Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

802
Vragen van de leden Rebel en Oosenbrug (beiden PvdA) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie over het bericht dat een computervirus kinderpornografie
verspreidt (ingezonden 1 november 2013).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
18 december 2013) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr.661
Vraag 1
Kent u het bericht «Computervirus toont kinderpornografie»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Acht u het mogelijk dat personen van wie de computer door het genoemde
«politievirus» wordt geblokkeerd, vanwege angst voor strafvervolging in
verband met kinderporno zullen afzien van het doen van melding of aangifte
tegen de verspreiders van deze ransomware? Zo ja, betekent dit dat dit
«politievirus» meer dan de genoemde honderden mensen kan hebben
getroffen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Net zoals bij slachtofferschap van andere misdrijven kunnen er tal van
redenen zijn waarom mensen afzien van het doen van aangifte. De angst om
te maken te krijgen met strafvervolging in verband met kinderporno zou ook
zo’n reden kunnen zijn. Ik kan mede daarom niet uitsluiten dat het aantal
mensen dat aangifte heeft gedaan lager is dan het aantal mensen dat
daadwerkelijk door dit virus getroffen is.
Vraag 3
Hoe kan de politie onderscheiden of kinderporno die op een computer wordt
aangetroffen afkomstig is van een «politievirus» of door de gebruiker zelf is
gedownload?

1

ah-tk-20132014-802
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.bnr.nl/nieuws/tech/853537–1310/computervirus-toont-kinderpornografie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Er zijn allerlei onderzoeksmethodes om te achterhalen wat de herkomst is van
kinderporno die op een computer wordt aangetroffen. Over de vraag welke
methode(s) in het geval van een dergelijk virus aangewezen zijn kunnen geen
algemene uitspraken worden gedaan, want dit hangt af van de specifieke
situatie en kan ook veranderen in de tijd. Van belang voor betrokkenen is dat
de politie heeft aangegeven dat zij onderscheid kan maken tussen de gevallen
waarin kinderporno door middel van een virus op de computer is geplaatst
en de gevallen waarin kinderporno op andere wijze op de computer terecht is
gekomen.
Vraag 4
Acht u het mogelijk dat computerbezitters op wiens computer kinderporno
wordt aangetroffen zich zullen trachten te verschuilen achter de bewering dat
die kinderporno door ransomware is achtergelaten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik acht het mogelijk dat mensen het argument van de ransomware, waar of
onwaar, gebruiken als verklaring voor kinderporno die op hun computer
wordt aangetroffen. Dit zal altijd worden onderzocht door de politie. Ik verwijs
verder naar mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 5 en 6
Zijn de genoemde vouchers enkel voor het doel van het vermeend deblokkeren van computers bedoeld of zijn die breder aan te wenden? Kunnen de
verkopers van de vouchers weten dat de vouchers bedoeld zijn voor het
deblokkeren van een computer die getroffen is door malafide ransomware?
Zo ja, maakt dat die verkopers in aanleg vatbaar voor strafrechtelijke
vervolging? Zo nee, waarom weten die verkopers dat niet?
Kan het bedrijf dat de vouchers uitgeeft en via winkels distribueert, op enig
moment weten dat vouchers gebruikt worden voor strafbare doeleinden? Zo
ja, hoe oordeelt u over de rol en de betrokkenheid van een dergelijk bedrijf
bij deze malafide praktijken van ransomware? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5 en 6
Deze vouchers worden gebruikt voor betalingen via het internet en zijn breed
verkrijgbaar en te gebruiken. Normaal gesproken is het niet zo dat verkopers
en producenten de motieven voor de aanschaf van deze vouchers door hun
klanten weten. Ik dicht verkopers en producenten van deze breed toepasbare
betalingsmethode dus geen betrokkenheid bij malafide ransomewarepraktijken toe. Gezien de actualiteit van ransomewarevirussen heeft de politie wel
het initiatief genomen om posters te ontwikkelen en te verspreiden waarop
gewaarschuwd wordt niet te betalen als de computer is besmet met
ransomeware.2 Daarnaast adviseert de politie winkeliers om hun eigen
personeel goed voor te lichten. Als er een indicatie is dat zij te maken hebben
met een slachtoffer van ransomware, kan winkelpersoneel het slachtoffer
inlichten over de opties.
Vraag 7
Hoe kunnen computergebruikers zich beschermen tegen het zogenaamde
«politievirus» of andere ransomware die strafbare content op computers kan
achterlaten? Voldoet een standaard en up-to-date virusscanner hiertegen?
Antwoord 7
Computergebruikers moeten er in ieder geval voor zorgen dat zij voldoende
maatregelen op hun computer treffen, zoals het gebruik van een up-to-date
virusscanner. Maar ook dan is een infectie niet helemaal uit te sluiten. Mocht
een computer geïnfecteerd raken met ransomeware dan bieden bijvoorbeeld
de websites waarschuwingsdienst.nl of fraudehelpdesk.nl soelaas. Op deze
sites staan instructies en stappenplannen over voor het verwijderen van
ransomware.

2

Zie de website http://www.politie.nl/onderwerpen/ransomware.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2