Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

29 248

Invoering Diagnose Behandeling Combinaties
(DBCs)

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 300

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 1 december 2016
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 13 juli 2016 over de
oplossing en voorhang bekostiging doven-ggz en afbouw transitieregime
curatieve geestelijke gezondheidszorg (cggz) voor zeer gespecialiseerde
instellingen (Kamerstukken 29 248 en 25 424, nr. 292).
De vragen en opmerkingen zijn op 22 september 2016 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 1 december
2016 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

kst-29248-300
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

blz.
2
4

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen
van de voorhang bekostiging doven-ggz en afbouw voor zeer gespecialiseerde instellingen. Deze leden zijn van mening dat iedereen de passende
zorg moet kunnen krijgen die hij of zij nodig heeft. Ook als het gaat om
zeer specifieke groepen, zoals cliënten in zeer gespecialiseerde
ggz-instellingen. Deze leden zijn daarom positief dat naar passende
oplossingen is gezocht om de continuïteit van deze zorg ook in 2017 en
verdere jaren te borgen.
Eén van de oplossingen is het voortzetten van het transitieregime voor
2017 voor de bekostiging van de doven-ggz. De leden van de VVD-fractie
steunen de oplossing dat de desbetreffende instellingen voldoende
gelegenheid hebben om de bedrijfsvoering aan te passen aan de
veranderende bekostiging. Deze leden vragen de Minister welke overwegingen het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ heeft gehad om negatief
te adviseren voor opname op de DBC-beroepentabel. Kan de Minister
toelichten waarom het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ negatief heeft
geoordeeld? Op basis van welke criteria heeft het dit gedaan? Zal de
toeslag voldoende toereikend zijn om de continuïteit van deze zorg te
borgen?
Uit de brief van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) blijkt onder meer dat
er nog een aantal resterende knelpunten is binnen de Zorgverzekeringswet waar het gaat om de verdiscontering van afwezigheid tijdens het
klinisch verblijf. Hoe zullen deze laatste knelpunten worden weggenomen
in de verdere afbouw? Heeft de Minister aanwijzingen dat de instellingen
samen met zorgverzekeraars inderdaad voldoende ruimte vinden binnen
de tarieven? Wordt dit ook meegenomen in de monitor van de NZa in
november? Blijft de NZa ook na november nog monitoren? Kan de Kamer
blijvend worden geïnformeerd, indien blijkt dat zorgverzekeraars en de
instellingen te weinig gebruik blijven maken van het max-max tarief en
daarmee mogelijk de continuïteit onder druk komt te staan?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de fractie van de PvdA hebben met interesse kennisgenomen van de brief van de Minister waarin oplossingen worden geschetst
die de NZa ziet voor knelpunten met de bekostiging van gespecialiseerde
geestelijke gezondheidszorg aan doven en de afwezigheidsdagen. De
Minister stelt dat met deze oplossingen het merendeel van het transitieregime curatieve geestelijke gezondheidszorg voor zeer gespecialiseerde
ggz-instellingen kan worden afgebouwd, waardoor ook deze sector voor
het grote deel overgaat op prestatiebekostiging. Genoemde leden hebben
daarover nog een aantal vragen en stellen als uitgangspunt dat de
doven-ggz toegankelijk moet zijn voor patiënten die hierop aangewezen
zijn en dat aanbieders van deze zeer gespecialiseerde zorg een eerlijk,
kostendekkend tarief moeten krijgen voor geleverde zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

2

De Minister neemt het advies van de NZa over, die stelt dat problematiek
met afwezigheidsdagen in de zeer gespecialiseerde curatieve ggz niet
meer speelt omdat afwezigheidsdagen kunnen worden opgevangen
binnen de bandbreedte van de tarieven. De leden van de PvdA-fractie
vragen in hoeverre aanbieders van zeer gespecialiseerde curatieve ggz
zich hierin kunnen vinden. Zijn zij het eens met deze constatering van de
NZa of menen sommige aanbieders dat er nog steeds redenen zijn om het
transitieregime niet verder af te bouwen? Zo ja, welke redenen voeren zij
aan? In hoeverre denken zij uit te kunnen komen met de huidige
bandbreedte van tarieven? Kan de Minister een overzicht geven van deze
bandbreedte met betrekking tot zeer gespecialiseerde curatieve ggz en
daarbij aangeven waar in die bandbreedte het meest gecontracteerd
wordt? Genoemde leden willen voorkomen dat de bandbreedte weliswaar
genoeg ruimte biedt om te compenseren voor afwezigheidsdagen voor
aanbieders die tarieven hebben afgesproken aan de hoge kant van de
bandbreedte, maar aanbieders die tarieven hebben afgesproken aan de
lage kant van de bandbreedte in de problemen kunnen komen. Graag
ontvangen deze leden een toelichting van de Minister. Ook vragen
genoemde leden in hoeverre de afwezigheidsdagen voor problemen
zorgen in de bekostiging in de jeugd-ggz. Zo ja, hoe gaat de Minister dit
oplossen? Zo nee, waaruit blijkt dat?
De leden van de fractie van de PvdA waren de afgelopen twee jaar
tevreden met het transitieregime voor de bekostiging van de doven-ggz
omdat de toenmalige prestatiebekostiging niet toereikend was. Deze
leden benadrukken het belang van goede communicatie tussen een dove
ggz-patiënt en zijn/haar behandelaar. Destijds kon de gebarentolk of
communicatiedeskundige niet tijdschrijven voor geleverde zorg, waardoor
deze zorg niet declarabel was. Daarnaast kon het voorkomen dat
behandelaren minder productief waren door de communicatieproblemen
met de patiënt waardoor gangbare tarieven niet kostendekkend waren. De
Minister neemt het advies van de NZa over en komt met een toeslag voor
het gebruik van een gebarentolk of communicatiedeskundige, bovenop
het reguliere tarief. Genoemde leden vinden dit een positieve ontwikkeling, maar vinden het belangrijk dat deze oplossing de problemen voor
de bekostiging van de doven-ggz definitief oplost en hebben daarover nog
enkele vragen. Wat is het maximumtarief dat de NZa vaststelt voor de
deelprestatie Toeslag inzet gebarentolk/communicatiedeskundige?
Waaruit blijkt dat dit tarief kostendekkend is? In hoeverre zijn aanbieders
van doven-ggz van mening dat de oplossing van de Minister toereikend
is? Zo ja, op welke wijze zijn zij geconsulteerd? Zo nee, op welke belemmeringen wijzen zij? In hoeverre zijn zorgverzekeraars verplicht om dit
deeltarief te contracteren bij aanbieders van doven-ggz? Geldt dit ook
voor de «gemixte» aanbieders die naast reguliere ggz ook doven-ggz
aanbieden? Genoemde leden zien graag dat de Minister de NZa vraagt om
komend jaar goed toezicht te houden op de contractering van doven-ggz,
zodat er voldoende zorg beschikbaar is en aanbieders deze zorg tegen een
kostendekkend tarief kunnen leveren. Wil de Minister dat toezeggen?
Tot slot zijn de leden van de PvdA-fractie verheugd dat de Minister het
transitieregime voor de verminderde productiviteit nog doorzet tot 2018,
in ieder geval tot uit onderzoek blijkt hoe groot de verminderde productiviteit in de doven-ggz is. Mocht uit onderzoek blijken dat de doven-ggz
inderdaad te maken heeft met een verminderde productiviteit ten gevolge
van communicatieproblemen met de patiënt, dan gaan genoemde leden
ervan uit dat de Minister met een passende oplossing komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

3

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
oplossing en voorhang bekostiging doven-ggz en afbouw transitieregime
curatieve geestelijke gezondheidszorg voor zeer gespecialiseerde
instellingen. Deze leden constateren dat de NZa eerder onderzoek heeft
gedaan naar de overgang op prestatiebekostiging voor zeer gespecialiseerde gebudgetteerde ggz-instellingen. Kan de Minister aangeven wat de
resultaten hiervan zijn?
Afwezigheidsdagen
De leden van de SP-fractie willen weten hoe het komt dat voor een aantal
instellingen de verdiscontering van afwezigheid in het DBC-tarief niet
toereikend was. Welke problemen vloeiden hieruit voort en welke
instellingen betrof dit? Op welke wijze is ondervangen dat de eerder
geconstateerde problemen bij prestatiebekostiging niet zullen optreden?
Heeft de Minister garanties van de zorgverzekeraars dat de bekostiging
van deze zeer gespecialiseerde instellingen niet zal leiden tot problemen
in de continuïteit van zorg voor patiënten en/of het voortbestaan van deze
instellingen?
Doven-ggz
De leden van de SP-fractie zijn tevreden dat de bekostiging voor de tolk
gebarentaal en de communicatiedeskundige niet opgenomen wordt in de
DBC-systematiek. Hoe is de hoogte van de toeslag berekend die nu
ingezet gaat worden?
Met welke redenen kan de lagere productiviteit van overige behandelaren
niet worden aangetoond? Hoe kan dit opgelost worden door te onderhandelen met de zorgverzekeraar? De leden van de SP-fractie zijn bezorgd dat
zorgverzekeraars gaan sturen op financiële risico’s en daardoor onvoldoende zorg inkopen voor mensen die dat nodig hebben. Kan de Minister
nader toelichten hoe dit voorkomen wordt?
Monitoring
De leden van de SP-fractie vragen de Minister naar haar visie op de
DBC-bekostiging voor de zeer gespecialiseerde instellingen in de ggz. Zij
vragen de Minister nauwkeurig en cijfermatig te onderbouwen wat er in
de ggz is terechtgekomen van transparantie, kwaliteit en toegankelijkheid
van zorg. Welke lessen heeft de Minister uit het eerdere DBC-fiasco
geleerd?
II. REACTIE VAN DE MINISTER
Hieronder reageer ik op de vragen vanuit de verschillende fracties.
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
1. De leden van de VVD vragen of de Minister kan toelichten waarom het
Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ negatief heeft geoordeeld over de
opname van de doventolk op de beroepentabel. Op basis van welke
criteria heeft het dit gedaan?
Het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ heeft de verschillende verzoeken
voor plaatsing op de DBC-beroepentabel getoetst aan de hand van enkele
voorwaarden, zoals: is het een BIG-geregistreerd beroep, voegt de
beroepsgroep iets toe dat van belang is voor patiënten en naastbetrok-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

4

kenen en behoort het beroep tot de categorie «ondersteunende
beroepen» of is het een beroep dat «zelfstandig patiëntgebonden
activiteiten en verrichtingen uitvoert». Ten aanzien van de doventolk en
communicatiedeskundige heeft het Netwerk geadviseerd deze niet op de
DBC-beroepentabel op te nemen, omdat ze passen in de categorie
ondersteunende beroepen. Het Netwerk heeft daarbij aangegeven dat het
voorheen, ten tijde van de budgettering, bestaande toeslagsysteem voor
doventolk en communicatiedeskundigen meer in overeenstemming is met
de functie die de beide beroepen innemen.
2. De leden van de VVD vragen ook of de toeslag voldoende toereikend
zal zijn om de continuïteit van deze zorg te borgen?
De NZa heeft een nieuwe toeslag voor de tolk gebarentaal/communicatiespecialist ontwikkeld. De NZa heeft deze deelprestatie gebaseerd op de
inzet van een tolk gebarentaal en communicatiespecialist die direct
verband houdt met de kosten van zorg aan deze doelgroep. De zorgverzekeraar zal deze zorg inkopen om aan zijn zorgplicht te voldoen. De NZa
houdt toezicht op de uitvoering van de Zorgverzekeringswet door
zorgverzekeraars, waaronder het naleven van de zorgplicht.
3. Uit de brief van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) blijkt onder meer
dat er nog een aantal resterende knelpunten is binnen de Zorgverzekeringswet waar het gaat om de verdiscontering van afwezigheid tijdens
het klinisch verblijf. De leden van de VVD vragen hoe deze laatste
knelpunten worden weggenomen in de verdere afbouw?
De NZa heeft na de constatering dat een aantal zorgaanbieders nog
problemen ondervond nader onderzoek gedaan naar de bandbreedte
binnen de dbc-tarieven bij de betreffende zorgaanbieders om de resterende problematiek te dekken. Uit het onderzoek is gebleken dat bij deze
zorgaanbieders nog voldoende onderhandelingsruimte binnen de tarieven
is om met verzekeraars tot een passende oplossing te komen.
4. De leden van de VVD vragen of de Minister aanwijzingen heeft dat de
instellingen samen met zorgverzekeraars inderdaad voldoende ruimte
vinden binnen de tarieven?
Binnen de bekostiging van gespecialiseerde ggz heeft de NZa een nieuwe
«overige deelprestatie» ontwikkeld. De NZa heeft deze deelprestatie
gebaseerd op de inzet van een tolk gebarentaal en communicatiespecialist
die direct verband houdt met de kosten van zorg aan deze doelgroep. De
NZa gaat ervan uit dat deze oplossing voldoende ruimte biedt voor
verzekeraars en zorgaanbieders om tot goede afspraken te komen.
5. De leden van de VVD vragen tot slot of dit ook meegenomen wordt in
de monitor van de NZa in november, en of de NZa ook na november
blijft monitoren? Kan de Kamer blijvend worden geïnformeerd, indien
blijkt dat zorgverzekeraars en de instellingen te weinig gebruik blijven
maken van het max-max tarief en daarmee mogelijk de continuïteit
onder druk komt te staan?
Ik heb de NZa gevraagd de afbouw van het transitieregime te monitoren,
inclusief de afzonderlijke onderdelen zoals de afwezigheiddagen en
doven-ggz. De looptijd van de monitoring strekt zich uit voor de duur van
de voorgenomen afbouw, dat wil zeggen tot en met 2017. Daarna zal het
deel uitmaken van het reguliere toezicht van de NZa. Er is een wettelijke
zorgplicht voor zorgverzekeraars. De NZa ziet erop toe dat zorgverzekeraars deze zorgplicht nakomen. Hierover rapporteert de NZa jaarlijks in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

5

Samenvattend rapport Rechtmatige uitvoering Zvw. Ik stuur dit rapport
vergezeld van een beleidsmatige reactie naar uw Kamer toe.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
6. De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre aanbieders van zeer
gespecialiseerde curatieve ggz zich kunnen vinden in het feit dat de
Minister het advies van de NZa overneemt, die stelt dat problematiek
met afwezigheiddagen in de zeer gespecialiseerde curatieve ggz niet
meer speelt omdat afwezigheiddagen kunnen worden opgevangen
binnen de bandbreedte van de tarieven. Zijn zij het eens met deze
constatering van de NZa of menen sommige aanbieders dat er nog
steeds redenen zijn om het transitieregime niet verder af te bouwen?
Zo ja, welke redenen voeren zij aan? In hoeverre denken zij uit te
kunnen komen met de huidige bandbreedte van tarieven?
De NZa heeft aangegeven bij de vaststelling van de release 2017 geen
signalen van aanbieders van zeer gespecialiseerde curatieve ggz te
hebben ontvangen dat er nog een knelpunt bestaat met betrekking tot
afwezigheiddagen in het kader van de behandeling.
De problematiek met afwezigheiddagen speelde vooral bij instellingen
met veel jeugd of jongvolwassenen. Het is dan ook niet een specifiek
probleem bij alleen de instellingen uit het verlengde transitiemodel.
7. De leden van de PvdA vragen of de Minister een overzicht kan geven
van deze bandbreedte met betrekking tot zeer gespecialiseerde
curatieve ggz en daarbij aangeven waar in die bandbreedte het meest
gecontracteerd wordt?
Deze gehele bandbreedte kan door aanbieders en verzekeraars benut
worden.
De zeer gespecialiseerde ggz wordt bekostigd via ggz-dbc’s. Voor elke DBC
is door de NZa een maximumtarief vastgelegd, met daarnaast nog de
mogelijkheid tot het in rekening brengen van toeslagen in specifieke
gevallen, zoals de toeslag voor de tolk gebarentaal/communicatiespecialist. De maximumtarieven zijn te vinden in de tariefbeschikkingen van de
NZa.1 Daarnaast kunnen zorgaanbieders afspraken maken met zorgverzekeraars over max-max tarieven. Ik verwijs u hiervoor naar de door de NZa
uitgebrachte marktscan ggz 2015 deel A die ik u met brief van 25 mei 2016
heb toegezonden2. De NZa zal voor het eind van het jaar de nieuwe
monitor uitbrengen voor wat betreft de toepassing van de max-max
tarieven bij deze instellingen over meer recente jaren dan in de marktscan
2015 is beschreven. Deze monitor zal ik uw Kamer te zijner tijd toesturen.
8. De leden van de PvdA willen voorkomen dat de bandbreedte weliswaar genoeg ruimte biedt om te compenseren voor afwezigheiddagen
voor aanbieders die tarieven hebben afgesproken aan de hoge kant
van de bandbreedte, maar aanbieders die tarieven hebben afgesproken aan de lage kant van de bandbreedte in de problemen kunnen
komen. Graag ontvangen deze leden een toelichting van de Minister.
Tijdens de monitoring van het verlengde transitiemodel heeft een aantal
zorgaanbieders aangegeven dat een deel van het probleem binnen de
Zvw nog resteerde. De NZa heeft op basis van dit signaal van deze
zorgaanbieders nog nader onderzoek gedaan naar de bandbreedte binnen
de dbc-tarieven bij de betreffende zorgaanbieders om de resterende
1

Voor 2017: https://www.nza.nl/1048076/1048144/
TB_REG_17600_02__Gespecialiseerde_ggz_2017.pdf
2
Kamerstuk 25 424, nr. 315

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

6

problematiek te dekken. Uit het onderzoek is gebleken dat bij deze
zorgaanbieders nog voldoende onderhandelingsruimte is om met
verzekeraars over de tarieven tot een passende oplossing te komen. De
zorgverzekeraars hebben ook een rol in deze. Zij hebben zorgplicht en
dienen voldoende zorg in te kopen voor hun verzekerden of zorg te
vergoeden als verzekerden daar recht op hebben. De NZa ziet hier op toe.
9. Ook vragen genoemde leden in hoeverre de afwezigheiddagen voor
problemen zorgen in de bekostiging in de jeugd-ggz. Zo ja, hoe gaat de
Minister dit oplossen? Zo nee, waaruit blijkt dat?
De jeugd-ggz is met ingang van 1 januari 2015 overgegaan naar het
gemeentelijk domein, naar de Jeugdwet. De gemeente heeft een
jeugdhulpplicht, en moet dus voldoende passende zorg tegen passende
tarieven contracteren. De wijze van inkoop varieert van inspanningsgericht (prijs per product) naar outcomegericht (trajectfinanciering) tot
taakgericht (populatiebekostiging met resultaatafspraken). Verder komt er
in 2017 een einde aan de dbc-financiering. De gemeenten en aanbieders
onderhandelen nu over uurtarieven. Het is verder niet aan mij hierover
een uitspraak te doen.
10. De leden van de PvdA vragen wat het maximumtarief is dat de NZa
vaststelt voor de deelprestatie toeslag inzet gebarentolk/
communicatiedeskundige?
Ik verwijs u hiervoor naar de tariefsbeschikking gespecialiseerde
Geestelijke gezondheidszorg die de NZa met brief van 14 juli 2016 met
kenmerk TB/REG-17600–02 heeft vastgesteld.
11. De leden van de PvdA-fractie vragen waaruit blijkt dat het tarief voor
de deelprestatie toeslag inzet gebarentolk/communicatiedeskundige
kostendekkend is.
Conform het advies van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling ggz heeft de
NZa de toeslag voor de inzet van de tolk gebarentaal of communicatiespecialist ontwikkeld. De NZa stelt tarieven vast conform haar beleidsregel
«Tariefprincipes in de curatieve zorg»3. De tarieven die de NZa heeft
vastgesteld op basis van een kostenonderzoek, dienen redelijkerwijs
kostendekkend te zijn en dus moet het tarief de zorgaanbieder redelijkerwijs in staat stellen om de zorg kostendekkend te leveren. Ook voor
deze toeslag heeft de NZa deze principes gevolgd. De tarieven voor 2017
zullen nog worden herijkt.
12. De leden van de PvdA vragen in hoeverre aanbieders van doven-ggz
van mening zijn dat de oplossing van de Minister toereikend is? Zo ja,
op welke wijze zijn zij geconsulteerd? Zo nee, op welke belemmeringen
wijzen zij?
De toeslag is in nauwe samenwerking met betrokkenen vastgesteld.
Alvorens de prestatie en het bijbehorende tarief werd vastgesteld door de
NZa zijn betrokken zorgaanbieders geconsulteerd. De belangrijkste
wensen die naar voren zijn gebracht hadden betrekking op lagere
productiviteit (ten gevolge van de zorgvraag) en de wens om de tarieven
voor 2018 te herijken. Hier doet de NZa vervolgonderzoek naar.
13. De leden vragen vervolgens in hoeverre zorgverzekeraars verplicht zijn
om dit deeltarief te contracteren bij aanbieders van doven-ggz?

3

www.nza.nl/1048076/1048090/BR_CU_5097__Tariefprincipes_curatieve_zorg.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

7

Verzekeraars hebben zorgplicht waarmee zij gevolg dienen te geven aan
de zorgvraag van hun verzekerden. De toeslag financiert van een deel van
de zorg die desbetreffende verzekerde nodig heeft en de verzekeraar dus
zal inkopen.
14. De leden van de PvdA vragen of dit ook geldt voor de «gemixte»
aanbieders die naast reguliere ggz ook doven-ggz aanbieden?
De zorgplicht verandert hier niet mee. Bij de «gemixte» aanbieders kan
hier wel rekening mee worden gehouden bij de contractafspraken die een
verzekeraar en een zorgaanbieder maken.
15. Genoemde leden zien graag dat de Minister de NZa vraagt om komend
jaar goed toezicht te houden op de contractering van doven-ggz, zodat
er voldoende zorg beschikbaar is en aanbieders deze zorg tegen een
kostendekkend tarief kunnen leveren.
Ik heb de NZa gevraagd de afbouw van het transitieregime te monitoren,
inclusief de afzonderlijke onderdelen zoals de afwezigheiddagen en
doven-ggz. De looptijd van de monitoring strekt zich uit voor de duur van
de voorgenomen afbouw, dat wil zeggen tot en met 2017. Daarna zal het
deel uitmaken van het reguliere toezicht van de NZa, en in het verlengde
daarvan de reguliere marktscans die de NZa uitvoert.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
16. De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over
de oplossing en voorhang bekostiging doven-ggz en afbouw transitieregime curatieve geestelijke gezondheidszorg voor zeer gespecialiseerde instellingen. Deze leden constateren dat de NZa eerder
onderzoek heeft gedaan naar de overgang op prestatiebekostiging
voor zeer gespecialiseerde gebudgetteerde ggz-instellingen. Kan de
Minister aangeven wat de resultaten hiervan zijn?
Bij de invoering van prestatiebekostiging in de GGZ per 2013, en meer in
het bijzonder bij de toepassing van het transitiemodel, heb ik de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verzocht een onafhankelijk kostenonderzoek
uit te voeren bij de instellingen die in het transitiemodel van 2013 een
afwijkende verrekenfactor van 95% kenden. De belangrijkste conclusie
was dat de NZa op basis van de uitkomsten weinig noodzaak ziet voor
aanpassingen in de regelgeving. Uitzondering daarop waren de kosten
doventolk en de afwezigheid bij verblijf. Ik heb daarop besloten het
transitieregime voor deze instellingen behoedzaam af te bouwen, en heb
de NZa verzocht voor de resterende problematiek oplossingen te treffen.
17. De leden van de SP-fractie willen weten hoe het komt dat voor een
aantal instellingen de verdiscontering van afwezigheid in het dbc-tarief
niet toereikend was. Welke problemen vloeiden hieruit voort en welke
instellingen betrof dit? Op welke wijze is ondervangen dat de eerder
geconstateerde problemen bij prestatiebekostiging niet zullen
optreden?
De NZa licht dit in haar brief als volgt toe: «Uit het oorspronkelijke
kostenonderzoek bleek dat voor een aantal instellingen de verdiscontering
van afwezigheid tijdens het klinische verblijf in het kader van de behandeling in het dbc-tarief niet toereikend zou zijn. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om cliënten die in het kader van hun behandeling in het weekend
naar huis gaan. Dit leek overwegend jeugdige cliënten te betreffen. Gezien
de overheveling van de jeugd-ggz leek dit probleem daarmee per 2015
voor een groot deel uit de Zorgverzekeringswet (Zvw) verdwenen te zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

8

Hiermee zou het knelpunt binnen het verlengde transitieregime zijn
weggenomen. Tijdens de monitoring van het verlengde transitiemodel
heeft een aantal instellingen echter aangegeven dat een deel van het
probleem toch nog binnen de Zvw resteerde.»
Over welke zorgaanbieders dit betrof, doet de NZa geen uitspraken,
aangezien dit bedrijfsgevoelige informatie is. De NZa heeft na de
constatering dat een aantal instellingen nog problemen ondervond nader
onderzoek gedaan naar de bandbreedte binnen de dbc-tarieven bij de
betreffende zorgaanbieders om de resterende problematiek te dekken. Uit
het onderzoek is gebleken dat bij deze zorgaanbieders nog voldoende
onderhandelingsruimte is om met verzekeraars over de tarieven tot een
passende oplossing te komen.
18. De leden van de SP vragen of de Minister garanties van de zorgverzekeraars heeft dat de bekostiging van deze zeer gespecialiseerde
instellingen niet zal leiden tot problemen in de continuïteit van zorg
voor patiënten en/of het voortbestaan van deze instellingen?
De zorgverzekeraar heeft zorgplicht ten opzichte van de zorgvraag van zijn
verzekerde. De NZa houdt toezicht op de uitvoering van de Zvw door
verzekeraars, waar het nakomen van de zorgplicht een onderdeel van is.
19. De leden van de SP-fractie zijn tevreden dat de bekostiging voor de
tolk gebarentaal en de communicatiedeskundige niet opgenomen
wordt in de dbc-systematiek. Zij vragen hoe de hoogte van de toeslag
berekend is die nu ingezet gaat worden?
De toeslag is opgenomen binnen de dbc-systematiek. De hoogte van de
toeslag is berekend op basis van een kostenonderzoek (zie vraag 11 en
vraag 12).
20. De leden van de SP vragen met welke redenen de lagere productiviteit
van overige behandelaren niet kan worden aangetoond? Hoe kan dit
opgelost worden door te onderhandelen met de zorgverzekeraar?
De NZa geeft in haar brief aan dat de zorgaanbieders tijdens het
onderzoek nog geen kwantitatieve onderbouwde oorzaak konden
aangeven voor de lagere productiviteit van overige behandelaren.
Daardoor is voor de NZa onduidelijk welk deel van de lagere productiviteit
samenhangt met de zorg aan de specifieke patiëntengroep. De NZa neemt
dit alsnog mee in een breder onderzoek naar de productiviteitsnorm
binnen de ggz, dat in de tweede helft van dit jaar plaatsvindt en de basis
biedt voor een tariefherijking in 2018. Deze nieuwe tarieven zullen de
basis bieden voor onderhandeling met de zorgverzekeraar.
21. De leden van de SP-fractie zijn bezorgd dat zorgverzekeraars gaan
sturen op financiële risico’s en daardoor onvoldoende zorg inkopen
voor mensen die dat nodig hebben. Kan de Minister nader toelichten
hoe dit voorkomen wordt?
Zoals ik u al eerder heb gemeld hebben zorgverzekeraars een zorgplicht
ten opzichte van hun verzekerden, de NZa houdt toezicht op verzekeraars
of zij aan die zorgplicht voldoen.
22. De leden van de SP-fractie vragen de Minister naar haar visie op de
DBC-bekostiging voor de zeer gespecialiseerde instellingen in de ggz.
Zij vragen de Minister nauwkeurig en cijfermatig te onderbouwen wat
er in de ggz is terechtgekomen van transparantie, kwaliteit en
toegankelijkheid van zorg?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

9

Transparantie
Een onderdeel in het Kwaliteitsstatuut ggz is het verplicht aanleveren van
uitkomstgegevens (op basis van routine outcome monitoring, ROM) door
alle aanbieders, met ingang van 1 januari 2017. Instellingen zijn hier al
langer mee bezig en inmiddels ontvangt Stichting Benchmark ggz
bruikbare gegevens over 85% van alle afgesloten zorgtrajecten (basis ggz
en dbc’s gespecialiseerde ggz). Dat wil zeggen dat over een zorgtraject
een begin- en eindmeting is uitgevoerd. Voor vrijgevestigde aanbieders
zal aanlevering per 1 januari 2017 mogelijk zijn. Sinds 1 oktober jongstleden kunnen vrijgevestigde aanbieders proefdraaien met aanlevering.
Ruim 2600 aanbieders hebben zich inmiddels aangemeld en met 2300
daarvan zijn alle contracten voor de aanlevering van gegevens gesloten.
In de «Agenda voor gepast gebruik en transparantie in de ggz» hebben
patiënten, aanbieders en verzekeraars afgesproken samen een website op
te zetten die keuzeondersteunende (kwaliteits)informatie moet ontsluiten.
Dit vergroot voor elk van hen de handelingsperspectieven: patiënten
kunnen betere keuzes maken voorafgaand en tijdens een behandeling,
aanbieders kunnen hun eigen prestaties spiegelen aan die van collega’s
en verzekeraars hebben meer mogelijkheid om in te kopen op kwaliteit.
Voor realisatie hiervan hebben partijen een verzoek voor subsidie
ingediend bij het Zorginstituut in het kader van het Jaar van de Transparantie, waar ik jaarlijks 5 miljoen euro beschikbaar stel en dat zich onder
andere richt op de ggz.
Kwaliteit
Naast de ontwikkeling van het Kwaliteitsstatuut hebben partijen een
kwaliteitsprogramma opgezet, dat wordt uitgevoerd door het Netwerk
Kwaliteitsontwikkeling ggz. Dit netwerk laat op dit moment 17 stoornisspecifieke zorgstandaarden ontwikkelen en 25 generieke modules die in
elke zorgstandaard opgenomen kunnen worden. Ook ontwikkelt het
netwerk een set uitkomstindicatoren die voor de brede ggz bruikbaar is.
Veel van deze projecten zullen in 2017 worden opgeleverd en kunnen dan
geïmplementeerd worden in de praktijk.
Toegankelijkheid
Uit de marktscan van de NZa blijkt dat het totaal van de aanmeldingswachttijd en de behandelingswachttijd (dus de wachttijd vanaf de
aanmelding tot aan het begin van de behandeling) voor de ambulante
gespecialiseerde ggz binnen de Treeknorm van 14 weken blijft. De
wachttijd voor de aanmelding op zich zelf vind ik te lang. Dat vind ik
ongewenst en daar zet ik acties op in zoals uitgebreid uiteengezet in mijn
brief van 28 juni4 jongstleden en mijn antwoorden in mijn brief van
19 oktober 20165 op vragen commissie over de wachttijden in de ggz.
23. De leden van de SP-fractie vragen de Minister naar haar visie op de
DBC-bekostiging voor de zeer gespecialiseerde instellingen in de ggz.
24. De leden van de SP vragen welke lessen de Minister uit het eerdere
DBC-fiasco heeft geleerd?
De invoering van de DBC-bekostiging voor de gespecialiseerde ggz is zeer
beheerst en behoedzaam verlopen, waarbij voor de betrokken zorgaanbieders, gedurende een overgangsperiode, de betreffende financiële
risico’s door middel van het transitieregime voor de bekostiging afdoende
4
5

Kamerstuk 25 424, nr. 319
Kamerstuk 25 424, nr. 332

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

10

zijn beheerst. Nu uit de onderzoeken van de NZa is gebleken dat, met de
invoering van de «overige deelprestatie» voor de tolk gebarentaal en
communicatiedeskundige, de zeer gespecialiseerde ggz binnen het
reguliere dbc-systeem kan worden gefinancierd, kan dit transitieregime
worden afgebouwd. Slechts voor één onderdeel van de zeer gespecialiseerde ggz zal, zoals toegelicht in mijn brief van 13 juli 20166, het
bestaande transitieregime nog met één jaar verlengd worden.

6

Kamerstukken 29 248 en 25 424, nr. 292

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 248, nr. 300

11