Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 011

Tabaksbeleid

Nr. 33

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 maart 2015
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
brief ontvangen van de heer Van Hoof van de Universiteit Twente d.d.
26 januari 2015 naar aanleiding van de motie van het lid Leijten over
onderzoek naar handhaving van de verkoopleeftijd van tabak (Kamerstuk
33 738, nr. 12). De commissie heeft gevraagd om mijn reactie op deze
brief. Met deze brief voldoe ik aan deze wens.
In het debat met uw Kamer over de Wijziging van de Tabakswet op
22 januari (Handelingen II 2014/15, nr. 45, item 10) heb ik gezegd dat het
Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) opdrachtgever is geweest
van Bureau Nuchter voor onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens alcohol. De heer Van Hoof stelt in zijn brief dat het niet zo is dat
Bureau Nuchter in het verleden ooit iets heeft gedaan voor de industrie en
nu niet meer, maar dat Bureau Nuchter het vaste onderzoeksbureau van
het CBL is en voor de supermarktsector tweemaal per jaar een onderzoek
uitvoert. De heer Van Hoof stelt dat het landelijke onderzoek dat door mij
wordt georganiseerd jaarlijks op hetzelfde moment plaatsvindt als het
onderzoek van bureau Nuchter in opdracht van het CBL. De heer Van Hoof
is van mening dat het onwenselijk is dat bureau Nuchter een objectieve
meting voor VWS moet doen terwijl bureau Nuchter zich in een financieel
afhankelijke positie van de retail bevindt wanneer zij voor het CBL de
tweejaarlijkse metingen uitvoert.
Het klopt dat het CBL bureau Nuchter tweemaal per jaar inschakelt voor
onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrenzen. Het CBL heeft in 2012
besloten om zelf onderzoek te laten doen naar de naleving bij supermarkten. Zij kozen hierbij voor Bureau Nuchter.
Bureau Nuchter heeft in 2013 in opdracht van VWS onderzoek gedaan
naar de naleving van de leeftijdsgrens alcohol.

kst-32011-33
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 011, nr. 33

1

De opdracht voor de gunning van het onderzoek naar de naleving van de
leeftijdsgrens alcohol en tabak dat bureau Nuchter dit jaar en volgend jaar
voor VWS uitvoert, volgt uit een uitgebreide Europese aanbestedingsprocedure met alle voorwaarden van dien. Bovendien kijkt een commissie
van onafhankelijke wetenschappers mee of het onderzoek door Nuchter
adequaat wordt uitgevoerd.
Niet alleen VWS en het CBL laten onderzoek doen naar de naleving. Ook
individuele verstrekkers zelf doen dit (supermarktketens, sportkantines
etcetera) evenals gemeenten. Het valt te prijzen dat dit soort partijen
zichzelf op een dergelijke wijze laat onderzoeken. Het toont aan dat ze de
naleving serieus nemen.
Het uitvoeren van een mysterykidsonderzoek als deze vereist bepaalde
expertise. Er zijn maar enkele partijen die dit soort onderzoeken doen.
Partijen die veel kennis en kunde hebben om dergelijke onderzoeken uit te
voeren, voeren dit soort onderzoeken frequent uit en werken daarom vaak
voor verschillende opdrachtgevers. Van een dergelijk bureau mag
verwacht worden dat het hier integer mee omgaat. Betrouwbaar,
onafhankelijk onderzoek en een integere werkwijze zijn immers het
bestaansrecht van onderzoekspartijen.
Het is overigens onjuist dat de onderzoeken van Nuchter in opdracht van
VWS en die in opdracht van CBL altijd op hetzelfde moment plaatsvinden.
In het verleden is dat nog nooit gebeurd. En al zou dat wel zo zijn, dan
vormt dat mijns inziens geen probleem zolang het betreffende onderzoeksbureau daadwerkelijk twee verschillende onderzoeken doet. Het is
immers niet de bedoeling dat een onderzoeksbureau, wanneer het op
hetzelfde moment onderzoeken uitvoert voor verschillende opdrachtgevers, één keer data verzamelt en die gebruik voor zowel de ene als de
andere opdrachtgever.
De markt van partijen die mysterykidsonderzoeken kunnen uitvoeren is
klein. Dat dit soort bureaus onderzoek uitvoeren voor diverse partijen, is
geen argument om partijen op voorhand uit te sluiten. Dat is in het
verleden ook niet gedaan. In 2011 bijvoorbeeld heeft VWS het onderzoek
naar de naleving van de leeftijdsgrens alcohol laten uitvoeren door de
Universiteit Twente, die daarvoor ook onderzoekopdrachten uitvoerde in
de branche.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 011, nr. 33

2