Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1725

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 november 2013
In antwoord op het verzoek van de vaste commissie voor Financiën om de
Kamer te informeren over de kabinetsinzet bij de richtlijn financiële
conglomeraten II (fico II) bericht ik u als volgt. Hierbij zal ik tevens
aandacht besteden aan de stresstesten voor banken, verzekeraars en
financiële conglomeraten.
De richtlijn fico II, waarvan nog geen voorstel is gepubliceerd, zal naar
verwachting een fundamentele herziening inhouden van de richtlijn
financiële conglomeraten1. Zoals voorgeschreven door artikel 5 van de
richtlijn fico I2 heeft de Europese Commissie een evaluatie uitgevoerd van
richtlijn 2002/87/EG en daarvan verslag uitgebracht3. De Europese
Commissie laat daarin weten pas met voorstellen voor de herziening te
zullen komen als enkele andere richtlijnen, waaronder de richtlijn
kapitaalvereisten (CRD IV), de richtlijn solvabiliteit II en Omnibus II
aangenomen en van toepassing zijn. Het is daarom niet te verwachten dat
de onderhandelingen over een nieuwe richtlijn fico II al op korte termijn
van start gaan. Ook is nog onduidelijk wat de inhoud van het richtlijnvoorstel zal zijn. Wel kan een indicatie worden gegeven van de onderwerpen die naar verwachting in de richtlijn aan bod zullen komen, mede
gelet op de in 2012 herziene Principles for the supervision of financial
conglomerates, opgesteld door het Joint Forum van de drie internationale

1

Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en
beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat (PbEU L 35).
2
Richtlijn 2011/89/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 houdende
wijziging van de Richtlijnen 98/78/EG, 2002/87/EG, 2006/48/EG en 2009/138/EG betreffende het
aanvullende toezicht op financiële entiteiten in een financieel conglomeraat (PbEU 2011, L 326).
3
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2012
betreffende de evaluatie van richtlijn 2002/87/EG (COM(2012) 785 final).

kst-22112-1725
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1725

1

organisaties van toezichthouders: het Bazels Comité (banken), IOSCO
(effecten) en IAIS (verzekeraars).4
In het verslag van de Europese Commissie wordt (onder andere) aandacht
besteed aan het toepassingsgebied van de richtlijn, toepassing van de
richtlijn op niet-gereguleerde entiteiten, waaronder special purpose
vehicles, financiële conglomeraten in handen van niet-financiële groepen,
systeemrelevante financiële conglomeraten, en de mogelijkheid om
verplichte stresstesten in te voeren. De Commissie concludeert dat de
criteria om een groep als financieel conglomeraat aan te merken, het
bepalen van de moederonderneming die in laatste instantie verantwoordelijk is voor het voldoen aan de groepsbrede vereisten en de versterking
van de handhaving met betrekking tot die moederonderneming de meest
relevante kwesties zijn om bij de komende herziening van de richtlijn
financiële conglomeraten te behandelen. Ten aanzien van de mogelijkheid
van verplichte stresstesten voor financiële conglomeraten merkt de
Commissie in het verslag op dat dit een bijkomend toezichtinstrument kan
zijn om de vroegtijdige en effectieve bewaking van risico’s in het
conglomeraat te garanderen.
Zodra de Europese Commissie met een richtlijnvoorstel komt, zal het
kabinet de voorgestelde aanpassingen en de gronden daarvoor bestuderen. Voor het kabinet zal de inzet bij de onderhandelingen gericht zijn
op versterking van het toezicht op financiële conglomeraten: in hoeverre
dragen de voorstellen van de Commissie daartoe bij, en zijn ze afdoende
of dient er meer te gebeuren. De Tweede Kamer zal op de gebruikelijke
wijze door middel van een BNC-fiche worden geïnformeerd over de
inhoud van het richtlijnvoorstel en de algemene standpuntbepaling van
het kabinet.
Met betrekking tot de stand van zaken van de verbetering van stresstesten
voor banken, verzekeraars en financiële conglomeraten kan het volgende
worden opgemerkt. De huidige ficorichtlijn, zoals gewijzigd door de
richtlijn fico I, biedt de mogelijkheid om stresstesten op te leggen aan
financiële conglomeraten. Artikel 9b geeft de mogelijkheid aan het
Gemengd Comité van Europese Toezichthoudende Autoriteiten om
aanvullende parameters op te stellen om de specifieke risico’s van
financiële conglomeraten te adresseren. In het werkprogramma van het
Gemengd Comité voor 2014 is in afwachting van de richtlijn fico II voor dit
onderwerp nog geen ruimte gereserveerd.
Voorafgaand aan de komende toezichtstaak van de Europese Centrale
Bank (ECB) en de komst van het single supervisory mechanism (SSM)
gaat de ECB de financiële gezondheid van de grote Europese banken
beoordelen. Dit gebeurt in samenwerking met de Europese Bankenautoriteit (EBA) en de nationale bankentoezichthouders. In de eerste plaats zal
via een balance sheet assessment een uitgebreide analyse plaatsvinden
van de balansen van de betrokken banken. Daarop volgend zullen
stresstesten worden uitgevoerd. De beoordeling zal naar verwachting
twaalf maanden nemen en worden afgesloten met de geaggregeerde
openbaarmaking van de uitkomsten op land- en bankniveau. Voor meer
informatie wordt verwezen naar het persbericht van 23 oktober jl. van de
ECB5.
Ten aanzien van verzekeraars geldt dat de Europese Verzekeringsautoriteit
(EIOPA) in het recente verleden al stresstesten heeft uitgevoerd op basis
van concepten van de richtlijn solvabiliteit II. Op dit moment bestaat er
4
5

http://www.bis.org/publ/joint29.pdf.
http://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2013/html/pr131023.en.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1725

2

nog onduidelijkheid over de technische uitwerking van Solvabiliteit II. Het
is daarom nog niet duidelijk wanneer EIOPA weer stresstesten zal
uitvoeren. Vermoedelijk is dit afhankelijk van de stand van zaken met
betrekking tot de onderhandelingen over de technische uitwerking.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1725

3