Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3260
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Minister van Buitenlandse
zaken over een dreigende Turkse invasie in Syrië (ingezonden 2 juni 2022).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 24 juni
2022).
Vraag 1 en 2
Hebt u kennisgenomen van de melding van de Turkse president Erdogan dat
Turkije een strook van 30 km in het noorden van Syrië zou willen bezetten?1
Deelt u de opvatting van de Amerikaanse regering dat dit de strijd tegen
Islamitische Staat bedreigt, evenals het machtsevenwicht in het gebied?2 Zo
nee, waarom niet?
Wat zijn uw inspanningen om te voorkomen dat deze dreigementen worden
uitgevoerd?
Antwoord 1 en 2
Ja, ik heb kennisgenomen van de Turkse uitspraken over een mogelijke
nieuwe operatie in Syrië. Volgens Turkije zijn die nodig om terreurdreigingen
het hoofd te bieden in het licht van recente aanvallen op Turks grondgebied
vanuit Noord-Syrië.
Nederland neemt de zorgen van Turkije op het vlak van de eigen veiligheid
serieus, maar deelt ook die van de Verenigde Staten over de mogelijke
effecten van een nieuwe Turkse operatie. Het kabinet onderstreept, ook in
gesprekken met de Turkse autoriteiten, het belang van afzien van escalatie in
Syrië om verdere destabilisering te voorkomen.

1

«Our approach to NATO’s enlargement originates from our principled stance on combatting
terrorism» 23.05.2022 https://www.tccb.gov.tr/en/news/542/138033/-our-approach-to-nato-senlargement-originates-from-our-principled-stance-on-combatting-terrorism-.
2
US «deeply concerned» about increased Turkish military activities in northern Syria: Spox «We
are deeply concerned» about reports and discussions of potential increased military activity in
northern Syria and in particular its impact on the civilian population there,
https://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/24052022.

ah-tk-20212022-3260
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hebt u tevens kennisgenomen van de bewering dat deze strook van 30 km
gebruikt zou kunnen worden om 500.000 Syrische vluchtelingen die momenteel in Turkije verblijven, naar Syrië over te brengen?3 Deelt u de opvatting
dat dat alleen is toegestaan in overeenstemming met de plaatselijke Syrische
autoriteiten?
Antwoord 3
Ik heb kennisgenomen van mediaberichtgeving van dergelijke strekking.
Nederland stelt zich op het standpunt dat terugkeer naar Syrië moet
plaatsvinden in overeenstemming met internationaalrechtelijke standaarden,
in het bijzonder de standaarden voor veiligheid en waardigheid zoals vervat
in het Europees Verdrag voor de Rechten van Mens waar Turkije ook bij is
aangesloten, alsook de UNHCR parameters ten aanzien van veilige, waardige
en vrijwillige terugkeer. Naar de mening van Nederland, de EU en de bredere
internationale gemeenschap voldoet de situatie in Syrië op dit moment niet
aan genoemde standaarden.
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat spoedige vredesonderhandelingen over de toekomst
van Syrië gewenst zijn en dat de inzet tevens zou moeten zijn dat Turkije de
bezette gebieden in Syrië opgeeft? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
In december 2015 is VN-resolutie 2254 unaniem aangenomen in de Veiligheidsraad. Hierin is het mandaat van de Speciale VN-gezant voor Syrië
vastgelegd: het ondersteunen van een door Syrië geleid vredesproces
middels het vormen van een overgangsregering, een nieuwe Grondwet en
democratische verkiezingen. Conform EU-beleid ziet Nederland een inclusief
en door Syriërs geleid politiek proces, zoals uiteengezet in VN Veiligheidsraadresolutie 2254, als enige duurzame oplossing van het conflict. De vraag
hoe om te gaan met de Turkse aanwezigheid in Noord-Syrië is in eerste
plaats aan de Syriërs zelf. Nederland heeft Turkije zowel in bilateraal als
multilateraal verband opgeroepen tot de-escalatie om verdere instabiliteit in
Syrië te voorkomen.
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat de democratische rechten in Turkije, zoals blijkt uit
het grote aantal (Koerdische) politieke gevangenen, stelselmatig worden
geschonden? Zo ja, kunt u aangeven wat u daar thans tegen onderneemt?
Antwoord 5
Nederland blijft zich grote zorgen maken over de rechtsstaat en de mensenrechtensituatie in Turkije. Mensenrechten, waaronder het recht op vrijheid
van meningsuiting en recht op een eerlijke rechtsgang, vormen de hoeksteen
van het Nederlands buitenlandbeleid. Dit draagt Nederland internationaal uit
in multilaterale fora, zoals de Raad van Europa, en in bilaterale gesprekken
met de Turkse autoriteiten, op ambtelijk en politiek niveau. De laatste keer dat
ik dit onderwerp besprak was tijdens mijn bezoek op 8 juni in Ankara.
Vraag 6
Deelt u de opvatting dat Turkije zich thans niet zou kwalificeren voor het
NAVO-lidmaatschap en dat strafmaatregelen tegen Turkije in het vooruitzicht
moeten worden gesteld als zij daadwerkelijk tot interventie over zouden
gaan? Zo nee, waarom niet?

3

«Turkey’s plans threaten Syria’s unity» Turkish President Recep Tayyip Erdogan has recently
announced that 500,000 Syrians will be returned to the occupied regions. Erdogan noted that
Turkey will construct houses in 13 Syrian regions, while 57,306 colonial houses have already
been constructed in northern Syria. These constructions are part of a 77,000-home-building
campaign. https://anfenglishmobile.com/rojava-syria/turkey-s-plans-threaten-syria-s-unity60143.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Turkije is een belangrijke NAVO-bondgenoot, gezien de omvang van zijn leger
en gezien zijn strategische geografische locatie aan de toegang tot de Zwarte
Zee en aan de zuidoostflank van het bondgenootschap. Wanneer er zorgen
zijn over het gedrag van een bondgenoot die raken aan de veiligheid van het
bondgenootschap, dan biedt de NAVO het platform bij uitstek om dat te
bespreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3