Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 409

Zee- en binnenvaart

Nr. 401

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 april 2023
Naar aanleiding van het rondetafelgesprek over varend ontgassen van
7 maart jl. heeft de vaste commissie van Infrastructuur en Waterstaat in de
procedurevergadering van 8 maart jl. gesproken over de mogelijkheid van
een ontheffing voor het laten plaatsen van dampverwerkingsinstallaties.
Diverse deelnemers hebben in het rondetafelgesprek aangegeven dit als
oplossing te zien voor de komst van een ontgassingsinfrastructuur.
De commissie heeft op 8 maart 2023 vervolgens verzocht om informatie
over (het mogelijk maken van) het verlenen van een ontheffing voor het
plaatsen van dampverwerkingsinstallaties om zo het varend ontgassen op
korte termijn tegen te gaan. Specifiek vraagt de vaste commissie of het
verlenen van een ontheffing bijvoorbeeld mogelijk kan worden gemaakt
door middel van een ministerieel besluit, een algemene maatregel van
bestuur of een andere (tijdelijke) maatregel. In deze brief wordt een reactie
gegeven op dat verzoek.
Door het IPO en diverse partijen van het bedrijfsleven wordt aan het
ministerie gevraagd om een tijdelijke ontheffing te verlenen voor
bepaalde mobiele dampverwerkingsinstallaties die niet voldoen aan de
emissiegrenswaarden zoals opgenomen in het Activiteitenbesluit
milieubeheer (hierna: Activiteitenbesluit). Het IPO, de verladers en de
dampverwerkers willen deze mobiele dampverwerkingsinstallaties
onderwerpen aan een verbeterprogramma zodat zij op den duur wel aan
de gestelde eisen voldoen. IPO stelt hierbij een termijn van maximaal 3
jaar. Bij dampverwerking komen vluchtige organische stoffen (VOS) vrij,
en bij sommige technieken stikstofoxiden. Hieronder wordt op hoofdlijnen
beschreven welke mogelijkheden er zijn om tijdelijk toe te staan dat
dampverwerkingsinstallaties worden ingezet die niet aan de emissiegrenswaarden voldoen.

kst-31409-401
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 401

1

Emissiegrenswaarden in het Activiteitenbesluit
Afdeling 2.3 van het Activiteitenbesluit bevat algemene emissiegrenswaarden die gelden voor alle bedrijven («inrichtingen») in Nederland.
Deze waarden zijn gebaseerd op de beste beschikbare technieken (BBT),
wat betekent dat ze uitgaan van de meest doeltreffende methoden die
technisch en economisch gezien haalbaar zijn om emissies en andere
nadelige gevolgen voor het milieu van bedrijven te voorkomen. In
concrete gevallen heeft het bevoegd gezag onder bepaalde voorwaarden
de mogelijkheid om in het kader van de vergunningverlening door middel
van een maatwerkbesluit emissiegrenswaarden vast te stellen die
afwijken van de algemene emissiegrenswaarden van het Activiteitenbesluit.
Op grond van het Besluit omgevingsrecht zijn de provincies, te weten
gedeputeerde staten, het bevoegd gezag voor het vergunnen van zowel
vaste als mobiele dampverwerkingsinstallaties binnen inrichtingen. Bij het
verlenen van een vergunning wordt getoetst aan de emissiegrenswaarden
van afdeling 2.3 van het Activiteitenbesluit. In de artikelen 2.4 en 2.7 van
het Activiteitenbesluit wordt vermeld op welke gronden en onder welke
voorwaarden het bevoegd gezag, al dan niet tijdelijk, afwijkende emissiegrenswaarden kan vaststellen. Het vaststellen van minder strenge
emissiegrenswaarden is, kort gezegd, enkel mogelijk als de geografische
ligging, de lokale milieuomstandigheden of de technische kenmerken van
een installatie daartoe aanleiding geven. Of maatwerk een oplossing kan
bieden voor het vergunnen van dampverwerkingsinstallaties die thans
niet aan de emissiegrenswaarden voldoen, kan enkel worden vastgesteld
in een concreet geval op basis van een ingediende vergunningaanvraag.
Dit staat ter beoordeling van het bevoegd gezag. Ditzelfde geldt voor de
beoordeling of in een concreet geval door middel van een gedoogbesluit
tijdelijk zou kunnen worden toegestaan dat een dampverwerkingsinstallatie wordt ingezet die niet aan de emissiegrenswaarden voldoet.
Indien een mobiele dampverwerkingsinstallatie wordt ingezet buiten een
inrichting, dan is een ontheffing vereist van het wettelijke verbod om afval
te verwerken buiten een inrichting. Op grond van artikel 10.63 van de Wet
milieubeheer zijn gedeputeerde staten het bevoegd gezag voor het
verlenen van een dergelijke ontheffing. Het is aan het bevoegd gezag om
bij het verlenen van een ontheffing voorschriften op te nemen over de
relevante milieuaspecten, zoals het vaststellen van emissiegrenswaarden.
Voor zover bij het verwerken van dampen sprake is van de uitstoot van
stikstof die kan neerslaan op Natura2000-gebieden kan overigens ook
toestemming op basis van de Wet natuurbescherming vereist zijn. Ook
hiervoor zijn gedeputeerde staten het bevoegde gezag.
Zoals hierboven beschreven is de systematiek van het milieurecht dat
algemene milieuregels, zoals emissiegrenswaarden, in regelgeving zijn
vastgelegd en dat in het kader van de vergunningverlening mogelijkheden
tot afwijking van deze algemene regels bestaan. De algemene regels van
het Activiteitenbesluit gaan uit van hetgeen zowel noodzakelijk als
technisch en economisch gezien haalbaar is ter bescherming van het
milieu. Er zijn in Nederland reeds vele dampverwerkingsinstallaties in
gebruik die aan de algemene emissiegrenswaarden van het Activiteitenbesluit voldoen, bijvoorbeeld bij raffinaderijen en op- en overslagbedrijven in Nederland. Dit zijn over het algemeen vaste installaties. Een
mobiele ontgassingsinstallatie die op grond van een ontheffing van de
provincie Noord-Holland recentelijk tijdelijk ontgassingsactiviteiten
aanbood voldeed ook aan de vastgestelde emissiegrenswaarden. Ook
dampverwerkingsinstallaties die worden ingezet ten behoeve van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 401

2

ontgassen van schepen zullen in beginsel aan de algemene emissiegrenswaarden moeten voldoen. Dit geldt zowel voor vaste als mobiele
installaties die binnen een inrichting worden ingezet. Een wijziging van
algemene regels, bijvoorbeeld in de vorm van een versoepeling van
emissiegrenswaarden of een vrijstelling, is niet het juiste instrument om
een tijdelijke afwijking van emissiegrenswaarden voor een beperkt aantal
dampverwerkingsinstallaties mogelijk te maken. De afweging of een
tijdelijke afwijking van emissiegrenswaarden voor een aantal specifieke
installaties kan worden toegestaan dient in het kader van de vergunningverlening door het bevoegd gezag in kwestie te worden gemaakt.
Hetzelfde geldt voor het vaststellen van emissiegrenswaarden in het kader
van de verlening van een ontheffing voor de inzet van een mobiele
dampverwerkingsinstallatie buiten een inrichting.
Conclusie
Het Activiteitenbesluit bevat algemene emissiegrenswaarden waaraan
zowel vaste als mobiele dampverwerkingsinstallaties binnen inrichtingen
moeten voldoen. Het tijdelijk toestaan van dampverwerkingsinstallaties
die niet aan deze eisen voldoen, is enkel mogelijk indien de concrete
omstandigheden van een geval daartoe aanleiding geven. Het is aan het
bevoegd gezag (in dit geval gedeputeerde staten) om aan de hand van
ingediende vergunningaanvragen te beoordelen of en onder welke
voorwaarden het tijdelijk toestaan van dampverwerkingsinstallaties die
niet aan de eisen voldoen mogelijk is. Hetzelfde geldt voor de vaststelling
van emissiegrenswaarden bij het verlenen van een ontheffing voor een
mobiele dampverwerkingsinstallatie buiten een inrichting. Een algemene
maatregel van bestuur of een ministeriële regeling is niet het juiste
instrument om een tijdelijke afwijking van emissiegrenswaarden voor een
beperkt aantal dampverwerkingsinstallaties mogelijk te maken.
Op 9 mei heb ik wederom overleg met het IPO en de sector over het
varend ontgassen. Daarbij zal ik ook meenemen wat in het rondetafelgesprek van 7 maart jl. naar voren is gekomen over het instellen van een
nationaal verbod. In aanloop naar het commissiedebat Maritiem van
30 mei a.s. zal ik de Kamer over het verloop van het bestuurlijk overleg en
de vervolgstappen informeren.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 401

3