Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

12
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Minister-President over de
levering van F16’s aan Oekraïne (ingezonden 21 augustus 2023).
Antwoord van Minister Ollongren (Defensie), mede namens de
Minister-President en de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen
19 september 2023).
Vraag 1
Is het juist dat u op 20 augustus 2023 heeft besloten om F16’s te leveren aan
Oekraïne?1
Antwoord 1
Het kabinet heeft de intentie uitgesproken om F-16»s te leveren aan Oekraïne.
Daadwerkelijke levering vergt dat aan alle voorwaarden en voorbereidingen is
voldaan.2 Deze voorwaarden beslaan onder andere dat de training van de
vliegers en het ondersteunend personeel voltooid moet zijn en de benodigde
infrastructuur in Oekraïne gereed. Tevens moet de realisatie van dit alles
internationaal afgestemd worden met de landen van de coalitie. Voor de
daadwerkelijke levering van toestellen is de formele toestemming van de
Verenigde Staten nodig. De precieze aantallen, configuratie en het mee te
leveren materiaal zijn nog niet vastgesteld.
Voor alle leveringen van militair materieel aan Oekraïne wordt afgesproken
dat Oekraïne zich bij de inzet van geleverd materieel houdt aan het internationaal recht en het humanitair oorlogsrecht. Daarnaast wordt bij elke levering
een eindgebruikersverklaring ondertekend door de Oekraïense autoriteiten
waarin zij verklaren de enige gebruiker van de goederen te zijn en deze enkel
ten behoeve van zelfverdediging in te zetten.
Voor deze levering wordt een zorgvuldige toetsing aan de EU wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken waarna door de
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking al dan niet
een exportvergunning wordt afgegeven. Uw Kamer wordt op termijn nader
geïnformeerd over het beoogde tijdpad van levering.

1

«Rutte bevestigt levering F-16’s aan Oekraïne, Zelensky verwacht er 42», NOS, 20 augustus
2023, https://nos.nl/artikel/2487324-rutte-bevestigt-levering-f-16-s-aan-oekraine-zelenskyverwacht-er-42.
2
Kamerstuk 36 045 nr. 166, 20 augustus 2023.

ah-tk-20232024-12
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 2
Waarom legt u een dergelijk ingrijpend besluit niet eerst voor aan de Kamer?
Antwoord 2
Militaire steunverlening aan Oekraïne is door uw Kamer niet controversieel
verklaard. Het kabinet zal ook in demissionaire status Oekraïne blijven
bijstaan tegen de Russische agressie.
Vraag 3
Om hoeveel toestellen gaat het?
Antwoord 3
Nederland zal naar verwachting 12 tot 18 toestellen beschikbaar stellen aan
het F-16 trainingscentrum in Roemenië. De overige beschikbare toestellen zijn
in principe bedoeld voor levering aan Oekraïne, maar de precieze aantallen
zijn nog niet definitief vastgesteld, dat hangt af van verschillende factoren.
Vraag 4
Welke afspraken zijn gemaakt over de inzet van de straaljagers? Mogen zij
worden ingezet op Russisch grondgebied?
Antwoord 4
Zie de beantwoording op vraag 1.
Vraag 5
Hoe wordt met dit besluit voorkomen dat de oorlog verder escaleert?
Antwoord 5
Oekraïne is een soeverein land dat het recht heeft om zich tegen de Russische gewapende aanval te verdedigen, op basis van artikel 51 van het
VN-Handvest. Om Oekraïne ook in deze fase van het conflict in staat te stellen
invulling te geven aan zijn legitieme recht op zelfverdediging, heeft een groot
aantal internationale partners de militaire steun aan Oekraïne geïntensiveerd,
waaronder door de levering van zwaarder materieel. Ook Nederland heeft
daartoe besloten.
De Nederlandse inzet is om (verdere) escalatie te voorkomen en om Oekraïne
in staat te stellen zich beter te verdedigen tegen de Russische gewapende
aanval. De wapenleveranties worden zorgvuldig getoetst aan de
EU-wapenexportcriteria.
Vraag 6
Deelt u de mening dat dit besluit eerst aan de Kamer moet worden voorgelegd, alleen al vanwege de demissionaire status van de regering?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2