Acute

Bureau

Getfertweg
Postbus
7500

Zorg Euregio

45

50000

KA ENSCHEDE

0031-534872097

Aan

Volksgezondheid, Welzijn en Sport

het ministerie

Datum

14 december

Uw kenmerk

1049889-158416

Kenmerk

Br-BS-JP-201690

Ons

CZ

Bestuurlijk ROAZ

Betreft

Geachte

ln uw

2016

Schippers,

mevrouw

brief

18 november

van

vraagt

u

ROAZ-Euregio om

geschetst

heeft

in de kamerbrief

van

Twente

Oost

Achterhoek

de orde

aan

te geven

in hoeverre

problematiek

de

dieu

ook in de

regio
zorg,
de zorg van
aan
daarbij bijzonder aandacht te besteden
kwetsbare
ouderen.
Gezien de korte beantwoordingstermijn
is het niet mogelijk gebleken actuele
Wel
mede
2016.
is
het,
dankzij het beperkt aantal SEH's en
cijfermatige onderbouwing te geven over
HAP's in onze regio, gelukt over de periode 2011 tot en met 2015.
en

De ervaren

drukte

aan

in de acute

zorg

5 oktober,

neemt

inzake

de drukte

binnen

de acute

is en

ook in onze

regio toe, voornamelijk door

een

toename

van

patiënten, die
vaak niet zelfredzaam
daardoor
intramurale
niet
en
hebben,
vervolgzorg nodig
altijd
zijn
gaat
handen is.
zicht heeft welke vervolgzorg voor de patiënt voor
onvoldoende
men
voortvarend, doordat
drukte heeft vooralsnog niet geleid tot opnamestops
D'e toegenomen
van
spoedeisende hulpen (SEH's).
multi-morbiditeit

patiënten

met

Instroom

ouderen

in acute

en

kwetsbare

ouderen.

Vooral

de uitstroom

van

deze

zorg

gedaan van de instroom van ouderen in de acute zorg in de
regio hebben we een inventarisatie
totaal
aantal patiënten dat op de SEH wordt gezien, is in 2015 ten
Het
afgelopen vijf jaar (zie bijlage 1).
11,1% afgenomen. De populatie is echter wel veranderd; het percentage
opzichte van 2011met
ln 2011 was
tot
ouderen
is toegenomen.
28.6% van het aantal patiënten 65+; in 2015 is dit gestegen
aantal
bezoeken
is
de
laatste
Het
met 9,3%.
van
35,2% van het totaal.
65-plussers
jaren toegenomen
Dit terwijl de vergrijzing laat zien dat het aantal 65-plussers in onze
met
regio Twente- Oost Achterhoek
relatief
de
dan
ln onze
minder
SEH
maken
14.2% is gestegen.
van
65-plussers gebruik
regio
juist
gezien
meetbaar, maar het
vijf jaar geleden. De zorgzwaarte van deze ouderen op de SEH is niet kwantitatief
Een
gevoel is dat door de extramuralisering van de ouderenzorg de zorgzwaarte is toegenomen.
of
aantal
als
kwetsbaar
wordt
het
dat
kunnen
te
gescreend,
patiënten,
vervolgstap zou
kijken
zijn om
ln onze

toeneemt.

patiënten dat op de huisartsenposten (HAP's) wordt gezien is de afgelopen vijf jaar
met 3,2% afgenomen. Wel is er in 2015 een
behoorlijke stijging {4%) te zien in het aantal patiënten ten
ln 2011
Ook binnen
de HA P's is het percentage
ouderen
opzichte van het jaar ervoor.
toegenomen.
totale
aantal
dit
de
instroom.
in
2015
is
24.6%
Door
het
21.8%
tot
van
was
van
patiënten 65+,
gestegen
de huisarts
ouderen
onder hoofdbehandelaarschap
de extramuralisering blijven meer
van
en zijn
daardoor
in de ANW-uren
de
tot
huisartsenpost.
aangewezen
Het totaal

aantal

www.acutezorgeuregio.ni
info@acutezorgeuregio.nl

in acute
ouderen
acute
zorg, beperken instroom
zorg door alternatieve
opvang
keten partners belangrijk is.
Ouderenzorg heeft een integrale aanpak nodig, waarbij afstemming tussen
raakvlakken
is in hoge mate
De ouderenzorg heeft enkele
met de acute
reguliere (niet acute)
zorg, maar
hebben
medische
naast
problematiek vaak psychische, sociale en maatschappelijke
zorg. Ouderen
problematiek.
binnen de acute
ouderen
voor
Bijzonder punt van aandacht
ROAZ-Euregio zijn de kwetsbare
zorg die
wellicht
medisch
hebben
de
uitstroom
en
van
naar
specialistische
nodig
patiënten
passend
geen
zorg
vervolgzorg.

Uitstroom

vervolgzorg nodig is, kan er aanspraak worden gemaakt op crisisbedden
(somatiek
(ELV)(hoogcomplex, laagcomplex en palliatief). Er zijn
momenteel
crisisbedden
WLZ-indicatie
waarvoor
een
nodig is. Niet elke
patiënt komt hiervoor in aanmerking; vaak moet de huisarts ofSEH-arts veel moeite doen om een
bekend
is nog onvoldoende
van
eerstelijnsbedden
patiënt geplaatst te krijgen. Ook de beschikbaarheid
2017 valt het
Per ljanuari
bij de zorgprofessionals en kan vanaf de SEH niet ingezet worden.
eerstelijnsverblijf onder de zorgverzekeringswet en kan de indicatie door de huisarts gesteld worden.
hele goede mogelijkheid om na HAP- ofSEH-bezoek
2017 is op papier een
De ELV-regeling voor
worden
vervolgzorg te bieden. Echter zal de komende
gebracht hoe de
periode in kaart moeten
zal
of
voldoende
is.
er
werkwijze
zijn en
beddencapaciteit
Momenteel
Achterhoek
is onze
regio Twente-Oost
opgedeeld in drie regio's (regio Oost Achterhoek,
regio Enschede e.o. en regio Almelo e.o.) waar allerlei werkoverleggen plaatsvinden. Er is de afgelopen
maanden
met
ketenpartners in de 'acute' ouderenzorg kritisch naar de huidige werkafspraken gekeken
acties ingezet om de zorg te verbeteren.
ln deze regionale overleggen zijn
en zijn eerste
de regionale ziekenhuizen,
vanuit de
vertegenwoordigd
huisartsenposten, vertegenwoordiging
en preferente
dagpraktijk van de huisartsen, verpleeg/verzorgingshuizen, gemeenten
zorgverzekeraar.
ln bijlage 2 vindt u per regio antwoorden
over
overlegstructuren en plannen (bijlage 2).
op uw vragen

Wanneer

er

extramurale

of PG) of het eerstelijnsverblijf
knelpunten in het vinden van

Proactieve

eerstelijns ouderenzorg

hebben
de afgelopen jaren met preferente zorgverzekeraar
Menzis
Regionale zorggroepen
afspraken
gemaakt over een proactieve integrale ketenaanpak in de ouderenzorg binnen segment 3 van de
huisartsenzorg. Middels een proactieve integrale keten zorg wordt beoogd de vraag naar hoger
complexe zorg te verminderen.
ln principe is de huisartsenpost
de spiegel van de dagzorg: is het overdag in de reguliere zorg door de
huisarts
niet goed geregeld, dan heeft dit direct weerslag op de zorg in de avond en het weekend.
Regel
in
zijn de spoedzorg.
je het overdag goed, proactief, dan zullen er minder crisisopnamen van ouderen
Veel huisartsenpraktijken
hebben
het afgelopen jaar geïnvesteerd in het opzetten van een geriatrisch
netwerk
door middel van casefinding in kaart gebracht welke ouderen
kwetsbaar
en hebben
zijn. Voor
kwetsbare
heeft de huisarts samen
of mantelzorger een individueel
iedere
oudere
met de oudere
(vaak praktijkondersteuner of wijkverpleegkundige)
zorgplan opgesteld en een casemanager
Indien nodig, bijvoorbeeld bij achteruitgang, wordt de zorg rondom
de kwetsbare
oudere
aangewezen.
besproken in een multidisciplinair overleg. De huisarts is verantwoordelijk voor de uitvoering van de
die actief zijn binnen
de ouderenzorg (ouderenadviseur,
Van personen
cure.
en instanties
welzijnsmedewerker, thuiszorg, specialist ouderengeneeskunde,
paramedici als de fysiotherapeut, de
dit
ergotherapeut etc.) wordt verlangd dat zij hun aandeel in de zorg aan ouderen
inpassen wanneer
is.
nodig

pagina 2 van

3

expertise team
specialistische zorg

Geriatrisch

wordt primair geleverd door
ouderen
in de thuissituatie
huisarts-geneeskundige
zorg overstijgt, is expertise van een
de patiënt de algemene
van
(SO) noodzakelijk. Overstijgt de zorgvraag
specialist ouderengeneeskunde
huisartsenzorg en bevindt de vraag zich op het expertisegebied van de SO, dan kan de SO de specifiek
De medisch

de huisartsen.

Wanneer

medische

leveren.

zorg

voor

kwetsbare

de zorgzwaarte

de

pilot 'Geriatrisch

expertise team' waarbij de SO door de huisarts
ouderen
met complexe problematiek
waarbij de zorgvraag
geconsulteerd kan worden voor kwetsbare
niet
is.
de
de
ziekenhuisbezoek
Door
staat
en
beperkte beschikbaarheid
voorgrond
waarbij
gewenst
op
in de piekuren op de
SO in onze
met name
van
regio, is gekozen om binnen de ANW-uren
ouderen.
te hebben
voor
van
huisartsenpost een SO beschikbaar
complexe zorgvragen
wordt

ln Twente

gestart

met

een

gespecialiseerd personeel ouderenzorg
de ouderenzorg in de regio ligt deels ook in de beschikbaarheid
van
specialisten
het
POH-0
en
ouderengeneeskunde
verpleegkundige niveau 5)
praktijkondersteuners ouderenzorg (
Er zijn momenteel
veel vacatures
die niet opgevuld
die voor
de ouderenzorg ingezet kunnen
worden.
Beschikbaarheid
Problematiek

kunnen

We

C.B.

worden.

hopen

informatie

binnen

u

hiermee

over

voorlopig voldoende
en ingezette

de voortgang

geïnformeerd
acties

vanuit

te
onze

hebben.

U zult

uiterlijk mei

2017

regio ontvangen.

(Bas) Leerink

Voorzitter

ROAZ

Bijlagen: 2
in acute
ouderen
Achterhoek
Bijlage 1: Instroom
zorg Twente-Oost
in acute
Bijlag 2: Werkoverleggen m.b.t. ouderen
zorg per regio.

pagina 3 van

3

?ACUTEZO
EUREGIO

Bijlage 1:

Instroom

ouderen

in acute

Achterhoek

zorg Twente-Oost

Spoedeisende hulpen
Instroomcijfers SEH in regio Twente-Oost

Achterhoek
2015

Toename/daling

VS.2011

2011(n)

2012(n)

2013 (n)

2014(n)

2015(n)

jaar

52408

52815

48747

47027

42293

-10115

-19,3%

65-69jaar

4195

4740

4554

4756

4844

649

+15,5%

70-79jaar

8856

9317

8861

9042

9371

515

+5,8%

>Bojaar

7956

8075

8256

8324

8736

780

+9,8%

Totaal

73415

74947

70418

69149

65244

-8171

-11,1%

65+

21007

22132

21671

22122

22951

1944

+9,3%

% 65-69

5,7%

6,3%

6,5%

6,9%

7,4%

%70-79

12,1%

12,4%

12,6%

13,1%

14,4%

%>80

10,8%

10,8%

11,7%

12,0%

13,4%

28,6%

29,5%

30,8%

32,0%

35,2%

o-ëz

%

65+

gezien is in 2015 ten opzichte van 2011 met -11,1%
afgenomen. Het aantal bezoeken van 65-plussers is in die zelfde tijd toegenomen met 9,3%. Dit terwijl de
vergrijzing laat zien dat het aantal 65-plussers in Nederland in deze periode met t 15.8% is toegenomen en
in onze
in onze
met 14.2% Dit relatief gezien maken
regio juist minder 65regio Twente- Oost Achterhoek
Het totaal

aantal

patiënten

plussers gebruik van

dat op de SEH wordt

de SEH dan

5 jaar geleden.

SEH-bezoeken

per

leeftijdsgroep

70000

? 60000
Vl

8'°50000
c:
QI

o-Sz

•

65-69jaar

"l: 40000
;g/

70-79jaar

+'

? 30000

»Bojaar

!tl

°l: 20000
!tl

<
10000

0
2011

De

populatie is echter

aantal

jaar

•

patiënten

percentages

wel veranderd; het percentage

65+, in 2015 is dit gestegen

in de

2013

2012

regionale populatie.

tot

ouderen

35,2% van

2015

2014

is toegenomen.

het totaal.

Dit zien

ln 2011
we

echter

was

ook

28.6%
aan

van

de

het

Huisartsenposten

2015

0-64 laar

160252

146524

65-79 laar

26170

25520

jaar

18492

18427

>80

Totaal

%>80

iaar

Het totaal

aantal

2011

149611

-10641

-6,6%

26072

27973

1803

6,9%

19524

19236

20762

2270

12,3%

198778

191568

190761

198346

-6568

-3,2%

21,8%

22,3%

23,5%

23,8%

24,6%

9,0%

9,3%

10,2%

10,1%

10,5%

204914

%65+

vs.

gezien is in 2015 ten opzichte van 2011 rnet-j.zx
afgenomen. Wel is er in 2015 een behoorlijke stijging ( 4%)te zien aan het aantal patiënten ten opzichte van
het jaar ervoor.
Ook hier is populatie is veranderd; het percentage ouderen
is toegenomen. ln 2011 was
21.8% van het aantal patiënten 65+, in 2015 is dit gestegen tot 24.6% van het totaal.
Door de
ouderen
onder
in
de
huisarts
meer
van
en zijn daardoor
blijven
hoofdbehandelaarschap
extramuralisering
ANW-uren
aangewezen tot de huisartsenpost.
patiënten

dat

op de HAP wordt

Contacten

HAP

per

leeftijdsgroep

200000
c,

<(
I

a3 150000
»Bojaar

t,
(1J
.....

6 100000

•65-79jaar

u

•o-64jaar

(1J
.....

c

?

50000

0

2011(n)

2012(n)

2013(n)

2014(n)

2015(n)

(1J

ó

25,0

.....

>

o

20,0

_._;
c
Q)

E
0

? g 15,0
::>

0

?

»Bojaar

V>

-?

•

10,0

(1J
.....

c

Q)

?

5,0

Q)

o,

o,o

2011(n)

2012(n)

2013(n)

2014(n)

2015(n)

65-79jaar

Gegevens per huisartsenpost
HAP

HAP

HAP

HAP

Almelo

0-64 jaar
65t/m 69jaar
7ot/m 79jaar
»Bo jaar

4B434

2012(n)
46471

2013 (n)

2014(n)
44924

2015(n)
46669

2709

2977

2370

23B2

5199

4907

5120

5274

totaal

61123

59034

43556
2561
4B10
5262
561B9

65+
%65+

126B9
20,8%

12563
21,3o/o

Hengelo

47Bo

5110

5591

5Boo4

625B
61014

12633
22,5o/o

130Bo
22,6%

23,5%

2014(n)
26322
14B6

2015(n)

14345

(n)

2012(n)

0-64 jaar
65 t/m 69 jaar
70 t/m 79 jaar
>Bojaar

29160

27711

1577

1597

2013(n)
26726
1481

33B4

3223

3053

3124

3799

3749

4019

3714

totaal

37920

362Bo

35279

34646

33B1
3B67
35BB2

65+
%65+

B760

B569
23,6

B553

B324

BB6o

23,1

24,2

24,0

24,7

(n)

2012(n)

2014(n)

0-64 jaar
65t/m 69jaar
70 t/m 79 jaar
>Bo jaar

17710

16957

2015(n)
145B7

1063

1117

2013(n)
15601
1136

1107

1171

2126

2154

1927

1977

2119

20BB

2165

22B6

229B7

22393

2316
209Bo

2160

totaal

19703

20163

65+
%65+

5277

5436

5379

5244

5576

23,0

24,3

25,6

26,6

27,7

(n)

2012(n)

2013(n)

2015(n)

40694

40132

2011

Oldenzaal

2011

Enschede

65t/m 69jaar
70 t/m 79 jaar
»Bo jaar
totaal

65+
%65+
oost-achterhoek

14459

27022
1612

3B529

2014(n)
38102

2070

2265

2331

2364

2376

4071

3934

4017

4326
51161

4636

4481
49B3

50571

396B
47B6
49614

49119

51190

10467

10439

110B5

11017

11B40

20,5

20,6

22,3

22,4

23,1

(n)

2012(n)

2014(n)
21646
450B

2011

o-ëz jaar

HAP

(n)

2011

4240

39350

4310

4366

3159

2999

3141

3135

2015(n)
219B3
4746
336B

totaal

31723

30500

29506

292B9

30097

65+
%65+

7469

7365

7394

23,5

24,1

25,1

7643
26,1

2011

o-êz

jaar
65-79 jaar
»Bo jaar

24254

23135

2013

(n)

22112

4253

B114
27,0

9ACUTEZORG
EUREGIO

Bijlage 2: Werkoverleggen
Regio Oost

m.b.t.

ouderen

in acute

zorg per

regio.

Achterhoek

is er een overlegtafel met de diverse zorgaanbieders. De regio is
regio Oost-Achterhoek
Koningin Beatrix in
overzichtelijk waardoor de zorgaanbieders elkaar kennen. Het Streekziekenhuis
Winterswijk heeft een Medische Commissie, waar ook de huisartsenzorg een duidelijke plaats in neemt.
Er is o.a.
De huisarts
(o.a. ouderen) te maken.
krijgt tijdens de ANW-uren regelmatig met crisissituaties
aanbieders
bereikt
kunnen
worden.
Komend
V&V
telefoonnummer
crisis
een
waarmee
thuiszorg en/of
jaar willen we de werkafspraken rondom overdracht, verpleegtechnische handelingen en acute situaties

de

Binnen

nog verder

verbeteren.

Samen

zorgverzekeraar Menzis werken we aan het samenwerkingsproject populatiegerichte zorg in
Samenhang in de zorg moet leiden tot een geïntegreerd zorgaanbod, dat aansluit op
de populatie.
van

met

Oost-Achterhoek.
de behoefte

zijn:Sensire, Buurtzorg, Livia, Careaz, Marga Klompé en
regio Oost-Achterhoek
te
thuiszorgorganisaties overweegt hun afzonderlijke thuiszorgonderdelen samen
richten
deze
kan
efficiënter
worden
in
nieuw
manier
te
een
er
en
zijn
gewerkt
organisatie. Op
voegen
op
er minder
aanspreekpunten. Nachtzorg en specialistische zorg zijn gemakkelijker te organiseren.
in de

Ketenpartners

Azora.

Een aantal

Regio Enschede
ln oktober

dat deze

e.o

het onderwerp eerstelijnsverblijf (ELV). Reden hiervoor is
is een regionaal overleg gestart over
regeling per 2017 gaat veranderen, waarbij de huisarts deze zorg gaat indiceren. ELV kan vanuit

in
ingezet: patiënt is thuis, patiënt is op de SEH en hoeft niet te worden opgenomen
ELV
klinische
dit
kan
niet
met
moment
(2016)
ziekenhuis, patiënt gaat na
ontslag. Op
opname
nog
worden
ingezet vanaf de SEH omdat er eerst een indicatie nodig is van CIZ en dat duurt gemiddeld zo'n 2
wel gebruik van gemaakt kan worden op de SEH is de somatischeen de pgdagen. Waar op dit moment
crisisregeling. Hiervoor is 7x24 uur een mogelijkheid om patiënten hiervoor aan te melden en te plaatsen.
nadeel van deze regeling is dat patiënten als een WLZ-indicatie
Grote
(verpleeghuisindicatie) moeten
En dit geldt voor
niet.
hebben.
de meeste
patiënten

worden

3 situaties

het

De

ELV-regeling2017 is op papier een hele goede mogelijkheid na onderzoek/diagnose/behandeling
wel wat problemen. Belangrijkste
we
vervolgzorg te geven. Echter, in praktijk verwachten

op

de SEH

hiervan

zijn:
neemt

veel

de huisarts/HAP

regelwerk voor

zorgen over 7x24
door verzekeraars

de verantwoordelijkheid voor

regelen ELV na verblijf op SEH snel over?

die een plek moet
gaan zoeken.
mogelijkheid om patiënten op EL V-bed (hoog- en laagcomplex) te plaatsen
ingekochte capaciteit EL V-bedden is naar verwachting veel te laag, waardoor
de huisarts

uur

vaak geen plek zal zijn op een EL V-bed;
snelle beschikbaarheid
vervoer
(bv zorgambulance);
van
verpleeg- en verzorgingshuizen hebben geen idee/gevoel dat
er

acute

zorgketen en zijn daar

ook niet op

ze

onderdeel

uitmaken

van

een

ingesteld.

regionale overleg zijn vertegenwoordigd: MST, HAP, Huisarts dagsituatie (via vertegenwoordiger
hebben
EL V-bedden
kring), verpleeg/verzorgingshuizen die in de regio Enschede-Noordoost-Twente
de inhoudelijke werkwijze
ln deze groep zal met name
Cari nt, Livia, De Posten, Zorggroep Manna.
o.a.
wordt een regionaal management
voor
overleg over ELV gepland
uitgewerkt. Daarnaast
2017 worden
bovenstaande
waarin
naast
vertegenwoordigers ook gemeente Enschede, Menzis en het ROAZ
ln het

participeren.

De

regionale werkgroep is momenteel

helder
van

deze

is wie, wat,

de huisartsen/HAP

groep

nog

RegioAlmelo

een

als er behoefte

is aan

koppelen dit weer terug naar
keer bij elkaar komen om

aantal

een

EL V-bed.

hun achterban.

het voorbereiden
De betrokken

Na de start

zodat

per

a

januari

vertegenwoordigers
per 1 januari 2017 zal

de dagelijkse praktijk te monitoren.

e.o.

ln regio Almelo

regio m.b.t.

doet

wanneer

praktische werkwijze aan

de

is er de

afgelopen maanden

bij kwetsbare

crisis

ouderen

gekeken naar de bestaande werkafspraken in de
wordt daar de SEH
en psychiatrie). Momenteel
somatische
of
is
een
er
van
aandoening die
specialist
sprake

kritisch

(PG, somotiek

geriater/SEH-arts/ medisch
in die regio een terugverwijzing naar
betekent
Geen opname
klinische behandeling behoeft.
eigen
huisarts (binnen kantooruren) of naar de huisartsenpost (binnen ANW-uren). Indien de patient meer
zorg
zoekt
wordt
met
contact
heeft
dan
de
situatie
men
huidige
geboden
nodig
of psycho-geriatrische
somatische
Een zorgorganisatie vooruitbereiding thuiszorg of voor
1.
Meulebelt
Trivium
in een verpleeghuis (o.a
Zorg, Caring Reggeland en Zorgaccent). De
opname
verpleeghuizen zijn verantwoordelijk voor een adequate noodbeddenregeling en voldoende
capaciteit van crisisopvang plaatsen.
de GGZ-instelling (Dimence of Mediant) wanneer
De crisisdienst
psychiatrische opname
van
2.
is.
noodzakelijk
en geschikte
Bovengenoemde werkwijze blijkt niet altijd werkbaar; het duurt lang om een beschikbare
plaats te vinden. Met de komst van de nieuwe regeling van EL V-bedden beoogt men in de regio een
andere aanpak. Vanaf januari zal er een transferpunt punt komen, een bureau dat 24 uur per dag
Omdat ouderenzorg complex is -er is vaak sprake van
telefoonnummer.
bereikbaar
is via een centraal
zal er per patiëntengroep (PG, Somatiek, ELV laag-hoog complex, palliatief) worden
multimorbiditeit
gekeken welk soort bed er voor welk 'soort' patiënt nodig is. ln januari zal in een werksessie met alle
worden geschoold in de
ketenpartners een flowchart/afspraken worden gemaakt. Ouderenadviseurs
de
het
telefonische
zullen
de
hand
plek voor de oudere
aan
van
transferpunt
en
juiste
bij
triage
triage
zoeken. Ook in regio Almelo e.o. zal de dagelijkse praktijk gemonitord worden en waar
nodig
geoptimaliseerd.
beoordeeld

door

-