergeleken op basis van de volgende criteria:

:

ARCADIS

64

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Ruimtebeslag op bebouwd gebied.
 Ruimtebeslag op toekomstige bebouwing.
 Doorsnijding hoofdinfrastructuur.
 Doorsnijding glastuinbouw.
 Doorsnijding recreatieve voorzieningen.

Ruimtebeslag op bebouwd gebied
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld welk
oppervlak van de tracés geprojecteerd zijn op bebouwd gebied. De kwalitatieve
beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd op het
oppervlakte van het raakvlak van bebouwde gebieden, het aantal clusters
woningen binnen de leidingstrook en het aantal woningen binnen die clusters.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar
beoordeeld per verbinding.
Ruimtebeslag op toekomstige bebouwing
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld welk
oppervlak van de tracés geprojecteerd is op toekomstig bebouwing. Hierbij is
toekomstige bebouwing gedefinieerd als geplande ruimtelijke ontwikkelingen op
basis van de Nieuwe Kaart van Nederland.

Vanuit de inspraakreacties op de Notitie reikwijdte en detailniveau is voor een
aantal gemeenten aanvullende informatie opgenomen over ruimtelijke plannen in
de nabijheid van de tracéalternatieven.
De kwalitatieve beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd
op het oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling
van de doorsnijding waarbij geldt:
 hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een ruimtelijke ontwikkeling is minder ongunstig dan
een centrale doorsnijding.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding hoofdinfrastructuur
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven het aantal doorsnijdingen
van hoofdinfrastructuur door de tracés beoordeeld. Hierbij is hoofdinfrastructuur
gedefinieerd als hoofdontsluitingswegen en spoorwegen. De doorsnijding van
vaarwegen is beoordeeld bij het aspect doorsnijding grote wateren. Per alternatief
is het aantal doorsnijdingen weergegeven in stappen van 5.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding glastuinbouw
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld welk
oppervlak van de tracés geprojecteerd zijn op glastuinbouw. De kwalitatieve
beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd op het

:

ARCADIS

65

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling van de
doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een ruimtelijke ontwikkeling is minder ongunstig dan
een centrale doorsnijding.

In de effectbeoordeling zijn de alternatieven relatief ten opzichte van elkaar zijn
beoordeeld per verbinding.
Doorsnijding recreatieve voorzieningen
In het kader van het planMER is voor alle alternatieven beoordeeld welk
oppervlak van de tracés geprojecteerd zijn op recreatieve voorzieningen. Hierbij
zijn recreatieve voorzieningen gedefinieerd als verblijfsrecreatie en dagrecreatie.
De kwalitatieve beoordeling van de alternatieven voor dit criterium is gebaseerd
op het oppervlakte doorsnijding, de locatie van de doorsnijding en de verdeling
van de doorsnijding waarbij geldt:
 Hoe groter het oppervlak hoe minder gunstig.
 Een doorsnijding aan de rand van een ruimtelijke ontwikkeling is minder ongunstig dan
een centrale doorsnijding.
WEGING CRITERIA

Voor de totale beoordeling van het aspect zijn de criteria kwalitatief gewogen in de
mate waarin het risico een belemmering vormt.
 Doorsnijden van bebouwd gebied kan verlegging van het tracé om een groot gebied
betekenen.
 Doorsnijding van toekomstige bebouwing kan verlegging van het tracé om een groot
gebied betekenen.
 Doorsnijding van hoofdinfrastructuur betekent dat extra technische maatregelen nodig
zijn.
 Doorsnijden van glastuinbouw en (verblijfs)recreatie kan verlegging van het tracé om een
klein gebied betekenen.

2.5.2

REFERENTIESITUATIE EN VOORGENOMEN ACTIVITEIT

Op basis van het kaartmateriaal en een GIS-analyse is in deze paragraaf per
criterium een overzicht gegeven van de raakvlakken bij de verschillende
alternatieven met deze waarden/eenheden. Een overzicht van de GIS-analyses per
segment en per verbinding is opgenomen in bijlage 2.
In onderstaande tabel is aangegeven wat het oppervlakte raakvlak met bebouwd
gebied is per alternatief (data Nieuwland, zie bijlage 2). Daarnaast is aangegeven in
hoeveel gevallen sprake is van een cluster woningen (>2 woningen) binnen de
huidige leidingstrook en om hoeveel woningen dit gaat (data RIVM, zie bijlage 3).
Tabel 2.22
Doorsnijding bebouwd gebied

Tracé

Oppervlakte
bebouwd gebied

Aantal
clusters > 2
woningen

Aantal
woningen

Beoordeling

Noord-Holland –
Groningen
:

ARCADIS

66

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

NHG1

2,1 ha

2

15

-

2,1 ha

2

14

-

2,6 ha

8

27

-

RL1

4,1 ha

11

20

-

RL2

6,3 ha

21

219

--

RL3

6,8 ha

16

80

--

RG1

5,0 ha

5

34

0/-

RG2

7,6 ha

19

875

--

RG3

16,0 ha

26

221

-

RG4

6,8 ha

6

29

0/-

BG1

6,8 ha

14

65

0/-

BG2

10,4 ha

28

906

--

BG3

20,9 ha

45

439

-

BG4

7,1 ha

12

61

0/-

BG5

7,9 ha

16

82

0/-

BG6

7,3 ha

14

55

0/-

BG7

10,4 ha

19

87

0/-

RD1

5,2 ha

8

27

0/-

RD2

3,6 ha

5

16

0/-

RD3

5,2 ha

13

51

-

RD4

4,7 ha

14

43

-

RD5

7,3 ha

21

219

--

RD6

6,9 ha

24

242

--

RD7

7,5 ha

19

103

--

ZD1

9,5

25

229

--

ZD2

9,6

21

105

-

ZB

1,1 ha

0

0

0

GW

0,1 ha

2

15

-

GD1

0,1 ha

2

15

-

GD2

1,3 ha

10

46

--

GD3

0,9 ha

0

0

0

SMS

0

2

14

-

17-5

4,8 ha

4

15

0/-

17-6-5

2,7 ha

14

202

--

RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

In onderstaande tabel is aangegeven op welke locaties sprake is van raakvlakken
met toekomstige bebouwing.
Tabel 2.23
Doorsnijding toekomstige
bebouwing

Tracé

Segment

Locatie

Oppervlakte

AII-18-1

Medemblik, rond
Groningen en knoop

7 ha

Noord-Holland –
Groningen
NHG1

:

ARCADIS

67

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1

17-6

Bleiswijk

6 ha

België - Rijnmond
BR1

Maassluis-6

12 ha

Rijnmond – Limburg
RL1

AIV-9, 13-DIII

Knoop 17, knoop 13
en Susteren

16 ha

RL2

15-11, 13-DIII

Tilburg, Boxtel, knoop
13 en Susteren

45 ha

RL3

15-11, 12-14-DIII

Tilburg, Boxtel,
Helmond, Someren,
Weert en Susteren

40 ha

RG1

17-6 en AIII-18-1

Bleiswijk,
Heerhugowaard,
Medemblik, rond
Groningen en knoop
1

39 ha

RG2

17-6-3 en knoop 1

Bleiswijk, Amsterdam,
Almere en knoop 1

12 ha

aRG3

5-3 en knoop 1

Amersfoort en knoop
1

13 ha

RG4

AIV-9

Knoop 17

32 ha

BG1

16-15, 17-6 en AIII-181

Bergen op Zoom,
Roosendaal, Bleiswijk,
Heerhugowaard,
Medemblik, rond
Groningen en knoop
1

57 ha

BG2

16-15, 17-6-3 en
knoop 1

Bergen op Zoom,
Roosendaal, Bleiswijk,
Amsterdam, Almere
en knoop 1

30 ha

BG3

16-15, 5-3 en knoop 1

Bergen op Zoom,
Roosendaal,
Amersfoort en knoop
1

32 ha

DIII-13 en knoop 13

Susteren en knoop 13

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

BG4
BG5

0 ha
14 ha

BG6

21 ha

BG7

0 ha

Rijnmond- Duitsland
RD1

AIV-9

Knoop 17

32 ha

RD2

AIV-9

Knoop 17

32 ha

RD3

AIV-9, 13-DII

Knoop 17, knoop 13
en Venlo

83 ha

RD4

AIV-9, 13-DIII

Knoop 17, knoop 13
en Susteren

53 ha

RD5

15-11, 13-DII

Tilburg, Boxtel, knoop
13 en Venlo

77 ha

RD6

15-11, 13-DIII

Tilburg, Boxtel, knoop
13 en Susteren

47 ha

:

ARCADIS

68

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RD7

15-11, 12-14-DIII

Tilburg, Boxtel,
Helmond, Someren,
Weert en Susteren

40 ha

ZD1

8-BIII, knoop 11, 13-DII

Zuid-Beveland, Boxtel,
knoop 13 en Venlo

63 ha / 67 ha

ZD2

8-BIII, knoop 11, 1214-DIII

Zuid-Beveland, Boxtel,
Helmond, Someren,
Weert en Susteren

27 ha / 30 ha

ZB

Knoop BI

Terneuzen

20 ha

GW

Nvt

Nvt

Nvt

GD1

Nvt

Nvt

Nvt

GD2

Nvt

Nvt

Nvt

GD3

Nvt

Nvt

Nvt

SMS

Nvt

Nvt

Nvt

17-5

Nvt

Nvt

Nvt

17-6-5

17-6

Bleiswijk

7 ha

Tracé

Segment

# wegen (Nieuwland
data)

# hoofdwegen (Awegen, N-wegen)

AII-18-1

42

21-25

AVI-17-6-AIII

96

26-30

BIII/16-15

61

26-30

RL1

AIV-9-10-13-DIII

64

41-45

RL2

AIV-15-11-12-13-DIII

59

46-50

RL3

AIV-15-11-12-14-DIII

84

46-50

RG1

AVI-17-6-AIII-18-1

150

51-55

RG2

AVI-17-6-3-1

112

51-55

RG3

AVI-17-5-3-1

152

51-55

RG4

AIV-9-7-4-3-1

79

61-65

BG1

BIII/16-15-17-6-AIII-18-1

201

71-75

BG2

BIII/16-15-17-6-3-1

163

56-60

BG3

BIII/16-15-17-5-3-1

130

61-65

BG4

BV-11-9-7-4-3-1

106

51-55

BG5

BVIII-DIII-13-10-9-7-4-3-1

83

71-75

BG6

BIII/16-15-9-7-4-3-1

71

71-75

BG7

BIII/16-11-9-7-4-3-1

81

71-75

RD1

AIV-9-7-4-DVI

66

41-45

RD2

AIV-9-7-DVII

55

36-40

RD3

AIV-9-10-13-DII

54

36-40

RD4

AIV-9-10-13-DIII-DIV

78

56-60

RD5

AIV-15-11-12-13-DII

49

31-35

RD6

AIV-15-11-12-13-DIII-DIV

73

51-55

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.24
Doorsnijding
hoofdinfrastructuur

Noord-Holland –
Groningen
NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België- Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

:

ARCADIS

69

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RD7

AIV-15-11-12-14-DIII-DIV

98

46-50

ZD1

8-BIII/16-11-12-13-DII

62

36-40

ZD2

8-BIII/16-11-12-14-DIII-DIV

111

46-50

ZB

8-BI

35

6-10

GW

1-AI

5

6-10

GD1

1-DI

5

0-5

GD2

1-DV

6

6-10

GD3

2-DV

9

6-10

5

1-5

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

SMS
17-6-5 of 17-5
17-5

17-5

17

6-10

17-6-5

17-6-5

90

15-20

Tabel 2.25

Tracé

Segment

Locatie

Oppervlakte

Doorsnijding glastuinbouw

Noord-Holland –
Groningen
Nvt

Nvt

0 ha

Maassluis-6

Pijnacker-Nootdorp

5 ha

BIII/16 -15

Zuid-Holland

10 ha

RL1

AIV-15-9, 13-DIII

Brielle, Zwijndrecht,
Horst en Maasbree

11 ha

RL2

AIV-15, 13-DIII

Brielle, Horst en
Maasbree

10 ha

RL3

AIV-15

Brielle

9 ha

RG1

Maassluis-6, AIII-18

Pijnacker-Nootdorp
Hoogwoud

6 ha

RG2

Maassluis-6, 6-3

Pijnacker-Nootdorp
Uithoorn

23 ha

RG3

Maassluis-6

Pijnacker-Nootdorp

5 ha

RG4

AIV-15-9

Zwijndrecht

10 ha

BG1

16-15-17, AIII-18

Roosendaal,
Ridderkerk,
Hoogwoud

12 ha

BG2

16-15-17, 6-3

Roosendaal,
Ridderkerk, Uithoorn

29 ha

BG3

16-15-17, 5-3 (oost)

Roosendaal,
Ridderkerk en Nijkerk

11 ha

BG4

Nvt

Nvt

0 ha

BG5

DIII-13

Maasbree en Horst

1 ha

BG6

BIII/16-15, 9-7

Lingewaard

2 ha

BG7

BIII/16, 9-7

Lingewaard

3 ha

RD1

AIV-9

Zwijndrecht

4 ha

RD2

AIV-9

Zwijndrecht

4 ha

RD3

AIV-9, 13-DII

Zwijndrecht, Venlo

12 ha

RD4

AIV-9, 13-DIII

Zwijndrecht, Horst en

8 ha

NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

:

ARCADIS

70

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Maasbree
RD5

AIV-15, 13-DII

Brielle, Venlo

13 ha

RD6

AIV-15, 13-DIII

Brielle, Horst en
Maasbree

10 ha

RD7

AIV-15

Brielle

5 ha

ZD1

16-11, 13-DII

Nispen, Horst en
Venlo

18 ha

ZD2

16-11

Nispen

3 ha

ZB

Nvt

Nvt

0 ha

GW

Nvt

Nvt

0 ha

GD1

Nvt

Nvt

0 ha

GD2

1-DV

Klazienaveen

2 ha

GD3

2-DV

Klazienaveen

2 ha

SMS

Nvt

Nvt

0 ha

17-5

Nvt

Nvt

0 ha

17-6-5

Nvt

Nvt

0 ha

Tracé

Segment

Locatie

Verblijfsrecreatie

Dagrecreatie

18-1

Knoop 18

0,8 ha

0 ha

AIV-17-6-AIII

Krimpen a/d IJssel,
Zoetermeer en
Haarlem

0 ha

4,5 ha

1,9 ha

4,8 ha

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.26
Doorsnijding verblijfsrecreatie
en dagrecreatie

Noord-Holland –
Groningen
NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1

België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg
RL1

AIV-9, 10-13-DIII

Gorinchem, Hemen,
knoop 10, knoop 13
en Susteren

10,2 ha

5,3 ha

RL2

AIV-15-11, 12-13-DIII

Heenvliet, Moerdijk,
Helmond, knoop13 en
Susteren

16,3 ha

5,1 ha

RL3

AIV-15-11, 14-DIII

Heenvliet, Moerdijk
en Susteren

3,6 ha

9,5 ha

RG1

AIV-17-6-AIII, 18-1

Krimpen a/d IJssel,
Zoetermeer, Haarlem
en knoop 18

0,8 ha

4,5 ha

RG2

AIV-17-6-3-1

Krimpen a/d IJssel,
Zoetermeer,
Amsterdam, Naarden,
Lelystad, Zwolle,
Oost-Drenthe

3,9 ha

23,2 ha

RG3

AIV-17-5-3-1

Krimpen a/d IJssel,
Utrechtse Heuvelrug,
Harderwijk, Nunspeet,
Oost-Drenthe

17,3 ha

1,3 ha

Rijnmond-Groningen

:

ARCADIS

71

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RG4

AIV-9, 3-1

Gorinchem, Hemen en
Oost-Drenthe

4,5 ha

4,8 ha

BG1

BIII/16-15-17-6-AIII, 181

Woensdrecht/Bergen
op Zoom, Hoeksche
Waard, Krimpen a/d
IJssel, Zoetermeer,
Haarlem en knoop 18

2,7 ha

15,5 ha

BG2

BIII/16-15-17-6-3-1

Woensdrecht/Bergen
op Zoom, Hoeksche
Waard, Krimpen a/d
IJssel, Zoetermeer,
Amsterdam, Naarden,
Lelystad, Zwolle,
Oost-Drenthe

5,8 ha

34,1 ha

BG3

BIII/16-15-17-5-3-1

Woensdrecht/Bergen
op Zoom, Hoeksche
Waard, Utrechtse
Heuvelrug,
Harderwijk, Nunspeet,
Oost-Drenthe

23,8 ha

13,5 ha

BG4

11-9, 3-1

Oss, Oost-Drenthe

7,1 ha

0 ha

BG5

BVIII-DIII-13, 3-1

Belgische grens,
Susteren, knoop 13,
Oost-Drenthe

13,5 ha

0,5 ha

BG6

6,2 ha

0 ha

BG7

9,6 ha

0 ha

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland
RD1

AIV-9, 4-DVI

Gorinchem, Hemen en
Zutphen

2,2 ha

4,8 ha

RD2

AIV-9

Gorinchem en Hemen

0,8 ha

4,8 ha

RD3

AIV-9, 10-13-DII

Gorinchem, Hemen,
knoop 10, knoop13
en Venlo

1,9 ha

5,3 ha

RD4

AIV-9, 10-13-DIII

Gorinchem, Hemen,
knoop 10, knoop 13
en Susteren

10,2 ha

5,3 ha

RD5

AIV-15-11, 12-13-DII

Heenvliet, Moerdijk,
Helmond, knoop13 en
Venlo

7,9 ha

5,1 ha

RD6

AIV-15-11, 12-13-DIII

Heenvliet, Moerdijk,
Helmond, knoop13 en
Susteren

16,3 ha

5,1 ha

RD7

AIV-15-11, 14-DIII

Heenvliet, Moerdijk
en Susteren

3,6 ha

9,5 ha

ZD1

16-11, 12-13-DII

Woensdrecht,
Zundert, Helmond,
knoop13 en Venlo

18 ha

0,5 ha

ZD2

16-11, 14-DIII

Woensdrecht, Zundert
en Susteren

5 ha

5 ha

ZB

Nvt

Nvt

0 ha

0 ha

GW

1-AI

Appingedam

1 ha

0 ha

GD1

Nvt

Nvt

0 ha

0 ha

Zeeland- Duitsland

lLosse tracés

:

ARCADIS

72

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

GD2

Nvt

Nvt

0 ha

0 ha

GD3

Nvt

Nvt

0 ha

0 ha

SMS

Nvt

Nvt

0 ha

0 ha

17-5

17-5

Utrechtse heuvelrug

4,5 ha

3,5 ha

17-6-5

6-5

Alphen a/d Rijn

0,1 ha

0,5 ha

17-6-5 of 17-5

2.5.3

EFFECTBEOORDELING
Plussen en minnen zijn niet uitwisselbaar!
De beoordeling is per verbinding gemaakt om inzicht te bieden in onderscheid tussen de
alternatieven. De absolute beoordeling is derhalve niet uitwisselbaar tussen de verbindingen
(‘een – bij RG kan anders zijn dan een – bij ZD)

Tabel 2.27
Effectbeoordeling voor het
aspect RO

Tracé

Bebouwd
gebied

Toekomstige
bebouwing

Hoofdinfrastructuur

Glastuinbouw

Recreatie

Totaal

0/-

0/-

0

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

-

0/-

-

0/-

0/-

Noord-Holland –
Groningen
NHG1

-

RijnmondNoordzeekanaal
RN1

-

België – Rijnmond
BR1

-

Rijnmond – Limburg
RL1

-

-

0/-

-

-

0/-

RL2

--

--

0/-

-

-

--

RL3

--

--

0/-

0/-

0/-

-

0/-

0/-

0/--

Rijnmond-Groningen
RG1

0/-

--

-

RG2

--

-

-

--

--

RG3

-

-

-

0/-

--

-

RG4

0/-

--

0/-

-

-

0/-

België-Groningen
BG1

0/-

--

--

-

-

-

BG2

--

-

-

--

--

--

BG3

-

-

-

-

--

--

BG4

0/-

0

-

0

0/-

0/-

BG5

0/-

0/-

-

0/-

-

0/-

BG6

0/-

-

-

0/-

0/-

0/-

BG7

0/-

0

-

0/-

0/-

0/-

Rijnmond- Duitsland
RD1

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

RD2

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

RD3

-

--

0/-

-

0/-

-

RD4

-

-

--

-

-

-

RD5

--

--

0/-

-

-

--

RD6

--

0/-

-

-

--

--

RD7

--

-

-

0/-

0/-

--

Zeeland- Duitsland
ZD1

--

--

0/-

-

--

--

ZD2

-

0/-

-

0/-

0/-

-

:

ARCADIS

73

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Losse tracés
ZB

0

-

0/-

0

0

0/-

GW

-

0

0/-

0

0/-

0/-

GD1

-

0

0/-

0

0

0/-

GD2

--

0

0/-

0/-

0

-

GD3

0

0

0/-

0/-

0

0/-

SMS

-

0

0/-

0

0

0/-

0/-

0

0/-

0

-

0/-

0

0/-

--

17-6-5 of 17-5
17-5
17-6-5

--

-

-

NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

Het tracé loopt door verschillende kleine bebouwde gebieden met een totaal
oppervlak van ongeveer 2 ha. Er worden 2 clusters woningen geraakt. Het tracé
overlapt toekomstige bebouwing met een ruimtebeslag van 7 hectare. Het aantal
doorsnijdingen van hoofdinfrastructuur is minimaal en er is geen raakvlak met
glastuinbouw. Het raakvlak met dag- en verblijfsrecreatie is beperkt.
RIJNMOND- NOORDZEEKANAAL

Het grootste ruimtebeslag op bebouwd gebied vindt plaats in het Rotterdamse
havengebied en bij IJmuiden wordt grotere bebouwde gebieden doorsneden,
waaronder 14 woningen in 2 clusters. Er is een doorsnijding van toekomstige
bebouwing van 6 hectare. Raakvlakken met hoofdinfrastructuur, glastuinbouw en
recreatiegebieden zijn beperkt. Per saldo is het alternatief licht negatief beoordeeld
(0/-).
BELGIË - RIJNMOND

Het alternatief heeft 2,6 ha overlap met gebouwen, waaronder 27 woningen in 8
clusters. Het alternatief doorsnijdt een matig oppervlak nieuwbouw- en
glastuinbouwgebied. Doorsnijding van hoofdinfrastructuur en recreatiegebied is
beperkt. Per saldo is het alternatief licht negatief beoordeeld (0/-).
RIJNMOND - LIMBURG

Van de drie alternatieven hebben RL2 en RL3 het grootste raakvlak met
bebouwing, waarbij voor RL2 219 woningen in 21 clusters in de buisleidingstrook
liggen. Dezelfde verhouding geldt voor doorsnijding van nieuwbouwgebieden.
Het alternatief doorsnijdt een matig oppervlak nieuwbouw- en
glastuinbouwgebied. Doorsnijding van hoofdinfrastructuur is beperkt. Overlap
met glastuin- en recreatiegebied is voor RL1 en RL2 groter dan RL3. Per saldo is
het alternatief RL1 licht negatief beoordeeld vanwege het relatief kleine raakvlak
met bestaande bebouwing (0/-), en is vanwege de grote overlap RL2 het meest
ongunstig beoordeeld (--). RL3 is negatief (-).
RIJNMOND- GRONINGEN

Alle tracés doorsnijden het Rotterdamse havengebied en delen van Rotterdam, dit
is daarmee voor de onderlinge vergelijking niet van belang. Het tracé van RG3
heeft het grootste raakvlak met bebouwing, vanwege de doorsnijding van
bebouwd gebied bij Utrecht, Amersfoort en langs de A28. Bij alternatief RG2 liggen
de meeste woningen, 875 in 26 clusters, binnen de strook. Alle alternatieven
doorsnijden nieuwbouwgebied, waarvan RG1 en RG4 in ruimte mate (ca. 30-40
ha). Het aantal doorsnijdingen van hoofdinfrastructuur is niet onderscheidend.
:

ARCADIS

74

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Voor doorsnijding van glastuinbouwgebied is alternatief RG2 het meest ongunstig,
gevolgd door RG4. De doorsnijding van recreatiegebied is het grootst bij alternatief
RG2 en RG3. Per saldo zijn RG1 en RG4 het minst negatief beoordeeld vanwege de
relatief lage overlap met bestaande bebouwing (0/-). Alternatief RG3 is negatief
beoordeeld vanwege de combinatie van overlap met bestaande bebouwing,
nieuwbouw en recreatiegebied (-), en voor RG2 resulteert dit in een sterk negatieve
beoordeling (--).
BELGIË – GRONINGEN

Alle alternatieven overlappen huidige bebouwing, waarbij het aantal woningen in
de strook bij BG2 en BG3 een veelvoud is van de overige alternatieven
(respectievelijk 906 en 439 tegen maximaal 87). Voor nieuwbouwgebied geldt dat
BG1 het meeste raakvlak vertoond. BG4 en BG7 doorsnijden geen
nieuwbouwgebied. Voor raakvlakken met glastuinbouw- en recreatiegebieden zijn
BG1, BG2 en BG3 relatief het meest ongunstig en BG4 het meest gunstig. Per saldo
zijn BG2 en BG3 als meest ongunstig beoordeeld (--), gevolgd door BG1
(-). Alle overige alternatieven zijn beperkt ongunstig (0/-).
RIJNMOND – DUITSLAND

Alle alternatieven overlappen huidige bebouwing, waarbij het aantal woningen
binnen de strook bij RD5, RD6 en RD7 een veelvoud is van de overige
alternatieven. Voor overlap met nieuwbouw-, glastuinbouw- en recreatiegebied
geldt dezelfde verhouding. Per saldo zijn RD1 en RD2 het minst ongunstig
beoordeeld (0/-), gevolgd door RD3 en RD4 (-) en daarna RD5, RD6 en RD7 (--)
vanwege het grote aantal woningen binnen de leidingstrook.
ZEELAND – DUITSLAND

Het raakvlak met bestaande bebouwing is voor beide alternatieven even groot,
maar bij ZD1 is het aantal woningen binnen de leidingstrook het dubbele van ZD2.
Ook voor ruimtebeslag op nieuwbouwgebied, glastuinbouw- en recreatiegebied is
ZD1 ongunstiger dan ZD2, waarmee ZD1 sterk negatief (--) en ZD2 licht negatief () is beoordeeld.
LOSSE TRACÉS

 De aftakking van Zeeland naar België doorsnijdt een nieuwbouwgebied bij TerneuzenSluiskil en kent hiernaast verder geen RO knelpunten. Het alternatief is licht negatief
beoordeeld (0/-).
 De aftakking van Groningen naar de Waddenzee doorsnijdt huidige bebouwing en een
beperkt areaal recreatiegebied. Het alternatief is licht negatief beoordeeld (0/-).
 Van de Groningen-Duitsland alternatieven heeft GD2 de grootste overlap met huidige
bebouwing en daarnaast raakvlak met glastuinbouwgebied. Daarmee is GD2 negatief
beoordeeld (0/-) en GD1 en GD3 licht negatief (0/-).
 Alternatief Stein/Meers-Sittard heeft overlap met een beperkt aantal bestaande woningen
waarmee de beoordeling licht negatief (0/-).
 Zowel het segment 17-5 als de segmenten 17-6-5 doorsnijden meerdere grotere bebouwde
gebieden.

:

ARCADIS

75

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.5.4

COMPENSATIE EN MITIGATIE

Wanneer nieuwe buisleidingen leiden tot te amoveren bebouwing zal dit financieel
gecompenseerd moeten worden. Op dit moment wordt ervan uitgegaan dat er ter
plaatse van bebouwing lokale oplossingen mogelijk zijn, zodat er geen sprake
hoeft te zijn van amoveren. Ook voor raakvlakken met glastuinbouw en
recreatieve voorzieningen zal gelden dat financiële compensatie aan de orde is als
een voorziening zijn functie kwijt raakt.

2.5.5

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

Ruimtebeslag op bebouwd gebied
Het grootste knelpunt ten aanzien van bebouwd gebied ligt in de Randstad. In het
havengebied van Rotterdam, en regio Zuid-Holland Zuid bestaat een grote claim
op ruimte voor nieuwbouwprojecten. Dit wordt ook aangegeven in de
inspraakreacties van de lokale overheden. Maatwerk in de vorm van lokale
omleiding van leidingen zal aan de orde zijn voor verdere uitwerking, maar de
vraag is in hoeverre het haalbaar is om het uitgangspunt te hanteren dat geen
bebouwing geamoveerd hoeft te worden.

De segmenten AIV-9 en AIV-17 doorsnijden veel bebouwd gebied in het
Rotterdamse havengebied en rond Rotterdam. Zowel de bebouwing direct boven
het tracé als de bebouwing binnen de veiligheidszone kunnen leiden tot een
mogelijke verlegging van het tracé. Overige segmenten en knopen met veel
bebouwd gebied zijn:
 Segment 11-15 (Oosterhout, Tilburg).
 Segment 3-5 (langs A28).
 Segment 3-6 (zuid van Amsterdam, Lelystad).
 Segment 5-17 (Schoonhoven, Utrecht).
 Segment 8- BI (Terneuzen).
 Knoop BIII/16 (Bergen op Zoom, Roosendaal).
 Knoop 11 (Boxtel).

Ruimtebeslag op toekomstige bebouwing
Op het segment 13-DII ligt de toekomstige bebouwing van Greenport Venlo.
Wanneer bij de aanleg van de Greenport geen rekening is gehouden met een
eventuele verbreding van het leidingentracé kan dit omlegging van het tracé
betekenen. Andere locaties waar een groot oppervlak toekomstige bebouwing
wordt doorsneden zijn:
 Heerhugowaard (segment AIII-18).
 Barendrecht en Zwijndrecht (segment AIV-9).
 Tilburg (segment 15-11).
 Terneuzen (segment 8-BI).

Doorsnijding infrastructuur
Als knelpunten gedefinieerd zijn segmenten met meer dan 20 doorsnijdingen van
wegen en spoorwegen. Dit zijn de volgende segmenten:
 Segment 3-5 (A en B).
 Segment 3-6.
:

ARCADIS

76

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

 Segment AIV-9.

Doorsnijding glastuinbouw
Op het segment 13-DII, nabij Venlo ligt een groot glastuinbouwgebied, dit kan
omlegging van het tracé betekenen. Andere locaties waar een groot oppervlak
glastuinbouw wordt doorsneden zijn:
 Uithoorn (segment 3-6).
 Brielle (segment AIV-15).
 Klazienaveen (rond DV).

Doorsnijding recreatie
Het segment 3-5, met name de oostelijke variant, doorsnijdt grote oppervlakten met
verblijfsrecreatie. Het segment 3-6 doorsnijdt grote oppervlakten met dagrecreatie.

2.5.6

LEEMTEN IN KENNIS

Er bestaat een leemte in kennis met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen die
niet op de NKN staan, en ook niet tot ‘bebouwd gebied’ gerekend worden. Dit
volgt ook uit de inspraakreacties. Deze leemte zorgt ervoor dat het beeld van de
doorsnijding van toekomstig bebouwd gebied incompleet is. Voor verdere
besluitvorming zal dit met lokale overheden verder bekeken moeten worden om te
zien of inpassing van de tracés mogelijk is.

2.6

EXTERNE VEILIGHEID

2.6.1

TOELICHTING BEOORDELING CRITERIA

Voor het aspect externe veiligheid is getoetst aan de twee normen voor externe
veiligheid: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico, als gedefinieerd in het
Bevb (Besluit externe veiligheid buisleidingen).
De beoordeling richt zich op nieuw aan te leggen leidingen. Bestaande leidingen
zijn niet betrokken, om dat hiervoor reeds destijds afwegingen zijn gemaakt,
consequentieonderzoeken zijn uitgevoerd in het kader van het Bevb, alsook in het
kader van het Bevb saneringen zullen worden uitgevoerd.
PLAATSGEBONDEN RISICO

Het plaatsgebonden risico (PR) geeft de kans per jaar dat een persoon, die zich
continu en onbeschermd op een bepaalde plaats in de omgeving van een
buisleiding met een gevaarlijke stof bevindt, overlijdt ten gevolge van een
calamiteit met die buisleiding.
De norm voor het plaatsgebonden risico ligt op 10-6 per jaar (is een kans van 1 op
1.000.000 per jaar). De status van de norm geldt als grenswaarde voor zowel
buisleidingen als kwetsbare bestemmingen . De norm geldt voor de individuele
buisleiding, er is geen norm voor de gebundelde leidingen tezamen in een strook.
Bij overschrijding van de norm voor het plaatsgebonden risico is sprake van een
knelpunt.

:

ARCADIS

77

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

Voor nieuw aan te leggen gasleidingen is er overeenkomstig het Bevb vanuit
gegaan dat leidingen worden aangelegd met een afstand van maximaal 5 meter
voor de PR-10-6 norm. Daardoor zullen er geen (beperkt) kwetsbare bestemmingen
binnen de afstand behorend bij de norm kunnen komen te liggen, en wordt aan die
norm altijd voldaan.
Het is de bedoeling dat nieuwe brandbare vloeistofleidingen ook kunnen worden
aangelegd met PR(10-6) afstand van 5 meter. Omdat hier nog onderzoek naar
gedaan wordt, kan dit uitgangspunt niet definitief worden bevestigd. Specifiek
voor brandbare vloeistoffen heeft het RIVM in 2008 tabellen gemaakt voor
plaatsbonden risicoafstanden, afhankelijk van druk en diameter. Zekerheidshalve
zijn deze afstandstabellen gebruikt voor de ligging van de brandbare
vloeistofleidingen in de leidingstroken, alsook voor de toetsing aan het
plaatsgebonden risico.
GROEPSRISICO

Het groepsrisico (GR) is een maat voor de omvang van een calamiteit in relatie tot
de kans er op. De status van de norm waaraan getoetst wordt is die van
oriënterende waarde (OW).
Het groepsrisico wordt uitgedrukt in cumulatieve kansen per jaar per kilometer
buisleiding dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks
gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een buisleiding en een
ongewoon voorval met die buisleiding.
Bij overschrijding van de oriënterende waarde voor het groepsrisico spreken we
van een aandachtspunt.
Voor de inschatting van het groepsrisico rond de mogelijke tracés voor de
Structuurvisie Buisleidingen wordt een vereenvoudiging gemaakt door te kijken
naar de bevolkingsdichtheid (aantal inwoners en werknemers) rond de tracés.
Deze bevolkingsdichtheid geeft een indicatie van aandachtspunten voor het
groepsrisico.
Het groepsrisico kan slechts worden veroorzaakt door beperkt kwetsbare
bestemmingen alsook door kwetsbare bestemmingen buiten de PR(10-6) afstand.
Immers, er mogen geen kwetsbare bestemmingen binnen de PR(10-6) contour
gelegen zijn. Daarom is kennis over de afstand voor het plaatsgebonden risico
PR(10-6) van belang. Uitgangspunt voor deze afstand is het Bevb (5 meter voor
gasleidingen, alsook de afstandtabellen van het RIVM voor brandbare
vloeistoffen).
Groepsrisico wordt in zijn algemeenheid berekend voor (beperkt) kwetsbare
bestemmingen in het gebied tussen de PR(10-6) en de 1% letaliteit effectafstand (de
maximale afstand waar nog dodelijke slachtoffers kunnen vallen). Meer specifiek
voor buisleidingen kan de analyse om doelmatigheidsredenen worden beperkt tot
de 100% letaliteit effectafstand.
KWETSBARE OBJECTEN

Voor de zuidelijke verbindingen wordt een aanvullende analyse uitgevoerd
waarbij het aantal woningen in de directe omgeving van het tracé wordt
geïnventariseerd. Deze analyse wordt uitgevoerd omdat mogelijk voor een aantal
:

ARCADIS

78

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

typen leidingen de PR 10-6 contour buiten de leidingstrook kan komen te liggen.
Het aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook wordt hierom in kaart
gebracht. Uitgangspunt hierbij is een 20 inch K1-leiding op 100 bar met een PR 10-6
afstand van 25 meter, welke is gelegen op 5 meter uit de rand van de leidingstrook.
Daarnaast wordt voor alle verbindingen het aantal onderwijs- en zorginstellingen
in kaart gebracht binnen het gebied tot de 100% letaliteitsafstand (210 m) en tot de
1% letaliteitsafstand (540 m).
BEPERKT KWETSBARE OBJECTEN

Incidentele woningen en lintbebouwing zijn niet meegenomen in dit onderzoek.
Aanname is dat de bijdrage hiervan relatief beperkt is.
Voor een nadere toelichting op de onderzoeksmethodiek voor beide criteria en
bijbehorende uitgangspunten daarvoor zie het onderzoeksrapport opgesteld door
het RIVM, opgenomen in bijlage 3.

2.6.2

REFERENTIESITUATIE EN VOORGENOMEN ACTIVITEIT

Op basis van een GIS-analyse is in deze paragraaf is per criterium een overzicht
gegeven van de PR en GR overschrijdingen. Een overzicht van de GIS-analyes per
segment en per verbinding is opgenomen in bijlage 2.
Tabel 2.28

Tracé

Gevoelige objecten en
plaatsgebonden risico (PR)

Onderwijs&zorg
<210m (100%
lethaliteit)

Woningen <20 m (PR)

Beoordeling

Noord-Holland –
Groningen
NHG1

6

0

0/-

12

0

0/-

4

179

--

RL1

17

197

-

RL2

34

671

--

RL3

38

471

--

RG1

20

0

0/-

RG2

77

0

-

RG3

67

0

-

RG4

12

72

--

BG1

16

147

-

BG2

73

147

-

BG3

70

147

-

BG4

19

147

-

BG5

35

131

-

BG6

14

209

--

BG7

24

140

-

10

72

0/-

RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland
RD1

:

ARCADIS

79

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RD2

8

72

0/-

RD3

8

190

-

RD4

26

253

-

RD5

25

664

--

RD6

43

727

--

RD7

47

527

--

ZD1

19

673

--

ZD2

41

536

-

ZB

2

50

-

GW

1

0

0

GD1

2

0

0

GD2

2

0

GD3

1

0

0

SMS

1

23

0/-

17-6-5

25

0

-

17-5

32

0

-

Tracé

Overschrijding 10%
OW op 0-100 m met
factor 1-2 (# ha)

Overschrijding 10%
OW op 100-250 m
met factor 1-2 (# ha)

Kwalitatieve
beoordeling

7

2

0/-

16

18

-

16

9

-

RL1

65

72

--

RL2

80

64

-

RL3

25

19

0/-

RG1

26

22

0/-

RG2

54

46

-

RG3

58

56

--

RG4

73

48

--

BG1

32

14

0/-

BG2

60

38

-

BG3

80

50

--

BG4

33

22

-

BG5

28

15

0/-

BG6

34

10

0/-

BG7

38

26

-

RD1

20

18

-

RD2

16

18

-

RD3

10

12

0/-

RD4

18

17

-

RD5

27

40

--

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

0

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.29
Groepsrisico (GR)

Noord-Holland –
Groningen
NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België - Rijnmond
BR1
Rijnmond – Limburg

Rijnmond-Groningen

België-Groningen

Rijnmond- Duitsland

:

ARCADIS

80

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RD6

35

45

--

RD7

39

13

--

ZD1

26

24

-

ZD2

38

27

--

ZB

3

0

0

GW

4

0

0

GD1

14

0

0/-

GD2

8

3

0/-

GD3

2

0

0

SMS

11

0

0/-

17-6-5

134

45

-

17-5

193

48

-

Zeeland- Duitsland

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

Tabel 2.30
Raakvlakken van segmenten
met windturbinelocaties

Segment

Provincie

Locatie en aantal

Kenmerken

18 – AII

Friesland

Nijefurd ca. 5

Buiten de kom

18 – AII

Noord Holland

Wieringermeer
20

400-800 meter van lintbebouwing

3–6

Flevoland

Lelystad 10-12

Diergeneeskundig Lab.

8 –B1 en BIII

Zeeland

Sloegebied 3

Geen bebouwing

AIII- 18

Friesland

Nijefurd ca. 5

Buiten de kom

AIII- 18

Noord-Holland

Wieringermeer,
4

400-800 meter van lintbebouwing

AIV – 15

Zuid-Holland

Maasvlakte 4

Geen bebouwing

AIV – 17

Zuid-Holland

R’dams
havengebied 25

Geen bebouwing

Knooppunt 1

Groningen

Scheemda 4

Geen bebouwing

2.6.3

EFFECTBEOORDELING

Tabel 2.31

Tracé

Effectbeoordeling voor het
aspect externe veiligheid

Gevoelige objecten
en PR

GR

Totaal

0/-

0/-

0/-

0/-

-

0/-

--

-

-

RL1

-

--

--

RL2

--

-

--

RL3

--

0/-

-

RG1

0/-

0/-

0/-

RG2

-

-

-

Noord-Holland
– Groningen
NHG1
RijnmondNoordzeekanaal
RN1
België – Rijnmond
BR1
Rijnmond –
Limburg

RijnmondGroningen

:

ARCADIS

81

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

RG3

-

--

--

RG4

--

--

--

BG1

-

0/-

0/-

BG2

-

-

-

BG3

-

--

--

BG4

-

-

--

BG5

-

0/-

-

BG6

--

0/-

-

BG7

-

-

-

RD1

0/-

-

-

RD2

0/-

-

-

RD3

-

0/-

0/

België-Groningen

RijnmondDuitsland

RD4

-

-

-

RD5

--

--

--

RD6

--

--

--

RD7

--

--

--

ZeelandDuitsland
ZD1

--

-

--

ZD2

-

--

--

ZB

-

0

0/-

GW

0

0

0

GD1

0

0/-

0/-

GD2

0

0/-

0/-

GD3

0

0

0

SMS

0/-

0/-

0/-

17-5

-

-

--

17-6-5

-

-

--

Losse tracés

17-6-5 of 17-5

Om de alternatieven te beoordelen is bekeken welke segmenten grotere
knelpunten/ aandachtspunten bevatten. Hierbij is geschat of de aanwezigheid van
een plaatsgebonden risico knelpunt of groepsrisicoaandachtspunt waarschijnlijk is.
Uitgaande van de maximale populatiedichtheden voor 100% van de oriënterende
waarde voor het groepsrisico, zijn er negen segmenten die mogelijk een probleem
vormen: 11-12, 11-15, 11-BV,3-5, 3-6, 5-17, 5-6, 7-9, AIV-15. In onderstaande
beschrijving van de effectbeoordeling per alternatief is dit als zwaarwegend
criterium meegenomen.
Het overschrijden van een waarde van 10% toename van het groepsrisico c.q. 10%
van de oriënterende waarde voor het groepsrisico is niet een kritisch aspect c.q.
belemmering voor het tracé zelf, maar kan slechts worden gezien als
signaleringswaarde voor verder onderzoek/toetsing en/of afwegging tegen andere
alternatieve routes.
NOORD-HOLLAND – GRONINGEN

Het alternatief bevat geen segmenten die een groot knelpunt ten aanzien van PR of
aandachtpunt voor GR kennen. Er zijn wel gevoelige bestemmingen binnen de 100
:

ARCADIS

82

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

m zone, en er is een beperkt areaal overschrijding van de 10% OW waarmee de
beoordeling licht negatief is (0/-).
RIJNMOND- NOORDZEEKANAAL

Het alternatief bevat geen segmenten die een groot knelpunt t ten aanzien van PR
of aandachtpunt voor GR kennen. Er zijn wel gevoelige bestemmingen binnen de
100 m zone, en er is een matig areaal overschrijding van de 10% OW waarmee de
beoordeling licht negatief is (0/-).
BELGIË – RIJNMOND

Het alternatief bevat 1 segment dat een groot knelpunt vormt, vanwege het groot
aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook (PR): AIV-15. Daarnaast
zijn gevoelige bestemmingen binnen de 100 m zone, en er is een matig areaal
overschrijding van de 10% OW. Per saldo is de beoordeling sterk negatief (- -).
RIJNMOND - LIMBURG

Alle alternatieven bevatten 1 segment dat een groot knelpunt vormt, vanwege het
groot aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook (PR): AIV-15. RL2 en
RL3 bestaan daarnaast nog uit de segmenten 11-15 en 11-12 die ook een groot PR
knelpunt kennen. Daarnaast zijn gevoelige bestemmingen binnen de 100 m zone,
en er is een matig areaal overschrijding van de 10% OW. Per saldo is de
beoordeling sterk negatief voor RL2 en RL3 (- -) en negatief voor RL1 (-).
RIJNMOND- GRONINGEN

Alternatief RG2 bevat 1 segment dat een groot knelpunt vormt, vanwege het groot
aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook (PR): 3-6. RG3 en RG4
bevatten twee segmenten met grote knelpunten, respectievelijk de segmenten 3-5
en 5-6 en segmenten AIV-15 en 7-9. Daarnaast zijn gevoelige bestemmingen binnen
de 100 m zone, en er is een groot areaal overschrijding van de 10% OW. Per saldo
is de beoordeling sterk negatief voor RL3 en RL4 (- -), negatief voor RL2 (-) en licht
negatief voor RL1 (0/-).
BELGIË – GRONINGEN

Alternatieven BG2, BG5, BG6 en BG7 bevatten 1 segment dat een groot knelpunt
vormt, vanwege het groot aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook
(PR). Voor BG2 is dat 3-6 en voor de overige alternatieven 7-9. BG3 en BG4
bevatten twee segmenten met grote knelpunten, respectievelijk de segmenten 3-5
en 5-17 en segmenten 11-BV en 7-9. Daarnaast zijn gevoelige bestemmingen binnen
de 100 m zone, en er is een overschrijding van de 10% OW bij alle alternatieven.
Per saldo is de beoordeling sterk negatief voor BG3 en BG4 (- -), negatief voor BG2,
BG5, BG6 en BG7(-) en licht negatief voor BG1 (0/-).
RIJNMOND – DUITSLAND

Alternatieven RD3 en RD4 bevatten één segment dat een groot knelpunt vormt,
vanwege het groot aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook (PR):
AIV-15. Voor RD1 en RD2 komt daar segment 7-9 bij. Voor RD5, RD6 en RD7
komen naast AIV-15 nog segmenten 11-12 en 11-15 bij. Daarnaast zijn gevoelige
bestemmingen binnen de 100 m zone, en er is een overschrijding van de 10% OW
bij alle alternatieven. Per saldo is de beoordeling sterk negatief voor RD5, RD6 en
RD7 (- -), negatief voor RD1, RD2 en RD4 (-) en licht negatief voor RD3 (0/-).

:

ARCADIS

83

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZEELAND – DUITSLAND

Alternatieven ZD1 en ZD2 bevatten allebei 1 segment dat een groot knelpunt
vormt, vanwege het groot aantal woningen binnen 20 meter van de leidingstrook
(PR): 11-12. Daarnaast zijn gevoelige bestemmingen binnen de 100 m zone, en er is
een groot areaal met een overschrijding van de 10% OW. Per saldo is de
beoordeling sterk negatief voor beide alternatieven.
LOSSE TRACÉS

 De aftakking van Zeeland naar België heeft een relatief grote hoeveelheid woningen
binnen 20 meter van de leidingstrook (PR) en een geringe overschrijding van de 10% OW
waarde. Het alternatief is licht negatief beoordeeld (0/-).
 De aftakking van Groningen naar de Waddenzee heeft verwaarloosbaar EV effect (0).
 Van de Groningen-Duitsland alternatieven heeft GD3 de minste EV knelpunten (0), en bij
GD1 en GD2 zijn de knelpunten zeer beperkt (0/-).
 Alternatief Stein/Meers-Sittard heeft een beperkt aantal woningen binnen de 20 meter en
een klein areaal met overschrijding van de 10% OW, waarmee de beoordeling licht
negatief is (0/-).
 Zowel het segment 17-5 als de segmenten 17-6-5 bevat een segment met een groot EV
knelpunt waarmee beide routes sterk negatief zijn beoordeeld (- -).

2.6.4

KNELPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN VERDERE UITWERKING

Knelpunten (PR) en aandachtpunten (GR) van RIVM zijn opgenomen in Excel
knelpuntenanalyse. Om tracéknelpunten en aandachtspunten op te lossen kunnen
maatregelen genomen worden. Gezamenlijke maatregelen moeten dan voor alle
leidingen in het tracé worden genomen; waarbij rekening gehouden moet worden
met de doorwerking van maatregelen op de totale faalfrequentie. Dit voorkomt dat
een aandachtspunt niet wordt opgelost omdat een andere, tweede, leiding in het
tracé bepalend wordt en het aandachtspunt in stand houdt.
Eén van de maatregelen die kan worden toegepast is het nemen van
beheermaatregelen. Deze maatregel is met name geschikt voor leidingstroken zoals
in de structuurvisie worden vastgesteld. Onder beheermaatregelen wordt verstaan
dat beperkingen aan graafwerkzaamheden worden gesteld of dat deze worden
uitgesloten door middel van een beheerovereenkomst. Er zijn verschillende
varianten van deze maatregel, met een reductiefactor van 1,6 tot 100.
Hierbij moet worden opgemerkt dat deze beheermaatregelen alleen
probleemoplossende potentie hebben wanneer bij de aanleg van een leiding in de
leidingstrook deze reductiefactor niet wordt toegepast. Wanneer dat namelijk wel
wordt gedaan, kunnen leidingen in een leidingstrook technisch onveiliger worden
uitgevoerd dan autonoom aanlegde leidingen omdat er een beheermaatregel
tegenover staat.

2.6.5

LEEMTEN IN KENNIS

Volgens het Bevb moeten nieuwe leidingen worden aangelegd met een PR(10-6)
van maximaal 5 meter. Voor aardgas is dit haalbaar gebleken. Voor brandbare
vloeistoffen is nog onderzoek gaande omtrent de maatregelenset aan de
:

ARCADIS

84

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

individuele leidingen. Voor overige (chemische) leidingen geldt dit ook, en is ook
de uniforme rekenmethodiek nog in ontwikkeling. Naar verwachting is een PR-106 voor de meeste stoffen haalbaar, de onzekerheid betreft met name de
kwantificering (wat is een maatregel waard) en de betaalbaarheid (hoever moet
men met maatregelen gaan).
Daarnaast is nog onderzoek lopende omtrent de waardering van specifieke
beheers maatregelen voor stringent beheer in leidingstroken en voor maatregelen
door gemeenten. Deze kunnen effect hebben op de risico(reductie) situatie van
leidingen in leidingstroken zowel GR als PR). Om die redenen zijn specifieke
maatregelen niet in rekening gebracht kunnen worden in de beoordeling in dit
onderzoek.
Het Bevb bepaalt dat risicoverhogende objecten in de omgeving moeten worden
beschouwd bij de faalkansverhoging van leidingen. Naar verwachting zijn er
weinig locaties met zowel windturbines, buisleidingen alsook kwetsbare
bestemmingen door de natuurlijke geluidszonering. Hierdoor zullen naar
verwachting geen knelpunt en -aandachtpunten ontstaan waardoor een onderzoek
in dit kader niet noodzakelijk is geacht.
Ook domino-effecten (bij een calamiteit van een leiding faalt een naastliggende
leiding; de dienen te worden beschouwd bij niet-onafhankelijke ligging. Met name
in corridors, waarbij de onderlinge afstand tussen leidingen wordt beperkt, kan de
onderlinge afhankelijkheid toenemen en daardoor de faalkans van de leidingen en
dus daarmee het risico. Hiertoe zullen specifieke mitigerende maatregelen
noodzakelijk kunnen zijn.
Cumulatie (optellen) van risico's van afzonderlijke leidingen kan gebiedsgericht,
maar er is geen landelijke norm voor. Daarmee is toetsen voor dit onderzoek niet
mogelijk. Bestaande leidingen met een grote PR-10-6 afstand zullen bij het optellen
met een nieuwe leiding met een kleine PR-10-6 afstand (5 meter) dominant zijn,
waardoor het resultaat niet relevant is voor de beoordeling van de alternatieven.
Hierom is een dergelijke exercitie in dit kader niet opportuun geacht.
Het Bevb kent een richtwaarde (inspanningsverplichting) voor beperkt kwetsbare
bestemmingen. Gezien het ontbreken van detailkennis omtrent de uiteindelijke
uitvoering van leidingen is een analyse hierop niet zinvol geacht. Naar inschatting
zal de bijdrage niet relevant zijn voor de beoordeling in dit kader.
Het Bevb bepaalt dat risicoverhogende objecten in de omgeving moeten worden
beschouwd bij de faalkansverhoging van leidingen. Nieuwland heeft
geconstateerd dat binnen in een gebied van 150 meter buiten de rand van de
leidingstrook ca. 10 situaties zijn met 3 – 20 aanwezige windmolens. Deze
windmolens staan niet of incidenteel in de buurt van woningen. Er mag van
uitgegaan worden dat er weinig locaties zijn met zowel windturbines,
buisleidingen alsook kwetsbare bestemmingen (ook door de natuurlijke
geluidszonering) en dat dergelijke situaties eventueel lokaal aan te passen zijn.
Hierdoor zullen naar verwachting geen knelpunt en –aandachtpunten ontstaan
waardoor een nader onderzoek in dit kader niet noodzakelijk is geacht.

:

ARCADIS

85

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

2.6.6

GELUID EN LUCHTKWALITEIT

Bij de aanleg van de leiding wordt materieel ingezet zoals graafmachines, shovels,
generatoren, kranen, vrachtwagens, boorinstallaties en dergelijke. Dit materieel
kan leiden tot tijdelijke geluidshinder op woonbebouwing. In deze fase van
planvorming is dit effect niet onderscheidend en relevant geacht. De
geluidsbelasting in de aanlegfase wordt beoordeeld op basis van de Circulaire
Bouwlawaai van 1991. Deze circulaire beveelt een toetsingsnorm aan van een
equivalent niveau van 60 dB(A) in de dagperiode op de gevels van woningen. Bij
een totale duur van de werkzaamheden korter dan één maand kan een
toetsingsnorm van 65 dB(A) worden gehanteerd. De aanlegwerkzaamheden
worden beoordeeld op basis van het aantal woningen waar mogelijk de
basistoetsingsnorm van 60 dB(A) voor bouwactiviteiten wordt overschreden. Er
zijn maatregelen mogelijk om deze hinder zoveel mogelijk te beperken:
 Voorafgaand aan de uitvoering zal op basis van dan geldende inzichten de lokale situatie
nader worden beoordeeld en zonodig maatregelen worden getroffen, zoals geluidsarm
materieel en/of methode.
 Voorafgaand aan de uitvoering wordt op basis van dan geldende inzichten de lokale
situatie nader beoordeeld en worden zonodig lokale maatregelen getroffen om eventuele
trillingshinder te minimaliseren. Denk hierbij aan het trillingsarm inbrengen van
damwanden.

Het werkverkeer heeft een emissie naar de lucht. Daarnaast kan bij droge grond
door verstuiving enige emissie van fijn stof plaatsvinden. Gezien het feit dat de
werkzaamheden zich continu verplaatsen, het tijdelijke karakter van de
werkzaamheden, de sleuf na het graven zo snel mogelijk wordt gedicht en de
heersende achtergrondconcentraties in het gebied, worden de effecten van de
aanleg op de luchtkwaliteit niet onderscheidend en relevant geacht in deze fase
van planvorming.

:

ARCADIS

86

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

3

HOOFDSTUK

3.1

Conclusie

RESULTATEN GROFMAZIGE EFFECTBEOORDELING

Tabel 3.32 geeft een overzicht van de effectbeoordeling per aspect aan de hand van
een kwalitatieve effectscore. Voor het aspect natuur is dit uitgesplitst voor de
verschillende typen natuurgebied.
Noord-Holland –
Groningen

BW

N2000

EHS

BN

LC

A

NHG1*

0/-

-

0/-

0/-

-

-

0/-

0/-

-

0

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

0/-

-

-

-

0

-

0

0/-

-

RL1

-

--

--

-

0/-

-

0/-

--

RL2

0/-

--

--

--

-

0/-

--

--

cultuurhistorie

RL3

0/-

-

-

-

-

0

-

-

A: Archeologie
RO: Ruimtelijke Ordening

RijnmondGroningen

EV: Externe veiligheid

RG1

0/-

-

0/-

0/-

--

--

0/-

0/-

RG2

0/-

-

-

0/-

0/-

0/-

--

-

RG3

-

0/-

--

0/-

-

-

-

--

RG4

-

0/-

-

-

--

-

0/-

--

BG1

-

--

-

-

--

--

-

0/-

BG2

-

--

-

-

0/-

0/-

--

-

BG3

-

0/-

--

-

--

0/-

--

--

BG4

0/-

0/-

-

-

0/-

-

0/-

--

BG5

-

--

--

--

-

--

0/-

-

BG6

0/-

0/-

-

-

--

-

0/-

-

BG7

0/-

0/-

-

-

--

--

0/-

-

RD1

0/-

0/-

-

0/-

-

-

0/-

-

RD2

0/-

0/-

-

0/-

0/-

-

0/-

-

RD3

0/-

--

-

0/-

0/-

0/-

-

0/

RD4

--

--

--

-

--

--

-

-

RD5

0/-

-

-

-

-

0/-

--

--

RD6

-

--

--

--

--

--

--

--

RD7

-

-

-

-

--

-

--

--

Tabel 3.32
Overzicht van de
effectbeoordeling voor:
BW: Bodem en water

RijnmondNoordzeekanaal

N2000: Natura 2000-gebieden

RN1

EHS: Ecologische

België - Rijnmond

Hoofdstructuur

BR1

BN: Afstand tot Beschermd

Rijnmond –
Limburg

Natuurmonumenten
LC: Landschap en

RO

EV

België Groningen

RijnmondDuitsland

:

ARCADIS

87

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZeelandDuitsland
ZD1

0/-

--

--

-

-

0/-

--

--

ZD2

-

-

-

-

-

--

-

--

ZB

0/-

0/-

0

0/-

0/-

0

0/-

0/-

GW

0/-

0

0

0

0/-

0/-

0/-

0

GD1

0/-

0

0

0

0/-

0

0/-

0/-

GD2

0/-

0

0/-

0

--

0/-

-

0/-

GD3

0/-

0

0/-

0

-

-

0/-

0

SMS

0/-

0

n.b.

n.b.

0

0/-

0/-

0/-

17-6-5

+

0

-

0

-

0/-

0/-

--

17-5

0/-

0

-

0

-

0

--

--

Losse tracés

17-6-53 of 17-54

Op basis van de overzichtstabel is per verbinding het ‘meest kansrijke’ alternatief
benoemd en is aangegeven of er sprake is van ‘lichte’ of ‘zware’ knelpunten. In
onderstaande tekst is toegelicht wat dit inhoudt. Daarna volgt per verbinding de
analyse.
Op basis van de effectbeoordeling is per verbinding een ‘meest kansrijk’ alternatief
ALTERNATIEF VANUIT TWEE te benoemen. Hierbij zijn de plussen en minnen van de verschillende aspecten niet
één op één op te tellen. Voor deze analyse is de selectie op twee manieren
INVALSHOEKEN
benaderd: vanuit de invalshoek ‘groene aspecten’ en vanuit de invalshoek ‘grijze
- groene milieu
aspecten’.
- grijze milieu
‘MEEST KANSRIJKE’

KNELPUNTEN
- ‘lichte’ knelpunten
- ‘zware’ knelpunten

Ten aanzien van de geconstateerde knelpunten geldt dat er voor elk ‘meest
kansrijk’ alternatief is aangegeven of er ‘lichte’ of ‘zware’ knelpunten voorkomen
op het tracé. Dit houdt in dat er knelpunten zijn die relatief eenvoudig met
technische maatregelen te verhelpen zijn (bijvoorbeeld door een diepe boring). De
‘zware’ knelpunten zijn knelpunten die ontstaan door bijvoorbeeld beleidsmatige
restricties aan de orde zijn, er kan sprake zijn van een groot externe veiligheidrisico
of er is een zeer groot raakvlak met een omgevingswaarde (bijvoorbeeld gevoelig
Natura 2000-gebied).
NOORD-HOLLAND - GRONINGEN

Voor deze verbinding is er 1 alternatief, waarmee NHG1 (vanaf Callantsoog, via
midden Friesland naar Oost-Groningen) vanuit zowel de groene als de grijze
invalshoek geselecteerd. Er zijn relatief weinig ‘zware’ knelpunten op deze
verbinding.
RIJMOND – NOORDZEEKANAAL

Voor deze verbinding is er 1 alternatief, waarmee RN1 (vanaf het Rijnmondgebied,
Maassluis, naar IJmuiden) vanuit zowel de groene als de grijze invalshoek
geselecteerd. Op deze verbinding liggen voor het aspect bodem en water enkele
‘zware’ knelpunten.

3

17-6-5: van Krimpen aan den IJssel via Capelle ad IJssel, Alphen ad Rijn en Woerden en de noordkant van

Nieuwegein via knooppunt Oudenrijn naar de Utrechtse Heuvelrug (knoop 5).
4

17-5: van Krimpen aan den IJssel via Lekkerkerk, Bergambacht, Lopik en van zuidwest naar noordoost Nieuwegein

via knooppunt Oudenrijn naar de Utrechtse Heuvelrug.
:

ARCADIS

88

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BELGIË – RIJNMOND

Voor deze verbinding is er 1 alternatief, waarmee BR1 (vanaf knooppunt met de
Belgische grens bij Ossendrecht naar de havens van Rotterdam in het Rijnmondgebied)
vanuit zowel de groene als de grijze invalshoek geselecteerd. Op deze verbinding
liggen voor de aspecten bodem en water, natuur en externe veiligheid enkele
‘zware’ knelpunten. Deze strook ligt in de Buisleidingenstraat waar een speciaal
beheersregime hoort waar de afspraken over Natura 2000 en waterwingebieden
inpassen.
RIJNMOND – LIMBURG

Vanuit de groene aspecten verdient RL3 (vanaf de havens van Rotterdam in het
Rijnmond gebied naar de Duitse grens in midden Limburg; de grensovergang bij
Sittard ter hoogte van Nieuwstad) de voorkeur. Er is minder raakvlak met natuur
statusgebieden. Ook vanuit het grijze perspectief verdient dit aspect de voorkeur
vanwege het relatief kleinere EV knelpunt ten opzichte van RL1 en RL2. Dit geeft
de doorslag boven de relatief minder ongunstige RO beoordeling van RL1.
RIJNMOND – GRONINGEN

Vanuit de groene aspecten verdient RG2 (vanaf Maassluis (het Rijnmondgebied) naar OostGroningen. Het eerste deel is gelijk aan RN1. Vervolgens richting Amstelveen, rond zuid Amsterdam, volgt het
tracé de A6 door Flevoland richting Ommen. Bij Ommen volgt het tracé in noordelijke richting naar knoop 1 in
Oost-Groningen bij Menterwolde) de voorkeur vanwege de relatief beperkte raakvlakken met

grondwaterbeschermingsgebieden en natuurgebieden in combinatie met een klein
raakvlak met landschappelijke omgevingswaarden en archeologische terreinen van
hoge waarde. Vanuit de grijze aspecten is alternatief RG1 (van Maassluis (het
Rijnmondgebied) naar Oost-Groningen. Het eerste deel is gelijk aan RN1. Daarna volgt het
tracé de route ten oosten van Beverwijk, Alkmaar en Heerhugowaard, ten westen van
Medemblik, ter hoogte van de A7, richting Oost-Groningen) het meest kansrijk vanwege
de relatief kleine overlap met bebouwde gebieden en weinig EV knelpunten.
BELGIË – GRONINGEN

Vanuit de groene aspecten is BG4 (vanaf de grensovergang met België, bij Hilvarenbeek, naar OostGroningen) het meest kansrijk omdat in dit alternatief voor alle groene aspecten
relatief het minste raakvlak met omgevingswaarden plaatsvindt. Vanuit de grijze
aspecten verdient BG1 (vanaf de grensovergang met België, bij Ossendrecht, naar Oost-Groningen. Het
eerste deel van het tracé volgt, tot de Hoeksche Waard, BR1. Vanaf de Hoeksche Waard is het tracé gelijk aan
RN1) de voorkeur vanwege het lage EV risico in combinatie met een middelmatige

overlap met RO waarden. Alternatieven BG5, BG6 en BG7 kennen weliswaar
minder raakvlak met RO omgevingswaarden maar zijn ongunstiger vanuit het
veiligheidsperspectief, dat zwaarder is meegewogen.
RIJNMOND – DUITSLAND

Vanuit de groene aspecten is alternatief RD2 (vanaf het havengebied van Rotterdam (het
Rijnmondgebied) naar de grensovergang bij Emmerich) het minst ongunstig. Er is minimaal
raakvlak met omgevingswaarden. Vanuit de grijze aspecten zou RD3 (vanaf het
havengebied van Rotterdam (het Rijnmondgebied) naar de grensovergang bij Venlo; van
havengebied tot Beuningen via tracé RD2, vervolgens richting Ravenstein en richting
Venray naar grensovergang) de voorkeur genieten vanwege het relatief lage aantal
EV knelpunten in dit alternatief.

:

ARCADIS

89

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

ZEELAND – DUITSLAND

Vanuit de groene aspecten verdient ZD2 (vanaf Borssele in Zeeland tot de grensovergang in
Duitsland bij Bocholtz/Aken) de voorkeur, vanwege de grote overlap met natuurgebieden
bij ZD1. Vanuit de grijze aspecten is ZD2 het minst ongunstig van de twee
alternatieven vanwege het meer beperkte raakvlak met RO waarden.
Navolgende tabel bevat de selectie van de meest kansrijke alternatieven per
verbinding, bepaald aan de hand van bovenstaande tekst waar de tweedeling
groene en grijze aspecten is gehanteerd.
Groen

Grijs

Noord-Holland – Groningen

NGH1

NHG1

Rijnmond – Noordzeekanaal

RN1

RN1

België – Rijnmond

BR1

BR1

Rijnmond – Limburg

RL3

RL3

Rijnmond – Groningen

RG1

RG2

België – Groningen

BG4

BG1

Rijnmond – Duitsland

RD2

RD3

Zeeland – Duitsland

ZD2

ZD2

Zeeland – België

ZB

ZB

Groningen – Waddenzee

GW

GW

Groningen – Drenthe – Duitsland

GD1

GD1

Groningen – Duitsland

GD3

GD3

Stein/Meers – Sittard

SMS

SMS

17-5 of 17-6-5

17-6-5

17-6-5

Tabel 3.33
Selectie van het meest
kansrijke alternatief per
verbinding op basis van:
- een ‘groene’ invalshoek
(bodem en water, natuur,
landschap en cultuurhistorie,
archeologie)
- een ‘grijze ‘ invalshoek
(ruimtelijke ordening en
externe veiligheid)

Conclusie
Met de ‘grofmazige effectbeoordeling’ wordt nog niet voldoende inzichtelijk of de
verbinding daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Om een verbinding vast te
leggen in de structuurvisie, moet dit echter wel duidelijk zijn. Daarnaast is met
deze ‘grofmazige effectbeoordeling’ de meerwaarde van het voorkomen van
segmenten in meerdere verbindingen niet benut. Met segmenten is het namelijk
mogelijk strategisch te kiezen voor bepaalde segmenten die tegelijkertijd in
meerdere verbindingen voorkomen om daarmee milieueffecten te verminderen.
Om deze redenen is na de ‘grofmazige effectbeoordeling’ een nieuwe methodiek
toegepast, waarbij voor alle alternatieven een trechtering is uitgevoerd op basis
van een segment benadering. De methodiek is in het planMER toegepast.

:

ARCADIS

90

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BIJLAGE

1

Alternatief kaarten op A4

:

ARCADIS

91

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BIJLAGE

2

Raakvlakken: kaarten en GIS-analyses
Separaat bijgevoegd: bijlagenmap met de A0 kaarten met gebiedskenmerken.

:

ARCADIS

92

Fysieke belemmeringen en uitsluitende belangen
Gebouwen

NAAM

Begraafplaatsen

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

142

21142

162

20655

Lengte
Terreinen van zeer hoge
archeologische waarde

Min en Max
variant

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

Nvt

Nvt

10

90532

Nvt

Nvt

3

34317

Aantal

Area (m2)

Centerlines
relevante
buisleidingstroken

Boringsvrije zones

Min en Max
variant

(km)

Nvt

Nvt

267,4

Nvt

Nvt

104,6

Aantal

Area (m2)

Verbindingen
met alternatieven

Noord-Holland - Groningen
NHG1

A II - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 west-oost)

RN1

Maassluis - 6 - A III

Rijnmond - Noordzeekanaalgebied

Rijnmond - Groningen
RG1

Maassluis - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

Nvt

12

118613

RG2

Maassluis - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)

468

75588

Nvt

2

3715

Nvt

2

20544

Nvt

4

577641

Nvt

319,7

RG3

Maassluis - 6 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)

1264

160434

5 - 3-A (west)

1

7222

5 - 3-A (west)

6

89647

5 - 3-A (west)

2

148660

5 - 3-A (west)

312,9

RG4

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

472

67962

Nvt

3

11123

Nvt

8

59894

Nvt

2

343369

Nvt

392,0

BG1

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

563

503,8

369

49443

Nvt

Nvt

Nvt

403,1

België - Groningen
77603

Nvt

1

6582

Nvt

11

113590

Nvt

6

362101

Nvt

662

103748

Nvt

3

10297

Nvt

1

15521

Nvt

10

939742

Nvt

420,4

1573

209626

5 - 3-A (west)

1

7222

5 - 3-A (west)

3

17965

5 - 3-A (west)

11

786232

5 - 3-A (west)

387,5

BG4

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 5 - 3 - 1 (incl Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)
B V - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

420

71282

Nvt

1

114

Nvt

6

52090

Nvt

17

768926

Nvt

300,2

BG5

B VIII - D III - 13 (incl. Knooppunt 13 n-z) - 10 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Limburg)

513

79438

Nvt

1

114

Nvt

10

125978

Nvt

21

2423993

Nvt

376,7

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

490

73222

Nvt

2

198

Nvt

7

56420

Nvt

2

343369

Nvt

400,8

BG7

(Knooppunt 16 / B III zw-o) 16 - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9
- 7 - 4 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

611

104267

Nvt

1

114

Nvt

6

52090

Nvt

27

1276700

Nvt

376,6

BR1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 16 (incl. Knooppunt 16 / B
III w-n en w-z)

204

26328

Nvt

1

10925

Nvt

1

3474

Nvt

Nvt

141,6

377

51610

Nvt

3

11123

Nvt

9

69280

Nvt

2

343369

Nvt

303,1

249

35737

Nvt

2

11009

Nvt

7

44373

Nvt

2

343369

Nvt

234,3

338

51641

Nvt

2

11009

Nvt

4

16125

Nvt

5

1355302

Nvt

266,9

367

47289

Nvt

2

11009

Nvt

9

110247

Nvt

23

2767362

Nvt

347,8

539

73660

Nvt

1

10925

Nvt

2

7624

Nvt

4

1241019

Nvt

204,7

568

69308

Nvt

1

10925

Nvt

7

101746

Nvt

22

2653079

Nvt

285,6

520

74555

Nvt

1

10925

Nvt

5

82064

Nvt

53

4597146

Nvt

264,9

326

41183

Nvt

2

11009

Nvt

5

31657

Nvt

23

2767362

Nvt

316,0

BG2
BG3

BG6

Rijnmond - België

Rijnmond - Duitsland
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - D VI (via Gasunie
RD1

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - D VII (via Gasunie
RD2

RD3

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-o) - D II (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III - D IV (via Gasunie noord-zuidleiding; via

RD4

RD5

Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo)
- 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via Noord-Brabant)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo)
- 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III - D IV (via Noord-Brabant

RD6

RD7

& Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo)
- 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

Rijnmond - Limburg

RL1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo)
- 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III (via Noord-Brabant &

527

63202

Nvt

1

10925

Nvt

3

23156

Nvt

22

2653079

Nvt

253,8

RL2

Limburg, oostroute)

RL3

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo)
- 12 - 14 - D III (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

479

68449

Nvt

1

10925

Nvt

1

3474

Nvt

53

4597146

Nvt

233,1

Zeeland - Duitsland
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 -

589

95361

8 - B III-A (n)

Nvt

2

6230

8 - B III-A (n)

17

1896872

8 - B III-A (n)

230,0

570

96256

8 - B III-A (n)

Nvt

5

80670

8 - B III-A (n)

66

5252999

8 - B III-A (n)

290,2

8 - B I (Zeeland - België)

83

11054

1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

19

1406

Nvt

1

4343

1 - D I (Groningen - Duitsland)

6

713

Nvt

1 - D V (Groningen - Duitsland, via tracé "Haak om Emmen")

81

13255

Nvt

2 - D V (aftakking van tracé 1 - 3-C (nabij Hollandscheveld) - Duitsland)

71

9475

Nvt

D III - B X (Sittard - België)

18

3060

Nvt

Nvt

Tak naar D VIII (aftakking van tracé 13 - D III (nabij Reuver)
noordwaarts richting Duitsland (nabij Tegelen))

17

3665

Nvt

Nvt

53

8185

Nvt

Nvt

1

294

47692

17 - 5 (zuid)

17 - 5 (zuid)

2

2444

17 - 5 (zuid)

6

179

26660

17 - 6 - 5 (n)

17 - 6 - 5 (n)

4

69103

17 - 6 - 5 (n)

3

ZD1
ZD2

Aftakkingen

Maassluis (aftakking van tracé 17 - 6 zuidwestwaarts richting Rijnmond
tot bij Maassluis)

Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5

Nvt

Nvt

1

191

Nvt

Nvt

Nvt

1

1

6489

6582

Nvt

63,4

Nvt

Nvt

31,4

Nvt

Nvt

21,6

Nvt

Nvt

Nvt

40,3

Nvt

Nvt

Nvt

46,6

Nvt

10,8

2

20003

Nvt
Nvt

5023

1

382888

Nvt

8,7

Nvt

33,9

490528

17 - 5 (zuid)

64,0

215057

17 - 6 - 5 (n)

90,1

Nvt

Tegenstrijdige belangen

Bos in Nationale Landschappen

NAAM

Bos buiten Nationale Landschappen en begrensde EHS

Bos in begrensde EHS

Area (m )

Aantal

Glastuinbouw

Aantal

Area (m )

2

26843

Nvt

3

15422

Nvt

17

52200

Nvt

12

57660

Nvt

8

34839

Nvt

8

29017

Nvt

14

57474

Nvt

25

149135

Nvt

Aantal

Min en Max
variant

Bebouwd gebied

Min en Max
variant

2

2

Area (m )

Min en Max
variant

Aantal

Area (m )

Min en Max
variant

2

2

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

Verbindingen
met alternatieven

Noord-Holland - Groningen
NHG1

A II - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 west-oost)

Nvt

Rijnmond - Noordzeekanaalgebied
RN1

Maassluis - 6 - A III

5

13802

Nvt

Rijnmond - Groningen
RG1

Maassluis - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

11

64002

Nvt

29

111870

Nvt

44

317153

Nvt

6

22602

RG2

Maassluis - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)

19

116483

Nvt

56

365113

Nvt

101

901886

Nvt

96

649095

Nvt

23

88954

Nvt

RG3

Maassluis - 6 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)

75

907332

5 - 3-A (west)

144

1588207

5 - 3-A (west)

97

522177

5 - 3-A (west)

96

834192

5 - 3-A (west)

5

13802

5 - 3-A (west)

RG4

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

8

23557

Nvt

44

231885

Nvt

76

551514

Nvt

38

559011

Nvt

10

51030

Nvt

31

Nvt

Nvt

11

44439

Nvt

België - Groningen
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

167177

Nvt

65

184049

Nvt

118

194776

Nvt

69

475828

Nvt

12

43769

39

219658

Nvt

110

504723

Nvt

190

984792

Nvt

121

807770

Nvt

29

110121

Nvt

102

990889

5 - 3-A (west)

190

1591160

5 - 3-A (west)

174

586547

5 - 3-A (west)

122

1080711

5 - 3-A (west)

11

34969

5 - 3-A (west)

BG4

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 no-z) - 17 - 5 - 3 - 1 (incl Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)
B V - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

23

60361

Nvt

147

519303

Nvt

126

524812

Nvt

22

257664

Nvt

BG5

B VIII - D III - 13 (incl. Knooppunt 13 n-z) - 10 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Limburg)

32

138497

Nvt

143

905749

Nvt

138

508216

Nvt

33

394820

Nvt

1

5365

Nvt

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

11

52527

Nvt

90

357020

Nvt

146

575463

Nvt

27

291175

Nvt

2

6058

Nvt

(Knooppunt 16 / B III zw-o) 16 - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

23

55115

Nvt

269

837466

Nvt

247

656973

Nvt

33

345336

Nvt

3

9745

Nvt

3

28970

Nvt

52

130551

Nvt

80

70929

Nvt

23

357432

Nvt

10

54884

Nvt

25

83952

Nvt

37

189374

Nvt

28

123889

Nvt

35

567048

Nvt

10

51030

Nvt

2

5182

Nvt

10

80302

Nvt

22

118943

Nvt

34

543921

Nvt

10

51030

Nvt

2

5182

Nvt

44

425470

Nvt

65

151158

Nvt

29

399229

Nvt

25

131000

Nvt

23

100597

Nvt

108

784543

Nvt

98

180580

Nvt

41

494385

Nvt

11

56395

Nvt

19

74238

Nvt

114

689799

Nvt

90

212109

Nvt

38

472629

Nvt

24

129898

Nvt

40

169653

Nvt

178

1044359

Nvt

122

241531

Nvt

50

567785

Nvt

10

55293

Nvt

40

169653

Nvt

129

462796

Nvt

81

138768

Nvt

70

704579

Nvt

9

49928

Nvt

11

76815

Nvt

99

764508

Nvt

98

180580

Nvt

30

414385

Nvt

11

56395

Nvt

BG1
BG2
BG3

BG6
BG7

Nvt

Rijnmond - België
BR1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 16 (incl. Knooppunt 16 / B
III w-n en w-z)
Rijnmond - Duitsland
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - D VI (via Gasunie

RD1

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - D VII (via Gasunie
RD2

RD3

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-o) - D II (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III - D IV (via Gasunie noord-zuidleiding; via

RD4

RD5

Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via Noord-Brabant)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III - D IV (via Noord-

RD6

RD7

Brabant & Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

Rijnmond - Limburg

RL1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III (via Noord-Brabant &

28

145871

Nvt

169

1024324

Nvt

122

241531

Nvt

39

487785

Nvt

10

55293

Nvt

RL2

Limburg, oostroute)

RL3

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 14 - D III (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

28

145871

Nvt

120

442761

Nvt

81

138768

Nvt

59

624579

Nvt

9

49928

Nvt

Zeeland - Duitsland
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 -

24

90844

8 - B III-A (n)

263

1087473

8 - B III-A (n)

217

323647

8 - B III-A (n)

25

155307

8 - B III-A (n)

18

89715

8 - B III-A (n)

45

186259

8 - B III-A (n)

278

860470

8 - B III-A (n)

208

250306

8 - B III-A (n)

57

387257

8 - B III-A (n)

3

9745

8 - B III-A (n)

1

382

3

34447

Nvt

ZD1
ZD2

Aftakkingen
Nvt

Nvt

19

205720

Nvt

Nvt

1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

Nvt

Nvt

Nvt

1

3455

Nvt

Nvt

1 - D I (Groningen - Duitsland)

Nvt

Nvt

Nvt

29

5121

Nvt

Nvt

1 - D V (Groningen - Duitsland, via tracé "Haak om Emmen")

Nvt

3

32046

Nvt

9

250489

Nvt

7

45742

Nvt

2

57927

Nvt

2 - D V (aftakking van tracé 1 - 3-C (nabij Hollandscheveld) - Duitsland)

Nvt

5

23050

Nvt

15

144476

Nvt

7

29470

Nvt

2

57927

Nvt

Nvt

2

19447

Nvt

6

5417

Nvt

7

40619

Nvt

Nvt

10

87771

Nvt

5

904

Nvt

3

7348

Nvt

1

1922

Nvt

Nvt

5

13802

8 - B I (Zeeland - België)

D III - B X (Sittard - België)

1

334

Tak naar D VIII (aftakking van tracé 13 - D III (nabij Reuver)
noordwaarts richting Duitsland (nabij Tegelen))

Maassluis (aftakking van tracé 17 - 6 zuidwestwaarts richting Rijnmond
tot bij Maassluis)
Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5

Nvt

Nvt

8

59152

27

84107

17 - 5 (zuid)

17

168180

17 - 5 (zuid)

8

4470

17 - 5 (zuid)

41

386046

17 - 5 (zuid)

Nvt

20

103725

17 - 6 - 5 (n)

25

304837

17 - 6 - 5 (n)

20

23006

17 - 6 - 5 (n)

40

298202

17 - 6 - 5 (n)

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Lengte

Grote wateren

Aantal

Min en Max
variant

72

65

Windturbines

Verblijfsrecreatie

Aantal

Min en Max
variant

Aantal

Nvt

26

Nvt

1

Nvt

19

Nvt

Hoogspanningslijnen

Hoofdinfrastructuur

Area (m )

Min en Max
variant

Aantal
wegen

Aantal
spoorwegen

Aantal
vaarwegen

Min en Max
variant

Aantal

8134

Nvt

42

9

41

Nvt

15

Nvt

96

20

10

Nvt

5

2

Grondwaterbeschermingsgebieden/(drink)waterwinning

Aantal
gebundeld

Min en Max
variant

Centerlines
relevante
buisleidingstroken

Min en Max
variant

(km)

Nvt

Nvt

267,4

Nvt

Nvt

104,6

Aantal

Area (m2)

Verbindingen
met alternatieven

Noord-Holland - Groningen
A II - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 west-oost)
Rijnmond - Noordzeekanaalgebied
Maassluis - 6 - A III
Rijnmond - Groningen
Maassluis - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via NH)

Maassluis - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)
Maassluis - 6 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via
Veluwezoom)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1

156

Nvt

29

Nvt

1

Nvt

150

29

52

Nvt

28

199

Nvt

18

Nvt

10

38995

Nvt

112

19

27

Nvt

34

2

Nvt

1

160602

Nvt

319,7

105

5 - 3-A (west)

6

5 - 3-A (west)

22

173876

5 - 3-A (west)

152

39

12

5 - 3-A (west)

39

3

5 - 3-A (west)

9

558117

5 - 3-A (west)

312,9

12

45078

Nvt

79

33

25

Nvt

69

8

Nvt

6

560935

Nvt

392,0

503,8

8134

Nvt

Nvt

403,1

138

Nvt

6

Nvt

België - Groningen
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt
15 n-o-z) - 17 - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o)

176

Nvt

28

Nvt

6

26854

Nvt

201

34

63

Nvt

66

1

Nvt

15

670473

Nvt

(via N-H)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt
15 n-o-z) - 17 - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via

219

Nvt

17

Nvt

15

57715

Nvt

163

24

38

Nvt

72

3

Nvt

16

831075

Nvt

420,4

127

5 - 3-A (west)

3

5 - 3-A (west)

29

238090

5 - 3-A (west)

130

30

20

5 - 3-A (west)

63

4

5 - 3-A (west)

20

1278713

5 - 3-A (west)

387,5

(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via
Betuwe)

Flevoland)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt
15 n-o-z) - 17 - 5 - 3 - 1 (incl Knooppunt 1 z-n) (via
B V - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

95

Nvt

2

Nvt

15

71350

Nvt

71

17

17

Nvt

43

2

Nvt

5

380303

Nvt

300,2

102

Nvt

2

Nvt

13

135003

Nvt

81

25

17

Nvt

44

2

Nvt

21

2284613

Nvt

376,7

123

Nvt

3

Nvt

15

61919

Nvt

106

28

26

Nvt

57

3

Nvt

7

1015912

Nvt

400,8

97

Nvt

2

Nvt

22

95732

Nvt

83

20

17

Nvt

42

2

Nvt

15

739896

Nvt

376,6

39

Nvt

5

Nvt

5

19401

Nvt

61

17

9

Nvt

38

7

Nvt

1

454977

Nvt

141,6

108

Nvt

4

Nvt

5

22056

Nvt

66

28

21

Nvt

52

10

Nvt

4

205334

Nvt

303,1

90

Nvt

4

Nvt

3

8367

Nvt

55

27

18

Nvt

45

6

Nvt

4

205334

Nvt

234,3

95

Nvt

4

Nvt

5

18686

Nvt

54

26

18

Nvt

38

6

Nvt

4

205334

Nvt

266,9

107

Nvt

4

Nvt

6

102353

Nvt

78

33

20

Nvt

44

6

Nvt

8

892856

43

Nvt

5

Nvt

6

78895

Nvt

49

27

9

Nvt

27

8

Nvt

55

Nvt

5

Nvt

7

162562

Nvt

73

34

11

Nvt

43

8

Nvt

4

62

Nvt

5

Nvt

3

35887

Nvt

98

34

11

Nvt

43

11

Nvt

104

Nvt

4

Nvt

6

102353

Nvt

64

27

20

Nvt

43

6

52

Nvt

5

Nvt

7

162562

Nvt

59

28

11

Nvt

42

59

Nvt

5

Nvt

3

35887

Nvt

84

28

11

Nvt

42

22

8 - B III-A (n)

3

8 - B III-A (n)

11

79568

8 - B III-A (n)

62

18

6

8 - B III-A (n)

28

41

8 - B III-A (n)

3

8 - B III-A (n)

8

36560

8 - B III-A (n)

111

25

8

8 - B III-A (n)

34

8 - B I (Zeeland - België)

15

Nvt

3

Nvt

Nvt

35

9

1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

12

Nvt

Nvt

1

12186

Nvt

5

2

1 - D I (Groningen - Duitsland)

13

Nvt

Nvt

Nvt

5

1 - D V (Groningen - Duitsland, via tracé "Haak om Emmen")

15

Nvt

Nvt

Nvt

6

8

Nvt

Nvt

Nvt

9

1

Nvt

Nvt

Nvt

5

2

Nvt

Nvt

Nvt

2

Nvt

Nvt

20

17 - 5 (zuid)

3

46093

17 - 5 (zuid)

2

17 - 6 - 5 (n)

1

599

17 - 6 - 5 (n)

B VIII - D III - 13 (incl. Knooppunt 13 n-z) - 10 - 9 - 7 - 4 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Limburg)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 - 9 - 7 - 4 - 3 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via
Betuwe)

(Knooppunt 16 / B III zw-o) 16 - 11 (incl. Knooppunt 11 zno) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via NoordBrabant)

Rijnmond - België
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 16 (incl. Knooppunt
16 / B III w-n en w-z)
Rijnmond - Duitsland
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - D VI (via
Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - D VII (via
Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-o) - D II (via Gasunie noord-zuidleiding; via
Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III - D IV (via Gasunie noord-

Nvt

347,8

Nvt

204,7

687522

Nvt

285,6

6

712808

Nvt

264,9

Nvt

8

892856

Nvt

316,0

8

Nvt

4

687522

Nvt

253,8

11

Nvt

6

712808

Nvt

233,1

3

8 - B III-A (n)

11

371633

8 - B III-A (n)

230,0

6

8 - B III-A (n)

17

1084441

8 - B III-A (n)

290,2

zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt
11 w-zo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via
Noord-Brabant)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt
11 w-zo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III - D IV
(via Noord-Brabant & Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt
11 w-zo) - 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant &
Limburg, westroute)

Rijnmond - Limburg
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III (via Gasunie noord-zuidleiding; via
Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt
11 w-zo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III (via
Noord-Brabant & Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt
11 w-zo) - 12 - 14 - D III (via Noord-Brabant & Limburg,
westroute)

Zeeland - Duitsland
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o
(noord-route) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl.
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o
(noord-route) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl.
Aftakkingen

2 - D V (aftakking van tracé 1 - 3-C (nabij Hollandscheveld) Duitsland)

D III - B X (Sittard - België)
Tak naar D VIII (aftakking van tracé 13 - D III (nabij Reuver)
noordwaarts richting Duitsland (nabij Tegelen))

Maassluis (aftakking van tracé 17 - 6 zuidwestwaarts richting
Rijnmond tot bij Maassluis)

Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5

28

Nvt

47

17 - 5 (zuid)

45

17 - 6 - 5 (n)

6

Nvt

18

3

Nvt

Nvt

63,4

4

Nvt

7

3

Nvt

Nvt

31,4

2

Nvt

Nvt

Nvt

21,6

Nvt

1

Nvt

Nvt

40,3

2

Nvt

11

Nvt

Nvt

46,6

1

Nvt

4

Nvt

Nvt

10,8

Nvt

Nvt

8,7

Nvt

Nvt

33,9

Nvt

4

1

17

4

3

17 - 5 (zuid)

5

17 - 5 (zuid)

6

292974

17 - 5 (zuid)

64,0

90

18

6

17 - 6 - 5 (n)

19

17 - 6 - 5 (n)

10

242851

17 - 6 - 5 (n)

90,1

Nvt

1

2

NAAM

Aandachtspunten

Lengte

NKN vastgestelde bestemmingsplannen

Centerlines
relevante
buisleidingstroken

EHS (zonder bos)

Dagrecreatief terrein

Aantal

Area (m )

Min en Max
variant

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

7

65949

Nvt

82

7138588

Nvt

2

117116

Nvt

27

866825

Nvt

2

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

(km)

Nvt

267,4

Nvt

104,6

Verbindingen
met alternatieven

Noord-Holland - Groningen
NHG1

A II - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 west-oost)

RN1

Maassluis - 6 - A III

Rijnmond - Noordzeekanaalgebied
7

45056

Rijnmond - Groningen
RG1

Maassluis - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

11

443956

Nvt

127

8130989

Nvt

7

45056

RG2

Maassluis - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)

7

175170

Nvt

172

2688975

Nvt

16

231597

Nvt

319,7

RG3

Maassluis - 6 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)

15

256646

5 - 3-A (west)

228

3707051

5 - 3-A (west)

3

12597

5 - 3-A (west)

312,9

RG4

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

2

20754

Nvt

143

3341861

Nvt

2

47746

Nvt

392,0

BG1

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 n-oz) - 17 - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

16

572799

Nvt

289

9779034

Nvt

45

154873

Nvt

503,8

12

304013

Nvt

334

4337020

Nvt

54

341414

Nvt

420,4

17

315257

5 - 3-A (west)

358

5072749

5 - 3-A (west)

33

134828

5 - 3-A (west)

387,5

Nvt

300,2

2

5587

Nvt

376,7

Nvt

403,1

België - Groningen

BG4

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 n-oz) - 17 - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 n-oz) - 17 - 5 - 3 - 1 (incl Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)
B V - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

Nvt

238

3024579

Nvt

BG5

B VIII - D III - 13 (incl. Knooppunt 13 n-z) - 10 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Limburg)

8

136964

Nvt

309

3883384

Nvt

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

7

205702

Nvt

268

3810870

Nvt

Nvt

400,8

Nvt

423

4019573

Nvt

Nvt

376,6

BG2
BG3

BG6
BG7

(Knooppunt 16 / B III zw-o) 16 - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 7 - 4 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)
Rijnmond - België

BR1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 16 (incl. Knooppunt 16 / B
III w-n en w-z)

5

184948

Nvt

173

1892689

Nvt

2

47746

Nvt

141,6

2

20754

Nvt

136

3487998

Nvt

2

47746

Nvt

303,1

2

20754

Nvt

75

2209897

Nvt

2

47746

Nvt

234,3

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl. Knooppunt
13 n-o) - D II (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

3

427150

Nvt

159

2249422

Nvt

4

53333

Nvt

266,9

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl. Knooppunt
13 n-z) - D III - D IV (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

10

157718

Nvt

258

3122368

Nvt

5

53355

Nvt

347,8

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo) 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via Noord-Brabant)

7

716287

Nvt

198

1725079

Nvt

4

50804

Nvt

204,7

14

447626

Nvt

297

2613705

Nvt

5

50826

Nvt

285,6

11

394800

Nvt

281

2502539

Nvt

4

94811

Nvt

264,9

10

157718

Nvt

226

2918871

Nvt

4

53333

Nvt

316,0

Rijnmond - Duitsland
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - D VI (via Gasunie
RD1

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - D VII (via Gasunie
RD2

RD3

RD4

RD5

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo) 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III - D IV (via Noord-Brabant &
RD6

RD7

Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo) 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

Rijnmond - Limburg

RL1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl. Knooppunt
13 n-z) - D III (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo) 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III (via Noord-Brabant &

14

447626

Nvt

265

2410208

Nvt

4

50804

Nvt

253,8

RL2

Limburg, oostroute)

RL3

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 w-zo) 12 - 14 - D III (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

11

394800

Nvt

249

2299042

Nvt

3

94789

Nvt

233,1

Zeeland - Duitsland
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noord-route)
óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 - 13
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noord-route)
óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 - 14 - D

5

504263

8 - B III-A (n)

377

2275216

8 - B III-A (n)

2

3058

8 - B III-A (n)

230,0

9

182776

8 - B III-A (n)

460

3052676

8 - B III-A (n)

2

47065

8 - B III-A (n)

290,2

7

203282

ZD1
ZD2

Aftakkingen
8 - B I (Zeeland - België)

Nvt

14

518123

1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

Nvt

2

7320

1 - D I (Groningen - Duitsland)

Nvt

1 - D V (Groningen - Duitsland, via tracé "Haak om Emmen")

Nvt

3

2 - D V (aftakking van tracé 1 - 3-C (nabij Hollandscheveld) - Duitsland)

Nvt

5

D III - B X (Sittard - België)

Nvt

Tak naar D VIII (aftakking van tracé 13 - D III (nabij Reuver)
noordwaarts richting Duitsland (nabij Tegelen))

Maassluis (aftakking van tracé 17 - 6 zuidwestwaarts richting Rijnmond
tot bij Maassluis)

Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5

2

117116

Nvt

Nvt

63,4

Nvt

Nvt

31,4

Nvt

Nvt

21,6

35509

Nvt

Nvt

40,3

75809

Nvt

Nvt

46,6

4

257154

Nvt

Nvt

10,8

Nvt

17

221749

Nvt

Nvt

8,7

Nvt

7

383657

Nvt

Nvt

33,9

1

133

17 - 5 (zuid)

35

831823

17 - 5 (zuid)

5

35971

17 - 5 (zuid)

64,0

4

70365

17 - 6 - 5 (n)

67

1114170

17 - 6 - 5 (n)

13

23557

17 - 6 - 5 (n)

90,1

Meekoppelende belangen
Overig agrarisch gebruik akkerbouw

NAAM

Lengte
Overig agrarisch gebruik grasland

Nationale Landschappen openheid

Rijksbufferzones

Aantal

Area (m )

Min en Max
variant

Via 18 - 1-A (noordelijke variant)

168

4062786

Nvt

450

12066588

Nvt

1

1310826

Nvt

Nvt

118

2494868

Nvt

261

4215969

Nvt

9

3265656

Nvt

2

2719923

346

6711634

2

Aantal

Area (m )

Min en Max
variant

Aantal

Area (m )

Min en Max
variant

2

2

Centerlines
relevante
buisleidingstroken

Aantal

Area (m2)

Min en Max
variant

(km)

Nvt

267,4

Nvt

104,6

Verbindingen
met alternatieven

Varianten
met de minste (Min) en met de meeste (Max)
belemmeringen (bandbreedte)

Noord-Holland - Groningen
NHG1

A II - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 west-oost)
Rijnmond - Noordzeekanaalgebied

RN1

Maassluis - 6 - A III
Rijnmond - Groningen

RG1

Maassluis - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

Via 18 - 1-A (noordelijke variant)

RG2

Maassluis - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)

Via 3 - 1-C (oostelijke variant)

Maassluis - 6 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)

Via 3 - 1-C (oostelijke variant)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

Via 9 - 7-A (noord), 7 - 4-A (west), 4 - 3-B
(centraal) en 3 - 1-C (oost)

RG3
VERVALT
RG4

Nvt

798

18894336

Nvt

13

7362248

Nvt

2

2719923

504

8470632

Nvt

929

10580227

Nvt

55

4294237

Nvt

2

2663188

Nvt

319,7

473

6176125

5 - 3-A (west)

926

11557916

5 - 3-A (west)

5

4249215

5 - 3-A (west)

1

950930

Nvt

312,9

438

6196210

5 - 3-B (oost)

841

10911121

5 - 3-B (oost)

4

4201253

5 - 3-B (oost)

1

950930

Nvt

310,5

605

11006268

Nvt

1026

15083346

Nvt

6

5453895

Nvt

Nvt

392,0

503,8

Nvt

403,1

België - Groningen
BG1

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 nVia 16 - 15-B (oost) en 18 - 1-A (noord)
o-z) - 17 - 6 - A III - 18 - 1 (incl. Knooppunt 1 w-o) (via N-H)

693

12679719

Nvt

1425

20513666

Nvt

20

10097853

Nvt

1

1768993

Nvt

BG2

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 nVia 16 - 15-B (oost) en 3 - 1-C (oost)
o-z) - 17 - 6 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Flevoland)

851

14438717

Nvt

1556

12199557

Nvt

62

7029842

Nvt

1

1712258

Nvt

420,4

798

11321079

5 - 3-A (west)

1545

12652211

5 - 3-A (west)

16

5686967

5 - 3-A (west)

Nvt

387,5

763

11341164

5 - 3-B (oost)

1460

12005416

5 - 3-B (oost)

15

5639005

5 - 3-B (oost)

Nvt

385,1

6

3860795

BG3
vervalt

(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 (incl. Knooppunt 15 nVia 16 - 15-B (oost) en 3 - 1-C (oost)
o-z) - 17 - 5 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Veluwezoom)
(Knooppunt 16 / B III w-z en w-n) 16 - 15 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)

Via 16 - 15-B (oost), 9 - 7-A (noord), 7 - 4-A
(west), 4 - 3-B (centraal) en 3 - 1-C (oost)

790

13542415

Nvt

1409

15066059

Nvt

Nvt

Nvt

400,8

BG7

(Knooppunt 16 / B III zw-o) 16 - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl. Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

Via 9 - 7-A (noord), 7 - 4-A (west), 4 - 3-B
(centraal) en 3 - 1-C (oost)

997

12292507

Nvt

1555

14365698

Nvt

Nvt

Nvt

376,6

BG4

B V - 11 (incl. Knooppunt 11 z-no) - 9 - 7 - 4 - 3 - 1 (incl.
Knooppunt 1 z-n) (via Noord-Brabant)

Via 9 - 7-A (noord), 7 - 4-A (west), 4 - 3-B
(centraal) en 3 - 1-C (oost)

763

10167526

Nvt

1196

11483969

Nvt

Nvt

Nvt

300,2

BG5

B VIII - D III - 13 (incl. Knooppunt 13 n-z) - 10 - 9 - 7 - 4 - 3 - 1
(incl. Knooppunt 1 z-n) (via Limburg)

Via 9 - 7-A (noord), 7 - 4-A (west), 4 - 3-B
(centraal) en 3 - 1-C (oost)

1007

14132589

Nvt

1510

13601454

Nvt

Nvt

Nvt

376,7

Via 16 - 15-B (oost)

367

6643899

Nvt

673

3923465

Nvt

4

2279928

Nvt

Nvt

141,6

BG6

1

513194

Rijnmond - België
BR1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 16 (incl. Knooppunt 16 / B
III w-n en w-z)
Rijnmond - Duitsland
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - 4 - D VI (via Gasunie

RD1

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 7 - D VII (via Gasunie
RD2

RD3

noord-zuidleiding; via Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-o) - D II (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Knooppunt 13 n-z) - D III - D IV (via Gasunie noord-zuidleiding; via

RD4

RD5

RD7

410

6773703

Nvt

743

11869700

Nvt

6

5453895

Nvt

Nvt

303,1

239

5283706

Nvt

448

8387988

Nvt

6

5453895

Nvt

Nvt

234,3

Nvt

371

7060355

Nvt

583

8770639

Nvt

6

5453895

Nvt

Nvt

266,9

Nvt

347,8

Nvt

204,7

Nvt

632

10951855

Nvt

961

10987324

Nvt

6

5453895

Nvt

Via 11 - 12-B (zuid) en 12 - 13-A (noord)

471

6751576

Nvt

749

5748222

Nvt

3

2279244

Nvt

1

Via 11 - 12-B (zuid) en 12 - 13-A (noord)

732

10643024

Nvt

1128

8865980

Nvt

3

2279244

Nvt

1

513194

Nvt

285,6

710

9678298

Nvt

1085

7620164

Nvt

3

2279244

Nvt

1

513194

Nvt

264,9

525

9554248

Nvt

811

10027546

Nvt

6

5453895

Nvt

Nvt

316,0

625

9245417

Nvt

978

7906202

Nvt

3

2279244

Nvt

Nvt

253,8

603

8280691

Nvt

935

6660386

Nvt

3

2279244

Nvt

Nvt

233,1

230,0

513194

Betuwe)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via Noord-Brabant)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III - D IV (via Noord-

RD6

Via 9 - 7-A (noord) en 7 - 4-A (west)
Via 9 - 7-A (noordelijke variant)

Brabant & Limburg, oostroute)

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wVia 11 - 12-B (zuidelijke variant)
zo) - 12 - 14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

Rijnmond - Limburg

RL1

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o-z) - 9 - 10 - 13 (incl.
Nvt
Knooppunt 13 n-z) - D III (via Gasunie noord-zuidleiding; via Betuwe)
A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 13 (incl. Knooppunt 13 w-z) - D III (via Noord-Brabant & Via 11 - 12-B (zuid) en 12 - 13-A (noord)

RL2

Limburg, oostroute)

RL3

A IV - 15 (incl. Knooppunt 15 w-o) - 11 (incl. Knooppunt 11 wzo) - 12 - 14 - D III (via Noord-Brabant & Limburg, westroute)

Via 11 - 12-B (zuidelijke variant)

Zeeland - Duitsland
ZD1
vervalt
ZD2
vervalt

8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 - Via 11 - 12-B (zuid) en 12 - 13-A (noord)
13 (incl. Knooppunt 13 w-o) - D II (via Noord-Brabant)
8 - B III / 16 (incl. Knooppunt 16 / B III w-z en zw-o (noordroute) óf z en zw-o (zuidroute)) - 11 (incl. Knooppunt 11 z) - 12 - Via 11 - 12-B (zuidelijke variant)
14 - D III - D IV (via Noord-Brabant & Limburg)

759

7200313

8 - B III-A (n)

1154

7738824

8 - B III-A (n)

Nvt

Nvt

735

8591041

8 - B III-B (z)

1260

7216664

8 - B III-B (z)

Nvt

Nvt

276,9

998

10127035

8 - B III-A (n)

1490

9610766

8 - B III-A (n)

Nvt

1

513194

8 - B III-A (n)

290,2

974

11517763

8 - B III-B (z)

1596

9088606

8 - B III-B (z)

Nvt

1

513194

8 - B III-B (z)

337,1

Aftakkingen
Nvt

254

2729111

Nvt

534

879006

Nvt

Nvt

Nvt

63,4

1 - A I (Groningen - Aanlandingspunt Waddenzee)

Nvt

91

1635458

Nvt

97

867132

Nvt

Nvt

Nvt

31,4

1 - D I (Groningen - Duitsland)

Nvt

51

1536383

Nvt

84

333618

Nvt

Nvt

Nvt

21,6

1 - D V (Groningen - Duitsland, via tracé "Haak om Emmen")

Nvt

108

1852085

Nvt

98

504433

Nvt

Nvt

Nvt

40,3

2 - D V (aftakking van tracé 1 - 3-C (nabij Hollandscheveld) - Duitsland) Via 2 - D V-A (noordelijke variant)

67

1758836

Nvt

119

1145402

Nvt

Nvt

Nvt

46,6

D III - B X (Sittard - België)

Nvt

22

297560

Nvt

70

352270

Nvt

Nvt

Nvt

10,8

Nvt

44

215870

Nvt

60

232330

Nvt

Nvt

20

169376

Nvt

65

1886565

Nvt

1

50030

51

150722

17 - 5 (zuid)

194

2699083

17 - 5 (zuid)

9

3506025

73

973853

17 - 6 - 5 (n)

202

3224118

17 - 6 - 5 (n)

5

4803878

8 - B I (Zeeland - België)

Tak naar D VIII (aftakking van tracé 13 - D III (nabij Reuver)
noordwaarts richting Duitsland (nabij Tegelen))

Maassluis (aftakking van tracé 17 - 6 zuidwestwaarts richting Rijnmond
tot bij Maassluis)
Vergelijking tussen 17 - 5 en 17 - 6 - 5

Nvt

Nvt

8,7

Nvt

33,9

17 - 5 (zuid)

Nvt

64,0

17 - 6 - 5 (n)

Nvt

90,1

Nvt

1

950930

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BIJLAGE

3

RIVM: externe veiligheid analyse
Bijlage: rapportage RIVM ( 5-3-2010)

:

ARCADIS

93

Expertisecentrum voor Methoden en Informatie

Structuurvisie Buisleidingen
Inschatting Groepsrisico

LJ de Vries

RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Colofon
Structuurvisie Buisleidingen
Auteur:

LJ de Vries

Versie:

1.0

Datum:

2010-03-05

Status:

definitief

Bestand:

G:\Project\MEV\CEV\Buisleiding_StructVisie\doc\SVBuisleidingenV10.doc

Versiehistorie
Versie
0.1
1.0

Datum
2010-01-12
2010-03-05

28 december 2010

Auteur
LJ de Vries
LJ de Vries

Toelichting
Initiële versie
Definitieve versie

pagina 2 van 24

Inhoudsopgave
1

Inleiding ............................................................................................ 4
1.1
1.2
1.3
1.4

2

GIS bewerkingen .............................................................................. 10
2.1
2.2

3

Algemeen .................................................................................................... 4
Bronbestanden ............................................................................................. 7
Resultaten ................................................................................................... 8
Maatregelen ................................................................................................. 9

Procesbeschrijving GIS-analyse .................................................................... 11
Berekeningen structuurvisie buisleidingen ...................................................... 12

Resultaten ....................................................................................... 14
3.1
3.2
3.3

Gridbestand voor wonen en werken ............................................................... 14
Tabellen .................................................................................................... 14
GIS gegevens ............................................................................................ 22

Bijlage 1: Voorbereiding........................................................................... 23
Bijlage 2: Samenstelling van verbindingen.................................................. 24

Tabellen
Tabel 1: Verbindingen, oppervlak, aantallen woningen, onderwijs- en zorginstellingen . 15
Tabel 2: Overschrijdingen van de 10% OW in de zone van 0 tot 100 meter ................ 16
Tabel 3: Overschrijdingen van de 100% OW in de zone van 0 tot 100 meter............... 17
Tabel 4: Overschrijdingen van de 10% OW in de zone van 100 tot 210 meter ............. 18
Tabel 5: Overschrijdingen van de 100% OW in de zone van 100 tot 210 meter ........... 19
Tabel 6: Segmenten, oppervlak, aantallen woningen en onderwijs- en zorginstellingen 20
Tabel 7: Woningclusters met meer dan 2 woningen ................................................. 21

28 december 2010

pagina 3 van 24

1 INLEIDING
1.1 Algemeen
Het onderzoek is eenvoudig van opzet. Dat heeft als sterk punt dat het onderzoek in zeer
korte termijn is opgestart en uitgevoerd. Het betekent echter ook dat er beperkingen aan
verbonden zijn. Eenvoudige onderzoeken worden namelijk conservatief ingestoken, om
te voorkomen dat een specifieke analyse tot aandachtspunten leidt die niet vooraf
gesignaleerd zijn.
Groepsrisico
Het groepsrisico (GR) is een indicator voor de externe veiligheid. Het geeft cumulatieve
kansen per jaar per kilometer buisleiding dat ten minste 10, 100 of 1000 personen
overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een
buisleiding en een ongewoon voorval met die buisleiding. Anders gezegd geeft het
groepsrisico de kans weer op ramp met een bepaalde omvang.
De oriënterende waarde voor het groepsrisico wordt uitgedrukt als F×N2 = 10-2, waarbij F
de (cumulatieve) frequentie betreft voor een ongeval met N letale slachtoffers.
In een groepsrisicografiek wordt de cumulatieve kans op een ongeval afgezet tegen het
verwachte aantal dodelijke slachtoffers. Aangezien de kans op een ongeval afhankelijk is
van locatiespecifieke gegevens van een leiding en het aantal aanwezigen, kan het
groepsrisico alleen voor een specifieke situatie per kilometer worden berekend. Om
generiek een uitspraak te kunnen doen over het groepsrisico zullen vereenvoudigingen
moeten worden toegepast.
Onderzoeksbeschrijving
Voor de inschatting van het groepsrisico rond de mogelijke tracés voor de Structuurvisie
Buisleidingen wordt een vereenvoudiging gemaakt door te kijken naar de
bevolkingsdichtheid (aantal inwoners en werknemers) rond de tracés. Deze
bevolkingsdichtheid geeft een indicatie van aandachtspunten voor het groepsrisico.
Uitgangspunt voor het onderzoek zijn de tracés en leidingstroken die door VROM-GIRO
aan het RIVM zijn aangeleverd. In geval van een enkele leiding in een tracé zal de leiding
voor de berekeningen in het midden van de strook liggen. In geval van meerdere
leidingen in een tracé zullen voor de berekeningen de buitenste leidingen worden
meegenomen. Dat betekent dat in alle gevallen voor de gebiedsanalyse de beschouwde
leidingen voor de berekeningen op 35 meter van de rand van de leidingstrook liggen.
Wanneer er meerdere leidingen in een (bredere) leidingstrook liggen, wordt ook deze 35
meter aangehouden,
De geprojecteerde leiding waarmee de berekeningen worden uitgevoerd is een 48 inch
hogedruk aardgastransportleiding met een druk van 66,2 bar. Daarbij wordt een
faalfrequentie aangenomen van 9,9 × 10-79 op 5 meter. Dit is juist onder de norm uit het
ontwerpbesluit van de AMvB Buisleidingen. Er is gekozen voor een aardgasleiding omdat
deze een conservatief beeld geeft van de aandachtspunten vanwege de grote 100%
letaliteitsafstand.
Op basis van deze uitgangspunten worden de maximaal toegestane bevolkingsdichtheden
bepaald voor bouwen met uniforme dichtheid vanaf 5 meter van de leiding tot een
afstand van 100 meter en vanaf 100 meter tot 100% letaliteitsafstand op 210 meter.
Deze gebieden zijn bepalend voor het groepsrisico. Het gebied tussen de 100%
letaliteitsafstand en de 1% letaliteitsafstand (540 meter) levert een beperkte bijdrage
aan het groepsrisico, zodanig dat dit gebied, vanwege de gemaakte vereenvoudigingen in
dit onderzoek, niet hoeft te worden beschouwd.

28 december 2010

pagina 4 van 24

Omdat er voor de zuidelijke tracés tevens vloeistoffenleidingen worden bedacht, wordt
daar een K1-leiding met bijbehorende afstanden over het tracé geprojecteerd. Leidingen
met brandbare vloeistoffen van de K1-, K2- en K3-categorie hebben een relatief beperkte
100% letaliteitsafstand. Voor K1-leidingen beperkt deze afstand zich tot iets buiten de
plaatsgebonden risicocontour (PR) van 10-6 per jaar; hierdoor is het groepsrisico voor K1leidingen verwaarloosbaar wanneer er niet binnen de PR 10-6 contour wordt gebouwd.
Voor K2- en K3-leidingen valt het gebied tot de 100% letaliteitsafstand voor leidingen tot
36 inch en 50 bar nagenoeg geheel binnen de leidingstrook van 70 meter wanneer de
leiding in het midden is aangelegd.
Kwetsbare objecten
Voor de zuidelijke verbindingen wordt een aanvullende analyse uitgevoerd waarbij het
aantal woningen in de directe omgeving van het tracé wordt geïnventariseerd. Deze
analyse wordt uitgevoerd omdat mogelijk voor een aantal typen leidingen de PR 10-6
contour buiten de leidingstrook kan komen te liggen. Het aantal woningen binnen 20
meter van de leidingstrook wordt hierom in kaart gebracht. Uitgangspunt hierbij is een
20 inch K1-leiding op 100 bar met een PR 10-6 afstand van 25 meter, welke is gelegen op
5 meter uit de rand van de leidingstrook.
Daarnaast wordt voor alle verbindingen het aantal onderwijs- en zorginstellingen in kaart
gebracht binnen het gebied tot de 100% letaliteitsafstand (210 m) en tot de 1%
letaliteitsafstand (540 m).
Technische uitwerking
Voor de analyse van aandachtspunten voor het GR wordt alleen bebouwing binnen de
100% letaliteitsafstand beschouwd. Hierbij wordt voor het gebied vanaf 5m tot 100m van
de leiding uitgegaan van de maximale dichtheid voor bouwen vanaf 5 meter. Voor het
gebied vanaf 100 meter van de leiding wordt uitgegaan van de maximale dichtheid voor
bouwen vanaf 100 meter. In de berekeningen wordt getoetst aan dichtheden waarbij
10% en 100% van de oriënterende waarde (OW) voor het groepsrisico wordt bereikt. De
dichtheden worden bepaald voor een 42 inch hogedruk aardgastransportleiding die wordt
bedreven op een druk van 66,2 bar en is uitgelegd met een PR van 9,9 × 10-7 per jaar op
5 meter van de leiding.
De dichtheden waaraan getoetst wordt, zijn:
10% OW
buffer
0 m – 100 m
10 pers/ha
10% OW
buffer 100 m – 100% letaal 96 pers/ha
100% OW
buffer
0 m – 100 m
33 pers/ha
100% OW
buffer 100 m – 100% letaal 304 pers/ha
Hierbij wordt er geen rekening mee gehouden dat het de intentie is dat er in beginsel
geen (beperkt) kwetsbare objecten binnen de leidingstrook aanwezig zijn.
De effectafstanden van de aardgasleiding zijn:
1% letaliteit
540 meter
100% letaliteit
210 meter
De analyses vinden plaats met behulp van een grid analyse. Dat wil zeggen dat alle
gegevens in een grid worden geplaatst met vakken van een hectare (100 × 100 meter).
De volgende bestanden worden gebruikt voor de analyses:
- 100 m Gridbestand voor wonen en werken met een dichtheid (aantal personen per
ha) op basis van gemiddelde woningbezetting en aantal werknemers uit LISA.
Bron: Woning- en populatiebestand RIVM 2005, Bedrijvenbestand RIVM 2005.
- Woningenbestand met puntlocaties van woningen.
Bron: Woning- en populatiebestand RIVM 2005
- Selectie met puntlocaties voor onderwijs- en zorginstellingen.
Bron: Bedrijvenbestand RIVM 2005.
- Segmenten van leidingstroken behorende bij de verschillende alternatieven voor
verbindingen en aftakkingen
Bron: Buisleidingstroken VROM 2009

28 december 2010

pagina 5 van 24

Overzicht met gebruikte afstanden en benamingen.

Bepaling aandachtspunten Groepsrisico
Voor de analyse van aandachtspunten voor het GR wordt alleen bebouwing binnen de
100% letaliteitsafstand (210 meter) beschouwd. Hierbij wordt voor het gebied vanaf 5m
tot 100m van de leiding uitgegaan van de maximale dichtheid voor bouwen vanaf 5
meter. Voor het gebied vanaf 100 meter van de leiding wordt uitgegaan van de maximale
dichtheid voor bouwen vanaf 100 meter.
Het gebied binnen de 100% letaliteitafstand omvat aan weerszijden van een kilometer
leiding 20 hectaren (200 x 1000 meter). Voor het groepsrisico wordt bij circa 40 vakken
met overschrijdingswaarde 1, 10% resp. 100% van de oriënterende waarde bereikt.
Voor de bepaling of er in een segment mogelijk een overschrijding van 10% resp. 100%
van de oriënterende waarde plaatsvindt, worden de hectaren met een
overschrijdingswaarde ≥ 1 geclusterd en gewogen (o.b.v. overschrijdingswaarde) bij
elkaar opgeteld. Wanneer het resulterende getal >40, dan is er mogelijk sprake van een
aandachtspunt (namelijk wanneer de vakken geclusterd zijn).
Uitgaande van de toegestane populatiedichtheden voor 100% van de oriënterende
waarde voor het groepsrisico, zijn er 10 segmenten die mogelijk een aandachtspunt
vormen. Wanneer 10% van de OW wordt aangehouden, zijn dit 20 segmenten. Of er
daadwerkelijk aandachtspunten zullen optreden hangt af van de daadwerkelijke
ruimtelijke verdeling van de populatie. Daarbij kan het voorkomen dat er meerdere
aandachtspunten optreden in één segment, of geheel geen aandachtspunten.

28 december 2010

pagina 6 van 24

1.2 Bronbestanden
De afdeling VROM/GIRO heeft bronbestanden Alleleidingen_gecodeerd.shp,
Buisleidingstroken_06.shp, Knooppunten_Multiple.shp en Knooppunten_Single_1.shp
aangeleverd.
Het bestand ‘Alleleidingen_gecodeerd.shp’ met lijngeometrie bevat 30.197 leidingen
(leidingdelen) en heeft de volgende kenmerken
- FID
: volgnummer van het record
- Shape
: Polyline; geometrie van de leiding (het leidingdeel)
- Length
: lengte van de leiding
- Bestand
: ‘naam’ van de leiding
- Bundel
: 1 of 0
- Hfdstr
: 1 of 0
- Visiekaart : 1 of 0
- Best_Type : Null (leeg veld)
Het bestand ‘Buisleidingstroken_06.shp’ met vlakgeometrie bevat 51 vlakken (multipart
polygon) en heeft de volgende kenmerken
- FID
: volgnummer van het record
- Shape
: Polygon; geometrie van de tracé vlakken
- BUFF_DIST : 35 (bufferafstand waarmee de leidingen in de tracés zijn gebufferd)
- SEGMENT : ‘naamsaanduiding’ van de segmenten
- AANGEPAST : 1 of 0
- Zuidelijk
: 1: tracé is een zuidelijk tracé; 0: is een niet zuidelijk tracé
In een later stadium van de analyse is ‘Segment15-9.shp’ toegevoegd. Dit segment is
aangeleverd als een set van leidingdelen tussen de knooppunten 15 en 9.
De bestanden ‘Knooppunten_Multiple.shp’ en ‘Knooppunten_Single_1.shp’ met
puntgeometrie bevatten respectievelijk 5 en 29 knooppunten met de kenmerken
- FID
: volgnummer van het record
- Shape
: Point
- ID_naam
: ‘naam’ van het knooppunt
In het spreadsheet ‘tabel opbouw alternatieven uit segmenten.xls’ is aangegeven uit
welke segmenten de verbindingen (incl. alternatieven) zijn samengesteld. In bijlage 2 is
de inhoud van het spreadsheet weergegeven.
Het RIVM heeft de volgende bronbestanden beschikbaar
‘Woningen en Populatie bestand 2005’ (WenP2005); dit bestand bevat voor alle 7.5
miljoen adrespunten uit ACN2005 (Adres Coördinaten Nederland 2005), onder andere, de
xy-coördinaten en perchfct (perceel hoofdfunctie) waarmee is aangegeven of een adres
een woonfunctie, bedrijfsfunctie of combinatie betreft. Het puntenbestand is in de RIVM
geodatabase opgeslagen onder de naam: ‘wonen_kenm_wenw_2005’.
Van het WenP2005 bestand is, onder andere, een gridbestand afgeleid met het aantal
woningen per cel van 100 * 100 m² met de naam ‘won2005_100m’.
LISA2005; dit bestand bevat ongeveer 800 duizend records bedrijfsvestigingen waarin
naast het adres en de bedrijfsactiviteit (SBI93 codering), onder andere ook het aantal
werkzame personen (wptot) per vestiging is opgenomen.

28 december 2010

pagina 7 van 24

1.3 Resultaten
Bestanden
Gridbestand (met cellen van 100 * 100 m²) wonen + werken met dichtheid (aantal
personen per ha) op basis van een gemiddelde woningbezetting van 2.4 personen per
woning en het aantal werknemers per bedrijfsvestiging
Selectie van puntlocaties van onderwijs- en zorginstellingen uit LISA (peildatum 2005)
Tabellen
De resultaten uit de uitgevoerde analyses worden in tabelvorm samengevat. De
resultaattabel bevat rijen met daarin de verbindingen (tracés). In de kolommen van de
tabel zijn de volgende kenmerken opgenomen:
- naam tracé
- oppervlakte / ruimtebeslag tracé
- aantal woningen (puntlocaties) binnen 5 meter van het tracé
- aantal onderwijs- en zorginstellingen (puntlocaties) binnen afstand voor 1% letaal
- aantal onderwijs- en zorginstellingen (puntlocaties) binnen afstand voor 100% letaal
- aantal locaties waar de dichtheid uit het gridbestand voor wonen en werken de
toetsingsdichtheid voor 10% OW overschrijdt
- waarde van de maximale overschrijding van 10% OW (in percentage) [2]
- benodigde reductie in faalfrequentie op basis van 10% OW
- aantal locaties waar de dichtheid uit het gridbestand voor wonen en werken de
toetsingsdichtheid voor 100% OW overschrijdt
- maximale overschrijding van 100% OW (in percentage)
- benodigde reductie in faalfrequentie op basis van 100% OW (wordt berekend op basis
van de resultaten van de analyse)
- aantal woningen (puntlocaties) binnen afstand van 20 meter rond de leidingstrook
(alleen voor de zuidelijke tracés)
Kaarten
Overzichtskaart (NL) per tracé waarop wordt afgebeeld een selectie van het 100m
Gridbestand dat overlapt met 100% letaal, waarbij de features van de selectie in 3
categorieën worden afgebeeld met verschillende kleuren op kaart (groen voor een
dichtheid kleiner toetsingsdichtheid voor 10% OW, 10% OW <= oranjegeel < 100% OW,
rood voor een dichtheid groter of gelijk aan de toetsingsdichtheid voor 100% OW).
Overzichtskaart (NL) per tracé met locaties voor onderwijs- en zorginstellingen binnen
1% letaal (oranjegeel) en 100% letaal (rood) en woningen binnen 5 meter van het tracé
(paars).
Overzichtskaart (NL) per tracé ( voor de 'zuidelijke' tracés) met de locaties (paars) van
de woningen binnen PR 10-6 voor een leiding met K1-vloeistof.
Overzichtskaarten (NL) met tracés die alternatieven van elkaar zijn, met zelfde
weergaven als overzichtskaarten per tracé.

28 december 2010

pagina 8 van 24

1.4 Maatregelen
Om aandachtspunten op te lossen kunnen maatregelen genomen worden. Maatregelen
moeten dan voor alle leidingen in het tracé worden genomen; waarbij rekening gehouden
moet worden met de doorwerking van maatregelen op de totale faalfrequentie. Dit
voorkomt dat een aandachtspunt niet wordt opgelost omdat een andere, tweede, leiding
in het tracé bepalend wordt en het aandachtspunt in stand houdt.
Een van de maatregelen die kan worden toegepast is het nemen van beheermaatregelen.
Deze maatregel is met name geschikt voor leidingstroken zoals in de Structuurvisie
worden vastgesteld. Onder beheermaatregelen wordt verstaan dat beperkingen aan
graafwerkzaamheden worden gesteld of dat deze worden uitgesloten door middel van
een beheerovereenkomst. Er zijn verschillende varianten van deze maatregel, met een
reductiefactor van 1,6 tot 100.
Hierbij moet worden opgemerkt dat deze beheermaatregelen alleen probleemoplossende
potentie hebben wanneer bij de aanleg van een leiding in de leidingstrook deze
reductiefactor niet wordt toegepast. Wanneer dat namelijk wel wordt gedaan, kunnen
leidingen in een leidingstrook technisch onveiliger worden uitgevoerd dan autonoom
aanlegde leidingen omdat er een beheermaatregel tegenover staat.

28 december 2010

pagina 9 van 24

2 GIS BEWERKINGEN
In figuur 1 is het Modelbuilder model weergegeven waarmee de GIS analyses zijn
uitgevoerd.

Figuur 1: Modelbuilder model voor de GIS-analyses
28 december 2010

pagina 10 van 24

2.1

Procesbeschrijving GIS-analyse

De opeenvolgende ‘stappen’ in het proces zijn hieronder kort beschreven. Alle
bronbestanden en resultaatbestanden zijn opgenomen in de ‘personal geodatabase’
‘BuisleidingSV.mdb’. Met queries (SQL statements) zijn de resultaattabellen voor deze
rapportage samengesteld. De queries zijn in dezelfde database vastgelegd.
1. In de stappen ‘Make XY Event Layer Werk.Pers.’, ‘Point to Raster’ en ‘Single Output
Map Algebra Null = 0’ is uit de tabel WPtotxy het grid ‘WP2005nn_100m’
samengesteld met daarin het aantal Werkzame Personen per ha (100 * 100 m²).
De tabel WPtotxy bevat voor ruim 800.000 vestigingen de xy coördinaten en wptot
(Werkzame Personen totaal) met in totaal 7,3 miljoen werkzame personen.
In de stap ‘Single Output Map Algebra Null = 0’ krijgen alle ‘cellen’ zonder waarde de
numerieke waarde 0; anders krijgen deze cellen bij sommatie met het populatiegrid
geen waarde.
2. In de stappen ‘Single Output Map Algebra 2.4 inw/won’ en ‘Single Output Map
Algebra WP + Pop’ wordt eerst het gridbestand ‘won2005_100m’ vermenigvuldigd
met de factor 2.4 voor de gemiddelde woningbezetting, vervolgens wordt het
populatiegrid ‘pop2005_100m’ gesommeerd met het ‘werkzame personen grid’.
het ‘Woningen grid’ bevat ruim 7 miljoen ‘woningen’. Het ‘Populatie grid’ bevat 16,7
miljoen ‘personen’. Het resultaat ‘Wpop2005_100m’ bevat in totaal 24 miljoen
‘personen’
3. In de stap ‘Dissolve’ zijn de 30.197 leidingdelen met dezelfde ‘waarde’ voor ‘bestand’
uit het bronbestand ‘Alleleidingen_gecodeerd.shp’ samengevoegd tot 23.075
leidingen in het databasebestand ‘Leidingen’.
In de stap ‘Copy Features Segmenten’ zijn de 51 buisleidingstroken uit het
bronbestand ‘Buisleidingstroken_06.shp’ gekopieerd naar het databasebestand
‘Segmenten’.
In de stap ‘Spatial Join Leiding Segment’ worden de leidingen die geheel binnen
‘Segmenten’ liggen geselecteerd en in het databasebestand ‘TraceLeiding’ gezet.
4. In een later stadium van de analyse is segment 15_9 aangeleverd als een set
leidingdelen (lijngeometrie). In de stap ‘Buffer 35m’ is daar eerst een
buisleidingstrook van gemaakt, vervolgens is ‘’ Strook15_9’ in de stap ‘Append’
toegevoegd aan het databasebestand ‘Segmenten’.
5. Vervolgens zijn de buffers rond de Segmenten gegenereerd in de stappen:
‘Buffer -30m’ resultaat ‘TraceBuffer5m’ (zone van 0 tot 5 meter van tracéleiding)
‘Buffer 65m’ resultaat ‘TraceBuffer100m’ (65 + 35m bufferafstand uit bronbestand)
‘Buffer 110m Outside’ resultaat ‘TraceBuffer210m’ (zone van 100 tot 210 meter)
‘Buffer 110m Full’ resultaat ‘TraceBuffer210mFull’ (zone van 0 tot 210 meter)
‘Buffer 330m’ resultaat ‘TraceBuffer540m’ (zone van 0 tot 540 meter)
6. De 0 - 100 meter en 100 - 210 meter zones (‘TraceBuffer100m’ ‘TraceBuffer210m’)
zijn in de stappen ‘Polygon to Raster Buffer100m’ en ‘Polygon to Raster Buffer210m’
omgezet naar een 100 * 100 m² grid waarvan het raster samenvalt met het
Wpop2005_100m raster (hetzelfde extent) Vervolgens zijn uit ‘Wpop2005_100m’ de
‘cellen’ geselecteerd die samenvallen met de grids ‘Buffer100mGrid’ en
‘Buffer210mGrid’. De resultaat grids ‘Wpop100mBuffer’ en ‘Wpop210mBuffer’
bevatten dus de cellen uit ‘Wpop2005_100m’ die samenvallen met de 0 - 100 meter
en 100 - 210 meter zones van de tracé segmenten.
Met het modelbuilder model ‘Berekeningen buisleiding structuurvisie’ zijn uit de
resultaatgrids de kengetallen voor de tabellen berekend.
7. Vervolgens zijn de aantallen woningen en ‘kwetsbare objecten’ (onderwijs en
zorginstellingen) bepaald die binnen de desbetreffende buffers liggen.
Uit het LISA2005 bestand zijn de onderwijs en zorginstellingen geselecteerd (zie
bijlage 1: Voorbereiding); resultaat tabel ‘LisaMNselectie’

28 december 2010

pagina 11 van 24

In de stappen ‘Make XY Event Layer’ en ‘Copy Features’ is deze tabel omgezet in het
databasebestand ‘LisaMNselect’ (Point features).
In de stappen ‘Spatial Join Onderwijs en Zorg 210m’ en ‘Spatial Join Onderwijs en
Zorg 540m’ zijn de onderwijs en zorginstellingen uit ‘LisaMNselect’ die samenvallen
met de 0 – 210 meter en 0 – 540 meter zones geselecteerd. Met database queries
zijn uit de resultaatbestanden ‘OenZ210mBuffer’ en ‘OenZ540mBuffer’ de aantallen
onderwijs en zorginstellingen voor de zones per segment bepaald.
Op dezelfde wijze zijn uit het RIVM geodatabase bestand ‘wonen_kenm_wenw_2005’
de punten (woningen) geselecteerd die samenvallen met de 0 – 5 meter zone, de
buisleidingstrook (0 - 35 m) en de 0 – 20 meter zone rond de ‘Zuidelijke Tracés’.
8. Tot slot zijn clusters van woningen die minder dan 50m uit elkaar liggen, bepaald. Uit
‘WenP2005BuislStrook’ zijn in de stap ‘Select Woningen’ eerst de punten geselecteerd
die een ‘woonfunctie’ hebben. Deze punten zijn gebufferd met een afstand van 50 m.
In de stap ‘Aggregate Polygons’ zijn alle elkaar overlappende ‘WoningBuffers’
samengevoegd tot een omhullende polygoon ‘WoningClusters’; in de tabel
‘WoningClusters_Tbl’ is aangegven welke woningen bij welk cluster horen. Aangezien
woningen en woningclusters bij verschillende, elkaar overlappende, buisleidingstroken
kunnen horen, zijn, in de stap ‘Intersect’, alle ‘buisleidingstrookwoningen’ die
samenvallen met woningclusters bepaald. In het resultaat ‘WonperCluster’ kan één
woning meerdere keren voorkomen bij verschillende buisleidingstroken c.q.
segmenten. Uit dit resultaat zijn met database queries de tabellen 6 en 7 en de
daarvan afgeleide kolommen in tabel 1 van deze rapportage samengesteld.

2.2 Berekeningen structuurvisie buisleidingen
In figuur 2 is het modelbuilder model weergegeven waarmee de ‘statistics’ van de
gridbestanden zijn bepaald.

Figuur 2: Modelbuilder model berekeningen buisleiding structuurvisie

28 december 2010

pagina 12 van 24

In de stappen ‘Zonal Statistics Buffer100m’ en ‘Zonal Statistics Buffer210m’ wordt per
‘Buffer100m’ segment respectievelijk ‘Buffer210m’ segment, onder andere, de maximum
celwaarde bepaald. Dit is de 100 * 100 m² (ha) met het hoogste aantal ‘personen’.
1. De stap ‘Single Output Map Algebra Wpop > 100m testvalues’ is 13 keer uitgevoerd
met de ‘Test values’: Wpop100mBuffer > 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 33, 66,
165, 330, 660 en 1650.
Dit proces levert 13 resultaat grids op waarin de cellen die voldoen aan de ‘Test
value’ ‘aan’ (logische 1) staan. Uit deze grids is, in de volgende stap, bepaald hoeveel
cellen een waarde hebben die de 10% OW met een factor 2, 5, 10, 20, 50 of 100
overschrijden en de 100% OW met een factor 2, 5, 10, 20 of 50.
2. In de stap ‘Zonal Statistics as Table Buffer100m’ worden van de 13 resultaat grids de
statistics per ‘Buffer100m’ segment bepaald. De 13 resultaat tabellen bevatten, onder
andere, het aantal cellen per segment dat voldoet aan de ‘Test value’; m.a.w. het
aantal cellen dat meer dan 10, 20, 33, 50, 66 enz. personen bevat.
3. Voor de 100 – 210 meter zone (Buffer210m) worden op dezelfde wijze statistics
bepaald voor de ‘Test values’: Wpop210mBuffer > 96, 192, 480, 960, 304 en 608.
Uit de 21 resultaattabellen zijn met database queries de kengetallen per segment
bepaald. Tot slot zijn de resultaat tabellen voor deze rapportage samengesteld door voor
alle verbindingen c.q. varianten de kengetallen van de segmenten waaruit de betreffende
verbinding bestaat, te sommeren.

28 december 2010

pagina 13 van 24

3 RESULTATEN
3.1 Gridbestand voor wonen en werken
Uit de tabel ‘WPtotxy’ (zie Bijlage 1: Voorbereiding) is het ‘WP2005_100m’ grid
gegenereerd met in totaal 7,3 miljoen ‘werkzame personen’.
Het ‘won2005_100m’ grid (RIVM geodatabase) is met een factor 2,4 vermenigvuldigd tot
het ‘pop2005_100m’ grid met in totaal 16,7 miljoen ‘inwoners’.
Het ‘WP2005_100m’ grid is met het ‘pop2005_100m’ grid gesommeerd tot het
‘Wpop2005_100m’ grid.

3.2 Tabellen
In deze rapportage zijn de resultaten van de GIS analyses in tabellen weergegeven.
In de eerste 5 tabellen zijn per verbinding c.q. variant de getotaliseerde kengetallen van
de segmenten waaruit de varianten zijn samengesteld, opgenomen.
In tabel 1 zijn per verbinding het oppervlak in hectare (ha), de aantallen woningen,
woningclusters en onderwijs- en zorginstellingen in de verschillende zones weergegeven.
In tabel 2 zijn de overschrijdingen van de 10% Oriënterende waarde in de zone van 0 tot
100 meter weergegeven.
In tabel 3 zijn de overschrijdingen van de 100% Oriënterende waarde in de zone van 0
tot 100 meter weergegeven.
In tabel 4 zijn de overschrijdingen van de 10% Oriënterende waarde in de zone van 100
tot 210 meter weergegeven.
In tabel 5 zijn de overschrijdingen van de 100% Oriënterende waarde in de zone van 100
tot 210 meter weergegeven.
Tabel 6 bevat per segment de aantallen woningclusters en aantallen woningen binnen de
clusters.
Bij tabel 6 wordt opgemerkt dat segment 17_9 en de laatste 4 segmenten niet zijn
‘gebruikt’ voor verbindingen.
Het in een later stadium aan de analyse toegevoegde segment ‘15_9’, vormt een
overlap met de segmenten ‘17_9’ en ‘verbinding van Gasunie’.
In tabel 7 zijn alle 170 woningclusters opgenomen met het aantal woningen en het
betreffende segment.

28 december 2010

pagina 14 van 24

In tabel 1 zijn per verbinding het oppervlak in hectare (ha), de aantallen woningen,
woningclusters en onderwijs- en zorginstellingen in de verschillende zones weergegeven.
variant

opp
(ha)

#won
0-5m

België – Groningen

BG1

5399

8

187

14

65

181

16

147

België – Groningen

BG2

4386

9

1037

28

906

387

73

147

Verbinding

#won cluster #won #OenZ #OenZ #won
0-35m >2won >2won 540m 210m
20m

België – Groningen

BG3-A

4157

7

1068

56

871

392

86

147

België – Groningen

BG3-B

4173

7

643

46

492

311

70

147

België – Groningen

BG4

3257

6

151

12

61

101

19

131

België – Groningen

BG5

3989

6

184

16

82

139

35

209

België – Groningen

BG6

4432

8

174

16

63

108

14

140

België – Groningen

BG7

4268

6

225

19

87

128

24

266

Groningen - Duitsland

GD1

872

1

23

2

15

13

2

Groningen - Duitsland (2) GD2

961

9

60

10

46

17

2

Groningen – aanlanding

939

1

22

2

15

13

1

Aftakking van tracé 1-3-C HD

342

4

28

4

16

11

1

Noord-Holland-Groningen NHG1

2828

4

48

3

20

41

6

Rijnmond – België

RB1

1930

6

96

8

27

56

4

Rijnmond - Duitsland

RD1

2436

9

97

8

27

97

10

72

Rijnmond - Duitsland

RD2

1893

6

72

5

16

75

8

72

Rijnmond - Duitsland

RD3

2403

7

144

13

51

63

8

190

Rijnmond - Duitsland

RD4

3143

6

164

14

66

132

26

253

Rijnmond - Duitsland

RD5

2375

41

363

23

227

119

25

664

Rijnmond - Duitsland

RD6

3115

40

383

24

242

188

43

727

Rijnmond - Duitsland

RD7

2668

6

204

19

103

206

47

527

Rijnmond - Groningen

RG1

4091

5

133

8

56

171

20

Rijnmond - Groningen

RG2

3078

6

983

22

897

377

77

Rijnmond - Groningen

RG3-B

3081

5

420

30

296

306

67

Rijnmond - Groningen

RG4

3777

10

134

11

45

104

12

72

Rijnmond – Limburg

RL1

2878

6

137

11

43

94

17

197

Rijnmond - Limburg

RL2

2850

40

356

21

219

150

34

671

Rijnmond - Limburg

RL3

2403

6

177

16

80

168

38

471

Rijnmond-Noordzeekanaal RN1

946

0

69

5

36

99

12

GW

179

Zeeland – België

ZB

497

0

9

0

0

8

2

50

Zeeland - Duitsland

ZD1-A

2649

36

378

25

229

96

19

638

Zeeland - Duitsland

ZD1-B

2824

36

382

25

229

87

18

673

Zeeland - Duitsland

ZD2-A

2942

2

219

21

105

183

41

501

Zeeland - Duitsland

ZD2-B

3117

2

223

21

105

174

40

536

Tabel 1: Verbindingen, oppervlak, aantallen woningen, onderwijs- en zorginstellingen
De kolommen in tabel 1 bevatten achtereenvolgens:
de naam van de verbinding, de variant, het totale oppervlak van de buisleidingstrook,
het aantal woningen in de zone van 0 tot 5 meter naast de leiding,
het aantal woningen in de zone van 0 tot 35 meter (de buisleidingstrook),
het aantal clusters van 3 of meer woningen op een onderlinge afstand kleiner dan 50m
en het totaal aantal woningen in de >2won clusters; in de zone van 0 tot 35 meter,
het aantal Onderwijs en Zorginstellingen in de zone van 0 tot 540 meter (1% letaal),
het aantal Onderwijs en Zorginstellingen in de zone van 0 tot 210 meter (100% letaal)
en het aantal woningen in de zone van (0 tot 35 +) 20 meter van de zuidelijke tracés.

28 december 2010

pagina 15 van 24

In tabel 2 zijn de overschrijdingen van de 10% Oriënterende waarde (10% OW) in de
zone van 0 tot 100 meter weergegeven. De 10% OW voor deze zone is 10 p/ha
(10 personen per hectare).
Verbinding
België – Groningen

variant
BG1

>10 Max %
p/ha 10 p/ha
75

1880

1–2

2–5

5-10

32

23

15

10–20 20–50 50-100 100 >
5

0

0

0

België – Groningen

BG2

221

7350

60

51

55

45

8

2

0

België – Groningen

BG3-A

254

2550

65

89

71

27

2

0

0

België – Groningen

BG3-B

226

2550

80

76

47

19

4

0

0

België – Groningen

BG4

83

8030

33

25

9

9

5

2

0

België – Groningen

BG5

74

5250

28

29

4

8

4

1

0

België – Groningen

BG6

74

5250

40

20

4

6

3

1

0

België – Groningen

BG7

94

8030

38

30

10

9

5

2

0

Groningen - Duitsland

GD1

5

240

4

1

0

0

0

0

0

Groningen - Duitsland (2) GD2

16

240

14

2

0

0

0

0

0

Groningen – aanlanding

GW

4

240

3

1

0

0

0

0

0

Aftakking van tracé 1-3-C HD

13

510

8

4

1

0

0

0

0

Noord-Holland-Groningen NHG1

17

1130

7

7

2

1

0

0

0

Rijnmond – België

RB1

37

5420

16

7

11

2

0

1

0

Rijnmond - Duitsland

RD1

74

5420

26

24

13

6

3

2

0

Rijnmond - Duitsland

RD2

69

5420

22

24

13

5

3

2

0

Rijnmond - Duitsland

RD3

50

5420

16

16

12

4

1

1

0

Rijnmond - Duitsland

RD4

67

5420

24

24

13

4

1

1

0

Rijnmond - Duitsland

RD5

112

8030

27

38

33

9

3

2

0

Rijnmond - Duitsland

RD6

129

8030

35

46

34

9

3

2

0

Rijnmond - Duitsland

RD7

124

8030

39

45

29

7

2

2

0

Rijnmond - Groningen

RG1

82

2320

26

30

21

4

1

0

0

Rijnmond - Groningen

RG2

228

7350

54

58

61

44

9

2

0

Rijnmond - Groningen

RG3-B

203

3120

73

68

40

15

7

0

0

Rijnmond - Groningen

RG4

81

5420

31

26

13

6

3

2

0

Rijnmond – Limburg

RL1

49

5450

15

17

11

4

1

1

0

Rijnmond - Limburg

RL2

111

8030

26

39

32

9

3

2

0

Rijnmond - Limburg

RL3

106

8030

30

38

27

7

2

2

0

Rijnmond-Noordzeekanaal RN1

59

2320

16

21

19

2

1

0

0

Zeeland – België

ZB

4

6500

2

1

0

0

0

1

0

Zeeland - Duitsland

ZD1-A

80

8030

26

25

18

7

3

1

0

Zeeland - Duitsland

ZD1-B

87

27840

32

26

17

7

3

1

1

Zeeland - Duitsland

ZD2-A

92

8030

38

32

14

5

2

1

0

Zeeland - Duitsland

ZD2-B

99

27840

44

33

13

5

2

1

1

Tabel 2: Overschrijdingen van de 10% OW in de zone van 0 tot 100 meter
Per verbinding is het aantal hectares met meer dan 10 p/ha in de zone van 0 tot 100 m
(10% OW) en de waarde van de maximale overschrijding van 10% OW uitgedrukt in een
percentage van de 10% OW, weergegeven.
In de volgende kolommen zijn de aantallen ha weergeven waarin de 10% OW met een
factor 1 tot 2, 2 tot 5, 5 tot 10,10 tot 20, 20 tot 50, 50 tot 100 en meer dan 100 wordt
overschreden.

28 december 2010

pagina 16 van 24

In tabel 3 zijn de overschrijdingen van de 100% Oriënterende waarde (100% OW) in de
zone van 0 tot 100 meter weergegeven. De 100% OW voor deze zone is 33 p/ha.
Verbinding

variant

België – Groningen

BG1

België – Groningen
België – Groningen

>33 Max %
p/ha 33 p/ha

1–2

2–5

5-10

14

13

2

10–20 20–50 50-100
0

Max.
p/ha

29

570

0

0

188

BG2

134

2227

38

73

20

BG3-A

132

773

58

67

7

1

2

0

735

0

0

0

België – Groningen

BG3-B

101

773

50

45

6

255

0

0

0

255

België – Groningen

BG4

40

2433

22

10

België – Groningen

BG5

30

1591

16

9

2

5

1

0

803

1

4

0

0

525

België – Groningen

BG6

23

1591

11

8

1

3

0

0

525

België – Groningen

BG7

45

2433

26

11

2

5

1

0

803

Groningen - Duitsland

24

GD1

0

73

0

0

0

0

0

0

Groningen - Duitsland (2) GD2

0

73

0

0

0

0

0

0

24

Groningen – aanlanding

GW

0

73

0

0

0

0

0

0

24

Aftakking van tracé 1-3-C HD

3

155

3

0

0

0

0

0

51

Noord-Holland-Groningen NHG1

4

342

2

2

0

0

0

0

113

Rijnmond – België

RB1

17

1642

9

6

1

1

0

0

542

Rijnmond - Duitsland

RD1

35

1642

19

10

2

4

0

0

542

Rijnmond - Duitsland

RD2

34

1642

19

9

2

4

0

0

542

Rijnmond - Duitsland

RD3

24

1642

13

8

1

2

0

0

542

Rijnmond - Duitsland

RD4

29

1642

18

8

1

2

0

0

542

Rijnmond - Duitsland

RD5

66

2433

40

19

2

4

1

0

803

Rijnmond - Duitsland

RD6

71

2433

45

19

2

4

1

0

803

Rijnmond - Duitsland

RD7

63

2433

43

14

2

3

1

0

803

Rijnmond - Groningen

RG1

39

703

22

14

3

0

0

0

232

Rijnmond - Groningen

RG2

144

2227

46

74

21

1

2

0

735

Rijnmond - Groningen

RG3-B

94

945

48

37

9

0

0

0

312

Rijnmond - Groningen

RG4

36

1642

20

10

2

4

0

0

542

Rijnmond – Limburg

RL1

23

1642

13

7

1

2

0

0

542

Rijnmond - Limburg

RL2

65

2433

40

18

2

4

1

0

803

Rijnmond - Limburg

RL3

57

2433

38

13

2

3

1

0

803

Rijnmond-Noordzeekanaal RN1

32

703

18

11

3

0

0

0

232

Zeeland – België

ZB

1

1970

0

0

0

1

0

0

650

Zeeland - Duitsland

ZD1-A

43

2433

24

14

1

3

1

0

803

Zeeland - Duitsland

ZD1-B

45

8436

26

13

1

3

1

1

2784

Zeeland - Duitsland

ZD2-A

40

2433

27

9

1

2

1

0

803

Zeeland - Duitsland

ZD2-B

42

8436

29

8

1

2

1

1

2784

Tabel 3: Overschrijdingen van de 100% OW in de zone van 0 tot 100 meter
Per verbinding is het aantal hectares met meer dan 33 p/ha in de zone van 0 tot 100 m
(100% OW) en de waarde van de maximale overschrijding van 100% OW uitgedrukt in
een percentage van de 100% OW, weergegeven. In de volgende kolommen zijn de
aantallen ha weergeven waarin de 100% OW met een factor 1 tot 2, 2 tot 5, 5 tot 10, 10
tot 20, 20 tot 50 en 50 tot 100 wordt overschreden. Tot slot is, ter controle, het
maximum aantal personen per hectare weergegeven, in de zone van 0 tot 100 meter van
de verbinding.

28 december 2010

pagina 17 van 24

In tabel 4 zijn de overschrijdingen van de 10% Oriënterende waarde (10% OW) in de
zone van 100 tot 210 meter weergegeven. De 10% OW voor deze zone is 96 p/ha.
Verbinding

variant

>96 p/ha

Max %
96 p/ha

1–2

2–5

5-10

10–20

Max.
p/ha

27

1011

24

2

0

1

971
1075

België – Groningen

BG1

België – Groningen

BG2

92

1120

62

24

3

3

België – Groningen

BG3-A

47

456

36

11

0

0

438

België – Groningen

BG3-B

60

893

45

14

1

0

857

België – Groningen

BG4

23

769

12

10

1

0

738

België – Groningen

BG5

17

414

8

9

0

0

397

België – Groningen

BG6

16

414

7

9

0

0

397

België – Groningen

BG7

24

769

12

10

2

0

738

Groningen - Duitsland

GD1

0

70

0

0

0

0

67

Groningen - Duitsland (2)

GD2

0

70

0

0

0

0

67

Groningen – aanlanding

GW

0

70

0

0

0

0

67

Aftakking van tracé 1-3-C

HD

1

101

1

0

0

0

97

Noord-Holland-Groningen

NHG1

6

226

5

1

0

0

217

Rijnmond – België

RB1

14

141

14

0

0

0

135

Rijnmond - Duitsland

RD1

29

414

20

9

0

0

397

Rijnmond - Duitsland

RD2

29

414

20

9

0

0

397

Rijnmond - Duitsland

RD3

16

141

16

0

0

0

135

Rijnmond - Duitsland

RD4

17

176

17

0

0

0

169

Rijnmond - Duitsland

RD5

29

769

26

2

1

0

738

Rijnmond - Duitsland

RD6

30

769

27

2

1

0

738

Rijnmond - Duitsland

RD7

35

997

30

3

2

0

957

Rijnmond - Groningen

RG1

38

1011

32

5

0

1

971

Rijnmond - Groningen

RG2

103

1120

70

27

3

3

1075

Rijnmond - Groningen

RG3-B

70

893

54

14

2

0

857

Rijnmond - Groningen

RG4

28

414

19

9

0

0

397

Rijnmond – Limburg

RL1

16

141

16

0

0

0

135

Rijnmond - Limburg

RL2

29

769

26

2

1

0

738

Rijnmond - Limburg

RL3

34

997

29

3

2

0

957

Rijnmond-Noordzeekanaal

RN1

32

1011

27

4

0

1

971

Zeeland – België

ZB

0

21

0

0

0

0

20

Zeeland - Duitsland

ZD1-A

12

769

9

1

2

0

738

Zeeland - Duitsland

ZD1-B

12

769

9

1

2

0

738

Zeeland - Duitsland

ZD2-A

18

997

13

2

3

0

957

Zeeland - Duitsland

ZD2-B

18

997

13

2

3

0

957

Tabel 4: Overschrijdingen van de 10% OW in de zone van 100 tot 210 meter
Per verbinding is het aantal hectares met meer dan 96 p/ha in de zone van 100 tot 210
meter (10% OW) en de waarde van de maximale overschrijding van 10% OW uitgedrukt
in een percentage van de 10% OW, weergegeven. In de volgende kolommen zijn de
aantallen ha weergeven waarin de 10% OW met een factor 1 tot 2, 2 tot 5, 5 tot 10 en
10 tot 20 wordt overschreden. Tot slot is, ter controle, het maximum aantal personen per
hectare weergegeven, in de zone van 100 tot 210 meter van de verbinding.

28 december 2010

pagina 18 van 24

In tabel 5 zijn de overschrijdingen van de 100% Oriënterende waarde (100% OW) in de
zone van 100 tot 210 meter weergegeven. De 100% OW voor deze zone is 304 p/ha.
Verbinding

variant

>304 p/ha

Max %
304 p/ha

1–2

2–5

Max.
p/ha

319

0

1

971

België – Groningen

BG1

1

België – Groningen

BG2

13

354

8

5

1075

België – Groningen

BG3-A

3

144

3

0

438

België – Groningen

BG3-B

7

282

6

1

857

België – Groningen

BG4

3

243

2

1

738

België – Groningen

BG5

2

131

2

0

397

België – Groningen

BG6

2

131

2

0

397

België – Groningen

BG7

4

243

3

1

738

Groningen - Duitsland

GD1

0

22

0

0

67

Groningen - Duitsland (2)

GD2

0

22

0

0

67

Groningen – aanlanding

GW

0

22

0

0

67

Aftakking van tracé 1-3-C

HD

0

32

0

0

97

Noord-Holland-Groningen

NHG1

0

71

0

0

217

Rijnmond – België

RB1

0

44

0

0

135

Rijnmond - Duitsland

RD1

2

131

2

0

397

Rijnmond - Duitsland

RD2

2

131

2

0

397

Rijnmond - Duitsland

RD3

0

44

0

0

135

Rijnmond - Duitsland

RD4

0

56

0

0

169

Rijnmond - Duitsland

RD5

2

243

1

1

738

Rijnmond - Duitsland

RD6

2

243

1

1

738

Rijnmond - Duitsland

RD7

4

315

2

2

957

Rijnmond - Groningen

RG1

3

319

2

1

971

Rijnmond - Groningen

RG2

15

354

10

5

1075

Rijnmond - Groningen

RG3-B

7

282

5

2

857

Rijnmond - Groningen

RG4

2

131

2

0

397

Rijnmond – Limburg

RL1

0

44

0

0

135

Rijnmond - Limburg

RL2

2

243

1

1

738

Rijnmond - Limburg

RL3

4

315

2

2

957
971

Rijnmond-Noordzeekanaal

RN1

3

319

2

1

Zeeland – België

ZB

0

7

0

0

20

Zeeland - Duitsland

ZD1-A

2

243

1

1

738

Zeeland - Duitsland

ZD1-B

2

243

1

1

738

Zeeland - Duitsland

ZD2-A

4

315

2

2

957

Zeeland - Duitsland

ZD2-B

4

315

2

2

957

Tabel 5: Overschrijdingen van de 100% OW in de zone van 100 tot 210 meter
Per verbinding is het aantal hectares met meer dan 304 p/ha in de zone van 100 tot 210
meter (100% OW) en de waarde van de maximale overschrijding van 100% OW
uitgedrukt in een percentage van de 100% OW, weergegeven. In de volgende kolommen
zijn de aantallen ha weergeven waarin de 10% OW met een factor 1 tot 2 en 2 tot 5
wordt overschreden. Tot slot is, ter controle, het maximum aantal personen per hectare
weergegeven, in de zone van 100 tot 210 meter van de verbinding.
In tabel 6 is per segment dezelfde informatie opgenomen als in tabel 1; het oppervlak in
hectare (ha), de aantallen woningen, woningclusters en onderwijs- en zorginstellingen in
de verschillende zones. Als aanvulling zijn in tabel 7 ook de aantallen woningclusters met
5 of meer woningen op een onderlinge afstand kleiner dan 50m opgenomen en het totaal
aantal woningen in de >5won clusters in de buisleidingstrook (zone van 0 tot 35 meter)

28 december 2010

pagina 19 van 24

opp
(ha)

#won
0-5m

knooppunt_1

679

1

20

2

15

2

15

11

knooppunt_11

251

1

53

5

29

1

15

33

7

117

knooppunt_13

364

56

6

27

1

9

5

3

94

knooppunt_15

375

22

1

3

knooppunt_16BIII

525

35

5

18

1

5

13

1

1_3_C

667

19

1

3

11

3

1_DI

193

2

1

1_DV

282

8

31

2

10

6

1

2

10

11

1
47

Segment

2

#won cluster #won cluster #won #OenZ #OenZ #won
0-35m >2won >2won >4won >4won 540m 210m
20m

6

3
8

40

1

33

2_DV_A

342

4

28

4

16

3_4_B

343

3

9

1

3

3_5_A

803

3

733

32

627

19

582

204

3_5_B

819

3

308

22

248

17

231

123

31

3_6

1286

5

900

16

857

14

849

290

62

4_7_A

264

17

2

8

1

5

10

4_DVI

348

15

2

5_17

451

13

199

131

32

5_6

470

6_17

197

7_9_A

309

3
1
1

11

1

3

215

14

202

29

2

8

96

21

17

2

7

40

4

22

6

8

59

7_DVII

69

3

3

8_BI

497

9

8

2

50

8_BIII_A

366

6

15

2

13

8_BIII_B

541

10

6

1

48

9_10

241

5

4

2

9_11

518

19

12

2

10_13

162

3

1

1

11_12_B

125

11_15

1

3

10

1

5

1

5

5

2

26

504

32

3

18

3

18

38

12

116

11_16

712

45

2

8

1

5

16

4

11_BV

226

6

12_13_A

185

12_14

142

13_DII

121

13_DIII

596

14_DIII

556

15_16_B

580

33

154

4

134

3

131

6

20

4

16

1

6

12

2

19

2

8

1

12

1

14
215
6

3
51

10

57

2

48

6

22

1

3

14
21

1

72

11

77

2

15_9

690

22

3

10

17_9

749

227

7

208

18_1_A

696

14

18_AII

1453

14

4

6

24
9

1

15_17 lose tak

1

2
2

192

83

34

23

3

90

2

31

7

6
1

5

1

5

24

30

1

5

1

5

55

7

25

2

14

1

10

34

1

2

5

AI_1

260

AIII_18

1770

AIII_6

500

AIV_15

450

17

1

3

23

1

DIII_BVDIII

364

35

4

26

1

15

41

10

84

DIII_DIV

265

27

3

23

1

15

38

9

56

Maassluis

249

27

1

15

1

15

25

7

verb. naar Stein/Meers

77

8

2

8

6

1

verb. naar Tegelen

60

3

verbinding Rot ZH

23

verbinding van Gasunie

210

3

10

2

3
2

7

39

22
9

5

Tabel 6: Segmenten, oppervlak, aantallen woningen en onderwijs- en zorginstellingen

28 december 2010

pagina 20 van 24

Tabel 7 bevat alle 170 woningclusters met meer dan 2 woningen. Voor elk cluster is het
aantal woningen en het betreffende segment opgenomen.
cluster

#won

segment

cluster

#won

segment

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57

10
5
15
4
4
3
3
9
4
4
4
3
3
3
5
4
3
3
3
3
5
5
4
4
4
3
3
3
5
5
3
3
3
198
138
96
20
19
17
11
11
9
8
7
7
7
7
6
6
5
5
5
4
4
4
4
4

knooppunt_1
knooppunt_1
knooppunt_11
knooppunt_11
knooppunt_11
knooppunt_11
knooppunt_11
knooppunt_13
knooppunt_13
knooppunt_13
knooppunt_13
knooppunt_13
knooppunt_13
knooppunt_15
knooppunt_16
knooppunt_16
knooppunt_16
knooppunt_16
knooppunt_16
1_3_C
1_DV
1_DV
1_DV
1_DV
1_DV
1_DV
1_DV
1_DV
2_DV_A
2_DV_A
2_DV_A
2_DV_A
3_4_B
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A

58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114

4
3
3
3
3
3
3
3
56
27
21
19
16
13
12
11
8
7
7
7
6
6
5
5
5
4
4
3
3
3
237
94
74
69
66
59
58
57
42
35
32
9
9
8
4
4
5
3
3
53
29
28
19
17
12
7
6

3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_A
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_5_B
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
3_6
4_7_A
4_7_A
4_DVI
5_17
5_17
5_17
5_17
5_17
5_17
5_17
5_17

cluster

#won

segment

115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170

6
6
6
5
5
3
4
4
4
3
3
5
7
6
5
5
3
116
10
5
3
6
4
3
3
4
4
6
3
4
3
3
169
23
4
3
3
3
3
5
5
10
4
3
15
4
4
3
15
4
4
15
4
4
4
3

5_17
5_17
5_17
5_17
5_17
5_17
5_6
5_6
6_17
6_17
9_11
11_12_B
11_15
11_15
11_15
11_16
11_16
12_13_A
12_13_A
12_13_A
12_13_A
12_14
12_14
12_14
12_14
13_DII
13_DII
14_DIII
15_16_B
15_9
15_9
15_9
17_9
17_9
17_9
17_9
17_9
17_9
17_9
18_AII
AIII_18
AIII_6
AIII_6
AIV_15
DIII_BVDIII
DIII_BVDIII
DIII_BVDIII
DIII_BVDIII
DIII_DIV
DIII_DIV
DIII_DIV
maassluis
verb.naarStein/Meers
verb.naarStein/Meers
verbinding Gasunie
verbinding Gasunie

Tabel 7: Woningclusters met meer dan 2 woningen

28 december 2010

pagina 21 van 24

3.3 GIS gegevens
Alle bestanden, documenten en gegevens zijn opgenomen in de projectdirectory
Buisleiding_StructVisie op de RIVM geodata fileserver.
In de subdirectory map staat het document BuisleidingSV.mxd; dit is het ArcMAP
document waarin alle geografische kaarten, modellen enz. zijn opgenomen.
In de subdirectory shape zijn de aangeleverde bronbestanden opgeslagen
In de subdirectory data staan de (personal) geodatabases: BuisleidingSV.mdb en
GeodbRIVM.mdb
De database BuisleidingSV.mdb bevat de (selecties uit de) bronbestanden, afgeleide
datasets, queries enz. die in de procesbeschrijvingen genoemd worden.
De database GeodbRIVM.mdb bevat ‘links’ naar basisdatasets in de RIVM geodatabase
en queries en resultaattabellen van selecties uit de RIVM geodatabase.
In de subdirectory doc zijn alle documenten en afbeeldingen, waaronder deze
rapportage, opgenomen.
In de subdirectory grid staan de grids die bij de analyses zijn gegenereerd.
In de subdirectory tools staat de ‘toolbox’ met de Modelbuilder modellen.

28 december 2010

pagina 22 van 24

Bijlage 1: Voorbereiding
•

Samenstellen van wptotxy tabel

Met de volgende query is uit het LISA2005 bedrijvenbestand (RIVM geodatabase) de
tabel ‘WPtotxy’ samengesteld.
SELECT
nl.lisa_2005.sectie,
nl.lisa_2005.sbi93nr,
nl.lisa_2005.wptot,
nl.lisa_2005.xcoord,
nl.lisa_2005.ycoord
INTO
wptotxy
FROM
Nl.lisa_2005;

•

Selecteren van onderwijs en zorginstellingen uit LISA2005

Uit de tabel wptotxy zijn, met onderstaande query, de onderwijs en zorginstellingen
geselecteerd. De selectie is in de tabel LisaMNselectie geplaatst. In het bedrijvenbestand
is met de SBI93 codering, van het CBS, de bedrijfsactiviteit aangegeven. De codering
bestaat uit een ‘sectie’ en een ‘sbi93nr’. De sectie ‘M’ staat voor ‘Onderwijs’, de sectie ‘N’
voor ‘Gezondheids- en welzijnszorg’. Met het ‘sbi93nr’ is in detail de bedrijfsactiviteit
aangegeven. In de query zijn specifieke sbi93nr’s uitgesloten omdat de werknemers van
deze ‘bedrijven’ niet in de bedrijfsvestiging aanwezig zijn dan wel de bedrijfsactiviteit niet
tot onderwijs of zorginstellingen wordt gerekend.
De sbinr’s (die beginnen met) betreffen:
804
Auto- en motorrijscholen, afstandsonderwijs, bedrijfsopleidingen
852
Veterinaire diensten
85324 Thuiszorg
8534 Overige welzijnszorg
SELECT
wptotxy.sectie,
wptotxy.sbi93nr,
wptotxy.wptot,
wptotxy.xcoord,
wptotxy.ycoord
INTO
LisaMNselectie
FROM
wptotxy
WHERE
(((wptotxy.sectie)="M"
OR
(wptotxy.sectie)="N")
AND
((wptotxy.sbi93nr) Not Like "804*"
AND
(wptotxy.sbi93nr) Not Like "852*"
AND
(wptotxy.sbi93nr)<>"85324"
AND
(wptotxy.sbi93nr) Not Like "8534?"));

28 december 2010

pagina 23 van 24

28 december 2010

1
1
1
1

1
1

1

1
1

1
1
1
1
1

1
1
1
1

1
1
1
1

1
1

1
1

1

1
1

1

1

1

1
1
1
1

1

1

1
1
1

1
1
1
1

1
1
1
1
1
1

1
1

1
1
1
1
1
1
1
1

1
1

1

1
1

1
1

1
1
1
1
1

1
1
1

1
1
1

1

1
1
1

1
1

1
1
1

1

1
1
1

1

1
1
1
1
1
1
1
1

1
1
1
1

1
1
1

1
1
1
1

1

1

1

1
1

1
1
1

1
1

1

1
1
1
1
1
1
1

1

1

1
1

1

1
1

1
1

1

1

1

1

1

1
1
1
1
1

1
1

1
1
1
1

1
1
1
1

pagina 24 van 24

1
1
1
1

1
1
1
1

1
1

1
1
1
1

1
1

1
1

aantal
segmenten

DIII_DIV

maassluis

1

DIII_BVDIII

AIII_6

1

AIV_15

AI_1

1

AIII_18

18_AII

1
1
1
1

15_9

1
1
1
1

18_1_A

14_DIII

13_DIII

12_14

13_DII

12_13_A

11_16

11_BV

11_15

10_13

11_12_B

9_11

9_10

8_BIII_B

8_BI

8_BIII_A

7_DVII

6_17

7_9_A

5_6

5_17

4_DVI

3_6

3_5_B

3_5_A

4_7_A

1
1

1

15_17lose tak

1
1
1
1
1
1
1

3_4_B

2_DV_A

1_DI

1_DV

1
1
1
1

1_3_C

1
1
1
1

15_16_B

1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1

knooppunt_16

BG1
BG2
BG3-A
BG3-B
BG4
BG5
BG6
BG7
GD1
GD2
GW
HD
NHG1
RB1
RD1
RD2
RD3
RD4
RD5
RD6
RD7
RG1
RG2
RG3-B
RG4
RL1
RL2
RL3
RN1
ZB
ZD1-A
ZD1-B
ZD2-A
ZD2-B

knooppunt_15

België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
België - Groningen
Groningen - Duitsland
Groningen – Duitsland2
Groningen – aanlanding
Aftakking tracé 1 - 3-C
N-Holland - Groningen
Rijnmond - België
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Duitsland
Rijnmond - Groningen
Rijnmond - Groningen
Rijnmond - Groningen
Rijnmond - Groningen
Rijnmond - Limburg
Rijnmond - Limburg
Rijnmond - Limburg
Rijnmond – Noordzeek.
Zeeland - België
Zeeland - Duitsland
Zeeland - Duitsland
Zeeland - Duitsland
Zeeland - Duitsland

knooppunt_13

variant

knooppunt_11

Verbinding

knooppunt_1

Bijlage 2: Samenstelling van verbindingen

9
8
8
8
8
10
9
9
2
2
2
1
3
4
6
5
7
8
8
9
8
6
5
6
8
7
8
7
3
1
8
8
8
8

Raakvlakkennotitie ten behoeve van het MER Structuurvisie Buisleidingen

BIJLAGE

4

Afstanden tot Natuurbeschermingsgebieden

:

ARCADIS

94

ER

JES
SCH

WILD
EN B

OOL
S

ORC
H

BO S
TEE
G

EN
KUIL
ROU
W

HOF
RAA
P

T ER
MAE
T

ERL
AND
EN S
O EV

OOS

ERL
AND
EN L
INGE
O EV

c.a.
ERL
AND
EN G
EIN
O EV

RAA
S
ERL
AND
EN B
O EV

CHIL
DME

ER

ERM
E
SEM

N
EIJD
E
JE T
ERH
KO O
IBOS

N
ELE
KAV

HUY
S

HILD
S

VEN

TEN
DON
C

K

E
N CR
OMM
ENIJ
HAM
E

AT
OTE
G
GRO

SBR
O EK
GRA

EEM
DEN
DOM
MEL
B

Segment
10_13
11_12_B
11_15
11_16
11_BV
12_13_A
12_14
13_DIII
14_DIII
15_17
3_4_B
3_5_A
3_5_B
3_6
4_DVI
5_17
5_6
6_17
9_AIV
AI_1
AIII_18
AIII_6
AIV_15
AIV_17
DIII_BVDIII
DIII_DIV
knooppunt_1
knooppunt_11
knooppunt_13
knooppunt_15

0
1995
1526
1912
1766
4182
3979
1836
1836
93
2763
1239
1239
524
288
679
230
3774
217
992
2132
2085
4566
93
1988
2092
136
4552
1591
4856