Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1686
Vragen van de leden Aartsen (VVD) en Amhaouch (CDA) aan de
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over het bericht «Kamer
van Koophandel vertrekt uit Drenthe» (ingezonden 17 december 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat)
(ontvangen 10 februari 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Kamer van Koophandel vertrekt uit Drenthe»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat het op dit moment technisch en juridisch niet mogelijk is voor
een ondernemer om zich digitaal in te schrijven bij de Kamer van Koophandel
(KvK)?
Antwoord 2
Of volledig digitale inschrijving mogelijk is, hangt op dit moment nog af van
de ondernemingsvorm. Voor inschrijving van een onderneming zonder
rechtspersoonlijkheid, waarbij geen notaris wordt ingeschakeld, is éénmalig
een afspraak bij de KVK nodig zodat de identiteit van de ondernemer kan
worden vastgesteld. Bij de oprichting van rechtspersonen (BV, Stichting en
NV) is echter altijd een notaris betrokken. In dat geval verzorgt de notaris de
identiteitscontrole en de inschrijving bij de KVK. Een bezoek aan een
KVK-kantoor is voor de oprichting in deze gevallen niet nodig, de ondernemer
hoeft hiervoor alleen naar de notaris. Op termijn zal inschrijven helemaal
digitaal mogelijk zijn.
Vraag 3
Hoeveel inschrijvingen vinden er per week, maand en jaar plaats bij het
KvK-kantoor in Emmen? Met andere woorden, hoeveel startende ondernemers worden gedupeerd door het vertrek van het KvK-kantoor uit Emmen?

1

ah-tk-20192020-1686
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

RTV Drenthe, 5 december 2019, https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/154984/Kamer-vanKoophandel-vertrekt-uit-Drenthe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
In 2019 zijn gemiddeld per week 48 bezoekers geweest op de locatie in
Emmen. Het kantoor in Emmen is daarbij met grote afstand de minst
bezochte fysieke vestiging van de KVK. In heel 2019 zijn in Emmen 2484
klanten ontvangen, dat is 0,75 procent van de fysieke klantencontacten van de
19 kantoren van KVK.
Vraag 4
Moeten deze ondernemers hierdoor naar Groningen of Zwolle rijden om zich
in te schrijven bij de KvK? Zo ja, deelt u de mening dat dit een ongewenste
situatie is die erg nadelig uitpakt voor startende ondernemers in het middenen kleinbedrijf (mkb)? Zo nee, hoe moeten ondernemers uit Drenthe de KvK
dan bereiken?
Antwoord 4
Startende ondernemers kunnen inderdaad terecht bij de vestiging Groningen
of Zwolle. Dit past binnen de randvoorwaarden die bij de reorganisatie zijn
gesteld voor spreiding van het kantorennetwerk van KVK: een adequate
spreiding over het land waarbij wordt gestreefd naar optimalisatie en
bijbehorende versobering.2 Dat betekent in de praktijk dat in nagenoeg heel
Nederland een KVK-kantoor te bereiken is met maximaal een uur reistijd.
De sluiting van een groot aantal kantoren van de KVK heeft geleid tot een
flinke vermindering van kosten. Ondernemers hebben daar ook baat bij. Zo is
onder andere de jaarlijkse bijdrage aan de KVK komen te vervallen. Daarnaast
blijkt dat steeds meer ondernemers de voorkeur geven aan het gebruik van
digitale communicatiekanalen boven een bezoek aan de balie, omdat het tijd
bespaart. Naast de fysieke ondernemerspleinen beheert KVK het digitale
Ondernemersplein, waar ondernemers voor al hun communicatie met de
overheid online terecht kunnen. De verregaande digitalisering van de
dienstverlening, zoals de KVK dat voorstaat, betekent dat de ondernemer 24
uur per dag, 7 dagen in de week terecht kan op het Digitale OndernemersPlein. Voor ondernemers betekent dit duidelijkheid, tijdwinst en een verlaging
van de (transactie)kosten. En voor de overheid betekent het een efficiënte en
effectieve toegang tot de ondernemers.
Vraag 5
Hoeveel wordt er met de sluiting van de KvK Emmen bezuinigd? Staat dit in
verhouding tot het sluiten van een vestiging?
Antwoord 5
De huur in Emmen is € 18.000 per jaar, maar besparing op huurkosten is niet
het doorslaggevende punt. Veel meer middelen zijn gemoeid met de inzet
van personeel en met de beschikbaarheid van ICT-middelen, zoals een
geavanceerde paspoort-scanner. Deze middelen worden in Emmen beperkt
gebruikt, terwijl in de vestigingen in Groningen en Zwolle op dit moment
wachttijden voor afspraken verkort kunnen worden door die beschikbare
mensen en middelen dáár in te zetten. Daarin is enkele jaren geleden al een
slag gemaakt door de openingstijden in Emmen tot twee dagen per week te
reduceren.
Vraag 6
Wat waren de alternatieven voor het sluiten van deze vestiging zoals een
goedkopere locatie of een efficiënter afsprakensysteem? Waarom is daar niet
voor gekozen?
Antwoord 6
Alternatieven voor het sluiten van deze vestiging waren tot dan toe reeds
benut. De ruimere openstelling in Emmen in het verleden was niet efficiënt.
De afsprakenagenda op deze locatie kon niet gevuld worden, terwijl er op
andere kantoren in de omliggende regio’s wachttijden waren. Door de
beperkte openstelling konden extra afsprakenmomenten worden opengezet
op de andere locaties waardoor de wachttijden daar flink zijn geslonken.
Omdat het baliebezoek voor inschrijving verder terugliep heeft KVK de
2

Kamerstuk 32 004, nr. 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

bezetting enige jaren geleden teruggebracht naar twee dagen per week.
Omdat de sluiting van de locatie in Emmen op termijn was voorzien is niet
gezocht naar een andere locatie. Immers, de sluiting van de locatie in Emmen
is onderdeel van een bredere omvorming van KVK die in 2013 is ingezet. Bij
de voorbereiding van de fusie van de 12 regionale Kamers van Koophandel
en Syntens naar één nationale KVK, is al aangekondigd dat op termijn als
fysieke vestiging van KVK alleen de Ondernemerspleinen overblijven.3 Dat
zijn er vijf (Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Eindhoven en Arnhem), zodat
in nagenoeg heel Nederland een ondernemersplein te bereiken is met
maximaal een uur reistijd. Deze vestigingen staan sindsdien ook zo geoormerkt op de site van de KVK. Rond de startdatum van de nieuwe KVK in 2014
is het aantal fysieke locaties al ingeperkt van ruim 50 naar de huidige 19. De
sluiting van een groot aantal kantoren van de KVK heeft geleid tot een flinke
vermindering van kosten.
Vraag 7
Wat vindt u van het feit dat er in de volledige provincie Drenthe geen
KvK-vestiging meer is door dit besluit? Deelt u de mening dat zolang het nog
niet mogelijk is om digitaal een KvK-inschrijving te regelen er ministens 1
plek per provincie moet zijn waar dat mogelijk is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De vijf ondernemerspleinen zijn bedoeld als ontmoetingsplaatsen voor
ondernemers en gerelateerde organisaties. De spreiding is zodanig dat in
nagenoeg heel Nederland een ondernemersplein te bereiken is met maximaal
een uur reistijd. Alleen in het geval van een inschrijving als ondernemer
zonder rechtspersoonlijkheid is het nodig dat de ondernemer zich eenmalig
fysiek meldt bij de KVK. Verdere contacten met de KVK kunnen volledig
digitaal plaatsvinden, zoals ook de wens is van veel ondernemers. Ik erken de
wens om fysiek aanwezig te zijn, maar dat moet wel tot uiting komen in
fysieke bezoekersaantallen (bereik) en waardering, om de besteding van
publieke middelen te rechtvaardigen.
Vraag 8
Wat vindt u van de communicatie over dit besluit slechts 1 maand voor de
definitieve sluiting?
Antwoord 8
De gemeente is over de aanstaande sluiting van het kantoor geïnformeerd op
26 september 2019, drie maanden voor de sluiting. Op 8 november 2019
heeft hierover een gesprek plaatsgevonden met wethouder Economie, Wmo
en emancipatie. De gemeente was niet blij maar had begrip voor de situatie.
De gedeputeerde die zich binnen de provincie Drenthe onder meer bezig
houdt met economie en digitale ontwikkeling, is op 6 oktober 2019 geïnformeerd. In reactie op zijn verzoek om open te blijven heeft de KVK laten weten
hiervoor begrip te hebben maar dat de lage bezoekersaantallen reden zijn om
vast te houden aan het besluit de vestiging te sluiten. Zie verder ook het
antwoord op vraag 6.
Vraag 9
Bent u bereid om de KvK dringend te verzoeken dit besluit terug te draaien
en/of op zijn minst uit te stellen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Nee, ik ben niet voornemens de KVK te verzoeken dit besluit terug te draaien.
De opzet van vijf fysieke ondernemerspleinen en het terugbrengen van het
aantal kantoren van 50 naar de huidige 19, en naar uiteindelijk vijf, is
onderdeel van de omvorming van de KVK naar een landelijke organisatie,
waarbij onder meer realisatie van het dienstverleningsconcept ondernemerspleinen en een verdergaande digitalisering van de dienstverlening centraal
staan.4 Dit past in de strategie voor een toekomstbestendige KVK zoals die

3
4

Kamerstuk 32 637, nr. 302
Kamerstuk 32 637, nr. 302

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

eerder is gecommuniceerd aan uw Kamer. Zie voor nadere toelichting ook het
antwoord op vragen 4 en 6.
Vraag 10
Wat bent u van plan te doen om de startende ondernemers te helpen die
hinder ondervinden doordat zij zich niet digitaal kunnen inschrijven?
Antwoord 10
De verwachting is dat eventuele hinder voor ondernemers beperkt zal zijn,
om de redenen zoals beschreven in het antwoord op vraag 4. Op dit moment
heeft een fysiek bezoek aan de KVK overwegend betrekking op het oprichten
van een nieuwe onderneming of het inschrijven van een nieuwe functionaris.
Startende ondernemers kunnen terecht bij de KVK in Zwolle of Groningen. De
openingstijden zijn ruimer dan deze waren bij de KVK Emmen en de
wachttijden zijn er korter. Ondernemers kunnen vooraf een afspraak maken of
telefonisch of digitaal informatie inwinnen.
Vraag 11 en 12
Is het volgens u wenselijk dat er op korte termijn een andere mogelijkheid
voor startende ondernemers komt om zich te kunnen inschrijven bij de KvK?
Zo ja, welke oplossing zou uw voorkeur hebben? Zo nee, waarom niet?
Op welke termijn valt een alternatieve manier van inschrijven, zoals digitaal
inschrijven, bij de KvK te realiseren? Welke wet moet hiervoor worden
gewijzigd en wat is hier verder voor nodig? Bent u van plan hier een bijdrage
aan te leveren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11 en 12
In een aantal gevallen is het al mogelijk om je als ondernemer in te schrijven
zonder een bezoek aan de balie van de KVK. In de toekomst zal inschrijven
van een onderneming helemaal digitaal mogelijk zijn, maar ook dan zal
ergens de identiteit van de ondernemer moeten worden vastgesteld voordat
hij een digitale identiteit krijgt. Eerder dit jaar is een EU Richtlijn over
toegankelijkheid van overheidswebsites en apps vastgesteld, die dit mogelijk
moet maken. Aan de implementatie daarvan wordt gewerkt middels de Wet
digitale overheid. Deze wet heeft als doel het regelen van het veilig en
betrouwbaar kunnen inloggen voor Nederlandse burgers en bedrijven bij de
(semi-)overheid. De Wet digitale overheid is zo opgezet dat er stapsgewijze
invoering plaatsvindt.5.
Wat er dan verder nog nodig is een aansluitschema middels de toegelaten en
verplichte middelen uit de Wet digitale overheid. Voor een aantal vitale
processen dient KVK de identiteit van de aangever met maximale zekerheid
vast te stellen. Deze processen kennen een hoog betrouwbaarheidsniveau en
dus zijn elektronische identificatiemiddelen nodig van een hoog betrouwbaarheidsniveau. Deze dienen bovendien breed beschikbaar te zijn en een boven
gemiddeld dekkingspercentage te kennen alvorens KVK deze kan inzetten. Op
dit moment is er nog geen door de overheid aangedragen enkelvoudig
middel dat het betrouwbaarheidsniveau Hoog haalt. KVK werkt hieraan
samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Het is niet wenselijk dat er op korte termijn een andere mogelijkheid voor
startende ondernemers komt om zich te kunnen inschrijven bij de KVK.
Ondernemers willen ondernemen en niet te veel tijd kwijt zijn aan het
verplicht verstrekken van gegevens en het zoeken naar informatie van
verschillende overheden. Een alternatieve manier van inschrijven bij de KVK,
anders dan aansluiten bij de ontwikkelingen binnen het Rijk zoals die nu
plaatsvinden (eHerkenning), ligt niet voor de hand.

5

Kamerstuk 34 972 nr. 37

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4