Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 189

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 september 2019
Hierbij bied ik u het rapport aan van de evaluatie van het Convenant
Samenwerking Waddeneilanden1. In het convenant is afgesproken dat de
betrokken partijen de uitvoering en de werking na vier jaar zullen
evalueren. Twynstra Gudde heeft in opdracht van alle partijen de evaluatie
uitgevoerd.
Het convenant
De Waddeneilanden danken hun aantrekkelijkheid aan de ligging in een
uniek natuurgebied dat sinds 2009 de status van UNESCO Werelderfgoed
heeft. De specifieke eilandsituatie van de Wadden vraagt om een
toekomstbestendig, slagvaardig en verbonden bestuur. Om dit te kunnen
waarborgen, is afgesproken dat het welslagen van zowel de onderlinge
samenwerking als de samenwerking van de gezamenlijke eilanden met
andere overheidspartners noodzakelijk is. Hiertoe is op 2 maart 2015
tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de
provincies Fryslân en Noord-Holland, het samenwerkingsverband De
Waddeneilanden en de gemeenten Ameland, Schiermonnikoog,
Terschelling, Texel en Vlieland het Convenant Samenwerking Waddeneilanden ondertekend. Dit convenant was een vervolg op het eerdere
convenant (2009), waarbij het huidige convenant is uitgebreid met de
gemeente Texel en de provincie Noord-Holland als partners. De in het
convenant neergelegde set afspraken is verbonden aan de bijzondere
positie van de gezamenlijke eilandgemeenten (insulair, kleinschalig,
liggend in Werelderfgoed Waddenzee en met een delicate balans tussen
economie en ecologie). Met het convenant dienen de partijen, gelet op de
specifieke eilandsituatie, beter oog te hebben voor de lokale uitwerking
van wet- en regelgeving en beleidsuitvoering.

1

kst-29684-189
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 684, nr. 189

1

Evaluatie en aanbevelingen
Het doel van de evaluatie is het inzicht geven in het verloop van de
samenwerking tussen convenantpartners, zoals bedoeld in het convenant,
en daarbij te kijken naar de bijdrage van het convenant aan de versterking
van de intergemeentelijke samenwerking en aan een betere afstemming
op de specifieke situatie van de Waddeneilanden bij de ontwikkeling van
beleid en wet- en regelgeving.
De onderzoekers concluderen dat het convenant een bijzonder arrangement is met veel potentie, maar dat deze potentie op dit moment
onvoldoende op waarde wordt geschat en benut. De samenwerking
Waddeneilanden staat voor een principiële keuze. Een heel belangrijk
inzicht dat de evaluatie geeft, is dat de basis van de samenwerking
dringend aandacht nodig heeft. Twynstra Gudde adviseert om het
momentum van deze evaluatie te benutten als springplank om meer
scherpte aan te brengen in de samenwerking. Een heldere en gezamenlijke ambitie is daarbij essentieel om een inhoudsvolle interbestuurlijke
samenwerking te realiseren, zowel tussen convenantpartners als tussen
de eilanden onderling. Uit de evaluatie blijkt dat alle betrokken partijen het
belang onderschrijven van de samenwerking, de gezamenlijk gevoelde
ambitie ontbreekt echter op dit moment.
Inzet en vervolg
Ik herken mij in de aanbevelingen en conclusies van de evaluatie. De
specifieke situatie van de Waddeneilandgemeenten vraagt om een goed
afgestemde Rijksinzet. Zoals afgesproken in het convenant zal ik mij
blijven inzetten voor de interdepartementale- en interbestuurlijke
samenwerking en waar mogelijk mijn inzet versterken. Hierbij stel ik ook
kennis en expertise beschikbaar voor de inrichting van de bestuurlijke
samenwerking.
Op korte termijn wordt vanuit de eilanden gestart met een verkenning om
inhoudelijke focus aan te brengen en wordt vervolgens bezien op welke
wijze de samenwerking daartoe het best kan worden ingericht. Vervolgens
komen alle convenantpartners weer samen in een, door de evaluatie
voorziene, interbestuurlijke implementatiebijeenkomst om de aanbevelingen en ambities voor de toekomstige inrichting van de samenwerking
te bespreken en te borgen. Uiteraard zal ik uw Kamer op de hoogte
houden van de ontwikkelingen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 684, nr. 189

2