Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

21 109

Uitvoering EG-Richtlijnen

Nr. 233

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2018
Hierbij bied ik u het periodieke overzicht aan van de stand van zaken bij de
implementatie van EU-richtlijnen in de Nederlandse wet- en regelgeving
aan het einde van het eerste kwartaal van 20181.
In deze brief wordt eerst ingegaan op de implementatieachterstand zoals
die op 31 maart 2018 gold. Daarna worden de oorzaken van deze
achterstand behandeld en worden, indien van toepassing, tevens
dreigende implementatieachterstanden genoemd. Vervolgens volgt een
opsomming van de ingebrekestellingprocedures die de Europese
Commissie tegen Nederland is gestart als gevolg van niet-tijdige
implementatie. Mede op verzoek van uw Kamer zijn ook de lopende
infracties wegens (vermeende) onjuiste implementatie in het overzicht
ingebrekestellingen per departement opgenomen2.
Kwartaaloverzicht
Bij brief van 21 december jl. verzocht de commissie voor Europese Zaken
het kwartaaloverzicht van de stand van zaken van de implementatie van
EU-richtlijnen in een meer handzaam format met de Kamer te delen. In
bijlage bij deze brief treft u het kwartaaloverzicht in de gangbare vorm,
alsmede een bondiger variant zoals ik mij die voorstel voortaan aan te
bieden3. Dit nieuwe overzicht bevat niet de informatie over de precieze
stand van zaken met betrekking tot de genoemde richtlijn, omdat deze
tegenwoordig rechtstreeks, in de meest geactualiseerde vorm, valt in te
zien op de wetgevingskalender (http://wetgevingskalender.overheid.nl,
onder de link Implementatie EU-richtlijnen). Op deze locatie wordt een lijst
met iedere te implementeren richtlijn getoond. Bij het klikken op een
richtlijn wordt daarbij de implementatiemiddelen getoond waarmee de
omzetting gerealiseerd zal worden, alsmede de stand van zaken bij ieder
van die middelen. Richtlijnen waarvan de implementatie is afgerond zijn

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
2

kst-21109-233
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 109, nr. 233

1

niet in deze lijst opgenomen, maar kunnen worden gevonden door in het
zoekscherm het nummer van die richtlijn in te geven.
Huidige achterstand
De achterstand per 1 april 2018 bedraagt 4 richtlijnen tegenover 6 in het
vorige kwartaal. In het eerste kwartaal van 2018 zijn er 3 achterstallige
richtlijnen geïmplementeerd. Tegelijkertijd is er dit kwartaal 1 nieuwe
richtlijn in overschrijding bijgekomen.
De 4 achterstallige richtlijnen zijn aan de volgende ministeries toegedeeld:
FIN (2), I&W (2).
De overschrijding van de implementatiedatum varieert sterk, van 77 tot
315 dagen. Een exacte aanduiding van de overschrijding per richtlijn is te
vinden op de laatste pagina van bijgevoegd kwartaaloverzicht.
Achterstanden en hun oorzaken
Wat betreft de oorzaken voor de implementatieachterstand ultimo eerste
kwartaal 2018 speelt een aantal factoren een rol. Deze factoren worden
hieronder per ministerie toegelicht.
FIN
RICHTLIJN (EU) 2015/849 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële
stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot
wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement
en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG van de Commissie. Uiterste
implementatiedatum 26 juni 2017.
Op 20 mei 2015 is de vierde EU anti-witwasrichtlijn aangenomen. Deze
richtlijn is de vierde richtlijn waarmee op Europees niveau regels zijn
gesteld ter voorkoming van het gebruik van het financieel stelsel voor het
witwassen van geld of financieren van terrorisme. De implementatietermijn van deze richtlijn is op 26 juni 2017 verstreken. De Europese
Commissie heeft Nederland om die reden op 19 juli 2017 in gebreke
gesteld vanwege deze overschrijding van de implementatietermijn. Voorts
heeft de Europese Commissie op 8 december 2017 een met redenen
omkleed advies uitgebracht, waarin een termijn van twee maanden is
gesteld waarbinnen Nederland de vierde EU anti-witwasrichtlijn alsnog
moet hebben geïmplementeerd. Deze termijn is niet gehaald. Dat betekent
dat de Europese Commissie kan besluiten een zaak aanhangig te maken
voor het Hof van Justitie van de Europese Unie, wegens het niet-tijdig
implementeren van deze richtlijn.
Het wetsvoorstel voor de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn
(Kamerstuk 34 808) is op 6 maart 2018 aangenomen door de Tweede
Kamer (Handelingen II 2017/18, nr. 57, item 18). Het voorbereidend
onderzoek door de Eerste Kamercommissie voor Financiën vindt plaats op
3 april 2018.
De implementatie van de bepalingen uit de vierde EU anti-witwasrichtlijn
die betrekking hebben op de registratie van informatie over uiteindelijk
belanghebbenden vindt plaats met een afzonderlijk implementatiewetsvoorstel. De implementatietermijn ten aanzien van deze bepalingen was
onderwerp van de onderhandelingen met betrekking tot het richtlijnvoorstel tot wijziging van de vierde EU anti-witwasrichtlijn. Op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 109, nr. 233

2

15 december 2017 is hierover overeenstemming bereikt tussen de
Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad. Dit heeft tot
gevolg dat, wanneer de richtlijn formeel wordt bekrachtigd door het
Europees Parlement en de Raad, de termijn voor de implementatie van de
bepalingen met betrekking tot de registratie van informatie over uiteindelijk belanghebbenden wordt verlengd met 18 maanden. Die termijn
vangt aan op het moment dat deze richtlijn, die strekt tot wijziging van de
vierde EU anti-witwasrichtlijn, in werking treedt. Dit is naar verwachting
(aan het eind van) dit voorjaar.
RICHTLIJN (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van
25 november 2015 betreffende betalingsdiensten in de interne markt,
houdende wijziging van de Richtlijnen 2002/65/EG, 2009/110/EG en
2013/36/EU en Verordening (EU) nr. 1093/2010 en houdende intrekking van
Richtlijn 2007/64/EG. Uiterste implementatiedatum 13 januari 2018.
Richtlijn 2015/2366/EU stelt regels over vergunningverlening aan
betaalinstellingen en introduceert onder meer twee nieuwe betaaldiensten, te weten de betaalinitiatiedienst en de rekeninginformatiedienst.
De implementatie van de richtlijn geschiedt deels door wijziging van
onder meer de Wet op het financieel toezicht (Wft) en het Burgerlijk
Wetboek (BW), en deels door wijzigingen in lagere regelgeving. De
implementatietermijn van deze richtlijn is op 13 januari 2018 verstreken.
Er wordt gewerkt aan een voortvarend vervolg van de wetgevingstrajecten die reeds zijn ingezet en die voorzien in de implementatie van de
PSDII. Op 23 oktober 2017 is het wetsvoorstel ingediend bij de Tweede
Kamer (Kamerstuk 34 813). De inbreng voor het verslag van het
wetsvoorstel is op 1 december 2017 ontvangen (Kamerstuk 34 813, nr. 6).
De nota naar aanleiding van het verslag wordt op korte termijn ingediend
bij de Tweede Kamer.
I&W
RICHTLIJN 2014/45/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april
2014 betreffende de periodieke technische controle van motorvoertuigen
en aanhangwagens en tot intrekking van Richtlijn 2009/40/EG. Uiterste
implementatiedatum 20 mei 2017.
Richtlijn 2014/45/EU is bijna volledig geïmplementeerd. Dit geldt nog niet
voor de APK-plicht voor landbouw- en bosbouwtrekkers met een
maximumconstructiesnelheid van meer dan 40 km/u. Door de verwerping
van het wetsvoorstel kentekening landbouwvoertuigen (Kamerstuk
34 937) door de Tweede Kamer is de APK-plicht voor tractoren met een
constructiesnelheid van meer dan 40 km/u vertraagd. De Minister van
Infrastructuur en Waterstaat werkt aan een wetsvoorstel waarin dit alsnog
wordt geregeld. Als deze wet in werking is getreden, is richtlijn
2014/45/EU volledig geïmplementeerd. De Europese Commissie heeft
Nederland op 17 juli 2017 in gebreke gesteld wegens niet tijdige implementatie van richtlijn 2014/45/EU.
RICHTLIJN (EU) 2015/1513 van het Europees Parlement en de Raad van
9 september 2015 tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG betreffende de
kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn
2009/28/EG ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare
bronnen. Uiterste implementatiedatum 10 september 2017.
Implementatie geschiedt door wijziging van de Wet milieubeheer en met
een nieuw vast te stellen Besluit energie vervoer en Regeling energie
vervoer. Het wetsvoorstel (Kamerstuk 34 717) is op 12 december 2017
door de Tweede Kamer aangenomen (Handelingen II 2017/18, nr. 33,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 109, nr. 233

3

item 9) en ligt nu ter behandeling bij de Eerste Kamer. De Raad van State
heeft positief geadviseerd op het ontwerp-Besluit energie vervoer; het
nader rapport wordt vastgesteld zodra het wetsvoorstel door de Eerste
Kamer is aangenomen. Op korte termijn zal de internetconsultatie van de
ontwerp-Regeling energie vervoer worden gestart. Zonder onverwachte
vertragingen kan de implementatie medio 2018 worden afgerond.
Aangezien de implementatietermijn van 10 september 2017 inmiddels is
verstreken, heeft de Europese Commissie een inbreukprocedure
opgestart. Bij brief van 19 januari 2018 heeft Nederland de Europese
Commissie geïnformeerd over de redenen van de vertraagde implementatie en de verwachte termijn dat de implementatie alsnog zal zijn
afgerond; de Europese Commissie heeft hierop nog niet gereageerd.
Dreigende overschrijding
J&V
RICHTLIJN (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van
27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in
verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde
autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing
en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen,
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad. Uiterste implementatiedatum
6 mei 2018.
De richtlijn voorziet in een groot aantal nieuwe verplichtingen voor de
verwerkingsverantwoordelijken, zoals de verplichting tot melding van
datalekken, de informatieplichten jegens de betrokkene, de beveiliging
van de gegevens, de automatische vastlegging van gegevens over de
gegevensverwerkingen (logging) en het aanwijzen van een functionaris
voor gegevensbescherming. Dit gaat een groot aantal partijen aan, zoals
de politie, het openbaar ministerie, de Koninklijke marechaussee, de
bijzondere opsporingsdiensten, de buitengewoon opsporingsambtenaren,
het Centraal Justitieel Incassobureau, de dienst Justis van het Ministerie
van Justitie en Veiligheid en de strafkamers van de gerechten. Met
vertegenwoordigers van deze instanties is intensief overleg gevoerd over
de precieze implicaties van de richtlijn op de gegevensverwerking door
deze instanties, waardoor de voorbereiding van het wetsvoorstel ter
implementatie is vertraagd
SZW
RICHTLIJN 2014/50/EU van het Europees Parlement en de Raad van
16 april 2014 betreffende minimumvereisten voor de vergroting van de
mobiliteit van werknemers tussen de lidstaten door het verbeteren van de
verwerving en het behoud van aanvullende pensioenrechten. Uiterste
implementatiedatum 21 mei 2018.
Richtlijn 2014/50/EU heeft tot doel door het stellen van vereisten aan de
voorwaarden voor verwerving, het behoud van aanspraken en de te
verstrekken informatie de mobiliteit van werknemers tussen de lidstaten
te verbeteren. Deze richtlijn vergt ten aanzien van twee onderdelen
aanpassing van de Nederlandse regelgeving.
De eerste aanpassing is meegenomen bij de Wet waardeoverdracht klein
pensioen (Stb. 2017, nr. 505). Daarbij is toegelicht hoe de richtlijn op dit
onderdeel is geïmplementeerd (Kamerstuk 34 765, nr. 3, blz. 10 en 26).
In verband met de tweede noodzakelijke aanpassing is een wetsvoorstel
opgesteld waarin de wijziging van een enkel artikellid in Pensioenwet en
in de Wet verplichte beroepspensioenregeling is opgenomen (Kamerstuk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 109, nr. 233

4

34 933). Het betreft een aanpassing die betrekking heeft op een situatie die
in de Nederlandse praktijk feitelijk niet voorkomt, maar toch formeel moet
worden geïmplementeerd.
Het wetsvoorstel daartoe is bij de Tweede Kamer ingediend en voorziet in
de mogelijkheid om de wijziging die noodzakelijk is met betrekking tot
richtlijn 2014/50/EU met terugwerkende kracht te realiseren.
Ingebrekestellingen wegens te late implementatie
In het eerste kwartaal van 2018 is er één ingebrekestelling wegens te late
implementatie van richtlijnen van de Europese Commissie ontvangen, te
weten:
– Van FIN, zaak 2018/0091 mbt RL 2015/2366 (betalingsdiensten in de
interne markt, PSD II)
De Europese Commissie heeft in het eerste kwartaal van 2018 drie zaken
wegens te late implementatie geseponeerd:
– Van FIN, zaak 2015/0086 mbt RL 2014/59 (BRRD)
– Van FIN, zaak 2016/0797 mbt RL 2014/92 (betaalrekeningen)
– Van JenV, zaak 2017/0157 mbt RL 2014/104 (mededingingsrecht)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 109, nr. 233

5