Bijlage 2 – onderbouwing en evaluatie van het voorstel (CW3.1)

Beleidskeuzes uitgelegd
Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (CW 3.1)

1.

Doel(en)

2.

Beleidsinstrument(en)

3.

A. Financiële gevolgen
voor het Rijk

Een succesvolle, efficiënte en verantwoorde doorgroei van windenergie op
de Nederlandse Noordzee binnen de randvoorwaarden van het
energiesysteem en ecosysteem. Hoofddoel van de vergunningsprocedure
is het verlenen van een vergunning voor het bouwen en exploiteren van
windparken op zee.
De vergelijkende toets met financieel bod op grond van de
Wet windenergie op zee.
Financieel bod: Het Rijk ontvangt de opbrengsten uit het financieel
bod. Afhankelijk van de opbrengst van het financieel bod, worden de
opbrengsten ten minste gebruikt voor het dekken van de structurele
inpassingskosten. Indien het bedrag hoger is dan de structurele
kosten, gaat het overige deel naar de algemene middelen.
Structurele inpassingkosten: Structurele kosten voor de inpassing
van windenergie op zee (vooral voor scheepvaartveiligheid rondom
windparken) worden gemaakt als gevolg van de ruimtelijke claim van
windparken. Deze kosten worden in eerste instantie gemaakt door
het Rijk, waarbij de afspraak is dat deze worden doorbelast aan de
windparkexploitanten
indien
de
businesscase
dit
toelaat.
Doorbelasting kan niet direct, maar de inzet is om de opbrengsten
uit het financieel bod hiervoor te benutten. Tot en met 2030
bedragen deze in totaal 244 miljoen euro en vanaf 2031 gaat het om
een jaarlijks bedrag van circa 100 miljoen euro. Deze middelen
worden met name ingezet ten behoeve van het waarborgen van
zeescheepvaartveiligheid, maar ook voor versterking van het
Noordzee ecosysteem, sensoren, toezicht en handhaving. De
structurele inpassingskosten komen neer op ca. 7,5 miljoen euro per
jaar per kavel van 1 GW.
Kosten milieueffectrapportages en locatiestudies: De kosten van de
milieueffectrapportages en locatiestudies (nader te bepalen, want ze
zijn nog niet afgerond) zullen ten laste komen van de degene aan
wie de vergunning wordt verleend. Deze voorbereidingen worden
gedaan om details over het windenergiegebied in kaart te brengen
voor het kavelbesluit en om risico’s te mitigeren. Deze bedragen
dienen ter vergoeding van de voorbereidingskosten die het Rijk heeft
gemaakt en worden vastgesteld bij ministeriële regeling. Door deze
kosten in rekening te brengen wordt voldaan aan EUstaatssteunregels.

B. Financiële gevolgen
voor maatschappelijke
sectoren

De kosten voor de aanvraag inclusief de bouw worden gedragen door
de aanvragers/winnaar(s) van de vergunning(en) van de kavels I tot en
met IV binnen windenergiegebied IJmuiden Ver. Deze kosten worden
meegewogen in de businesscase van deze kavels die de
vergunningaanvragers
overwegen.
De
winnaar(s)
van
de
vergunning(en) ontvangt/ontvangen de opbrengsten uit het exploiteren
van het windpark op zee. Daarnaast dragen partijen die meedoen aan
de procedure, maar uiteindelijk niet de vergunning verkrijgen, kosten
voor de voorbereiding van hun bod. Deelnemen aan de procedure is een
vrije keuze en de kosten-batenafweging is geheel aan de partijen.

4.

Nagestreefde
doeltreffendheid

Gezien de huidige marktomstandigheden en het belang van het
stimuleren van maatschappelijke doelen (ecologie, IMVO, circulariteit en
evt. systeemintegratie) is voor deze procedure gekozen. Op deze manier
wordt competitie bevorderd om met oplossingsgerichte en innovatieve
vergunningsaanvragen te komen.
Momenteel is ex-ante niet bekend wat de oplossingen op het vlak van
ecologie, systeemintegratie, IMVO en circulariteit zullen worden. Er
worden namelijk innovatieve oplossingen gevraagd in de vergelijkende
toets. Wel is bekend dat op alle gebieden werk nodig is om een
verantwoorde doorgroei van windenergie op zee te bewerkstelligen.

5.

Nagestreefde
doelmatigheid

De Wet windenergie op zee kent vier mogelijke procedures om de
vergunning voor de bouw en exploitatie van windparken op zee te verlenen,
namelijk: procedure met subsidieverlening, een vergelijkende toets, een
vergelijkende toets met financieel bod of een veiling.
De vergelijkende toets met een financieel bod is gezien de huidige
beleidswensen het meest geëigende instrument om de kavels I tot en met
IV van windenergiegebied IJmuiden Ver te vergunnen: hiermee kunnen
oplossingen voor uitdagingen bij de uitrol van windenergie op zee worden
gestimuleerd om – ook in de toekomst – op verantwoorde wijze windenergie
op zee te realiseren en de klimaatdoelen te halen. Vanwege de waarde van
de kavels en borgen van concurrentie is de toevoeging van een financieel
bod wenselijk.
Door de vergelijkende toets met financieel bod zodanig vorm te geven,
worden innovaties en oplossingen gerealiseerd in elke stap tot het realiseren
van een windpark op zee: bij ontwerp, bouw en exploitatie. Deze aanpak
draagt op integrale wijze bij aan het stimuleren van benoemde
maatschappelijke doelen. Vele van deze effecten kunnen niet achteraf
worden geborgd en moeten dus vanaf meet af aan te zijn meegenomen in
de vergunningsaanvraag.

6.

Evaluatieparagraaf

Nadat de vergunning(en) van de winnaar(s) onherroepelijk zijn, worden de
vergunningsprocedures door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO) geëvalueerd, zodat nieuwe inzichten weer kunnen worden gebruikt
voor de vormgeving van toekomstige vergunningsprocedures voor
windenergie op zee.