Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 453

Woningcorporaties

Nr. 369

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 maart 2015
Tijdens het AO d.d. 11 maart 2015 heb ik de toezegging gedaan om de
Kamer op bepaalde punten nog nader te informeren. Bijgaand bericht ik u
over de toezeggingen betreffende de motie inzake een verzoek aan Aedes
om topsalarissen in de corporatiesector onder de CAO te brengen; de
vormgeving van de betrokkenheid van huurdersorganisaties; en de
inrichting van de Autoriteit woningcorporaties bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Verzoek Aedes m.b.t. onder CAO brengen topsalarissen
Zoals toegezegd zend ik u bijgaand de brief aan Aedes inzake de topsalarissen1. Zodra ik de reactie van Aedes heb ontvangen, zal ik u hierover
informeren.
Vormgeving betrokkenheid huurdersorganisaties
Kamerlid Karabulut heeft gevraagd uiteen te zetten hoe de betrokkenheid
van huurdersorganisaties is vormgegeven. Naar aanleiding daarvan het
volgende. Met bewonersorganisaties in de AMvB worden de in het belang
van huurders van woongelegenheden van toegelaten instellingen
werkzame huurdersorganisaties en bewonerscommissies aangeduid zoals
bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel f respectievelijk g, van de
Overlegwet. Dit is ook zo in de begripsbepalingen van de AMvB
opgenomen. Het gaat hier dus om zowel huurdersorganisaties als
bewonerscommissies. Oprichting van een huurdersorganisatie is niet
verplicht. Wanneer er geen huurdersorganisaties zijn, hoeft er geen
overleg plaats te vinden of zienswijze te worden uitgebracht. In het geval
van meerdere huurdersorganisaties is de Overlegwet van toepassing. In
artikel 2, eerste en tweede lid, van die wet is geregeld dat wanneer met
betrekking tot de woongelegenheden meer huurdersorganisaties zijn
opgericht, die wet geldt voor al die huurdersorganisaties, tenzij anders
1

kst-29453-369
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 453, nr. 369

1

door de verhuurder en die huurdersorganisaties is afgesproken of
wanneer er sprake is van een overkoepelende huurdersorganisatie.
Als het overleg de bewoners van een bepaald complex betreft moet de
corporatie ook de bewonerscommissies behorend bij die woongelegenheden op de hoogte stellen en bij het overleg betrekken. Het strekt in dat
geval overigens wel tot aanbeveling van de huurdersorganisatie en
betrokken bewonerscommissie om in het overleg één gezamenlijk
standpunt naar voren te brengen en om tot breed gedragen zienswijzen te
komen.
Positionering Autoriteit woningcorporaties
Tijdens het AO is gevraagd om de Kamer bij brief nog nader te informeren
over de positionering van de Autoriteit woningcorporaties binnen de ILT.
Allereerst zal worden ingegaan op de positionering en werkwijze van de
ILT en daarna op de wijze waarop de Autoriteit woningcorporaties
hierbinnen wordt vormgegeven. Tot slot wordt in een organogram
weergegeven hoe de huidige en nieuwe positionering van het toezicht
zich tot elkaar verhouden.
Inrichting en werkwijze ILT
De ILT is ingesteld bij het Instellingsbesluit van de Minister van Infrastructuur en Milieu en staat onder leiding van de inspecteur-generaal (IG
ILT). Op grond van dit besluit heeft de IG ILT de bevoegdheid de organisatie nader in te richten. Op basis van het organisatie- en mandaatbesluit
Infrastructuur en Milieu 2012 heeft de IG ILT als diensthoofd het mandaat
verkregen voor de toegekende bevoegdheden op basis van een aantal
wetgevingscomplexen. Datzelfde besluit geeft de IG ILT de bevoegdheden
door te mandateren. In het organisatie- en mandaatbesluit ILT (laatstelijk
gewijzigd per 1-1-2015) heeft de IG ILT de organisatie ingericht met als
hoofdstructuur twee ondersteunende directies en vijf domeinen die
verantwoordelijk zijn voor de handhaving (dienstverlening, toezicht en
opsporing). Waar het (wettelijk) vereist is om een onderdeel herkenbaar te
positioneren, is dat onderdeel in de hoofdstructuur als zodanig vormgegeven. Het betreft op dit moment twee Nationale Autoriteiten (Rail en
Luchtvaart) en de Inlichtingen- en Opsporingsdienst.
Het mandaat van de IG ILT is qua bevoegdheden voor de handhaving
doorgemandateerd aan de inspecteurs vanuit de besturingsfilosofie
«mandaat volgt taak». Het zijn immers de inspecteurs die gezaghebbend
moeten kunnen optreden naar vergunningplichtigen en ondertoezichtstaanden. Namens de Minister zijn zij het bevoegd gezag. Om de
rechtsgelijkheid te waarborgen zijn vakgroepen ingesteld waar onder
leiding van een senior-inspecteur casus worden besproken, standpunten
worden ingenomen en beleidsregels worden voorbereid. Bij politiekbestuurlijke en publicitair gevoelige casuïstiek is de inspecteur verplicht
het management te betrekken.
Wanneer de inspecteur een bestuurlijk gesprek als interventie wil inzetten,
zijn het de IG en de directeur, al dan niet vergezeld van de inspecteur, die
deze interventie uitvoeren. Dit om te benadrukken dat de ondertoezichtstaande ernstig tekortschiet in zijn nalevingsgedrag. Handhavingsconvenanten op basis van horizontaal toezicht met goednalevende ondertoezichtstaanden worden ondertekend door de (plv) IG, omdat deze als enige
de gehele inspectie kan vertegenwoordigen.
Binnen de ILT komen de interventies onafhankelijk tot stand, dat wil
zeggen zonder inmenging van derden als de Minister, de beleidsambtenaren en de ondertoezichtstaanden. Voor de ondertoezichtstaanden staat
de rechtsgang open van bezwaar en beroep. Bij politiek-bestuurlijke en
publicitair gevoelige interventies informeert de IG de bewindslieden en de
beleidsdirectoraten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 453, nr. 369

2

De Minister is politiek verantwoordelijk voor het functioneren van de
inspectie. Ieder jaar wordt het Meerjarenplan van de inspectie aan de
Minister en Staatssecretaris ter instemming voorgelegd. De IG verantwoordt zich jaarlijks door middel van een jaarverslag naar de bewindslieden en de secretaris-generaal.
De Autoriteit woningcorporaties binnen de ILT
De Woningwet bepaalt dat de Autoriteit woningcorporaties onder «Onze
Minister» ressorteert. Daarmee is de Minister voor Wonen en Rijksdienst
politiek verantwoordelijk voor het functioneren van de autoriteit. Om dat
te kunnen waarmaken vereist het meerjarenplan en het jaarverslag de
instemming van de Minister voor Wonen en Rijksdienst, voor zover het de
taken betreft die voortvloeien uit de Woningwet. De betrokkenheid van de
Minister voor Wonen en Rijksdienst bij het functioneren van de ILT voor
zover het om de taken van de Autoriteit gaat wordt verder vormgegeven
door medeverantwoordelijkheid bij het benoemen van de IG en van de
betreffende directeur.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst heeft de IG ILT opdracht gegeven
om de Autoriteit woningcorporaties in te richten binnen de ILT. In een
stuurgroep waarin de IG ILT, de directeur Woningmarkt en de directeur
van het CFV zitting hebben, worden de verschillende stappen voorbereid.
Om de IG ILT in staat te stellen om als diensthoofd de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de autoriteit te nemen, wordt door de
Minister voor Wonen en Rijksdienst mandaat verleend aan de IG ILT voor
de bevoegdheden inzake de organisatie en taakuitoefening van de
autoriteit, en de toegekende bevoegdheden door te mandateren met
inachtneming van de uitkomsten van parlementaire behandeling van de
per 1 juli 2015 gewijzigde Woningwet.
De IG en de directeuren van de ILT hebben rechtstreeks toegang tot de
bewindslieden van Infrastructuur en Milieu. De IG en de directeur van de
autoriteit krijgen eenzelfde mogelijkheid bij de Minister voor Wonen en
Rijksdienst waar het gaat om de taken die voortvloeien uit de Woningwet.
Daarmee wordt de onafhankelijkheid van de ILT c.q. de Autoriteit verder
benadrukt.
Het onderbrengen van de Autoriteit woningcorporaties bij de ILT heeft
mede tot doel om synergie te bereiken. Dat geldt voor het toezicht waar
van de kennis en ervaring van de ILT als brede toezichthouder geprofiteerd kan worden. Dat geldt ook voor de schaalvoordelen die qua kennis
en kostenbeheersing mogelijk worden door het bundelen van de
ondersteunende werkzaamheden. En tot slot geldt dat voor de werkzaamheden van het team Juridische Zaken dat de beroep- en WOB- zaken
uitvoert en het Meld- en Informatiecentrum dat 24/7 bereikbaar is.
Schema huidige en nieuwe positionering toezicht
In onderstaand schema zijn de huidige en nieuwe positionering van het
toezicht weergegeven. De huidige structuur kent meerdere partijen en
veel onderlinge afstemming. In afwachting van structurele positionering
en plaatsing van personeel per 1 januari 2016 kent de Autoriteit woningcorporaties vanaf 1 juli 2015 de volgende positionering met eenduidige
aansturing en heldere aanspreekbaarheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 453, nr. 369

3

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Zoals toegezegd in
het AO van 11 maart zal ik u op de hoogte houden over de verdere
voortgang.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 453, nr. 369

4