Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1707

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 december 2021
Op 23 en 24 december jl. respectievelijk heden heeft de Gezondheidsraad
de adviezen «Vaccinatie tegen COVID-19 met het Novavax-vaccin bij
volwassenen»1 en «Inzet vaccin van Janssen als booster»2 gepubliceerd.
Hieronder volgt een samenvatting van deze adviezen en informeer ik uw
Kamer over mijn besluiten.
Advies Gezondheidsraadadvies over toelating Novavax-vaccin
Het Novavax-vaccin is op 20 december jl., voorzien van een positief advies
door het EMA, geregistreerd door de Europese Commissie. Het Novavaxvaccin bestaat uit twee doses met een interval van minimaal drie weken
en bevat gesynthetiseerd spike-eiwit van het virus. Dit in tegenstelling tot
de mRNA-vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna en de vectorvaccins
van AstraZeneca en Janssen. Deze vier al toegepaste vaccins bevatten
alleen het genetisch materiaal dat codeert voor het spike-eiwit van het
SARS-COV-2-virus.
De klinische studies laten zien dat de bescherming van Novavax-vaccin
tegen PCR-bevestigde symptomatische infecties 60 tot 90% is. De
Gezondheidsraad concludeert dat deze werkzaamheid van het Novavaxvaccin vergelijkbaar is met die van de mRNA-vaccins toen deze voor
markttoelating werden beoordeeld.
Veertien dagen na de primaire vaccinatieserie is de bescherming
optimaal.
Wel maakt de Gezondheidsraad de kanttekening dat het onderzoek naar
de werkzaamheid van het Novavax-vaccin is uitgevoerd in de periode dat
vooral de Wuhan-, alfa-, en betavariant van het SARS-COV-2-virus
circuleerden. De werkzaamheid van het vaccin tegen de meer besmettelijke deltavariant of de opkomende omikronvariant is nog niet onderzocht.
1
2

kst-25295-1707
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1707

1

De raad vindt het aannemelijk dat na een primaire vaccinatie de
bescherming van het Novavax-vaccin tegen de omikronvariant, net als
van mRNA-vaccins, ook lager zal zijn dan die tegen de virusvarianten ten
tijde van de klinische studies.
Het vaccin is door het EMA niet beoordeeld als boostervaccin. Wel blijkt
uit wetenschappelijk onderzoek dat de toename van met name antistoffen
en in mindere mate T-cel-responsen van het BioNTech/Pfizer- en Modernavaccin na een booster hoger is dan van het Novavax-vaccin.
De Gezondsheidsraad vindt het Novavax-vaccin voldoende veilig en de
bijwerkingen zijn doorgaans mild van aard. Het vaccin is pas kortgeleden
ontwikkeld en nog niet op grote schaal toegepast in de algemene
populatie. Daarom zijn er nog geen gegevens over mogelijk zeldzame of
langetermijn-bijwerkingen.
De Gezondheidsraad adviseert om het Novavax-vaccin beschikbaar te
stellen voor volwassenen die nog niet zijn gevaccineerd tegen COVID-19
en die bezwaar hebben tegen inenting met een mRNA-vaccin. Voor
andere groepen mensen die nog geen primaire vaccinatie hebben
ontvangen geeft de raad aan, bij voldoende beschikbaarheid van vaccins,
de voorkeur te geven voor de inzet van de vaccins van BioNTech/Pfizer en
Moderna totdat meer gegevens over de werkzaamheid tegen nieuwe
virusvarianten van het Novavax-vaccin bekend zijn. Omdat eerste
gegevens over de boostervaccinatie suggereren dat de mRNA-vaccins een
betere antistofrespons laten zien dan het vaccin van Novavax, adviseert
de raad om voor de huidige boostercampagne vooralsnog te blijven
inzetten op vaccinatie met mRNA-vaccins.
Advies Gezondheidsraad over inzet Janssen-vaccin als booster
De Gezondheidsraad heeft geconcludeerd dat een booster met het vaccin
van Janssen in vergelijking met een enkele dosis van dit vaccin, leidt tot
een belangrijke toename in antistoffen en een toename in bescherming
tegen symptomatisch infecties. Dit boosten kan met opnieuw Janssen
(homoloog), maar ook met een ander mRNA-vaccin (heteroloog). Uit een
eerste studie blijkt dat de toename in neutraliserende antistoffen die het
Janssen-vaccin biedt na een homologe booster lager is dan deze toename
na toepassing van een mRNA-vaccin als booster. Daarnaast kan bij
toepassing van het Janssen-vaccin de zeldzame maar ernstige bijwerking
TTS (verlaagd aantal bloedplaatjes i.c.m. trombose) optreden. De raad
adviseert daarom om door te gaan met het primair toepassen van
mRNA-vaccins als boosters. Wel stelt de raad dat het Janssen-vaccin op
individuele basis als booster ingezet kan worden, bijvoorbeeld bij mensen
die geen booster met een mRNA-vaccin willen. Wel benadrukt de raad dat
gegevens over de bescherming van het Janssen-vaccin tegen de
omikronvariant nog zeer beperkt zijn. Nieuwe gegevens in de nabije
toekomst kunnen leiden tot andere afwegingen.
Besluiten inzet Novavax-vaccin en inzet Janssen-vaccin als booster-vaccin
Ik dank de Gezondheidsraad voor de zorgvuldige adviezen die zij hebben
opgesteld en neem deze adviezen over.
Novavax-vaccin
Uit het Gezondheidsraadsadvies komt duidelijk naar voren dat het
aanbieden van het Novavax-vaccin aan mensen die geen mRNA-vaccin
(BioNTech/Pfizer en Moderna) of vector-vaccin (AstraZeneca en Janssen)
willen, een goed alternatief is. Met de kanttekening dat er nog niets

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1707

2

bekend is over de bescherming van het Novavax-vaccin tegen de delta- of
omikronvariant.
Omdat de omikronvariant van het SARS-COV-2-virus op korte termijn
dominant wordt in Nederland, en het van belang is om daartegen
beschermd te zijn, blijf ik niet-gevaccineerde mensen aanraden om toch
zo snel mogelijk voor een primaire vaccinatieserie een mRNA-vaccin te
kiezen. Voor mensen die echter van een mRNA-vaccin afzien en wel het
Novavax-vaccin willen, zal ik wel deze keuze voor het Novavax-vaccin
mogelijk maken. De levering van Novavax-vaccins verwacht ik op zijn
vroegst eind februari/begin maart 2022. Ik vraag het RIVM in overleg GGD
GHOR Nederland de uitvoeringsaspecten – en mogelijkheden in kaart te
brengen.
Inzet Janssen-vaccin als booster
De Gezondheidsraad heeft aangegeven dat het Janssen-vaccin als booster
na een eerdere Janssen-vaccinatie na een interval van 3–6 maanden leidt
tot een toename in bescherming tegen symptomatische infecties,
vergeleken met een enkele dosis Janssen-vaccin en dat het veilig kan
worden ingezet. De Gezondheidsraad constateert tegelijkertijd ook dat de
bescherming minder goed is dan bij een booster met een mRNA-vaccin.
Verder kan bij het Janssen-vaccin de zeer zeldzame maar ernstige
bijwerking TTS optreden.
Vanwege de betere bescherming die een mRNA-booster geeft laat ik het
Janssen-vaccin alleen inzetten als hier een individueel gezondheidsbelang
voor is en een mRNA-vaccin niet kan worden gegeven. Het kabinet vindt
het belangrijk dat mensen die het vaccin aangeboden krijgen goed zijn
geïnformeerd. De uitvoeringsaspecten en -mogelijkheden laat ik hiervoor
in kaart brengen door het RIVM en GGD GHOR Nederland.
Voor boostercampagne blijf ik vasthouden aan de primaire inzet van een
mRNA-vaccin als bescherming tegen COVID-19.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1707

3