Inhoud

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Introductie
Programma en werkwijze
Beleidsadviezen
Besteladviezen
Subsidieadviezen
Uitvoeringsadviezen

7
13
19
21
23

28
37

Inhoud

Samenstelling
Raad voor Cultuur
Colofon

3

1.

Introductie

Voor u ligt het ‘Werkprogramma 2013 – 2014’ van
de Raad voor Cultuur.

2
‘Positie en Werkwijze
2013 – 2017’, Raad
voor Cultuur, 2013.

3

1
‘Van herwaarderen
en optimaliseren
2005 – 2011’, evaluatie Raad voor
Cultuur, Nederlandse
School voor Openbaar Bestuur, 2012.

Recentelijk heeft de raad zijn functioneren over het afgelopen tijdvak laten evalueren. [1] Naar aanleiding daarvan zijn
de werkwijze en organisatie aangepast. [2] Dit heeft gevolgen
voor de opzet van het werkprogramma van de raad. De hoofdbestanddelen ervan blijven ongewijzigd. De raad werkt aan
beleidsadviezen, subsidieadviezen en uitvoeringsadviezen.
Maar om de impact van de (beleids)advisering te vergroten, kiest de raad voor een meer gevarieerd pallet van adviestrajecten en adviesproducten.
Er is zowel behoefte aan strategische, sectoroverstijgende
adviezen met een lange tijdshorizon als aan instrumentele,
concrete adviezen die op relatief korte termijn uitgevoerd
kunnen worden.

Introductie

Dit werkprogramma bestrijkt een periode waarin de cultuursector voor grote uitdagingen staat. Bezuinigingen op de publieke middelen en de economische crisis trekken hun sporen
in het culturele landschap. Tegelijk worden nieuwe kansen
zichtbaar. Kunstenaars zoeken en vinden nieuw publiek, de
actieve deelname aan cultuur blijft onverminderd hoog,
het aantal private investeerders in kunst en cultuur lijkt te
groeien. De sector toont veerkracht. Komende jaren zal
moeten blijken hoe groot die veerkracht is. De Raad voor
Cultuur concentreert zijn werkprogramma op thema’s waarvan hij verwacht dat zij cruciaal zijn voor de ontwikkeling
van de cultuursector en het cultuurbeleid.
Het gaat hierbij onder meer om cultuureducatie en talentontwikkeling, om kunst en cultuur als maatschappelijke
en economische factor en om de internationale dimensie van
cultuur en cultuurbeleid. Ook zal de raad werkzaamheden
verrichten in het kader van zijn subsidieadvisering en uitvoeringstaken.

Introductie

Dit werkprogramma legt niet op voorhand al deze aankomende adviezen vast. Het introduceert themalijnen die richting geven aan de adviesagenda van de raad, maar het biedt
ook ruimte om in te spelen op actuele ontwikkelingen en
nieuwe vragen die regering of parlement aan de raad willen
voorleggen.
De raad is onafhankelijk en streeft naar adviezen met visie
en durf. Een dialoog met deskundigen, belanghebbenden
en publiek is daarvoor essentieel. Samenwerking en debat zijn
daarom een vast onderdeel van de uitvoering van zijn werkprogramma.
De raad adviseert regering en parlement over cultuur- en
mediabeleid. Het werkprogramma is tot stand gekomen in
overleg met het ministerie van OCW dat verantwoordelijk is
voor cultuur en media.

5

4

2.

Programma en werkwijze

De raad heeft als taak de regering en het parlement te
adviseren over algemeen verbindende voorschriften en/of te
voeren beleid op het terrein van cultuur. Dat betekent het
geven van gevraagde of ongevraagde beleidsadviezen en het
adviseren van de bewindspersonen voor Cultuur over subsidies aan culturele instellingen.

Hoofdstuk 3 zal ingaan op het werkprogramma voor beleidsadvisering. De raad richt zich daarbij op vier thema’s. Deze
thema’s geven inhoudelijk richting aan het werk van de raad.
Binnen elk thema zijn enkele concrete adviesonderwerpen
genoemd waarvan nu al duidelijk is dat hierover een adviesaanvraag te verwachten is. Maar de raad heeft ook de ruimte
om op de actualiteit in te spelen.

Programma en werkwijze

Het werkprogramma van de raad valt uiteen in drie type
adviezen: beleid/bestel adviezen, subsidieadviezen en
uitvoeringsadviezen. Ook publiceert de raad verkenningen
en (sector)analyses, waarin hij de stand van zaken op specifieke thema’s doorlicht.

De thema’s zijn:
1.

Hybride kunstenaar
De raad wil de komende jaren meer aandacht geven aan
de individuele kunstenaar. Hoe kan hij/zij zich in dit tijdsgewricht zo goed mogelijk artistiek ontwikkelen (talent-

7

6
2.

Cultuureducatie
Culturele vorming van de jeugd staat aan de basis van
het cultuurbestel. Dit thema blijft onverminderd een
cruciale factor voor de samenleving als geheel en voor de
ontwikkeling van een aantrekkelijk cultureel klimaat in
het bijzonder.

ontwikkeling) en hoe kan hij/zij tegelijkertijd zorgen dat
er brood op de plank blijft?
3.

Kunst zonder grenzen
Het cultuurdebat is de afgelopen jaren overheerst door
de gevolgen van de bezuinigingen in Nederland. De raad
wil de komende jaren de blik ook weer buiten de landsgrenzen richten en met adviezen komen over het internationale cultuurbeleid.

Naast deze thema’s zal de raad zich de komende jaren ook
buigen over op handen zijnde of gewenste stelselwijzigingen.
De adviezen daarover worden in hoofdstuk 4 belicht.
Komend jaar gaat het in ieder geval om het omroepbestel,
over wijzigingen van de bibliotheekwet en over de uitwerking
van onderdelen uit het eerder verschenen raadsadvies over
het museumbestel.

Werkwijze
De tien sectorcommissies van de raad hebben vanaf begin
2013 plaatsgemaakt voor vier domeincommissies en een
kring van adviseurs. In verschillende projecten werken de
commissieleden en adviseurs gezamenlijk aan de invulling
en uitwerking van de beleids-, subsidie- en uitvoeringsadvisering. De vier domeincommissies moeten zorgen voor
voldoende kennis van zaken bij de raad, voor voeling met
het veld en voor bewaking van de continuïteit en consistentie
van de advisering binnen de raad. In elke commissie is een
aantal sectoren geclusterd.

Programma en werkwijze

Programma en werkwijze

4.

Cultureel ondernemen
Ondernemerschap heeft de afgelopen jaren een nog grotere
plaats gekregen op de agenda’s van overheden, culturele
instellingen, private investeerders en publiek. De raad zal
rond dit thema op verschillende deel-aspecten tot advisering komen.

De raad is tot slot belast met het geven van adviezen op grond
van de Monumentenwet (aanwijzen van rijksmonumenten)
en de Wet tot behoud van cultuurbezit.
De raad gaf tot voor kort ook adviezen op grond van
de Archiefwet (selectielijsten); deze uitvoeringstaak is vanaf
1 januari 2013 vervallen. Er komen met ingang van 2013
twee nieuwe uitvoeringstaken. Het gaat om de selectie van
kandidaten voor het Europese Erfgoedlabel en om de
selectie van organisaties die belast zijn met monumentenbehoud. In hoofdstuk 6 worden te verwachten uitvoeringsadviezen van de raad toegelicht.

9

8

In hoofdstuk 5 worden de activiteiten beschreven die de raad
de komende tijd in het kader van zijn subsidieadvisering zal
uitvoeren. Deze advisering hangt samen met de invulling van
de culturele basisinfrastructuur, die uit rijksgesubsidieerde
instellingen bestaat.
De raad heeft in 2012 subsidieadviezen gegeven voor de
basisinfrastructuur 2013 – 2016. In 2013 zal de raad beginnen
met de monitoring van de instellingen die in de huidige
basisinfrastructuur zijn opgenomen.

Het gaat om de volgende vier domeinen:
– Beeldende Kunst, Vormgeving en Architectuur
– Erfgoed
Archeologie, Archieven, Monumenten en Musea
– Media
Bibliotheken, Film, Letteren, Omroepen en Pers
– Podiumkunsten
Dans, Muziek, Muziektheater en Theater

Voor specifieke adviestrajecten kan de raad een beroep doen
op de leden van de kring van adviseurs voor de beoordeling
en monitoring van instellingen in de culturele basisinfrastructuur.

Op dit moment voert de raad ook een studie uit naar de
inhoudelijke uitgangspunten voor zijn advisering. Zo wil de
raad vastleggen hoe hij aankijkt tegen de rol van kunst en
cultuur in de samenleving en welke consequenties dat heeft
voor zijn advisering in de komende jaren. Deze uitgangspunten zal de raad naar verwachting in de loop van 2013
gereed hebben.

11

10

In het werkprogramma is ook ruimte gereserveerd voor
verkenningen en (sector)analyses. De raad blijft adviseren
over de hoofdlijnen van het cultuurbeleid, maar zal daarnaast verkenningen en (sector)analyses meer gaan spreiden in de tijd, afhankelijk van de behoefte en situatie in de
diverse (deel-)sectoren.
Hierbij zal de raad overigens niet alleen kijken naar de
‘traditionele’ sectoren, maar waar nodig ook andere thema’s
zal adresseren. Afhankelijk van de uitkomsten van de verkenning vormt dit een onderdeel van of input voor het vierjaarlijkse advies.

Programma en werkwijze

Programma en werkwijze

De raad werkt projectmatig. Adviezen en overige publicaties
worden in de regel voorbereid door projectcommissies samengesteld uit commissieleden, raadsleden en adviseurs uit de
kring – eventueel aangevuld met externe deskundige. In de
vormgeving en de totstandkoming van de adviesproducten
wil de raad meer variatie aanbrengen. Presentaties, essays,
debatten en sociale media maken hiervan deel uit.

Te denken valt bijvoorbeeld aan: de ontwikkeling van spreiding en aanbod binnen de podiumkunsten; dynamiek en
pluriformiteit van de hedendaagse beeldende kunst en vormgeving; de betekenis van digitalisering voor kunst, cultuur
en mediawijsheid.
De raad zal op basis van voorstellen van zijn domeincommissies in de tweede helft van 2013 met een agenda voor
zijn verkenningen komen en hierbij onder andere brancheorganisaties, andere overheden en de cultuurfondsen
betrekken.

3.

Beleidsadviezen

Cultuureducatie

13

Scenario’s voor cultuureducatie in steden en regio’s
In het gezamenlijke advies van de Raad voor Cultuur en
de Onderwijsraad wordt geconstateerd dat de huidige
infrastructuur op het gebied van cultuureducatie versnipperd en onoverzichtelijk is.
Provincies en gemeenten voeren verschillend beleid en
het is scholen of culturele instellingen vaak onduidelijk
waar men voor welke diensten terecht kan. Het ministerie
schrijft in zijn beleidsreactie op het advies van plan te
zijn een nulmeting te laten maken van het huidige lokale
voorzieningenniveau.
Wanneer deze nulmeting gereed is, zal de raad adviseren over de randvoorwaarden voor een goed werkende
infrastructuur voor cultuureducatie op gemeentelijk en
regionaal niveau.

Beleidsadviezen

Op school wordt het fundament gelegd voor de culturele
ontwikkeling van alle kinderen, óók voor degenen die dit van
huis uit niet meekrijgen. Leerlingen maken op school kennis
met kunst en cultuur, het vormt hen en ze ontdekken en ontplooien hun eigen talenten. Zowel in het primair onderwijs
als het voortgezet onderwijs. Cultuureducatie draagt bij aan
de vorming van belangrijke vaardigheden zoals analyseren,
creëren en reflecteren. 			
Er is meer cultuurdeskundigheid nodig in het onderwijs.
Omgekeerd is het essentieel dat culturele instellingen hun
aanbod toesnijden op de vraag van scholen. In 2012 heeft de
raad samen met de Onderwijsraad geadviseerd over cultuureducatie in het primair onderwijs.
Het huidige kabinet geeft cultuureducatie een hoge prioriteit. De raad zal zijn advisering over dit onderwerp daarom
verder uitdiepen.

Hybride kunstenaar

Cultureel ondernemen
De regering heeft de Creatieve Industrie als topsector en
het ondernemerschap in de cultuursector hoog op de agenda
gezet. Hoewel de doelstellingen verschillen, staat in beide
gevallen een creatief product of creatieve dienst centraal.
Hoe zijn de inzet en opbrengst hiervan te stimuleren en
wat kan de cultuursector van de creatieve industrie leren?
Waar gaat profit over in social profit?
Ondernemerschap en culturele instellingen
Culturele instellingen hebben een maatschappelijke
opdracht. Van de instellingen wordt verwacht dat zij bijdragen aan cultuureducatie en talentontwikkeling, aan
het vergroten van toegankelijkheid voor (cultureel) divers
publiek en aan de ontwikkeling van het aanbod door
vernieuwing en experiment.

15

14

Talentontwikkeling
Voor talentontwikkeling zijn er in de nieuwe basisinfrastructuur een aantal wijzigingen doorgevoerd. Hoe en in
welke mate wordt talentontwikkeling in de culturele
sector de komende jaren vormgegeven?
De raad brengt de veranderingen in de relevante sectoren in kaart. De loopbaan van een talent kent verschillende fases en verschillende hindernissen.
De raad zal de loopbaan van verschillende cohorten
talenten en aankomend kunstenaars volgen. Aan de hand
van deze ervaringen zullen knelpunten en goede praktijken worden geïdentificeerd en afgezet tegen de ambities
van het Nederlandse cultuurbeleid.

Beleidsadviezen

Beleidsadviezen

Tijdens en na de schoolloopbaan ontpoppen zich de talenten
die een verdere opleiding tot en begeleiding naar het uitvoerend kunstenaarschap nodig hebben. Het gaat hierbij zowel
om het bieden van faciliteiten voor de artistieke ontwikkeling
als om de begeleiding naar economisch zelfstandige kunstenaars.
Door wijzigingen in het bestel en teruglopende financiële
middelen verandert er in verschillende sectoren veel voor de
broedplaatsen van kwalitatief hoogwaardige, vernieuwende
initiatieven en voor de werkzaamheden van artiesten en kunstenaars. De doorstroom van talentvolle kunstenaars mag
niet stagneren.
Daarom zal de raad talentontwikkeling in diverse sectoren
volgen en met voorstellen komen om deze – waar nodig – op
een nieuwe leest te schoeien.

Ondernemende kunstenaar
Kunstenaars krijgen steeds meer zelf de verantwoordelijkheid voor hun eigen loopbaan. Mogelijkheden die voorheen nog voor hen openstonden, zijn verdwenen:
de WWIK is afgeschaft, beleid voor talentontwikkeling
is gewijzigd en het aantal rijksgesubsidieerde, ondersteunende instellingen dat zich specifiek richt op de individuele kunstenaar is sterk teruggelopen.
Dit advies over de ondernemende kunstenaar zet de
creatieve kunstenaar anno nu centraal. Wat betekent het
om kunstenaar te zijn in een tijd waarin meer nadruk
ligt op economisch belang en ondernemerschap? Hoe verhouden kunst, ambacht en het creatieve bedrijf zich tot
elkaar? Hoe beweegt de kunstenaar zich in maar ook tussen sectoren en hoe geeft hij zijn loopbaan vorm?
Tot slot: wat betekent dit voor de rol van de overheid
in relatie tot het kunstenaarschap?

Kunst zonder grenzen
Een hoogwaardig cultureel klimaat is goed aangesloten bij
zijn internationale omgeving. Artistieke ontwikkeling en vernieuwing zijn gebaat bij een open uitwisseling. Maar ook de
economie heeft profijt van de internationale uitstraling van
onze culturele en creatieve sector.
Nederland ontleent in belangrijke mate zijn positieve
vestigingsklimaat aan zijn rijke culturele voorzieningen en
wereldwijd bekende kunstenaars en kunstwerken.
Internationaal Cultuurbeleid
Het imago van een land wordt naast harde economische
en geopolitieke factoren ook bepaald door soft powers,
waaronder de kunst en cultuur van een land en de wijze
waarop deze over het voetlicht wordt gebracht. Een
goede presentatie van zijn kunst en culturele instellingen
draagt bij aan de positie van Nederland als handelspartner
en als aantrekkelijk land om in te wonen en te werken.

17

16

Diversiteit
publieksontwikkeling in kunst en cultuur
Om als culturele instellingen midden in de samenleving
te staan, is het noodzakelijk dat zij zo divers mogelijke
bevolkingsgroepen tot hun (potentiële) publiek rekenen.
Het bereik van deze bevolkingsgroepen dient overigens
niet alleen een maatschappelijke belang, maar biedt ook
mogelijkheden om cultureel ondernemerschap nader vorm
te geven. Door leden van andere publieksgroepen medeafzenders te maken van diensten, producten, educatie en
programmering kan het publieks­bereik vergroot worden.
De raad zal zich buigen over de vraag hoe de cultuursector nieuwe en/of andere publieksgroepen kan aanspreken.

Kunst en cultuur in snel groeiende
creatieve topsector
De Creatieve Industrie is een van de negen – en snelst
groeiende – topsectoren. Voor de Creatieve Industrie is
de culturele sector van belang, want het is de kraamkamer
van nieuwe concepten, producten en diensten.
Deze kraamkamer kan van grote economische waarde
zijn, maar heeft ook de potentie om bij te dragen aan
oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen op uiteenlopende terreinen.
De raad zal adviseren over de betekenis van kunst en
cultuur voor de creatieve sector en de mogelijkheden
om het maatschappelijk en economisch potentieel ervan
beter te benutten.

Beleidsadviezen

Beleidsadviezen

Ondernemerschap is meer dan het halen van de eigen
inkomstennorm en moet geen doel op zich worden. Het
ondernemerschap is nauw verbonden met het artistieke
creatieve proces – het hart van een culturele instelling –
en met de maatschappelijke opdracht en relevantie van
de instelling.
Culturele instellingen maken op dit moment grote
stappen om hun publieke draagvlak te vergroten en om in
de toekomst minder afhankelijk te zijn van de overheid.
Steeds meer vormen educatie en culturele diversiteit een
onderdeel van een integrale bedrijfsstrategie van de
instelling.
De raad zal adviseren over de vraag wat ondernemen
in de cultuursector betekent, op welke wijze de overheid
dit ondernemerschap het beste kan stimuleren en welke
plek het criterium ondernemerschap in de toekomst moet
hebben bij subsidiebesluiten.

4.

De raad zal zich buigen over de vraag wat precies die
betekenis van kunst en cultuur is voor de internationale
positie van Nederland en hoe de overheid en culturele
instellingen deze positie kunnen versterken.
Internationaal cultuurbeleid in Frankrijk
Vooruitlopend op het bovenstaande adviesthema heeft de
minister van Buitenlandse Zaken de raad gevraagd hem
te adviseren over de toekomstige opzet van de bilaterale,
culturele relatie met Frankrijk.

Besteladviezen

19

18

Actualisering wetgeving openbare bibliotheken
Naar verwachting treedt in 2015 een nieuwe bibliotheekwet in werking. De bibliotheekwetgeving beoogt de
samenhang in het bibliotheekstelsel te verbeteren en een
wettelijk kader te bieden voor de landelijke digitale
bibliotheek.
Met het actualiseren van de wetgeving wordt de openbare bibliotheek niet alleen een nieuw, toekomstbestendig
kader geboden, maar worden ook de verscheidenheid
en versnippering van beleid en (digitaliserings)projecten
tegengaan.
De raad zal zich in het advies onder meer uitspreken
over de functie van de openbare bibliotheek, de wijze
waarop de stelselverantwoordelijkheid in het wetsvoorstel
is georganiseerd en over de wettelijke taken die de
Koninklijke Bibliotheek krijgt, nu de taken van het sectorinstituut (SIOB) daarin worden ondergebracht.

Besteladviezen

Beleidsadviezen

Publieke omroep
De landelijke en regionale publieke omroep moeten opnieuw bezuinigen: grofweg gaat het om 75 miljoen euro
additionele bezuinigingen bij de landelijke omroep en om
25 miljoen euro bij de regionale omroep. De extra bezuinigingen en de brief van de staatssecretaris over de uitwerking van het onderdeel Media in het regeerakkoord
maken hervormingen van het publieke omroepbestel
onvermijdelijk. Mede hierom heeft de regering besloten
een verkenning uit te voeren naar de toekomst van de
publieke omroep.
De raad zal in het kader van deze verkenning de
regering adviseren over de toekomst van het publieke
omroepbestel.

5.

Bescherming erfgoedensembles
Onlangs heeft de raad een omvangrijk advies uitgebracht
over het museumbestel. Over het onderwerp erfgoedensembles heeft de raad hierin een vervolgadvies aangekondigd.

Instellingsadviezen
In 2012 heeft de raad subsidieadviezen uitgebracht in het
kader van de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016.
In sommige adviezen heeft de raad aangegeven dat de
betrokken instellingen op onderdelen hun activiteitenplannen moeten aanvullen of verder uitwerken. Het gaat
hier veelal om instellingen die zich in een transitie en/of
fusietraject bevinden, waarbij planvorming dus nog volop
in ontwikkeling is. Deze plannen zullen aan de raad worden voorgelegd. Het gaat om ongeveer acht instellingen.
Afhankelijk van de bevindingen zal de raad met een aanvullend instellingsadvies komen.
Monitoring van instellingen basisinfrastructuur
In de aanloop naar de subsidieadviezen volgt de raad de
rijksgesubsidieerde instellingen uit de culturele basisinfrastructuur. De raad krijgt hierdoor inzicht in het functioneren van de instellingen en de basisinfrastructuur als
geheel. Deze kennis vormt een belangrijke basis voor het
oordeel dat de raad eens in de vier jaar over de subsidieaanvragen van de instellingen moet geven. De monitoring
van de instellingen bestaat uit de volgende onderdelen:

2.

In het tweede jaar van de subsidieperiode wordt
een gesprek gevoerd met de instellingen. Onderwerp
van gesprek is de voortgang van het activiteitenplan,
het functioneren van de instelling en de ervaringen van
de instelling in de culturele basisinfrastructuur.

21

Het volgen van de activiteiten van de instellingen,
zoals: bezoeken van concerten, voorstellingen en tentoonstellingen, lezen van publicaties. Rapportages
hierover worden toegevoegd aan de instellingsdossiers.
De raad zal in dit kader ook kennisnemen van de jaarrekening en het bestuursverslag van de instellingen.

20

1.

Subsidieadviezen

Besteladviezen

De raad heeft eerder de kwetsbare positie van ensembles
onder de aandacht gebracht en aangedrongen op bescherming. In een ensemble zijn gebouw, interieur en inventaris onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bijvoorbeeld
omdat ze als een geheel zijn ontworpen, zoals het Jachtslot
Sint Hubertus. Of omdat ze historisch tot een geheel zijn
gegroeid, zoals Slot Loevenstijn.
Monumenten worden beschermd via de Monumentenwet, voorwerpen via de Wet tot behoud van cultuurbezit.
Ensembles genieten geen wettelijke bescherming. Vele zijn
dan ook al verloren gegaan. Een belangrijk aspect van
een ensemble is de documentaire waarde. Die verdwijnt
wanneer gebouw, interieur en inventaris geen eenheid
meer zijn.
De raad zal adviseren over de wijze waarop de bescherming van ensembles / interieurs (wettelijk) kan worden
vormgegeven.

Subsidieadviezen

6.

Wanneer de raad daartoe aanleiding ziet, deelt hij zijn
visie op het functioneren van de instelling met het ministerie van OCW. Als dat het geval is, wordt de instelling
hiervan op de hoogte gebracht.

Uitvoeringsadviezen

Uitvoeringsadviezen

Subsidieadviezen

Europees erfgoedlabel
Met het Europees erfgoedlabel wordt de zichtbaarheid
van de Europese, historische en symbolische waarde van
erfgoed-sites (gebouwen en locaties) vergroot. De raad
heeft in 2012 geadviseerd over het thematische kader waarbinnen de aanvragen voor een Europees Erfgoedlabel
gedaan konden worden en uit de eerste aanmeldingen
een selectie gemaakt van sites die zullen worden voorgedragen. In 2014, 2016 en 2018 zullen nieuwe selectierondes plaatsvinden.
De volgende thema’s zijn door de raad voorgedragen:
Tolerantie en Recht, Mobiliteit en Maakbaarheid, Cultuur
en Sport, Geld en Koopmanschap. Om het bestaan van
het Europese Erfgoedlabel meer bekendheid te geven, ook
onder potentiële bezoekers, zal de raad een publicatie
uitbrengen over het label en de thema’s.
Monumentenwet
In het kader van de Monumentenwet adviseert de Raad
voor Cultuur in aanwijzings- en afvoeringsprocedures
van gebouwde- en archeologische rijksmonumenten, over
de aanwijzing van beschermde stads- en dorpsgezichten
en over het verlenen van opgravingsvergunningen. Het
gaat om veertig tot vijftig adviezen per jaar.

23

22

Wet behoud cultuurbezit
Sinds 1 februari 1984 beschikt Nederland over de Wet tot
behoud van cultuurbezit (Wbc). De Wbc heeft als doel
te voorkomen dat voorwerpen en verzamelingen die van
bijzondere cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis zijn, verloren gaan voor het Nederlandse cultuurbezit.Aan zulke voorwerpen wordt een beschermde status
toegekend, waarna ze op een lijst geplaatst worden.

Voorwerpen die op de Wbc-lijst staan, mogen niet zonder
toestemming van de minister van Cultuur naar het buitenland worden uitgevoerd. Wanneer een eigenaar een
beschermd voorwerp wil verkopen, moet hij het eerst ter
verkoop aan de Nederlandse staat aanbieden. De Minister
van Cultuur kan op basis van advies van de Raad voor
Cultuur besluiten een voorwerp of verzameling onder
bescherming van de Wbc te plaatsen.
Jaarlijks brengt de raad vijf tot tien adviezen uit in het
kader van de Wet tot behoud van cultuurbezit.
Uitvoeringsadviezen

Monumentenbehoud
Vanaf 1 februari 2013 adviseert de raad over aanvragen
voor de status van Professionele Organisatie Monumentenzorg (POM). Aanvragen zullen gedaan worden door
professioneel werkende organisaties met minimaal twintig
rijksmonumenten in hun bezit en minimaal vijf jaar
ervaring. De aangewezen professionele organisaties monumentenzorg hebben voorrang bij subsidieverlening en
krijgen meer ruimte om de subsidie naar eigen inzicht te
verdelen over hun monumentenbestand.

25

24

In maart 2013 zal de eerste adviesronde doorlopen worden. In september volgt een tweede ronde. In 2013 gaat
het naar verwachting om ongeveer 40 adviezen.
Vanaf 2014 is er sprake van één adviesronde per jaar
in de maand september.

Bijlage

Samenstelling
Raad voor Cultuur

Raad voor Cultuur
Bijlage

Bijlage

Joop Daalmeijer
voorzitter
Melle Daamen
Jessica Mahn
Mirjam de Meijer
Caroline Nevejan
Gerard Rooijakkers
Annick Schramme
Rocky Tuhuteru
Mathieu Weggeman

Samenstelling Raad voor Cultuur

Jeroen Bartelse
algemeen secretaris

29

28

Commissieleden
en adviseurs

kring van adviseurs

podiumkunsten
Gemma Jelier
Cees Langeveld
Nita Liem
Anneke van der Linden
Sander van Maas
MichaelNieuwenhuizen
Jan Zoet

bijzondere commissie
monumenten en archeologie
Dirk Baalman
voorzitter
Boudewijn
Goudswaard
Marijke Beek
Jan van der Hoeve

beeldende kunst,
vormgeving
en architectuur
Kirsten Algera
Arzu Ayikgezmez
Femke den Boer
Nous Faes
Din Pieters
Robbert Roos
Jorinde Seijdel

bijzondere commissie
professionele organisatie
voor monumentenbehoud (POM)
Jaap ’t Hart
voorzitter
Martin van Bleek
Lisa Johnson
Evert-Jan Nusselder

Annett Andriessen
Ergün Erkocu
Han Bakker
Fanne Boland
Johan Boonekamp
Ole Bouman
Willem Bruls
Henk Buijks
Lodewijk Collette
Saskia Cornelissen
Annette Gaalman
Chris Groeneveld
Anne Heinsbroek
Robbert van Heuven
Eric Holterhues
Wim Hupperetz
Frank Huysmans
Inge Imelman
Wim Jansen
Alexander van Kessel
Marie Therese Konsten
Anja Krans
Joke Liberge

media
Malika el Ayadi
Rutmer Brekhoff
Henk Kraima
Thijs Kuipers
Ben Peperkamp
Dominique van Ratingen
Peter Schrurs

31

30

erfgoed
Monica Alkemade
Teus Eenkhoorn
Ralph Keuning
Irma van Leeuwen
Marianne Loef
Mariel Penaloza Moreno
Lejo Schenk

bijzondere commissie
wet tot behoud van
cultuurbezit
Inge van der Vlies
voorzitter
Lejo Schenk
vacature

Patrick van Mil
Andrea Möller
Dirk Monsma
Eleonoor Ochtman-Tchernoff
Marie France van Oorsouw
Quinten Peelen
Laurentine Pels Rijcken
Tim Persent
Roos van Put
Leon Ramakers
Gable Roelofsen
Vibeke Roeper
Nan van Schendel
Marcel Schmalgemeijer
Maarten Schmitt
Oswin Schneeweisz
Paulette Smit
Taco Stolk
Maaike Verberk
Rien Vrijenhoek
Robert Vroegindeweij
Astrid Weij
Annemiek van der Zanden

Samenstelling Raad voor Cultuur

Samenstelling Raad voor Cultuur

uitvoeringscommissies

Bijlage

Bijlage

domeincommissies

Bureau Raad voor Cultuur

secretarissen

Jeroen Bartelse
algemeen secretaris

Klazien Brummel
secretaris
beeldende kunst, vormgeving en
architectuur, erfgoedlabel
dossier
bouwkunst en landschapsarchitectuur, creatieve industrie,
digitalisering, kennis en
onderzoek

Caspar Laffrée
plaatsvervangend
algemeen secretaris
secretaris
erfgoed

Lotte Ravenhorst
secretaris
erfgoed
dossier
musea, talentontwikkeling,
educatie (wnd)
Anita Németh
secretaris
media
dossier
film, letteren

Pieter Bots
secretaris
podiumkunsten
dossier
dans, theater, coördinatie
monitoren en beoordelen BIS
Daphne Wassink
secretaris
podiumkunsten
dossier
amateurkunst, contactpersoon
gemeenten en provincies, muziek,
muziektheater, cultureel ondernemerschap, werkprogramma
Annet Pasveer
secretaris
BCMA, POM
dossier
archeologie, monumenten
Yolanda Ezendam
secretaris
Wbc
dossier
bescherming erfgoed,
internationaal

Samenstelling Raad voor Cultuur

Samenstelling Raad voor Cultuur

Monique de Louwere
secretaris
beeldende kunst, vormgeving
en architectuur
dossier
beeldende kunst en vormgeving,
kring van adviseurs

Bijlage

Bijlage

directie

33

32

Jaap Visser
secretaris
media
dossier
auteursrecht, bibliotheken,
omroepbestel

Bijlage

communicatie

staf

René van Geffen
voorlichter
dossier
pers

Karima Abdalas
beleidsondersteunend
medewerker POM
dossier
archieven, diversiteit

Fleur Kortenbach
communicatiemedewerker

José Brussee
beleidsondersteunend
medewerker,
personele zaken
Rob Harms
ICT-manager

Samenstelling Raad voor Cultuur

Ingrid MaulabuxMoennoe
huishoudelijk
medewerker
René van der Meer
repro en facilitaire
ondersteuning
Leo Timmers
medewerker posten archiefzaken
Louisa Vijfschaft
juridisch adviseur

34

Madelon van
Wandelen
managementondersteuning,
financiële zaken

Colofon

Werkprogramma
2013 – 2014
Deze publicatie is een uitgave
van de Raad voor Cultuur
Postbus 61243
2506 AE Den Haag
telefoon 070 – 3106686
fax 070 – 3614727
cultuur@cultuur.nl
www.cultuur.nl
Colofon

Ontwerp
Daphne Heemskerk
Lettertype
Akzidenz-Grotesk Next
Plantin
Papier
Munken Lynx (240 g/m 3)
Munken Lynx (100 g/m 3)
Druk
Romer bv

37

Het is toegestaan (delen van) de
inhoud van deze publicatie te citeren
of te verspreiden, mits daarbij de
Raad voor Cultuur en deze publicatie
als bronnen worden vermeld.
Aan deze publicatie kunnen geen
rechten worden ontleend.
Den Haag, juni 2013

De Raad voor Cultuur is het wettelijke adviesorgaan van de regering en het parlement op het
terrein van kunst, cultuur en media.
De raad is onafhankelijk en adviseert, gevraagd
en ongevraagd, over actuele beleidskwesties en
subsidiebesluiten.