Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 950 VI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Veiligheid
en Justitie 2017

Nr. 1

DEPARTEMENTAAL JAARVERSLAG 2017 VEILIGHEID EN
JUSTITIE (VI)
Aangeboden 16 mei 2018

kst-34950-VI-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

1

Gerealiseerde uitgaven van het Ministerie in 2017 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen Gerealiseerde
uitgaven 2017 € 13.053 mln.

totaal: 13.053 mln.
Politie: 6.021 mln.
Straffen en Beschermen: 2.639 mln.
Vreemdelingen: 1.526 mln.
Rechtspleging en rechtsbijstand: 1.451 mln.
Veiligheid en
criminaliteitsbestrijding: 732 mln.
Niet beleidsuitgaven: 428 mln.
Contraterrorisme en
Nat. Veiligheidsbeleid: 256 mln.
Gerealiseerde ontvangsten van het Ministerie in 2017 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen Gerealiseerde ontvangsten 2017 € 1.953 mln.

Totaal: 1.953 mln.
Veiligheid en
criminaliteitsbestrijding: 1.174 mln.
Vreemdelingen: 309 mln.
Straffen en Beschermen: 220 mln.
Rechtspleging en rechtsbijstand: 205 mln.
Overig: 29 mln.
Politie: 16 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

2

Inhoudsopgave
A.

ALGEMEEN
1.
2.

B.

10

3.
4.

10
29
29
35
44
57
73

6.
7.

Beleidsprioriteiten
Beleidsartikelen
31.
Politie
32.
Rechtspleging en Rechtsbijstand
33.
Veiligheid en Criminaliteitsbestrijding
34.
Straffen en Beschermen
35.
Jeugd
36.
Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid
37.
Vreemdelingen
Niet-beleidsartikelen
91.
Apparaat kerndepartement
92.
Nominaal en onvoorzien
93.
Geheim
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Raad voor de rechtspraak

75
80
89
89
94
95
96
105

JAARREKENING

109

8.
9.

109

10.

11.
12.

D.

4
7

BELEIDSVERSLAG

5.

C.

Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
dechargeverlening
Leeswijzer

4

Departementale verantwoordingsstaat
Samenvattende verantwoordingsstaat agentschappen
Jaarverantwoording agentschappen per
31 december 2017
10.1 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
10.2 Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
10.3 Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
10.4 Nederlands Forensische Instituut (NFI)
10.5 Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing,
Integriteit, Screening (Dienst Justis)
Saldibalans
WNT-Verantwoording 2017 van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie (VI)

110
112
112
125
135
143
149
159
170

BIJLAGEN

178

Bijlage 1: Toezichtrelaties en Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een Wettelijke Taak
Bijlage 2: Afgerond evaluatie en overig onderzoek
Bijlage 3: Externe inhuur
Bijlage 4: Voortgangsrapportage VenJ Verandert
Bijlage 5: Overzicht van in 2017 tot stand gekomen wetten

178
188
192
194
198

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

3

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming en de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, het departementale jaarverslag
van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) over het jaar 2017 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 2.37, tweede en derde lid, en 2.40 van
de Comptabiliteitswet 2016 verzoek ik de beide Kamers van de StatenGeneraal de Minister van Justitie en Veiligheid decharge te verlenen over
het in het jaar 2017 gevoerde financiële beheer.
Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot
dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 7.14, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 een
rapport op. Dit rapport wordt separaat door de Algemene Rekenkamer
aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en
het oordeel van de Rekenkamer op basis van artikel 7.12, van de Comptabiliteitswet 2016, over:
a. de financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen, bedoeld
in artikel 3.8 van de Comptabiliteitswet 2016;
b. de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie
in de jaarverslagen, bedoeld in artikel 3.9 van de Comptabiliteitswet
2016;
c. de financiële verantwoordingsinformatie in het Financieel jaarverslag
van het Rijk, bedoeld in artikel 2.35 van de Comptabiliteitswet 2016;
d. het gevoerde begrotingsbeheer, het financieel beheer en de materiële
bedrijfsvoering, bedoeld in de artikelen 3.2 tot en met 3.4 van de
Comptabiliteitswet 2016 en de daartoe bijgehouden administraties
van het Rijk.
e. de centrale administratie van de schatkist van het Rijk van het
Ministerie van Financiën.
Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2017;
b. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de
centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het
Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de
in het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2017 opgenomen
rijksrekening van uitgaven en geraamde ontvangsten over 2017,
alsmede over de rijkssaldibalans over 2017 (de verklaring van
goedkeuring, bedoeld in artikel 7.14, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

4

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken Slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Justitie en Veiligheid

F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 2.40, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 2.40, vierde lid, van de Comptabiliteitswet 2016
wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na
ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden
aan de Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

6

2. LEESWIJZER
In dit departementaal jaarverslag 2017 legt de Minister van Justitie en
Veiligheid, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming en de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, verantwoording af over het
gevoerde beleid, de bereikte resultaten van dit beleid en de kosten van het
beleid in 2017. In dit departementaal jaarverslag wordt tevens verantwoord over het gevoerde beheer over het jaar 2017. Op 26 oktober 2017 is
de naam van het Ministerie gewijzigd in Ministerie van Justitie en
Veiligheid. In dit jaarverslag wordt gelet op de relatie met de begroting
voor 2017 nog de naam Ministerie van Veiligheid en Justitie gehanteerd.
Inhoud
Het jaarverslag van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (Het Ministerie) bestaat uit vier onderdelen, zijnde Algemeen (A), Beleidsverslag (B),
Jaarrekening (C) en Bijlagen (D).
Algemeen
Het onderdeel Algemeen omvat het verzoek tot dechargeverlening en
deze leeswijzer.
Beleidsverslag
Het beleidsverslag is opgebouwd uit vijf onderdelen. De paragraaf
beleidsprioriteiten bevat een uiteenzetting op hoofdlijnen van de bereikte
resultaten van het gevoerde beleid. De beleidsartikelen verantwoorden
meer in detail in hoeverre de doelstellingen van Het Ministerie zijn
behaald. Tevens is hier de financiële toelichting te vinden op opmerkelijke
verschillen tussen realisatie en begroting. Voor het toelichten van de
mutaties op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel
artikelonderdeel) wordt gebruik gemaakt van de staffel uit de RBV 2018.
Dit is zelfde staffel die wordt toegepast voor het toelichten van de
mutaties in de suppletoire begrotingen. De toelichting op mutaties die in
eerdere begrotingsstukken (waaronder suppletoire begrotingen) aan de
Tweede Kamer zijn gemeld, zijn in de financiële toelichting op hoofdlijnen
opgenomen. In de beleidsartikelen wordt bij ieder artikel een algemene
doelstelling en de rol en verantwoordelijkheid van de Minister
beschreven.
Voor de begroting 2018 is voor artikel 34 Straffen en Beschermen aan
deze beschrijving aandacht besteed, resulterend in een verbeterde en
nauwkeuriger formulering. Deze nieuwe formulering is ook in dit
jaarverslag opgenomen. De niet-beleidsartikelen verantwoorden de
financiële afwikkeling van de apparaatsuitgaven van het kerndepartement,
de onvoorziene uitgaven en de loon- en prijsbijstellingen en een artikel
voor geheime uitgaven. In de bedrijfsvoeringsparagraaf wordt verslag
gedaan van opmerkelijke zaken in de bedrijfsvoering. Tot slot bevat dit
onderdeel in afwijking van de Rijksbegrotingsvoorschriften ook een
hoofdstuk over de Raad voor de rechtspraak.
Jaarrekening
De jaarrekening is opgebouwd uit de departementale verantwoordingsstaat en de samenvattende verantwoordingsstaat agentschappen, de
saldibalans met de bij dit onderdeel behorende financiële toelichting, de
jaarverantwoording van de agentschappen en de rapportage over de
topinkomens. De uitgangspunten voor de verslaglegging inzake de
agentschappen zijn weergeven in de individuele jaarrekening per
agentschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

7

Bijlagen
Het jaarverslag bevat vijf bijlagen, te weten de voorgeschreven «Toezichtrelaties ZBO’s en RWT’s», «Afgerond evaluatie- en overig onderzoek»,
«Externe inhuur», evenals de aanvullende bijlagen «Voortgangsrapportage VenJ Verandert» en het «Overzicht van in 2017 tot stand gekomen
wetten».
Groeiparagraaf
Toelichting bij openstaande rechten
Vanaf 2016 verantwoordt VenJ executeerbare ontnemingsmaatregelen die
nog niet zijn overgedragen aan het CJIB als een openstaand recht, zodra
de betreffende strafzaak en ontnemingszaak onherroepelijk zijn. In 2017 is
onduidelijkheid ontstaan over de verantwoording van geldelijke zaken
(waaronder bankbeslag, cryptomunten, buitenlands beslag en effecten),
waarbij door de rechter of officier (buitengerechtelijke afdoening) een
beslissing tot verbeurdverklaren is genomen en waarbij het beslag nog
niet heeft geleid tot een ontvangst. De verslaggevingsvoorschriften voor
de rijksoverheid (RBV) bieden op dit moment te weinig houvast. In
overleg met het Ministerie van Financiën is besloten om voor dit moment
vast te houden aan de huidige beleidslijn. In 2018 zal worden bepaald of
deze kortstondige situaties rondom geldelijke zaken als recht moeten
worden verantwoord en tegen welke waarde.
Specifieke aandachtspunten
Raad voor de rechtspraak
In de Wet op de rechterlijke organisatie is de verantwoordelijkheid voor de
bedrijfsvoering toegekend aan de gerechten en aan de Raad voor de
rechtspraak. De Raad kent een bekostigingssystematiek die gebaseerd is
op outputfinanciering. Door VenJ is gekozen voor een bijdrageconstructie.
Deze bijdrage is op artikel 32 opgenomen. Voor de Raad is in het
jaarverslag zoals gebruikelijk een apart hoofdstuk opgenomen, met daarin
een verantwoording over de uitgaven van de Raad.
Overgangsrecht Comptabiliteitswet
Op grond van het overgangsrecht in artikel 10.2 van de Comptabiliteitswet
2016 blijven voor de jaarverslagen en slotwetten over 2017 de bepalingen
uit de Comptabiliteitswet 2001 en de daarop berustende bepalingen van
toepassing zoals deze golden voor de inwerkingtreding van de Comptabiliteitswet 2016 per 1 januari 2018. Om die reden moet telkens bij de
verwijzingen naar de bepalingen van de Comptabiliteitswet 2016 worden
gelezen de artikelen van de Comptabiliteitswet 2001 conform de transponeringstabel bij de Comptabiliteitswet 2016, Stb. 2017, 139. Het betreft
met name de volgende artikelen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

8

Artikelen in CW 2016 en CW 2001
Art. in CW 2016

Art. in CW 2001

3.2 – 3.4

19, eerste lid; 21, eerste en tweede lid

3.5

22, eerste lid; 26, eerste lid

3.8

58, eerste lid, onderdeel a, en derde lid; 61, derde lid

3.9

58, eerste lid, onderdeel b en c

2.37

60, tweede en derde lid; 63, eerste en vierde lid

2.35

61, tweede tot en met vierde lid

2.40

64

7.12

82, eerste lid; 83, eerste lid

7.14

82, vijfde lid; 83, tweede tot en met vierde lid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

9

B. BELEIDSVERSLAG
3. BELEIDSPRIORITEITEN
Inleiding
Ook in 2017 zette het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna VenJ)
zich in voor een veilig Nederland en een sterke rechtsstaat. Deze inspanningen vragen om een goede balans, want in een goed functionerende
rechtsstaat houden veiligheid en justitie elkaar in evenwicht én versterken
elkaar. Daarbij dienen zich, bijvoorbeeld door nieuwe technologische
ontwikkelingen, steeds nieuwe uitdagingen aan. VenJ kreeg in 2017 forse
extra middelen toebedeeld. Dit bedrag (structureel € 450 mln.) moest
VenJ in staat stellen een aantal maatschappelijke opgaven met prioriteit
aan te pakken en gesignaleerde knelpunten op te lossen.
In het algemeen is effectief invulling gegeven aan de beleidsagenda zoals
deze voor 2017 was opgesteld. Tegelijkertijd moet worden geconstateerd
dat op sommige terreinen, zoals bijvoorbeeld de ondermijnende
criminaliteit, de problematiek weerbarstig blijft. Het in oktober 2017
gepresenteerde regeerakkoord geeft dan ook een verdere impuls aan de
in 2017 ingezette acties om deze ontwrichtende vorm van criminaliteit aan
te pakken. Een belangrijk deel van de extra middelen is ingezet om de
prestaties van de nationale politie te verbeteren. Ook is er over een breed
terrein ingezet op de versterking van de rechtsstaat, onder andere door de
inwerkingtreding van de Kwaliteit en Innovatie Rechtspraak (KEI)
wetgeving. De inwerkingtreding vindt gefaseerd plaats en is afhankelijk
van vorderingen in het omvangrijke en complexe ICT-programma van de
rechtspraak. De ontwikkeling daarvan en de ontwikkelkosten lopen langer
door dan verwacht en besparingen kunnen pas later worden bereikt. De
criminaliteitscijfers vertonen de laatste jaren een duidelijk dalende trend,
niet alleen de cijfers van door de politie geregistreerde criminaliteit maar
ook de cijfers over door burgers zelf via slachtofferenquêtes gemelde
criminaliteit. Tegelijkertijd blijft VenJ zich inspannen de meldingsbereidheid van criminaliteit door de burger verder te verbeteren. Het aantal
zogenaamde High Impact Crimes (HIC) nam verder af. Het verleden leert
echter dat het zaak is de HIC-aanpak met volle kracht door te zetten om te
voorkomen dat verminderde aandacht leidt tot een hernieuwde stijging.
Hoewel de regionale capaciteit en expertise voor de opsporing van
digitale delicten fors verbeterde door een extra investering in cybersecurity en cybercrime, blijft hier onverminderd inzet op nodig. Het Cyber
Security Beeld Nederland 2017 schetst evenals in voorgaande jaren een
zorgwekkend beeld. Het Actieprogramma Jihadisme werd in 2017
afgerond. De asielinstroom liep ten opzichte van het jaar 2016 fors terug.
Dat bood VenJ de mogelijkheid om verder te werken aan een asielprocedure waarin aanvragen snel, efficiënt en zo veel mogelijk «op maat»
kunnen worden behandeld.
Met de hierna volgende resultaten ligt een goede basis om verder te
bouwen aan een veilig Nederland en een sterke rechtsstaat.
Een veilig Nederland
De aanpak van de ondermijnende criminaliteit kreeg in 2017 een krachtige
nieuwe impuls door de presentatie van de Toekomstagenda Ondermijning. Dit is de gezamenlijke agenda van Politie, OM, Belastingdienst,
gemeenten, het Landelijk Informatie en Expertise Centrum en verschillende ministeries. De agenda is gepresenteerd op de bestuurdersconferentie «Georganiseerde Tegenkracht» van 28 juni 2017 en vervolgens naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

10

de Tweede Kamer gestuurd.1 Via de regio’s en de landelijke opererende
diensten is de brede versterkingsbeweging om ondermijning van de
samenleving tegen te gaan in gang gezet. Het Rijk faciliteert hierin.
In 2017 is besloten tot financiering van het opstellen van actuele ondermijningsbeelden voor de regio’s en de haven van Rotterdam, de versterking
van publiek-private samenwerking, de innovatieve projecten op lokaal
niveau en het continueren van het werk van de Taskforce BrabantZeeland. Ook is de inzet van het OM bij de aanpak van georganiseerde,
ondermijnende criminaliteit versterkt, onder meer met de inrichting, bouw
en versterking van operationele «ondermijningsteams» op vier plekken in
het land. In deze teams staat de samenwerking centraal tussen
OM-onderdelen onderling en met de externe partners bij de aanpak van
ondermijningsproblematiek.
Voor de uitwerking van de Toekomstagenda Ondermijning is gestart met
het maken van wetgeving om juridische knelpunten bij de samenwerking
weg te nemen en het juridische instrumentarium voor de aanpak te
versterken. De uitwerking van de Toekomstagenda Ondermijning en de
ondermijningswetgeving wordt in 2018 voortgezet.
In 2017 nam het lid Kuiken (PvdA) het initiatief om een Wet bestuurlijk
verbod rechtspersonen te ontwerpen die het mogelijk maakt Outlaw
Motorcycle Gangs (OMG’s) en andere verenigingen die een bedreiging
vormen voor de openbare orde sneller te kunnen verbieden. Het OM heeft
met behulp van informatie van politie, gemeenten en Belastingdienst bij
de rechter het (civiel) verbod verzocht van twee grote OMG’s. Eind 2017
kwam de uitspraak in eerste aanleg inzake een verzoek tot een verbod van
een derde OMG. Daarin werd een OMG in zijn geheel verboden en
ontbonden. In juni 2017 is de voortgangsrapportage 2016 van het
Landelijk Strategisch Overleg OMG’s naar de Tweede Kamer verzonden.2
In het regeerakkoord is opgenomen dat er een verbod komt op OMG’s).
Dit verbod maakt deel uit van de ambitie om met een integrale aanpak
van ondermijning en georganiseerde criminaliteit te komen.
Financieel rechercheren en aanpak fraude
Het afgelopen jaar is met het project «Verwijzingsportaal bankgegevens»
de basis gelegd om in 2018 de technische voorziening te testen voor het
centraal en geautomatiseerd vorderen, opvragen en verstrekken van
identificerende gegevens. Deze voorziening beoogt witwassen en het
financieren van terrorisme te voorkomen.
De aanpak van fraude met publieke middelen en van fraude tegen
burgers en bedrijven is verder verbeterd. Activiteiten zijn ontplooid om
doelgroepsgewijs de bewustwording van (potentiële) slachtoffers te
verhogen zowel door publieke partijen zoals de politie als door private
partijen zoals financiële instellingen en de Fraudehelpdesk. Ook is
gezamenlijk verder gewerkt aan het opwerpen van barrières om het
fraudeurs zo moeilijk mogelijk te maken. Het gaat dan om het uit de lucht
halen van websites en het blokkeren van bankrekeningen. Ook is
bijvoorbeeld door banken de IBAN-naam-check geïntroduceerd en door
onlinehandelsplaatsen een service ten aanzien van derdenrekeningen,
waarbij de betaling van een koper pas wordt verstrekt aan de verkoper als
de koper aangeeft het product ontvangen te hebben.
1
2

Kamerstuk II 2016/17 29 911, 167.
Kamerstukken II 2016/17, 28 684, 507.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

11

Het aantal door de politie bij het OM aangeleverde horizontale fraudezaken in 2017 is 2.740. Hiermee is de afspraak in de Veiligheidsagenda van
1.900 ruimschoots behaald. Daarnaast zijn er ook nog 516 horizontale
fraudezaken aan het OM aangeleverd door de bijzondere en overige
opsporingsdiensten, waaronder de FIOD en Koninklijke Marchaussee.
Ook is in 2017 in overleg met betrokken partijen binnen en buiten de
strafrechtketen, zoals het OM, de politie, FIOD en Belastingdienst bezien
of, en zo ja hoe, het afpakken van crimineel vermogen kan worden
versterkt. De Tweede Kamer is over de uitkomsten en benoemde acties
eind van het jaar geïnformeerd.3
Cybercrime
De Veiligheidsagenda 2014–2018 benoemt cybercrime als prioriteit en stelt
streefwaarden voor het aantal opsporingsonderzoeken. In 2017 is de
ambitie voor het aantal complexe opsporingsonderzoeken behaald. De
ambitie voor het aantal reguliere onderzoeken is bijna behaald. De politie
heeft in 2017 verder gebouwd aan de regionale cybercrimeteams. Eind
2017 beschikten acht regionale eenheden over een cybercrimeteam.
Daarmee zijn de capaciteit én de expertise voor de opsporing op internet
op regionaal niveau sterk verbeterd. Voorts krijgt de aanpak van cybercrime een meer integraal karakter en wordt nadrukkelijker de samenwerking met private partijen en medeoverheden gezocht. Zo ondersteunt
het Ministerie van VenJ onder andere initiatieven op gemeentelijk niveau.
Daarnaast is in 2017 in het kader van het Cybercrimeverdrag van de Raad
van Europa gestart met de onderhandelingen voor een nieuw protocol bij
het verdrag voor grensoverschrijdende opsporing op internet. De terms of
reference zijn afgelopen zomer aangenomen.
Daarnaast beoogt een nieuw wetsvoorstel de politie ruimere bevoegdheden te geven om ernstige vormen van cybercriminaliteit tegen te gaan.
Het wetsvoorstel Computercriminaliteit III, dat deze opsporingsmogelijkheden regelt en enkele nieuwe strafbaarstellingen bevat, ligt nu ter
behandeling in de Eerste Kamer.
Versterking van de rechtsstaat
Voor de democratische rechtsstaat is een goed werkende juridische
infrastructuur essentieel. Die infrastructuur vergt voortdurend onderhoud
om aansluiting te houden bij maatschappelijke ontwikkelingen en zo de
rechtsstaat te bestendigen en te verstevigen. Dit draagt bij aan
vertrouwen van burgers en bedrijfsleven in de rechtsstaat. In het civiele
recht werkt VenJ onder meer aan de modernisering van het Faillissementsrecht en is er een wetgevingsprogramma «verbetering van het
burgerlijk procesrecht» in gang gezet. Dat beoogt de rechter dichter bij de
burger te brengen en de maatschappelijke functie van de rechtspraak te
vergroten. Zo wordt het bewijsrecht vereenvoudigd, komt er een
toegankelijke procedure voor massaschade en collectieve actie en wordt
het beslag- en executierecht gemoderniseerd. Tevens is gestart met een
voorstel voor een experimentenwet rechtspraak. Met deze wet wordt het
mogelijk om ter bevordering van toegankelijke, laagdrempelige en
conflictoplossende rechtspraak te experimenteren met innovatieve
procedures.

3

Kamerstukken II 2017/2018, 29 911, 174.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

12

In 2017 startte de inwerkingtreding van de KEI-wetgeving bij de Rechtspraak. Digitalisering speelt hierin een belangrijke rol. De aldus bereikte
versnelling, vereenvoudiging en uniformering van de procedures bespaart
geld en biedt rechtszekerheid. Vanaf 1 februari 2017 geldt voor civiele
handelszaken bij de Hoge Raad de verplichting om digitaal te procederen.
Vanaf 12 juni 2017 geldt de verplichting om digitaal te procederen in asielen bewaringszaken. En vanaf 1 september 2017 is een (verplichte) pilot
gestart bij de Rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland met digitaal
procederen in civiele handelszaken met verplichte procesvertegenwoordiging. Ook in het domein van het toezicht (faillissement en bewind) zijn
in 2017 grote vorderingen geboekt waar het gaat om digitalisering. Rode
draad: uniform, eenvoudig en snel procederen. Tegelijkertijd moet ook
worden onderkend dat het programma vertraging heeft opgelopen, dat de
kosten zijn gestegen en dat verwachte baten later komen. Inmiddels heeft
de Raad voor de rechtspraak bekend gemaakt dat herziening van de
IT-productkeuze en architectuur nodig is om tot duurzaam betrouwbare,
onderhoudbare en schaalbare systemen te komen. De Raad werkt nu aan
een nieuw basisplan voor de verdere inwerkingtreding van de
KEI-wetgeving.
De modernisering van het Wetboek van Strafvordering verloopt
voorspoedig. In 2017 werd de consultatie afgerond van de boeken 1
(strafvordering in het algemeen) en 2 (het opsporingsonderzoek) en
gingen de boeken 3 (de vervolgingsbeslissing), 4 (berechting), 5 (rechtsmiddelen) en 6 (bijzondere procedures) in consultatie. De boeken 7
(tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen) en 8 (internationale
samenwerking in strafzaken) zijn al door de Eerste Kamer aanvaard en
gepubliceerd.
Het bestuursrecht wordt beter afgestemd op de behoeften van de burger.
In zijn contacten met de overheid moet de burger – nog duidelijker dan nu
– ervaren dat er sprake is van een meer responsieve rechtsstaat, waarin
de overheid open en interactief contact heeft met de burger. Dit versterkt
het vertrouwen van de burger in de overheid, en biedt ook voor de
overheid voordelen doordat beleid sneller en goedkoper gerealiseerd kan
worden. Het wetsvoorstel tot aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht om te komen tot integrale geschilbeslechting in het sociaal domein
wordt verder vorm gegeven.
Het Bestuurlijk Ketenberaad heeft in 2017 zijn ambities geformuleerd voor
de strafrechtketen. Verbetering van de informatievoorziening in de
keten en investeren in persoons- en contextgericht werken zijn hierbinnen
belangrijke prioriteiten. Ook zijn in 2017 afspraken gemaakt over de
ketengerichte financiering van ketenvoorzieningen. Zo worden de
middelen uit het Regeerakkoord ten behoeve van de digitalisering van
werkprocessen, besteed aan projecten die de ketenpartners gezamenlijk
hebben voorgesteld.
In reactie op het eindrapport van de commissie Van der Meer heeft de
Minister voor Rechtsbescherming de Tweede Kamer laten weten dat het
stelsel van rechtsbijstand zal worden herzien in een gezamenlijke
aanpak met organisaties binnen en buiten het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand.4 Met de uitwerking van enkele aanbevelingen van de
commissie Wolfsen waarvoor breed draagvlak bestaat, is in 2017 een
aanvang gemaakt: versterking van de eerstelijns rechtsbijstand, de
4

Kamerstukken II 2017/18, 31 753, 143.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

13

regiefunctie van de Raad voor Rechtsbijstand en de kwaliteit van
tweedelijns rechtsbijstandsverleners.
Politie
In de afgelopen jaren is de basis gelegd voor de politie als één organisatie. Met de totstandkoming van de herijking is afgesproken dat eind
2017 het volgende gerealiseerd zou zijn: het in werking brengen van de
eenheden en de bedrijfsvoering, versterking van de sturing, afronding van
de personele reorganisatie en versterken van de kennis en kunde, met
name in de opsporing. Het vorige kabinet heeft mede voor dit doel extra
geld vrij gemaakt. De politie constateert na intern onderzoek dat zij daar
grotendeels in geslaagd is. De Inspectie VenJ heeft de wijze waarop het
onderzoek is uitgevoerd gevalideerd.
In haar laatste rapport over de vorming van de Nationale Politie, Modernisering van de gebiedsgebonden politiezorg (GGP), concludeert de
Inspectie Veiligheid en Justitie dat de basisteams in de kern zijn
gevormd.5 Voor de verdere ontwikkeling zijn in de komende tijd nog
stappen nodig. Binnen vrijwel alle teams zijn functies, taken en rollen nu
ingevuld en in het politiewerk is gebiedsgebonden politiezorg daadwerkelijk zichtbaar. De opdracht van de korpschef om vóór eind 2017 bij de
wijkagentenfunctie een bezetting van 97% te realiseren is behaald. Ook is
gestart met het uitreiken van duizenden Chromebooks het korps, om het
locatie-onafhankelijk werken te versterken. Daardoor beschikken agenten
nu ook «op straat» over informatie en kunnen ze direct aangiftes
opnemen.
Uit het rapport van november 2017 van de commissie Evaluatie Politiewet
2012 blijkt dat de vorming van de Nationale Politie heeft gezorgd voor
meer operationele slagkracht. Ook is de politie nu beter in staat om op
nieuwe uitdagingen te kunnen inspelen en om te functioneren als één
organisatie. Over de aanbevelingen van het rapport is een open dialoog
gestart met burgemeesters, het Openbaar Ministerie en de vakbonden.
Met de politievakbonden is overeenstemming bereikt over het invoeren
van de ambtenaar van de politie die is aangesteld voor de uitvoering van
de politiektaak, met een specifieke inzetbaarheid. Na uitwerking hiervan in
wet- en regelgeving kunnen specialisten zoals financiële en cybercrimedeskundigen na een korte politieopleiding als executieve politieambtenaar
worden ingezet. Ten aanzien van de vrijwilligers is in samenwerking
tussen VenJ, politie, politiebonden en de Landelijke Organisatie van
Politievrijwilligers (LOPV) gewerkt aan een landelijk en uniform vrijwilligersbeleid met betrekking tot rechtspositie, werkzaamheden, werving en
opleiding.
Om de kwaliteit van de opsporing en vervolging te verbeteren hebben de
politie en het OM zeventien maatregelen ingezet om het vakmanschap en
de professionaliteit van de opsporing te verhogen. Ook werkt de politie
aan verhoging van de kwaliteit van het aangifteproces en de selectie van
aangiften die worden opgevolgd. De implementatie van de (korte termijn)
maatregelen die in 2017 nog niet volledig zijn uitgevoerd, worden in 2018
afgerond. Een integraal kwaliteitssysteem om kennis en kunde van
politiepersoneel te verbeteren is uitgewerkt in een aantal specifieke
modulen.

5

Bijlage bij Kamerstukken II 2017/18 29 628, 754.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

14

De afronding van het Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie
(AVP) in 2017 heeft gezorgd voor stabiliteit, verbetering en vernieuwing
van systemen. Ook is de continuïteit van de ICT versterkt.6
Het programma Mobiel Werken van de MEOS-app (Mobiel Effectief Op
Straat) is ingevoerd. Agenten worden nu op een eenvoudige manier
digitaal gefaciliteerd. Op het gebied van contact met de burger en
communicatie is politie.nl geheel vernieuwd.
De oplevering van het nieuwe C2000-systeem en het zorgvuldig testen
hiervan vergen meer tijd. Voor het standaardiseren en in het systeem
opnemen van de gegevens van ruim 80.000 portofoons en mobilofoons,
ruim 11.000 gebruikersgroepen en de beproefde rollen en rechten van de
ruim 2.200 centralisten is eveneens meer tijd nodig. Dit om risico’s in het
gebruik van het systeem in de toekomst te voorkomen.
Tot slot is eind 2017 is een wetsvoorstel in consultatie gegaan waarin een
nieuwe screening wordt voorgesteld voor ambtenaren van politie en voor
personen die (krachtens overeenkomst) werkzaamheden verrichten voor
de politie, de rijksrecherche of de Politieacademie.
Terrorismebestrijding
Jihadistisch geïnspireerde terroristische aanslagen in (onder meer)
Londen, Manchester, Stockholm en Barcelona deden de wereld ook in
2017 opschrikken. In Nederland bleef het dreigingsniveau onverminderd
hoog: 4 op een schaal van 5. Driemaal verscheen het Dreigingsbeeld
Terrorisme Nederland (DTN). Daarin is geconstateerd dat de meest
bepalende terroristische dreiging voor Nederland die uit jihadistische
hoek blijft.
Het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme is in 2017 afgerond. Met
dit programma is (onder meer) geïnvesteerd in (lokale) samenwerkingsverbanden en via gerichte preventie ingezet op inperking van de aanwas.
Ook is de informatie-uitwisseling (nationaal én internationaal) versterkt
door afspraken aan te scherpen en nieuwe informatiesystemen op te
zetten. Om goed voorbereid te zijn op terugkeer en detectie van uitreizigers is geïnvesteerd in diverse instrumenten. Zo is er een landelijk
werkend adviesteam gekomen, dat gemeenten adviseert over opvang,
zorg, onderwijs en eventuele veiligheidsrisico’s van terugkerende
minderjarigen. Eind 2017 is het actieprogramma geëvalueerd door de
Inspectie VenJ. Die concludeerde dat «het actieprogramma een aanjagende functie heeft gehad voor de integrale aanpak van jihadisme en zijn
meerwaarde heeft bewezen».
Gemeenten zijn met advies en financiële middelen (5,8 mln., onderdeel
van de verstrekkingsgelden) ondersteund bij de versterking van hun lokale
aanpak, wat onder meer de bevordering van deskundigheid van professionals betreft. Verder zijn de bestuurlijke bevoegdheden uitgebreid,
waaronder de mogelijkheid om vroegtijdig te kunnen interveniëren door
het opleggen van een uitreisverbod, gebiedsverbod, meldplicht of
contactverbod en het intrekken van Nederlanderschap in het belang van
de nationale veiligheid. Deze wetten zijn op 1 maart 2017 in werking
getreden en deels al enkele malen toegepast.

6

Kamerstukken II 2017/18 29 628, 754, bijlage 4 (Voortgangsbericht Aanvalsprogramma
Informatievoorziening Politie).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

15

De integrale aanpak jihadisme krijgt een vervolg met de Integrale aanpak
terrorisme, die op 24 november aan de Kamer is aangeboden.7
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017 hebben de
Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Buitenlandse
Zaken, Defensie en de NCTV een analyse gemaakt van de kwetsbaarheden
in het verkiezingsproces. Naar aanleiding van deze analyse zijn concrete
maatregelen getroffen. De betrokken departementen en diensten hadden
nauw contact om informatie en signalen over ongewenste buitenlandse
inmenging (zoals desinformatie en andere vormen van (heimelijke)
politieke beïnvloeding) te delen en daarop zo nodig te acteren.
In 2017 is extra geld beschikbaar gekomen voor de doorontwikkeling van
de Dienst Speciale Interventies (DSI). Focus ligt daarbij op de personele
uitbreiding. Afgelopen jaar is daarom verder geïnvesteerd in reguliere
opleidingen van de nieuwe DSI-medewerkers, evenals in bewapening/
uitrusting, voertuigen, helikoptercapaciteit en verbindingsmiddelen.
Op Schiphol is in 2017 een pilot afgerond waarbij handbagage effectiever,
efficiënter en passagiersvriendelijker wordt gescreend. Laptops en
vloeistoffen mogen daarbij in de tas blijven. De resultaten van de pilot
waren positief. Deze nieuwe technologie wordt de komende jaren dan ook
op Schiphol uitgerold. Met deze nieuwe manier van screening draagt
VenJ bij aan het behoud van de mainportfunctie van Schiphol.
Cybersecurity
Het Cybersecuritybeeld Nederland 20178 schetst evenals in voorgaande
jaren een zorgwekkend beeld. Hieruit komt naar voren dat de digitale
weerbaarheid van individuen en organisaties achterblijft bij de ontwikkeling van de dreiging. Voor 2017 zijn in de begroting van VenJ extra
middelen opgenomen om te investeren in het Nationaal Detectie Netwerk.
Door het delen van informatie kunnen digitale dreigingen zo vroeg
mogelijk herkend worden; dit betekent een versterking van de Nederlandse cybersecurity. Tevens zijn in 2017 additionele investeringen
aangekondigd voor de komende jaren. Samen met het Ministerie van EZK
is VenJ gestart met de bouw van een Digital Trust Centre. Ten behoeve
van een sterke cybersecurity zijn in 2017 ook belangrijke mijlpalen op het
gebied van wet- en regelgeving gerealiseerd. Zo is op 1 oktober 2017 de
Wet gegevensverwerking en meldplicht cybersecurity van kracht
geworden: de eerste Nederlandse wet die specifiek ziet op cybersecurity.
Hierin worden de taken van het Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC)
als Computer Emergency Response Team voor de rijksoverheid en de
vitale infrastructuur geborgd. Ook wordt de meldplicht voor vitale
aanbieders, die per 1 januari 2018 in werking is getreden, geregeld. Deze
wet maakt melding van cyberincidenten op een vertrouwde wijze
mogelijk. Ook stelt ze het NCSC in staat om andere partijen te informeren,
zodat deze geen slachtoffer hoeven te worden van vergelijkbare aanvalsmethoden. Verder is hard gewerkt aan de implementatie van de
EU-richtlijn Netwerk en Informatiebeveiliging die 15 februari 2018 aan uw
Kamer is aangeboden.
Crisisbeheersing
In het kader van het programma Vitale infrastructuur is opnieuw een
aantal processen vitaal verklaard. In de Kamerbrief Veiligheidsregio’s en
crisisbeheersing zijn deze aan de Kamer bekend gemaakt.9 Ook heeft
7

Kamerstukken II 2016/17, 29 754, nr. 436.
Kamerstukken II 2016/17, 26 643, nr. 477.
9
Kamerstukken II 2017/18, nr. 29 517.
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

16

VenJ, ditmaal met het Ministerie van EZK en het Agentschap Telecom,
haar jaarlijkse netwerkdag Vitale Infrastructuur georganiseerd, met als
thema «Wat doet uw organisatie als de verbinding wordt verbroken».
In 2017 hebben VenJ, de veiligheidsregio’s en het Veiligheidsberaad een
effectievere en meer op elkaar afgestemde aanpak ontwikkeld voor
overstromingen, stralingsincidenten en uitval van vitale onderdelen van
de maatschappij.10 Het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) borgt de
opgedane kennis van de verschillende trajecten.
Op 1 december 2017 is een aanpassing van de regelgeving in het kader
van de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Zo zijn enkele functies
aangepast aan ontwikkelingen in de praktijk; ook is de samenstelling van
het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) geflexibiliseerd.11
In het kader van het programma economische veiligheid is een beleidsinstrumentarium economische veiligheid ontwikkeld. Dit instrumentarium
adresseert risico’s voor de nationale veiligheid bij inkoop, aanbestedingen
en buitenlandse overnames.
Slachtofferbeleid
Ook waar het gaat om slachtofferzorg werd de rechtsstaat in 2017 verder
versterkt. Met de implementatie per april 2017 van de EU-richtlijn
minimumnormen slachtoffers is de positie van slachtoffers van misdrijven
nu stevig is verankerd in de wet.12 2017 was het eerste uitvoeringsjaar van
de meerjarenagenda slachtofferbeleid13, die de focus legt op de uitvoering
van nieuw verworven slachtofferrechten in de praktijk. Samen met
ketenpartners is gewerkt aan de uitvoering van de thema’s uit de
meerjarenagenda: informeren, beschermen en herstel. Slachtoffers
ontvangen sinds april 2017 bij hun eerste contact met de politie een
verklaring van hun rechten: waar zij recht op hebben in het strafproces en
waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning.
Het Informatieportaal Justitiabelen (Ijus) geeft slachtoffers en burgemeesters informatie over de terugkeer van ernstige gewelds- en zedendelinquenten. Vanaf 2017 gebeurt dit digitaal. In 2017 is een strategie
opgezet en zijn concrete acties uitgezet om te voldoen aan de (nieuwe)
wetgeving en verordeningen rondom privacy en data-protectie. Zo is er
een audit uitgevoerd op Injus, waarbij onder meer gekeken is naar
logging, vernietiging, archivering, autorisatie en beveiliging.
Integriteit en kansspelen
De Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is een effectief preventiemiddel ter
voorkoming van slachtofferschap en daderschap. Uit deze verklaring blijkt
dat het gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van
een specifieke taak of functie in de samenleving. Om te voorkomen dat
jongeren onterecht menen niet in aanmerking te komen voor een VOG, is
veel gedaan aan communicatie, bijvoorbeeld door de campagne «Wat de
VOG». De gratis VOG voor vrijwilligers die werken met kinderen of
verstandelijke beperkten is succesvol geëvalueerd en wordt daarom vanaf
2017 structureel geborgd. En het wetsvoorstel die het mogelijk maakt om

10

Kamerstukken II 2016/17, 29 517, nr. 123.
Staatsblad 2017, nr. 453 en 454 en Staatscourant 2017 nr. 68919.
12
Staatsblad 2017, nr. 128.
13
Kamerstukken II 2016/17, 33 552, nr. 23.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

17

een VOG af te geven op basis van louter politiegegevens heeft de
consultatiefase doorlopen.
Het wetsvoorstel modernisering speelcasinoregime is in januari 2017 in
de Tweede Kamer aangenomen. De behandeling in de Eerste Kamer van
dit wetsvoorstel én van het wetsvoorstel Kansspelen op afstand heeft veel
tijd in beslag genomen. De inwerkingtreding is vertraagd. De verwachtte
inkomsten voor de Kansspelautoriteiten werden hierdoor niet gerealiseerd
in 2017. Om die reden heeft VenJ in 2017 binnen de eigen begroting de
claim van de Kansspelautoriteiten ter waarde van € 1,5 mln. gehonoreerd.
De vertraging heeft ook tot gevolg dat de herijking van het loterijstelsel nog niet heeft kunnen plaatsvinden. Naar verwachting zal dit in
2018 gebeuren.
Veiligheid in Sociaal Domein
In 2017 hebben Politie en Veilig Thuis geïnvesteerd in de kwaliteit van de
politiemeldingen aan Veilig Thuis.14 De VenJ-organisaties die vallen onder
de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling zijn
in 2017 gestart met het uitwerken van een afwegingskader.15 In Caribisch
Nederland is voor de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld
een project gestart ter verbetering van de samenwerking tussen de
justitiepartners en de aansluiting met de zorgpartners.16 Tot slot heeft
VenJ in 2017, samen met VWS en gemeenten, afspraken gemaakt om dit
probleem gezamenlijk aan te pakken.
In 2017 heeft VenJ, samen met de VNG en alle ketenpartners (GGZ NL,
DJI, OM, Nationale Politie, landelijke vereniging managers veiligheidshuizen etc.), de meerjarenagenda zorg- en veiligheidshuizen 2017–2020
opgesteld. In deze agenda zijn negen doelstellingen opgenomen voor de
32 zorg- en veiligheidshuizen in Nederland, waaronder doelstellingen over
informatiedeling en privacy. Hierdoor zullen deze samenwerkingsverbanden de komende jaren nog beter gaan functioneren. Ook krijgen ze
een duidelijkere positie krijgen in het zorg- en veiligheidsdomein.17
In 2017 is de Screener voor Intelligentie en Licht verstandelijk beperkten
(SCIL) getest in de jeugdstrafrechtketen. Deze screener stelt professionals
in de jeugdstrafrechtketen in staat cliënten met een mogelijke licht
verstandelijke beperking vroegtijdig op te merken, zodat de bejegening,
de strafadvisering en sanctie-uitvoering op hun niveau kan worden
afgestemd. Halt en de Raad voor de Kinderbescherming gaan de SCIL
structureel inzetten. Ook is in 2017 een subsidieprogramma via ZonMw
opengesteld voor het ontwikkelen van domeinoverstijgende, integrale
aanpakken, die moeten voorkomen dat mensen met een licht verstandelijke beperking (opnieuw) in aanraking komen met politie en justitie.
High Impact Crimes
Typerend voor de aanpak van High Impact Crimes (HIC) is de strategische
inzet van (een mix van) dadergerichte, situationele en slachtoffergerichte
preventieve en repressieve maatregelen. De aanpak is gericht op de vier
HIC delicten: overvallen, straatroof, woninginbraak en geweld en op de
aanpak van personen met een ernstig psychiatrische aandoening. De
aanpak is wetenschappelijk onderbouwd en wordt steeds geëvalueerd. De
14

Kamerstukken II 2016/17 28 345 nr. 179.
Kamerstukken II 2017/18 28 345 nr. 183.
16
Kamerstukken II 2017/18 28 345 nr. 183.
17
Kamerstukken II 2017/18 25 424 nr. 377.
15

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

18

aanpak heeft een integraal karakter. Dit betekent dat met maatschappelijke
partners en het bedrijfsleven gewerkt wordt aan het voorkomen van
HIC-delicten. Dit betekent dat er voortdurend wordt ingespeeld op
actualiteiten waaronder ook de modus operandi van daders. Zo zijn er
afspraken gemaakt met banken voor de aanpak van de ram- en plofkraken
en het beter beveiligen van geldautomaten. Er zijn ook afspraken gemaakt
met woningbouwcorporaties en de telecomsector. In 2017 zijn in 300
gemeenten ruim 4.000 opkopers aangesloten op Digitaal Opkopers
Register in combinatie met de database van Stop Heling.
Het aantal overvallen nam in 2017 wederom af met 3%, naar een
historisch laag niveau. Het aantal straatroven daalde met 14%, het aantal
woninginbraken met 12% en expressief geweld met 6%. High Impact
Crimes zijn type delicten die zwaar ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer
van mensen. De aanpak blijkt inmiddels multi-toepasbaar. Zo is de
«HIC-aanpak», op verzoek van het Ministerie van IenW, ook ingezet om het
openbaar vervoer veiliger te maken.
De HIC aanpak is gericht op het voorkomen van daderschap en terugdringen van recidive.
De Top-X aanpak in de veiligheidshuizen om recidive door daders van HIC
te voorkomen is het afgelopen jaar in drie regio’s verder ontwikkeld.
Specifieke aandacht is uitgegaan naar de hardnekkige dadergroep die zich
bezighoudt met plof- en ramkraken, dit in samenwerking met het RIEC.
Ook voor de doelgroep personen met ernstig psychiatrische aandoening,
die een veiligheidsrisico vormen voor de omgeving, is gewerkt aan een
sluitende aanpak in het veiligheidshuis waarbij nadruk is gelegd op het
ontwikkelen van een persoonsgerichte aanpak en informatiedeling. Hierbij
zijn de handen ineen geslagen met zorgpartners. De blijvende inzet op het
voorkomen van zowel slachtofferschap als daderschap maakt dat de
aantallen gewelds(delicten) stabiel laag blijven. Het is noodzaak om bij
zowel de justitie- en zorgpartners, gemeenten, politie en OM als het
bedrijfsleven de urgentie vast te houden om te voorkomen dat de
aantallen weer gaan stijgen.
Sanctietoepassing
In 2017 is de strategische verkenning naar toekomst van de sanctieuitvoering afgerond. Dit heeft geleid tot het whitepaper «Koers en Kansen
voor de sanctie-uitvoering», dat in mei 2017 is gedeeld met de Tweede
Kamer. Het whitepaper beschrijft drie veranderlijnen «veilig dichtbij»,
«levensloop centraal» en «vakmanschap voorop» en heeft als doel input
te geven op de maatregelen die getroffen zullen worden om de recidive te
verminderen.
DJI is in 2017 met een aantal pilots rondom het leefklimaat in detentie
gestart. Deze hebben als doel om de zelfredzaamheid van gedetineerden
te vergroten en daarmee de re-integratie van gedetineerden buiten en de
veiligheid binnen de penitentiaire inrichtingen te vergroten.
Het voorstel tot wijziging van het Besluit Justitiële en Strafvorderlijke
gegevens m.b.t. het realiseren van een wettelijke grondslag voor melding
aanvang en einde detentie van alle gedetineerden aan de gemeente van
(her)vestiging is eind december 2017 in consultatie gebracht. Deze
grondslag zal het mogelijk maken dat meldingen dan meer geautomatiseerd kunnen plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

19

De Verkenning Invulling Vrijheidsbeneming Jeugd leverde diverse pilots
kleinschalige voorzieningen en screening voor jeugdigen op en een
verkenning voor een landelijke specialistische voorziening. Deze voorzieningen dragen bij aan de continuïteit van zorg en een sluitende aanpak
voor jeugdigen.
In 2017 zijn 119 deelnemers ingestroomd in de pilot Social Impact Bond
«Werk na detentie». Met deze pilot beoogt VenJ, in samenwerking met
ABN AMRO, het Oranje Fonds en de Start Foundation, de werkloosheid en
recidive onder ex-gedetineerden aan te pakken. De uitdaging is de
interventie zo effectief te laten zijn dat de besparingen door afname van
recidive groter zijn dan de kosten van de pilot.
Als gevolg van internationale en nationale rechterlijke uitspraken in de
laatste jaren is de toepassing en tenuitvoerlegging van de levenslange
gevangenisstraf in Nederland onder druk komen te staan. In 2017 is
gewerkt aan een herziening van de wijze van tenuitvoerlegging van de
levenslange gevangenisstraf, zodat rechters deze straf toch kunnen blijven
opleggen. Dit heeft geleid tot de oprichting van een onafhankelijke
adviescollege, het Adviescollege levenslanggestraften, dat sinds 1 juni
2017 operationeel is. De Hoge Raad heeft in een uitspraak van
19 december 2017 geconcludeerd dat de beleidswijzigingen die in 2017
zijn ingevoerd ervoor hebben gezorgd dat het opleggen en ten uitvoer
leggen van levenslange gevangenisstraf in Nederland aan de eisen van
het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) voldoet.
Met behulp van de Cross Border Enforcement richtlijn kunnen bij acht
verkeersovertredingen, waaronder snelheid en roodlicht negatie, de
naam- en adresgegevens van een buitenlandse kentekenhouder worden
achterhaald. In voorgaande jaren is de verwerking van buitenlandse
kentekens uit 11 EU-Lidstaten gerealiseerd. Per 1 november 2017 zijn voor
verkeersovertredingen op kentekens uit de landen Estland, Finland, Italië,
Letland, Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Slovenië, Tsjechië en Zweden de
digitale flitspalen en trajectcontrolesystemen in gebruik genomen. Ook
aan verkeerovertreders uit deze lidstaten kunnen voortaan verkeersboetes
worden opgelegd.
In februari 2017 is het rapport Neurowetenschappelijke toepassingen
in de jeugdstrafrechtketen aan de Tweede Kamer aangeboden18 . Daarin
heeft de toenmalige Staatssecretaris aangegeven dat hij een aantal
veelbelovende toepassingen op dit terrein uittest in de praktijk. Er lopen
nu drie pilots; een aanvulling van bestaande screenings- en risicotaxatieinstrumenten met neurobiologische maten, een interventie gericht op
beïnvloeding van onbewuste processen bij jeugdige verslaafde justitiabelen en een interventie gericht verminderen van problemen met
agressieregulatie door biofeedback (met polsband). De pilots lopen
voorspoedig en begin 2018 start een vierde. De pilots worden wetenschappelijk begeleid en geëvalueerd zodat een goed beeld wordt
verkregen van meerwaarde van deze aanpak.
Met het wetsvoorstel herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke
beslissingen wordt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging
van straffen verschoven van het Openbaar Ministerie naar de Minister van
VenJ. Het wetsvoorstel is op 21 februari 2017 door de Eerste Kamer
aanvaard. Ook is het afgelopen jaar de lagere regelgeving nader uitgewerkt. De Minister heeft de coördinatie van de tenuitvoerlegging van
18

Kamerstukken II 2016/17, 28 741, 32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

20

strafrechtelijke beslissingen centraal belegd bij het Administratie- en
Informatiecentrum voor de Executieketen (AICE) bij het CJIB.
Naar aanleiding van de aanbevelingen van de commissie-Hoekstra, die de
zaak rond de moord op Els Borst onderzocht, is in 2017 een aantal
maatregelen genomen:
– de politie heeft 24/7 zicht op openstaande vrijheidsstraffen, inclusief in
de fase van de zelfmeldprocedure van veroordeelden met een
vrijheidsstraf
– de mogelijkheid tot geprioriteerde, c.q. versnelde, tenuitvoerlegging
van vrijheidsstraffen van veroordeelden waarvoor het gevaarscriterium geldt.
Het doel van deze maatregelen is voorkomen dat personen met
verward gedrag die een gevaar vormen voor de maatschappelijke
veiligheid onnodig lang in vrijheid verblijven, in afwachting van de
tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf. Om te komen tot een sluitende
aanpak krijgen gemeenten en regio’s ondersteuning van het Schakelteam
personen met verward gedrag. Inmiddels zijn er al meer dan 100
praktijkprojecten gestart. Ook zijn er eind 2017 in Rotterdam en
Oost-Nederland twee pilots van DJI gestart t.b.v. hoog risico (verwarde)
patiënten. Deze lopen door in 2018. VenJ heeft in 13 gemeenten de
werkwijze van de wijk-GGD’ers geïmplementeerd. De wijk-GGD’er werkt
samen met de wijkagenten en overige partners en acteert in een vroegtijdig stadium op signalen van verwarde of overspannen personen met
een zorgbehoefte. Deze preventieve maatregel heeft bijgedragen aan het
voorkomen van escalaties – en daarmee ook van politie-ingrijpen.19 Op
14 februari 2017 is de Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
in de Tweede Kamer20 en op 28 november 2017 is de memorie van
antwoord aangeboden aan de Eerste Kamer.21 De Wvggz vervangt de Wet
bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) en
geeft nader invulling aan enkele aanbevelingen van de commissieHoekstra. Het doel is om gedwongen behandeling van mensen met
psychische problemen minder ingrijpend te maken. Zo kan verplichte zorg
straks ook buiten een instelling opgelegd worden.
De problematiek die een weigerende observandus mogelijk met zich
meebrengt, is onder de aandacht van velen. Het WODC verricht verschillende onderzoeken naar de weigerende observandus, waarvan de eerste
resultaten voorjaar 2018 worden verwacht.
Migratie en asiel
Het toegangsbeleid is in 2017 versterkt door bewaking van de buitengrenzen via een effectief en efficiënt grenstoezicht. In 2017 is een
belangrijke impuls gegeven aan de grensbewakingscapaciteit van de
KMar. Er zijn middelen vrijgemaakt, oplopend tot structureel 43 mln., die
ervoor moeten zorgen dat de KMar op termijn weer volledig «Schengenconform» kan gaan werken. Ten behoeve van de ondersteuning van de
KMar aan de grens heeft in 2017 bijstand plaatsgevonden vanuit de
Landmacht, DJI en de Nationale Politie. Verder is op Schiphol het aantal
automatische grenspassagepoorten (No-Q) uitgebreid van 36 (2015) naar
78 stuks (2017). No-Q’s voeren geautomatiseerd alle controles in alle
databases uit. Door de inzet van NO-Q kunnen meer personencontroles
19

Kamerstukken II 2017/18 25 424, 377.
Handelingen II 2016/17, 52, 7.
21
Kamerstukken I 2017/18, 32 399, 31 996.
20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

21

tegelijkertijd worden uitgevoerd wat bijdraagt aan een efficiënte inzet van
KMar. Bovenstaande activiteiten hebben bijgedragen aan het tegengaan
van migratiecriminaliteit en illegale migratie. Op nationaal en Europees
niveau is in 2017 nauwe samenwerking voortgezet om een meer
gereguleerde asielstroom te bewerkstelligen, bijvoorbeeld in het kader
van het EU-Turkije Actieplan.
De onderhandelingen over een Europees In- en Uitreissysteem (EES) zijn
inmiddels afgerond.
Daarmee is de basis gelegd voor verdere technologische ontwikkeling aan
de grens. Dit systeem heeft als doel bestrijding van illegale immigratie en
het verhogen van de veiligheid binnen de Europese Unie. Door een
elektronische registratie van onderdanen van derde landen bij de in- en
uitreis, wordt automatisch de toegestane verblijfstermijn berekend en
wordt het stempelen van reisdocumenten overbodig. De onderhandelingen over een Europees Reis Autorisatie Systeem (ETIAS) zijn in 2017
eveneens ineen vergevorderd stadium beland. Het ETIAS zal informatie
verzamelen en toetsen van alle niet-visumplichtige reizigers die van plan
zijn naar de Europese Unie te reizen. Met dit systeem kunnen personen
die mogelijk illegaal het Schengengebied willen binnenkomen of een
veiligheidsrisico vormen, vóór hun aankomst aan de grens worden
geïdentificeerd en kan de veiligheid van de buitengrenzen fors worden
versterkt.
In het kader van het sporenbeleid is er in vroeg stadium onderscheid
gemaakt tussen kansrijke en kansarme aanvragen. Asielaanvragen
waarvoor op grond van de Dublin verordening een ander Europees land
verantwoordelijk is, zijn in een apart spoor snel afgedaan. Dat geldt ook
voor asielaanvragen van personen uit veilige landen van herkomst. Dit
maakt het mogelijk om, in geval van een afwijzing, een spoedig vertrek
van de vreemdeling uit Nederland te realiseren.
Tegelijk heeft de IND ingezet op het verder terugbrengen van de werkvoorraden die door van de eerdere hoge instroom zijn ontstaan Zo is de
voorraad aan te behandelen nareisverzoeken gedaald van ruim 20.000 tot
circa 6.500. Terugdringen van de voorraad en daarmee verkorten van de
wachttijden heeft als doel ook kansrijke asielzoekers snel duidelijkheid te
geven.
Vergunninghouders kunnen hierdoor eerder starten met integratie en het
vinden van werk. Het nieuwe regeerakkoord geeft hieraan een verdere
impuls. De planvorming om op basis van deze uitgangspunten te komen
tot een flexibele asielketen is kort na het uitkomen van het regeerakkoord
gestart. De uitwerking van het plan voor een flexibele asielketen vindt
in goed overleg met lokale overheden en het maatschappelijk middenveld
plaats en is een uitwerking van de lessons learned gedurende de hoge
instroom.
Het wetsvoorstel Terugkeer en Vreemdelingenbewaring werd ten tijde van
het demissionaire kabinet controversieel verklaard. Als gevolg hiervan
heeft de parlementaire behandeling nog niet plaatsgevonden.
Naar aanleiding van het arrest Paposhvili is het medisch beleidskader per
29 augustus 2017 aangepast. Het nieuwe medische beleidskader behelst
dat bij het toekennen van uitstel van vertrek (artikel 64 van de Vreemdelingenwet) in verband met een medische noodsituatie niet alleen getoetst
moet worden of de benodigde medische zorg in het land van herkomst
beschikbaar is, maar ook of deze feitelijk toegankelijk is voor de vreemdeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

22

VenJ Verandert
Het veranderprogramma van het ministerie had in 2017 als motto «Van
denken naar doen». VenJ maakte een Strategische agenda en ook het
stakeholdermanagement is verder verbeterd. Een strategisch ontwikkelprogramma voor én door de top 300 van leidinggevenden van VenJ dient
ter ondersteuning van de verandering. Ook is in 2017 een begin gemaakt
met opgavegericht werken, met als doel om de verandering te koppelen
aan de werkpraktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

23

Overzicht prestatie-indicatoren Veiligheidsagenda
Tabel 3.1. Overzicht prestatie-indicatoren Veiligheidsagenda
Nulwaarde

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Doel

Verschil

2014

2015

2016

2017

2017

2017

1.267

1.239

1.133

1.103

1.563

460

1

High Impact Crimes
Aantal overvallen

1.633

Aantal straatroven

7.002

5.418

4.731

4.165

3.576

6.204

2.628

Aantal woninginbraken2

87.345

71.100

64.560

55.470

49.124

76.357

27.233

950

1.025

1.188

1.369

1.361

950

411

90

136

143,5

416,5

221,2

110,5

110,7

Aantal complexe onderzoeken
naar cybercrime

20

19

21

34

43

40

3

Aantal reguliere onderzoeken
naar cybercrime

180

120

124

171

227

230

3

Totaal aantal interventies

600

–

842

876

712

650

62

Aantal complexe en grootschalige onderzoeken

20

–

25

20

30

25

5

215

–

364

335

338

235

103

1.500

1.500

2.077

2.794

2.740

1.900

840

Ondermijnende en financieeleconomische criminaliteit3
Aantal aangepakte criminele
samenwerkingsverbanden (csv’s)
4

Afnemen crimineel vermogen

Crimineel vermogen dat langs
strafrechtelijke weg wordt
afgepakt (x € 1 mln.)
Aanpak cybercrime5

Aanpak kinderporno6

Aantal reguliere grootschalige
onderzoeken
7

Aanpak horizontale fraude

Aantal aan OM aan te leveren
zaken

1
Bron: Gezamenlijke monitor Veiligheidsagenda politie & OM, voorlopige jaarresultaten 2017. De nulwaardes betreffen waarden uit 2013. In de
Veiligheidsagenda zijn naast de streefwaarden voor de aantallen ook ophelderingspercentages voor High Impact Crimes te vinden. De genoemde
doelen zijn maxima.
2
Dit betreft de optelsom van afspraken gezagen en resultaat aanvullende maatregelen.
3
Bron: Gezamenlijke monitor Veiligheidsagenda politie & OM, voorlopige jaarresultaten 2017. Genoemde aantallen zijn een minimum streefwaarde
van het aantal criminele samenwerkingsverbanden dat middels strafrechtelijk onderzoek wordt aangepakt (zij het projectmatig onderzoek of
TGO-onderzoek). Handhaving van het aantal onderzoeken gaat gepaard met kwalitatieve versterking van de strafrechtelijke aanpak, waarbij deze
meer gericht wordt op kopstukken en sleutelfiguren. Sturing op het aantal onderzoeken betreft een wijziging ten opzichte van de voor 2013 en 2014
gehanteerde indicator «percentage bekende csv’s dat wordt aangepakt».
4
Zie toelichting ontvangsten afpakken artikel 33
5
Bron: Gezamenlijke monitor Veiligheidsagenda politie & OM, voorlopige jaarresultaten 2017. In de Veiligheidsagenda 2015–2018 is overeengekomen dat het aantal complexe onderzoeken stijgt tot 50, en het totaal aantal onderzoeken tot 360. Het aantal complexe onderzoeken is inclusief
tenminste 20 grote internationale zaken dat wordt opgepakt door het Team High Tech Crime. De geformuleerde doelstelling betreft een wijziging ten
opzichte van de jaren 2013 en 2014, waarin enkel de complexe onderzoeken door het Team High Tech Crime werden geregistreerd. In het aantal
reguliere onderzoeken is ook de productie van Landelijke Eenheid meegenomen.
6
Bron: Gezamenlijke monitor Veiligheidsagenda politie & OM, voorlopige jaarresultaten 2017. In de gemeenschappelijke Veiligheidsagenda
2015–2018 is overeengekomen dat de aanpak van kinderporno wordt versterkt. Concreet is afgesproken dat het aantal interventies zal stijgen tot
700, waarvan tenminste 265 complexe en grootschalige onderzoeken in 2018. Dit betekent een wijziging van de doelstelling ten opzichte van 2013
en 2014, waarin werd gekeken naar het aantal ingestroomde verdachten. Door middel van de nieuwe prestatie-indicator kan effectiever op de
aanpak worden gestuurd.
7
Bron: Gezamenlijke monitor Veiligheidsagenda politie & OM, voorlopige jaarresultaten 2017. In de Veiligheidsagenda is overeengekomen dat het
aantal strafzaken horizontale fraude zal stijgen van 1.500 tot 2.300. In 2017 is ook de productie van de Landelijke Eenheid bij het aantal OM
verdachten cybercrime regulier (4) en horizontale fraude (20) meegeteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

24

Overzicht realisatie beleidsdoorlichtingen
Tabel 3.2 Overzicht realisatie beleidsdoorlichtingen
Artikel

Naam artikel

31

Politie

2012

2013

2014

2015

2016

2017

N
X

X3

Kwaliteit, arbeidsvw en ICT Politie (31.3)

33

34

Geheel artikel
(ja/nee)

X2

Bekostiging Politie (31.2)

32

20181

X

Rechtspleging en Rechtsbijstand

N

Apparaatskosten HR (32.1)

X

Adequate toegang tot het rechtsbestel(32.2)

X

Optimale randvoorwaarden voor
doelmatig en doeltreffend rechtsbestel
(32.3)

X

Rechtshandhaving en vervolging

J

Apparaatskosten OM (33.1)

X

Bestuur, informatie en technologie (33.2)

X

Opsporing en vervolging (33.3)

X

Straffen en Beschermen

N

Raad voor de Kinderbescherming (34.1)
Preventieve maatregelen (34.2)

X

Tenuitvoerlegging strafrechtelijke
sancties en Vreemdelingenbewaring
(34.3)

X

Slachtofferzorg (34.4)

X

Uitvoering jeugdbescherming en Voogdij
amv’s (34.5)

X4

Tenuitvoerlegging justitiële sancties
Jeugd (34.5)
36

X

Contraterrorisme en Nationale Veiligheidsbeleid

X5

Nationale veiligheid en terrorismebestrijding (36.2)

N
X

6

Onderzoeksraad voor Veiligheid (36.3)
37

Vreemdelingen

N

Toegang, toelating en opvang vreemdelingen (37.2)

X

Terugkeer (37.3)

X

1

Deze kolom geeft aan de verwachte doorlichtingen in het jaar 2018.
Doorlichting Veiligheidsregio’s en politie afgerond in 2013, de oude artikelen 23.1 t/m 23.4).
3
Doorlichting Veiligheid ICT in 2013 afgerond (oude artikel 25.2).
4
Doorlichting Interlandelijke adoptie in 2012 afgerond (oud artikel 14.1).
5
Doorlichting Radicalisering afgerond in 2013 (oude artikel 25.1).
6
In 2018 wordt een (wettelijke) beleidsevaluatie opgesteld.
2

Voor het meest recente overzicht van de programmering van beleidsdoorlichtingen, klik op deze link:
Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Voor de realisatie van andere onderzoeken, zie de bijlage «Evaluatie en
overig onderzoek» (bijlage 2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

25

Toelichting
Artikel 34
De beleidsdoorlichtingen Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties en
Vreemdelingenbewaring (34.3) en tenuitvoerlegging justitiële sancties
Jeugd (34.5) hebben enige vertraging opgelopen omdat de afstemming
met de vele betrokken uitvoeringsorganisaties een zorgvuldig proces
doorloopt, voordat de beleidsdoorlichtingen kunnen worden aangeboden.
Artikel 36
De beleidsdoorlichting Nationale veiligheid en terrorismebestrijding (36.2)
is niet in 2017 opgeleverd maar zal begin 2018 gereed zijn. De reden voor
de vertraging is dat gezien de breedte van de werkzaamheden van de
NCTV er veel Ministeries direct of indirect betrokken zijn bij de taken van
de NCTV, waardoor de beleidsdoorlichting langs veel verschillende
Ministeries dient te gaan.
Artikel 37
De beleidsdoorlichting Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
(37.2) wacht op publicatie van het rapport van de Algemene Rekenkamer
over de asielketen. Deze is vertraagd waardoor beleidsdoorlichting ook
vertraagd (tot na zomer 2018)22.
Overzicht garanties en achterborgstellingen
Het Ministerie van VenJ kent geen risicovoorziening(en); de begrotingsreserve Asiel is niet gekoppeld aan een risicoregeling.
Tabel 3.3 Overzicht verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)
Art. Omschrijving

Uitstaande
garanties

Verleend

Vervallen

Uitstaande
garanties

Garantieplafond

Totaal
plafond

Totaal stand
risicovoorziening

2016

2017

2017

2017

2017

2017

2017

31

Inkoop Max

928.407

51.917

381.860

598.464

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

34

Garantiestelling Faillissementscuratoren dienst
JUSTIS

19.708

3.757

5.425

18.040

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

34

Garantstelling Hypothecaire
leningen aan JJI’s

27.182

0

784

26.398

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal

975.297

55.674

388.069

642.902

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Uitgaven Ontvangsten

Saldo

Totaalstand
mutatie
volume
risicovoorziening

Tabel 3.4 Overzicht uitgaven1 en ontvangsten garanties (bedragen x € 1.000)
Art. Omschrijving

34

1

Garantiestelling Faillissementscuratoren dienst
JUSTIS

Uitgaven Ontvangsten

Saldo

2016

2016

2016

2017

2017

2017

2017

1.845

0

1.845

2.626

0

2.626

n.v.t.

bij de uitgaven betreft het de opdrachten tot betaling

22

Kamerstukken II 2017/2018 33 199 nr. 23

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

26

31 Inkoop Max
In de stand is de meerjarige verplichting opgenomen die VenJ heeft aan
de politie, in het kader van het prepensioen en levensloopregeling (Inkoop
Max regeling). De verplichtingen die hieruit voortvloeien zijn gerelateerd
aan het bedrag welke als vordering in de jaarrekening van de politie
worden opgenomen (TK 29 628, nr. 407).
34 Garantiestelling Faillissementscuratoren dienst JUSTIS
De garantstellingsregeling faillissementscuratoren (GSR) biedt curatoren
de mogelijkheid om in faillissementen waarin sprake lijkt te zijn van
kennelijk onbehoorlijk bestuur, maar in de boedel onvoldoende middelen
aanwezig zijn, toch onderzoek te kunnen doen of een procedure te starten
om onrechtmatig aan de boedel onttrokken gelden en goederen terug te
halen. De GSR wordt onder het rijkskader voor garantieregelingen
gebracht. Dit betekent onder meer de invoering van een premie gefinancierde begrotingsreserve. In 2017 is de Tweede Kamer geïnformeerd dat
de motie Gesthuizen c.s. in uitvoering is genomen (TK 2016/17, 29 911,
nr. 169).
Hiertoe wordt de mogelijkheid en wenselijkheid van uitbreiding van de
Garantstellingsregeling Curatoren 2012 onderzocht, waarbij tevens
modellen voor bekostiging zullen worden bezien, gegeven de budgettaire
kaders. De curatorenverenigingen zijn om hun visie gevraagd. Tevens is
het WODC verzocht om de uitvoering van een effectmeting van de GSR.
Dit zal in 2018 plaatsvinden, waarna de regeling zal worden herzien.
34 Garantstelling Hypothecaire leningen aan JJI’s
Het feitelijk risico van de verleende garanties aan particuliere jeugdinrichtingen betreft borgstellingen ten behoeve van het restantbedrag van
leningen die particuliere inrichtingen zijn aangegaan ter financiering van
de gebouwen. Zonder garantie verlening was het niet mogelijk tegen
gunstige condities dergelijke leningen bij externe financiers af te sluiten.
Omdat DJI de kapitaalslasten van de betreffende leningen bovennormatief
vergoedt aan de inrichtingen was het uit efficiencyoverwegingen van
belang dat de leningen tegen een zo gunstig mogelijk rentepercentage
konden worden afgesloten.
Tabel 3.5 Overzicht rekening-courant limieten en gebruik leenfaciliteit (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

Saldo
uitstaande
leningen

Aangegane
Leningen

Aflossing
uitstaande
leningen

Saldo Gem. looptijd
uitstaande
leningen

Rekening
courant
limiet

2016

2017

2017

2017

2017

2017

14,5

250.000

31

Nationale Politie

1.241.339

0

156.645

1.084.694

31

Politie Academie (na 1-1-2017)

0

0

0

0

31

Meldkamer Noord Nederland

10.000

0

400

9.600

30,0

34

Kansspelautoriteit

3.330

0

370

2.960

10,8

34

Particuliere JJI’s

47.223

0

2.432

44.791

21,3

37

NIDOS

0

0

0

0

37

COA

290.080

0

25.920

264.160

15,0

70.000

Totaal

1.591.972

0

185.767

1.406.205

15,4

358.250

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

250

3.000

35.000

27

Leenfaciliteit
Deze organisaties hebben toegang tot het geïntegreerd middelenbeheer
van het Ministerie van Financiën (MvF). Voor de financiering van
investeringen kunnen ze een beroep doen op de leenfaciliteit van MvF. In
deze garantstelling is bepaald dat wanneer er niet aan de verplichtingen
wordt voldaan die uit de overeenkomst van geldlening voortvloeien, MvF
deze verplichting ten laste zal brengen van het Ministerie van VenJ. In
2017 zijn de leningen van de Politieacademie van voor 1 januari 2017
overgenomen door de Nationale Politie.
Het gemeenschappelijke Hof en de Raad voor de rechtspraak worden in
de leenadministratie van het MvF gekenmerkt als een agentschap en zijn
daarom in bovenstaand overzicht niet opgenomen. Het totaal van de
uitstaande leningen voor de Raad van de Rechtspraak bedroeg per ultimo
2017 € 57,708 mln. en voor het Gemeenschappelijk Hof € 0,083 mln.
RC-limiet
De betreffende organisaties hebben bij MvF een rekening-courant
faciliteit, waarbij VenJ garant staat voor de aanzuivering van een mogelijk
debetsaldo wanneer de betrokken organisaties daarbij in gebreke blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

28

4. BELEIDSARTIKELEN
31. Politie
Artikel 31 Politie: 46,1% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 7.032 mln.

Bekostiging Politie: 5.896 mln.
Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie: 125 mln.

Algemene doelstelling

Een veilige samenleving met behulp van een goed functionerende
politieorganisatie.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister heeft een financierende en regisserende rol ten aanzien van
de politie. Hierbij zijn drie verschillende verantwoordelijkheden te
onderscheiden:
•
•

•

De eerste verantwoordelijkheid betreft die voor de inrichting, werking
en ontwikkeling van het politiebestel.
De tweede verantwoordelijkheid is voor bevoegdheden en het beheer
ten aanzien van de politie. Onder deze beheersverantwoordelijkheid
van de Minister23 valt het vaststellen van de begroting, de meerjarenraming, de jaarrekening, het beheersplan, het jaarverslag en de
operationele sterkte. De Minister kan de korpschef te allen tijde over
alle beheeraangelegenheden algemene en bijzondere aanwijzingen
geven.
Tot slot stelt de Minister vanuit zijn beleidsverantwoordelijkheid,
gehoord het College van procureurs-generaal en de regioburgemeesters, ten minste eens in de vier jaar de landelijke beleidsdoelstellingen
van de politie vast.

De Minister van VenJ heeft ten aanzien van het politie- en brandweerkorps
Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) een financierende en regisserende
rol. De beheersverantwoordelijkheid voor het politie- en brandweerkorps
(BES) berust bij hem.24
Beleidsconclusies

Bij de gebiedsgebonden politiezorg zijn de basisteams in de kern gevormd
en is het fundament van de gebiedsgebonden politiezorg gelegd. Binnen
vrijwel alle teams zijn functies, taken en rollen vervuld. Wijkagenten geven
in hun regierol basisteam-medewerkers wijkgerichte opdrachten, die
vervolgens worden uitgevoerd. De doelstelling van een 97% bezetting van
de wijkagentenfunctie is eind 2017 gerealiseerd, zie hiervoor de voortgangsbrieven politie 2017 aan de Tweede Kamer.25 In de toerusting van de
23

Vastgelegd in de Politiewet 2012
Veiligheidswet BES (Stb. 2010, 362)
25
Kamerstukken II 2016/17, 29 628, nr. 717
Kamerstukken II 2017/18, 29 628, nr. 754
24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

29

medewerkers is onder andere geïnvesteerd door het uitreiken van
duizenden Chromebooks ter versterking van het locatie-onafhankelijk
werken, waardoor agenten ook «op straat» over informatie beschikken en
aangiftes kunnen opnemen. Deze op zich eenvoudige toerusting vergroot
de nabijheid en zichtbaarheid van de politie substantieel.
Om de basis van de opsporing en vervolging op orde te brengen en de
geconstateerde tekortkomingen in de opsporing te adresseren, hebben
politie en het Openbaar Ministerie maatregelen ingezet. De beschikbare
formatie op de specialistenfuncties op intelligence, digitaal en financieel
rechercheren en forensische expertise is inmiddels voor 92% gevuld door
middel van zowel doorstroom als (zij-)instroom. Ook is de informatievoorziening verbeterd. In 2017 is de applicatie Mobiel Effectief Op Straat
uitgerold en zijn de Basisvoorziening Informatie 2.0 en de applicaties voor
signalering en executie en de e-briefing beschikbaar gesteld.
Er is een nieuwe governance geïntroduceerd om de sturing en beheersing
binnen het korps te verbeteren en de verbinding tussen de operatien en
de bedrijfsvoering te borgen. Om de beheersing binnen het korps te
verbeteren is tevens een steviger intern control en audit systeem
ingericht, inclusief een auditcommissie. Het terugdringen van het verzuim
blijft een belangrijke opgave voor het korps. Per 1 december 2017 bedroeg
het verzuim 7,0%. Dit verzuim bestaat grotendeels uit langdurig verzuim.
In 2017 is € 10 mln. extra beschikbaar gesteld voor de Dienst Speciale
Interventies (DSI). De eenheden die onderdeel uitmaken van de DSI zijn
verspreid over het land op strategische locaties aanwezig. Deze eenheden
zijn 24 uur per dag, zeven dag per week, beschikbaar, Zij zullen zich direct
na alarmering naar de locatie van het incident begeven. Het extra geld
voor de DSI is besteed aan het vergroten van zowel de operationele als de
ondersteunende capaciteit en het flexibeler maken van de bestaande
capaciteit.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 31. Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

Verschil

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

229.265

5.298.340

5.136.389

5.577.340

6.038.522

5.568.447

470.075

5.250.519

5.265.815

5.146.049

5.595.908

6.020.985

5.570.295

450.690

4.976.547

4.971.272

4.861.910

5.312.824

5.861.219

5.311.479

549.740

2017
Verplichtingen

Programma-uitgaven

31.2 Bekostiging politie
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Politie
VtsPN

90.460

0

0

0

0

0

0

Politieacademie

132.323

124.524

113.991

109.458

2.797

102.578

– 99.781

18.193

20.485

21.200

22.733

23.075

18.494

4.581

Bijdrage medeoverheden
BES brandweer- en
politiekorps
Opdrachten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

30

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

0

0

8.508

10.202

9.136

12.175

– 3.039

9.674

0

0

0

0

0

0

2017
Taptolken

31.3 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Bestuur en Organisatie
Internationale samenwerkingsoperaties

0

23.283

11.005

10.729

10.476

11.049

– 573

Informatiebeleid politie:
Innovatieprojecten

4.358

0

0

0

0

0

0

Beheer multisystemen

0

102.703

105.700

110.269

100.164

95.306

4.858

Overige bijdragen ZBO’s
RWT’s

0

870

4.605

1.019

837

813

24

3.129

3.644

720

770

750

1.290

– 540

750

1.228

1.056

500

700

710

– 10

0

734

758

878

337

554

– 217

10.502

9.167

9.761

9.752

8.895

9.646

– 751

0

3.116

2.416

2.246

1.126

1.574

– 448

4.583

4.789

4.419

4.528

1.473

4.627

– 3.154

269

1.431

431

17.848

16.199

16.500

– 301

Bijdrage medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies
Opsporing
Overige subsidies
Opdrachten
Providers
Overige opdrachten
Bijdragen Sociale fondsen
Stichting Arbeidsmarkt en
Opleidingsfonds Politie

Ontvangsten

Toelichting op de instrumenten

Verplichtingen
Het verschil in de verplichtingenstand is te verklaren door de verhoging
van het verplichtingenbudget met € 117 mln. aan loonbijstelling, inclusief
ABP pensioenpremiestijding en € 347 mln. voor de pensioenregeling
politie.
31.2 Bekostiging Politie
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
Politie
Aan de politie zijn op basis van artikel 33 van de Politiewet 2012 bijdragen
verstrekt voor de taakuitvoering. Dit betrof de algemene bijdrage met een
omvang van € 5,26 mld. De algemene bijdrage is als lumpsumbudget ter
beschikking gesteld aan de politie en ten goede gekomen aan een
adequate politiezorg. De politie heeft daarmee ook in 2017 bijgedragen
aan het handhaven en vergroten van de openbare orde en veiligheid in
Nederland. Het grootste deel van de algemene bijdrage wordt besteed
aan de bekostiging van het politiepersoneel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

31

Tevens zijn verschillende bijzondere bijdragen voor specifieke taken
verstrekt, waaronder voor de verkeershandhavingsteams (€ 49,4 mln.),
DSI (€ 56,8 mln.), digitalisering en cybercrime (€ 13,8 mln.) en de
contourennota opsporing (19,7 mln.). Bijzondere bijdragen worden bij
uitzondering gegeven voor de realisatie van een bepaald doel. Voor de
frictiekosten bij de vorming van de Nationale Politie is in 2017 een bedrag
van € 35,0 mln. aan de politie ter beschikking gesteld.
Het verschil van € 549 mln. tussen de begrote en gerealiseerde bijdragen
aan de politie betreft met name de volgende mutaties:
– € 117 mln. aan loonbijstelling 2017, inclusief ABPpensioenpremiestijging.
– Pensioenregeling politie € 347 mln.
– Overboeking budget politieacademie ad € 99,8 mln. naar de politie.
Voor de toelichting op deze mutaties en de overige mutaties wordt
verwezen naar de eerste en tweede suppletoire begroting 2017.26
Daarnaast voert de politie een aantal taken uit die onder de verantwoordelijkheid vallen van het departement. Het gaat dan onder meer om het
onderhoud van het communicatienetwerk C2000 en het uitzenden van
politiefunctionarissen naar crisisgebieden. Deze taken worden apart
begroot en verantwoord onder artikelonderdeel 31.3.
Met de Tweede Kamer en de gezagen is een minimale operationele sterkte
van 49.500 fte, inclusief aspiranten overeengekomen, te bereiken in 2020.
Door middel van intensiveringen is een betaalbare sterkte van 49.802,
inclusief aspiranten, mogelijk gemaakt. Dit aantal vormde in 2017
uitgangspunt voor de bekostiging van de politie. Eind 2017 beschikt de
politie over een operationele sterkte van 50.316 fte, inclusief aspiranten.
De instroom van aspiranten bedroeg in 2017 1.031 fte en de zij-instroom
381 fte.
Tabel 31.2 Kengetal operationele sterkte politie

Operationele sterkte in fte
(incl. aspiranten)

Realisatie

Begroting

2013

2014

2015

2016

2017

2017

51.598

51.442

50.509

50.747

50.316

50.753

Bron: jaarverslag politie 2017

De volledige jaarverantwoording van de politie wordt als separate bijlage
met het VenJ-jaarverslag meegezonden.
Politieacademie
Per 1 januari 2017 is de Politieacademie ingebed in het politiebestel.27 Om
de onafhankelijkheid van het onderwijs te borgen is de Politieacademie
als zelfstandig bestuursorgaan blijven bestaan. De Politieacademie is
verantwoordelijk voor het verzorgen van het politieonderwijs, de
uitvoering van wetenschappelijk onderzoek en de invulling van de
kennisfunctie. Het budget van de Politieacademie betreft de personele
kosten van de leiding en de kosten voor extern onderzoek. Het overige
personeel en de middelen zijn ondergebracht bij de politie. De budgetten
voor de bekostiging van het personeel en de middelen die door de
26

Kamerstukken II, 2016/17, 34 730 VI 2, nr. 2
Kamerstukken II, 2017/18, 34 845 VI 1, nr. 1
27
Stb. 2016, 439

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

32

korpschef ter beschikking worden gesteld aan de Politieacademie zijn
toegevoegd aan de algemene bijdrage aan de politie (totaal € 99,8 mln.).
Bijdrage medeoverheden
BES brandweer- en politiekorps
Om op Bonaire, Sint Eustatius en Saba de veiligheid te handhaven en te
vergroten is er een brandweer- en politiekorps BES. De Minister van VenJ
is korpsbeheerder en verstrekt een bijdrage ter bekostiging van de
personele en materiële uitgaven van de korpsen. Het verschil van € 4,6
mln. tussen de begroting en realisatie houdt voornamelijk verband met de
gestegen valutakoers van de dollar ten opzichte van de euro en de
toevoeging van extra middelen aan de begroting van het Brandweerkorps
BES in verband met de formatie-uitbreiding van het korps met 20 fte.
Opdrachten
Taptolken
Beëdigde tolken die bijvoorbeeld in opdracht van een officier van Justitie
een afgeluisterd telefoongesprek vertalen, kunnen de vergoeding voor
hun werkzaamheden op basis van vastgestelde normen declareren.
Doordat in 2017 minder beroep is gedaan op taptolken, is € 3,0 mln.
minder uitgegeven dan begroot.
31.3 Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden en ICT politie
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Internationale samenwerkingsoperaties
Dit zijn uitgaven voor de uitvoering van internationale politiesamenwerking (IPS), strategische landenprogramma’s (SLP’s) en de coördinatie
van uitzendingen.
Beheer multisystemen
In opdracht van het Ministerie van VenJ voert de politie het beheer over
het C2000-netwerk. Het C2000 communicatienetwerk is van cruciaal
belang voor de taakuitvoering van de Nederlandse hulpdiensten. Het
verschil van € 4,8 mln. tussen begroting en realisatie is het saldo van
enerzijds de toevoeging van de jaarlijkse bijdrage van de Ministeries van
VWS, Defensie en Financiën en de ontvangsten medegebruik derden voor
de beheerkosten van het netwerk, bij eerste suppletoire begroting (€ 12,6
mln.)28 en anderzijds met name de verlaging van het budget als gevolg
van de vertraging bij de implementatie van het nieuwe C2000 netwerk,
(– € 7,0 mln.). De oplevering van het netwerk en het zorgvuldig testen
hiervan vragen meer tijd. Daarmee zal de migratie naar het nieuwe C2000
systeem niet eerder dan in 2018 kunnen plaatsvinden, in plaats van in
2017 wat oorspronkelijk de bedoeling was.29
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdragen in het kader van de kwaliteit van de politiezorg
Dit budget wordt met name gebruikt voor de ondersteuning van de
regioburgemeesters.

28
29

Kamerstukken II, 2016/17, 34 730 VI 2, nr. 2
Kamerstukken II, 2017/18, 34 845 VI 1, nr. 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

33

In 2017 is aan overige bijdragen minder uitgegeven dan geraamd.
Subsidies
Opsporing
Deze subsidie wordt verstrekt aan de onafhankelijke Stichting NL
Confidential voor de exploitatie van de meldlijn Meld Misdaad Anoniem,
zodat burgers makkelijker een bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding
van criminaliteit in Nederland.
Opdrachten
Providers
De Staat heeft, op grond van de Regeling vergoeding kosten aftappen en
gegevensverstrekking, een overeenkomst gesloten met de grote telecomaanbieders. Deze overeenkomst wordt periodiek vernieuwd. Op grond van
hoofdstuk 13 Telecommunicatiewet zijn telecomaanbieders verplicht om
hun netwerken en diensten aftapbaar te maken en mee te werken aan
aftappen en gegevensverstrekkingen over hun klanten. De Staat vergoedt
bepaalde kosten die aanbieders in dit verband maken.
Bijdragen Sociale fondsen
Stichting Arbeidsmarkt en opleidingsfonds Politie (SAOP)
De Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds Politie, het A&O fonds voor
de sector politie, subsidieert, adviseert en registreert scholings-,
arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsprojecten.
In afstemming met de politievakorganisaties en de politie is de jaarlijkse
bijdrage van het Ministerie van VenJ aan SAOP structureel verlaagd. In
2017 en 2018 met € 3 mln. en vanaf 2019 met € 1 mln.
Ontvangsten
De € 16 mln. extra ontvangsten in 2017 betreffen dekking van de uitgaven
van de politie voor asielgerelateerde zaken. Het is toegevoegd uit de
asielreserve.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

34

32. Rechtspleging en Rechtsbijstand
Artikel 32 Rechtspleging en Rechtsbijstand: 11,1% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 11.602 mln.

Optimale randvoorwaarden doelmatig en doeltreffend
rechtsbestel: 967 mln.
Adequate toegang tot het rechtsbestel: 457 mln.
Apparaatsuitgaven Hoge Raad: 28 mln.

Algemene doelstelling

Een doeltreffend en doelmatig rechtsbestel.

Rol en verantwoordelijkheid

Als stelselverantwoordelijke schept de Minister optimale voorwaarden
voor het in stand houden en verbeteren van een goed en toegankelijk
rechtsbestel. De Minister heeft:
•
•

•

Beleidsconclusies

Een financierende rol voor de rechtspraak. De Minister houdt toezicht
op het beheer en is de werkgever voor de rechterlijke macht;
Een financierende rol voor de Raad voor Rechtsbijstand, het Bureau
Financieel Toezicht en het Register beëdigde tolken en vertalers30. Hij
is verantwoordelijk voor het wettelijk kader waar binnen tolken,
vertalers, advocaten, notarissen en andere zelfstandige professionals
binnen het justitiële domein opereren;
Een stimulerende rol voor alternatieve geschillenbeslechting en
schuldsanering. Ten aanzien van de schuldsanering is hij verantwoordelijk voor het wettelijke traject van de schuldsaneringsregeling, de
faillissementsrechters en de bewindvoerders.31

Kwaliteit en innovatie van/in de rechtspraak
Samen met de rechtspraak is gewerkt aan onderhoud en modernisering
van de rechtsstaat, zodat beter kan worden voldaan aan de hoge eisen die
de samenleving stelt. In het prijsakkoord met de Rechtspraak over de
jaren 2017–2019 zijn gelden beschikbaar gesteld voor de invoering van
professionele standaarden voor alle sectoren in de rechtspraak. Met deze
standaarden kan de kwaliteit beter worden geborgd. De invoering van de
standaarden gebeurt gefaseerd en heeft ook in 2017 zijn beslag gekregen.
Onder de noemer Maatschappelijk effectieve rechtspraak zijn door de
rechtspraak verkenningen verricht naar hoe de rechtspraak op een aantal
terreinen beter kan aansluiten bij de behoeften van de samenleving.
Thema’s waar de rechtspraak op inzet en die met in het regeerakkoord
verder worden ondersteund zijn onder andere de aanpak van vechtscheidingen, de schuldenproblematiek, de toezichthoudende taak van de
rechter en innovatie in het procesrecht.
In 2017 is een begin gemaakt met de inwerkingtreding van de
KEI-wetgeving. Als eerste bij de Hoge Raad waar het vanaf 1 februari 2017
in civiele handelszaken verplicht is om digitaal te procederen. Vanaf
30
31

Bron: Wet op de rechtsbijstand, Wet op het notarisambt, Wet beëdigde tolken en vertalers
Bron: Wet op de schuldsanering natuurlijke personen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

35

12 juni geldt de verplichting om digitaal te procederen in asiel- en
bewaringszaken bij de rechtbanken landelijk. Vanaf 1 september is een
(verplichte) pilot gestart bij de Rechtbanken Gelderland en MiddenNederland met digitaal procederen in civiele handelszaken met verplichte
procesvertegenwoordiging. Met de inwerkingtreding is niet alleen de
verdere digitalisering een feit, maar worden ook belangrijke stappen gezet
in de daadwerkelijke vereenvoudiging, uniformering en versnelling van de
procedures in het civiele recht en het bestuursrecht. Ook in het domein
van het toezicht (faillissement en bewind) zijn in 2017 grote vorderingen
geboekt in de digitalisering.
Rechtsbijstand
In reactie op het eindrapport van de commissie Van der Meer heeft de
Minister voor Rechtsbescherming de Tweede Kamer laten weten dat het
stelsel van rechtsbijstand zal worden herzien in een gezamenlijke aanpak
met organisaties binnen en buiten het stelsel van gesubsidieerde
rechtsbijstand. Met de uitwerking van enkele aanbevelingen van de
commissie Wolfsen waarvoor breed draagvlak bestaat, is in 2017 een
aanvang gemaakt: versterking van de eerstelijns rechtsbijstand, de
regiefunctie van de Raad voor Rechtsbijstand en de kwaliteit van
tweedelijns rechtsbijstandsverleners.
Slagvaardige moderne civiele rechtspleging
Om de rechter dichter bij de burger te brengen en de maatschappelijke
functie van de rechtspraak te vergroten, zijn innovatieve procedures
nodig, die passen bij het soort geschil en die tegemoet komen aan de
behoefte van burgers en bedrijven aan meer eenvoud, snelheid, flexibiliteit en effectiviteit bij gerechtelijke geschiloplossing. Om dit te bereiken
wordt gewerkt aan verschillende wetgevingstrajecten. Een aantal van die
trajecten – zoals het wetsvoorstel Afwikkeling massaschade in een
collectieve actie (Wamca), het wetsvoorstel Netherlands Commercial
Court (NCC) en de verbetering van het bewijsrecht – zijn (deels) al onder
het vorige kabinet gestart en worden voorgezet. Daarnaast wordt nieuwe
wetgeving voorbereid, waaronder een wetsvoorstel ten behoeve van een
in het regeerakkoord aangekondigde Experimenteerwet die ervoor moet
zorgen dat er in de nabije maar ook verdere toekomst ruimte is voor
experimenten met alternatieve procedures ter bevordering van innovatie
op het terrein van het procesrecht. De ruimte voor experimenten is van
belang omdat niet altijd direct te overzien is welke aanpassing van het
procesrecht nodig is om de genoemde doelstelling te kunnen verwezenlijken. Door eerst te experimenteren kan hier beter zicht op komen. Blijken
de experimenten een succes, dan kan het procesrecht hier definitief op
worden afgestemd en aangepast.
Houdbaar toezicht door de rechterlijke macht
De rechter houdt jaarlijks toezicht in zaken waarin door de rechter een
beschermingsmaatregel is opgelegd. In 2017 is een eerste verkenning
uitgevoerd naar de mogelijkheden om een heffing in te voeren voor de
toezichthoudende taak van de rechter. Aan de hand daarvan is aan het
WODC gevraagd de mogelijkheden nader te onderzoeken. Het onderzoek
is in het najaar van 2017 gestart en wordt naar verwachting in het voorjaar
van 2018 opgeleverd. Het onderzoek richt zich op de volgende onderdelen:
A. Een inventarisatie van de huidige situatie (o.a. wetgeving, kosten,
tijdsinvestering, aard van de zaken, aandeel onvermogenden, rol
gemeenten).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

36

B.

C.

Het doel, de opbrengsten en kosten van een heffing: scenario’s over
opbrengsten en kosten, differentiatie naar soort maatregel en
vermogenspositie.
De verhouding heffing tot doel gewijzigde wet Curatele Bewind en
Mentorschap: hier staat centraal hoe de heffing zich verhoudt tot de
doelen van de wet («voldoende toegang te bieden» tot de maatregelen en hen «adequaat te beschermen»).

Tabel 32.1 Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Verplichtingen

1.544.910

1.489.787

1.469.308

1.610.487

1.452.199

1.471.926

– 19.727

Personeel

21.902

21.689

22.403

24.471

24.354

24.955

– 601

waarvan eigen personeel

21.511

21.146

21.455

22.201

23.489

24.172

– 683

waarvan externe inhuur

391

543

948

2.270

865

761

104

32.1 Apparaatsuitgaven Hoge Raad

waarvan overig personeel

0

0

0

0

0

22

– 22

Materieel

3.545

3.250

4.872

3.949

3.717

1.587

2.130

waarvan ICT

1.374

892

2.282

1.937

1.725

1.000

725

waarvan SSO’s

82

162

83

61

60

61

–1

2.089

2.196

2.507

1.951

1.932

526

1.406

1.518.733

1.463.857

1.439.560

1.582.884

1.423.351

1.445.384

– 22.033

waarvan overig materieel

Programma-uitgaven

32.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel
Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Raad voor Rechtsbijstand

54.089

52.270

47.251

49.836

49.471

47.590

1.881

Bureau Financieel Toezicht

6.250

6.250

6.316

6.146

5.907

2.389

3.518

0

0

0

0

0

0

0

1.243

1.627

1.382

1.266

1.156

1.088

68

417

359

254

268

117

300

– 183

Wet Schuldsanering
Natuurlijke Personen

16.953

15.414

12.870

11.618

10.386

13.850

– 3.464

Toevoegingen rechtsbijstand

448.393

382.022

390.346

423.026

387.949

419.483

– 31.534

0

0

0

0

360

0

360

1.271

0

493

510

1.160

2.130

– 970

1.071.739

946.306

938.495

7.811

Bijdragen medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies
Stichting Geschillencommissies Consumentenzaken
Overige subsidies
Opdrachten

Mediation in strafrecht
Overige opdrachten

32.3 Optimale randvoorwaarden voor een doelmatig en doeltreffend rechtsbestel

Bijdrage aan Raad voor de
rechtspraak

973.412

987.050

962.086

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

37

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017

Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Autoriteit Persoonsgegevens

7.827

8.211

8.358

8.245

10.894

7.833

3.061

College voor de Rechten
van de Mens

6.113

5.835

6.247

7.086

7.120

6.445

675

Centraal Administratie
Kantoor

1.809

792

364

0

2.760

– 2.760

Overige bijdragen ZBO’s
RWT’s

1.026

549

572

738

709

29

0

48

0

0

0

88

– 88

812

803

793

867

574

555

19

1.856

1.130

1.770

1.298

1.160

1.459

– 299

Opdrachten en onderzoeken rechtspleging

97

3

53

43

53

125

– 72

Overige opdrachten

0

0

0

0

0

85

– 85

222.147

221.419

201.948

197.941

205.181

291.721

– 86.540

216.660

217.194

198.293

194.248

171.787

217.283

– 45.496

Bijdragen medeoverheden
Bijdragen Rechtspleging
Subsidies
Subsidies Rechtspleging
Subsidies Wetgeving
Opdrachten

Ontvangsten
waarvan griffie

Toelichting op de instrumenten

32.1 Apparaatsuitgaven Hoge Raad
Hoge Raad (HR)
De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege in het
Koninkrijk op het gebied van het civiele-, straf- en fiscale recht.
De Hoge Raad bevordert de rechtseenheid en de rechtsontwikkeling. Ook
kan hij rechtsbescherming bieden in de individuele zaken die aan hem
worden voorgelegd. Hij doet dit door te beslissen op cassatieberoepen,
die worden ingesteld om de raad te laten beoordelen of het gerechtshof –
en in voorkomende gevallen de rechtbank – in zijn uitspraak het recht juist
heeft toegepast en of de gegeven motivering deugdelijk is. Aan deze taken
wordt tevens invulling gegeven door te beslissen op prejudiciële vragen
in het civiele en fiscale recht en op vorderingen van de procureur-generaal
bij de Hoge Raad tot cassatie in het belang der wet.
De Hoge Raad en de procureur-generaal hebben daarnaast nog enkele bij
wet opgedragen bijzondere taken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

38

32.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
Raad voor Rechtsbijstand (RvR)
Het betreft hier de financiering voor apparaatsuitgaven van de RvR en het
Juridisch Loket, een advies- en doorverwijsinstelling voor eerstelijns
rechtshulp. De RvR is belast met de uitvoering van de Wet op de
rechtsbijstand, die er voor zorgt dat on- en mindervermogenden verzekerd
zijn van toegang tot het rechtsbestel.
Bureau Financieel Toezicht (BFT)
Het BFT houdt integraal toezicht op ca. 3.000 kandidaat- en (toegevoegd)
notarissen en 800 kandidaat- en (toegevoegd) gerechtsdeurwaarders. Ook
is het belast met het toezicht op de naleving van de Wet ter voorkoming
van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT).
De begroting is bij najaarsnota bijgesteld tot € 5,9 mln. in verband met de
tegenvaller wet doorberekening toezicht en tuchtrecht. Deze wet is per
1/1/2018 in werking getreden.
Subsidies
Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken (SGC)
De SGC beoordeelt consumentenklachten. De SGC heeft op dit moment
54 geschillencommissies die klachten in een groot aantal consumentenbranches behandelen. Tevens zijn bij de SGC 16 geschillencommissies in
de zorg ondergebracht. De SGC ontvangt voor de kosten van de koepelorganisatie een subsidie. Afhandeling van klachten door de SGC zorgt voor
minder instroom aan zaken binnen het rechtsbestel.
Opdrachten
Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP)
Het Bureau WSNP coördineert de uitvoering van de Wet schuldsanering
natuurlijke personen en reguleert de kwaliteit van de bewindvoering,
onder andere door het register WSNP en een helpdesk. Via het bureau
WSNP wordt een bijdrage verstrekt aan de bewindvoerder die een
schuldsaneringsprocedure naar behoren afwikkelt. Gespecialiseerde
insolventierechters houden toezicht op de goede afwikkeling van de circa
10.000 nieuwe schuldsaneringen per jaar. De gemiddelde subsidie voor
een schuldsaneringstraject bedraagt circa € 1.100 over een periode van
gemiddeld drie jaar.
Toevoegingen Raad voor Rechtsbijstand
De Raad voor Rechtsbijstand verstrekt subsidie door middel van een
toevoeging aan een advocaat of mediator voor de verlening van rechtsbijstand aan rechtzoekenden met een laag inkomen en vermogen. De door
de cliënt te betalen eigen bijdrage wordt verrekend met de kosten van de
rechtsbijstand. De financiering van de Raad voor Rechtsbijstand vindt
plaats aan de hand van het aantal afgegeven toevoegingen over de
periode 1 september tot en met 31 augustus. Naast de financiering van de
Raad voor Rechtsbijstand worden ook de uitgaven aan gerechtsdeurwaarders voor toevoegingszaken ten laste van dit budget gebracht.
In tabel 32.2 is een uitsplitsing in uitgaven en in aantallen weergegeven
van de productiegegevens van de Raad over de verschillende onderdelen
binnen de rechtsbijstand.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

39

Tabel 32.2 Productiegegevens Raad voor Rechtsbijstand
Realisatie1

Realisatie

Realisatie

Begroting

2015

2016

2017

2017

Aantal afgegeven toevoegingen

44.164

44.853

41.635

45.127

– 3.492

Uitgaven (mln.)

€ 73,3

€ 79,0

€ 67,7

€ 79,0

– € 11,3

Aantal afgegeven toevoegingen

78.576

79.925

79.247

79.147

100

Uitgaven (mln.)

€ 55,0

€ 56,4

€ 52,9

€ 55,3

– € 2,4

Aantal afgegeven toevoegingen

191.391

194.605

189.400

188.649

751

Uitgaven (mln.)

€ 127,8

€ 130,4

€ 125,8

€ 124,9

€ 0,9

Aantal afgegeven toevoegingen

81.090

76.356

71.330

69.027

2.303

Uitgaven (mln.)

€ 53,2

€ 50,8

€ 47,5

€ 45,5

€ 2,0

Aantal piketdeclaraties

118.279

119.494

119.728

142.000

– 22.272

Uitgaven (mln.)

€ 27,3

€ 35,3

€ 38,7

€ 50,9

– € 12,2

Aantal afgegeven toevoegingen

9.899

9.148

9.007

11.100

– 2.093

Uitgaven (mln.)

€ 1,8

€ 1,8

€ 1,7

€ 2,1

– € 0,4

Instroom asielzoekers (eerste, tweede en opvolgende
aanvragen en inreis van nareizigers)3

58.880

33.670

35.030

58.000

– 22.970

Aantal afgegeven toevoegingen

29.618

45.852

34.251

36.057

– 1.806

Uitgaven (mln.)

€ 48,5

€ 68,2

€ 49,5

€ 52,1

– € 2,6

€ -1,1

€ -2,5

€ 0,5

€ 4,8

– € 4,3

Aantal klantencontacten

681.993

733.900

737.583

681.993

55.590

Uitgaven (mln.)

€ 23,6

€ 24,0

€ 24,5

€ 24,0

€ 0,5

Verschil

Strafzaken (ambtshalve)

Strafzaken (regulier)

Civiele zaken2

Bestuur

Piketten

Lichte adviestoevoeging

Asiel

Overige (rogatoire commissie, inning en restitutie,
investeringen / implementatiekosten maatregelen)
Uitgaven (mln.)
Het Juridisch Loket

Uitvoeringslasten Rechtsbijstand
Raad voor Rechtsbijstand

€ 23,9

€ 24,9

€ 24,0

€ 23,9

€ 0,1

Totaal uitgaven (x € 1 mln.)4

€ 433,3

€ 468,4

€ 432,9

€ 462,3

€ -29,7

1
De aantallen afgegeven toevoegingen in de tabel wijken af van de aantallen die vermeld worden in het Jaarverslag van de Raad voor Rechtsbijstand. Dit heeft te maken met het feit dat voor de financiering van de Raad voor Rechtsbijstand de aantallen over de periode 1 september t/m
31 augustus worden gehanteerd.
2
idem
3
De aantallen zijn afgerond op tientallen.
Het cijfer instroom asielzoekers 2016 is afkomstig uit tabel 37.3, Jaarverslag Veiligheid en Justitie 2016, p. 98; in de tabel met de Productiegegevens
Raad voor Rechtsbijstand stond hier per abuis een verkeerd cijfer.
4
Het artikelonderdeel 32.2 met betrekking tot rechtsbijstand van de begroting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie bestaat uit meerdere
uitgaven. Naast de uitgaven aan het stelsel voor gesubsidieerde rechtsbijstand hebben de uitgaven betrekking op onder andere het Register
beëdigde tolken en vertalers (Rbtv) en uitgaven aan gerechtsdeurwaarders voor toevoegingszaken. In deze tabel zijn deze uitgaven aan Rbtv en
gerechtsdeurwaarders voor toevoegingszaken buiten beschouwing gelaten.

Bronnen: Subsidiebrieven aan Raad voor Rechtsbijstand, Prognosemodel Justitiële Ketens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

40

Toelichting
Het totaal aantal afgegeven toevoegingen (piketten buiten beschouwing
gelaten) was in 2017 lager dan in 2016, en was ook iets lager dan in de
begroting was geraamd. De aantallen afgegeven toevoegingen in
asielzaken zijn in 2017 gedaald ten opzichte van 2016, toen er een grote
toename was van het beroep op rechtsbijstand in asielzaken. Ook bij de
aantallen afgegeven toevoegingen in civiele zaken en in ambtshalve en
reguliere strafzaken was sprake van een daling. Het aantal afgegeven
toevoegingen in bestuursrechtelijke zaken lag lager dan in 2016, maar was
wel hoger dan de raming in de begroting. Bij de lichte adviestoevoegingen was sprake van een daling.
Het aantal piketten lag op hetzelfde niveau als in 2016. Bij de raming in de
begroting van het aantal piketten was uitgegaan van een toename in
volume door de inwerkingtreding van het recht op een raadsman bij
politieverhoor. Echter, als gevolg van de wijze waarop de declaraties van
de rechtsbijstandsverleners bij de piketten worden verwerkt, heeft de
invoering van het recht op een raadsman bij het politieverhoor niet tot
een groter volume geleid, maar tot hogere gemiddelde kosten per piket.
Ook is in 2017 de voorgenomen intensivering van rechtsbijstand in de
ZSM-werkwijze (bovenop het reeds geldende wettelijke recht op bijstand
van een raadsman voorafgaand aan en tijdens het politieverhoor) nog niet
geïmplementeerd in afwachting van de op te stellen business case.
Het wetsvoorstel duurzaam stelsel rechtsbijstand (naar aanleiding van de
kabinetsreactie op het rapport-Wolfsen) wordt vooralsnog niet ingediend.
Hierdoor is € 4,3 mln. bij de overige uitgaven ten behoeve van het stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand niet tot besteding gekomen.
In totaal was het beroep op de rechtsbijstand (de totaal uitgaven in
onderstaande tabel) circa € 30 mln. lager dan in de begroting was
voorzien.
32.3 Optimale randvoorwaarden voor een doelmatig en
doeltreffend rechtsbestel
Bijdrage aan Raad voor de rechtspraak (Rvdr)
De Minister van Veiligheid en Justitie bekostigt de rechtspraak via de Raad
voor de rechtspraak. De Raad voor de rechtspraak is het overkoepelende
bestuur van de Rechtspraak, die verder bestaat uit de rechtbanken, de
gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep
voor het Bedrijfsleven. De Raad bevordert de kwaliteit en eenheid van de
rechtspraak, verzorgt de financiën, houdt toezicht en ondersteunt de
bedrijfsvoering bij de gerechten. De Raad spreekt zelf geen recht. In dit
artikelonderdeel wordt de totstandkoming van de bijdrage van de Minister
van Veiligheid en Justitie aan de Raad voor de rechtspraak toegelicht.
Tabel 32.3 Instroomontwikkeling rechtspraak
Realisaties

Prognoses

2015

2016

2017

2017

Instroom totaal aantal (x € 1.000)

1.674

1.578

1.550

1.688

Jaarlijkse mutatie

– 5%

– 6%

– 2%

Bronnen: Raad voor de rechtspraak, Prognosemodel Justitiële Ketens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

41

Tabel 32.4 Financiële bijdrage Raad voor de rechtspraak
Realisaties

Begroting 2017 (x € 1.000)

Prognoses

2015

2016

2017

2017

962.086

1.071.738

946.306

949.987

Deze bijdrage is op basis van de met de Raad voor de rechtspraak
gemaakte productieafspraak.
Hierbij is in 2017 een deel van de bijdrage (circa € 5 mln.) vanuit de
egalisatierekening van de Raad voor de rechtspraak gefinancierd.
Tabel 32.5 Productieafspraak rechtspraak
Realisaties

Prognoses

2015

2016

2017

2017

Productie totaal aantal (x € 1.000)

1.697

1.599

1.520

1.666

Jaarlijkse mutatie

– 3%

– 6%

– 5%

Bronnen: Raad voor de rechtspraak

Toelichting
Zowel de instroom als het aantal afgehandelde zaken was in 2017 lager
dan in 2016 en was lager dan geprognosticeerd. In 2017 stroomden er
circa 1,55 mln. zaken in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken
bedroeg ruim 1,5 mln.
In het jaarverslag van de Rechtspraak, uitgebracht door de Raad voor de
rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt
meer gedetailleerd ingegaan op de diverse ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2017.
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), in het maatschappelijk
verkeer aangeduid als: Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
Het AP houdt toezicht op de naleving en toepassing van de Wet
bescherming Persoonsgegevens (Wbp), de Wet politiegegevens (Wpg) en
de Wet Basisregistratie Personen (WBP).
Het budget van de AP is als gevolg van onder andere loon- en prijsbijstelling en een verhoging in verband met transitiekosten voor de
implementatie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming
(AVG) met € 2,7 mln. verhoogd tot € 10,5 mln. Uiteindelijk is de realisatie
als gevolg van de kosten voor de implementatie van de AVG € 0,38 mln.
hoger uitgekomen als begroot.
College voor de Rechten van de Mens (CRM)
Het CRM vervult zijn wettelijke taak ter bevordering en naleving van de
mensenrechten in Nederland in praktijk, beleid en wetgeving. Het CRM
adviseert daartoe onder meer over voorgenomen regelgeving die
betrekking heeft op mensenrechten, rapporteert jaarlijks over de mensenrechtensituatie in Nederland en heeft daarnaast een oordelende taak op
het gebied van gelijke behandeling. Dat laatste kan zijn op basis van
individuele klachten of naar aanleiding van concrete verzoeken over hoe
gelijke behandelingswetgeving toe te passen. Ook heeft het CRM een rol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

42

bij normontwikkeling en periodieke evaluatie van de effectiviteit van
wetgeving voor gelijke behandeling.
Het budget van het CRM is als gevolg van onder andere loon- en
prijsbijstelling en een bijdrage van het Ministerie van VWS in verband met
zijn taak als monitoring body van het «Verdrag inzake de rechten van
personen met een handicap» (CRPD) en in verband met taken voortvloeiend uit de Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten en Chronisch
Zieken (GBGH/CZ) met € 0,8 mln. verhoogd tot € 7 mln. Dit budget is als
gevolg van de regeling bovenwettelijke uitkeringen bij werkloosheid voor
(oud) collegeleden met 0,1 mln. overschreden. De kosten van deze
regeling, bedroegen in 2017 € 0,27 mln. euro. Afgesproken is dat het
uiteindelijke risico voor de financiële dekking van deze kosten bij VenJ ligt,
maar dat het CRM waar mogelijk tracht de kosten zelf te dekken. Voor de
financiële dekking door VenJ was in 2017 naast de bijdrage voor het CRM
€ 0,24 mln. beschikbaar. Het CRM heeft een bedrag van € 0,17 binnen de
eigen begroting kunnen opvangen. Per saldo leidt dit tot een onderuitputting van € 0,14 mln.
Centraal Administratie Kantoor (CAK)
Door het CAK (een ZBO onder het Ministerie van VWS) zouden de eigen
bijdragen voor de kosten van het strafproces en slachtofferzorg worden
geïnd. Het wetsvoorstel dat deze bijdrage regelt is in november 2017
ingetrokken32. Er zijn door het CAK geen kosten meer gemaakt in 2017.
Subsidies
Subsidie Rechtspleging
De subsidie Rechtspleging betreft met name een subsidie aan de
Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak (NVvR).
Subsidie Wetgeving
De subsidie Wetgeving betreft een subsidie aan de Stichting Recht en
Overheid en aan het Nederlandse Juristencomité voor de Mensenrechten
voor de bescherming van mensenrechten.
Ontvangsten
Griffie
Het Ministerie van VenJ ontvangt griffierechten van burgers, overheden,
bedrijven en ander rechtspersonen die civiele of bestuursrechtelijke
procedures starten. De daling van de ontvangsten ten opzichte van 2016
hangt samen met de daling van het aantal zaken waarbij sprake is van een
te betalen griffierecht.

32

verwijzing brief Minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

43

33. Veiligheid en Criminaliteitsbestrijding
Artikel 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding: 5,6% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 12.322 mln.

Apparaatsuitgaven Openbaar Ministerie: 507 mln.
Opsporing en vervolging: 204 mln.
Bestuur, informatie en technologie: 20 mln.

Algemene doelstelling

Een veiliger samenleving door een doelmatige en effectieve rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding, en door versterking van de bestuurlijke
aanpak van criminaliteit door de decentrale overheden.

Rol en verantwoordelijkheid

Opsporing en vervolging
• De Minister heeft een regisserende rol. Hij is beleidsverantwoordelijk
voor het landelijke opsporings- en vervolgingsbeleid en financiert
daartoe onder andere het Openbaar Ministerie (OM) en het Nationaal
Forensisch Instituut (NFI). Het OM is belast met de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde (Wet op de rechtelijke organisatie). Het
voert het gezag over de opsporing door politie en bijzondere opsporingsdiensten, beslist over de vervolging van strafbare feiten en ziet
erop toe dat de opgelegde straf naar behoren wordt uitgevoerd.
Veiligheid en lokaal bestuur
• Op het gebied van veiligheid en lokaal bestuur heeft de Minister een
stimulerende rol. Hij is belast met het ontwikkelen van visie, beleid en
samenwerkingsvormen op het terrein van de bestuurlijke aanpak van
onveiligheid en criminaliteit.
• Inspanningen zijn er op gericht het lokaal bestuur zo effectief en
efficiënt als mogelijk in staat te stellen de lokale veiligheid te vergroten, onder andere door het bewaken van de bestuurlijke integriteit
(Bibob) en de inzet van de Regionale Informatie- en Expertise Centra
(RIEC’s).
• VenJ faciliteert en ondersteunt de aanpak van de meest voorkomende
vormen van onveiligheidsgevoelens en overlast, zoals overlast
gerelateerd aan jeugdgroepen, alcohol, uitgaan, voetbal en evenementen. Dit wordt ingevuld samen met het lokale bestuur, onder andere via
structureel overleg met de G4, de G32 en de VNG.

Beleidsconclusies

Ondermijning
Voor dit onderwerp wordt verwezen naar hoofdstuk 3 beleidsverslag
Verder wegnemen van ongewenste belemmeringen binnen de informatiedeling tussen overheidspartijen;
In het LOVP is met de Regioburgemeesters afgesproken om een overzicht
van de knelpunten te maken om vervolgens gezamenlijk te bezien met alle
ketenpartners – Openbaar Ministerie, Belastingdienst, politie, Autoriteit
Persoonsgegevens, diverse gemeenten en de Ministeries van Veiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

44

en Justitie, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Financiën –
welke knelpunten onder de huidige wetgeving opgelost kunnen worden,
en welke (aanpassing van) wetgeving vergen. In juli is de Tweede Kamer
hierover per brief geïnformeerd33. Hierin is aangegeven dat intragemeentelijke gegevensdeling (samen met de partners) met voorrang
wordt opgepakt. Daarin is ook de verzamelwet «voorkoming en aanpak
ondermijning» aangekondigd. N.a.v. het regeerakkoord is gestart met het
formuleren van een actie-agenda ondermijning. De actie-agenda34 is
aangeboden aan de Kamer en beschrijft op welke wijze de aanpak van
georganiseerde, ondermijnende criminaliteit zal worden versterkt.
Stimuleren inzet bestuurlijk instrumentarium;
In 2017 is ingezet op de uitwerking van plannen voor grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio Maas-Rijn, zoals opgenomen in het
Benelux rapport Tackling Crime Together en de raadsconclusies m.b.t. de
bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit die zijn geformuleerd
onder Nederlands voorzitterschap van de EU. Er wordt een regionaal
pilotproject opgezet met een trekkende rol voor RIEC Limburg, in
samenwerking met ARIEC Belgisch Limburg. Het project bestaat uit het
inrichten van een expertise- en ontwikkelcentrum waar grensoverschrijdende casuïstiek kan worden ingebracht door betrokken partners uit
Nederland, België en Duitsland. Ter voorbereiding op deze grensoverschrijdende samenwerking is een overzicht opgesteld van de juridische
(on)mogelijkheden om justitiële en politiële informatie over de grens te
delen onder meer voor bestuurlijke doeleinden. Dit zal als uitgangspunt
fungeren voor de samenwerking in het expertise- en ontwikkelcentrum.
Ook zal het centrum aanbevelingen opleveren om juridische en andere
knelpunten in de samenwerking weg te kunnen nemen.
Openbaar Ministerie
Voor het OM zijn middelen die oplopen tot € 14 mln. in 2019 gereserveerd
op de Aanvullende post van de Rijksbegroting om het OM in staat te
stellen beter in te spelen op diverse extra taken in de samenleving. Voor
het jaar 2017 ging het om een bedrag van € 7,6 mln. Dit bedrag is besteed
aan cybercrime (opleiding, training en internationale rechtshulpverzoeken), aan versterking van aanpak ondermijning en jihadisme en aan
straf en zorg (ondersteuning nabestaanden en slachtoffers). Aan de
afspraak om parketsecretarissen vanuit het OM bij de politie te detacheren
is nadere invulling gegeven.
Mensenhandel
In 2017 is met de extra 1 mln. euro voor de aanpak van mensenhandel een
lespakket ontwikkeld om alle eerstelijns politiemedewerkers te kunnen
gaan trainen in het herkennen van signalen van mensenhandel. Daarnaast
zijn er met dit geld begin 2017 19 extra rechercheurs opgeleid tot
gespecialiseerd mensenhandel rechercheur. Ook is er extra analysecapaciteit aangesteld bij het Expertisecentrum mensenhandel en mensensmokkel. In het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de Benelux
is in november een seminar georganiseerd over de aanpak van uitbuiting
van minderjarigen. Het seminar is bezocht door ruim 80 professionals uit
de zorg en opsporing in de drie landen. Binnen de loverboyaanpak is een
nieuw en uitgebreider barrièremodel voor de aanpak van loverboyproblematiek online gekomen.

33
34

Kamerstukken II 2016–2017, 29 911, nr. 168
Kamerstukken II, 2017–2018, 29 911, nr. 180

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

45

Drugs/ hennep/ coffeeshops
In 2017 zijn de criminele industrieën in de hennep en synthetische drugs
bestreden door middel van een integrale aanpak in de RIEC/LIEC
samenwerkingsverbanden van onder andere gemeenten, politie,
Openbaar Ministerie en Belastingdienst/FIOD. Waar mogelijk heeft ook
samenwerking met private partijen plaatsgevonden. Het Ministerie
speelde hierbij een faciliterende en aanjagende rol.
Verkeershandhaving
In het kader van de versterking van de verkeershandhaving heeft het
WODC onderzoek gedaan naar de straftoemeting bij ernstige verkeersdelicten. Dit onderzoek is afgerond is samen met de beleidsreactie Straftoemeting ernstige verkeersdelicten in juli aan de Kamer gezonden35. Hierin
is een wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 aangekondigd. Doel van
dit wetsvoorstel is de verhoging van de maximumstraf voor een aantal
verkeersdelicten, zoals bijvoorbeeld rijden onder invloed en het doorrijden
na een ongeval. Ook wordt het strafgat voor zeer gevaarlijk rijgedrag
zonder ernstige gevolgen opgeheven en wordt op een andere wijze
invulling gegeven worden aan het begrip roekeloosheid. Naar
verwachting kan dit wetsvoorstel in het eerste kwartaal van 2018 in
consultatie gebracht worden.
Daarnaast zijn de kabinetsreactie op het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) verkeershandhaving en het plan Verkeershandhaving in
relatie tot infrastructuur en voorlichting naar de Kamer gestuurd. Beide
stukken gaan in op de inzet ten aanzien van de verkeershandhaving. Het
gaat hierbij om de inzet van de politie, maar ook de digitale handhavingsmiddelen. Per 1 juli 2017 is het wetsvoorstel verbetering aanpak rijden
onder invloed van drugs in werking getreden.
Het onderzoek naar een progressief boetestelsel bij verkeersovertredingen
is op 20 juni 2017 aan de TK verzonden36. Er wordt een uitvoeringstoets
naar een progressief boetestelsel binnen de Wahv gevraagd waarna
medio 2018 een definitief standpunt ten aanzien van een progressief
boetestelsel wordt ingenomen.
Rechtshandhaving in de Cariben
Naast de reguliere bekostiging van het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie, het OM BES, het parket Procureur Generaal, de Raad voor de
rechtshandhaving en de gefinancierde rechtsbijstand, is in 2017 de
structurele en ketenbrede aanpak door het verhogen van regionale
slagkracht via regionale samenwerking voortgezet. Zo is in april 2017 een
afpak-expert toegevoegd aan het OM van Curaçao, Sint Maarten en BES,
ook ten behoeve van Aruba. Ook is ingezet op het verder borgen en
verstevigen van specialistische kennis bij het OM door middel van een
versterkte uitwisseling tussen parketten.
Tot slot is tussen Aruba, Curaçao, Nederland, Sint Maarten en de
Verenigde Staten (VS) een Memorandum of Understanding (MoU)
gesloten. Het doel van het MoU rechtshandhaving tussen de landen van
het koninkrijk en de VS is de regionale slagkracht vergroten door middel
van samenwerking en gezamenlijke opleiding, expertise uitwisseling en
regionale informatie uitwisseling. Na de totstandkoming van het MoU is
vervolgens een overzicht van alle behoeften van de landen geïnventariseerd en is een overview of needs opgesteld, hierin zijn prioriteiten
35
36

Kamerstuk 29 398 nr. 567, 2016–2017
verwijzing naar stuk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

46

aangebracht en afgestemd met de vijf landen. Op verschillende terreinen
zijn daarna plannen van aanpak opgesteld. Op de onderwerpen gevangenissen, grensbewaking en mensenhandel/smokkel vinden momenteel
initiatieven plaats in de vorm van gesprekken/training/
expertisenetwerkopbouw.
Effectiever (digitaal) oproepen en betekenen
Hoewel het wettelijk al mogelijk is, zijn nog geen voorzieningen gerealiseerd waarmee feitelijk het digitaal oproepen en betekenen kan
geschieden. In de komende maanden zal in strafrechtelijk ketenverband
worden bezien welke projecten in 2019 zullen worden uitgevoerd.
Een van de uit te voeren projecten behelst het Project digitaal oproepen
en betekenen.
Indicatoren ULI
Tabel 33.3 Indicatoren ULI
2012

2013

2014

2015

2016

2017

Aantal nummers waarvoor een bevel tot
aftappen is gegeven

25.487

26.150

25.181

24.063

24.850

24.900

Gemiddeld aantal taps per dag

1.293

1.391

1.386

1.415

1.423

1.421

16.676

17.806

62.533

56.100

58.985

59.434

1

IP-taps

Gemiddeld aantal IP- taps per dag
Aantal aanvragen op historische gegevens2

727

829

56.825

62.554

1
Dit betreft zowel internettaps als e-mailtaps. Sinds de invoering van de nieuwe interceptiestandaard wordt, zowel technisch als procedureel, geen
onderscheid meer gemaakt tussen een telefoontap en een internettap. Het onderscheid in de tellingen komt hiermee m.i.v. 2014 te vervallen.
2
Zoals verkeersgegevens en identificerende gegevens. Het gaat bij deze nummers niet alleen over telefoonnummers, maar ook over IP-adressen
en emailadressen.

Bron: Landelijke Eenheid nationale politie

Toelichting
Zoals toegezegd bij brief van 13 november 200737 en daaropvolgend bij
brief van 27 mei 200838 worden de jaarlijkse tapstatistieken opgenomen in
het Jaarverslag van Veiligheid en Justitie.
Tabel 33.1 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

Verschil

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

786.426

788.041

688.928

861.289

645.995

689.095

– 43.100

2017
Verplichtingen

33.1 Apparaatsuitgaven Openbaar Ministerie
Personeel

377.024

364.851

359.937

373.530

396.900

364.482

32.418

waarvan eigen personeel

351.344

335.554

336.658

344.274

358.160

335.894

22.266

waarvan externe inhuur

23.543

26.597

21.277

27.299

36.979

26.172

10.807

waarvan overig personeel

2.137

2.700

2.002

1.957

1.761

2.416

– 655

Materieel

201.011

117.625

124.273

134.574

110.140

103.552

6.588

waarvan ICT

40.833

12.251

12.545

13.437

15.216

28.026

– 12.810

37
38

Tweede Kamer, 30 517, nr. 5.
Tweede Kamer, 30 517, nr. 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

47

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

waarvan SSO’s

55.627

30.375

51.218

54.765

32.584

17.977

14.607

waarvan overig materieel

104.551

74.999

60.510

66.372

62.340

57.549

4.791

197.081

228.570

269.890

231.535

224.557

221.061

3.496

7.903

7.078

7.350

7.370

8.067

7.513

554

Uitstapprogramma’s
prostituees

0

463

1.853

1.731

1.987

1.736

251

Overige bijdragen
medeoverheden

559

1.331

1.081

1.111

692

1.422

– 730

0

0

10.201

5.379

4.582

5.370

– 788

1.340

1.511

1.389

1.600

1.325

818

507

0

1.458

1.103

1.099

1.185

1.330

– 145

2017

Programma-uitgaven
33.2 Bestuur, informatie en technologie
Bijdragen medeoverheden
Regionale Informatie en
Expertise Centra

Subsidies
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid
Keurmerk Veilig Ondernemen
Uitstapprogramma’s
prostituees
Veiligheid Kleine Bedrijven

0

0

0

0

439

0

439

463

0

784

2.429

1.591

994

597

666

464

723

584

374

1.070

– 696

Nederlands Forensisch
Instituut

68.273

68.062

70.244

88.661

67.924

66.824

1.100

Domeinen Roerende Zaken

12.819

12.754

0

0

0

0

0

1.701

1.532

1.765

1.656

1.707

1.591

116

0

4.045

0

0

4.755

0

4.755

PV-vergoedingen
Bestuurlijke strafbeschikking

13.430

12.786

11.321

0

0

0

0

BES Staatkundige
hervorming Nederlandse
Antillen

4.150

4.015

4.658

4.879

4.324

4.705

– 381

Overige bijdragen
medeoverheden

4.241

7.989

15.754

8.871

3.590

6.250

– 2.660

6.628

3.311

2.870

3.073

2.874

3.772

– 898

Overige subsidies
Opdrachten
Overige opdrachten

33.3 Opsporing en vervolging
Bijdragen Agentschappen

Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Nationaal Register
Gerechtelijk Deskundigen
Bijdragen (inter)nationale
organisaties
FIU-Nederland
Bijdragen medeoverheden

Subsidies
Overige subsidies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

48

2013

2014

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Opdrachten
Schadeloosstellingen

17.312

27.362

53.727

19.262

22.132

20.045

2.087

Keten Informatie
Management

3.532

154

62

0

1.400

0

1.400

Onrechtmatige Detentie

12.335

11.654

10.776

8.791

7.492

11.211

– 3.719

Herontwerp Strafrechtketen

4.385

344

156

0

0

0

0

Gerechtskosten

32.827

33.360

30.933

32.975

33.613

28.397

5.216

Innovatieagenda

1.276

164

0

0

0

0

0

Restituties ontvangsten
voorgaande jaren

0

0

3.010

386

1.068

0

1.068

Verkeershandhaving
Openbaar Ministerie

0

25.484

27.333

29.212

36.895

31.026

5.869

Afpakken

0

2.231

240

0

0

13.252

– 13.252

Bewaring, verkoop en
vernietiging beslaggenomen voorwerpen

0

0

12.056

12.099

13.743

12.530

1.213

3.241

1.018

501

367

159

1.205

– 1.046

0

0

0

0

2.639

0

2.639

Overige opdrachten
Garanties
Faillissementscuratoren

Ontvangsten

1.086.824

1.101.777

933.123

1.383.500

1.174.629

1.305.182

– 130.553

waarvan Boeten en
Transacties

982.386

949.383

777.262

955.393

936.080

982.622

– 46.542

waarvan Afpakken

89.982

135.972

143.577

416.478

225.213

312.560

– 87.347

Toelichting op instrumenten

33.1 Apparaatsuitgaven Openbaar Ministerie
Openbaar Ministerie (OM)
Het OM vormt samen met de Rechtspraak de rechterlijke macht en staat
voor de opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten en de
tenuitvoerlegging van straffen. Op die manier levert zij een elementaire
bijdrage aan een vrije, veilige en rechtvaardige samenleving. In de
afgelopen jaren is het takenpakket van het OM uitgebreid met werkzaamheden die gericht zijn op andere en bredere doelstellingen dan strafrechtelijke vervolging. Te denken valt aan de rol die de officier van justitie
heeft bij de omgang met verwarde personen en de bijdrage van het OM
aan de samenwerkingsverbanden die gericht zijn op de aanpak van
ondermijning.
De realisatie is ca. € 39 mln. hoger dan de begroting. Dit komt onder
andere door de loonbijstelling (€ 10,3 mln.), de detachering van parketsecretarissen (€ 7,9 mln.), extra middelen in het kader van de advisering van
de Commissie Hoekstra (€ 7,9 mln.), de beheersorganisatie van digitale
handhavingsmiddelen (€ 3 mln.) en ten slotte diverse, relatief kleinere,
ophogingen van het budgettair kader voor een aantal kosten in 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

49

Tabel 33.2 Productiegegevens arrondissementsparketten1
Realisatie

Prognoses

2015

2016

2017

2017

verschil

211.898

201.792

–

–

–

Interventiepercentage (%)

83%

85%

–

–

–

Doorloopsnelheid jeugd binnen 3 maanden afgedaan OM (%)

n.v.t.

80%

–

–

–

Uitstroom kantonzaken (afdoeningen)

132.165

139.673

–

–

–

Uitstroom Mulderzaken (afdoeningen- beroepen Openbaar
Ministerie)

368.777

261.727

–

–

–

Realisatie

Prognoses

2015

2016

2017

2017

verschil

–

–

–

Rechtbankappels

17.867

18.817

–

–

–

Kantongerechtsappels

2.649

2.736

–

–

–

Mulderberoepen

4.320

1.886

–

–

–

Uitstroom rechtbankzaken (afdoeningen)

1

Vervangen door tabel 33.4

Bronnen: Openbaar Ministerie

Tabel 33.3 Productiegegevens Ressortparketten1

Uitstroom

1

Vervangen door tabel 33.4

Bronnen: Openbaar Ministerie

Met de introductie van het BOSZ systeem in 2013–2014 is een toenemend
deel van de rechtbankzaken (sepots) niet meer vastgelegd in
GPS/Compas. Het OM heeft mede om deze reden, maar ook vanwege het
op orde brengen van de gehele informatievoorziening, de meting van de
productie te herzien. De nieuwe cijferopstelling is reeds de begroting 2018
opgenomen. De cijfers sluiten ook aan de op productiegegevens zoals
door het OM in het jaarbericht zal worden gebruikt. Daarmee ziet de
productiegegevenstabel er nu als volgt uit:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

50

Tabel 33.4 Productiegegevens Openbaar Ministerie
Realisatie

Prognoses

2016

2017

2017

verschil

Uitstroom WAHV beroep- en appèlzaken

415.768

411.700

420.981

– 9.281

Uitstroom overtredingszaken

132.503

125.279

141.769

– 16.490

– waarvan na herinstroom

16.800

11.201

17.834

– 6.633

Uitstroom misdrijfzaken

254.388

234.723

266.849

– 32.126

Eenvoudige misdrijfzaken

21.060

28.208

20.475

7.733

– waarvan na herinstroom

882

1.617

1.067

550

Interventie/ZSM zaken

205.065

177.170

214.749

– 37.579

– waarvan sepot of buitenrechtelijke afdoening in voorfase

55.278

44.381

52.545

– 8.164

– waarvan na herinstroom

7.881

5.997

8.892

– 2.895

Onderzoekszaken

19.981

20.698

23.103

– 2.405

Ondermijningszaken

8.282

8.647

8.522

125

Uitstroom appèlzaken

28.639

24.068

28.673

– 4.605

Bronnen: Openbaar Ministerie

De in de tabel opgenomen aantallen zijn gebaseerd op de beschikbare
capaciteit van het Openbaar Ministerie voor de behandeling van zaken.
In het jaarbericht van het Openbaar Ministerie zal meer gedetailleerd
worden ingegaan op de diverse ontwikkelingen binnen het Openbaar
Ministerie in 2017.
33.2 Bestuur, Informatie en Technologie
Bijdragen medeoverheden
Regionale Informatie en Expertise Centra / Landelijk Informatie en
Expertise Centrum (RIEC’s/LIEC)
Voor een structurele aanpak van georganiseerde misdaad zijn er 10 RIEC’s
en een LIEC. De RIEC’s ontwikkelen en ondersteunen regionaal bestuurlijke interventies en combineren die eventueel met de fiscale en strafrechtelijke aanpak. Binnen de RIEC’s wordt ten behoeve van een geïntegreerde
aanpak samengewerkt tussen openbaar bestuur, politie, Openbaar
Ministerie, Belastingdienst en andere partners. Het LIEC is een shared
service center voor de RIEC’s en heeft tot doel het zoveel mogelijk
stroomlijnen van de werkwijzen van de RIEC’s en het ondersteunen van de
onderlinge afstemming.
Op 12 juli 2017 is het RIEC-LIEC jaarverslag over 2016 met de resultaten
van de samenwerking aan de Kamer aangeboden (TK, 2016–2017, 29 911,
nr. 166).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

51

Uitstapprogramma prostituees
In 2017 is de Kamer geïnformeerd39 over de voortgang van de uitvoering
de motie van der Staaij40). Met deze motie zijn voor de periode 2014 – juni
2018 middelen vrijgemaakt voor de financiering van regionale uitstapprogramma’s voor prostituees. Iedere prostituee in Nederland die behoefte
heeft om te stoppen met prostitutiewerkzaamheden, heeft inmiddels de
mogelijkheid zich bij een uitstapprogramma aan te melden. Het
beschikbare budget (€ 3 mln.) voor uitstapprogramma’s is in 2017 besteed
via de instrumenten bijdragen (aan gemeenten) en subsidies (aan
organisaties).
Tijdens de begrotingsbehandeling 2017 van november 2016 is per
amendement 100.000 euro extra beschikbaar gesteld voor uitstapprogramma’s in regio’s waar sprake is van onvoldoende (regionaal) aanbod
van deze programma’s. Op basis van deze middelen is subsidie verleend
voor uitstapmogelijkheden in de regio Flevoland.
Subsidies
Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)
Het CCV heeft in 2017 subsidie ontvangen om publieke en private
organisaties te ondersteunen door middel van het stimuleren van een
effectieve aanpak van onveiligheid en preventie van criminaliteit en het
verhogen van het veiligheidsbewustzijn. Het CCV heeft in 2017 hiervoor
kennis en instrumenten ontwikkeld op het terrein van criminaliteitspreventie en veiligheid. Het CCV is ook belast geweest met de uitvoering van
een groot aantal activiteiten ter ondersteuning en realisatie van het beleid
waaronder de vermindering met 10% van de ervaren overlast en
onveiligheidsgevoelens.
Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO)
In 2017 is in samenwerking tussen ondernemers, gemeente, politie en
brandweer gewerkt aan de veiligheid van bedrijventerreinen en winkelgebieden. Indien er in samenwerking tussen vorengenoemde partijen
structurele maatregelen worden genomen resulteert dat in een KVO
certificaat. In 2017 zijn 123 KVO projecten gerealiseerd. Tevens was er
ruimte voor 3 zwaardere pre-KVO trajecten.
Uitstapprogramma prostituees
Iedere prostituee in Nederland die behoefte heeft om te stoppen met
prostitutiewerkzaamheden, heeft inmiddels de mogelijkheid zich bij een
uitstapprogramma aan te melden. Zie verder hierboven onder bijdragen
medeoverheden.
Veiligheid Kleine Bedrijven
Overheid, burgers en bedrijven hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid en de veiligheid van de samenleving. In 2017
is uitvoering gegeven aan het actieprogramma Veilig Ondernemen
2017–2018. Met behulp van de beschikbare middelen zijn verschillende
integrale aanpakken uitgevoerd, onder meer in het kader van mobiel
banditisme, cybersecurity van het MKB en ondermijning. Daarnaast zijn
burgers en ondernemers als onderdeel van de integrale aanpak gestimuleerd preventieve en innovatie maatregelen te treffen. Voorts is er in 2017
is er gewerkt aan een landelijke dekking van Platforms Veilig Ondernemen
(PVO’s).
39
40

(TK 34 193, nr. 5)
(TK 2013–2014 33 750 IV, nr. 80

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

52

33.3 Opsporing en vervolging
Bijdragen agentschappen
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
In mei 2017 is een onderzoek verschenen naar de management- en
organisatiecultuur bij het NFI, uitgevoerd door de bureaus AEF en INK. Dit
onderzoek maakte duidelijk dat er breed in de organisatie cultuurproblemen spelen die ernstig, stug en van lange duur zijn. Het onderzoeksrapport bevat ook een concrete veranderagenda. Er is een interimalgemeen directeur benoemd met de opdracht hier uitvoering aan te
geven. In lijn met dit rapport heeft de interim-algemene directeur een
nieuwe stip op de horizon gecreëerd met input van ketenpartners en het
departement. Deze strategie is in korte tijd tot stand gekomen in een
bottom-up proces waarbij een brede afvaardiging van NFI-medewerkers
een actieve rol heeft gehad bij het bepalen van de koers van de organisatie.
De nieuwe koers van het NFI betekent dat het instituut meer vraaggestuurd gaat werken aan zaakonderzoek, innovatie en kennisuitwisseling
ten dienste van de strafrechtketen, waarbij het NFI excelleert op complex
en multidisciplinair forensisch onderzoek. Het NFI ziet medewerkers
daarbij als zijn belangrijkste kapitaal. Forensisch onderzoek zal worden
uitbesteed waar dat in het belang van de strafrechtketen is.
De ingezette verandering wordt stapsgewijs uitgevoerd, waarbij prioriteit
wordt gegeven aan het verbeteren van de arbeidsrelaties en het vraaggestuurd werken. In lijn met de totstandkoming van de strategie wordt een
programmaraad gevormd die bestaat uit een gedragen vertegenwoordiging van de hele organisatie en die gevraagd en ongevraagd kan
adviseren over de implementatie van de strategie, de veranderaanpak en
het betrekken van medewerkers. Daarnaast is er inmiddels een nieuwe
Ondernemingsraad geïnstalleerd van elf medewerkers, die ook nauw
wordt betrokken bij de implementatie van de strategie. Hiermee wordt ook
uitvoering gegeven aan de motie van het lid Van Nispen.41
Gedetailleerdere informatie over het NFI is te vinden in de agentschapsparagraaf van dit jaarverslag.
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
Nationaal register gerechtelijk deskundigen (Cgd)
Het Cgd waarborgt en bevordert de kwaliteit van de inbreng van deskundigen in de rechtsgang. Indien een deskundige, zoals een psycholoog,
toxicoloog of orthopedagoog, zich als gerechtelijk deskundige wil laten
registreren, dient de aanmelding getoetst te worden door het Cgd. Het
Cgd heeft een wettelijke basis (Wet deskundigen in strafzaken) en is
onafhankelijk.
Bijdragen (inter)nationale organisaties
Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland)
Op grond van de Wet ter voorkoming van Witwassen en Terrorisme
Financiering (WWFT) ontvangt de FIU-Nederland signalen over ongebruikelijke transacties (OT’s) van meldplichtige instellingen (banken,
41

Kamerstuk 29 628 nr. 709, 2016–2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

53

geldtransactiekantoren, autohandelaren en notarissen). De FIU-Nederland
analyseert de meldingen van OT’s en komt in sommige gevallen tot een
verdacht verklaring van deze OT’s die zij alsdan ter beschikking stelt aan
diverse rechthandhavingsdiensten en inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Het verdacht verklaren van ongebruikelijke transacties en ter beschikking
stellen van deze verdachte transacties kan op verschillende gronden
plaatsvinden:
• naar aanleiding van een verzoek via de Landelijk Officier van Justitie
Witwassen (LOvJ),
• eigen onderzoek van de FIU-Nederland;
• periodieke matching met het Verwijzingsindex Recherche Onderzoeken
Subjecten (VROS)-bestand;
• informatieverzoeken van buitenlandse FIU’s.
Begroting FIU-Nederland
In 2017 is de begroting van FIU-Nederland bij het onderdeel «Overige
opsporing en vervolging» van artikel 33 opgenomen en niet in een apart
onderdeel voor FIU-Nederland. Dit verklaart het verschil tussen de begrote
en gerealiseerde kosten voor de periode 2017. Bij de tweede suppletoire
begroting 2017 zijn de verwachte uitgaven voor FIU-Nederland weer als
zelfstandig onderdeel op de begroting opgenomen.
Tabel 33.5 Kengetallen FIU-Nederland
Realisaties

Prognoses

2013

2014

2015

2016

2017

2017

Aantal LOvJ-verzoeken1

1.167

1.093

1.218

1.277

1.246

1.100

146

Aantal eigen onderzoeksdossiers

1.219

1.488

1.462

1.566

1.522

1.500

22

1

Verschil

Een verzoek of dossier kan meerdere verdachte transacties bevatten.

Bron: De jaaroverzichten van de FIU-Nederland zijn beschikbaar via: https://www.fiu-nederland.nl/nl/over-fiu/jaaroverzicht

Bijdragen aan medeoverheden
Staatkundige hervorming Nederlandse Antillen (SHNA)
De periode na de staatkundige hervorming kenmerkt zich door het steeds
verder vorm geven aan de inrichting van de BES eilanden. Daaraan draagt
een goede inrichting van de rechtspraak en het Openbaar Ministerie bij.
Vanuit Europees Nederland wordt gestimuleerd dat het aantal rechters
zowel kwantitatief als kwalitatief op goed niveau blijft. Ook zal er zorg
voor worden gedragen dat de staande magistratuur van het OM BES op
sterkte blijft. De Raad voor de Rechtshandhaving wordt zodanig geëquipeerd dat er een goede bijdrage is gedaan voor het doen van voldoende
en gekwalificeerde onderzoeken.
Opdrachten
Schadeloosstellingen
Dit betreft de budgetten voor schadeloosstellingen buiten de strafrechtelijke keten, zoals vergoedingen vanwege onrechtmatige vreemdelingenbewaring en in het geval van bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen (BOPZ). Daarnaast kunnen ook vergoedingen worden
verstrekt voor bijvoorbeeld juridische bijstand. De uitgaven zijn vooraf
lastig in te schatten. Er is in 2017 voor een iets hoger bedrag aan
schadeloosstellingen uitgekeerd dan geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

54

Keten Informatie Management (KIM)
Het doel van KIM is het realiseren van innovatie op het gebied van
informatie gestuurde opsporing, vervolging en executie. Binnen KIM zijn
er verschillende programma’s zoals de Digitalisering Strafrechtketen, het
Digitaal Proces Dossier en het E-justice programma.
Onrechtmatige Detentie
Ten laste van dit budget worden de vergoedingen verantwoord aan
ex-justitiabelen waarvan is vastgesteld dat recht is ontstaan op een
vergoeding. Over het algemeen worden deze vergoedingen vastgesteld
door de rechter. De uitgaven zijn vooraf lastig in te schatten. Er is in 2017
voor een lager bedrag aan vergoedingen vastgesteld en uitbetaald dan
geraamd.
Gerechtskosten
Ten laste van dit budget worden de uitgaven gebracht die betrekking
hebben op deskundigen en tolken en vertalers, die een bijdrage leveren
aan het strafproces en worden bekostigd in overeenstemming met het
Besluit tarieven in strafzaken.
In 2017 waren de kosten circa € 5 mln. hoger dan oorspronkelijk begroot.
Tussentijd heeft er een ophoging van het budget met € 3,4 mln. plaatsgevonden, gezien de ontwikkeling van de kosten in de afgelopen jaren.
Desondanks zijn de gerealiseerde kosten ongeveer € 1,8 mln. hoger
uitgevallen.
Verkeershandhaving Openbaar Ministerie
Het OM voert het programma verkeershandhaving uit. Uit dit budget
worden de uitgaven voor dit programma gedaan, niet zijnde bijdragen
aan ZBO of agentschap, bijvoorbeeld trajectcontrolesystemen.
Door de overdracht van flitspalen van het CJIB naar het OM heeft er een
(technische) herschikking van middelen plaatsgevonden, die vervolgens
ook door het OM zijn besteed.
Afpakken
Het afpakken van crimineel vermogen is een prioriteit van het kabinet en
het stuurt met het ketenprogramma afpakken dan ook op ambitieuze
doelstellingen. Het Openbaar Ministerie zet in het kader van de strafrechtelijke vervolging onder meer in op ontnemingsvorderingen van wederrechtelijk verkregen voordeel, verbeurdverklaringen en ontnemingen als
onderdeel van een transactie. De beschikbare gestelde middelen in de
oorspronkelijke begroting zijn in de loop van het jaar via budgetoverheveling uitgezet naar organisaties die actief zijn op het terrein van afpakken
zoals de Politie, het FIOD en het Openbaar Ministerie
Bewaring, verkoop en vernietiging in beslag genomen voorwerpen
De Minister van Financiën is volgens de Comptabiliteitswet verantwoordelijk voor het beheer van het overtollige materieel bij het Rijk. Domeinen
Roerende Zaken is belast met de bewaring, verkoop en vernietiging van
strafrechtelijk in beslag genomen voorwerpen en bekommert zich
daarnaast over overtollige rijksgoederen.
De realisatie is circa € 1,2 mln. hoger uitgevallen dan oorspronkelijke
begroot. Bij voorjaarsnota 2017 was hier reeds op geanticipeerd en is het
budgettaire kader bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

55

Garanties
Faillissementscuratoren
De garantstellingsregeling faillissementscuratoren (GSR) biedt curatoren
de mogelijkheid om in faillissementen waarin sprake lijkt te zijn van
kennelijk onbehoorlijk bestuur, maar in de boedel onvoldoende middelen
aanwezig zijn om onderzoek te doen of een procedure te starten en zo
onrechtmatig aan de boedel onttrokken gelden en goederen terug te
halen.
De GSR wordt onder het rijkskader voor garantieregelingen gebracht. Dit
betekent onder meer de invoering van een premie gefinancierde
begrotingsreserve
In 2017 is de Tweede Kamer geïnformeerd dat de motie Gesthuizen c.s. in
uitvoering is genomen (TK 2016/17, 29 911, nr. 169). Hiertoe wordt de
mogelijkheid en wenselijkheid van uitbreiding van de Garantstellingsregeling Curatoren 2012 onderzocht, waarbij tevens modellen voor
bekostiging zullen worden bezien, gegeven de budgettaire kaders. De
curatorenverenigingen zijn om hun visie gevraagd. Tevens is het WODC
verzocht om de uitvoering van een effectmeting van de GSR. Dit zal in
2018 plaatsvinden, waarna de regeling zal worden herzien.
Ontvangsten
Boeten en Transacties (B&T)
Bij eerste suppletoire begroting zijn de verwachte ontvangsten uit Boeten
en Transacties (B&T-ontvangsten) op het gebied van verkeershandhaving
€ 126,5 mln. neerwaarts bijgesteld. Dat de uiteindelijke realisatie ten
opzichte van deze bijgestelde verwachting toch een meeropbrengst laat
zien, komt met name door de niet geraamde boeten als onderdeel van
enkele grote schikkingen. Het boete-deel van een transactie wordt
verantwoord bij de opbrengsten B&T.
Afpakken
Het afpakken van crimineel vermogen is een prioriteit van het kabinet en
het stuurt met het ketenprogramma afpakken dan ook op ambitieuze
doelstellingen. Het Openbaar Ministerie zet in het kader van de strafrechtelijke vervolging onder meer in op ontnemingsvorderingen van wederrechtelijk verkregen voordeel, verbeurdverklaringen en ontnemingen als
onderdeel van een transactie.
In 2017 is in totaal een afpakbedrag ontvangen van € 225,2 mln. De
raming voor afpakken is bij tweede suppletoire begroting verlaagd met 90
mln. Deze bijstelling is gelet op de realisatie (88 mln. lager dan de
ontwerpbegroting) nagenoeg volledig gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

56

34. Straffen en Beschermen
Artikel 34 Straffen en Beschermen: 20,2% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 10.414 mln.
Tenuitvoerlegging strafrechtelijk sancties en
vreemdelingenbewaring: 2.206 mln.
Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming: 176 mln.
Jeugdbescherming en jeugdsancties: 170 mln.
Slachtofferzorg: 68 mln.
Preventieve maatregelen: 19 mln.

Algemene doelstelling

Voorkomen dat burgers (opnieuw) dader of slachtoffer worden van
criminaliteit, volwassenen en kinderen beschermen die vanwege de
kwetsbare positie waarin zij verkeren bedreigd of verleid worden door
(herhaalde) criminaliteit of die bedreigd worden in hun ontwikkeling en
bewerkstelligen dat met een straf genoegdoening wordt geboden aan het
slachtoffer en aan de samenleving als geheel.
Het borgen van de veiligheid door de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties, het bevorderen van het nemen van preventieve maatregelen
door burgers en bedrijven, het versterken van de positie van slachtoffers,
het beschermen van jeugdigen die in hun ontwikkeling worden bedreigd
in de opvoed- en leefsituatie en het realiseren van een effectieve aanpak
van jeugdcriminaliteit en geweld in huiselijke kring.

Rol en verantwoordelijkheid

Tenuitvoerlegging van sancties en strafrechtelijke maatregelen42:
• De Minister heeft een uitvoerende rol bij de tenuitvoerlegging van
vrijheidsbenemende straffen en maatregelen door de DJI.
• Ten aanzien van de forensische zorg heeft de Minister een regisserende rol. Hij is verantwoordelijk voor de tijdige beschikbaarheid van
de juiste, kwalitatief hoogwaardige zorg, waar nodig in combinatie met
afdoende beveiliging.
• De uitvoering van toezicht in strafrechtelijk kader, advisering aan het
OM en de rechter over justitiabelen en taakstraffen is opgedragen aan
drie erkende reclasseringsorganisaties. Ook hier heeft de Minister een
regisserende rol. De taken van de reclasseringsorganisaties dragen bij
aan het terugdringen van recidive.
Integriteit en Kansspelen
• De Minister stimuleert preventie door het beschikbaar stellen van
integriteitsinstrumenten zoals de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)
en het toezicht op rechtspersonen. De Minister draagt stelselverantwoordelijkheid voor het kansspelbeleid en de daaraan verbonden
regelgeving. De Minister wil ervoor zorgen dat Nederlandse burgers
op een veilige en verantwoorde manier kunnen deelnemen aan
kansspelen.

42

De wettelijke grondslag wordt onder meer gegeven door het Wetboek van Strafrecht, het
Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet, de Beginselenwet verpleging
terbeschikkinggestelden, de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en de Vreemdelingenwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

57

Slachtofferzorg
• De Minister kent een financierende rol op het gebied van slachtofferzorg. De Minister draagt beleidsverantwoordelijkheid voor de zorg – in
brede zin – aan slachtoffers en nabestaanden die getroffen zijn door
een strafbaar feit en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het
slachtofferbeleid.
Jeugdbescherming en jeugdsancties43
• De uitvoering en financiering van de jeugdbescherming en de
jeugdreclassering is per 1 januari 2015 gedecentraliseerd naar de
gemeenten. De Minister heeft na de decentralisatie een regisserende
rol en vervult hiermee zijn stelselverantwoordelijkheid.
• De Minister heeft een uitvoerende rol de taken die belegd zijn bij de
Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) en de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) van DJI.
• De Minister heeft een regisserende rol ten aanzien van de aanpak van
jeugdcriminaliteit, kindermishandeling en preventie. De Minister heeft
een samenwerkingsrelatie met de gemeenten/steden, brancheorganisaties en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) betreffende de
aanpak van jeugdcriminaliteit, kindermishandeling, zorg & veiligheid
en High Impact Crimes (HIC). Sturing geschiedt door middel van
regelgeving en kaderstelling.
• De Minister is verantwoordelijk voor het stelsel op het gebied van
interlandelijke adoptie en heeft daarbinnen, als Centrale Autoriteit,
tevens een uitvoerende rol.
Beleidsconclusies

Integriteit
In 2017 zijn ruim 1.000.000 aanvragen voor een Verklaring Omtrent
Gedrag (VOG) voor natuurlijke personen (NP) behandeld en meer dan
6.000 VOG’s voor Rechtspersonen. Dit is voor beide VOG-varianten meer
dan vooraf geraamd. De VOG NP is positief geëvalueerd als instrument ter
voorkoming van recidive en bevordering resocialisatie.
Conform de doelstelling hebben bijna 100.000 vrijwilligers in 2017 de VOG
gratis gekregen. Eind 2017 deden ruim 5.300 organisaties mee. De
regeling Gratis VOG is geëvalueerd, waarbij onder andere geconcludeerd
is dat zij effectief is in het stimuleren van organisaties om een breed
preventiebeleid te voeren. De regeling wordt structureel gehandhaafd.
Met de NCTV is de terugkijktermijn voor terroristisch misdrijven
aangepast. In plaats van 4 jaar (of 2 jaar als het gaat om een jongere
onder de 23) kan een VOG tot 20 jaar worden geweigerd. In opdracht van
het departement heeft Justis verder geïnvesteerd in voorlichting aan
(risico)jongeren en hun omgeving. Ook is geïnvesteerd in verbetering van
de internationale samenwerking bij screening van personen.
Kansspelen
Het functioneren van de Kansspelautoriteit (Ksa) is in 2017 geëvalueerd.
Het evaluatierapport levert een waardevolle bijdrage aan de verdere
ontwikkeling van de Ksa als toezichthouder en handhavende instantie dat
in 2018 verder wordt uitgewerkt. Aan de Ksa zijn in 2017 als gevolg van

43

De wettelijke grondslag voor de verantwoordelijkheden van de Minister op het terrein van
jeugdbescherming en jeugdsancties zijn de jeugdwet, artikel 77 Wetboek van Strafrecht en
artikel 553 Wetboek van Strafvordering. De wettelijke grondslag voor de verantwoordelijkheden van de Minister op het terrein van adoptie is opgenomen in de Wet opneming
buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

58

een latere inwerkingtreding van de wet KOA incidenteel extra middelen
beschikbaar gesteld voor de voorbereidende werkzaamheden.
Aanpak High Impact Crimes
Door de samenwerking van een groot aantal publieke en private partijen
heeft de aanpak van de High Impact Crimes (HIC’s) ook in 2017 geleid tot
een verdere afname van delicten als overvallen, woninginbraak, geweld
en straatroof. Het aantal HIC’s is het afgelopen jaar aanmerkelijk gedaald
en is ruim onder de in de Veiligheidsagenda afgesproken maximale
aantallen gebleven. Dit laat zien dat de probleemgerichte ketenaanpak van
High Impact Crimes, onder lokale gemeentelijke regie met ondersteuning
vanuit het Ministerie, een succesvolle methodiek is om deze hardnekkige
en ernstige vormen van criminaliteit aan te pakken en zo gezamenlijk
Nederland veiliger te maken.
Ondanks dit mooie resultaat blijven de ophelderingspercentages iets
achter op de afspraken in de Veiligheidsagenda. Het beoogde ophelderingspercentage overvallen is gerealiseerd maar de percentages van
straatroven en woninginbraken zijn iets achter gebleven. De ophelderingspercentages zien er als volgt uit: 50% voor overvallen, 25,7% voor
straatroven en 9,5% voor woninginbraken.
Alleen jij bepaalt wie je bent (AJB)
Stichting Laureus Nederland die «Alleen jij bepaalt wie je bent» (AJB)
uitvoert heeft externe financieringsbronnen aan zich weten te verbinden.
Hiermee is in 2017 een stap gezet om de uitvoering van AJB duurzamer te
maken. Daarnaast waren er voor deze preventieve gedragsinterventie 700
nieuwe deelnemers in 2017. Zeven gemeenten kopen in het kader van het
lokale criminaliteitsbeleid AJB in als erkende justitiële jeugdinterventie.
Geweld
In 2017 is de Wet middelenonderzoek bij geweldplegers (WMG) en de
pilot Alcoholmeter van start gegaan. Alcohol- en drugsgebruik worden
hiermee als belangrijke risicofactoren voor geweldpleging tegengegaan.
Voorts is in september 2017 in Tilburg een convenant getekend met het
ziekenhuis, de huisartsenpost en ambulancedienst voor het registreren en
uitwisselen van anonieme gegevens over letselslachtoffers van geweld
voor het treffen van preventieve maatregelen door politie en gemeente.
Hiermee kan het geweld meer gericht bestreden worden. Ten slotte is het
Preventie Netwerk Geweld voor gemeenten opgericht. Het netwerk heeft
tot doel de samenwerking tussen gemeenten te bevorderen en kennis uit
te wisselen over onder meer best practices en nieuwe projecten.
Daarnaast kan het netwerk dienen voor intervisie bij de aanpak van
specifieke knelpunten en de ontwikkeling van instrumenten, bijvoorbeeld
als zich nieuwe fenomenen voordoen. Dit bevordert de lokale samenwerking en expertise in de aanpak van geweld.
Personen met verward gedrag
Gemeenten en regio’s zijn in 2017 worden ondersteund door het
Schakelteam personen met verward gedrag en het Actieprogramma
lokale initiatieven voor mensen met Verward Gedrag (AVG) van ZonMW
om te komen tot een sluitende aanpak voor opvang, ondersteuning en
zorg voor mensen met verward gedrag en hun omgeving. Inmiddels In
2017 zijn er in het land al meer dan 100 praktijkprojecten gestart. Hiervoor
is vanuit VenJ in 2017 in totaal 1.8 mln. voor gebruikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

59

Met regelmaat komen mensen die werkzaam zijn in het domein van
openbare orde en het veiligheidsdomein (OOV) in aanraking met mensen
met psychische problematiek en/of verward gedrag. Om de kennis en het
handelingsperspectief ten aanzien van mensen met psychische problematiek te bevorderen heeft ondersteunt het Ministerie van Veiligheid en
Justitie in 2017 medewerkers van het OOV-domein ondersteund met een
opleiding Mental Health First Aid (MHFA) zodat zij beter in staat zijn om
problematiek vroegtijdig te signaleren en mensen met psychische
problematiek eerder naar passende zorg toe te leiden, waarmee escalatie
en mogelijk strafbaar gedrag kunnen worden voorkomen. In 2017 zijn 50
trainers opgeleid en 1.000 professionals uit het OOV-domein volgden de
cursus MHFA.
Daarnaast heeft het Ministerie van Veiligheid en Justitie in 2017 de
werkwijze van de wijk-GGD’er in 13 gemeenten geïmplementeerd in
samenwerking met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De wijk-GGD’er werkt op het snijvlak van zorg en veiligheid en biedt in
samenspraak met betrokken ketenpartners een passend zorgaanbod. Door
verwarde mensen eerder in beeld te hebben en actief naar zorg te
begeleiden, verwachten politie en GGD dat er minder crisissituaties
ontstaan en de politie op termijn wordt ontlast. Deze aanpak helpt
bovendien criminalisering van verwarde burgers te voorkomen, de zorg
laagdrempelig te houden en de wijk leefbaarder te maken.
LVB
In 2017 is de Screener voor Intelligentie en Licht verstandelijk beperkten
(SCIL) getest in de jeugdstrafrechtketen waarmee mogelijke licht
verstandelijke beperking opgemerkt wordt door professionals, opdat een
adequate bejegening en toegesneden behandeling kan plaatsvinden.
Slachtofferbeleid
Slachtoffers ontvangen sinds april 2017 bij hun eerste contact met de
politie een verklaring van rechten. Hiermee zijn zij voortaan beter
geïnformeerd in staat waar zij over hun rechten op hebben in het
strafproces en waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning.
Investering vakmanschap DJI
Het kabinet investeert in 2017 en 2018 voor € 10 mln. in het vakmanschap
bij DJI. Dit wordt gedaan met het oog op het verbeteren van de kwaliteit
van de uitvoering, het kunnen omgaan met de toename van de multiproblematiek bij gedetineerden en heeft als doel het effectiever terugdringen
van recidive.
Het verhogen van Vakmanschap DJI staat in 2017 stevig op de kalender
van alle DJI onderdelen. Het leren en ontwikkelen van de DJI
medewerkers krijgt meer een planmatig en structureel karakter binnen
DJI. Het percentage geregistreerde opleidingen stijgt door de ingezette
middelen binnen DJI met 68% ten opzichte van het jaar ervoor. De
medewerker wordt hiermee vollediger toegerust op de uitvoering van het
huidige werk, maar het volgen van opleidingen maakt hem/haar ook
breder inzetbaar binnen en buiten DJI. Gelet op complexere doelgroepen,
veranderingen die elkaar steeds sneller opvolgen en het effectief
samenwerken met de ketenpartners wordt hiernaast ingezet op nieuwe
innovatieve manieren van leren en ontwikkelen binnen DJI. Praktijkleren,
het leren van elkaar en het bevorderen van het reflexief vermogen van het
DJI-personeel staan hierbij centraal. Hierbij wordt ook geïnvesteerd in
nieuwe onderwijsinstrumenten die het vergroten en delen van kennis
naast het opleiden steeds toegankelijker maakt voor alle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

60

DJI-medewerkers. Speerpunten op het gebeid van opleidingen voor het
jaar 2018 zijn onder meer: tegengaan binnensmokkelen contrabande,
interculturele competenties, herstel- en slachtoffergericht werken, LVB
(Licht verstandelijke beperking) en tegengaan radicalisering.
Ook voor de periode 2019 – 2022 zal DJI fors investeren in het vakmanschap van haar medewerkers. Hiervoor is onlangs een convenant gesloten
tussen DJI en vakbonden en medezeggenschap.
Adviescollege levenslang
Op 5 juli 2016 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de tenuitvoerlegging
van de levenslange gevangenisstraf niet voldoet aan de eisen van artikel 3
EVRM. De regering heeft tot 5 september 2017 de gelegenheid om de
tenuitvoerleggingspraktijk te wijzigen overeenkomstig de eisen van het
EVRM. Het afgelopen jaar is door de organisaties in de strafrechtketen
gewerkt aan de implementatie van de noodzakelijke beleidswijziging in de
tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf om deze in lijn te
brengen met de jurisprudentie van het EHRM en de Hoge Raad. Dit heeft
mede geresulteerd in het Ketenwerkproces levenslang. Het nieuwe
beleidskader voor levenslanggestraften bestaat uit twee onderdelen. Het
eerste onderdeel is een toetsing door het Adviescollege levenslanggestraften, waarbij wordt beoordeeld of een levenslanggestrafte in
aanmerking komt voor re-integratieactiviteiten, waaronder verlof. Het
tweede onderdeel betreft de (ambtshalve) herbeoordeling van de straf in
de vorm van de gratieprocedure. Op 19 december 2017 heeft de Hoge
Raad geoordeeld dat de regeling van herbeoordeling en toetsing door het
Adviescollege voldoet aan de eisen van het EVRM. Het oordeel van de
Hoge Raad is een bevestiging voor de geleverde prestaties. Enkele
punten, waaronder (nadere) waarborging van de belangen van slachtoffers en nabestaanden en gratie onder voorwaarden vraagt om verdere
uitwerking/aanpassing van het beleid. In samenwerking met de desbetreffende ketenpartners wordt onderzocht op welke wijze hier invulling aan
gegeven kan worden binnen de huidige kaders en of hiervoor aanpassing
van huidige wet- en regelgeving nodig is.
USB
Op 21 februari 2017 is het wetsvoorstel herziening tenuitvoerlegging
strafrechtelijke beslissingen door de Eerste Kamer aanvaard. Met het
wetsvoorstel wordt de verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging
van straffen verschoven van het Openbaar Ministerie naar de Minister. Het
Administratie en InformatieCentrum Executieketen (AICE) bij het CJIB
vervult namens de Minister een coördinerende rol. Om de veranderopgave voor de keten beheerst te laten verlopen, worden de sanctiestromen gefaseerd volgens het nieuwe ketendesign ingericht. Op
1 oktober 2017 is een pilot gestart op het parket Den Haag voor de
zaakstroom Voorlopige Hechtenis – Super Snelrecht volwassenen
(VH-SSR), waarmee de nieuwe werkwijze binnen het ketenproces VH-SSR
op kleine schaal wordt ingericht. Daarnaast is in 2017 een ketenarchitectuur opgesteld die kaders en richtlijnen geeft voor de informatieuitwisseling tussen ketenpartners in de uitvoeringsketen. Op basis van
deze architectuur zijn generieke bouwstenen geïdentificeerd die in 2018
verder worden uitgewerkt. Deze generieke componenten vormen de basis
om op termijn alle strafrechtelijke beslissingen via het AICE te laten lopen.
Cross Border Enforcement
De Richtlijn Cross Border Enforcement heeft tot doel dat alle EU-Lidstaten
hun kentekenregister EU- breed openstellen, zodat kentekenhouders uit
andere Lidstaten ook een boete thuisgestuurd kunnen krijgen in het geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

61

van een verkeersovertreding. Per 1 november 2017 zijn voor overtredingen op kenteken uit de landen Estland, Finland, Italië, Letland,
Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Slovenië, Tsjechië en Zweden de digitale
flitspalen en trajectcontrole systemen in gebruik genomen en worden de
verkeersovertredingen opgevolgd met een boeteoplegging. Hiermee zijn
nu, vooruitlopend op de planning, in totaal 21 landen aangesloten op de
verkeersboete verwerking.
Tabel 34.1 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Verplichtingen

2.561.345

2.585.861

2.520.029

2.843.386

2.668.603

2.585.032

83.571

0

0

3.369

34.1 Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming
Personeel

137.413

137.165

133.796

waarvan eigen personeel

0

130.905

132.114

127.228

4.886

waarvan externe inhuur

5.119

3.523

5.342

– 1.819

waarvan overig personeel

1.389

1.528

1.226

302

35.701

38.360

33.661

4.699

waarvan ICT

13.269

14.737

9.426

5.311

waarvan SSO’s

16.909

16.571

15.414

1.157

waarvan overig materieel

5.523

7.052

8.821

– 1.769

Materieel

Programma-uitgaven

0

0

0

2.536.821

2.583.351

2.501.165

2.688.057

2.463.785

2.417.575

46.210

17.054

15.766

14.325

6.770

3.855

6.144

– 2.289

0

1.300

0

0

0

0

0

0

4.170

4.570

3.542

5.975

1.962

4.013

Preventie bedrijfsleven

6.926

6.660

0

0

0

0

0

Integriteit

1.356

836

1.362

1.443

1.174

1.177

–3

Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid

5.925

5.253

0

0

0

0

0

Overige subsidies

6.332

2.227

3.449

3.077

4.477

6.189

– 1.712

34.2 Preventieve maatregelen
Bijdragen Agentschappen
Dienst Justis
Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Overig Preventieve
maatregelen
Bijdragen medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies

Opdrachten
Kansspelbeleid

0

589

363

350

426

2.145

– 1.719

Overige opdrachten

0

2.644

2.239

2.510

3.162

2.088

1.074

0

929

1.702

2.015

0

716

– 716

Garanties
Faillissementscuratoren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

62

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
34.3 Tenuitvoerlegging strafrechtelijk sancties
en vreemdelingenbewaring
Bijdragen Agentschappen
DJI-gevangeniswezenregulier

1.249.866

1.227.508

1.218.667

1.178.760

960.288

934.065

26.223

DJI-Forensische zorg

723.202

791.133

756.591

804.454

805.297

786.092

19.205

DJI-Vreemdelingenbewaring
en uitzetcentra

126.845

135.915

98.667

87.585

83.076

81.617

1.459

CJIB

109.157

95.009

101.660

116.137

114.109

106.511

7.598

Reclassering Nederland

135.235

139.350

136.781

141.187

139.597

134.200

5.397

Leger des Heils

20.836

21.039

19.598

20.903

20.861

21.376

– 515

Stichting Verslavingsreclassering GGZ Nederland

71.631

65.515

65.597

69.375

69.414

65.951

3.463

0

2.044

557

364

0

609

– 609

0

3.444

1.313

2.363

2.698

2.500

198

11.696

0

0

0

0

0

0

DJI-Vrijwilligerswerk
gedetineerden

0

0

3.198

2.869

3.009

0

3.009

Overige subsidies

0

1.322

2.945

2.335

3.155

3.221

– 66

531

147

0

0

279

1.800

– 1.521

Vrijwilligerswerk gedetineerden

0

3.175

0

0

0

3.209

– 3.209

Uitvoeringskosten
ketenregie tenuitvoerlegging

0

0

0

653

673

13.919

– 13.246

5.060

4.358

2.096

2.382

3.767

5.269

– 1.502

Bijdragen ZBO’s/RWT’s

Centraal Administratie
Kantoor
Bijdragen medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies
24 uurs nazorg gedetineerden

Opdrachten
Forensische zorg

Overige opdrachten

34.4 Slachtofferzorg
Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Commissie Schadefonds
Geweldsmisdrijven

18.536

6.332

6.509

6.253

6.689

5.626

1.063

Slachtofferhulp Nederland

25.293

27.634

33.860

33.893

34.330

38.574

– 4.244

0

837

3.432

4.218

303

0

303

1.340

1.250

1.582

1.337

1.649

1.310

339

0

223

287

60

74

0

74

Bijdragen medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies
Perspectief Herstelbemiddeling
Overige subsidies
Opdrachten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

63

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

Slachtofferzorg

0

331

619

2.208

1.883

9.655

– 7.772

Schadefonds Geweldsmisdrijven

0

16.411

18.218

18.972

21.244

16.072

5.172

Voorschotregelingen
slachtoffervergoedingsregelingen

0

0

978

1.236

1.875

1.400

475

0

0

0

148.943

146.780

136.410

10.370

Landelijk Bureau Inning
Onderhoudsbijdrage

0

0

0

1.436

1.828

1.730

98

Halt

0

0

0

10.590

12.065

10.161

1.904

BES Voogdijraad

0

0

0

1.070

1.050

1.136

– 86

Overige bijdragen
medeoverheden

0

0

0

309

586

0

586

Jeugdbescherming

0

0

0

1.234

1.263

1.345

– 82

Overige subsidies

0

0

0

1.947

2.509

2.522

– 13

Risicojeugd en jeugdgroepen

0

0

0

1.138

735

1.999

– 1.264

Projecten jeugd straf

0

0

0

0

61

0

61

Taakstraffen/erkende
gedragsinterventies

0

0

0

3.079

2.533

3.921

– 1.388

Overige opdrachten

0

0

0

1.060

1.036

4.954

– 3.918

98.054

80.644

73.862

98.642

219.877

99.505

120.372

2017

34.5 Jeugdbescherming en jeugdsancties
Bijdragen Agentschappen
DJI – jeugd
Bijdragen ZBO’s/RWT’s

Bijdragen medeoverheden

Subsidies

Opdrachten

Ontvangsten

Toelichting op instrumenten

34.1 Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming
De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) heeft de taak om kinderen te
beschermen indien de ontwikkeling van het kind in gevaar komt. De RvdK
heeft een taak op terrein van bescherming, gezag en omgang, straf en
adoptie. De meerjarige productie van de RvdK is weergegeven in
onderstaande tabel.
De RvdK heeft circa € 8 mln. meer uitgegeven dan begroot. De hogere
uitgaven aan eigen personeel zijn een gevolg van een hogere personeelsbezetting en de loonbijstelling. Er heeft een verschuiving plaatsgevonden
van externe inhuur naar inzet van eigen personeel en inbesteding. Voor
ICT is ongeveer € 5 mln. meer uitgegeven op terrein van ICT-beheer en
afname generieke ICT-dienstverlening. Aan SSO’s is bijna € 1 mln. meer
uitgegeven vanwege een nabetaling over 2016 aan het RVB. Daarentegen
is bij overige materiele uitgaven sprake van minder uitgaven van circa € 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

64

mln. vanwege lagere huisvestingsgerelateerde uitgaven en diverse
overige kleinere posten.
Tabel 34.2 Productiegegevens Raad voor de Kinderbescherming
Realisatie
2015

Realisatie
2016

Realisatie
2017

Raming
2017

Coördinatie taakstraffen

7.829

7.324

7.082

7.219

Strafonderzoek 2A

10.924

10.410

7.367

8.835

Strafonderzoek 2B

7.714

3.167

2.961

3.340

1.466

1.340

1.654

2.985

2.843

3.654

Actualisatie Straf
Onderzoeken schoolverzuim

3.216

Strafonderzoek GBM

118

105

52

125

Beschermingszaken

15.482

16.263

16.282

14.139

Adoptiegerelateerde zaken

1.945

1.751

1.863

2.051

Gezag en omgangszaken

5.204

5.210

5.072

4.916

Toetsende taak

11.209

8.180

7.109

11.244

Bron: Datawarehouse RvdK

De productiegegevens weerspiegelen de ontwikkeling die zich ook in 2015
en 2016 voordeed: via selectiviteit op de producten invulling geven aan de
taakstellingen. De productiegegevens van de Raad voor de Kinderbescherming laten zien dat deze werkwijze een dalende instroom teweeg
heeft gebracht in de afgelopen drie jaar. Bijna alle realisaties zijn lager dan
geraamd voor 2017, alsmede lager dan in 2016.
34.2 Preventieve maatregelen
Bijdragen Agentschappen
Dienst Justis
De Dienst Justis toetst of personen antecedenten hebben die het
uitoefenen van bepaald werk in de weg staan. Daarnaast toetst Justis of
partijen die bepaalde verklaringen, vergunningen en subsidies aanvragen,
aan integriteitseisen voldoen. Deze screening van betrouwbaarheid
vermindert veiligheidsrisico’s en draagt zo bij aan een integere en
veiligere samenleving. De bijdrage aan Justis is in 2017 verlaagd vanwege
de hoger dan geraamde VOG-productie. In de agentschapsparagraaf van
Justis vindt u meer informatie.
Subsidies
Integriteit (en filantropie)
Overheid, vrijwilligers, burgers en bedrijven hebben een gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor een integere en veilige samenleving. Naast de
inzet van screeningsinstrumenten wordt, bijvoorbeeld met de vrijwilligers,
gewerkt aan een breder integriteitsbeleid.
Het Ministerie stimuleert de sector filantropie om als professionele en
volwaardige gesprekspartner deel te nemen aan sociaal maatschappelijke
vraagstukken. Het convenant «Ruimte voor geven» vormt de basis voor
structurele samenwerking op thema’s als de totstandkoming van een
stelsel van toezicht op de sector filantropie. Hieronder vallen onder meer
de subsidies aan het Centraal Bureau Fondsenwerving en de stichting
Maatschappelijke Alliantie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

65

Overige preventieve maatregelen: High Impact Crimes
Het voorkomen en aanpakken van High Impact Crimes is de gezamenlijke
verantwoordelijkheid van burgers, overheid, bedrijven en andere
maatschappelijke instanties. Continue aandacht vanuit deze partijen is
noodzakelijk om de geboekte resultaten te verduurzamen en pas te
houden met nieuwe ontwikkelingen. Het Ministerie ondersteunt hierbij
door innovatie en de verduurzaming van effectief gebleken interventies
zoals «Alleen Jij Bepaalt» te stimuleren.
Deze subsidies worden verstrekt aan organisaties en stichtingen op het
gebied van HIC, woninginbraken, aanpak geweld, aanpak geweld in het
Openbaar Vervoer, straatroof etc.
Voorbeelden van subsidieontvangers zijn Stichting Consument en
Veiligheid, het CCV, Koninklijke Horeca Nederland en sportverenigingen in
het kader van «Alleen Jij Bepaalt».
In 2017 is besloten in het kader van de aanpak HIC een deel van de
middelen die aanvankelijk waren begroot bij subsidies en opdrachten in te
zetten voor bijdragen aan medeoverheden met als doel preventieve
maatregelen te stimuleren.
Opdrachten
Kansspelbeleid
Uitgangspunt is dat de Nederlandse burger op een veilige en verantwoorde manier deel kan nemen aan kansspelen. Onder deze post worden
de middelen geraamd voor opdrachten in het kader van de modernisering.
Als gevolg van het later in werking treding van de wet KOA zijn een aantal
opdrachten en subsidies op het gebied van kansspelen vertraagd of niet
doorgegaan.
Overig preventieve maatregelen
Het Ministerie zet in op het vasthouden en verduurzamen van de
afgelopen jaren geboekte resultaten. Onder deze post worden de
middelen geraamd voor opdrachten die hier een bijdrage aan leveren.
In 2017 is besloten in het kader van de aanpak HIC een deel van de
middelen die aanvankelijk waren begroot bij subsidies en opdrachten in te
zetten voor bijdragen aan medeoverheden met als doel preventieve
maatregelen te stimuleren.
Garanties
Faillissementscuratoren
De Garantstellingsregeling faillissementscuratoren zorgt voor de
afwikkeling van faillissementen waarin sprake lijkt te zijn van kennelijk
onbehoorlijk bestuur, maar in de boedel mogelijk onvoldoende geld
aanwezig is om onderzoek te doen of een procedure te starten om
onrechtmatig aan de boedel onttrokken gelden en goederen terug te
halen. Een aanpassing van het garantiekader wordt uitgewerkt. De
regeling wordt sinds de voorjaarsnota 2017 verantwoord op artikel 33,
vandaar dat er geen realisatie heeft plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

66

34.3 Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties en vreemdelingenbewaring
Bijdragen Agentschappen
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
DJI levert een bijdrage aan de veiligheid van de samenleving door de
tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen en door de aan hun zorg toevertrouwde personen de kans te bieden
een maatschappelijk aanvaardbaar bestaan op te bouwen.
Er wordt een bijdrage gegeven voor:
• Gevangeniswezen regulier;
• Forensische zorg;
• Vreemdelingenbewaring.
Het verschil tussen de begrote en gerealiseerde bijdrage is het saldo van
verschillende mutaties, waarvan de belangrijkste betrekking hebben op de
loonbijstelling 2017–2022 (€ 35 mln.), extra uitgaven voor huisvesting en
ICT (€ 20,3 mln.), beleidsintensiveringen (€ 2,5 mln.), en een vermindering van de bijdrage vanwege onderuitputting op het VWNW-beleid
(– € 11 mln.).
In de agentschapsparagraaf van DJI worden de capacitaire en financiële
gevolgen toegelicht. Ook de uitgaven die DJI doet voor de capaciteit
Caribisch Nederland (BES) is daarin opgenomen.
Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB)
Het CJIB is het inning- en incassogezicht van de overheid en vervult een
centrale rol bij de afhandeling van strafrechtelijke beslissingen. Daarnaast
coördineert en informeert het CJIB binnen de executieketen. Hiermee
levert het CJIB een belangrijke bijdrage aan het gezag van de overheid. In
de agentschapsparagraaf van het CJIB is nadere informatie, zoals de
productiegegevens, opgenomen.
De bijdrage aan het agentschap CJIB is ten opzichte van de ontwerpbegroting bij suppletoire begrotingswetten verhoogd met € 7,6 mln. Dit
betreft een verhoging van het budgettaire kader van het CJIB vanwege de
CAO-ontwikkeling (€ 3,0 mln.), hogere aantallen van niet uit de administratiekostenvergoeding gefinancierde productie (€ 1,6 mln.), beleidsmatige mutaties voor de uitvoering van de Programma’s Recht Doen aan
Slachtoffers, Afpakken en USB en diverse maatregelen in het kader van de
advisering van de Commissie Hoekstra (gezamenlijk € 2,3 mln.).
Daarnaast is de bijdrage met in totaliteit € 0,7 mln. verhoogd voor diverse
kleine posten.
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
Reclasseringsorganisaties
Er zijn drie erkende reclasseringsorganisaties: Reclassering Nederland
(RN), de Stichting Verslavingsreclassering GGZ (SVG) en het Leger des
Heils Jeugdbescherming & Reclassering (LJR). De drie organisaties
werken nauw met elkaar samen, zij het dat ze elk hun eigen aandachtsgebied hebben:
• De SVG richt zich vooral op cliënten met verslavingsproblematiek;
• Het Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering heeft als
doelgroep met name de dak- en thuisloze cliënten binnen de reclassering;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

67

•

Reclassering Nederland kent geen specifieke doelgroep, maar bedient
alle andere cliënten.

De reclasseringsorganisaties kennen drie hoofdproductgroepen: adviezen,
toezichten en werkstraffen. Voor adviezen worden de reclasseringsorganisaties lumpsum gefinancierd. Toezichten en werkstraffen worden op basis
van P*Q gefinancierd. De geraamde meerjarige productie toezichten en
werkstraffen van de drie reclasseringsorganisaties is weergegeven in
onderstaande tabel.
De meeruitgaven op de artikelen voor de drie reclasseringsorganisaties
van € 8,3 mln. bestaan voornamelijk uit meeruitgaven van reclasseringsproductie door de compensatie loonindex met betrekking tot de periode
2017–2022 (€ 3,8 mln.), een nabetaling als gevolg van de definitieve
vaststelling van de subsidie 2016 (€ 0,4 mln.), extra uitgaven in het kader
van ZSM (€ 3 mln.) en tenslotte is met betrekking tot diverse beleidsmatige trajecten, zoals elektronisch toezicht op jeugdigen, toezicht op
jihadisten € 1,1 mln. meer uitgegeven.
Tabel 34.3 productiegegevens Reclasseringsorganisaties
Productie 2017

Realisatie

Raming

Aantal

Gemiddelde
prijs (€)

Aantal

Gemiddelde
prijs (€)

Toezichten

18.809

7.135

18.176

6.964

Werkstraffen (instroom)

37.427

1.076

36.415

1.044

Bron: Rapportage 3RO dd. 1-12-2017 (dit is een voorlopige rapportage, de cijfers zijn dus ook voorlopig).

De hogere prijs per eenheid product is het gevolg van de toegepaste
loonindexering van een afwijkende samenstelling van de productie t.o.v.
die van de raming. De gemiddelde prijzen zijn op basis van het bekostigingsmodel, dat ten grondslag ligt aan de subsidiebeschikking.
Centraal Administratie Kantoor (CAK)
Het budget was gereserveerd voor het uitvoeren van de drie eigenbijdrage regelingen.
Voor de implementatie van het wetsvoorstel Eigen Bijdrage Regeling zijn
er middelen beschikbaar gesteld door het Ministerie aan het CAK, die de
regeling zou uitvoeren. Door intrekking van het wetsvoorstel eind 2017
hebben geen uitgaven voor de uitvoering van de regeling plaatsgevonden.
Bijdragen aan medeoverheden
Overige bijdragen medeoverheden
Middelen zijn ingezet voor een bijdrage van het Ministerie aan gemeenten
in het kader van nazorg ex-gedetineerden. Gemeenten benutten deze
bijdrage om lokaal nazorgtrajecten voor ex-gedetineerden te financieren.
Subsidies
DJI-Vrijwilligerswerk gedetineerden
Dit betreft de middelen voor vrijwilligerswerk bij gedetineerden om zo de
kansen op een duurzame resocialisatie en het terugdringen van recidive te
vergroten. Er heeft een technische correctie samenhangend met de
instrumentkeuze plaatsgevonden. Het vrijwilligerswerk gedetineerden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

68

wordt middels het instrument subsidie gefinancierd, niet meer via een
opdracht.
Overige subsidies
Middelen zijn ingezet voor diverse (incidentele) subsidies op het terrein
van sanctiebeleid.
Opdrachten
Forensische Zorg
Het Ministerie is stelselverantwoordelijk voor de gehele forensischezorgketen, van indicatiestelling tot uitstroom. Hiervoor bewaakt zij de
kwaliteit van het stelsel van forensische zorg en worden optimale
voorwaarden geschapen en uitgaven gedaan om het stelsel in stand
houden en te verbeteren. De inkoop van Forensische Zorg wordt door DJI
gedaan en de uitvoering van zorg ligt bij (private) zorginstellingen.
De onderuitputting op forensische zorg is veroorzaakt door vertraging in
de invoering van de Wet forensische zorg en de Wet verplichte GGZ. Door
de vertraging zijn extra kosten die door de invoering verwacht waren niet
opgetreden.
Vrijwilligerswerk gedetineerden
Dit betreft de middelen voor vrijwilligerswerk bij gedetineerden. Er heeft
een technische correctie plaatsgevonden. Zie verder hierboven onder
subsidies.
Uitvoeringskosten ketenregie tenuitvoerlegging
Op dit artikel zijn middelen gereserveerd voor de verbetering van de
tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen, en het optimaliseren van
de ketenregie in de executieketen. In dit kader wordt budget aan ketenpartners ter beschikking gesteld voor de inrichting van kernprocessen die
bijdragen aan een snelle en zekere tenuitvoerlegging van straffen en
maatregelen.
Gedurende het jaar is budget overgeheveld naar CJIB, OM en DJI voor de
uitvoering van het programma Uitvoering Strafrechtelijke Beslissingen
(USB) (€ 10,5 mln.). Daarnaast is budget overgeheveld naar JustiD voor
de gemeenschappelijke beheerkosten voor de jeugdketensystemen GCOS,
LIJ en IFM (€ 2,7 mln.).
Overige opdrachten
Middelen zijn ingezet voor diverse (incidentele) projecten en opdrachten
op het terrein van sanctiebeleid. Voorbeelden hiervan zijn Stichting
Consument en Veiligheid, het CCV, Koninklijke Horeca Nederland en
sportverenigingen in het kader van Alleen Jij Bepaalt (AJB).
34.4 Slachtofferzorg
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven
De commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven krijgt jaarlijks een
bijdrage vanuit het Ministerie voor de bureaukosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

69

Het Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft een financiële tegemoetkoming aan slachtoffers met ernstig psychisch of fysiek letsel wanneer zij
hun schade niet op andere wijze vergoed krijgen.
Slachtofferhulp Nederland (SHN)
Slachtofferhulp Nederland biedt gratis juridische, praktische en emotionele ondersteuning aan slachtoffers, getuigen of nabestaanden na een
misdrijf, verkeersongeluk of calamiteit.
In de loop van 2017 is € 4,2 voor slachtofferzorg ingezet via andere
instrumenten (subsidies, opdrachten of bijdragen aan medeoverheden).
De middelen zijn ingezet voor slachtofferbeleid ter voorkoming van
slachtofferschap, waaronder veiligheid in het sociaal domein en de
preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling en slachtoffers van
woninginbraken/heling en straatroof.
Subsidies
Perspectief Herstelbemiddeling (Voorheen Slachtoffer in Beeld)
Perspectief Herstelbemiddeling brengt slachtoffers en daders op
vrijwillige basis met elkaar in contact, begeleid door een professionele
bemiddelaar. Naast slachtoffer-dadergesprekken faciliteert Perspectief
Herstelbemiddeling ook briefwisselingen en bemiddelingen. Perspectief
Herstelbemiddeling ontvangt een subsidie om zijn taken uit te voeren.
Opdrachten
Slachtofferzorg
Er zijn verschillende bijdragen, subsidies en opdrachten verstrekt aan
(inter)nationale organisaties en medeoverheden ten behoeve van
slachtofferzorg in den brede: 1. Praktische uitvoering slachtofferrechten, 2.
Bescherming van slachtoffers, 3. Informeren van slachtoffers en 4. Herstel
door erkenning van leed. De realisatie ten opzichte van het kader is lager
omdat gedurende het jaar ook middelen, voortvloeiend uit de meerjarenagenda slachtofferbeleid (TK 2016–17,33 552, nr. 23), bij de eerste en
tweede suppletoire begroting, zijn overgeboekt naar de VenJ ketenpartners en medeoverheden.
Schadefonds Geweldsmisdrijven
Onder deze post zijn de financiële uitkeringen voor slachtoffers met
ernstig psychisch of fysiek letsel verantwoord, indien deze schade niet op
andere wijze wordt vergoed. Deze uitkering zijn verstrekt via het Schadefonds Geweldsmisdrijven.
In 2017 zijn er meer uitkeringen verstrekt als gevolg van het wegwerken
van achterstanden, hogere uitkeringsbedragen in het algemeen,
toevoeging van de categorie «dood door schuld» sinds 1 juli 2016 en
hogere uitkeringen bij seksuele misdrijven en mensenhandel.
Voorschotregelingen schadevergoedingsregeling
Slachtoffers en nabestaanden van een geweld- of zedenmisdrijf kunnen in
aanmerking komen voor een voorschot, als de veroordeelde 8 maanden
na het onherroepelijk worden van het vonnis nog niet alle opgelegde
schadevergoeding heeft betaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

70

34.5 Jeugdbescherming en jeugdsancties
Bijdragen Agentschappen
DJI-Jeugd
DJI zorgt voor de tenuitvoerlegging van straffen en vrijheidsbenemende
maatregelen, die na een beslissing van een rechter zijn opgelegd. Voor
jeugdigen vindt deze tenuitvoerlegging plaats in een justitiële jeugdinrichting (JJI). In de agentschapsparagraaf van DJI worden de capacitaire
en financiële gevolgen toegelicht.
Het verschil tussen de begrote en gerealiseerde bijdrage wordt voornamelijk verklaard door een terugontvangen bijdrage van het Ministerie van
OCW. Dit in verband met de sluiting van aan JJI’s verbonden scholen, als
gevolg van de reductie van de direct inzetbare capaciteit (€ 8,8 mln.). De
agentschapsparagraaf van DJI geeft een meer uitgebreide toelichting.
Bijdragen ZBO’s en RWT’s
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdrage (LBIO)
Het LBIO verricht in opdracht van het Ministerie van VenJ en VWS
wettelijke taken op het gebied van onderhoudsbijdragen (inning kinder- en
partneralimentatie en inning internationale alimentatie).

Aantallen producten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

2014

2015

2016

Realisatie
2017

41.414

40.595

38.633

34.281

4.380

4.561

4.207

3.941

– 0,01

0,01

0,02

0,02

0,15

0,16

0,17

0,16

Alimentatie
Internationale alimentatie
Kosten per geïnde euro (€)
Alimentatie
Internationale alimentatie

Halt
Halt voert in opdracht van het Ministerie de Halt-afdoening uit.
Haltstraffen hebben tot doel grensoverschrijdend gedrag van jongeren zo
vroeg mogelijk te stoppen en genoegdoening te bieden aan slachtoffers
en maatschappij.
Bijdrage aan medeoverheden
BES voogdijraad
De BES voogdijraad heeft civielrechtelijke en strafrechtelijke taken.
Subsidies
Jeugdbescherming
De middelen zijn ingezet voor subsidiëring van het Centrum Internationale
Kinderontvoering (IKO) en de Stichting Adoptievoorzieningen (SAV). In
opdracht van het Ministerie verricht het IKO advies en mediation wanneer
sprake is van internationale kinderontvoering. SAV verricht in opdracht
van het Ministerie administratieve taken en voorlichting op het gebied van
adoptie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

71

Overige subsidies
In 2017 is binnen de Integrale Aanpak Kindermishandeling en Jeugdgroepen meer besteed aan subsidies en bijdragen aan medeoverheden en
minder aan opdrachten dan vooraf geraamd. De subsidies die ingezet zijn,
zijn o.a. ingezet voor Innovatie (Big Data projecten, blockchain, VR
simulatie), CCV inzet regio coördinatoren, studies in het kader van Licht
Verstandelijk Beperkten (LVB), City Deal Zorg en Veiligheid in de Stad en
het Veiligheidshuis in Caribisch Nederland.
Opdrachten
Risicojeugd en jeugdgroepen
Deze middelen zijn voor beleidsinformatie (CBS), certificering,
ICT-voorzieningen en onderzoek en stimulering in het nieuwe jeugdstelsel.
In 2017 is binnen de Integrale Aanpak Kindermishandeling en Jeugdgroepen meer besteed aan subsidies en bijdragen aan medeoverheden en
minder aan opdrachten dan vooraf geraamd.
Projecten jeugd straf
Ten behoeve van de beleidsdoorlichting jeugd zijn enkele kleine
opdrachten verstrekt.
Taakstraffen/erkende gedragsinterventies
In het kader van het coördineren van taakstraffen zet de RvdK opdrachten
erkende gedragsinterventies in de markt uit voor passende interventies
voor de betrokken jeugdigen.
In 2017 was het aantal taakstraffen en gedragsinterventies circa 500 hoger
dan geraamd, maar 300 lager dan in 2016. De uitgaven lagen circa € 1,4
mln. lager, voornamelijk omdat een groot deel van de uitgaven pas in
2018 tot betaling komt en omdat er minder relatief dure straffen en
interventies zijn uitgevoerd.
Overige opdrachten
De middelen worden ingezet voor diverse projecten en onderzoeken op
het terrein van jeugdbeleid, waaronder adolescentenstrafrecht en de
Transitie Autoriteit Jeugd.
Ontvangsten
De belangrijkste structurele ontvangsten op dit artikel betreffen de
ontvangen administratiekostenvergoedingen. De € 120,3 mln. hogere
ontvangsten op artikel 34 voor het jaar 2017 zijn met name een gevolg van
het afromen van een gedeelte van het eigen vermogen van de agentschappen DJI, het CJIB en de dienst Justis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

72

35. Jeugd
Met ingang van 2016 is het beleidsartikel 35 komen te vervallen. De reden
hiervoor is de decentralisatie van de jeugdzorg. Omwille van de cijfervergelijking voor de jaren 2013 tot en met 2015 wordt de onderstaande tabel
gepresenteerd.
Tabel 35. Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

821.589

346.145

372.558

0

0

0

0

2017
Verplichtingen

35.1 Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming
Personeel

138.152

139.981

147.354

0

0

0

0

waarvan eigen personeel

130.578

129.248

130.596

0

0

0

0

waarvan externe inhuur

6.363

8.944

15.483

0

0

0

0

waarvan overig personeel

1.211

1.789

1.275

0

0

0

0

Materieel

40.921

29.199

31.399

0

0

0

0

waarvan ICT

6.618

3.147

7.998

0

0

0

0

waarvan SSO’s

17.460

17.503

15.405

0

0

0

0

waarvan overig materieel

16.843

8.549

7.996

0

0

0

0

661.291

550.532

191.383

0

0

0

0

Programma-uitgaven

35.2 Uitvoering jeugdbescherming en voogdij
AMV’s
Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Landelijk Bureau inning
Onderhoudsbijdrage

4.066

4.732

1.607

0

0

0

0

NIDOS – opvang

25.501

0

0

0

0

0

0

Bijdragen medeoverheden
Bureaus jeugdzorg –
jeugdbescherming

302.406

282.043

653

0

0

0

0

BES Voogdijraad

0

1.069

1.348

0

0

0

0

Overig Uitvoering
jeugdbescherming en
voogdij AMV’s

0

1.920

72

0

0

0

0

3.812

5.964

1.203

0

0

0

0

0

2.926

537

0

0

0

0

1.576

13

126

0

0

0

0

192

193

470

0

0

0

0

Subsidies
Subsidies jeugdbescherming
Overig Uitvoering
jeugdbescherming en
voogdij AMV’s
Opdrachten
Jeugdbescherming –
Regeling tegemoetkoming
adoptiekosten
Stelsel Jeugdzorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

73

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Bestrijding huiselijke
geweld en kindermisbruik

2.003

367

526

0

0

0

0

120

5

0

0

0

0

241.199

169.690

165.167

0

0

0

0

13.542

11.954

10.825

0

0

0

0

65.133

62.204

0

0

0

0

0

0

806

287

0

0

0

0

0

670

342

0

0

0

0

0

1.410

1.288

0

0

0

0

Overig Uitvoering
jeugdbescherming en
voogdij
AMV’s
35.3 Tenuitvoerlegging justitiële sancties jeugd
Bijdragen Agentschappen
DJI – jeugd
Bijdragen ZBO’s/RWT’s
Halt
Bijdragen medeoverheden
Bureaus jeugdzorg –
jeugdreclassering
Overig Tenuitvoerlegging
justitiële sancties jeugd
Subsidies
Overig Tenuitvoerlegging
justitiële sancties jeugd
Opdrachten
Bestrijding jeugdcriminaliteit & jeugdgroepen
Projecten jeugd straf

1.410

909

3.482

0

0

0

0

Veiligheidshuizen

451

0

0

0

0

0

0

taakstraffen/erkende
gedragsinterventies

0

3.542

3.445

0

0

0

0

13.082

13.321

16.998

0

0

0

0

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

74

36. Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid
Artikel 36 Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid: 2,0% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 12.797 mln.

Nationale Veiligheid en terrorismebestrijding: 243 mln.
Onderzoeksraad voor Veiligheid: 12 mln.

Algemene doelstelling

Bijdragen aan een veilig en stabiel Nederland door het voorkomen en
beperken van maatschappelijke ontwrichting door dreigingen te onderkennen, de weerbaarheid van burgers, bedrijfsleven en overheidsorganen
te verhogen en de bescherming van vitale belangen te versterken.

Rol en verantwoordelijkheid

•

•

•

•

De Minister heeft een regisserende rol op het gebied van nationale
veiligheid en crisisbeheersing, terrorismebestrijding en cyber
security.44 De taken worden namens de Minister uitgevoerd door de
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
Daarnaast is bij Koninklijk Besluit vastgelegd dat de Minister van
Veiligheid en Justitie doorzettingsmacht heeft wanneer het gaat om
het voorkomen van terroristische misdrijven.45
De Minister heeft op basis van onder andere de Politiewet de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de leden van het Koninklijk Huis
en is daarmee verantwoordelijk voor een adequate en proportionele
uitvoering van de beveiliging rondom de leden van het Koninklijk Huis
en woon- en werkverblijven. Deze beveiliging, afhankelijk van de
uitvoeringsafspraken per persoon en object, wordt in personele zin
uitgevoerd door de Ministers van Veiligheid en Justitie en van
Defensie. Deze ministers hebben budget voor de beveiligingstaken op
hun begroting staan, waarbij het overigens ook gaat om andere
personen en objecten, onder wie leden van het kabinet en leden van
de Kamers der Staten-Generaal. De Minister van BZK zorgt voor een
adequate uitvoering van fysieke beveiliging van woon- en werkverblijven.
Vanwege veiligheidsrisico’s worden deze uitgaven niet nader toegerekend, omdat daar informatie over de beveiliging aan zou kunnen
worden ontleend naar de te beveiligen objecten en personen.
De maatschappelijke effecten van het beleid ter bescherming van de
nationale veiligheid (onder andere crisis- en cybersecuritybeleid en
terrorismebestrijding) laten zich door het grote aantal activiteiten en
instrumenten, de afhankelijkheid van derden bij de realisatie van de
doelstellingen en met name de onvoorspelbaarheid van gebeurtenis-

44

De verantwoordelijkheid van de Minister is gebaseerd op de Wet veiligheidsregio’s (verantwoordelijkheid voor het stelsel van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening in de regio
(GHOR), rampenbestrijding en crisisbeheersing), de Politiewet 2012 (bewaken en beveiligen),
de Luchtvaartwet (beveiliging burgerluchtvaart) en het Koninklijk Besluit van 14 december
2005 (terrorismebestrijding).
45
Besluit van 14 december 2005, houdende tijdelijke herindeling van ministeriële taken in geval
van een terroristische dreiging met een urgent karakter, Stb. 2005, nr. 662.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

75

sen die de nationale veiligheid bedreigen, niet (altijd) in prestatieindicatoren of kengetallen uitdrukken. Kwalitatieve indicatoren zijn te
vinden in de voortgangsrapportages met betrekking tot contraterrorisme en -extremisme, cyber security en nationale veiligheid die
jaarlijks aan de Tweede Kamer worden aangeboden46.
Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de bijbehorende resultaten waren
het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals vermeld in de
begroting. Er was geen noodzaak tot afwijkingen van het voorgenomen
beleid om door effectieve samenwerking in risico- en crisisbeheersing
grootschalige uitval, verstoring of aantasting van de continuïteit van de
samenleving te voorkomen of te minimaliseren.

Beleidsconclusies

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 36.1 Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

Verschil

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verplichtingen

284.113

248.370

277.987

247.478

258.157

261.993

– 3.836

Programma-uitgaven

210.768

250.529

262.894

249.507

255.711

261.993

– 6.282

0

0

0

0

321

– 321

36.565

30.978

30.635

29.925

29.374

29.510

– 136

Brede Doeluitkering
Rampenbestrijding

128.462

177.293

176.097

177.432

179.323

177.400

1.923

Overige bijdragen
medeoverheden

9.529

4.993

9.992

6.501

5.874

14.737

– 8.863

Nederlands Rode Kruis

1.827

1.690

1.611

1.440

1.400

1.400

0

Nationaal Veiligheids
Instituut

934

1.544

1.340

1.290

1.265

1.274

–9

Onderwijs Veiligheidsregio’s

250

0

0

0

0

0

0

2.905

1.548

10.290

3.338

4.908

2.906

2.002

Project NL-Alert

3.254

5.963

6.693

4.904

5.243

5.948

– 705

Opdrachten NCSC

4.489

2.551

2.052

3.167

4.121

6.207

– 2.086

Terrorismebestrijding

2.556

2.289

481

0

0

0

0

Overige opdrachten

8.774

10.540

9.455

10.271

11.854

10.921

933

2017

36.2 Nationale Veiligheid en terrorismebestrijding
Bijdrage Agentschappen
Overige bijdragen
agentschappen
Bijdrage ZBO/RWT’s
Instituut Fysieke Veiligheid
Bijdrage medeoverheden

Subsidies

Overige subsidies
Opdrachten

36.3 Onderzoeksraad voor Veiligheid

46

Voor de meest recente versies wordt verwezen naar respectievelijk: brief integrale aanpak
Jihadisme (Tweede Kamer, 29 754, nr. 307); Brief dreigingsbeeld cyber security (Tweede
Kamer, 26 643, nr. 32), Voortgangsbrief Nationale Veiligheid (Tweede Kamer, 30 821, nr. 23).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

76

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Bijdrage ZBO/RWT’s
Onderzoeksraad voor
Veiligheid

Ontvangsten

Toelichting op de instrumenten

11.223

11.140

14.248

11.239

12.349

11.369

980

212

351

2.589

1.473

565

0

565

Verplichtingen
Het saldo van aangegane verplichtingen wijkt af van het begrotingstotaal
met name doordat in 2017 meerjarige verplichtingen zijn opgenomen die
in latere jaren tot betaling komen.
36.2 Nationale Veiligheid en terrorismebestrijding
Bijdragen ZBO/RWT’s
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)
Het IFV verricht taken op het terrein van brandweer, GHOR, rampenbestrijding en crisisbeheersing. De taken betreffen onder meer het brandweeronderwijs (opleiden, trainen en oefenen), het ontwikkelen van lesstof,
de uitvoering en organisatie van examens alsmede de verwerving en het
beheer van (rampenbestrijdings-)materieel. Andere taken zijn het
verzamelen en beheren van relevante kennis en het doen van onderzoek.
Daarnaast maakt ook USAR.NL deel uit van het IFV. De uitgaven aan het
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) bedroegen € 29,4 mln.
Bijdragen aan medeoverheden
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR)
Van het totaal aan uitgaven voor de brandweer, GHOR, rampenbestrijding
en crisisbeheersing op lokaal en regionaal niveau wordt ongeveer 90%
bekostigd door de gemeenten uit hun algemene uitkering van het
gemeentefonds. Daarnaast ontvangen de veiligheidsregio’s van het
Ministerie, op grond van het Besluit veiligheidsregio’s, een Brede
Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) in de vorm van een lumpsum als
financiële tegemoetkoming voor alle taken die in de Wet veiligheidsregio’s
zijn opgenomen. De bijdrage ten behoeve van de brandweerzorg,
rampenbestrijding en crisisbeheersing bedroeg € 179,3 mln.
Overige Bijdragen
In 2016 zijn door het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld voor de
versterking van de veiligheidsketen. Een belangrijk deel van deze extra
gelden wordt ingezet voor de lokale aanpak door gemeenten bij het
voorkomen van extremisme en terrorisme, het verijdelen van aanslagen
en de voorbereiding op mogelijk extremistisch en terroristisch geweld en
de gevolgen daarvan. De middelen voor 2017 zijn met € 7,2 mln. verlaagd
vanwege overboekingen en verschuivingen. Een deel van deze overgeboekte middelen (€ 5,8 mln.) zijn in 2017 ten behoeve van de lokale
aanpak via het Gemeentefonds aan de gemeenten uitgekeerd.
Naast de reguliere bijdragen zijn bijzondere bijdragen toegekend voor
aanvullende veiligheidsmaatregelen in het kader van het stelsel bewaken
en beveiligen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

77

Subsidies
Nederlands Rode Kruis
Het Nederlandse Rode Kruis start levensreddende activiteiten bij rampen
en conflicten door het bieden van onderdak, voedsel, drinkwater en
medische voorzieningen.
De bijdrage ten behoeve van de rampenbestrijding aan het Nederlands
Rode Kruis, bedroeg € 1,4 mln.
Nationaal Veiligheidsinstituut
Jaarlijks wordt een subsidie verstrekt aan het Nationaal Veiligheidsinstituut om een landelijk expositiecentrum op het terrein van veiligheid te
beheren. De subsidie in 2017 bedroeg € 1,3 mln.
Overige subsidies
Onder dit instrument vallen de subsidies die worden verstrekt met het
doel de aantasting van de nationale veiligheid te voorkomen en crisis
beheersing te verbeteren.
De hogere uitgaven zijn het gevolg van het toekennen van subsidies in het
kader van bestrijding terrorisme in plaats van bijdragen aan medeoverheden.
Opdrachten
Project NL-Alert
NL-Alert is het systeem van de overheid om rampen- en crisisinformatie
per mobiele telefoon te verzenden naar mensen in de omgeving van een
acute ramp of crisis.
Om het publiek te laten controleren of hun mobiele telefoon is ingesteld
voor NL-Alert, zijn in 2017 twee controleberichten uitgezonden, ondersteund door een publiekscampagne. Nieuwe telefoons zijn bijna allemaal
geschikt voor NL-Alert. Dit heeft, volgens een representatieve enquête
verricht door Kantar Public, geresulteerd in een verdere toename van het
bereik tot 69% van de bevolking van 12 jaar en ouder (10,2 mln. mensen).
NL-Alert is in 2017 door de veiligheidsregio’s en de politie 68 keer
operationeel ingezet.
Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC)
Het NCSC is vanuit de rol als Computer Emergency Response Team
(CERT) voor Rijksoverheid en de vitale infrastructuur het centrum in
Nederland waar publieke en private partijen, wetenschap en onderzoeksinstellingen operationele informatie en kennis bijeen brengen rondom
cybersecurity. Zo heeft het NCSC zes factsheets met actuele kennis op het
gebied van cybersecurity gepubliceerd op zijn website.
In 2017 heeft het NCSC 635 incidenten in behandeling genomen en is in
september 2017 wederom het jaarlijkse Cybersecuritybeeld Nederland
(CSBN) gepubliceerd. Dit zevende beeld biedt inzicht in ontwikkelingen,
belangen, dreigingen en weerbaarheid op het gebied van cybersecurity.
Tot slot is als belangrijke mijlpaal op 1 oktober 2017 de wet «gegevensverwerking en meldplicht cybersecurity» in werking getreden. Deze wet geeft
invulling aan de randvoorwaarden voor publiek-private samenwerking
binnen het Nationaal Cyber Security Centrum.
De lagere uitgaven zijn met name het gevolg van het verstrekken
inkoopopdrachten verantwoord op het instrument «overige opdrachten»
in plaats van het instrument «opdrachten NCSC».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

78

Overige opdrachten
Onder dit instrument vallen de opdrachten die worden verstrekt met het
doel de aantasting van de nationale veiligheid te voorkomen en crisisbeheersing te verbeteren. De vele opdrachten (klein en groot) hebben
betrekking op de beleidsterreinen contra-terrorisme, cybersecurity en
crisisbeheersing. Tevens zijn opdrachten verstrekt in het kader van het
stelsel bewaken en beveiligen.
36.3 Onderzoekszaak voor de Veiligheid
Bijdragen ZBO/RWT’s
Onderzoekszaak voor de Veiligheid (OvV)
De OvV verricht op grond van de rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid
onafhankelijk onderzoek en stelt op basis daarvan aanbevelingen op voor
het structureel vergroten van de veiligheid. De OvV fungeert als onafhankelijk onderzoeksorgaan, dat op eigen gezag kan besluiten tot het doen
van onderzoek naar de oorzaak van (ernstige) ongevallen en rampen of
een dreiging daartoe.
De onderzoeken die zijn gedaan in 2017 zijn te vinden op
www.onderzoeksraad.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

79

37. Vreemdelingenzaken
Artikel 37 Vreemdelingen: 11,7% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie: 11.527 mln.

Toegang, toelating en opvang vreemdelingen: 1.490 mln.
Terugkeer: 37 mln.

Algemene doelstelling

Een op maatschappelijk verantwoorde wijze en in overeenstemming met
internationale verplichtingen gereglementeerde en beheerste toelating
tot, verblijf in en vertrek uit Nederland van vreemdelingen, alsmede
verkrijging van het Nederlanderschap of de intrekking daarvan.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister ontwikkelt en geeft uitvoering aan het vreemdelingenbeleid
en het beleid op grond van de rijkswet op het Nederlanderschap. Hij heeft
daarbij:
•

•

•

•

Beleidsconclusies

een uitvoerende rol ten aanzien van de opvang van asielzoekers, de
afwikkeling van toelatingsprocedures in Nederland en de terugkeer
van vreemdelingen uit Nederland;
verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Vreemdelingenwet en
de Rijkswet op het Nederlanderschap door het geheel aan overheidsorganisaties dat zich (primair) met het vreemdelingen- en nationaliteitsbeleid bezighoudt;
verantwoordelijkheid voor de uitvoeringsorganisaties Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND), Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), het
zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
(COA) en voor de centra van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
waar de vreemdelingenbewaring en de grensdetentie ten uitvoer
wordt gelegd;
een gezagsrelatie met de Koninklijke Marechaussee en de Nationale
Politie voor wat betreft het vreemdelingentoezicht.

GEAS
De onderhandelingen over een Europees In- en Uitreissysteem (EES) zijn
inmiddels afgerond. Daarmee is de basis gelegd voor verdere technologische ontwikkeling aan de grens. Dit systeem heeft als doel bestrijding
van illegale immigratie en het verhogen van de veiligheid binnen de
Europese Unie. Door een elektronische registratie van onderdanen van
derde landen bij de in- en uitreis, wordt automatisch de toegestane
verblijfstermijn berekend en wordt het stempelen van reisdocumenten
overbodig. De onderhandelingen over een Europees Reis Authorisatie
Systeem (ETIAS) zijn in 2017 eveneens ineen vergevorderd stadium
beland. Het ETIAS zal informatie verzamelen en toetsen van alle
niet-visumplichtige reizigers die van plan zijn naar de Europese Unie te
reizen. Met dit systeem kunnen personen die mogelijk illegaal het
Schengengebied willen binnenkomen of een veiligheidsrisico vormen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

80

vóór hun aankomst aan de grens worden geïdentificeerd en kan de
veiligheid van de buitengrenzen fors worden versterkt.
Grenzen
Het toegangsbeleid is in 2017 versterkt door bewaking van de buitengrenzen via een effectief en efficiënt grenstoezicht. In 2017 is een
belangrijke impuls gegeven aan de grensbewakingscapaciteit van de
KMar. Er zijn middelen vrijgemaakt, oplopend tot structureel € 43 mln.,
die ervoor moeten zorgen dat KMar op termijn weer volledig «Schengenconform» kan gaan werken. Ten behoeve van de ondersteuning van de
KMar aan de grens heeft in 2017 bijstand plaatsgevonden vanuit de
Landmacht, DJI en de Nationale Politie. Verder is op Schiphol het aantal
automatische grenspassagepoorten (No-Q) uitgebreid van 36 (2015) naar
78 stuks (2017). No-Q’s voeren geautomatiseerd alle controles in alle
databases uit. Door de inzet van No-Q kunnen meer personencontroles
tegelijkertijd worden uitgevoerd wat bijdraagt aan een efficiënte inzet van
KMar. Bovenstaande activiteiten hebben bijgedragen aan het tegengaan
van migratiecriminaliteit en illegale migratie.
In het kader van het sporenbeleid is er in vroeg stadium onderscheid
gemaakt tussen kansrijke en kansarme aanvragen. Asielaanvragen
waarvoor op grond van de Dublinverordening een ander Europees land
verantwoordelijk is zijn in een apart snel spoor afgedaan. Dat geldt ook
voor asielaanvragen van personen uit veilige landen van herkomst. Dit
maakt het mogelijk om, in geval van een afwijzing, een spoedig vertrek
van de vreemdeling uit Nederland te realiseren. Tegelijk heeft de IND
ingezet op het verder terugbrengen van de werkvoorraden die door de
eerdere hoge instroom zijn ontstaan. Zo is de voorraad aan te behandelen
nareisverzoeken gedaald van ruim 20.000 tot circa 6.500. Terugdringen
van de voorraad en daarmee verkorten van de wachttijden heeft als doel
ook kansrijke asielzoekers snel duidelijkheid te geven. Vergunninghouders
kunnen hierdoor eerder starten met integratie en het vinden van werk. Het
nieuwe regeerakkoord geeft hieraan een verdere impuls. De planvorming
om op basis van deze uitgangspunten te komen tot een flexibele
asielketen is kort na het uitkomen van het regeerakkoord gestart. De
uitwerking van het plan voor een flexibele asielketen vindt in goed overleg
met lokale overheden en het maatschappelijk middenveld plaats en is een
uitwerking van de lessons learned gedurende de hoge instroom.
Tabel 37.1 Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

2017
Verplichtingen

173.932

1.142.847

1.922.710

1.664.931

1.513.581

1.632.841

– 119.260

Programma-uitgaven

751.429

1.136.888

1.763.195

1.686.919

1.526.383

1.632.841

– 106.458

312.131

323.621

389.717

371.020

365.759

350.241

15.518

388.752

740.909

1.267.861

1.124.049

964.901

1.086.639

– 121.738

37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
Bijdragen Agentschappen
Immigratie- en Naturalisatiedienst
Bijdragen ZBO/RWT’s
Centraal Orgaan opvang
Asielzoekers (COA)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

81

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

24.738

43.302

134.561

135.649

133.649

2.000

0

0

0

7

0

0

0

5.272

6.260

10.718

11.577

10.017

10.263

– 246

605

458

2.466

1.595

938

1.661

– 723

1.188

400

0

0

0

0

0

2017
Nidos-opvang
Bijdragen medeoverheden
Overige bijdragen
medeoverheden
Subsidies
Vluchtelingenwerk
Nederland (VWN) e.a.
Overige subsidies
Opdrachten
Biometrie
Vernieuwing Grensmanagement

4.041

3.626

0

0

0

0

0

Keteninformatisering

13.100

12.009

19.220

13.814

6.041

6.213

– 172

Versterking vreemdelingenketen

495

592

7.377

4.052

6.356

6.832

– 476

7.700

6.910

6.385

7.880

9.921

8.424

1.497

6.600

8.833

9.089

10.346

4.843

8.902

– 4.059

0

0

0

0

2.221

0

2.221

11.545

8.532

7.060

8.018

19.737

20.017

– 280

27.466

1.369

70.537

485.135

308.945

306.400

2.545

37.3 Terugkeer
Bijdragen Agentschappen
DJI (DVenO)
Subsidies
REAN-regeling
Overige subsidies
Opdrachten
Vreemdelingen vertrek

Ontvangsten

Asielreserve en ODA
De begrotingsreserve Asiel is in 2010 gecreëerd toen het asieldossier niet
langer meer als generaal is aangemerkt. De Tweede Kamer is hierover in
de Begroting 2011 geinformeerd47. De asielreserve is bedoeld om
fluctuaties in de lastig voorspelbare uitgaven voor (de instroom van)
asielzoekers op te vangen.
Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het rapport Begrotingsreserves
van de Algemene Rekenkamer (2016) geeft onderstaande tabel inzicht in
de stand, de toevoegingen en de onttrekkingen van de asielreserve.
Tabel 37.2 Overzicht verloop begrotingsreserve Asiel in 2017 (x € 1 mln.)
Stand per 1/1/2017
335,9

47

Toevoegingen 2017
127,5

Onttrekkingen 2017 Stand per 31-12-2017
334,4

129,0

http://www.rijksbegroting.nl/2017/voorbereiding/begroting,kst225850_17.html#_32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

82

Toelichting
In 2017 zijn onttrekkingen gedaan als gevolg van de hogere verwachte
asielinstroom bij voorjaarsnota 2016 (€ 334,4 mln.). Dit betrof onttrekkingen ten behoeve van Nidos (€ 161 mln.), IND (€ 110,8 mln.), DT&V
(15,7 mln.), Vluchtelingenwerk (€ 1 mln.), Rechtsbijstand (€ 13,7 mln.),
politie (€ 16 mln.) en Raad voor de rechtspraak (€ 16,2 mln.).
Bij najaarsnota 2016 is een onttrekking gedaan (€ 173,5 mln.) om de
terugbetaling ODA als gevolg van de lager dan de verwachte asielinstroom te kunnen betalen. Deze laatste onttrekking is in 2017 wordt en
2018 gecompenseerd met stortingen in de asielreserve. In 2017 betrof dit
€ 85 mln. Daarnaast is een storting gedaan, zoals opgenomen in de
tweede suppletoire begroting 2017 van € 42,5 mln., Dit is verdeeld over
de bijdrage van COA € 11,5 mln., IND € 15,5 mln., Nidos € 2 mln. en
Terugkeer € 10 mln. en Versterken vreemdelingenketen (3,5 mln.). Het
saldo van de asielreserve eind 2017 is € 129 mln.
Kengetallen vreemdelingenketen
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste kengetallen
voor de vreemdelingenketen.
Tabel 37.3 Kengetallen vreemdelingenketen
Vreemdelingenketen (aantallen)

Realisatie

Prognose

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2017

14.630

13.360

17.190

29.890

58.800

33.670

35.030

42.000

10.330

9.150

13.260

18.050

23.200

15.700

2.580

2.300

Instroom in de opvang

13.760

13.300

16.470

29.820

60.430

35.920

39.190

42.000

Uitstroom uit de opvang

18.640

14.800

15.490

20.280

36.930

55.580

46.090

50.000

Gemiddelde bezetting in de
opvang

18.720

14.400

14.700

19.590

30.280

37.160

23.150

46.000

Machtiging tot voorlopig verblijf
(MVV)

49.720

46.600

6.580

14.040

24.100

31.680

7.590

26.000

Verblijfsvergunning regulier
(VVR)

58.930

58.520

25.530

22.260

31.340

35.700

40.460

32.000

–

–

39.820

35.840

41.870

49.740

51.410

41.000

Asiel
Asielinstroom1
2

Overige instroom
Opvang COA

Toegang en Toelating IND

Toelating en verblijf (TEV)
Visa

2.420

1.480

1.760

1.190

1.010

3.830

3.000

3.200

Aantal naturalisatie verzoeken

26.300

28.890

24.230

24.820

25.540

23.190

23.360

26.600

Zelfstandig vertrek (%)

20%

20%

23%

26%

28%

26%

14%

20%

Gedwongen vertrek (%)

32%

29%

31%

28%

27%

27%

29%

30%

Zelfstandig vertrek zonder
toezicht (%)

48%

50%

46%

47%

45%

47%

58%

50%

Streefwaarden Terugkeer
(ketenbreed)

1
2

Tot de asielinstroom behoren de eerste asielaanvragen, relocatie en hervestiging, 2e en opvolgende asielaanvragen en inreis van nareizigers.
Dit betreft zij-instroom.

Bronnen: INDIS/INDiGO, Maandrapportage COA, Meerjarenraming Vreemdelingenketen en VenJ/KMI+.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

83

Toelichting
Het totaal aantal geregistreerde asielaanvragen (inclusief nareis) is lager
uitgevallen dan medio 2016 voor 2017 werd verwacht. Dit verschil wordt
voornamelijk verklaard uit de lagere spontane asielinstroom en voor een
beperkter deel omdat in het kader van relocatie en hervestiging lagere
aantallen zijn afgesproken dan medio 2016 bekend was.
Wat betreft de opvang bestond op het moment van opstellen van de
begroting de verwachting dat de startbezetting in de opvang (1 januari
2017) hoog zou zijn, als gevolg van de toen nog verwachte hoge instroom
van 58.000 in 2016. Gelet op de in- en uitstroomverwachtingen voor 2017
van respectievelijk 42.000 en 50.000, zou de gemiddelde bezetting in de
opvang over heel 2017 naar verwachting 46.000 zijn. De verwachte hoge
instroom heeft zich in 2016 echter niet voorgedaan, waardoor de bezetting
in de opvang begin 2017 circa 26.900 bedroeg. In de loop van 2017 is de
bezetting geleidelijk verder gedaald. Bij regulier is vooral de instroom aan
Machtiging tot Voorlopig Verblijf (MVV) nareisverzoeken lager dan
begin/medio 2016 was geraamd. Tijdens en net na de hoge asielinstroom
was nog lastig te voorzien tot hoeveel inwilligingen op asielverzoeken dit
zou leiden en vervolgens tot hoeveel verzoeken om gezinshereniging
(MVV-nareis). Al vrij snel zijn tussentijdse ramingen (sterk) neerwaarts
bijgesteld.
Toelatingsprocedures van MVV-plichtige vreemdelingen worden
behandeld in de procedure Toegang en Verblijf (TEV), de toelatingsprocedures van niet MVV-plichtige vreemdelingen worden behandeld in de
Verblijfsvergunning Regulierprocedure (VVR). Voor beide procedures geldt
dat de instroom hoger is dan medio 2016 geraamd. De inspanningen om
migranten die Nederland nodig heeft – met name studie-, arbeids- en
kennismigranten – door middel van snelle en doeltreffende procedures
toe te laten, in combinatie met de aantrekkende economie zijn hier de
oorzaken van.
37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
Bijdragen agentschappen
Immigratie- en Naturalisatiedienst
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is verantwoordelijk voor de
uitvoering van het vreemdelingenbeleid en het beleid ten aanzien van de
Rijkswet op het Nederlanderschap. Dat houdt in dat de IND alle aanvragen
beoordeelt van vreemdelingen die in Nederland willen verblijven of
Nederlander willen worden. Het kan gaan om vluchtelingen die niet veilig
zijn in eigen land, maar ook om mensen die in Nederland willen werken
en wonen of zich willen laten naturaliseren tot Nederlander.
De bekostiging van de IND vindt plaats door de bijdrage van het moederdepartement en opbrengsten derden. De bijdrage van het moederdepartement is gebaseerd op de vastgestelde kostprijzen (P), de instroomaantallen (Q) en een lumpsumbekostiging voor de materiële kosten (ICT,
huisvesting e.d.) en de kosten voor de staf. De opbrengsten derden
bestaan uit leges die vreemdelingen betalen voor het behandelen van
aanvragen voor verblijfsvergunning regulier of verzoeken tot naturalisatie
en voor een kleiner gedeelte uit opbrengsten uit onderverhuur en
bijdragen uit Europese subsidies. In tabel 37.4. wordt zichtbaar hoe het
budget is verdeeld over de verschillende productgroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

84

Tabel 37.4 Bekostiging IND (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Begroting

Verschil

– 15.907

Productgroep
Asiel

101.783

29%

117.690

31%

Regulier

117.929

34%

118.433

34%

– 504

9.600

3%

7.896

2%

1.703

Naturalisatie
Ketenondersteuning

4.981

1%

3.948

1%

1.033

160.206

46%

141.067

43%

19.139

3.299

1%

7.896

2%

– 4.597

Totale bekostiging

397.797

114%

396.930

114%

867

Bijdragen derden

– 47.860

– 14%

– 47.373

– 14%

– 487

Bijdrage VenJ

349.937

100%

349.241

100%

696

Lumpsum
Overig

Bekostiging

Bron: opdrachtbrieven van VenJ aan IND.

Voor verdere onderbouwing van de uitgaven wordt verwezen naar de
agentschapsparagraaf.
Verder is een bedrag van € 15,5 mln. toegevoegd aan de asielreserve.
De lagere uitgaven bij asiel hangen grotendeels samen met een lagere
spontane (niet-gereguleerde) asielinstroom dan medio 2016 voor
kalenderjaar 2017 werd verwacht (een realisatie van 35.030 ten opzichte
van een raming van 42.000; zie tabel 37.3).
Naast niet-gereguleerde instroom was sprake van gereguleerde instroom
(hervestiging), mede als gevolg van de afspraken die in maart 2016 zijn
gemaakt tussen de EU en Turkije. De afspraken liepen in 2017 af. In 2017
zijn nieuwe afspraken gemaakt voor het vervolg.
De lumpsumkosten zijn herijkt voor de bijstelling van de tarieven van
Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Daarnaast is de loonbijstelling ontvangen.
Verder wordt het hogere aandeel aan lumpsumkosten verklaard uit
incidentele kosten die verband houden met de verhuizing van het
hoofdkantoor naar de Rijnstraat.
Tabel 37.5 Kengetallen IND doorlooptijden
Vreemdelingenzaken waarop binnen de termijn is besloten

Realisatie Streefwaarde

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2017

Asiel

88%

88%

85%

93%

96%

91%

86%

90%

Regulier

87%

89%

87%

91%

91%

89%

82%

95%

Naturalisatie

87%

91%

70%

86%

96%

95%

93%

95%

Bronnen: begroting VenJ en realisatiecijfers IND.

Toelichting
De gemiddelde doorlooptijd asiel producten is 86%. De norm wordt niet
gerealiseerd doordat o.a. de voorraden Asiel Beslis en Nareis worden
weggewerkt. Door de verhoogde instroom, van voorgaande jaren, zijn
voorraden ontstaan. Het wegwerken van de voorraden heeft een negatief
effect op de gemiddelde doorlooptijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

85

De gemiddelde doorlooptijd van de reguliere producten is lager dan de
norm van 95%. Grotendeels komt dit door het wegwerken van de
voorraden MVV nareis, 8 EVRM, bezwaar Nareis en bezwaar 8EVRM. Het
wegwerken van deze voorraden heeft prioriteit.
De tijdigheid naturalisatie is niet gerealiseerd doordat instroompieken zijn
opgevangen met interne capaciteit naturalisatie, een deel van de
capaciteit was ingezet voor overige beslistaken.
Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
Het COA wordt voornamelijk op PxQ-basis (prijs maal de gemiddelde
bezetting) gefinancierd. Bij de vastgestelde begroting 2017 was nog geen
rekening gehouden met de lagere instroom en daarmee met de lagere
bezetting. In totaal is aan COA een bedrag van € 562,7 mln toegekend
voor bezetting in COA. De lagere bezetting bracht wel kosten van
leegstand (€ 142 mln) en het sluiten van locaties (krimpkosten van € 120
mln) met zich mee. Totaal is € 121,7 mln. minder bijgedragen dan in de
vastgestelde begroting 2017.
Behalve de bijdrage aan het COA zijn op dit artikelonderdeel ook de
bijdragen die gemeenten ontvangen voor de uitvoering van het Faciliteitenbesluit Opvangcentra Asielzoekers verantwoord (circa € 5 mln.). De
totale bijdrage over 2017 aan het COA bedroeg € 868,401 mln.
Tabel 37.6 Prestatie-indicator Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (gemiddelde verblijfsduur in maanden)
Realisatie

Prognose

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2017

Gemiddelde opvangduur vergunninghouders na vergunningverlening

5

3,7

4,7

4,6

4,7

4,1

3,5

Gemiddelde verblijfsduur opvang op basis
van uitstroom

14

13

9,8

8,1

8,1

7,4

12

Toelichting
De gemiddelde opvangduur van vergunninghouders na vergunningverlening bedroeg in 2017 4,1 maanden. Hoewel dit boven de streefwaarde
van 3,5 maanden lag, was het een daling ten opzichte van voorgaande
jaren. De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door de grote
aantallen vergunninghouders die moesten uitstromen. In de eerste helft
van het jaar was de huisvestingstaakstelling ook niet gerealiseerd door
gemeenten. Tevens heeft de toestroom van nareizigers er voor gezorgd
dat referenten soms langer in de opvang moeten verblijven voordat
uitstroom naar een passende gemeentewoning kan plaatsvinden.
In 2017 kwam de huisvesting van vergunninghouders door gemeenten
goed op gang, met name de huisvesting van gezinnen. Een groot deel van
de vergunninghouders heeft gezinshereniging aangevraagd. Deze
vergunninghouders worden gehuisvest in de gemeenten zodra hun
nareizende familieleden in Nederland zijn aangekomen. In 2017 hebben de
gemeenten voldaan aan hun taakstelling voor de huisvesting van
asielzoekers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

86

De gemiddelde opvangduur van de asielzoekers die niet in aanmerking
komen voor een vergunning is gedaald. Dit is het gevolg van de invoering
van het sporenbeleid in 2016 waardoor minder kansrijke aanvragen met
voorrang worden afgehandeld.
Stichting Nidos
Stichting Nidos is in het Burgerlijk Wetboek aangewezen voor de tijdelijke
voogdij over alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Daarnaast is
Nidos aangewezen voor het uitvoeren van de kinderbeschermingsmaatregel ondertoezichtstelling wanneer het om kinderen uit vluchtelingengezinnen gaat. Ook verzorgt Nidos de voogdij voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen vanaf het moment dat zij zich in Nederland melden.
Op basis van het Subsidiebesluit rechtspersonen voor voogdij en
gezinsvoogdij vreemdelingen 2015 zorgt Nidos voor opvang in pleeggezinnen of wanneer het om vergunninghouders gaat in kleinschalige
opvang. De bijdrage aan Nidos bestaat uit verzorgingskosten en uit
begeleidingskosten. Deze bijdrage wordt op basis van jaarplannen
verstrekt en is voor wat betreft de begeleidingskosten direct gerelateerd
aan het aantal pupillen onder Nidos begeleiding. De jaarlijkse instroom
van AMV’s alsook de uitstroom naar gemeenten is van invloed op het
aantal pupillen onder Nidos begeleiding.
De totale bijdrage aan Stichting Nidos bedraagt over 2017 € 133,6 mln.
Het restant, € 2 mln., is toegevoegd aan de asielreserve.
Subsidies
Vluchtelingenwerk Nederland
Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland (VWN) zet zich op basis van
Universele verklaring voor de Rechten van de Mens in voor de
bescherming en het behartigen van de belangen van vluchtelingen en
asielzoekers. VWN heeft een bij wet vastgelegde taak ten aanzien van
voorlichting aan asielzoekers direct na aankomst in Nederland. VWN geeft
naast voorlichting over de asielprocedure ook ondersteuning in alle fasen
in de asielprocedure en ondersteuning bij gezinshereniging en bij
terugkeer. De inzet van VWN is gericht op het verbeteren van de kwaliteit
en snelheid van de asielprocedure (proces toelating), het verbeteren van
de verblijfsomstandigheden in de opvang (proces opvang) en een beter
begrip door de asielzoeker van de asielprocedure (proces toelating en
proces terugkeer). De subsidie aan VWN wordt op basis van (kalender)jaarplannen verstrekt en is gerelateerd aan de instroom van asielzoekers,
aan de bezetting bij het COA en de werkvoorraad bij de IND.
De totale subsidie aan VWN bedroeg over 2017 € 10,01 mln.
Opdrachten
Keteniformatisering
In 2017 zijn vanuit dit budget de beheerkosten van de centrale voorzieningen gefinancierd, die gebruikt worden voor digitale informatieuitwisseling binnen de Vreemdelingenketen. Ook de (beperkte) doorontwikkeling en vernieuwing van de voorzieningen zijn hiermee bekostigd.
Zo is in 2017 een vernieuwing van de biometrievoorziening gerealiseerd,
als onderdeel van een VenJ-brede biometrievoorziening. Een deel van het
budget is in 2017 gebruikt om de ketenpartners te ondersteunen bij de
aansluiting op de in 2016 gerealiseerde nieuwe voorzieningen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

87

Versterking vreemdelingenketen
In 2017 zijn vanuit dit budget diverse (kleinere) opdrachten gefinancierd
met als doel verbeteringen in de vreemdelingenketen te bewerkstelligen.
37.3 Terugkeer
Bijdragen aan agentschappen
DJI/Dienst Vervoer en Ondersteuning
De DT&V schakelt de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) in voor het
vervoer van vreemdelingen.
Subsidies
REAN-regeling
De DT&V en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) werken
met elkaar samen op het gebied van zelfstandige terugkeer. De realisatie
is lager dan verwacht doordat er in 2017 minder vreemdelingen aanspraak
konden maken op deze voorziening.
Overige subsidies
Het Ministerie subsidieert samen met het Ministerie van Buitenlandse
Zaken, maatschappelijke organisaties die personen bijstaan in het
terugkeerproces. DT&V beheert deze subsidieregelingen.
Opdrachten
Vreemdelingen vertrek
De DT&V bevordert het daadwerkelijke vertrek van vreemdelingen die niet
in Nederland mogen verblijven. Dit doet de DT&V door middel van het
voeren van de regie over het vertrekproces van individuele vreemdelingen. De werkzaamheden omvatten onder meer het voeren van
gesprekken met vreemdelingen, het faciliteren van het verkrijgen van
reisdocumenten, het geven van voorlichting en het voorbereiden van het
daadwerkelijke vertrek. Door het onderhouden van contacten met
autoriteiten van landen van herkomst en de diplomatieke vertegenwoordigingen in Nederland en België bevordert de DT&V de samenwerking op
het terrein van terugkeer met deze landen. Ook verricht de DT&V
werkzaamheden in het kader van Europese samenwerking op het gebied
van terugkeer.
Ontvangsten
De ontvangsten zijn licht hoger dan verwacht. Oorzaak is de afrekening
van een aantal subsidies uit 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

88

5. NIET-BELEIDSARTIKELEN
91. Apparaat kerndepartement
Niet-beleidsartikelen (91, 92 en 93): 3,3% van de begrotingsuitgaven

Overig Veiligheid en Justitie 12.622 mln.

Apparaatsuitgaven kerndepartement 428 mln.
Geheime uitgaven: 3 mln.

Tabel 91.1 Apparaatsuitgaven Kerndepartement Budgettaire gevolgen (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

522.949

470.159

440.667

443.981

417.494

426.425

– 8.931

2017
Verplichtingen

91.1 Apparaatsuitgaven kerndepartement
Personeel

249.780

261.951

268.198

282.341

286.437

249.893

36.544

waarvan eigen personeel

213.215

223.912

233.150

246.065

251.663

215.259

36.404

waarvan externe inhuur

35.407

35.968

33.490

34.529

33.124

31.812

1.312

waarvan overig personeel

1.158

2.071

1.558

1.747

1.650

2.822

– 1.172

Materieel

220.965

203.630

183.249

162.848

137.950

177.089

– 39.139

waarvan ICT

23.968

15.926

21.803

18.418

20.011

17.482

2.529

waarvan SSO’s

159.040

153.408

133.064

116.801

89.440

111.903

– 22.463

waarvan overig materieel

37.957

34.296

28.382

27.629

28.499

47.704

– 19.205

17.223

23.765

77.180

190.785

28.048

26.682

1.366

Ontvangsten

Toelichting uitgaven
Op dit artikel worden de personele en materiele uitgaven en ontvangsten
van het bestuursdepartement van Veiligheid en Justitie weergegeven. Het
betreft hier de verplichtingen en uitgaven voor zowel personeel (waarvan
ambtelijk personeel en inhuurexternen) als materieel (waarvan
ICT-uitgaven en SSO’s).
De apparaatsuitgaven van de bestuursdienst zijn binnen het kader
gerealiseerd. Op het eigen personeel is een verhoging te zien van € 36,4
mln. Deze verhoging wordt deels veroorzaakt door de toekenning van
loonbijstelling van € 5,5 mln. en door vele kleine mutaties verdeeld over
circa veertig budgethouders. De verlaging op SSO’s van € 22,5 mln. wordt
voornamelijk toegeschreven aan de verlaging van het HGIS budget
(Homogene Groep Internationale Samenwerking), Europol en Eurojust

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

89

voor € 17,6 mln. vanwege uitstel van werkzaamheden en uitstel aflossing
van de egalisatiereserve.
Binnen het geheel van de apparaatsuitgaven zijn de materiele uitgaven
lager uitgekomen (€ – 39,1 mln.) en de personele uitgaven hoger (€ 36,5
mln.) wat uiteindelijk resulteert in een per saldo onderuitputting van € 2,6
mln.
Tabel 91.2 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven en -kosten inclusief agentschappen en ZBO/RWT’s (x € 1.000)
Realisatie

Begroting

2013

2014

2015

2016

2017

2017

470.745

465.581

451.447

445.189

424.387

426.982

– 2.595

Openbaar Ministerie

578.035

482.476

484.210

508.104

507.040

468.034

39.006

Raad voor de rechtspraak

973.412

864.050

881.167

906.466

876.579

848.711

9.456

Raad voor de Kinderbescherming

179.073

169.180

178.753

173.114

175.525

167.457

8.068

Hoge Raad

25.447

24.939

27.275

28.420

28.071

26.542

1.529

1.149.013

1.113.585

1.090.085

1.071.181

1.104.371

1.095.003

9.368

Immigratie en Naturalisatiedienst

307.434

309.437

332.534

356.571

316.528

312.000

4.528

Centraal Justitieel Incasso Bureau

90.490

97.620

105.466

112.485

114.112

114.553

– 441

Nederlands Forensisch Instituut

71.656

46.544

50.358

52.813

57.709

42.910

14.799

Dienst Justis

32.151

36.435

34.727

29.795

33.714

35.073

– 1.359

Apparaatsuitgaven kerndepartement

Verschil

Grote uitvoeringsorganisaties

Agentschappen
Dienst Justitiële Inrichtingen

Totaal apparaatskosten ZBO’s en
RWT’s
Nationale Politie

4.976.547

4.971.272

4.861.910

5.312.824

5.861.219

5.311.479

549.740

Politieacademie (PA)

132.323

124.524

113.991

109.458

2.797

102.578

– 99.781

Raad voor rechtsbijstand (RvR)

54.089

52.270

47.251

49.836

49.471

47.590

1.881

Bureau Financieel Toezicht (Bft)

6.250

6.250

6.316

6.146

5.907

2.389

3.518

Autoriteit Persoonsgegevens

7.827

8.211

8.358

8.245

10.894

7.833

3.061

College voor de Rechten van de
Mens (CRM)

6.113

5.835

6.247

7.086

7.120

6.445

675

College van toezicht collectieve
beheersorganisaties auteurs- en
naburige rechten

549

685

685

608

694

709

– 15

College gerechtelijk deskundigen
(NRGD)

1.701

1.532

1.765

1.656

1.707

1.591

116

Raad voor de rechtshandhaving

363

363

377

217

n.n.b.

331

– Stichting Reclassering
Nederland (SRN)

135.235

139.350

136.781

141.187

139.597

134.200

5.397

– Leger des Heils, Jeugdbescherming en Reclassering

20.836

21.039

19.598

20.903

20.861

21.376

– 515

– Regionale instellingen voor
verslavingszorg met een
reclasseringserkenning (cluster)

71.631

65.515

65.597

69.375

69.414

65.951

3.463

Reclasseringsorganisaties
(cluster):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

90

2013

2014

2015

2016

Realisatie

Begroting

2017

2017

Verschil

Commissie Schadefonds
Geweldsmisdrijven (SGM)

18.536

6.332

6.509

6.253

6.689

5.626

1.063

Slachtofferhulp Nederland (SHN)

25.293

27.634

33.860

33.893

34.330

38.574

– 4.244

Particuliere forensisch psychiatrische centra (cluster)

209.917

0

0

0

0

0

0

Landelijk Bureau Inning
Onderhoudsbijdragen (LBIO)

4.066

4.732

1.607

1.436

1.828

1.730

98

Stichting HALT

13.542

11.954

10.825

10.590

12.065

10.161

1.904

Particuliere Jeugdinrichtingen
(cluster)

78.051

66.353

63.392

52.599

53.872

59.291

– 5.419

Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)

36.565

30.978

30.635

29.925

29.374

29.510

– 136

Onderzoeksraad voor veiligheid
(OVV)

11.223

11.140

14.248

11.239

12.349

11.369

980

Centraal Orgaan opvang
Asielzoekers (COA) (enkel
personeelskosten)

92.171

118.535

201.612

332.102

332.102

289.875

– 42.227

Stichting Nidos

25.501

24.738

43.302

42.250

42.250

33.750

– 8.500

Gerechtsdeurwaarders (cluster)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Notarissen (cluster)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Stichting Donorgegevens
Kunstmatige Bevruchting (SDKB)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Kansspelautoriteit (Ksa)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Het Keurmerkinstituut BV

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Extracomptabele tabel invulling taakstelling Regeerakkoord
Rutte/Asscher
De Rijksdienst is vanaf 2016 een efficiencytaakstelling opgelegd die
oploopt tot in totaal € 1,1 mld. Het aandeel van VenJ in deze taakstelling
bedraagt circa € 341 mln. structureel vanaf 2018. Het betreft een
taakstelling van 8,9% op de apparaatsuitgaven. De apparaatsuitgaven op
het terrein van immigratie en asiel zijn voor 13,3% aangeslagen. De
nationale politie heeft geen efficiencytaakstelling. De Politieacademie
maakt wel onderdeel uit van de grondslag zoals gehanteerd voor het
regeerakkoord.
In onderstaande tabel is het VenJ-aandeel in de efficiencytaakstelling en
de doorverdeling daarvan naar de grootste VenJ-onderdelen weergegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

91

Tabel 91.3 Departementale taakstelling cf. Regeerakkoord Rutte/Asscher (x € 1.000)
2016

2017

2018

Structureel

Departementale taakstelling (totaal)

– 124.206

– 277.459

– 340.563

– 340.563

Kerndepartement

– 13.096

– 24.699

– 32.797

– 32.797

Grote uitvoeringsorganisaties

– 57.967

– 129.880

– 158.364

– 158.364

– 19.539

– 42.268

– 51.538

– 51.538

Raad voor de Kinderbescherming

– 5.268

– 12.012

– 14.646

– 14.646

Rechtspraak (inclusief Hoge Raad)

– 33.160

– 75.600

– 92.180

– 92.180

Agentschappen

– 45.074

– 104.605

– 127.093

– 127.093

DJI

– 32.000

– 74.000

– 90.000

– 90.000

IND

– 10.063

– 23.742

– 28.724

– 28.724

NFI

– 2.044

– 4.660

– 5.682

– 5.682

OM

Dienst Justis

– 405

– 924

– 1.127

– 1.127

CJIB

– 562

– 1.279

– 1.560

– 1.560

– 8.069

– 18.275

– 22.309

– 22.309

COA

– 2.600

– 5.800

– 7.100

– 7.100

AP

– 234

– 534

– 651

– 651

Bureau Financieel Toezicht

– 78

– 177

– 216

– 216

College voor de rechten van de mens

– 208

– 474

– 578

– 578

ZBO’s

Politieacademie (voor 01-01-2017)

– 3.440

– 7.848

– 9.568

– 9.568

IFV

– 808

– 1.843

– 2.247

– 2.247

Raad voor Rechtsbijstand

– 701

– 1.599

– 1.949

– 1.949

In bovenstaande tabel is de verdeling van de efficiencytaakstelling uit het
regeerakkoord opgenomen over de dienstonderdelen van VenJ conform
het oorspronkelijke ritme. Deze taakstelling is als volgt verdeeld en
ingevuld:
• € 90 mln. slaat neer bij DJI. De invulling van deze taakstelling maakt
onderdeel uit van het masterplan DJI48.
• € 92,2 mln. slaat neer bij de Rechtspraak. De invulling van de
taakstelling maakt onderdeel uit van de prijsafspraken die met de
rechtspraak gemaakt zijn. Ter invulling van de taakstelling is het
zogenoemde KEI-programma opgestart door VenJ en de Rechtspraak.
Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd49.
• € 51,5 mln. is het aandeel van het OM. Het Openbaar Ministerie is
geïnformeerd over de budgettaire omvang van deze taakstelling en
neemt passende maatregen in de bedrijfsvoering om deze taakstelling
in te vullen50.
• Het aandeel van taakstelling voor de uitvoeringsorganisaties in de
vreemdelingenketen is € 42 mln. (IND € 29 mln., COA € 7 mln. en
DT&V € 6 mln.). Deze efficiencytaakstelling wordt ingevuld door
intensievere samenwerking tussen de drie organisaties. Hierover is er
48

Tweede Kamer, 24 587, nr. 535.
Tweede Kamer, 29 279, nr. 164.
50
Tweede Kamer, 33 400, nr. 109.
49

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

92

•

•

51

een brief naar de Tweede Kamer gestuurd als reactie op motie Van
Hijum51.
De taakstelling slaat voor € 32,8 mln. neer op het bestuursdepartement. € 6 mln. betreft het aandeel voor DT&V. Zoals hierboven
aangegeven, wordt dit ingevuld met intensievere samenwerking
tussen deze dienst en de overige organisaties in de vreemdelingenketen. Het overige deel binnen het bestuursdepartement is toebedeeld
aan de personele en materiële budgetten van het bestuursdepartement. Door ontdubbeling, versobering en centralisering van bedrijfsvoeringstaken zal deze taakstelling worden ingevuld. Te denken valt
aan maatregelen als het samenvoegen van secretariaten, het heroverwegen van vacatures, bundelen van expertisetaken, versobering van
dienstvervoer en beperken van externe inhuur.
Naast de taakstelling van 14,7 mln. bij de Raad voor de Kinderbescherming, slaat het resterende deel van de taakstelling neer voor € 8,4
mln. bij diverse kleinere taakorganisaties van VenJ (zoals het NFI en
het CJIB) en voor € 15,2 mln. bij de overige ZBO’s.

Tweede Kamer, 19 637, nr. 1707.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

93

92. Nominaal en Onvoorzien
Tabel 92.1 Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

0

0

0

0

0

9.030

– 9.030

0

0

0

0

0

9.030

– 9.030

0

0

0

0

0

0

0

2017
Verplichtingen

92.1 Nominaal en Onvoorzien
Nominaal en onvoorzien

Ontvangsten

Toelichting
Niet-beleidsartikel 92 wordt niet gebruikt voor het aanhouden van
middelen ter dekking van onvoorziene uitgaven, maar uitsluitend voor het
tijdelijk «parkeren» van nog te verdelen loon- en prijsbijstellingen, andere
nog te verdelen middelen en nog te verdelen taakstellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

94

93. Geheim
Tabel 93.1 Budgettaire gevolgen van beleid x € 1.000
Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2013

2014

2015

2016

2017

Begroting

Verschil

3.317

3.171

2.285

2.433

3.318

3.067

251

3.317

3.173

2.285

2.433

3.318

3.067

251

17

74

413

88

145

0

145

2017
Verplichtingen

93.1 Geheime uitgaven
Geheime uitgaven

Ontvangsten

Toelichting
De grondslag voor het in de begroting opnemen van geheime uitgaven
staat in artikel 2.8 (bijzonder begrotingsartikel Geheim) van de Comptabiliteitswet 2016 (CW).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

95

6. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Inleiding
Deze paragraaf bevat de rapportage over de bedrijfsvoering van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: VenJ) in 2017. Centraal hierbij
staat de vraag in hoeverre er sprake is geweest van beheerste bedrijfsprocessen, waarbij waar nodig melding wordt gemaakt van bijzonderheden,
onvolkomenheden en onrechtmatigheden. Zoals zowel de Auditdienst Rijk
(ADR) als de Algemene Rekenkamer hebben geconstateerd zijn er de
laatste jaren duidelijke stappen gezet om te komen tot een verbeterde
bedrijfsvoering. Het Auditrapport 2017 van de ADR laat zien dat ook in
2017 op verschillende terreinen van het financieel en materieel beheer
verbeteringen zichtbaar zijn. Tegelijkertijd concludeert de ADR dat op een
aantal onderdelen sprake is van lichte bevindingen (o.a. inkoop- en
personeelsbeheer) en gemiddelde bevindingen bij
ontnemingsmaatregelen/beslagzaken en subsidie- en bijdragebeheer.
Een ontwikkeling in de bedrijfsvoering in 2017 die specifieke vermelding
verdient, is de implementatie van een nieuw sturingsmodel en de
herinrichting van de controlfunctie. Een en ander heeft bijgedragen aan
eenduidige sturing en meer evenwichtige besluitvorming. Mede in het
kader van «VenJ Verandert» is gekozen voor een nieuw sturingsmodel dat
bijdraagt aan een doelmatige en doeltreffende realisatie van beleids- en
beheerdoelstellingen door een scheiding van eigenaars-, opdrachtgeversen opdrachtnemersrollen. Met ingang van 7 april 2017 is dit nieuwe
sturingsmodel ingevoerd voor 13 taakorganisaties met een omzet van
meer dan 10 mln. euro. Tegelijkertijd is de herinrichting van de controlfunctie afgerond, waarbij overgestapt is van een 3-laags naar een 2-laags
controlmodel (zie paragraaf 1).
Eind 2017 resteert een aantal te verbeteren onderwerpen in de bedrijfsvoering van VenJ. Deze worden hierna toegelicht samen met de acties die
ter verbetering al in 2017 zijn ondernomen. Daarnaast komen in deze
paragraaf de vijf onvolkomenheden in de bedrijfsvoering aan de orde die
de Algemene Rekenkamer in het Verantwoordingsonderzoek 2016 heeft
vermeld.
Paragraaf 1 – Uitzonderingsrapportage voor de volgende vier
verplichte onderdelen
De belangrijkste tekortkomingen en risico’s in de bedrijfsvoering in 2017
inclusief de genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen staan
hierna beschreven. De elementen van de bedrijfsvoering die op orde zijn,
worden niet behandeld.
Rechtmatigheid
Voor de overschrijding van de tolerantiegrenzen wordt verwezen naar het
volgende overzicht:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

96

Tabel 6.1 Overzicht overschrijdingen rapporteringstoleranties fouten en onzekerheden (in euro’s)
Rapporteringstolerantie

Verantwoord
bedrag
(omvangsbasis)

Rapporteringstolerantie voor
fouten en
onzekerheden

Bedrag aan
fouten

Bedrag aan
onzekerheden

Bedrag aan
fouten en
onzekerheden

Percentage aan
fouten en
onzekerheden
t.o.v. verantwoord
bedrag =
(6)/(2)*100%

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

(7)

Artikel 37 Vreemdelingen
uitgaven /
ontvangsten

1.835.328.000

91.766.349

85.961.000

14.756.000

100.717.000

5,49%

Samenvattende
staat batenlastenagentschappen

2.800.577.000

56.011.540

50.964.039

10.569.188

61.533.227

2,20%

(1)

De geconstateerde fouten en onzekerheden bij Artikel 37 worden
grotendeels verklaard door:
• Een dotatie aan de Asielreserve die niet is gemeld aan de Kamers
(€ 85 mln.);
• Het ontbreken van een controleverklaring met oordeel over de
rechtmatigheid bij de verantwoording over 2016 van Vluchtelingen
Werk Nederland (€ 12,4 mln.).
Over de staat baten-lastenagentschappen valt met betrekking tot de
fouten en onzekerheden het volgende op te merken:
• De agentschappen Nederlands Forensisch Instituut (NFI), het Centraal
Justitieel Incassobureau (CJIB) en Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) komen op een hoger percentage uit dan de genormeerde 2%.
• De agentschappen Dienst Justitiële inrichtingen (DJI) en Dienst Justis
(DJ) voldoen aan de norm.
• De rechtmatigheidsfouten en onzekerheden bij de agentschappen
betreffen vooral de fouten en onzekerheden in verband met niet
naleven van inkoop en aanbestedingsregels én het niet toereikend
vaststellen of leveranciers de afgesproken prestaties hebben geleverd.
Een belangrijk deel van de fouten betreft bijzondere casuïstiek. Onder
het inkoopbeheer wordt e.e.a. nader toegelicht.
Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Financieel en materieelbeheer
Controlfunctie
De Algemene Rekenkamer heeft in het Verantwoordingsonderzoek over
2016 het financieel beheer/controlfunctie als een onvolkomenheid
aangemerkt. De Algemene Rekenkamer tekende daarbij aan op zich
positief te oordelen over de in 2016 reeds ingezette veranderingen en de
eerste resultaten daarvan, maar deed tegelijkertijd de aanbeveling om
actief aandacht te blijven geven aan samenwerking en transparantie
binnen het ministerie en in de ketens.
In de loop van 2017 heeft de herinrichting van de controlfunctie, inclusief
de oprichting van een directie Eigenaarsondersteuning, formeel beslag
gekregen. De controlstructuur is met deze reorganisatie gewijzigd van drie
naar twee lagen, waarbij het voormalige DG-control is ondergebracht bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

97

de directie FEZ. Onder andere de afstand van concerncontroller FEZ tot de
taakorganisaties is daarmee verkleind en de informatiepositie verbeterd.
Vervolgens is in de praktijk ervaring opgedaan met de gewijzigde
werkprocessen en rollen binnen de controlfunctie. Inmiddels kan
geconcludeerd worden dat de informatie-uitwisseling tussen de controllagen (binnen VenJ en met het Ministerie van Financiën) aantoonbaar
transparanter en meer up to date is, hetgeen de kwaliteit van de (interne)
besluitvorming verbetert. Deze verandering heeft tot gevolg dat er sprake
is van een meer integraal en bestendig intern begrotingsproces en het
meer expliciet in ogenschouw nemen van keteneffecten bij de
aanwending van financiële middelen. De gewijzigde vormgeving van de
controlfunctie in combinatie met het nieuwe sturingsmodel vergen een
zekere tijd om tot volle wasdom te komen in de organisatie. In 2018 zullen
de planning- en controlinstrumenten verder worden geoptimaliseerd
zodat deze aansluiten bij het nieuwe sturingsmodel.
Om een toekomstbestendige invulling te geven aan de controlfunctie in
brede zin is binnen VenJ een visietraject gestart in 2017 dat in het tweede
tertaal van 2018 wordt afgerond.
Financiële administratie
In 2017 was het mogelijk om de functiescheiding in de financiële
administratie te doorbreken. Om dit te signaleren is door DFEZ gebruik
gemaakt van de tool Proces Mining als pilot bij de jaarafsluiting. Voor de
betalingen waarbij niet is voldaan aan de functiescheiding conform de
ministeriebrede kaderstelling, heeft een aanvullende controle plaatsgevonden op juistheid en rechtmatigheid. Hierbij is bij de selectie van de
posten gebruik gemaakt van een risico georiënteerde benadering. In 2017
zijn geen onrechtmatigheden op het gebied van autorisaties geconstateerd.
Het verplichtingenbeheer zal verder worden verbeterd door een juiste
toepassing van de vigerende kaders en voorschriften. Uit interne controle
blijkt dat de registratie van verplichtingen nog de nodige tekortkomingen
laat zien bijvoorbeeld door het te laat vastleggen van een inkooporder. In
2017 is het inkoop en betaalkader geactualiseerd en geïmplementeerd. In
2018 zal DFEZ de monitoring op dit punt verder verstevigen.
De ministerie-brede kaderstelling voor het gebruik van derdenrekeningen
is opgesteld en eind 2017 in gebruik genomen. De werkinstructies zijn
opgesteld om de derdenrekeningen te monitoren op juistheid en
volledigheid. In 2017 is een deel van de rekeningen geschoond en is de
aandacht met name uitgegaan naar het opzetten en uitdragen van de
nieuwe kaderstelling. In 2018 zal de analyse van de derdenrekeningen
worden opgepakt.
Gezien het vorenstaande ziet de ADR wel verbeteringen maar blijft bij een
lichte bevinding omdat de werking nog niet is geborgd.
Prestatieverklaring
In 2017 zijn twee werkinstructies opgesteld, toevoegen «prestatieverklaringsdocumenten bij ontvangstboekingen op inkooporders en financiële
facturen in Leonardo» en «werkinstructie controle op prestatiedocumenten bij inkoop- en financiële facturen in Leonardo». Deze werkinstructie is voor het hele Ministerie van toepassing verklaard. De reden
voor deze werkinstructies is het feit dat in een aantal gevallen de
onderbouwing van de prestatieverklaringen ontbreekt en het ook niet
mogelijk is om deze achteraf aan te leveren. In 2018 zal aandacht worden
besteed aan het juiste gebruik van de instructies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

98

DBBC (Diagnose Behandeling Beveiliging Combinatie)administratie Rijks Psychiatrische Centra
De eindstand van het onderhanden werk bij vijf rijksinrichtingen van DJI is
per 31 december 2016 nog niet vast te stellen. Hierdoor is het ook niet
mogelijk om het uitgevoerde werk te verantwoorden. In 2018 zal de
inspanning gericht zijn op het realiseren van betrouwbare administratie.
De ADR heeft in het Auditrapport 2017 de lichte bevinding op dit
onderdeel gehandhaafd.
Ontnemingsmaatregelen/beslagzaken
In 2017 is kaderstelling tot stand gebracht waarin is aangegeven hoe om
gegaan moet worden met ontnemingszaken, schikkingen en transacties
ook in relatie tot het openstaand recht. Voor het overdragen van zaken zijn
vastgestelde overdrachtstermijnen opgesteld. Eind 2017 zijn de
openstaande posten getoetst aan deze vastgestelde kaders.
Het Openbaar Ministerie (OM) heeft een plan van aanpak opgesteld
waarin de complexe problematiek op het gebied van beslag de komende
jaren stapsgewijs wordt aangepakt. Het is de bedoeling om tot een
landelijk uniform beslagsysteem te komen. Er wordt een nieuw format
voor het beschrijven van de beslagprocessen ontwikkeld, dat vervolgens
uitgerold wordt bij alle arrondissementsparketten. Aandachtspunt hierbij
is het goed in beeld brengen van de overdrachtstermijnen binnen de
keten. Tevens zal het OM een beheerskader opstellen voor geldelijke en
niet-geldelijke zaken. De ADR geeft aan dat het ontbreekt aan een sluitend
stelsel van beheersmaatregelen.
Subsidie- en bijdragebeheer
Het subsidie- en bijdragebeheer is volgens de Algemene Rekenkamer in
het Verantwoordingsonderzoek 2016 een onvolkomenheid. De Rekenkamer heeft aanbevolen om de ingezette verbeteringen te continueren en
te werken aan een structurele borging van het (toezicht op het) subsidieen bijdragenbeheer. Vanaf november 2016 tot 1 mei 2017 is door DFEZ
voorafgaand toezicht ingesteld voor het subsidiebeheer. Na controle in
september 2017 bleek het subsidiebeheer aanleiding te geven om vanaf
november 2017 wederom voorafgaand toezicht in te stellen specifiek
gericht op de risico-analyses en de volledigheid van de dossiers. In 2017 is
een traject ingericht om te onderzoeken hoe het subsidiebeheer structureel beter op orde kan worden gebracht waarbij onder andere nut en
noodzaak van het centraliseren van de activiteiten wordt bezien.
Wat het bijdragebeheer betreft zijn voor een deel van de bijdrageontvangende organisaties risicoanalyses opgesteld of geactualiseerd. Aan de
uitkomsten van de risicoanalyses wordt nog niet altijd follow up gegeven.
De actualisatie van de controleprotocollen is niet in 2017 afgerond. De
controleprotocollen vormen de leidraad voor de controle door de externe
accountant. Daarnaast zijn de informatieprotocollen en toezichtsarrangementen in 2017 niet geactualiseerd. Het doel is om in 2018 een verbetering in het bijdragebeheer door te voeren door een aantal best practices
op te stellen die gebruikt kunnen worden bij de overige protocollen. In
2017 zijn wel stappen gezet in het bijdragebeheer maar de problematiek is
nog niet opgelost. Vanwege het meerjarige karakter merkt de ADR in het
Auditrapport 2017 het subsidie- en bijdragebeheer aan als een gemiddelde bevinding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

99

Inkoopbeheer
Mede naar aanleiding van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer over de geconstateerde onvolkomenheid voor wat betreft
inkoopbeheer bij het bestuursdepartement is in 2017 de inkoopfunctie
verder geprofessionaliseerd. Op basis van in 2016 en 2017 opgestelde
verbeterplannen en projecten zijn verschillende verbeteringen op de
inkoopfunctie gerealiseerd. Zo heeft het ministerie controle ingericht op
het balansdossier van de onderdelen en worden balansdossiers
gereviewd. De doorontwikkeling op de inkoopfunctie vindt plaats in
samenwerking met de verschillende inkooporganisaties binnen het
ministerie. Nadat het inkoopproces op orde is gebracht ten aanzien van de
rechtmatigheid, is in 2017 onderzoek gestart naar het verbeteren van
kwaliteit, effectiviteit en maatschappelijke doelstellingen in het inkoopdomein.
Bij het bestuursdepartement is in 2017 de omvang van de onrechtmatigheden afgenomen ten opzichte van 2016 wanneer de bijzondere casuïstiek
(tolken en DAS) buiten beschouwing wordt gelaten. De bijzondere
casuïstiek wordt onderstaand toegelicht. De onrechtmatige ICT inhuurverlengingen bij het bestuursdepartement zijn in Q1 van 2017 beëindigd.
Hierdoor is het niveau van de onrechtmatigheden in 2017 sterk
afgenomen.
Het NFI heeft in afstemming met de centrale inkoopafdeling van het
ministerie een inkoop verbeterplan opgesteld. In 2017 is uitvoering
gegeven aan dit plan en zijn de eerste verbeteringen gerealiseerd.
Ondanks dat nog niet alle verbeteringen zijn doorgevoerd zijn wel de
eerste resultaten van de verbeteraanpak zichtbaar in o.a. een substantiële
afname van de onrechtmatigheid in 2017 ten opzichte van 2016.
Bij de IND is begin 2017 geconstateerd dat fouten zijn gemaakt bij de
verlenging van ICT-contracten. Verschillende maatregelen en procesaanpassingen zijn eind 2017 doorgevoerd waardoor deze fout naar
verwachting niet meer wordt gemaakt.
In de jaarverantwoording 2016 is bij inkoop bijzonder casuïstiek vermeld.
Het oplossen van deze in 2016 geconstateerde onrechtmatigheden vindt
plaats in 2017 en 2018. Onrechtmatigheden voortkomend uit bijzondere
casuïstiek maakt daardoor ook in 2017 onderdeel uit van de verantwoording. Allereerst heeft deze casuïstiek te maken met het zogenoemde
Dynamisch Aankoop Systeem (DAS). Er is discussie gaande met de
controlerende instantie over de vraag of de inrichting geheel voldoet aan
de aanbestedingswet. Om helderheid hierover te verkrijgen is een traject
gestart met de chief procurement officer van het Rijk om een standpunt in
te nemen. De huidige werkwijze blijft vooralsnog binnen VenJ gehandhaafd.
Daarnaast speelt bij inkoop de werkwijze bij de inhuur van tolken door
IND, OM en Nationale Politie waarvan de kosten rechtstreeks worden
verantwoord bij het ministerie. Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat
deze werkwijze niet meer voldoet aan de in 2016 aangepaste aanbestedingsregels. Op 1 april 2017 is een passend aanbestedingstraject in gang
gezet met het programma «Tolken in de Toekomst». Het bijbehorende
transitieprogramma is opgestart en zal naar verwachting in 2019 worden
voltooid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

100

Financieel beheer NFI
Naast de reeds genoemde tekortkoming in het inkoopbeheer heeft de
Algemene Rekenkamer in het Verantwoordingsonderzoek 2016 ook
vastgesteld dat de financiële administratie van het NFI verbetering
behoeft. De aanbeveling luidde dat toegezien moest worden op een
structurele verbetering van het financieel beheer van het NFI.
Het NFI heeft in 2017 een verbeterprogramma bedrijfsvoering opgesteld
om de problemen op inkoop- en financieel beheer op te lossen. Dit
verbeterplan is medio 2017 ook gedeeld met de ADR en de Algemene
Rekenkamer. Het NFI is in 2017 gestart met het oplossen van de
problemen zoals in het plan van aanpak is vastgelegd. Het inkoopbeheer
is in 2017 verbeterd door aanpassing van de processen en aanscherping
van het inkoopbeheer. Dit zal in 2018 moeten resulteren in een verdere
daling van de onrechtmatige inkopen. In het laatste tertaal is omzet
derden opgepakt wat tot verbetering heeft geleid. Daarnaast is samenwerking met DJI op het gebied van de financiële administratie gestart.
Overige aspecten van de bedrijfsvoering
Personeelsbeheer
In het Auditrapport 2017 constateert de ADR dat het personeelsbeheer in
2017 ten opzichte van 2016 niet is verbeterd en dat meer fouten (dan in
2016) zijn vastgesteld. Daarom handhaaft de ADR de lichte bevinding op
het Personeelsbeheer.
Uit de controles blijkt dat niet alle personeelsdossiers de verplichte
documenten bevatten. In 2017 is gestart met het controleren en het op
orde brengen van de personeelsdossiers op de aanwezigheid van de
verplichte documenten.
In 2017 is de tweedelijns controlfunctie op personeelsbeheer verder
ontwikkeld. Er wordt geconstateerd dat de eerstelijns controle onvoldoende is uitgevoerd en dat de uitvoering in 2018 ter hand wordt
genomen.
Informatiebeveiliging
De mate van centrale sturing en het doorvoeren van maatregelen van
informatiebeveiliging heeft de AR in het verantwoordingsonderzoeksrapport over 2016 als een onvolkomenheid aangemerkt. De ADR heeft in
het Auditrapport 2017 op dit onderwerp een lichte bevinding opgenomen.
Informatiebeveiliging
De AR heeft in het verantwoordingsonderzoek 2016 geconstateerd dat het
ministerie op centraal niveau niet beschikt over voldoende informatie over
de maatregelen van informatiebeveiliging om goed te kunnen (bij)sturen.
Bovendien heeft het ministerie onvoldoende controleerbare informatiebeveiligingsmaatregelen getroffen met betrekking tot de kritieke systemen.
Just-ID en NFI werken aan de uitvoering van de aanbevelingen van het
BIR-onderzoek van de ADR naar respectievelijk CDD (2016) en MijnNFI
(2015 en 2016). Deze uitvoering loopt door in 2018.
De centrale sturing en beheersing van informatiebeveiliging is in 2017
verstevigd met de inrichting van concern I-control. Deze inrichting zorgt
voor betere afstemming tussen de beheersing van informatiebeveiliging
op centraal niveau en de beheersing op decentrale niveau binnen de
VenJ-organisatie. In het informatiebeveiligingsonderzoek 2017 constateert
de ADR dat meer dan voorheen inzicht en overzicht wordt verkregen in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

101

stand van zaken en risico’s op het gebied van informatiebeveiliging van
het gehele departement.
Generieke diensten
VenJ heeft het vraagstuk van de informatiebeveiliging van generieke
diensten besproken in de expertgroep Tactische Informatiebeveiliging en
met de CIO van BZK. Mede op initiatief van VenJ heeft het Ministerie van
BZK aangegeven voortaan meer informatie te gaan delen over de
informatiebeveiliging van generieke diensten.
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
MenO-risico’s en ontwikkelingen betreffende het MenO-beleid
Risico’s financiële integriteitsschendingen
Met ontvangsten uit boeten, transacties, leges en uitgaven aan subsidies,
bijdragen en inkopen en interne betalingen (personeel, declaraties, etc.)
kent VenJ diverse terreinen die gevoeliger zijn voor vormen van misbruik
of oneigenlijk gebruik (waaronder fraude) door interne en externe partijen.
De voor MenO gevoelige terreinen zijn systematisch voorzien van
personele maatregelen zoals kaders, richtlijnen, protocollen, controle en
toezicht om misbruik tegen te gaan of zo snel mogelijk te kunnen
ontdekken en aanpakken. Het restrisico is moeilijk te duiden, omdat het bij
VenJ in de meeste gevallen om maatwerkafspraken gaat met partijen
waar al langer zaken mee wordt gedaan en waar qua beheersing
maatwerk tegen aan wordt gezet. Ook in de betreffende informatie
verwerkende (financiële) systemen zijn technische maatregelen
ingebouwd die misbruik moeten voorkomen. Wanneer er fraude in een
systeem wordt ontdekt, wordt onderzoek gedaan en worden zo snel
mogelijk indien van toepassing systeemtechnische maatregelen doorgevoerd in het financiële systeem.
Grote lopende ICT-projecten
Het ministerie heeft een actuele lijst met lopende grote projecten
opgesteld. Conform het Handboek Portfoliomanagement Rijk rapporteert
het ministerie over deze projecten via het Rijks ICT-Dashboard en de
Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk van BZK aan de Tweede Kamer. Alle
startende projecten met een ICT-aandeel van meer dan € 5 mln. worden
aangemeld bij het BIT (Bureau ICT Toetsing van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties).
De control op grote ICT-projecten is verder versterkt door middel van het
opstellen van CIO-oordelen, het bespreken van CIO-oordelen (en de
reactie van de opdrachtgever van een groot ICT-project daarop) met de
CIO VenJ en het uitvoeren van BIT-toetsen. Verder maakt signalering van
risico’s en advisering over maatregelen onderdeel uit van concerncontrol
in de reguliere planning en controlcyclus. De versterking van de concern
I-control op grote ICT-projecten loopt in 2018 door.
Het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI) moet zorgen voor
een versnelling, vereenvoudiging, uniformering en digitalisering van
procedures. Zoals opgenomen in het beleidsverslag is KEI ingevoerd bij
de Hoge Raad voor civiele handelszaken en voor asiel- en bewaringszaken
waarbij het verplicht is om digitaal te procederen. Ook is er bij de
Rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland een (verplichte) pilot met
digitaal procederen in handelszaken met advocaat gestart. Tegelijk vergt
de totstandkoming van KEI meer tijd en meer middelen dan voorzien,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

102

terwijl baten langer uitblijven. Begin 2018 heeft de Raad voor de rechtspraak, die verantwoordelijk is voor de invoering van KEI, bekend
gemaakt dat herziening van de IT-productkeuze en architectuur nodig is
om tot duurzaam betrouwbare, onderhoudbare en schaalbare systemen te
komen. De Raad werkt hiertoe aan een nieuw basisplan voor het vervolg
op de digitalisering.
Audit Committee
Het Audit Committee (AC) heeft in 2017 conform de taakomschrijving de
departementsleiding geadviseerd over het borgen van de kwaliteit van de
bedrijfsvoering, risicomanagement en het auditbeleid. Op 30 juni heeft
één extern lid afscheid genomen. Per 8 september 2017 is een nieuw
extern lid benoemd. Het AC is zeven keer bijeengekomen, waarvan twee
werkbezoeken zijn afgelegd bij respectievelijk de Raad voor de Kinderbescherming en de Dienst Justitiële Inrichtingen. De tweejaarlijkse zelfevaluatie is in 2017 uitgevoerd en op 8 december 2017 door het AC vastgesteld. De hoofdlijn daarbij is dat er de wens is om ten eerste meer
strategische onderwerpen te agenderen en te bespreken en ten tweede
het bespreken van actuele ontwikkelingen. In 2017 heeft het Audit
Committee geadviseerd over de AVG, is de visie op de Bedrijfsvoering
besproken en is stilgestaan bij het meerjarig veranderprogramma «VenJ
Verandert». Daarnaast zijn het jaarverslag 2016 en de bedrijfsvoeringsparagraaf 2016 vastgesteld.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
Met ingang van 25 mei 2018 dient het ministerie-breed voldaan te worden
aan de vereisten vermeld in de AVG. Met het oog hierop is een
VenJ-brede aanpak gestart met een centrale coördinerende en faciliterende rol vanuit het bestuursdepartement. Het hiervoor opgerichte
AVG@VenJ-team werkt samen met de privacy officers van de
VenJ-onderdelen langs drie sporen: verzameling («toolkit») van best
practices en handreikingen, kennissessies en de Vliegende Brigade die
praktische hulp op locatie biedt. Er ligt voor de dienstonderdelen een
grote uitdaging om op 25 mei 2018 in control te zijn dat wil zeggen dat zij
reeds werkzaamheden hebben uitgevoerd en ook weten wat zij nog
moeten doen om te voldoen aan de AVG.
Uitbreiding SBR en visie bedrijfsvoering
De taakorganisaties van VenJ zijn deelnemer geworden van de Strategische Bedrijfsvoerings Raad van VenJ. Door dit beraad zijn de gemeenschappelijke ambities voor de bedrijfsvoering uitgewerkt, ook is er een
ontwikkelagenda opgesteld gericht op kwaliteit, benutten van het
collectief en versterken van de governance van de bedrijfsvoering.
Bundeling Financiële Administraties
In 2017 is het programma Bundeling Financiële Administraties van start
gegaan. Het hoofddoel van de bundeling is de verbetering van de kwaliteit
van de financiële administraties van VenJ. Aanleiding voor het
programma lag onder meer in het groeiende besef van de kwetsbaarheid
van de huidige financiële administraties, de snelle ICT ontwikkelingen
zoals E facturatie en de voortschrijdende kwaliteitseisen die aan de
financiële administraties moeten worden gesteld. Het programma bundelt
de financiële administraties van de organisaties die vallen onder de
jaarrekening van het ministerie in twee shared services: een SSC voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

103

BLS-administraties en een SSC voor de GVKA-administraties. Eind 2017
zijn de contouren van deze herpositionering bepaald inclusief de aanpak
van de personele consequenties. Op basis hiervan is in 2018 de focus
gericht op de uitwerking van een plan voor de verdere implementatie.
Stapsgewijs zullen dienstonderdelen overgaan.
Vpb-plicht
Per 1 januari 2016 is voor de overheid in bepaalde gevallen een vennootschapsbelastingplicht (Vpb-plicht) ontstaan. Deze moet een fiscaal gelijk
speelveld realiseren tussen overheid en private ondernemingen. Het
ministerie heeft de mogelijk Vpb-plichtige activiteiten voor 2016 in beeld
gebracht en onderzocht. Het ministerie staat op het punt om uitvraag te
doen naar activiteiten die in 2017 en 2018 mogelijk Vpb-plichtig zijn. Om
het proces te stroomlijnen, heeft het ministerie een procesbeschrijving
opgesteld met uitleg, schema’s voor het inventariseren en het doen van
aangifte. Met voornoemde uitvraag en procesbeschrijving heeft VenJ haar
organisatie voorbereid om aan de Vpb-plicht te voldoen. Het financiële
risico is overigens zeer beperkt voor het ministerie
Doorontwikkeling risicomanagement
Mede in lijn van het advies van de ADR om een brede visie op risicomanagement te ontwikkeling en in te bedden in de organisatie is in 2017
gestart met een doorontwikkeling van het bestaande risicomanagement.
Met een programmatische aanpak langs drie sporen (awareness, kennis
en kunde, gemeenschappelijke taal en raamwerk) zal risicomanagement
verder worden verstevigd.
Betaalgedrag
VenJ-breed wordt 95,9% van de facturen in 2017 op tijd betaald. De
nieuwe inkoop- en betaalkaders zijn vastgesteld en gelden vanaf 1 oktober
2017. De rapportage betaalgedrag is ook aangepast naar aanleiding van
de e-facturatie. Voor 2017 is net als in 2016 een significante afwijking
geconstateerd in de betaaltermijnen gemeten op scandatum en op
factuurdatum. De oorzaak ligt voor een groot deel aan de wijze van
factureren door de leverancier, waardoor facturen veel later worden
ontvangen dan op grond van de factuurdatum mag worden verwacht.
Voorbeelden hiervan zijn: het inschakelen van een intermediair (factoring)
en onjuiste adressering. Om verdere verbetering te verkrijgen in de
factuurafhandeling en betaaltermijnen wordt het elektronisch facturen
door leveranciers verder gestimuleerd, waardoor het verschil tussen
scandatum en factuurdatum visueel wordt gemaakt.
E-facturatie
Al enkele jaren bestaat voor leveranciers van de Rijksoverheid de
mogelijkheid om facturen elektronisch te verzenden naar de rijksoverheid.
Vanaf 1 januari 2017 is dit verplicht voor alle nieuw afgesloten inkoopovereenkomsten met het Rijk. Eind 2017 is 9% van alle ontvangen facturen
digitaal ontvangen bij de crediteuren administratie. Naar verwachting zal
dit percentage snel stijgen door het e-factuur-proof te maken van de
leveranciers door VenJ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

104

7. RAAD VOOR DE RECHTSPRAAK
Naast de toelichting op beleidsartikel 32, waarin de beleidsdoelstelling
van de Minister van Justitie en Veiligheid ten aanzien van het rechtsbestel
wordt toegelicht, is in de begroting van Justitie en Veiligheid een apart
hoofdstuk Raad voor de rechtspraak opgenomen, waarin de feitelijke
vertaling van de aan de rechterlijke organisatie ter beschikking gestelde
bijdrage in concrete beleidsdoelstellingen en prestaties van de Raad en de
gerechten voor het betreffende jaar wordt gegeven.
Bijdrage
Hieronder is de realisatie van deze ter beschikking gestelde bijdrage
weergegeven.
In het jaarverslag van de Rechtspraak, separaat uitgebracht door de Raad
voor de rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt gedetailleerd ingegaan op de ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2017 Tevens bevat het jaarverslag van de Raad informatie
over de instroom en productie en de Financiën, inclusief de managementparagraaf, de jaarrekening en de controleverklaring.
Tabel 7.1 Bijdrage aan de Raad voor de rechtspraak (x € 1.000)
Realisatie

Begroting

Verschil

2013

2014

2015

2016

2017

2017

2017

Productiegerelateerde bijdrage

936.741

942.700

959.067

962.006

906.968

905.433

1.535

Bijdrage voor gerechtskosten

4.108

3.654

3.705

3.733

2.504

3.796

– 1.292

8.051

8.007

8.094

8.039

10.421

8.037

2.384

Bijdrage voor overige uitgaven
Bijzondere kamers rechtspraak
College van Beroep v/h bedrijfsleven

6.052

6.624

6.494

6.450

6.448

6.448

–

Megazaken

16.318

16.806

17.404

17.285

16.651

17.281

– 630

Tuchtrecht

3.555

2.992

2.822

2.803

2.804

2.803

1

Cie. van toezicht

6.087

6.116

6.182

6.141

5.676

6.139

– 463

Bijdrage Niet-BFR 2005 taken

Overige
Totaal

0

151

399

65.281

50

50

–

980.912

987.050

1.004.167

1.071.738

951.522

949.987

1.535

Het verschil bij de bijdrage Raad voor de rechtspraak tussen artikel 32.3 en
het hoofdstuk van de Raad betreffen de uitgaven die vanuit de egalisatierekening van de Raad zijn gefinancierd.
Productie
Zowel de instroom als het aantal afgehandelde zaken was in 2017 lager
dan in 2016 en was lager dan geprognosticeerd. In 2017 stroomden er
circa 1,55 mln. zaken in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken
bedroeg ruim 1,5 mln.
Er is ten opzichte van 2016 sprake van een daling bij de meeste zaakscategorieën, behoudens bij de belastingzaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

105

In het jaarverslag van de Rechtspraak, uitgebracht door de Raad voor de
rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt
meer gedetailleerd ingegaan op de diverse ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2017.
Tabel 7.2 Productie
Realisatie

Begroting

Verschil

2013

2014

2015

2016

2017

2017

2017

1.716.131

1.752.433

1.697.291

1.599.026

1.519.612

1.665.725

– 146.113

Civiel

16.287

15.393

13.557

13.914

14.104

14.952

– 848

Straf

38.648

38.329

35.204

35.671

33.972

36.623

– 2.651

Belasting

4.032

5.613

4.901

7.433

4.675

4.671

4

Civiel

336.377

298.448

287.639

279.489

269.596

279.013

– 9.417

Straf

190.055

178.479

184.117

174.646

169.880

178.164

– 8.284

Bestuur (excl. VK)

47.546

49.495

51.578

49.926

44.532

49.631

– 5.099

Bestuur (VK)

35.588

29.746

25.380

29.731

30.774

43.520

– 12.746

Kanton1

1.014.585

1.101.611

1.061.520

973.254

916.649

1.027.858

– 111.209

Belasting

26.098

28.346

25.371

27.046

27.973

23.091

4.882

6.915

6.973

8.024

7.916

7.457

8.203

– 746

Totaal

Gerechtshoven

Rechtbanken

Bijzondere colleges
Centrale Raad van beroep
1

Dit is exclusief de evaluatie CBM-zaken in 2017 (52.400).

Doorlooptijden
Hieronder is de realisatie van de doorlooptijden van de door de rechtspraak afgedane zaken.
In het jaarverslag van de Rechtspraak, uitgebracht door de Raad voor de
rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt
meer gedetailleerd ingegaan op de diverse ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2017.
Tabel 7.3 Doorlooptijden
Norm

Realisatie
2014

2015

2016

2017

Civiel- handelszaken rechtbanken
Handels- dagvaardingszaken met verweer –
norm 1

90%

≤ 2 jaar

86%

87%

89%

91%

Handels- dagvaardingszaken met verweer –
norm 2

70%

≤ 1 jaar

60%

62%

65%

64%

Handels- dagvaardingszaken zonder verweer
(verstek)

90%

≤ 6 wkn.

79%

84%

78%

81%

Beëindigde faillissementen

90%

≤ 3 jaar

79%

77%

72%

69%

Handelszaken rekesten (vooral insolventie)

90%

≤ 3 mnd.

83%

80%

76%

79%

Kort gedingen / vovo’s (inclusief familierecht)

95%

≤ 3 mnd.

92%

92%

92%

93%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

106

Norm

Realisatie
2014

2015

2016

2017

Civiel- familiezaken rechtbanken
Scheidingszaken totaal (exclusief vovo’s)

95%

≤ 1 jaar

93%

93%

94%

94%

– waarvan op gemeenschappelijk verzoek

95%

≤ 2 mnd.

90%

92%

94%

96%

Alimentatiezaken, bijstandsverhaal

90%

≤ 1 jaar

92%

92%

93%

93%

Omgang- en gezagzaken

85%

≤ 1 jaar

83%

87%

85%

83%

Jeugdbeschermingszaken kinderrechter

90%

≤ 3 mnd.

90%

89%

89%

89%

– waarvan verzoeken tot OTS

80%

≤ 3 wkn.

71%

68%

66%

59%

Bestuursrechtelijke zaken rechtbanken
Reguliere bestuurszaken, bodemzaken – norm 1

90%

≤ 1 jaar

85%

82%

83%

82%

Reguliere bestuurszaken, bodemzaken – norm 2

70%

≤ 9 mnd.

70%

68%

68%

65%

Voorlopige voorzieningen bestuur regulier

90%

≤ 3 mnd.

95%

95%

97%

97%

Vreemdelingenzaken, bodemzaken

90%

≤ 9 mnd.

88%

84%

90%

91%

Belastingzaken lokaal, bodemzaken

90%

≤ 9 mnd.

62%

55%

30%

31%

Rijksbelastingzaken, bodemzaken – norm 1

90%

≤ 18 mnd.

76%

74%

79%

83%

Rijksbelastingzaken, bodemzaken – norm 2

70%

≤ 1 jaar

60%

59%

56%

61%

Handels- dagvaardingszaken met verweer –
norm 1

90%

≤ 1 jaar

95%

94%

94%

93%

Handels- dagvaardingszaken met verweer –
norm 2

75%

≤ 6 mnd.

77%

76%

77%

73%

Rekesten arbeidsontbindingen op tegenspraak

95%

≤ 3 mnd.

95%

94%

86%

79%

Handelsrekesten, niet-arbeidszaken

95%

≤ 6 mnd.

86%

83%

87%

87%

Handels- dagvaardingszaken zonder verweer
(verstek)

90%

≤ 6 wkn.

98%

98%

98%

98%

Kort gedingen / vovo’s

95%

≤ 3 mnd.

97%

96%

95%

95%

Overtredingszaken

85%

≤ 1 mnd.

87%

89%

90%

92%

Mulderzaken

80%

≤ 3 mnd.

63%

58%

35%

55%

Strafzaken MK (= meervoudig behandeld)

90%

≤ 6 mnd.

81%

81%

83%

81%

Politierechterzaken (incl. economische)

90%

≤ 5 wkn.

87%

87%

86%

88%

Strafzaken bij de kinderrechter (EK)

85%

≤ 5 wkn.

83%

81%

80%

80%

Raadkamerzaken m.b.t. voorlopige hechtenis

100%

≤ 2 wkn.

99%

99%

99%

99%

Raadkamerzaken niet voorlopige hechtenis

85%

≤ 4 mnd.

78%

76%

74%

73%

Dagvaardingszaken handel + verdeling
gemeenschap – norm 1

80%

≤ 2 jaar

80%

81%

81%

80%

Dagvaardingszaken handel + verdeling
gemeenschap – norm 2

70%

≤ 1 jaar

47%

48%

46%

42%

Insolventierekesten

90%

≤ 2 mnd.

52%

65%

46%

45%

Handelsrekesten, niet insolventie

90%

≤ 6 mnd.

44%

46%

60%

52%

Kantonzaken

Strafzaken rechtbanken

Civiel – handelszaken hoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

107

Norm

Realisatie
2014

2015

2016

2017

Civiel – familiezaken hoven
Familierekesten

90%

≤ 1 jaar

92%

90%

91%

87%

– waarvan Jeugdbeschermingszaken

90%

≤ 4 mnd.

83%

85%

77%

69%

Belastingzaken – norm 1

90%

≤ 18 mnd.

75%

78%

85%

69%

Belastingzaken – norm 2

70%

≤ 1 jaar

53%

51%

67%

40%

Meervoudige Kamer-zaken

85%

≤ 9 mnd.

67%

65%

64%

65%

EK-strafzaken, niet-kantonappellen

85%

≤ 6 mnd.

41%

55%

49%

50%

EK-strafzaken, kantonappellen

85%

≤ 6 mnd.

43%

67%

61%

57%

Raadkamer m.b.t. Voorlopige Hechtenis

90%

≤ 2 wkn.

69%

74%

71%

80%

Raadkamer niet m.b.t. Voorlopige Hechtenis

80%

≤ 4 mnd.

77%

76%

51%

50%

Klachten niet vervolgen (12 Sv)

85%

≤ 6 mnd.

35%

34%

32%

30%

Uitwerken (MK) strafzaak i.v.m. cassatie

100%

≤ 6 mnd.

70%

65%

66%

68%

Belastingzaken hoven

Strafzaken hoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

108

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

109

Rechtspleging en rechtsbijstand

Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

Straffen en Beschermen

Contraterrorisme en Nationaal
Veiligheidsbeleid

Vreemdelingen

33

34

36

37

Apparaatsuitgaven Kerndepartement

Nominaal en onvoorzien

Geheim

91

92

93

Niet-beleidsartikelen

Nationale Politie

32

3.067

9.030

426.425

438.522

1.632.841

261.993

2.585.032

689.095

1.471.926

5.568.447

12.209.334

Beleidsartikelen

31

12.647.856

Verplichtingen

TOTAAL

Artikel Omschrijving

3.067

9.030

426.982

439.079

1.632.841

261.993

2.585.032

689.095

1.471.926

5.570.295

12.211.182

12.650.261

Uitgaven

0

0

26.682

26.682

306.400

0

99.505

1.305.182

291.721

16.500

2.019.308

2.045.990

Ontvangsten

Vastgestelde begroting

(1)

3.318

0

417.494

420.812

1.513.581

258.157

2.668.603

645.995

1.452.199

6.038.522

12.577.057

12.997.869

Verplichtingen

3.318

0

424.387

427.705

1.526.383

255.711

2.639.310

731.597

1.451.422

6.020.985

12.625.408

13.053.113

Uitgaven

145

0

28.048

28.193

308.945

565

219.877

1.174.629

205.181

16.199

1.925.396

1.953.589

Ontvangsten

Realisatie

(2)

(3) = (2) – (1)

251

– 9.030

– 8.931

– 17.710

– 119.260

– 3.836

83.571

– 43.100

– 19.727

470.075

367.723

350.013

Verplichtingen

251

– 9.030

– 2.595

– 11.374

– 106.458

– 6.282

54.278

42.502

– 20.504

450.690

414.226

402.852

Uitgaven

145

0

1.366

1.511

2.545

565

120.372

– 130.553

– 86.540

– 301

– 93.912

– 92.401

Ontvangsten

Verschil realisatie en vastgestelde
begroting

8. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSSTAAT 2017 VAN HET MINISTERIE VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE (VI)

C. JAARREKENING

9. DE SAMENVATTENDE VERANTWOORDINGSSTAAT AGENTSCHAPPEN
Omschrijving

(1)

(2)

(3) = (2) – (1)

(4)

Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

Realisatie
2016

Totale baten

2.096.348

2.142.037

45.689

2.350.249

Totale lasten

Dienst Justitiële Instellingen

2.096.348

2.128.061

31.713

2.247.238

Saldo van baten en lasten

–

13.976

13.976

103.011

Totale kapitaalontvangsten

10.000

54.913

44.913

10.921

Totale kapitaaluitgaven

23.025

156.479

133.454

50.330

Totale baten

397.137

414.084

16.947

450.244

Totale lasten

Immigratie- en Naturalisatiedienst

397.137

383.706

– 13.431

443.553

Saldo van baten en lasten

–

30.378

30.378

6.691

Totale kapitaalontvangsten

13.410

2.562

– 10.848

16.605

Totale kapitaaluitgaven

30.910

27.891

– 3.019

29.235

Totale baten

131.053

132.505

1.452

130.920

Totale lasten

131.053

127.657

– 3.396

129.353

Saldo van baten en lasten

–

4.848

4.848

1.567

Totale kapitaalontvangsten

2.600

16.156

13.556

525

Totale kapitaaluitgaven

7.876

22.993

15.117

9.637

Totale baten

68.960

77.026

8.066

98.153

Totale lasten

68.960

78.661

9.701

95.026

Saldo van baten en lasten

–

– 1.635

– 1.635

3.127

Totale kapitaalontvangsten

4.500

143

– 4.357

1.946

Totale kapitaaluitgaven

8.350

5.407

– 2.943

4.848

35.073

34.925

– 148

34.882

Centraal Justitieel Incasso Bureau

Nederlands Forensisch Instituut

Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening

Totale baten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

110

Omschrijving

(1)

(2)

(3) = (2) – (1)

(4)

Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

Realisatie
2016

35.073

33.714

– 1.359

29.795

Saldo van baten en lasten

–

1.211

1.211

5.087

Totale kapitaalontvangsten

–

– 5.030

– 5.030

–

Totale kapitaaluitgaven

–

5.030

5.030

–

Totale lasten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

111

10. JAARVERANTWOORDING AGENTSCHAPPEN PER 31
DECEMBER 2017
10.1 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
De Dienst Justitiële Inrichtingen levert een bijdrage aan de veiligheid van
de samenleving door de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en
vrijheidsbenemende maatregelen en door de aan onze zorg toevertrouwde personen de kans te bieden een maatschappelijk aanvaardbaar
bestaan op te bouwen.
I. Staat van Baten en Lasten
Tabel 10.1.1 Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2017 (x € 1.000)
Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2017 (1)

Realisatie
2017 (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

2.003.082

2.029.990

26.908

2.203.058

0

5.667

5.667

9.063

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden

93.266

76.215

– 17.051

106.646

Rentebaten

0

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

10.780

10.780

27.158

Bijzondere baten

0

19.385

19.385

4.324

2.096.348

2.142.037

45.689

2.350.249

Apparaatkosten

1.162.146

1.104.371

– 57.775

1.071.182

– Personele kosten

980.001

992.911

12.910

951.570

Waarvan eigen personeel

895.822

853.770

– 42.052

867.074

Waarvan inhuur externen

58.000

103.410

45.410

77.562

Totaal baten

Lasten

Waarvan overige personele kosten

26.179

35.731

9.552

6.934

1.032.497

111.460

– 921.037

119.612

Waarvan apparaat ICT

34.817

38.471

3.654

35.814

Waarvan bijdrage aan SSO’s

147.328

27.988

– 119.340

33.003

Waarvan overige materiële kosten

850.352

45.001

– 805.351

50.795

0

931.350

931.350

964.929

755

501

– 254

1.058

20.437

19.763

– 674

37.791

– Materiële kosten

Materiële programma kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Immaterieel

3.848

4.081

233

5.495

– Materieel

16.589

15.682

– 907

32.296

Overige lasten

62.658

72.076

9.418

172.278

– Dotaties voorzieningen

62.658

66.476

3.818

79.541

0

5.600

5.600

92.737

2.096.348

2.128.061

31.713

2.247.238

– Bijzondere lasten
Totaal lasten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

112

Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2017 (1)

Realisatie
2017 (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

0

13.976

13.976

103.011

Saldo van baten en lasten

Baten
Omzet moederdepartement
Tabel 10.1.2 Onderbouwing omzet moederdepartement
Omzet moederdepartement

2017

2016

1.993.954

2.174.472

diverse posten Overig JenV

29.775

25.404

diverse posten Agentschap JenV

6.261

3.182

2.029.990

2.203.058

Bijdrage

Totaal

De eindstand van de bijdrage van het moederdepartement is ten opzichte
van de ontwerpbegroting gestegen met € 56,9 mln, voornamelijk door
loon- en prijsbijstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

113

Tabel 10.1.3 Overzicht omzet moederdepartement (x 1.000) (in PxQ) (gerealiseerde
capaciteit x begrote prijs)
Product

Bedragen
x € 1 mln.

Intramurale sanctiecapaciteit (inclusief reserve- en in stand te houden
capaciteit)

888,6

Extramurale sanctiecapaciteit

9,8

Intramurale forensische zorg in GW (PPC)

112,1

FPC’s / forensische zorg

282,3

Intramurale forensische zorg in GGz-instellingen

304,9

Inkoop ambulante forensische zorg

89,6

Vreemdelingenbewaring en uitzetcentra (inclusief reservecapaciteit)

76,4

Jeugdplaatsen (inclusief reserve en aan te houden capaciteit)

120,9

Subtotaal volgens p*q

1.884,6

Substantieel Bezwarende Functie (SBF)

32,3

Frictiekosten (Masterplan en PMJ 2016) – VWNW

17,5

Vreemdelingencapaciteit VZ (COA en bestuursrechtelijk)

7,8

Bijdrage OC&W i.v.m. afbouw aan gesloten JJI’s verbonden scholen

8,8

Capaciteit Caribisch Nederland (BES)

8,5

Inkoop gedragsinterventies

3,7

Frictiekosten Veldzicht

0,9

Overige kosten niet bij p*q inbegrepen

29,9

Totaal bijdrage moederdepartement

1.994,0

Overige opbrengsten vanuit VenJ

36,0

Totaal omzet moederdepartement

2.030,0

Tabel 10.1.4 Onderbouwing omzet derden
Omzet derden

2017

2016

Opbrengst arbeid

17.971

14.959

Opbrengst Verdrag Noorwegen (en België in 2016)

26.750

56.662

Opbrengst verhuur overig

3.598

8.230

Opbrengst afrekeningen inkoop forensische zorg 2011–2013

– 144

– 2.050

Opbrengst exploitatie VN en ICC plaatsen

4.363

4.482

Opbrengst verhuur celcapaciteit (incl. cellen politie)

2.529

5.096

Opbrengst IT dienstverlening

363

448

Opbrengsten bewakings- en beveiligingsdiensten

5.588

6.927

Opbrengsten vervoer

1.581

0

Opbrengst AWBZ

2.929

2.579

Opbrengst Veldzicht

6.717

2.346

0

1.628

Afrekening Jeugdinstellingen
Overige opbrengsten

3.970

5.341

Totaal

76.215

106.647

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

114

Opbrengst verdrag Noorwegen
Sedert 1 september 2015 is er een verdrag tussen het Koninkrijk der
Nederlanden en het Koninkrijk Noorwegen. Dit verdrag heeft betrekking
op de tenuitvoerlegging van in Noorwegen opgelegde vrijheidsstraffen. In
2016 was ook sprake van opbrengsten vanuit het Verdrag met het
Koninkrijk België. Dit verdrag is per 31 december 2016 beëindigd. Dit
verklaart ook de lagere opbrengst in 2017.
Bijzondere baten
De bijzondere baten hebben voor € 16,4 mln. betrekking op de verkoop
van voormalige DJI panden door het RVB. Voorts heeft DJI in 2017 € 3
mln. ontvangen uit de verhuur van voormalige DJI panden door het RVB.
Beide opbrengsten zijn gerealiseerd op grond van de Motie-van der Steur.
Lasten
Apparaatskosten
In 2017 heeft een wijziging in de verantwoording (herrubricering)
plaatsgevonden met betrekking tot de externe inhuur van beveiligingsdiensten, medische verzorging en de inhuur van personeel i.v.m.
arbeidsparticipatie (inzet arbeidsbeperkten). Verder zijn ook de materieel
gebonden personeelskosten verplaatst van de materiële naar de
personele kosten. Voor de vergelijking zijn de vastgestelde cijfers over
2016 aangepast aan deze wijziging.
De begrote apparaatskosten in de staat van baten en lasten bestaat uit de
posten personele kosten en de materiële kosten, exclusief de materiële
programmakosten. De gerealiseerde apparaatskosten bestaat uit de
posten personele kosten en de materiële (apparaats)kosten.
a. Personele kosten
Tabel 10.1.5 Personele kosten
2017

2016

Waarvan eigen personeel

853.770

867.074

Waarvan externe inhuur

103.410

77.562

Waarvan overige personele kosten

35.731

6.934

Totaal

992.911

951.570

De personeelskosten van eigen personeel zijn in 2017 verantwoord voor
een bedrag van € 853,8 mln. en zijn ten opzichte van 2016 gedaald met
€ 13,3 mln. Deze daling wordt veroorzaakt door een daling van het aantal
formatieplaatsen (Fte’s) en een daling van de toeslagen, overwerk en
inconvenienten toeslagen e.d., maar de daling wordt deels teniet gedaan
door de doorwerking van de in 2017 afgesloten CAO. De kosten van
externe inhuur zijn ten opzichte van 2016 gestegen met € 25,8 mln. Dit
wordt vooral veroorzaakt door de inhuur van beveiligingspersoneel
(flexibele schil). Dit personeel wordt ingehuurd op de momenten dat er in
de inrichtingen onvoldoende eigen personeel beschikbaar is. De kosten
van deze inhuur werden voorheen verantwoord onder de post eigen
personeel.
De gemiddelde loonsom Ambtelijk Personeel van DJI is ten opzichte van
2016 gestegen met € 1.048 per fte, ten opzichte van de begroting 2017
bedraagt het verschil € 1.478. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

115

CAO verhoging per 1 januari 2017. In deze berekening van de gemiddelde
loonsom zijn de kosten van de VWNW en SBF voorzieningen niet
meegenomen.
Omschrijving

Begroting

Realisatie

2017

2017

Verschil

Realisatie

Ambtelijk personeel excl. SBF (x 1 fte)

12.719

13.422

703

13.834

Gemiddelde kosten per fte (x € 1,–)

60.500

61.978

1.478

60.930

769

832

63

843

2017

2016

Waarvan apparaat ICT

38.471

35.814

Waarvan bijdrage aan SSO’s

27.988

33.003

Totale loonsom (x mln. €)

2016

(incl. toelagen en vergoedingen)

b. Materiële apparaatskosten
Tabel 10.1.6 Materiële apparaatskosten

Waarvan overige materiele kosten

45.001

50.795

Totaal

111.460

119.612

c. Materiële programmakosten
Tabel 10.1.7 Materiële programma kosten
2017

2016

Financiering particuliere instellingen Jeugd

53.895

52.627

Inkoop forensische zorg

594.336

533.680

Subsidies overig

3.080

2.748

Gebruikersvergoeding RVB programma

96.274

210.546

Overige huisvestingskosten programma

75.179

67.302

Kosten justitieel ingeslotenen

79.637

75.943

materiele kosten arbeid justitiabelen

13.535

10.172

Kosten arrestanten politiebureaus

710

– 263

Overige exploitatiekosten programma

14.704

12.174

Totaal

931.350

964.929

Als gevolg van een hogere productie bij de forensische zorg zijn de kosten
hoger dan begroot en ten opzichte van 2016. De lagere huisvestingskosten
zijn het gevolg van het nieuwe (Rijksbrede) huisvestingsstelsel.
Bijzondere lasten
In 2017 heeft het RVB DJI geïnformeerd over de verkoop van een stuk
grond in Oegstgeest dat nog aan DJI toebehoorde. Op deze verkoop is
een verlies geleden van € 5,6 mln.
Saldo van baten en lasten
Over 2017 is een positief exploitatieresultaat ad € 14,0 mln. gerealiseerd.
Dit komt overeen met circa 0,7% van de totale omzet in 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

116

II. Balans
Tabel 10.1.8 Balans per 31 december 2017 (x € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Immateriële activa

10.507

15.992

Materiële vaste activa

41.930

98.074

– Grond en gebouwen

1.121

13.960

– Installaties en inventarissen

40.021

82.455

– Overige materiële vaste activa

788

1.659

498.891

525.324

5.580

4.741

Activa

Vlottende Activa
– Voorraden en onderhanden projecten
– Debiteuren

16.842

24.223

– Overige vorderingen en overlopende activa

143.107

130.872

– Liquide middelen

333.362

365.488

Totaal Activa

551.328

639.390

Eigen vermogen

67.452

164.506

– Exploitatiereserve

53.476

61.495

– Onverdeeld resultaat

13.976

103.011

Voorzieningen

95.261

99.063

0

28.175

Passiva

Langlopende schulden
– Leningen bij het Ministerie van Financiën
Kortlopende schulden

0

28.175

388.615

347.646

– Crediteuren

49.977

42.201

– Overige verplichtingen en overlopende passiva

338.638

305.445

Totaal Passiva

551.328

639.390

Toelichting activa
Debiteuren (bedragen * € 1.000)
Tabel 10.1.9 Debiteuren
31-12-2017

31-12-2016

Debiteuren

24.279

31.610

– /- Voorziening dubieuze debiteuren

– 7.437

– 7.387

Totaal

16.842

24.223

31-12-2017

31-12-2016

Debiteuren moederdepartement

5.228

2.812

Debiteuren andere ministeries

1.005

1.351

Debiteuren derden

18.046

27.447

Totaal

24.279

31.610

Nadere specificatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

117

Overige vorderingen en overlopende activa
Tabel 10.1.10 Overige vorderingen en overlopende activa (bedragen * € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

31.841

36.601

120

154

111.146

94.117

0

0

143.107

130.872

Vooruitbetaalde bedragen
Personele (salaris)voorschotten
Overige vorderingen en overlopende activa
Te vorderen BTW
Totaal

Nadere specificatie

31-12-2017

31-12-2016

Overige vorderingen en overlopende activa van moederdepartement

1.673

3.436

Overige vorderingen en overlopende activa van andere
ministeries

24.157

28.955

Overige vorderingen en overlopende activa van derden
(buiten het Rijk)

117.277

98.481

Totaal

143.107

130.872

31-12-2017

31-12-2016

Liquide middelen
Tabel 10.1.11 Liquide middelen (bedragen * € 1.000)

Bank

19

0

Kas

854

884

332.489

364.604

Rekening courant Rijkshoofdboekhouding
Deposito’s

0

0

333.362

365.488

31-12-2017

31-12-2016

333.362

365.488

0

0

Totaal

Nadere specificatie
Liquide middelen van moederdepartement
Liquide middelen van andere ministeries
Liquide middelen van derden (buiten het Rijk)
Totaal

0

0

333.362

365.488

Toelichting passiva
Eigen vermogen
Tabel 10.1.12 Ontwikkeling eigen vermogen (bedragen x € 1.000)
Jaar

Omzet

Eigen
vermogen

%

2017

2.111.872

67.452

3%

2016

2.318.768

164.506

7%

2015

2.266.620

61.495

3%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

118

Exploitatiereserve

Onverdeeld
resultaat

Totaal

Stand 01-01-2017

61.495

103.011

164.506

Onverdeeld resultaat 2016 (+/-)

103.011

– 103.011

0

Toevoeging door moederdepartement (+)

0

Storting aan moederdepartement max 5%
EV-/-)

– 53.000

Storting aan moederdepartement afroming
naar 2,5% (-/-)
Onverdeeld resultaat 2017 (+/-)
Stand 31-12-2017

0

– 53.000

– 58.030

0

– 58.030

0

13.976

13.976

53.476

13.976

67.452

In 2017 heeft het moederdepartement de exploitatiereserve voor in totaal
€ 111 mln. afgeroomd. Daarvan heeft € 53 mln. betrekking op de
overschrijding van de maximale omvang van het eigen vermogen
conform de Regeling Agentschappen.
Voorzieningen
De voorzieningen zijn ultimo 2017 verantwoord voor een bedrag van
€ 95,3 mln. De voorzieningen zijn als volgt te specificeren:
Tabel 10.1.13 Voorzieningen (bedragen * € 1.000)
Omschrijving voorziening

Voorziening SBF

Stand per

Vrijval

Dotatie

Onttrekking

Stand per

1-1-2017

in 2017

in 2017

in 2017

31-12-2017

38.111

– 256

32.084

– 27.651

42.289

Voorziening wachtgelden

94

0

0

– 94

0

Reorganisatievoorziening

2.499

–7

145

– 881

1.756

Voorziening van Werk naar Werk

32.269

– 2.843

14.718

– 22.253

21.889

Voorziening doorlopende salariskosten

18.325

– 7.664

13.329

– 8.200

15.789

Voorziening afkoop boekwaarde gebouwen

5.483

0

0

– 100

5.383

Voorziening witte-groene tabel (loonheffing)

0

0

6.200

0

6.200

Voorziening verzelfstandiging Mesdagkliniek

2.282

– 10

0

– 316

1.955

Totaal

99.063

– 10.780

66.476

– 59.495

95.261

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

119

Crediteuren
Tabel 10.1.14 Crediteuren (bedragen * € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Crediteuren

19.949

36.294

Betalingen onderweg

30.028

5.907

Totaal

49.977

42.201

31-12-2017

31-12-2016

318

376

Nadere specificatie
Crediteuren moederdepartement
Crediteuren andere ministeries

2.353

881

Crediteuren derden (buiten het Rijk)

17.278

35.037

Totaal

19.949

36.294

Overige verplichtingen en overlopende passiva
Tabel 10.1.15 Overige verplichtingen en overlopende passiva (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

31-12-2017

31-12-2016

277.904

249.597

1.360

1.518

Overige verplichtingen: facturen/declaraties
Vooruitontvangen
Terug te betalen bijdragen aan moederdepartement

1.130

2.215

Vakantiegeld

26.032

26.379

Eindejaarsuitkering

3.476

3.529

Niet opgenomen vakantiedagen

28.736

22.207

Totaal

338.638

305.445

Nadere specificatie

31-12-2017

31-12-2016

Overige verplichtingen en overlopende passiva aan
moederdepartement

2.653

10.310

Overige verplichtingen en overlopende passiva aan andere
ministeries

33.562

32.573

Overige verplichtingen en overlopende passiva aan derden
(buiten het Rijk)

302.423

262.562

Totaal

338.638

305.445

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

120

III. Kasstroomoverzicht
Tabel 10.1.16 Kasstroomoverzicht per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)

Rekening Courant RHB 1 januari 2017 +/+
stand depositorekeningen
Totaal ontvangsten operationele
kasstroom(+/+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

(1)

(2)

3 = (2) – (1)

351.318

365.488

14.170

2.042.348

2.688.569

646.221

– 2.096.348

– 2.619.129

– 522.781

Totaal operationele kasstroom

– 54.000

69.440

123.440

Totaal investeringen (-/-)

– 12.200

– 17.274

– 5.074

Totaal boekwaarden desinvesteringen (+/+)

10.000

54.913

44.913

Totaal investeringskasstroom

– 2.200

37.639

39.839

0

– 111.030

– 111.030

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+/+)
Aflossing op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+/+)

0

0

0

– 10.825

– 28.175

– 17.350

0

0

0

Totaal financieringskasstroom

– 10.825

– 139.205

– 128.380

Rekening-courant RHB 31 december 2017
+/+ stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

284.293

333.362

49.069

Toelichting
Desinvesteringen
De afname van de boekwaarde (desinvesteringen) van de materiële vaste
activa wordt grotendeels veroorzaakt door de overdracht van installaties
en gebouwelijke voorzieningen aan het RVB in het kader van het nieuwe
(Rijksbrede) huisvestingsstelsel.
Uitkering aan moederdepartement
In 2017 heeft het moederdepartement de exploitatiereserve voor in totaal
€ 111 mln. afgeroomd. Daarvan heeft € 53 mln. betrekking op de
overschrijding van de maximale omvang van het eigen vermogen
conform de Regeling Agentschappen.
Leningen
In 2017 is het gehele saldo aan openstaande leningen, ad. € 28,175 mln.,
afgelost.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

121

IV. Doelmatigheid
Tabel 10.1.17 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2017 Prijzen in € 1,–; PxQ in € 1 mln.; Bezetting in %
Realisatie

Begroting

2014

2015

2016

2017

2017

Verschil

15.250

14.489

13.834

13.422

12.719

703

1,0

3,0

4,4

0,7

0

0,7

11.586

11.388

10.204

10.245

10.240

5

11.191

10.877

9.498

9.591

9.554

37

– inbewaringgestelden op politiebureaus

39

20

20

20

20

0

– capaciteit ten behoeve van internationale
tribunalen

96

96

96

96

96

0

Reservecapaciteit

260

395

590

538

570

– 32

Prijs operationele capaciteit per plaats per dag

253

240

237

244

243

1

DJI totaal
Fte’s totaal (ambtelijk)
Saldo van baten en lasten in %

Intramurale sanctiecapaciteit
Aantal
Verdeeld naar
Direct inzetbare capaciteit:
– strafrechtelijke sanctiecapaciteit

Prijs reservecapaciteit per plaats per dag
Totaal p*q
Bezettingsgraad

65

83

93

85

85

0

1.051,2

976

862,7

881,2

876,6

– 5,5

78,6

73,5

79,9

79,4

91,3

– 11,9

Toelichting
Ondanks de effecten van de gestegen lonen en prijzen zijn de kostprijzen door de lagere bezetting nagenoeg gelijk gebleven.
In stand te houden intramurale sanctiecapaciteit
Aantal

0

0

1.000

1.000

1.000

0

Gemiddelde prijs per plaats per dag

0

0

31

30

30

0

Totaal p*q

0

0

11,3

10,8

10,8

0,1

481

444

454

441

400

41

(B)PP met of zonder ET

481

444

454

441

400

41

Gemiddelde prijs per plaats per dag

83

64

80

70

61

9

14,6

10,3

13,3

11,2

8,9

2,3

Extramurale sanctiecapaciteit
Aantal
Verdeeld naar

Totaal p*q

Toelichting
De kostprijs van de extramurale capaciteit is gestegen als gevolg van de stijging van lonen en prijzen.
Intramurale forensische zorgplaatsen in het
gevangeniswezen (PPC’s)
Aantal

620

620

620

632

620

12

Gemiddelde prijs per plaats per dag

403

412

486

517

486

31

Totaal p*q

101,2

93,2

102,5

116,3

110,0

6,3

FPC’s / forensische zorg
Aantal

1.782

1.630

1.491

1.396

1.396

0

362

296

206

200

200

0

Verdeeld naar:
Direct inzetbare capaciteit:
– Rijks FPC’s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

122

Realisatie

Begroting

2014

2015

2016

2017

2017

1.416

1.334

1.285

1.196

1.196

0

508

504

547

564

554

10

Totaal p*q

330,4

299,6

276,5

273,0

282,3

– 9,3

Bezettingsgraad Justitiële Tbs-klinieken

89,6

91,2

92,9

95,0

91,3

3,7

– Tbs-capaciteit bij particuliere instellingen
Prijs operationele capaciteit per plaats per dag

Verschil

Toelichting
Door de volledige invoering van prestatiebekostiging per 2016 worden uitsluitend bezette bedden bekostigd. Dat betekent dat van de
beschikbare 1.396 tbs-plaatsen alleen de gerealiseerde bezetting (95%) bekostigd is (1.326 plaatsen). De stijging van de dagprijs bij de tbs
is onder meer het gevolg van het indexeren van de tarieven door de Nza.
Intramurale inkoopplaatsen forensische zorg in
GGZ instellingen
Aantal

1.916

2.150

2.359

2.602

2.263

339

Inkoop forensische zorg in strafrechtelijk kader

1.707

1.940

2.202

2.460

2.101

359

Inkoop forensische zorg voor gedetineerden

209

210

157

142

162

– 20

Gemiddelde prijs per plaats per dag

355

315

320

309

321

– 12

248,3

246,9

275,5

293,5

265,2

28,3

Verdeeld naar:

Totaal p*q

Toelichting
Bij de intramurale inkoopplaatsen forensische zorg is overproductie gerealiseerd. In de gerealiseerde productie heeft een verschuiving
plaatsgevonden van dure klinisch plaatsen naar beschermd wonen. Hierdoor is de dagprijs lager uitgekomen dan begroot.
Vreemdelingenbewaring en uitzetcentra
Aantal

1.762

1.179

738

928

933

–5

Verdeeld naar:
Direct inzetbare capaciteit:
– vrijheidsbeneming (art. 6 Vw)
– vreemdelingenbewaring (art. 59 Vw)

98

50

61

61

61

0

1.424

1.129

560

691

696

–5

Reservecapaciteit

240

0

117

176

176

0

Prijs operationele capaciteit per plaats per dag

168

198

246

263

255

8

Prijs reservecapaciteit per plaats per dag

77

0

87

104

99

5

Totaal p*q

104,0

85,0

59,5

78,7

76,9

1,8

Bezettingsgraad

30,1

22,8

37,4

48,1

91,3

– 43,2

Toelichting
De kostprijs van de vreemdelingencapaciteit is gestegen als gevolg van de stijging van lonen en prijzen.
Realisatie

Begroting

2014

2015

2016

2017

2017

Verschil

777

777

634

609

609

0

– rijks jeugdinrichtingen

319

319

273

255

255

0

– particuliere jeugdinrichtingen

331

328

250

250

262

– 12

Reservecapaciteit

127

130

111

104

92

12

Prijs operationele capaciteit per plaats per dag

608

638

618

584

614

– 30

Jeugdplaatsen
Aantal
Verdeeld naar
Direct inzetbare capaciteit

Prijs reservecapaciteit per plaats per dag

132

125

125

89

85

4

Totaal p*q

152,1

156,7

123,0

111,0

118,7

– 7,7

Bezettingsgraad

72,1

66,2

80,3

76,4

90,0

– 13,6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

123

2014

2015

2016

Realisatie

Begroting

2017

2017

Verschil

Toelichting
Ondanks de effecten van de gestegen lonen en prijzen is door de lage bezetting een lagere kostprijs gerealiseerd.
In stand te houden jeugdplaatsen
Aantal

36

36

36

144

144

0

Gemiddelde prijs per plaats per dag

132

125

125

55

85

– 30

Totaal p*q

1,7

1,6

1,6

2,9

4,4

– 1,5

Toelichting
De lagere kostprijs van de in stand te houden capaciteit is het gevolg van
extra opbrengsten voor de verhuur van de nieuwbouw Teylingereind.
Deze incidentele verhuuropbrengst was bij het opstellen van de begroting
niet voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

124

10.2 Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
De Immigratie- en Naturalisatiedienst is dé toelatingsorganisatie van
Nederland die als uitvoeringsorganisatie het immigratie- en asielbeleid
effectief en efficiënt uitvoert in samenwerking met de partners in de keten.
Dit houdt in dat de IND de aanvragen beoordeelt van vreemdelingen die
in Nederland willen verblijven of Nederlander willen worden.
I. Staat van baten en lasten
Tabel 10.2.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
(3 = 2 – 1)

Realisatie
2016

339.777

344.600

4.823

384.247

0

0

0

0
64.750

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden

56.360

67.991

11.631

Rentebaten

0

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

1.493

1.493

1.244

Bijzondere baten

0

0

0

3

396.137

414.084

17.947

450.244

Apparaatkosten

312.000

316.528

4.528

356.571

– Personele kosten

246.500

257.191

10.691

275.171

Waarvan eigen personeel

200.500

212.355

11.855

204.176

Waarvan inhuur externen

40.000

40.840

840

64.379

Totaal baten

Lasten

Waarvan overige personele kosten

6.000

3.996

– 2.004

6.616

– Materiële kosten

65.500

59.337

– 6.163

81.400

Waarvan apparaat ICT

1.000

1.181

181

1.113

Waarvan bijdrage aan SSO’s

28.429

38.545

10.116

61.927

Waarvan overige materiële kosten

36.071

19.611

– 16.460

18.360

Materiële programma kosten

63.937

44.806

– 19.131

58.889

200

86

– 114

180

Afschrijvingskosten

20.000

17.140

– 2.860

17.208

– Materieel

6.500

3.410

– 3.090

3.681

Rentelasten

Waarvan apparaat ICT

3.000

– Immaterieel

13.500

13.730

230

13.527

Overige lasten

0

5.146

5.146

10.705

– Dotaties voorzieningen

0

4.650

4.650

10.705

– Bijzondere lasten
Totaal lasten

Saldo van baten en lasten

– 3.000

0

496

496

0

396.137

383.706

– 12.431

443.553

0

30.378

30.378

6.691

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

125

Baten
Omzet moederdepartement
De van het moederdepartement te ontvangen baten zijn in een opdrachtbrief vastgelegd en er wordt afgerekend conform de tussen IND en
moederdepartement overeengekomen bekostigingsafspraken. In 2017 is
een omzet moederdepartement gerealiseerd van € 344 mln.
De omzet moederdepartement kan als volgt worden gespecificeerd:
Tabel 10.2.2 Specificatie omzet (bedragen x € 1.000)
2017

2016

Verdeeld naar productgroep:
Omzet (P*Q) Asiel

96.949

137.324

–

– 11.400

Omzet (P*Q) Asiel gecorrigeerd voor doelmatigheidstaakstelling

96.949

125.924

Omzet (P*Q) Naturalisatie

8.608

7.827

Doelmatigheidstaakstelling Asiel

Omzet (P*Q) Ketenondersteuning

5.279

3.403

Omzet (P*Q) Regulier

125.363

132.188

Indirecte omzet

161.090

158.913

Overige omzet

5.716

10.318

Subtotaal:

403.005

438.573

Omzet leges

– 58.405

– 54.326

Totaal

344.600

384.247

Totaal omzet P*Q:
De gerealiseerde uitstroom aantallen 2017 resulteert in een P*Q bijdrage
van € 236,2 mln. De lagere P*Q bijdrage ten opzichte van 2016 is het
gevolg van lagere productie.
Ten opzichte van 2016 is met name de productie (uitstroom) «Asiel Beslis
AA/VA» afgenomen.
Doelmatigheidstaakstelling Asiel:
Voor 2017 is er geen sprake van een doelmatigheidstaakstelling. De
efficiëntievoordelen van het sporenbeleid is reeds verwerkt in de herijkte
kostprijzen 2017.
Indirecte omzet (lumpsum + nationale veiligheid):
De indirecte kosten worden lumpsum door de opdrachtgever bekostigd.
Hiervoor is in 2017 een bedrag van € 159,7 mln. vastgesteld. De indirecte
omzet bestaat verder uit de bijdrage Nationale Veiligheid van € 1,4 mln.
Overige omzet moederdepartement:
De overige opbrengst bestaat uit de door de eigenaar gefinancierde
projecten van € 5,7 mln.
Omzet derden
In de omzet derden worden onder andere de leges voor het aanvragen
van vergunningen (€ 58 mln.), de bijdrage uit internationale projecten en
doorbelastingen voor huisvesting (tezamen € 10 mln.) verantwoord. De
omzet derden bedraagt € 68 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

126

Rentebaten
In 2017 zijn geen rentebaten ontvangen.
Vrijval voorzieningen
In 2017 heeft er een vrijval plaatsgevonden op de reorganisatievoorziening VWNW 2014 en 2015 ter grootte van € 1,5 mln.
Bijzondere baten
De Bijzondere baten zijn als volgt opgebouwd:
Tabel 10.2.3 Bijzondere baten (bedragen x € 1.000)
2017

2016

Waarborgsommen BES

0

3

Verkoop activa

0

0

Totaal baten

0

3

In 2016 is er door de IND een bijzondere baat geboekt in het kader van de
waarborgsommen van de BES-eilanden. In 2017 zijn er geen bijzondere
baten geweest.
Lasten
Apparaatskosten
Apparaatskosten zijn verdeeld in twee subcategorieën:
• Personele kosten
• Materiële kosten
Personele kosten
Het gemiddelde aantal fte’s ambtelijk personeel over 2017 bedraagt 3.057.
De bijbehorende gemiddelde loonsom per fte bedraagt € 67.999. De
kosten voor eigen personeel zijn hoger dan begroot, dit als gevolg van de
genomen maatregelen met betrekking van de verhoogde instroom die
eind 2015 waren ingezet. Als gevolg van deze verhoogde instroom zijn
meer medewerkers in (tijdelijke) dienst gekomen. In 2017 heeft de dalende
asielinstroom gezorgd voor een forse afname van het aantal uitzendkrachten en de daarbij behorende kosten.
Materiële kosten
De materiele kosten bestaan o.a. uit huisvestingskosten en kosten voor inen uitbesteding. De lasten laten in 2017 een lagere realisatie zien door de
dalende asielinstroom ten opzichte van 2016.
Programmakosten
De programmakosten bestaan o.a. uit automatiseringskosten, proceskosten en tolkenkosten. De lasten laten in 2017 een lagere realisatie zien
door de dalende asielinstroom ten opzichte van 2016.
Bijzondere lasten
In 2017 is er een bijzondere last geboekt voor het boekverlies op
afgestoten activa in verband met de verhuizing van de panden van
Rijswijk en Hoofddorp naar de Rijnstraat/Turfmarkt in Den Haag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

127

Afwijkingen lasten ten opzichten van begroting:
De posten «Waarvan overige personeelskosten» en «Waarvan overige
materiele kosten» zijn hoger dan begroot. De begroting wordt opgesteld
middels P*Q/Lumpsum financiering waarbij geen onderscheid wordt
gemaakt op de bovengenoemde onderdelen. De post «Dotaties voorzieningen» is niet begroot gezien de onvoorspelbaarheid van het verloop.
Lasten – apparaatskosten
De apparaatskosten nemen per saldo af. Verklaring voor deze daling is de
afgenomen asielinstroom die in 2016 is begonnen. Hierdoor namen onder
andere de lasten huisvesting af zoals bijvoorbeeld beveiligingskosten en
schoonmaak.
Lasten – externe inhuur
De lasten externe inhuur dalen doordat er in 2017 minder externen zijn
ingehuurd. Ten opzichte van de begroting zijn de lasten iets hoger dan
begroot.
Lasten – afschrijvingskosten materieel
De lasten afschrijvingskosten materieel zijn lager dan begroot. In de
begroting 2017 waren meer materiele investeringen geraamd.
Lasten – rentelasten
De rentelasten zijn lager dan begroot. In de begroting 2017 was rekening
gehouden met het aantrekken van meer leningen. Dit was voor 2017 niet
noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

128

II. Balans
Tabel 10.2.4 Balans per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Immateriële activa

41.404

47.644

Materiële vaste activa

5.306

7.774

– Grond en gebouwen

427

1.347

– Installaties en inventarissen

341

1.183

– Overige materiële vaste activa

4.538

5.244

133.530

96.018

1.295

1.331

– Debiteuren

4.702

4.382

– Overige vorderingen en overlopende activa

18.623

8.233

– Liquide middelen

108.910

82.072

Totaal Activa

180.240

151.436

Eigen vermogen

40.663

14.418

– Exploitatiereserve

10.285

7.727

– Onverdeeld resultaat

30.378

6.691

Voorzieningen

10.860

11.633

Langlopende schulden

30.807

43.491

– Leningen bij het Ministerie van Financiën

30.807

43.491

Kortlopende schulden

97.910

81.894

Activa

Vlottende Activa
– Voorraden en onderhanden projecten

Passiva

– Crediteuren

151

55

– Overige verplichtingen en overlopende passiva

97.759

81.839

Totaal Passiva

180.240

151.436

Toelichting op de balans per 31 december 2017
Een aantal balansposten worden hieronder verder toegelicht.
Tabel 10.2.5 Overzicht Eigen Vermogen (bedragen x € 1.000)
Exploitatiereserve

Onverdeeld
resultaat

Totaal

Stand 01-01-2017

7.727

6.691

14.418

Onverdeeld resultaat 2016 (+/-)

6.691

– 6.691

0

Toevoeging door moederdepartement (+)
Storting aan moederdepartement (-/-)
Onverdeeld resultaat 2017 (+/-)
Stand 31-12-2017

0

0

0

– 4.133

0

– 4.133

0

30.378

30.378

10.285

30.378

40.663

Ontwikkeling eigen vermogen in relatie tot gemiddelde omzet afgelopen
jaar
Het eigen vermogen in 2017 bedraagt per balansdatum € 40,7 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

129

Onverdeeld resultaat
Het onverdeelde saldo van baten en lasten over 2017 bedraagt € 30,4 mln.
positief
Ontwikkeling eigen vermogen in relatie tot gemiddelde omzet afgelopen 3
jaar
Het eigen vermogen is gebonden aan een maximumomvang van 5% van
de gemiddelde jaaromzet berekend over de laatste drie jaar (artikel 27 lid
4 c van de Regeling agentschappen).
In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het eigen vermogen in
relatie tot het plafond van 5% van de gemiddelde omzet in de afgelopen
drie jaar opgenomen.
Tabel 10.2.6 Ontwikkeling eigen vermogen in relatie tot gemiddelde omzet afgelopen 3
jaar (bedragen x € 1.000)
Jaar

Omzet

Eigen vermogen

%

2017

414.084

40.663

10%

2016

450.244

14.418

3%

2015

408.385

7.727

2%

In 2017 is een lager omzet (productie) gerealiseerd ten opzichte van 2016.
De voorzieningen zijn als volgt opgebouwd:
Reorganisatievoorzieningen (VWNW):
Vanaf 2014 zijn er diverse voorzieningen gevormd welke verband hielden
met de nieuwe inrichting van de IND per 1 september 2015. Deze
voorzieningen hebben betrekking op de medewerkers van de afdeling
Facilitaire Bedrijfsvoering, de nog niet geplaatste medewerkers uit de
verplichte fase van 2015 en remplaçanten. In 2017 is een bedrag van € 1,5
mln. vrijgevallen voor wat betreft de voorziening van de verplichte fase
kandidaten. In 2017 is er een bedrag van € 4,2 mln. gedoteerd.
Reorganisatievoorzieningen (VWNW):
Vanaf 2014 zijn er diverse voorzieningen gevormd welke verband hielden
met de nieuwe inrichting van de IND per 1 september 2015. Deze
voorzieningen hebben betrekking op de medewerkers van de afdeling
Facilitaire Bedrijfsvoering, de nog niet geplaatste medewerkers uit de
verplichte fase van 2015 en remplaçanten. In 2017 is een bedrag van € 1,5
mln. vrijgevallen voor wat betreft de voorziening van de verplichte fase
kandidaten. In 2017 is er een bedrag van € 4,2 mln. gedoteerd.
Voorziening Wachtgeldverplichtingen (WW/BW):
De IND is eigenrisicodrager voor de WW en bovenwettelijke WW
aanspraken van voormalige medewerkers. Alle lopende wachtgeldverplichtingen zijn opgenomen in een voorziening. De hoogte en looptijden
van de uitkeringen zijn gebaseerd op opgaven van het UWV en AGP. Voor
alle medewerkers die in de berekening van de voorziening wachtgeldverplichtingen zijn meegenomen, is voorzichtigheidshalve de maximale
uitkeringsduur gehanteerd aangezien geen betrouwbare inschatting is te
maken over een eventuele tussentijdse uitstroom. Voor voormalige
medewerkers die een nieuwe dienstbetrekking hebben gevonden, worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

130

na verloop van tijd geen verplichtingen meer opgenomen. In 2017 is er
een bedrag van € 0,4 mln. gedoteerd.
Tabel 10.2.7 Voorzieningen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving voorziening

Stand per

Vrijval

Dotatie

Onttrekking

Stand per

1-1-2017

in 2017

in 2017

in 2017

31-12-2017

Voorziening Reorganisatie 2015 – Vrijwillig

222

16

0

192

14

Voorziening Reorganisatie 2015 – Verplicht

715

210

986

505

985

Voorziening Reorganisatie 2016 FM – Vrijwillig

280

0

328

159

449

Voorziening Reorganisatie 2016 FM – Verplicht

4.298

928

1.752

1.380

3.742

Voorziening Maatwerk

1.078

339

0

334

406

Voorziening Remplacenten

219

0

1.214

188

1.245

Voorziening Wachtgeldverplichtingen (BW/W)

4.822

0

371

1.174

4.019

Totaal

11.633

1.493

4.650

3.931

10.860

Niet opgenomen vakantie uren
De stand van de niet opgenomen vakantie uren, de nog te betalen
(resterende) verlofdagen, zijn als kortlopende schuld opgenomen op de
balans. Naast vakantieverlof, zijn er binnen de overheid ook een aantal
bijzondere verlofsoorten, zoals ouderschapsverlof en pasverlof; deze zijn
buiten de berekening gelaten. Door verandering in de wet- en regelgeving
met betrekking tot de mee te nemen verlofuren zien we een toename van
ongeveer € 2,5 mln.
Tabel 10.2.8 Kortlopende schuld niet opgenomen vakantiedagen (bedragen x € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Vakantiedagen

10.427

7.952

Totaal

10.427

7.952

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

131

III Kasstroomoverzicht
Tabel 10.2.9 Kasstroomoverzicht per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2017 +/+ stand depositorekeningen
Totaal ontvangsten operationele kasstroom(+/+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

2

Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarden desinvesteringen (+/+)

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

(1)

(2)

3 = (2) – (1)

59.257

82.009

22.752

451.137

459.806

8.669

– 436.137

– 407.616

28.521

15.000

52.190

37.190

– 13.410

– 9.294

4.116

0

782

782

– 13.410

– 8.512

4.898

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

0

– 4.133

– 4.133

Eenmalige storting door het moederdepartement (+/+)

0

0

0

Aflossing op leningen (-/-)

– 17.500

– 14.464

3.037

Beroep op leenfaciliteit (+/+)

13.410

1.780

– 11.630

4

Totaal financieringskasstroom

– 4.090

– 16.817

– 12.727

5

Rekening-courant RHB 31 december 2017 +/+ stand depositorekeningen
(=1+2+3+4)

56.757

108.870

52.113

3

Totaal investeringskasstroom

Algemeen
De realisatiecijfers van het kasstroomoverzicht zijn opgesteld volgens de
directe methode.
Investeringen
De investeringen hebben voor het grootste gedeelte betrekking op
hardware, inventaris, installaties, verbouwingen en de ontwikkelkosten
van het systeem Indigo, E-dienstverlening, Metis en virtualisatie.
Aflossing op lening
De aflossing op de leningen is lager dan begroot doordat in 2017 er
minder beroep op de leenfaciliteit is gedaan.
Beroep op leenfaciliteit
In 2017 is het beroep op de leenfaciliteit lager dan begroot als gevolg van
minder investeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

132

IV. Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Tabel 10.2.10 Doelmatigheidsindicatoren
Realisatie

Begroting

2014

2015

2016

2017

2017

FTE-totaal (excl. externe inhuur)

2.984

2.902

2.946

3.054

3.160

Saldo van baten en lasten (%)

0,2

1,2

1,5

6,8

0

Aantal klachten in %

–

0,2

0,1

0,1

<2,0

93

96

91

86

90

Omschrijving generiek deel
IND-totaal

Asiel:
Doorlooptijd (wettelijke termijn) in %
Standhouden van beslissingen in %

87

87

90

90

85

Gemiddelde kostprijs (x € 1)

3.790

3.307

3.089

2.620

2.640

Omzet (P*Q)

197,7

166,0

218,0

169

180

91

91

89

82

95

Regulier:
Doorlooptijd (wettelijke termijn) in %
Standhouden van beslissingen in %

84

88

86

86

80

Gemiddelde kostprijs (x € 1)

795

848

744

797

780

154,0

169,0

209,0

219

212

Omzet (P*Q)

Naturalisatie:
Doorlooptijd (wettelijke termijn) in %

86

96

95

93

95

Gemiddelde kostprijs (x € 1)

690

610

525

714

670

Omzet (P*Q)

17,8

21,0

12,0

15

19

Doorlooptijden:
De gemiddelde doorlooptijd asiel producten is 86%. De norm wordt niet
gerealiseerd doordat o.a. de voorraden Asiel Beslis en Nareis worden
weggewerkt. Door de verhoogde instroom, van voorgaande jaren, zijn
voorraden ontstaan. Het wegwerken van de voorraden heeft een negatief
effect op de gemiddelde doorlooptijd.
De gemiddelde doorlooptijd van de reguliere producten is lager dan de
norm van 95%. Grotendeels komt dit door het wegwerken van de
voorraden MVV nareis, 8 EVRM, bezwaar Nareis en bezwaar 8EVRM. Het
wegwerken van deze voorraden heeft prioriteit.
De tijdigheid naturalisatie is niet gerealiseerd doordat instroompieken zijn
opgevangen met interne capaciteit naturalisatie, een deel van de
capaciteit was ingezet voor overige beslistaken.
Klachten:
De klachten worden alleen IND totaal bijgehouden en gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

133

V Interdepartementale vorderingen, schulden en liquide middelen
per 31 december 2017
Tabel 10.2.11 Interdepartementale vorderingen, schulden en liquide middelen (bedragen x € 1.000)
Ministerie
van JenV

Debiteuren

Andere
Ministeries
incl.
agentschappen

Derden
(buiten het
Rijk)

Totaal

224

78

4.400

4.702

Nog te ontvangen

0

12.783

5.840

18.623

Liquide Middelen

108.910

0

0

108.910

0

0

151

151

Nog te betalen

12.845

35.105

49.809

97.759

Totaal

121.979

47.966

60.200

230.145

Crediteuren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

134

10.3 Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
Het CJIB is een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie die alleen voor of in opdracht van de overheid werkt, met
aangewezen taken binnen de justitieketen voor het ten uitvoerleggen en
coördineren van opgelegde (Europese) financiële straffen, sancties,
transacties, strafbeschikkingen, maatregelen en confiscatiebeslissingen.
I. Staat van Baten en Lasten
Tabel 10.3.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

115.880

118.063

2.183

117.524

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen

536

768

232

634

14.637

12.248

– 2.389

12.679

Rentebaten

0

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

0

0

83

Bijzondere baten

0

1.426

1.426

0

131.053

132.505

1.452

130.920

Apparaatkosten

114.553

114.112

– 441

112.485

– Personele kosten

87.073

89.413

2.340

84.923

Waarvan eigen personeel

54.643

55.034

391

53.988

Waarvan inhuur externen

30.230

30.814

584

28.017

Waarvan overige personele kosten

2.200

3.565

1.365

2.918

– Materiële kosten

27.480

24.699

– 2.781

27.562

Waarvan apparaat ICT

5.500

5.970

470

6.432

Waarvan bijdrage aan SSO’s

8.000

7.000

– 1.000

8.487

Waarvan overige materiële kosten

13.980

11.729

– 2.251

12.643

Gerechtskosten

12.228

9.190

– 3.038

9.975

Omzet derden

Totaal baten

Lasten

Rentelasten

181

155

– 26

290

Afschrijvingskosten

4.091

3.799

– 292

5.679

– Materieel

3.541

3.310

– 231

5.426

– Immaterieel

550

489

– 61

253

Overige lasten

0

401

401

924

– Dotaties voorzieningen

0

0

0

0

– Bijzondere lasten
Totaal lasten

Saldo van baten en lasten

0

401

401

924

131.053

127.657

– 3.396

129.353

0

4.848

4.848

1.567

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

135

Baten
Omzet moederdepartement
Tabel 10.3.2 Onderbouwing omzet moederdepartement
Product

Vaste kosten

Variabel deel

x € 1.000

kostprijs

819

€ 18,40

21.516

1.215

Vrijheidsstraffen

Uitstroom

Omzet
(x € 1.000)

776

€ 8,79

36.347

1.095

Schadevergoedingsmaatregelen

3.386

€ 133,95

13.332

5.171

Ontnemingsmaatregelen

4.651

€ 1.159,81

1.483

6.371

320

€ 144,25

881

448

Taakstraffen

Voorwaardelijke Invrijheidstelling

348

€ 28,58

17.149

838

Geldboetes

66.715

€ 1,76

9.726.365

83.810

Transacties

0

€ 31,47

6.098

192

Toezicht

Overig

18.923

Totaal

118.063

De omzet moederdepartement is samengesteld uit een vaste vergoeding
voor de vaste kosten en een variabele vergoeding op basis van P*Q voor
de gerealiseerde productie.
De omzet overig betreft projectfinanciering (€ 13,6 mln.), inputfinanciering
(€ 4,3 mln.) en diverse overige financiering (€ 1,0 mln.).
Omzet overige departementen
Tabel 10.3.3 Onderbouwing omzet overige departementen (bedragen x € 1.000)
Opdrachtgever

Departement

Q (stuks)

Omzet

SZW

2.626

108

Bestuurlijke boetes:
– Inspectie SZW
– Agentschap Telecom

EZ

232

11

– Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

EZ

1.614

46

– Inspectie Leefomgeving en Transport

IenM

1.939

68

– nVWA

EZ

8.392

244

– DUO

OCW

748

21

Fin

41

6

VWS

249

9

EZ

14

5

OCW

263

170

BZK

–

79

–

–

1

– Belastingdienst
– IGZ
Clustering rijksincasso:
– Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
– DUO
Overig:
– Dienst Huurcommissie
– Overig
Totaal

768

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

136

Omzet derden
De omzet derden betreft de vergoeding die het CJIB namens het Ministerie van VWS ontvangt inzake wanbetalers en onverzekerden.
Bijzondere baten
De bijzondere baten hebben voor het grootste deel betrekking op de
vrijval van de verplichting inzake IBM licenties.
Lasten
Personele kosten
Tabel 10.3.4 Onderbouwing Personele kosten (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Begroting

2015

2016

2017

2017

52.170

53.984

55.009

54.637

892

881

877

877

23.309

28.017

30.814

30.230

Kosten

17

4

25

6

Aantal fte’s

3

2

2

1

Eigen personeel
Kosten
Aantal fte’s
Externe inhuur
Kosten
Postactief personeel

Overige personeelskosten
Overige personeelskosten

2.354

2.918

3.565

2.200

Totale personeelskosten

77.850

84.923

89.413

87.073

Personele kosten
Als gevolg van gewijzigde regelgeving, is het verlofsaldo hoger dan
begroot. Daarnaast zijn er hogere opleidingskosten dan waar in de
ontwerpbegroting mee is gerekend.
Materiële kosten
Als gevolg van het nieuwe huisvestingsstelsel zijn de huisvestingskosten
lager dan begroot. Daarnaast zijn de kosten lager door aanbestedingen
inzake portokosten en bankcontract.
Gerechtskosten
De lagere gerechtskosten worden verklaard doordat de exploitatie van CRI
een half jaar later is gestart dan begroot. Daarnaast zijn er lagere kosten
als gevolg van procesoptimalisatie, waardoor er minder zaken
doorstromen naar de deurwaarder.
Afschrijvingskosten
In de begroting zijn voor het gehele jaar afschrijvingskosten voor CRI
opgenomen; de exploitatie van dit programma is gestart op 1 juli 2017.
Rentelasten
De lagere rentelasten houden verband met de lagere rente waartegen
leningen zijn afgesloten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

137

Bijzondere lasten
Dit betreft de in 2017 genomen bijzondere last inzake de verwachte
meerkosten van de projecten.
II. Balans
Tabel 10.3.5 Balans per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Activa
Immateriële activa

2.741

3.216

Materiële vaste activa

8.422

20.293

– Grond en gebouwen

734

908

– Installaties en inventarissen

2.997

16.661

– Overige materiële vaste activa

4.691

2.724

Vlottende Activa

39.838

43.955

0

0

– Voorraden en onderhanden projecten
– Debiteuren

1.107

296

– Overige vorderingen en overlopende activa

3.286

2.884

– Liquide middelen

35.445

40.775

Totaal Activa

51.001

67.464

Eigen vermogen

7.920

4.640

– Exploitatiereserve

3.072

3.073

– Onverdeeld resultaat

4.848

1.567

Passiva

Voorzieningen

890

1.768

9.206

23.067

– Leningen bij het Ministerie van Financiën

9.206

23.067

Kortlopende schulden

32.985

37.989

Langlopende schulden

– Crediteuren

917

854

– Overige verplichtingen en overlopende passiva

32.068

37.135

Totaal Passiva

51.001

67.464

Activa
In onderstaand overzicht is voor de posten Debiteuren, Overige vorderingen en overlopende activa en Liquide Middelen aangegeven welk deel
van de stand per 31 december 2017 vorderingen betreft tussen het
agentschap en het moederdepartement; het agentschap en andere
Ministeries (inclusief agentschappen); het agentschap en derden (buiten
het Rijk).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

138

Tabel 10.3.6 Vlottende activa (bedragen * € 1.000)
Moederdepartement

Andere
Ministeries

132
8

Liquide middelen
Totaal

Debiteuren
Overige vorderingen en overlopende activa

Derden
(buiten het
rijk)

Totaal

701

274

1.107

154

3.124

3.286

35.445

0

0

35.445

35.585

855

3.398

39.838

Passiva
In onderstaand overzicht is voor de posten Crediteuren, Overige verplichtingen en overlopende passiva aangegeven welk deel van de stand per
31 december 2017 schulden betreft tussen: het agentschap en het
moederdepartement; het agentschap en andere Ministeries (inclusief
agentschappen); het agentschap en derden (buiten het Rijk).
Tabel 10.3.7 Kortlopende schulden (bedragen x € 1.000)
Moederdepartement
Crediteuren

Andere
Ministeries

Derden
(buiten het
rijk)

Totaal

0

567

350

917

Overige verplichtingen en overlopende passiva

16.599

3.781

11.688

32.068

Totaal

16.599

4.348

12.038

32.985

In onderstaand overzicht is het verloop van de voorziening nader
toegelicht.
Tabel 10.3.8 Voorzieningen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving voorziening

Stand per

Vrijval

Dotatie

Onttrekking

Stand per

1-1-2017

2017

2017

2017

31-12-2017

Reorganisatievoorziening

1.768

0

0

– 878

890

Totaal

1.768

0

0

– 878

890

In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het eigen vermogen in
relatie tot het plafond van 5% van de gemiddelde omzet in de afgelopen
drie jaar opgenomen.
Tabel 10.3.9 Ontwikkeling eigen vermogen (bedragen x € 1.000)
2015

2016

2017

123.887

130.837

131.079

Plafond eigen vermogen

5.910

6.143

6.430

Eigen vermogen

3.073

4.640

7.920

Eigen vermogen als percentage van omzet

2,60%

3,80%

6,16%

Omzet

Voorgesteld wordt om het onverdeeld resultaat toe te voegen aan de
exploitatiereserve.
Het CJIB is in gesprek met FEZ over de inzet van deze exploitatiereserve
ten behoeve van de uitgaven naar aanleiding van het programma
compliance (waaronder BIR).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

139

III. Kasstroomoverzicht
Tabel 10.3.10 Kasstroomoverzicht over 2017 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2017 +/+ stand depositorekeningen
Totaal ontvangsten operationele kasstroom(+/+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

2

Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarden desinvesteringen (+/+)

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

(1)

(2)

3 = (2) – (1)

29.101

40.773

11.672

131.052

135.879

4.827

– 126.961

– 134.372

– 7.411

4.091

1.507

– 2.584

– 2.600

– 4.119

– 1.519

0

12.711

12.711

– 2.600

8.592

11.192

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

0

– 1.568

– 1.568

Eenmalige storting door het moederdepartement (+/+)

0

0

0

Aflossing op leningen (-/-)

– 5.276

– 17.306

– 12.030

Beroep op leenfaciliteit (+/+)

2.600

3.445

845

4

Totaal financieringskasstroom

– 2.676

– 15.429

– 12.753

5

Rekening-courant RHB 31 december 2017 +/+ stand depositorekeningen
(=1+2+3+4)

27.916

35.443

7.527

Afschrijvingstermijn

Bedrag

Verbouwingen

5–10 jaar

4

Installaties en inventaris

5–10 jaar

768

Hard- en software

3–5 jaar

3.333

3

Totaal investeringskasstroom

Tabel 10.3.11 Investeringen (bedragen x € 1.000)
Activum

Immateriële vaste activa

5 jaar

Totaal

14
4.119

Operationele kasstroom
Het verschil wordt verklaard door de toename van de vlottende activa
(exclusief liquide middelen) ad € 1,2 mln. en de afname van de kortlopende schulden ad € 1,4 mln.
Investeringskasstroom
Het verschil wordt verklaard door de desinvestering in digitale flitspalen
ad € 12,5 mln., daarnaast waren de investeringen in 2017 € 1,5 mln.
hoger dan begroot. Ultimo 2017 staat er een nog te betalen factuurbedrag
ad € 0,045 mln. inzake de in 2017 verrichte investeringen. Hierdoor is het
bedrag aan investeringen op de balans hoger dan de investeringskasstroom.
Financieringskasstroom
Het verschil wordt verklaard door de extra aflossing op de financiering
van digitale flitspalen ad € 12,6 mln. en de eenmalige uitkering aan het
moederdepartement ad € 1,6 mln. Daarnaast is de jaarlijkse aflossing
€ 0,6 mln. lager en het beroep op leenfaciliteit € 0,8 mln. hoger.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

140

IV. Doelmatigheidsindicatoren
Tabel 10.3.12 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2017
Realisatie

Begroting

2014

2015

2016

2017

2017

Verschil

FTE-totaal (ambtelijk)

893

892

881

877

877

–0

Saldo van baten en lasten in %

0,8

1,5

1,2

0,2

0,0

0,2

9.000.853

8.465.752

9.589.013

9.726.365

9.364.286

362.079

7,00

7,00

9,00

9,00

9,00

0,00

63.457.585

59.260.264

86.301.117

87.537.285

84.278.574

3.258.711

94,6

92,0

92,0

93,2

92,4

0,8

Aantal

59.865

12.912

7.247

6.098

9.800

– 3.702

Kostprijs (x € 1)

30,00

–

31,47

31,47

31,47

–

1.796.059

0

228.063

191.904

308.406

– 116.502

79,0

60,8

53,9

60,9

60,0

0,9

20.216

21.252

20.752

21.516

20.871

645

CJIB-totaal:

Geldboetes
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet (p*q)
% geïnde zaken binnen 1 jaar

Transacties

Omzet (p*q)
% geïnde zaken binnen 1 jaar

Vrijheidsstraffen*
Aantal
Kostprijs (x € 1)

60,63

66,99

97,22

108,81

57,66

51,15

1.225.775

1.423.595

2.017.515

2.341.168

1.203.349

1.137.819

Aantal

37.568

41.317

37.884

36.347

38.627

– 2.280

Kostprijs (x € 1)

37,73

32,36

54,04

76,21

28,87

47,34

1.417.263

1.337.132

2.047.107

2.769.923

1.115.298

1.654.625

Aantal

13.059

13.333

13.230

13.332

13.809

– 477

Kostprijs (x € 1)

425,40

432,05

496,33

415,74

379,12

36,62

5.555.332

5.760.362

6.566.457

5.542.670

5.235.319

307.351

87,0

86,7

85,8

84,6

85,0

– 0,4

Omzet (p*q)

Taakstraffen*

Omzet (p*q)

Schadevergoedingsmaatregelen

Omzet (p*q)
% afgedane zaken binnen 3 jaar

Ontnemingsmaatregelen
Aantal

1.181

1.282

1.268

1.483

1.617

– 134

Kostprijs (x € 1)

4.072,17

4.707,35

4.610,32

3.889,33

4.035,89

146,56

Omzet (p*q)

4.809.231

6.034.817

5.845.884

5.767.869

6.526.041

– 758.172

% afgedane A-zaken binnen 5 jaar

74,6

70,1

74,1

71,4

70,0

1,4

% afgedane B-zaken binnen 10 jaar

68,0

67,8

71,8

65,9

65,0

0,9

869

1.142

936

881

1.250

– 369

voorwaardelijke invrijheidstelling
Aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

141

2014
Kostprijs (x € 1)
Omzet

2015

2016

Realisatie

Begroting

2017

2017

Verschil

778,2

375,03

390,41

421,90

400,61

21,29

676.260

428.281

365.421

371.690

500.757

– 129.068

12.481

13.515

14.901

17.149

15.000

2.149

Routeren Toezicht
Aantal
Kostprijs (x € 1)
Omzet

39,16

52,46

33,29

44,14

51,79

– 7,65

488.809

708.952

496.117

756.915

776.802

– 19.887

5.129

5.457

5.258

8.500

– 3.242

Jeugdreclassering
Aantal
Kostprijs (x € 1)

118,44

90,82

82,09

96,94

– 14,85

Omzet

607.457

495.591

431.609

824.000

– 392.391

13.563

13.723

15.872

15.260

612

Bestuurlijke boetes
Aantal

13.109

Tarief (x € 1)

44,70

34,75

33,64

33,75

35,10

– 1,35

Omzet (p*q)

586.021

471.276

461.639

535.641

535.600

41

13.846.287

13.808.089

12.474.224

10.674.656

14.639.670

– 3.965.014

Omzet

20.069.379

34.658.775

13.620.865

15.583.670

15.109.185

474.485

Totaal

113.928.000

124.499.000

130.920.000

132.505.000

131.053.000

1.451.999

Overheidsincasso
Omzet

Omzet-diversen/input

* Voor vrijheidsstraffen en taakstraffen zijn er geen kwaliteitsindicatoren die direct aan de activiteiten van het CJIB zijn te koppelen. De taak van het
CJIB is de administratieve regie (coördinatie) op de betreffende ketenprocessen.

Toelichting
In 2016 is een verbetering in de methodiek van doorverdeling van
ICT-kosten doorgevoerd. Deze verbetering is nog niet in de kostprijzen van
de begroting 2017 verwerkt. Dit heeft geleid tot een stijging dan wel
daling van de kostprijzen tussen de verschillende producten. Bij de
producten vrijheidsstraffen en taakstraffen heeft dit geleid tot een forse
stijging van de kostprijs.
Het product jeugdreclassering is een nieuw product waarvoor in de
begroting een eerste kostprijsraming is opgenomen. De praktijk in 2017
laat zien dat de kostprijs lager uitkomt dan geraamd.
Door hogere dan begrote productieaantallen is de kostprijs van Toezicht
lager uitgekomen dan begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

142

10.4 Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
Het NFI draagt bij aan het artikelonderdeel 33.2 «Het bestrijden van
criminaliteit door een effectief en doelmatig instrumentarium van
opsporing en vervolging» door middel van het leveren van kwalitatief
hoogstaand forensisch onderzoek aan de partners in de strafrechtketen.
De drie kernproducten daarbij zijn het uitvoeren van onderzoek op
overwegend technisch, medisch-biologisch en natuurwetenschappelijk
terrein, het doen van onderzoek naar nieuwe methoden en technieken en
het overdragen van kennis op het gebied van forensisch en wetenschappelijk onderzoek.
I. Staat van Baten en Lasten
Tabel 10.4.1 Staat van baten en lasten van het baten-lastenagentschap NFI (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

Omzet moederdepartement

65.938

Omzet overige departementen

1.200

70.785

4.767

89.975

172

– 1.028

388

Omzet derden
Rentebaten

1.800

5.234

3.514

5.094

22

0

– 22

0

Vrijval voorzieningen

0

661

661

2.671

Bijzondere baten

0

174

174

25

68.960

77.026

8.066

98.153

Apparaatkosten

42.910

57.709

14.799

52.813

– Personele kosten

39.871

51.479

11.608

46.607

Waarvan eigen personeel

37.171

42.333

5.162

39.579

Waarvan inhuur externen

2.700

9.192

6.492

6.730

Baten

Totaal baten

Lasten

Waarvan overige personele kosten

0

– 46

– 46

298

– Materiële kosten

3.039

6.230

3.191

6.206

Waarvan apparaat ICT

1.500

3.039

1.539

3.086

539

405

– 134

403

Waarvan bijdrage aan SSO’s
Waarvan overige materiële kosten

1.000

2.786

1.786

2.717

Materiële programmakosten

22.000

16.164

– 5.836

19.058

200

58

– 142

100

Afschrijvingskosten

3.850

3.551

– 299

3.630

– Materieel

3.850

3.551

– 299

3.630

Rentelasten

– Immaterieel

0

0

0

0

Overige lasten

0

1.179

1.179

19.425

– Dotaties voorzieningen

0

316

316

450

863

863

18.975

78.661

9.701

95.026

– Bijzondere lasten
Totaal lasten

68.960

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

143

Omschrijving

Saldo van baten en lasten

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

0

– 1.635

– 1.635

3.127

Het verliessaldo 2017 van € 1,6 mln. wordt met name veroorzaakt door
incidentele, niet te voorziene kosten, het cultuurtraject (0,9 mln.), hogere
voorziening dubieuze debiteuren (0,3 mln.), toename verlofuren (0,3 mln.)
en door het ordentelijk toerekenen van kosten aan de juiste periode (0,6
mln.). Positief van invloed op het resultaat is de vrijval uit de reorganisatievoorziening (0,6 mln.).
Baten
De baten bedragen circa € 8,1 mln. meer dan begroot. Dit komt door een
hogere bijdrage van het moederdepartement van € 4,6 mln. die grotendeels (€ 3,0 mln.) bestemd is voor extra onderzoekscapaciteit ten behoeve
van een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast is
er een toename van de opdrachten voor derden en subsidies voor R&D
(samen € 3,7 mln.). Van andere departementen dan JenV werden minder
opdrachten ontvangen (1,0 mln). Tot slot zijn de baten circa € 0,8 mln.
hoger als gevolg van de vrijval van voorzieningen en een bijzondere baat
als gevolg van overdracht van activa aan het Rijksvastgoedbedrijf.
Lasten
– De lasten bedragen circa € 9,7 mln. meer dan begroot.
– De personele kosten bedragen circa € 11,6 mln. meer. Met name als
gevolg van de uitbreiding van de onderzoekscapaciteit is meer
uitgegeven aan eigen personeel (€ 5,2 mln.). De externe inhuur is
hoger dan begroot als gevolg van de nog lopende verbeteracties op de
bedrijfsvoering en de inzet van externen voor werkzaamheden voor
derden (€ 6,5 mln.).
– De materiele kosten zijn ca. 3 mln. hoger dan begroot, maar in lijn met
de kosten in 2016. De laboratoriumkosten zijn ca. € 5,8 mln. lager. Dit
is onder ander het gevolg van het afstoten van een eerder gehuurde
dependance.
– De overige lasten zijn hoger als gevolg van een dotatie aan de
voorzieningen (€ 0,3 mln.) en bijzondere lasten als gevolg van het
cultuurtraject (€ 0,9 mln.).
Personele kosten
Tabel 10.4.2 Onderbouwing Personele kosten
Realisatie

Begroting

2015

2016

2017

2017

39.737

39.579

42.333

37.171

531

517

523

501

2.833

6.730

9.192

2.700

Eigen personeel
Kosten (x € 1.000)
Aantal fte’s
Externe inhuur
Kosten (x € 1.000)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

144

Realisatie

Begroting

2015

2016

2017

2017

462

109

20

0

8

3

0

0

Overige personeelskosten (x € 1.000)

649

298

– 46

0

Totale personeelskosten (x € 1.000)

43.681

46.716

51.479

39.871

31-12-2017

31-12-2016

0

0

Materiële vaste activa

8.709

9.799

– Grond en gebouwen

41

5

– Installaties en inventarissen

7.117

8.023

– Overige materiële vaste activa

1.551

1.771

Vlottende Activa

10.806

16.656

129

0

– Debiteuren

1.754

2.560

– Overige vorderingen en overlopende activa

2.132

1.656

– Liquide middelen

6.791

12.440

Totaal Activa

19.515

26.455

456

3.127

– Exploitatiereserve

2.091

3.127

– Onverdeeld resultaat

– 1.635

0

Voorzieningen

1.503

2.895

Langlopende schulden

7.032

8.820

Postactief personeel
Dotatie voorziening post-actief personeel (x € 1.000)
Aantal fte’s
Overige personeelskosten

II. Balans
Tabel 10.4.3 Balans per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)

Activa
Immateriële activa

– Voorraden en onderhanden projecten

Passiva
Eigen vermogen

– Leningen bij het Ministerie van Financiën

7.032

8.820

Kortlopende schulden

10.524

11.613

– Crediteuren

2.420

1.991

– Overige schulden en overlopende passiva

8.104

9.622

Totaal Passiva

19.515

26.455

Activa
In onderstaand overzicht is voor de posten Debiteuren, Overige vorderingen, overlopende activa en Liquide Middelen aangegeven welk deel
van de stand per 31 december 2017 vorderingen betreft tussen het
agentschap en het moederdepartement; het agentschap en andere
ministeries (inclusief agentschappen); het agentschap en derden (buiten
het Rijk).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

145

Tabel 10.4.4 Debiteuren, overige vorderingen, overlopende activa en liquide middelen (bedragen * € 1.000)
Moederdepartement

Andere
Ministeries

Derden
(buiten het
rijk

Totaal

Debiteuren

10

64

2.128

2.202

Overige vorderingen en overlopende activa

120

82

1.930

2.132

0

6.791

0

6.791

130

6.937

4.058

11.125

Liquide middelen
Totaal

Passiva
In onderstaand overzicht is voor de posten Crediteuren, Overige schulden
en overlopende passiva aangegeven welk deel van de stand per
31 december 2017 schulden betreft tussen: het agentschap en het
moederdepartement; het agentschap en andere ministeries (inclusief
agentschappen); het agentschap en derden (buiten het Rijk).
Tabel 10.4.5 Crediteuren en kortlopende schulden (bedragen x € 1.000)

Crediteuren

Moederdepartement

Andere
Ministeries

Derden
(Buiten het
Rijk)

Totaal

374

145

1.810

2.329

Overige schulden en overlopende passiva

1.023

244

6.837

8.104

Totaal

1.397

389

8.647

10.433

In onderstaand overzicht is het verloop van de voorziening nader
toegelicht.
Tabel 10.4.6 Voorzieningen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving voorziening

Stand per

Vrijval

Dotatie

Onttrekking

Stand per

1-1-2017

2017

2017

2017

31-12-2017

2.116

661

0

482

973

779

0

20

269

530

2.895

661

20

751

1.503

Voorziening personele verplichtingen reorganisatie
Voorziening vaststellingsovereenkomst en wachtgelden
Totaal

In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het eigen vermogen in
relatie tot het plafond van 5% van de gemiddelde omzet in de afgelopen
drie jaar opgenomen.
Tabel 10.4.7 Ontwikkeling eigen vermogen (bedragen x € 1.000)
2017

2016

2015

Omzet

76.191

95.457

80.123

Plafond eigen vermogen

4.196

4.181

3.873

Eigen vermogen

456

3.127

– 520

Eigen vermogen als percentage van omzet

1%

3%

– 1%

De eigenaar besluit bij VJN 2018 over de bestemming van het onverdeeld
resultaat (in deze berekening is het onverdeeld resultaat al opgenomen in
het Eigen Vermogen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

146

III Kasstroomoverzicht
Tabel 10.4.8 Kasstroomoverzicht over 2017 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2017 +/+ stand depositorekeningen
Totaal ontvangsten operationele kasstroom(+/+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

2

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

(1)

(2)

3 = (2) – (1)

14.241

12.440

– 1.801

68.938

74.698

5.760

– 65.088

– 75.083

– 9.995

Totaal operationele kasstroom

3.850

– 385

– 4.235

Totaal investeringen (-/-)

– 4.500

– 2.583

1.917

143

143

– 4.500

– 2.440

2.060

– 1.036

– 1.036

Totaal boekwaarden desinvesteringen (+/+)
3

Totaal investeringskasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+/+)

0

Aflossing op leningen (-/-)

– 3.850

Beroep op leenfaciliteit (+/+)

4.500

– 1.788

2.062

4

Totaal financieringskasstroom

650

– 2.824

– 3.474

5

Rekening-courant RHB 31 december 2017 +/+ stand depositorekeningen
(=1+2+3+4)

14.241

6.791

– 7.450

Afschrijvingstermijn

Bedrag

5–10 jaar

1.740

2–5 jaar

805

30 à 50 jaar

38

– 4.500

Tabel 10.4.9 Investeringen (bedragen x € 1.000)
Activum
Installaties en inventaris
Overige materiële vaste activa
Grond en gebouwen
Totaal

2.538

Operationele kasstroom
Het verschil kan met name verklaard worden door het negatieve exploitatieresultaat.
Investeringskasstroom
Dit betreft de in 2017 gedane investeringen die zijn achtergebleven bij de
begroting.
Financieringskasstroom
In 2017 is er voor gekozen om te investeren uit eigen middelen. Er is geen
beroep gedaan op de leenfaciliteit, wel is er afgelost.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

147

IV. Doelmatigheidsindicatoren
Tabel 10.4.10 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2017
NFI productie K1
Productgroep
BDE

Bijzondere
Dienstverlening en
Expertise

in
producten

BiS

Biologische
Sporen

in
producten

Instroom

Capaciteit

Uitstroom

Verschil
Uitstroom en
capaciteit

Realisatie
gemiddelde
levertijd

Norm
levertijd
2017

% op tijd

6.210

4.513

5.602

1.089

21

19

76%

52.235

52.858

51.826

– 1.032

14

16

94%

14

18

92%

43

23

81%

15

15

92%

in uren
CFS

DBS

Chemische
en Fysische
Sporen

in
producten

Digitale en
Biometrische
Sporen

in
producten

in uren
NFI

Nederlands
Forensisch
Instituut
totaal

666

– 666

12.862

12.993

12.993

880

1.024

915

– 109

12.419

14.706

14.321

– 385

72.187

71.388

71.336

– 52

12.419

15.372

14.321

– 1.051

in
producten

in uren
Bron: bevroren stand van 5 januari (qlikview)

•
•
•
•
•
•
•

Het kostprijsmodel van het NFI is nog in ontwikkeling;
De bezetting van het NFI bedroeg ultimo 2017 525,4 fte;
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten
bedroeg in 2017 2,1%;
De afgesproken productie voor K1 (zaaksonderzoek) is vrijwel
gerealiseerd;
Voor het NFI totaal bedraagt de gemiddelde gerealiseerde levertijd 15
dagen en ligt daarmee binnen de norm van 16 dagen;
Op de productgroepen BDE en DBS is de normtijd niet gehaald;
Het percentage onderzoeksrapporten dat geleverd is binnen de
genormeerde levertijd bedraagt 92%. Hiermee is de norm van 95% net
niet gehaald, maar is er ten opzichte van vorig jaar (2016: 75%) een
aanzienlijke verbetering gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

148

10.5 Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening
(Dienst Justis)
Screeningsautoriteit Justis beoordeelt de betrouwbaarheid van personen
en organisaties en draagt daarmee bij aan de rechtstaat en een veiliger
samenleving. Justis screent op terreinen waarvan de politiek en samenleving vinden dat betrouwbaarheid belangrijk is en waar Justis toegang
heeft tot unieke informatie die alleen voor de overheid beschikbaar is.
Daar waar het bedrijfsleven screent, wil Justis dat dit betrouwbaar
gebeurt en daarom screent ze deze organisaties ook. Justis draagt bij aan
de rechtstaat, aangezien de rechtstaat alleen goed kan functioneren als de
betrouwbaarheid en veiligheid zijn gewaarborgd.
Bij het screenen van personen en organisaties stelt Justis de principes van
de rechtstaat centraal. Onafhankelijk en met oog voor privacy weegt
Justis, vanuit een wettelijke basis, de belangen van het individu af tegen
de belangen van de samenleving. De beweging die Justis de komende
jaren gaat maken is die van een productgerichte naar een opgavegerichte
organisatie waarbij de behoefte van de samenleving aan betrouwbaarheid
en veiligheid het uitgangspunt vormt. Samen met opdrachtgevers en
partners bekijkt Justis of en op welke manier screening tot minder risico’s
voor de samenleving kan leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

149

I. Staat van Baten en Lasten
Tabel 10.5.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting (3
= 2 – 1)

Realisatie
2016

6.050

– 1.858

– 7.908

2.336

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen

309

– 44

– 353

76

28.714

36.827

8.113

32.038

Rentebaten

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

0

0

Bijzondere baten

0

0

433

35.073

34.925

– 148

34.883

Apparaatkosten

35.073

33.714

– 1.359

29.795

– Personele kosten

19.564

17.906

– 1.658

17.451

Waarvan eigen personeel

16.703

15.432

– 1.271

14.639

Waarvan inhuur externen

2.484

2.474

– 10

2.659

377

0

– 377

153

– Materiële kosten

15.509

15.808

299

12.344

Waarvan apparaat ICT

4.156

5.395

1.239

2.039

Waarvan bijdrage aan SSO’s

8.697

9.330

633

9.506

Waarvan overige materiële kosten

2.656

1.083

– 1.573

799

Totaal lasten

35.073

33.714

– 1.359

29.795

0

1.211

1.211

5.088

Omzet derden

Totaal baten

Lasten

Waarvan overige personele kosten

Saldo van baten en lasten

Tabel 10.5.2 Toelichting op de Staat van baten en lasten
Toelichtingstabellen (bedragen x € 1.000)

1

2017

2016

Gratie

533

571

GSR

747

700

Omzet moederdepartement
Verdeeld naar productgroep:

Naamswijziging

– 131

– 50

– 5.336

– 1.313

2.329

2.428

– 1.858

2.336

2017

2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

150

Integriteitsproducten (VOG, BIBOB en Toezicht op rechtspersonen)
WPBR, BOA, WWM

Totaal
omzet verdeeld naar productgroepen en indien mogelijk een p*q onderbouwing
2

Omzet overige departement
Verdeeld naar productgroep:

Ministerie van I&M

2016

178

177

Ministerie van SZW

104

178

Ministerie van EZ

– 365

– 280

Ministerie van OC&W

3

2017

39

Totaal

– 44

76

Omzet derden

2017

2016

VoG (VOG NP, VOG RP en GVA)

34.858

30.246

Naamswijziging

1.341

1.165

WPBR

425

409

BIBOB

130

155

WWM

22

28

Sancties

51

35

36.827

32.038

2017

2016

0

0

2017

2016

0

0

2017

2016

Verdeeld naar productgroep:

Totaal

4

Rentebaten
Totaal

5

Vrijval voorzieningen
Totaal

6

Bijzondere baten
Vrijval MobilityMixx

433

Totaal baten

0

433

2017

2016

7

Personele kosten

7a

Waarvan eigen personeel

15.432

14.639

7b

Waarvan externe inhuur

2.474

2.659

7c

Waarvan overige personele kosten
Totaal

153
17.906

17.451

8

Materiële kosten

2017

2016

8a

Waarvan apparaat ICT

5.395

2.039

8b

Waarvan bijdrage aan SSO’s

9.330

9.506

8c

Waarvan overige materiele kosten

1.083

799

Totaal

15.808

12.344

Totale lasten

33.714

29.795

Baten
Omzet moederdepartement
Het IBOS-kader is naar aanleiding van het door Justis ingediende jaarplan
verlaagd met € 2,2 mln. Dit was mogelijk doordat er bij het jaarplan een
hogere VOG-productie werd verwacht dan in de Rijksbegroting was

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

151

voorzien. Daarnaast wordt het financieringsresultaat in mindering
gebracht van de omzet moederdepartement. Dit verklaart het verschil ten
opzichte van de begroting en ten opzichte van de realisatie in 2016.
Omzet overige departementen
Gezien het hoge aantal aanvragen GVA wordt een financieringsresultaat
verwacht dat zal worden afgedragen aan het Ministerie van EZ. In de
Rijksbegroting was daar nog geen rekening mee gehouden.
Omzet derden
De hogere realisatie ten opzichte van 2016 en van de begroting is het
gevolg van het hoge aantal VOG-aanvragen. In 2017 waren er 1.055.000
VOG- aanvragen. Op grond van de Rijksbegroting waren 850.000
VOG-aanvragen begroot. In de eerste maanden van 2016 was nog sprake
van een lager VOG tarief wat ook een deel van het verschil ten opzichte
van 2016 verklaart.
Lasten
Overige personeelskosten
In verband met een andere classificatie zijn de overige personeelskosten
(€ 0,115 mln.) in 2017 onderdeel van de post eigen personeel.
Materiële kosten
De materiele kosten in 2017 zijn hoger dan in 2016. Naast reguliere
indexering wordt dit veroorzaakt door transitiekosten en tijdelijke dubbele
beheerslasten bij de wisseling van de IT leverancier.
II. Balans
Tabel 10.5.3 Balans per 31 december 2017 (vóór resultaatbestemming, bedragen x
€ 1.000)
31-12-2017

31-12-2016

Vlottende Activa

12.902

14.208

– Debiteuren

2.072

1.950

Activa

– Overige vorderingen en overlopende activa

410

371

– Liquide middelen

10.420

11.887

Totaal Activa

12.902

14.208

2.095

5.914

Passiva
Eigen vermogen
– Exploitatiereserve

884

827

– Onverdeeld resultaat

1.211

5.087

Voorzieningen
Kortlopende schulden
– Crediteuren

327

0

10.480

8.294

904

398

– Overige verplichtingen en overlopende passiva

9.576

7.896

Totaal Passiva

12.902

14.208

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

152

Activa
Van de posten Debiteuren heeft € 0,373 mln. betrekking op het moederdepartement, € 0,025 mln. betrekking op overige departementen en € 1,674
mln. op derden. Van de posten Overige vorderingen en overlopende
activa heeft € 0,294 mln. betrekking op het moederdepartement, € 0,038
mln. betrekking op overige departementen en € 0,078 mln. op derden.
Passiva
Op grond van de gemiddelde omzet over de jaren 2015, 2016 en 2017
bedraagt de maximaal toegestane stand van het eigen vermogen € 1,742
mln. de berekening van het maximale eigen vermogen is gebonden aan
een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet berekend
over de laatste drie jaar (artikel 27 lid 4 c van de Regeling agentschappen).
Het onverdeelde saldo van baten en lasten over 2017 bedraagt € 1,211
mln. Na het toevoegen van € 0,859 mln. aan de exploitatiereserve resteert
van het exploitatieresultaat 2017 nog € 0,352 mln. Laatstgenoemd bedrag
zal terugvloeien naar het moederdepartement.
In verband met een dispuut met een derde partij is een voorziening
opgenomen van € 0,327 mln.
De niet opgenomen verlofdagen van € 0,605 mln. zijn onderdeel van de
post «Overige verplichtingen en overlopende passiva» op de balans.
Van de posten Crediteuren heeft € 0,167 mln. betrekking op het moederdepartement, € 0,042 mln. betrekking op overige departementen en
€ 0,695 mln. betrekking op derden. Van de posten Overige verplichtingen
en overlopende passiva heeft € 6,157 mln. betrekking op het moederdepartement, € 1,199 mln. betrekking op overige departementen en € 2,220
mln. betrekking op derden.
Eigen Vermogen
Op grond van de gemiddelde omzet over de jaren 2015, 2016 en 2017
bedraagt de maximaal toegestane stand van het eigen vermogen € 1,742
mln. de berekening van het maximale eigen vermogen is gebonden aan
een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet berekend
over de laatste drie jaar (artikel 27 lid 4 c van de Regeling agentschappen).
In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het eigen vermogen in
relatie tot de gemiddelde omzet in de afgelopen drie jaar opgenomen.
Tabel 10.5.4 Ontwikkeling eigen vermogen (bedragen x € 1.000)
Jaar

Omzet

Eigen vermogen

%

2017

34.925

2.100

6%

2016

34.882

5.914

17%

2015

34.727

827

2%

Onderstaand is een overzicht opgenomen van het Eigen Vermogen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

153

Tabel 10.5.5 Eigen vermogen (bedragen x € 1.000)
Exploitatiereserve

Onverdeeld
resultaat

Totaal

Stand 01-01-2017

827

5.087

5.914

Onverdeeld resultaat 2016 (+/-)

57

– 57

0

Toevoeging door moederdepartement (+)

0

Storting aan moederdepartement (-/-)
Onverdeeld resultaat 2017 (+/-)
Stand 31-12-2017

884

– 5.030

– 5.030

1.211

1.211

1.211

2.095

Gezien de maximumomvang van het eigen vermogen ultimo 2016 ad.
€ 1,767 kon € 4,147 mln. worden teruggestort naar het moederdepartement. Omdat in 2017 is besloten bij agentschappen eenmalig het eigen
vermogen af te romen tot 2,5% van de gemiddelde jaaromzet berekend
over de laatste drie jaar, bedroeg de uiteindelijke storting aan het
moederdepartement € 5,030 mln.
Van het onverdeeld resultaat 2017 ad. € 1,211 mln. zal € 0,859 mln. aan de
exploitatiereserve worden toegevoegd. Het restende bedrag ad. € 0,352
mln. zal terugvloeien naar het moederdepartement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

154

III. Kasstroomoverzicht
Tabel 10.5.6 Kasstroomoverzicht per 31 december 2017 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

1

Rekening Courant RHB 1 januari 2017 +/+ stand depositorekeningen

Realisatie

Verschil
realisatie en
vastgestelde
begroting

(1)

(2)

3 = (2) – (1)

4.649

11.884

7.235

Totaal ontvangsten operationele kasstroom(+/+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
2

Totaal operationele kasstroom

0

45.634

45.634

– 42.069

– 42.069

3.565

3.565

Totaal investeringen (-/-)

0

Totaal boekwaarden desinvesteringen (+/+)
3

0

Totaal investeringskasstroom

0

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

0

0

– 5.030

– 5.030

Eenmalige storting door het moederdepartement (+/+)

0

Aflossing op leningen (-/-)

0

Beroep op leenfaciliteit (+/+)

0

4

Totaal financieringskasstroom

5

Rekening-courant RHB 31 december 2017 +/+ stand depositorekeningen
(=1+2+3+4)

0

– 5.030

– 5.030

4.649

10.419

5.770

De eenmalige uitkering aan het moederdepartement betreft de terugstorting aan het moederdepartement van het deel van het exploitatieresultaat 2016 dat boven de maximumomvang van het eigen vermogen
uitkwam.
IV. Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Tabel 10.5.7 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2017
Realisatie

Begroting

Verschil

2014

2015

2016

2017

2017

2017

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

2.093

1.346

1.394

1.241

1.100

141

Omzet1 (x € 1.000)

4.221

3.607

–

–

–

0

Doorlooptijd

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

1.110

958

864

886

800

86

Omzet1 (x € 1.000)

1.238

902

–

–

–

0

Doorlooptijd: % verstrekking A binnen 3 dagen

78%

64%

56%

48%

75%

0

Doorlooptijd: % verstrekking B binnen 4 weken

62%

77%

79%

71%

75%

0

Doorlooptijd: % verstrekking C binnen 6 weken
en 4 maanden

99%

99%

100%

100%

95%

0

Risicomeldingen

TIV

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

155

Realisatie

Begroting

Verschil

2014

2015

2016

2017

2017

2017

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

774

954

595

731

700

31

Omzet1 (x € 1.000)

770

464

700

–

–

0

Doorlooptijd: % positieve beslissing binnen 8 w.

80%

78%

96%

99%

95%

0

Doorlooptijd: % negatieve beslissing binnen 8
w.

n.v.t

n.v.t

n.v.t

83%

95%

€ 500,00

€ 500,00

€ 700,00

€ 700,00

€ 700,00

267

314

292

247

305

– 58

Omzet (x € 1.000)

5.452

3.761

155

130

193

– 64

Doorlooptijd: % binnen 8 weken

63%

25%

55%

31%

60%

0

Doorlooptijd: % binnen 12 weken

89%

56%

88%

74%

90%

0

GSR

BIBOB
Tarief
Volume
1

Gratie
Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

1.545

1.404

1.245

1.264

1.400

– 136

Omzet (x € 1.000)

803

928

571

–

–

0

Doorlooptijd: % binnen 6 maanden

90%

89%

87%

87%

95%

0

Tarief (via gemeenten)

€ 30,05

€ 30,05

€ 41,35

€ 41,35

€ 41,35

Tarief (elektronisch)

€ 24,55

€ 24,55

€ 33,85

€ 33,85

€ 33,85

Volume

702.294

863.483

967.031

1.055.184

850.000

205.184

Omzet (x € 1.000)

10.115

18.837

26.534

32.838

25.388

7.450

Doorlooptijd: % binnen 4 weken

100%

100%

99%

100%

95%

0

Doorlooptijd: % binnen 8 weken na VTW

79%

26%

63%

44%

90%

0

€ 147,50

€ 147,50

€ 207,00

€ 207,00

€ 207,00

5.387

5.705

5.377

6.022

5.100

922

454

818

1.140

1.247

1.056

191

Doorlooptijd: % binnen 8 weken

100%

100%

100%

100%

95%

0

Doorlooptijd: % binnen 12 weken na VTW

50%

n.v.t

n.v.t

n.v.t

95%

n.v.t

€ 147,50

€ 100,00

€ 75,00

€ 75,00

€ 75,00

1

Verklaring omtrent het Gedrag (VOG NP)

1

Verklaring omtrent het Gedrag (VOG RP)
Tarief
Volume
Omzet1 (x € 1.000)

GVA
Tarief
Volume

5.938

6.007

8.072

9.489

4.500

4.989

Omzet1 (x € 1.000)

416

634

379

773

378

395

Doorlooptijd: % binnen 8 weken

99%

100%

100%

100%

95%

0

Doorlooptijd: % binnen 12 weken na VTW

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

95%

n.v.t

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

156

Realisatie

Begroting

Verschil

2014

2015

2016

2017

2017

2017

€ 835,00

€ 835,00

€ 835,00

€ 835,00

€ 835,00

Volume

1.879

1.797

1.915

2.180

2.000

180

Omzet1 (x € 1.000)

1.288

1.043

1.115

1.341

1.169

172

Doorlooptijd: % binnen 20 weken

99%

100%

100%

99%

95%

0

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

117

113

108

127

130

Naamswijziging
Tarief

WWM beroepen

–3

Omzet (x € 1.000)

833

722

644

–

–

Doorlooptijd: % binnen 26 weken

98%

98%

100%

96%

95%

€ 50,00

€ 80,00

€ 80,00

€ 80,00

€ 80,00

356

343

364

323

360

– 37

1

0

WWM ontheffingen
Tarief
Volume
Omzet (x € 1.000)

345

106

444

22

28

–6

Doorlooptijd: % binnen 13 weken

90%

97%

97%

96%

95%

0

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

6.356

6.283

6.622

7.931

6.500

1.431

828

894

614

–

–

0

100%

100%

100%

100%

95%

0

Tarief

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Volume

388

449

407

304

400

– 96

Omzet1 (x € 1.000)

107

19

101

–

–

0

100%

100%

100%

100%

95%

0

€ 492,00

€ 600,00

€ 600,00

€ 600,00

€ 600,00

940

771

726

767

900

– 133

1

BOA (Buitengewone opsporingsambtenaren)

Omzet1 (x € 1.000)
Doorlooptijd: % verzoek art. 142 binnen 16 w.

BOD (Bijzondere opsporingsdienst)

Doorlooptijd: % BOD binnen 8 weken

WPBR ondernemingen
Tarief
Volume
Omzet (x € 1.000)

942

762

718

355

405

– 50

Doorlooptijd: % binnen 13 weken

96%

99%

96%

98%

95%

0

Tarief

€ 60,00

€ 92,00

€ 92,00

€ 92,00

€ 92,00

Volume

1.159

936

901

964

1.200

– 236

1

WPBR leidinggevenden

Omzet (x € 1.000)

504

312

379

70

99

– 29

Doorlooptijd: % binnen 8 weken

84%

95%

86%

96%

95%

0

1

Continue screening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

157

2

Volume

Omzet1 (x € 1.000)

Realisatie

Begroting

Verschil

2014

2015

2016

2017

2017

2017

7.757

5.504

194.657

195.316

238.000

– 42.684

280

560

355

321

309

12

Dienst Justis – totaal
FTE- totaal (intern personeel)

238

230

233

242

247

–5

Saldo baten en lasten in % van totale baten

0,0%

6,0%

15,0%

20,0%

0,0%

15

1
2

Omzet is tariefinkomsten van het aantal betaalde producten.
De realisatie t/m 2015 en begroting 2016 betreft het aantal hits; vanaf 2016 wordt het aantal deelnemers gemeten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

158

11. SALDIBALANS
De saldibalans per 31 december 2017 geeft de financiële posten weer die
bij de afsluiting van de begrotingsboekhouding aan het einde van 2017
bestonden en meegenomen worden naar volgende begrotingsjaren.
Tabel 11.1 Saldibalans per 31 december 2017 van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (Bedragen x € 1.000)
Activa

Passiva
31-12-2017

31-12-2016

13.053.108

13.192.066

111

137

31-12-2017

31-12-2016

Ontvangsten ten gunste
van de begroting

1.953.586

2.375.407

4a

Rekening-courant RHB

10.485.098

10.269.142

5a

Begrotingsreserves

128.941

335.867

7

Schulden buiten begrotingsverband

645.609

592.404

13.213.234

13.572.820

23.852

127.192

1.381.415

1.284.703

0

0

Intra-comptabele posten
1

Uitgaven ten laste van de
begroting

2

3

Liquide middelen

4

Rekening-courant RHB

5

Rekening-courant RHB
begrotingsreserve

128.941

335.867

Vorderingen buiten
begrotingsverband

31.074

44.750

Kas-transverschillen

0

0

13.213.234

13.572.820

23.852

127.192

6
8

subtotaal intra-comptabel

subtotaal intra-comptabel

Extra-comptabele posten
9

Openstaande rechten

10

Vorderingen

11a

Tegenrekening schulden

12

Voorschotten

13a
14a
15

Tegenrekening garantieverplichtingen
Tegenrekening andere
verplichtingen

9a

Tegenrekening
openstaande rechten

1.381.415

1.284.703

10a

Tegenrekening vorderingen

0

0

11

Schulden

2.371.436

2.757.833

12a

Tegenrekening
voorschotten

2.371.436

2.757.833

13

Garantieverplichtingen

2.407.357

2.931.567

14

Andere verplichtingen

889.603

946.030

15a

Tegenrekening deelnemingen

2.407.357

2.931.567

889.603

946.030

Deelnemingen

subtotaal extra-comptabel

7.073.663

8.047.325

subtotaal extra-comptabel

7.073.663

8.047.325

Overall Totaal

20.286.897

21.620.145

Overall Totaal

20.286.897

21.620.145

Hieronder worden de onderdelen van de saldibalans nader toegelicht. De
cijfers die tussen haken achter de tabeltitels staan, verwijzen naar de
betreffende post op de saldibalans.
Tabel 11.2 Begrotingsuitgaven (1) (x € 1.000)
Begrotingsuitgaven

2017

2016

Uitgaven ten laste van de begroting 2017

13.053.108

0

Uitgaven ten laste van de begroting 2016

0

13.192.066

13.053.108

13.192.066

Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

159

Tabel 11.3 Begrotingsontvangsten (2) (x € 1.000)

Begrotingsontvangsten

2017

2016

Ontvangsten ten gunste van de begroting 2017

1.953.586

0

Ontvangsten ten gunste van de begroting 2016

0

2.375.407

1.953.586

2.375.407

Totaal

Onder de post uitgaven en ontvangsten ten laste van de begroting zijn de
gerealiseerde begrotingsuitgaven en -ontvangsten van het jaar 2017
opgenomen waarvoor de Rijksrekening nog niet door de Staten-Generaal
is goedgekeurd. De verschillen met de departementale verantwoordingsstaat 2017 betreffen afrondingsverschillen.
Tabel 11.4 Liquide middelen (3) (x € 1.000)
Liquide middelen

2017

2016

Kas

111

137

Saldo liquide middelen

111

137

De post liquide middelen is opgebouwd uit de contante gelden die
aanwezig zijn in de kluizen van de kasbeheerders. De belangrijkste kassen
zijn: Griffie (€ 50.000), Openbaar Ministerie (€ 37.000) en Dienst Terugkeer
& Vertrek (€ 22.000). De kas bij Griffie wordt vooral gebruikt voor de
contante betalingen van cliënten voor rechtszaken. De daling van de
kassen is veroorzaakt door digitalisering van betalingen.
Tabel 11.5 Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (4 en 4a) (x € 1.000)
Rekening courant RHB

2017

2016

Rekening-courant RHB

10.485.098

10.269.142

Totaal

10.485.098

10.269.142

Het saldo van deze post geeft de financiële verhouding met het Ministerie
van Financiën (MvF) weer. Het saldo sluit aan bij het rekening-courant
overzicht van de afdeling Rijkshoofdboekhouding (RHB) van het Ministerie
van Financiën.
Tabel 11.6 Begrotingsreserve (5 en 5a) (x € 1.000)
Naam begrotingsreserve
Asielreserve

Saldo
31-12-2016

Toevoeging

Onttrekking

Saldo
31-12-2017

Artikel

335.867

127.500

334.426

128.941

37

Voor onderbouwing en nadere toelichting wordt verwezen naar de
toelichting op artikel 37, paragraaf asielreserve.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

160

Tabel 11.7 Vorderingen buiten begrotingsverband (6) (x € 1.000)
Vorderingen Buiten begrotingsverband

2017

2016

Door te belasten uitgaven

28.707

42.639

Salaris- en studievoorschotten

2.367

2.111

Totaal

31.074

44.750

De vorderingen buiten begrotingsverband worden als volgt gespecificeerd:
De daling van door te belasten uitgaven betreft:
• In 2016 waren er ten onrechte dubbel betaalde facturen van APG
Algemene Pensioen Groep € 20,3 mln. In 2017 zijn deze facturen
verrekend.
• De uitgaven (ad € 25,2 mln.) voor het product schadevergoedingsmaatregelen (Wet Terwee) van het CJIB zijn met € 6,3 mln. toegenomen. De stijging van 33% is toe te rekenen aan de verhoogde instroom
van het afgelopen jaar en hogere toewijzing van schadebedragen.
Voorts blijven de zaken met hoog opgelegd bedrag langer open staan.
• Het saldo van de door de griffier te verrekenen voorgeschoten
deskundigenkosten (€ 0,5 mln.) is gedaald ten opzichte van het
voorgaand boekjaar.
• Salaris- en studievoorschotten: Op deze rekeningen worden naast de
centrale studievoorschotten van bestuursdepartement ook de
salarisvoorschotten verantwoord die door de decentrale diensten zijn
verstrekt. Het verstrekte voorschot wordt vervolgens op het salaris van
de medewerker ingehouden.
Tabel 11.8 Schulden buiten begrotingsverband (7) (x € 1.000)
Schulden Buiten begrotingsverband
2017

2016

Af te dragen sociale lasten

63.089

51.602

EU subsidies

56.026

46.354

Door te belasten agentschappen/Raad voor de Rechtspraak
via RHB

32.498

26.019

Geinde bedragen voor bestuursorganen door CJIB

207.310

195.599

562

534

Af te wikkelen proceskosten Griffie
Strafrechtelijk beslag OM

88.311

86.028

Conservatoir beslag OM

166.172

157.695

Diversen OM

18.923

18.801

Gedeponeerde geldsommen

6.884

8.061

Noodhulp Sint Maarten

3.670

0

Overig

2.164

1.711

Totaal

645.609

592.404

•

Af te dragen sociale lasten: Dit betreft de afdrachten aan de belastingdienst, UWV en Loyalis over de maand december 2017. Deze zijn
voldaan in januari 2018. De stijging bij de afdracht loonheffing is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

161

•

•

•

•
•
•

•

•

grotendeels door de 1,4% CAO compensatie die in december 2017 met
terugwerkende kracht over geheel 2017 is uitgevoerd.
EU subsidies: De stijging van de EU subsidies (€ 9,7 mln.) betreft
onder andere de verhoging van de subsidies van de Verenigde
Autoriteit (VA) voor de fondsen ECF, EBFm AMIF en ISF (€ 8,1 mln.),
een daling door de uitgaven voor een NCTV project (€ 3,0mln) en een
stijging van de uitgaven voor diverse deelprojecten van DT&V (€ 1,7
mln.)). Tevens is er in 2017een nieuw EU project voor DGRR gestart
(€ 2,9 mln.). Tevens zijn er kleinere verschuivingen tussen de twee
vergelijkende jaren.
Door te belasten agentschappen/Raad voor de rechtspraak (via RHB
MvF). Deze financiële rekeningen worden gebruikt om maandelijks de
diverse uitgaven met de agentschappen en de Raad voor de rechtspraak af te rekenen met een rijksbetaalstuk door tussenkomst van de
RHB.
Geïnde bedragen voor bestuursorganen door CJIB: Het saldo betreft
voornamelijk ontvangen betalingen op vorderingen die het CJIB voor
bestuursorganen onder andere Centraal AdministratieKantoor (CAK)
en Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid incasseert en nog
moet worden doorgestort. De CAK zaken betreffen ongeveer 95% van
de inningen voor bestuursorganen. Ondanks een dalende instroom
aan CAK zaken is er nog steeds sprake van een stijging van de post
nog af te dragen gelden. Dit komt doordat er veelal sprake is van
deelbetalingen bij CAK zaken als gevolg van beslag op zorgtoeslag. De
stijging is minder hard dan voorgaand jaar doordat er relatief veel
zaken definitief zijn geworden als gevolg van de zogenaamde tweede
gang deurwaarder.
Af te wikkelen proceskosten Griffie: Deze rekening geeft het saldo weer
van de proceskosten die nog met partijen moet worden afgerekend.
Strafrechtelijk- en Conservatoir beslag: Het creditsaldo op deze
rekeningen wordt gevormd door de gelden waarop beslag is gelegd.
Diversen OM: Bedragen die in het kader van het «vrijlaten op borgtocht» van een verdachte zijn ontvangen, worden op deze rekening
verantwoord. Daarnaast wordt op deze rekening ondermeer het saldo
beheerd van de van het Ministerie van Financiën ontvangen profijtrente. Het betreft de rente over de in beslaggenomen gelden waarover
door de rechter in de desbetreffende zaak of door het Openbaar
Ministerie nog geen beslissing is genomen.
Gedeponeerde geldsommen: Betreft ontvangsten van partijen in
rechtszaken waarvan de rechter een deskundigenonderzoek heeft
gelast. De kosten van het deskundigenonderzoek worden hiermee
gefinancierd.
Noodhulp Sint Maarten: Voor de noodhulp in Sint Maarten is in totaal
€ 5,3 mln. ontvangen vanuit Ministerie van Binnenlandse zaken. In
2017 zijn hier reeds kosten uit betaald voor onder ander het kostenbesluit veiligheidswet BES en kosten die gemaakt zijn door DJI en Dienst
Terugkeer & Vertrek in verband opvangen van gedetineerden in
Nederland. Het saldo dat nog op deze rekening staat betreft de nog uit
te betalen kosten aan Nationale Politie en DJI.
Tabel 11.9 Openstaande rechten (9 en 9a) (x € 1.000)
2017

2016

Openstaande rechten

23.852

127.192

Totaal

23.852

127.192

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

162

Vanaf 2016 verantwoordt VenJ executeerbare ontnemingsmaatregelen die
nog niet zijn overgedragen aan het CJIB als een openstaand recht, zodra
de betreffende strafzaak en ontnemingszaak onherroepelijk zijn. In 2017 is
onduidelijkheid ontstaan over de verantwoording van geldelijke zaken
(waaronder bankbeslag, cryptomunten, buitenlands beslag en effecten),
waarbij door de rechter of officier (buitengerechtelijke afdoening) een
beslissing tot verbeurdverklaren is genomen en waarbij het beslag nog
niet heeft geleid tot een ontvangst. De verslaggevingsvoorschriften voor
de rijksoverheid (RBV) bieden op dit moment te weinig houvast. In
overleg met het Ministerie van Financiën is besloten om voor dit moment
vast te houden aan de huidige beleidslijn. In 2018 zal worden bepaald of
deze kortstondige situaties rondom geldelijke zaken als recht moeten
worden verantwoord en tegen welke waarde.
Daarnaast is onder openstaande rechten de profijtrente opgenomen over
2017. Deze moet nog gevorderd worden bij het Ministerie van Financiën
en bedraagt € 1,5 mln.
Tabel 11.10 Vorderingen (10 en 10a) (x € 1.000)
Vorderingen

2017

2016

Vorderingen binnen begrotingsverband

1.381.415

1.284.703

Totaal

1.381.415

1.284.703

2017

2016

CJIB

1.341.340

1.235.869

Griffie

18.656

23.702

OM

11.904

19.051

Bestuursdepartement

6.194

3.801

JustiD

Tabel 11.11 Vorderingen (10 en 10a) (x € 1.000)
Onderscheiden naar organisatieonderdeel

2.806

1.810

Raad voor de kinderbescherming

515

410

Schadefonds geweldsmisdrijven

0

60

1.381.415

1.284.703

Totaal

Tabel 11.12 Vorderingen ingedeeld naar aard (10 en 10a)) (x € 1.000)
Ingedeeld naar aard

2017

2016

Salarisvorderingen op ex-personeel

1.233

1.514

Sancties in het kader van Wahv

601.449

633.932

Strafrechtelijke boetes

89.713

86.468

OM-afdoeningen

72.691

72.336

Ontnemingsmaatregelen

574.707

438.036

Overige debiteuren

41.622

52.417

1.381.415

1.284.703

Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

163

Bij ontnemingsmaatregelen(+31%) is er sprake van een hogere instroom,
vooral bij de vorderingen vanaf € 1 mln. De stijging komt met name door
de grote schikking met Talikant (resterend € 97mln.).
Bij de overige debiteuren gaat het onder meer door dalingen van
griffierechtszaken (€ 5 mln), dalingen van overige ontnemingsmaatregelen (€ 5 mln.) en een stijging door een openstaande post aan COA (€ 1
mln.).
Tabel 11.13 Vorderingen ingedeeld naar categorie (10 en 10a) (x € 1.000)
Ingedeeld naar categorie

2017

2016

1.339.793

1.230.772

2. Vorderingen uit eerder gedane voorwaardelijk uitgaven

0

0

3. Vorderingen uit verkoop of uit dienstverlening

0

0

1. Vorderingen uit wettelijke rechten

4. Andere vorderingen
Totaal

41.622

53.931

1.381.415

1.284.703

In Tabel 11.13 zijn de vorderingen naar aard (tabel 11.12) verder uitgesplitst. Het grootste bedrag betreft de vorderingen uit wettelijke rechten.
De andere vorderingen bestaan uit de salarisvorderingen op ex-personeel
en overige debiteuren. Alle vorderingen zijn direct opeisbaar.
Tabel 11.14 Voorschotten (12 en 12a) (x € 1.000)
2017

2016

Voorschotten

2.371.436

2.757.833

Totaal voorschotten

2.371.436

2.757.833

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

164

Tabel 11.15 Ouderdom van voorschotten (12) (x € 1.000)
Voorschotten
Ontstaansjaar

Stand
1-1-2017

Verstrekt
2017

Afgerekend

Eindstand
2017

< 2011

2.232

440

1.792

2011

4.786

924

3.862

2012

1.671

162

1.509

2013

14.189

2.186

12.003
22.273

2014

37.772

15.499

2015

170.900

154.224

16.676

2016

2.520.446

2.349.552

170.894

2.131.307

1.110

2.130.197

2.131.307

2.524.097

2.359.206

2017
2.751.996
Voorschotten buiten begrotingsverband 2016

5.837

Voorschotten buiten begrotingsverband 2017

Eindtotaal

5.837
6.393

6.393

5.837

6.393

0

12.230

2.757.833

2.137.700

2.524.097

2.371.436

Tabel 11.16 Openstaande voorschotten per artikel (12). (x € 1.000)
Voorschotten
Stand 2017

Stand 2016

31 Nationale Politie

482.457

640.319

32 Rechtspleging en recht bestand

459.943

495.592

33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

41.851

35.444

34 Sanctietoepassing

316.242

344.613

36 Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid

18.944

16.719

1.036.665

1.216.635

34

52

37 Vreemdelingen
91 Apparaat kerndepartement
93 Geheim

3.070

2.622

Subtotaal

2.359.206

2.751.996

Voorschotten buiten begrotingsverband 2016

5.837

5.837

Voorschotten buiten begrotingsverband 2017

6.393

0

Subtotaal
Totaal openstaande voorschotten per artikel

•

12.230

5.837

2.371.436

2.757.833

De daling van € 158 mln. op artikel 31 bij de Nationale Politie (NP)
wordt grotendeels veroorzaakt door een daling van € 38 mln. bij de
Nationale Politie en een daling van € 112 mln. bij de Politieacademie
(PA). De voorschotten aan het deel van de PA dat per 1-1-2017 is
overgegaan in de NP zijn afgewikkeld. De uitgaven voor 2017 zijn
opgenomen in de algemene bijdrage aan NP, die niet als voorschot
wordt verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

165

•

De afname van de voorschotten op artikel 32 Rechtspleging en
rechtsbijstand (€ 36 mln.) wordt veroorzaakt door de voorschotten aan
de Raad voor Rechtsbijstand. De dalingen zijn veroorzaakt door hogere
verstrekte bijdragen in 2016, welke in 2017 zijn afgerekend. De lage
bijdrage in 2017 is veroorzaakt door de herijking stelstel gesubsidieerde rechtsbijstand
• De toename van de voorschotten op artikel 33 (€ 6 mln.) is veroorzaakt
door nog niet afgerekende voorschotten voor 2017 bij de RUPS
regeling (€ 1,9 mln.) en een verschuiving van een openstaand
voorschot uit 2014 van artikel 34 naar artikel 33 (€ 3,1 mln.) Het betreft
een voorschot aan het Centrum voor Criminaliteitspreventie en
Veiligheid.
• De daling van de voorschotten op artikel 34 (€ 28 mln.) is veroorzaakt
door een lagere stand bij Stichting van Leger des Heils van € 19,6 mln.
Deze daling komt doordat per ultimo 2016 de voorschotten van de
jaren 2015 en 2016 open stonden en per ultimo 2017 alleen de posten
over 2017. Datzelfde geldt voor Stichting Halt (- € 10 mln). Bij Stichting
Slachtofferhulp is er een stijging van € 4 mln. Tevens de eerder
genoemde verschuiving van artikel 34 naar 33 (daling € 3,1 mln).
• De daling op artikel 37 (€ 180 mln.) Vreemdelingen wordt veroorzaakt
door lagere voorschotten aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (– € 178 mln.). De dalingen zijn veroorzaakt door hogere verstrekte bijdragen in 2016, welke in 2017 zijn afgerekend.
De voorschotten buiten begrotingsverband zijn voor subsidies die zijn
verstrekt door Dienst Terugkeer en Vertrek en NCTV.
Tabel 11.17 Garantieverplichtingen (13 en 13a) (x € 1.000)
Openstaande verplichtingen

2017

2016

Garantieverplichtingen

2.407.357

2.931.567

Totaal

2.407.357

2.931.567

Dit is het totaal van de «Uitstaande garanties 2017» uit tabel 3.3 en de
«Uitstaande leningen 2017» en rekening-courant limieten uit tabel 3.5.
Voor de onderbouwing en nadere toelichting op de garantieverplichtingen
wordt verwezen naar deze tabellen.
Tabel 11.18 Andere verplichtingen (14 en 14a) (x € 1.000)
2017

2016

Andere verplichtingen

889.603

946.030

Totaal

889.603

946.030

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

166

Tabel 11.19 Verloopstaat verplichtingen (14 en 14a) (x € 1.000)
Andere verplichtingen per artikel

31 Nationale Politie
32 Rechtspleging en rechtsbijstand

Stand per
31-12-2016

Aangegane
verplichtingen in
2017

Tot betaling
gekomen in
2017

Stand
verplichtingen per
31 december
2017

12.435

6.038.522

6.020.984

29.973

3.441

1.452.199

1.451.422

4.218

33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

163.604

645.994

731.596

78.002

34 Sanctietoepassing

278.840

2.668.602

2.639.310

308.132

36 Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid

231.468

258.157

255.711

233.914

37 Vreemdelingen

151.313

1.513.580

1.526.382

138.511

91 Apparaat kerndepartement

98.031

417.493

424.386

91.138

93 Geheim

0

3.317

3.317

0

Subtotaal

939.132

12.997.864

13.053.108

883.888

6.898

7.782

8.965

5.715

946.030

13.005.646

13.062.073

889.603

Verplichtingen buiten begrotingsverband

Eindtotaal

De stand van de openstaande verplichtingen is gedaald met 57 mln. ten
opzichte van 2016. Hieronder volgen de verklaring van de verschillen per
artikel:
• Artikel 31: Stijging met € 17 mln. Deze stijging is te relateren aan
verplichtingen voor de 5 grote telecomproviders voor de telecommunicatiewet. De verplichting is, in tegenstelling tot voorgaande jaren,
meerjarig vastgelegd voor de jaren 2018 t/m 2020.
• Artikel 33: Daling met € 85,6 mln.: De verplichting voor verkeershandhaving is gedaald met € 76,1 mln. door de overname van de flitspalen
in 2017 door het Openbaar Ministerie van het CJIB in 2017. Het restant
ad € 8 mln. wordt verklaard door de daling van de verplichtingen voor
de automatisering vanwege de overgang naar een andere leverancier
in 2018. Tevens is er een daling van de RUPSII regeling met € 2,6 mln.
• Artikel 34: stijging 30 mln.: Reclassering Nederland (+ € 3,5 mln.),
Stichting Slachtofferhulp (– € 1,4 mln.), Verslavingsreclassering (–
€ 1,5mln.), Stichting Halt (+ € 11,7 mln.). De oorzaak bij Stg. Halt is dat
de subsidietoekenning in 2017 in plaats van 2016, zodoende zijn er
voor Stg. Halt twee jaarbedragen (2017 en 2018) vastgelegd. Daarnaast
is de n aangegane verplichting voor r G4Ss abonnement pas in 2017
volledig vastgelegd voor de jaren 2018 t/m 2022 voor een bedrag van
€ 7,6 mln. Verder zijn er verplichtingen voor outsourcing en ICT
contracten bij Raad voor de Kinderbescherming (€ 4 mln.)
• Artikel 37: Daling met € 12,8 mln.: De stichting Nidos heeft voor de
betalingen in 2018 een verlaging in de verplichtingen ten opzichte van
2016 van € 27,6 mln., te verklaren door de vermindering van instroom
van asielzoekers. Datzelfde geldt voor IOM (- € 4,8 mln.) en ICTU (–
€ 3,6 mln.) Verder is er een stijging van € 8 mln. voor de Nationale
Politie vanwege ICT diensten. Voor Vluchtelingenwerk Nederland is er
ten opzichte van 2016 een stijging van € 9,4 mln., de ERIN regeling
heeft een stijging van € 3,0 mln. en de Stg Barka van € 0,7mln. Verder
een aantal stijgingen bij leveranciers die oplopen tot € 2 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

167

•

Artikel 91: Daling met 7 mln. De daling is veroorzaakt door de
verplichting aan Fujitsu die in 2017 is afgenomen met 11,6 mln. en een
stijging van servicekosten van P- Direkt (€ 2 mln.).

De verplichtingen buiten begrotingsverband betreffen de verplichtingen
die gemaakt zijn op de derdenrekeningen van DGVZ/Dienst Terugkeer en
Vertrek en NCTV.
Tabel 11.20 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en bestuurlijke verplichtingen (x
€ 1 mln.)
Omschrijving

(Inschatting)
Bedrag

Raad voor Rechtsbijstand

244,6

Raad voor Rechtspraak vakantiegelden

21,1

Schikkingen en transacties OM

0,8

Transactieovereenkomst OM

228,2

Vennootschapsbelasting

n.n.b.

Bezit van aandelen in Besloten Vennootschap

n.n.b.

Raad voor Rechtsbijstand
De Raad voor Rechtsbijstand heeft ultimo 2016 een vordering van
€ 244.563.842 op het Ministerie van VenJ die samenhangt met de
verplichting in haar balans voor het deel van de afgegeven toevoegingen
dat nog niet is vastgesteld. (Bron: Raad voor Rechtsbijstand Jaarrekening
2016). Het cijfer per ultimo 2017 is nog niet beschikbaar.
Raad voor de Rechtspraak
De Raad voor de rechtspraak heeft sinds het boekjaar 2005 een vordering
op het Ministerie inzake de financiering van de te betalen vakantiegelden
en sociale lasten. Bij het inwerking treden van het baten-lastenstelsel per
1 januari 2005 is overeengekomen dat ter financiering van deze
verplichting op de openingsbalans van de RvdR een separate vordering
wordt opgenomen en er door het Ministerie van VenJ geen aflossing op
deze vordering zal plaatsvinden. Het betreft hier louter een boekhoudkundige vordering. De vordering bedraagt € 21,1 mln.
Schikkingen en transacties OM
Grote schikkingen en transacties van het Openbaar Ministerie worden met
ingang van het boekjaar 2014 verantwoord op het moment van ontvangst
van het kasbedrag. Mocht in de toekomst blijken dat ofwel in het kader
van een artikel 12-procedure het OM over zal moeten gaan tot vervolgen
en dat de transactie of schikking terugbetaald moet worden, ofwel naar de
mening van het OM voldoende vaststaat dat in rechte afdwingbare
rechten van derden voorgaan, dan zal het OM het betreffende bedrag
onverwijld terugbetalen. Op 31 december 2017 bedroeg het maximale
risico van terugbetalen van schikkingen en transacties een bedrag van
€ 760.532.
Transactie overeenkomst OM
Het Openbaar Ministerie heeft in 2017 een transactieovereenkomst
gesloten met een rechtspersoon, waarin een ontbindende voorwaarde is
opgenomen. Deze ontbindende voorwaarde kan resulteren in het
terugbetalen van een bedrag van in totaal € 228 mln. (ontvangst OM
€ 145 mln. & ontvangst CJIB € 83 mln.) aan de advocaat van de rechts-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

168

persoon waarmee de transactieovereenkomst is gesloten. Voorgenoemde
valt niet onder de niet uit de balans blijkende verplichten a.g.v. de artikel
12-procedure.
Vennootschapsbelasting
Bij JenV heeft onderzoek plaatsgevonden naar activiteiten die al dan niet
onder de vennootschapsbelasting (Vpb) vallen. De activiteiten zijn in beeld
en besproken met de Belastingdienst. JenV heeft voor 2016 uitstel van
aangifte gevraagd, omdat het in afwachting is van beslissing van het
Ministerie van Financiën op ingediend verzoek, dat vraagt om hardheidsclausule voor de onderlinge dienstverlening tussen Ministerie en
Nationale Politie. Voor 2017 moet proces nog worden doorlopen.
Bezit van aandelen in Besloten Vennootschap
Bij rechterlijke uitspraak van de rechtbank Amsterdam in 2016 zijn 6%
aandelen in een Nederlandse vennootschap verbeurd verklaard. Dit
vonnis is onherroepelijk geworden en vanaf dat moment zijn de aandelen
van rechtswege eigendom van de Staat der Nederlanden. Nu het gaat om
een incourant minderheidsbelang zonder beursnotering is thans niet te
voorspellen op welke termijn de verkoop geëffectueerd kan worden, noch
wat de opbrengst zal zijn. Per 31/12/2017 zijn deze aandelen niet verkocht
en is de waardering niet mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

169

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

170

Op 1 juli 2017 is de Evaluatiewet WNT in werking getreden. De Evaluatiewet WNT regelt ondermeer dat de openbaarmakingsverplichtingen niet
langer bij wet, maar in de nieuwe artikelen 5, 5a en 5b van Uitvoeringsregeling WNT zijn geregeld (Staatscourant 2017, nr. 23427). De openbaarmakingsverplichtingen zijn daarbij op enkele onderdelen vereenvoudigd. Model 3.70 voor de WNT-verantwoording 2017 sluit aan bij de nieuwe
verplichtingen en is daarom ten opzichte van de WNT-verantwoording 2016 op enkele onderdelen gewijzigd.

Voor dit departement heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van de Top
Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het algemeen bezoldigingsmaximum bedraagt in 2017 € 181.000.

Inleiding
De Wet normering topinkomens (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen in de publieke en semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in het financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt
tevens voor topfunctionarissen die bij een WNT-instelling geen – al dan niet fictieve – dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van
niet-topfunctionarissen de bezoldiging (zonder naamsvermelding) gepubliceerd worden indien deze het wettelijk maximum te boven gaan.
Niet-topfunctionarissen zonder dienstbetrekking echter vallen buiten de reikwijdte van de wet.

12. WNT-VERANTWOORDING 2017 MINISTERIE VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

171

Dhr. L.H. Dekker

Mevr. mr. A.C.J.
van Dooijeweert

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

Voorzitter

Directeur

Directeur

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Nationaal
Mevr. Mr. C.E.
Rapporteur Dettmeijer –
mensenVermeulen *
handel en
seksueel
geweld
tegen
kinderen

Naam
instelling

Bezoldiging van (gewezen) topfunctionarissen

15-11-2017

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

1
(1)

1
(1)

1
(1)

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

Nee

Nee

Nee

134.600
(132.011)

105.498
(99.876)

169.271
(148.299)

17.195
(14.936)

15.657
(13.993)

15.355
(15.400)

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

151.795
(146.947)

121.155
(113.870)

184.626
(163.699)

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

181.000

181.000

157.693

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

De bezoldiging
ligt € 26.933
hoger dan de
toepasselijke
WNT-norm als
gevolg van
uitbetaling van
niet-opgenomen
vakantiedagen
bij einde
benoemingsperiode. De
waarde van de
uitbetaalde
vakantiedagen
kan worden
toegerekend
aan 2015
(€ 16.790) en
2016 (€ 10.181).
Na toerekening
aan de jaren
waarin de
rechten zijn
ontstaan, wordt
het bezoldigingsmaximum
voor de WNT
niet
overschreden.

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

172

Dhr. E.J.M.
Hofhuis *

Dhr. mr. dr. J.P.
Loof

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

Dhr. mr. D.C.
Houtzager

Mevr. mr. G.M.
Lieuw

Dhr. mr. dr. J.C.J. Collegelid
Dute

Mevr. mr. dr.
C.M. van Eck

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

Collegelid

Collegelid

Collegelid

Mevr. dr. mr.
Q.A.M. Eijkman

College
voor de
rechten
van de
Mens

Ondervoorzit-ter

Ondervoorzit-ter

Ondervoorzit-ter

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Naam
instelling

01-07-2017

01-09-2017

19-10-2017

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

0,8
(0,8)

0,86
(0,86)

0,7

0,8
(0.8)

0.69

0,66
(0,6)

1
(1)

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

81.501
(78.347)

87.732
(86.463)

33.009

81.621
(80.443)

24.138

74.477
(67.291)

111.247
(110.622)

12.526
(11.202)

13.483
(12.057)

5.480

12.526
(11.202)

3.845

10.987
(8.650)

13.262
(14.440)

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

94.026
(89.550)

101.214
(98.521)

38.489

94.147
(91.645)

27.983

85.465
(75.941)

124.508
(125.062)

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

144.800

155.861

63.871

144.800

42.013

119.884

144.304

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

173

Mevr. mr. M.
Chebti LLM

Mevr. mr. C.A.
Goudsmit *

College
voor de
rechten
van de
Mens

College
voor de
rechten
van de
Mens

Mevr. dr. mr. drs. Collegelid
N.M.C.P. Jägers

Dhr. drs. P.J.J.
Frencken

College
voor de
rechten
van de
Mens

Autoriteit
Persoonsgegevens

Collegelid en
vice voorzitter

Dhr. mr. W.B.M.
Tomesen

B.D. den
Hollander

Autoriteit
Persoonsgegevens

Autoriteit
Persoonsgegevens

Nederlands Dhr. mr. drs.
Directeur
Register
M.M.A. Smithuis
Gerechtelijk
deskundigen

Directeursecretaris a.i.

Voorzitter

Autoriteit
Dhr. mr. A.
Persoonsge- Wolfsen
gevens

Directeur

Mevr. drs. K.M.
Buitenweg *

College
voor de
rechten
van de
Mens

Collegelid

Collegelid

Collegelid

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Naam
instelling

15-08-2017

01-07-2017

23-03-2017

01-06-2017

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

1
(1)

36 uur

1
(1)

0,83
(0,83)

1
(1)

0,4
(0,4)

0,4
(0,4)

0,81
(0,81)

0.69

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

99.994
(104.086)

45.500

≤12 mnd

Nee

144.190
(142.085)

120.906
(46.333)

103.245
(103.729)

40.811
(40.221)

6.110
(40.221)

39.096
(80.990)

32.752

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

16.291
(14.345)

0

17.612
(15.407)

14.550
(5.318)

15.657
(14.001)

6.263
(5.605)

1.414
(5.605)

5.255
(11.280)

5.437

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

116.285
(118.431)

45.500

161.801
(157.222)

135.456
(51.651)

118.903
(117.730)

47.074
(45.826)

7.524
(45.826)

44.351
(92.270)

38.189

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

181.000

111.435

181.000

150.833

181.000

72.400

16.067

60.320

63.364

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

174

Voorzitter

Collegelid

Collegelid

Collegelid

Collegelid

Nederlands mr. drs. F.A.M.
Register
Bakker
Gerechtelijk
deskundigen

Nederlands Dhr. C.J.
Register
Heijsman
Gerechtelijk
deskundigen

Nederlands Dhr. dr. ir. J.
Register
Henseler
Gerechtelijk
deskundigen

Nederlands Dhr. prof. dr.
Register
J.W. Hummelen
Gerechtelijk
deskundigen

Nederlands Dhr. mr. J.A.W.
Register
Knoester
Gerechtelijk
deskundigen

Voorzitter

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Nederlands mr. drs. F.A.M.
Register
Bakker
Gerechtelijk
deskundigen

Naam
instelling

01-04-2017

1-7-2017

1-7-2016

1-7-2017

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

0,1
(0,1)

0,1
(0,1)

0,1
(0,1)

0,1

7,2 uur

7,2 uur
(7,2 uur)

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

Nee

Nee

Nee

Nee

> 12
maanden

≤12 mnd

10.222
(11.321)

10.222
(11.321)

10.222
(11.321)

7.667

14.380

14.380
(14.222)

0
(0)

0
(0)

0
(0)

0

0

0
(0)

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

10.222
(11.321)

10.222
(11.321)

10.222
(11.321)

7.667

14.380

14.380
(14.222)

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

18.100

18.100

18.100

13.637

18.249

22.200
(28.800)

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

De cijfers over
2016 zijn
gecorrigeerd
aangezien deze
waren
gebaseerd op
onvolledige
informatie.

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

175

Directeur

Dhr. dr. V.L. Eiff

Dhr. drs.
J.W.Holtslag

College
van
Toezicht
Auteursrechten

College
van
Toezicht
Auteursrechten

Voorzitter

Collegelid

Nederlands Dhr. mr. drs.
Register
R.L.H. van
GerechTooren ***
telijk
deskundigen

0,3
(0,33)

1
(1)

0,1
(0,1)

01-04-2017

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

Nederlands Dhr. W. Velings * Collegelid
Register
Gerechtelijk
deskundigen

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

0,1
(0,1)

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Nederlands Dhr. Prof. dr. P.J. Collegelid
Register
van Koppen
Gerechtelijk
deskundigen

Naam
instelling

Nee

Nee

Nee

Nee

48.016
(37.150)

136.123
(134.070)

2.520
(11.321)

10.222
(11.321)

0
(0)

0
(0)

0
(0)

0
(0)

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

48.016
(37.150)

136.123
(134.070)

2.520
(11.321)

10.222
(11.321)

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

54.300

181.000

4.463

18.100

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

176

Mw. N.C.G.
Loonen – van Es

Dhr. M.R. de
Zwaan

College
van
Toezicht
Auteursrechten

College
van
Toezicht
Auteursrechten

Collegelid

Collegelid

01-07-2017

01-01-2017

01-07-2017

01-01-2017

Datum Datum einde
aanvang
dienstdienstverband
verband
(indien van
(indien toepassing)
van
toepassing)

0,25

0,25

0,25
(0,21)

n.v.t.
(0,21)

Omvang
dienstverband in
fte
(+ tussen
haakjes
omvang in
2016)

Nee

Nee

Nee

Nee

16.135

32.271

23.874
(23.216)

7.739
(23.216)

0

0

0
(0)

n.v.t.
(0)

Op externe
Beloning
Voorzieinhuurbasis
plus ningen t.b.v.
(nee; ≤ 12 onkostenver- beloningen
kalendergoedingen
betaalbaar
mnd; > 12
(belast)
op termijn
kalender(+ tussen
(+ tussen
mnd.)
haakjes
haakjes
bedrag in
bedrag in
2016)
2016)

16.135

32.271

23.874
(23.216)

7.739
(23.216)

Totale
bezoldiging
in 2017
(+ tussen
haakjes
bedrag in
2016)

Gewezen topfunctionarissen zijn gemarkeerd met *)
Wanneer op een topfunctionaris een vordering is ingesteld vanwege een onverschuldigde betaling is dit gemarkeerd in de kolom Motivering met **).
Topfunctionarissen met een bezoldiging van € 1.700 of minder zijn gemarkeerd met ***)

Dhr. mr. J.L.R.A.
Huydecoper *

Dhr. H.B.
Collegelid
van der Veen RA
*

College
van
Toezicht
Auteursrechten

College
van
Toezicht
Auteursrechten

Naam (gewezen) Functie
topfunctionaris

Naam
instelling

22.811

45.250

22.439

n.v.t.

Individueel
toepasselijk
bezoldigingsmaximum

Overschrijding
als gevolg van
uitbetaling
kwartaalbetaling Q4 2016
in Q1 2017.
Deze betaling is
toe te rekenen
aan 2016. De
WNT-norm 2016
wordt hiermee
niet
overschreden.

Overschrijding
als gevolg van
uitbetaling
kwartaalbetaling Q4 2016
in Q1 2017.
Deze betaling is
toe te rekenen
aan 2016. De
WNT-norm 2016
wordt hiermee
niet
overschreden.

Motivering
(indien
overschrijding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

177

Datum
Datum einde
aanvang dienst- verband
dienstverband
(indien van
(indien van
toepassing)
toepassing)

1
(0)

0,50
(0,50)

182.888
(0)

93.600
(95.703)

8.623
(0)

9.480
(7.524)

191.512
(0)

103.080
(106.295)

Betreft arbeidsvoorwaardelijk
onaantastbare
afspraken over
een toelage op
basis van een heel
dienstverband, die
wordt gehandhaafd na een
deeltijd vertrek
naar een andere
organisatie.

Motivering

181.000 Betrokkene is door
een gerechtelijke
uitspraak met
terugwerkende
kracht aangesteld.

90.500

Omvang
Beloning plus Voorzieningen
Totale
Individueel
dienstverband
onkostenvert.b.v.
bezoldiging
toepasselijk
in fte
goedingen
beloningen
in 2017 drempelbedrag
(+ tussen
(belast)
betaalbaar op
(+ tussen
haakjes
(+ tussen
termijn haakjes bedrag
omvang in haakjes bedrag
(+ tussen
in 2016)
2016)
in 2016) haakjes bedrag
in 2016)

Uitkeringen aan (gewezen) topfunctionarissen wegens beëindiging dienstverband
Er zijn geen functionarissen die in 2017 een bezoldiging boven het toepasselijke bezoldigingsmaximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere
jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsgevonden of had moeten plaatsvinden

Medior penitentiair
inrichtings-werker

Raadsadviseur in algemene
dienst

Bestuursdepartement

DJI

Functie

Naam
instelling

Bezoldiging van niet-topfunctionarissen boven het individueel toepasselijk drempelbedrag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

178

Politiex
academie
(PA)

Raad
x
voor
Rechtsbijstand
(RvR)

3

Nationale x
Politie

x

x

De RvR is belast met de
organisatie en de
verlening van gesubsidieerde rechtsbijstand door
advocaten en mediators,
alsmede het treffen van
een afzonderlijke
voorziening voor de
verlening van rechtshulp
(Het Juridisch Loket).

De Politieacademie is het
nationale wervings-,
selectie-, opleidings- en
kennisinstituut voor de
Nederlandse politie.

Leveren van bijdrage aan
een veilige samenleving
m.b.v. een goed
georganiseerde politieorganisatie.

RWT ZBO Functie

2

1

Naam
organisatie

32

31

109.458

47.590 ***49.471

102.578

n.v.t.

https://www.politie.nl/
zoek?query=
jaarverantwoording;
Politiewet 2012, http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0031788/2013-05-01/0/
informatie#Algemeen

www.politie- https://
academie.nl www.politieacademie.nl/
Documents/
Politieacademie%
20Jaarverslag%
202013_030414.pdf

www.politie.nl

zie art. www.rvr.org Zie:
32.2.20
• Wet op de rechtsbijstand;
• Kaderwet ZBO’s;
•-Reglement Raad van
Advies;
•-Reglement Bestuur

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

31 5.311.479 5.312.824

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

v

v

Er is sprake van onrechtmatigheden. Hierover
wordt gerapporteerd in de
jaarrekening en de
controleverklaring
van de externe
accountant.
Zie verder voetnoot 1

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

BIJLAGE 1. TOEZICHTRELATIES EN ZELFSTANDIGE BESTUURSORGANEN EN RECHTSPERSONEN MET WETTELIJKE TAAK

D. BIJLAGEN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

179

Autoriteit
Persoonsgegevens
(AP)

College
voor de
Rechten
van de
mens
(CRM)

College
van
toezicht
collectieve
beheersorganisaties
auteursen
naburige
rechten

6

7

x

x

x

x

Het college ziet erop toe
of de beheersorganisaties
een overzichtelijke
(financiële) administratie
bijhouden, de voor de
uitvoering van hun taken
verschuldigde vergoedingen op rechtmatige
wijze innen en verdelen,
en voldoende zijn
uitgerust voor de
uitvoering van hun taken.

Het CRM vervult zijn
wettelijke taak ter
bevordering en naleving
van de mensenrechten in
Nederland in praktijk,
beleid en wetgeving.

Het AP houdt toezicht op
de naleving en toepassing
van de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp),
de Wet politiegegevens
(Wpg) en de Wet
gemeentelijke basisadministratie (Wet GBA).

Het BFT houdt integraal
toezicht op notarissen en
gerechtsdeurwaarders en
ondersteunt de
Commissies van
Deskundigen bij het
beoordelen van ondernemingsplannen voor
startende deurwaarders
en notarissen. Daarnaast
is het BFT toezichthouder
op de naleving van de
Wet ter voorkoming van
Witwassen en Financieren
van Terrorisme (WWFT).

RWT ZBO Functie

Bureau
x
Financieel
Toezicht
(Bft)

5

4

Naam
organisatie

32

32

32

32

709

608

6.445 ***7.120

7.833 ***10.894

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Het CRM valt onder de
kaderwet ZBO’s.

Zie:
– Wet bescherming
persoonsgegevens;
– Kaderwet ZBO’s;
– Bestuursreglement;
Een toezichtarrangement
wordt opgesteld.

Zie:
– Toezichtarrangement,
kenmerk. 5629628/09/28 van
februari 2014,
– Wet op het notarisambt, in
Titel IX. staan bepalingen
over het toezicht over de
notarissen en kandidaatnotarissen en de tuchtrechtspraak, alsmede het
financiële toezicht.

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

n.v.t. www.cvta.nl Zie wet toezicht en geschilv
lenbeslechting collectieve
beheersorganisaties auteursen naburige rechten en de
kaderwet ZBO.

n.v.t. www.mensenrechten.nl

n.v.t. https://
autoriteit
persoons
gegevens.nl/

n.v.t. www.bureauft.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

2.389 ***5.907

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

180

Voorkomen en verminderen van crimineel
gedrag door begeleiding
aan personen die ene
strafbaar feit hebben
gepleegd of daarvan
worden verdacht.

– Leger
x
des Heils
Jeugdbescherming
en
Reclassering;

Reclasseringsorganisaties
(cluster):

10

De Raad voor de
rechtshand-having is
belast met de algemene
inspectie van de
organisaties van de
justitiële keten – met
uitzondering van het
Gemeenschappelijk Hof
van justitie – in Curaçao,
Sint Maarten, Bonaire,
Sint Eustatius en Saba.

De NRGD waarborgt en
bevordert een constante
kwaliteit van de inbreng
van deskundigen in de
rechtsgang.

Voorkomen en verminderen van crimineel
gedrag door begeleiding
aan personen die ene
strafbaar feit hebben
gepleegd of daarvan
worden verdacht.

Raad
voor de
rechtshandhaving

9

x

–
x
Stichting
Reclassering
Nederland
(SRN);

College
gerechtelijk
deskundigen
(NRGD)

RWT ZBO Functie

8

Naam
organisatie

34

34

33

33

21.376

134.200

331

20.903

141.187

217

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t. www.legerdesheils.nl

Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol algemeen
en specifiek.

n.v.t. www.reclas- Zie wet Justitiesubsidies;
sering.nl
controleprotocol algemeen
en specifiek.

n.v.t. http://www. Rijkswet Raad voor de
raadrechts
rechtshandhaving
handhaving.com/
nl_NL/

n.v.t. www.nrgd.nl De NRGD valt onder de
kaderwet ZBO’s.

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

1.591 ***1.707

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

v

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

181

Slachtof- x
ferhulp
Nederland
(SHN)

Particuliere
forensisch
psychiatrische
centra
(cluster)

Landelijk x
Bureau
Inning
Onderhoudsbijdragen
(LBIO)

12

13

14

x

Commissie x
Schadefonds
Geweldsmisdrijven
(SGM)

11

x

x

Het LBIO int alimentatie,
indien dit niet vrijwillig
wordt afgedragen.

Behandeling van
Tbs-gestelden. De
subsidie is vanaf vorig
jaar (verant-woording
2014) op nul gesteld i.v.m.
gewijzigde financieringssystematiek (inkoop).

SHN geeft ondersteuning
aan slachtoffers van
misdrijven.

Het SGM stelt financiële
tegemoetkoming ter
beschikking aan
slachtoffers van een
geweldsmisdrijf voor
opgelopen letselschade.

Voorkomen en verminderen van crimineel
gedrag door begeleiding
aan personen die ene
strafbaar feit hebben
gepleegd of daarvan
worden verdacht.

RWT ZBO Functie

–
x
Regionale
instellingen
voor
verslavingszorg
met een
reclasseringserkenning
(cluster)

Naam
organisatie

34

34

34

34

34

1.730

0

38.574

5.626

65.951

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

1.436

0

33.893

6.253

69.375

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ZBO is onderdeel van de
Staat (budgethouder binnen
begroting VenJ, dus vallen
onder ADR).

Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol algemeen
en specifiek.

n.v.t. www.lbio.nl

n.v.t. www.dji.nl

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0020495/
geldigheidsdatum

www.jaarverslagzorg.nl

n.v.t. www.slacht- Zie wet Justitiesubsidies;
offerhulp.nl controleprotocol algemeen
en specifiek.

n.v.t. www.schadefonds.nl

n.v.t. www.svg.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

v

n.v.t

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

182

16

15

x

Behandeling van
jeugdigen op grond van
strafrechtelijke titel.

HALT richt zich op
preventie en bestrijding
jeugdcriminaliteit.
Jongeren kunnen recht
zetten wat zij hebben fout
gedaan, waardoor zij niet
in aanraking komen met
de rechter.

RWT ZBO Functie

Particux
liere
Jeugdinrichtingen
(cluster)

Stichting
HALT

Naam
organisatie

34

34

59.291

10.161

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

52.599

10.590

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t. www.dji.nl

n.v.t. www.halt.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

www.jaarverslagzorg.nl

zie financieel economisch
toezicht statuut en specifiek
Controleprotocol Halt

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

183

18

17

Onderx
zoeksraad
voor
veiligheid
(OVV)

x

x

De OVV doet onafhankelijk onderzoek naar
oorzaken of vermoedelijke
oorzaken van
«voorvallen» en
categorieën voorvallen.

Met actuele kennis,
advisering, toegepast
onderzoek, vraaggerichte
opleidingen en
oefeningen en leiderschapsontwikkeling helpt
het IFV professionals
binnen de brandweer,
GHOR en crisisbeheersing, beleidsmakers
en bestuurders zich
optimaal voor te bereiden
om de fysieke veiligheid
van onze samenleving te
borgen. Het Nederlands
bureau brandweerexamens (NBBe) en
Nederlands Instituut
Fysieke Veiligheid (NIFV)
zijn ZBO’s die met ingang
van 2013 zijn opgegaan in
het Instituut Fysieke
Veiligheid (IFV) en hun
eigen opbrengsten
genereren. Jaarlijks
ontvangen zij een vast
bedrag voor het uitvoeren
van de wettelijke taken
voor het Ministerie van
Justitie en Veiligheid
Justitie. Daarnaast
ontvangen zij bijdragen
voor opdrachten
voortkomend uit een
opdrachtgevers/
opdrachtnemersrelatie.

RWT ZBO Functie

Instituut x
Fysieke
Veiligheid
(IFV)

Naam
organisatie

36

36

11.369

29.510

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

11.239

29.925

n.v.t.

n.v.t.

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0032372/
geldigheidsdatum

n.v.t. www.onder- www.onderzoeksraad.nl
zoeksraad.nl

n.v.t. www.IFV.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

184

Gerechtsdeurwaarders
(cluster)

Notarissen
(cluster)

21

22

x

x

Stichting
Nidos

Centraal
Orgaan
opvang
asielzoekers
(COA)

x

x

x

x

37

n.v.t

133.649

37 1.086.639

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

Notarissen zijn
n.v.t
opgenomen in het ZBO
register van BZK. Ze
vallen onder verantwoordelijkheid van het
Ministerie van Justitie en
Veiligheid, maar er zijn
geen financiële relaties
met dit departement.
http://wetten.overheid.nl/
cgi-bin/deeplink/law1/
title=WET%20OP%20HET%20NOTARISAMBT

Gerechtsdeurwaarders
zijn opgenomen in het
ZBO register van BZK. Ze
vallen onder verantwoordelijkheid van het
Ministerie van Justitie en
Veiligheid, maar er zijn
geen financiële relaties
met dit departement.

NIDOS voert als
onafhankelijke (gezins-)
voogdij instelling, op
grond van de wet, de
voogdijtaak uit voor
Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers.

Huisvesting van
asielzoekers, het geven
van begeleiding en
informatie aan asielzoekers, het leveren van
goederen aan asielzoekers, het verwerven,
beheren en sluiten van
opvanglocaties en het
handhaven van de
veiligheid in de opvanglocaties.

RWT ZBO Functie

20

19

Naam
organisatie

n.v.t

n.v.t

****
135.649

****
964.901

n.v.t

n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t n.v.t

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Besluit subsidie rechtsperv
sonen voor voogdij en
gezinsvoogdij vreemdelingen
2015.

FET Bekostigingsafspraken
v
COA www.coa.nl/nl/over-coa/
organisatie/aansturing/raadvan-toezicht www.coa.nl/nl/
over-coa/organisatie/
aansturing/bestuur

n.v.t www.kbvg.nl n.v.t

n.v.t. www.nidos.nl

n.v.t. www.coa.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

185

24

23

Kansspel- x
autoriteit
(Ksa)

x

x

De Ksa is een onafhankelijke toezichthouder. Zij
reguleert het kansspelaanbod door het
verlenen van kansspelvergunningen, houden van
toezicht op de vergunninghouders, bestrijden
van illegale kansspelen
het beschermen van
consumenten tegen
kansspelverslaving. Deze
organisatie heeft geen
financiële relatie met het
Ministerie van Justitie en
Veiligheid. Financiering
van de kansspelautoriteit
geschiedt via jaarlijkse
heffingen en vergoedingen door vergunninghouders.

Sinds 2004 worden de
gegevens van spermaeicel- en embryodonoren
landelijk geregistreerd.
Beheer van deze
gegevens en verstrekken
deze op verzoek aan het
donorkind, ouders of
huisarts. Deze organisatie
heeft geen financiële
relatie met het Ministerie
van Justitie en Veiligheid.

RWT ZBO Functie

Stichting x
Donorgegevens
Kunstmatige
Bevruchting
(SDKB)

Naam
organisatie

n.v.t

n.v.t

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t

n.v.t www.kansspelautoriteit.nl

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0020495/
geldigheidsdatum

n.v.t www.donor- n.v.t.
gegevens.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

n.v.t

n.v.t.

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

186

25

Het
Keurmerkinstituut
BV

Naam
organisatie

x

Aangewezen als
certificatie-instelling voor
jeugdbescherming en
jeugdreclassering In het
kader van de decentralisatie van de jeugdzorg
zijn de gemeenten per
1 januari 2015 verantwoordelijk geworden voor
jeugdzorg, JeugdzorgPlus, jeugdbescherming en jeugdreclassering, jeugd-GGz en
jeugd-LVB. De Jeugdwet
schrijft voor dat een
instelling die na 1 januari
2015 in opdracht van de
gemeente de jeugdbescherming en jeugdreclassering uit wil voeren
daartoe gecertificeerd
moet zijn. De normen
waaraan deze instellingen
moeten voldoen zijn door
het Ministerie van
Veiligheid en Justitie in
samenspraak met de VNG
en het werkveld
gezamenlijk geformuleerd
in het Normenkader ten
behoeve van certificering
van uitvoerende
organisaties in jeugdbescherming en/of
jeugdreclassering (jb/jr).

RWT ZBO Functie

n.v.t

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel

n.v.t

n.v.t

n.v.t www.keurmerk.nl

**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)
n.v.t.

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

n.v.t

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

187

De richtlijnen voor de
certificerende instelling
zijn opgenomen in het
Certificatieschema voor
toetsing van het
kwaliteitsmanagementsysteem van uitvoerende
organisaties voor
Jeugdbescherming en
Jeugdreclas-sering. Het
Ministerie van Veiligheid
en Justitie is eigenaar van
het Normenkader en het
Certificatie-schema. Deze
organisatie heeft geen
financiële relatie met het
Ministerie van Veiligeheid
en Justitie.

RWT ZBO Functie

*Begroting
2017
(x 1.000
EUR)

Begrotingsartikel
**Reali- Premies Tarieven
satie
2016
(x 1.000
EUR)

Financiering realisatiecijfers Verwijzing
Verwijzingen (URL-link) naar
(URL-link)
toezichtvisies/naar website arrangementen
RWT/ZBO

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de rechtmatigheid op orde is

Toelichtingen
*) Begrotingsraming van de bijdrage 2017 door JenV aan de ZBO/RWT.
**) De gegevens in de tabel betreft realisatie 2016.
***) De gegevens in de tabel betreft realisatie 2017.
****) De apparaatsuitgaven voor het COA zijn 332.102 (x 1.000 EUR) en voor Stichting Nidos 42.250 (x 1.000 EUR). Voor de overige RWT’s/ZBO’s
zijn de apparaatsuitgaven gelijkgesteld aan de programma-uitgaven.

Naam
organisatie

BIJLAGE 2. AFGEROND EVALUATIE EN OVERIG ONDERZOEK
Artikel 31 – Nationale Politie
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Bekostiging NP; en
Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden
en ICT Politie

2018

Evaluatie Fysieke Vaardighedentoets

2017

Commissie Evaluatie Politiewet 2012; Evaluatie invoering
nationale politie

20171

Vervolgevaluatie maatregelenpakket sociale veiligheid op en
rond spoor

2017

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen

Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid
Aanvulling:
Overig onderzoek
Aanvulling:

4. Toetsbare beleidsplannen

Politie (regeerakkoord)
Werven en opleiden brandweer- en politievrijwilligers
(regeerakkoord)

1
Het betreft de volgende deelonderzoeken:
A Rechtspersoonlijkheid, de aanwijzingsbevoegdheid en de positionering korpschef
B Prestaties van de politie
C HRM, cultuur, organisatie en bedrijfsvoering
D Samenwerking & bestuurlijke governance
E Quick scan onderzoeksliteratuur sinds reorganisatie 1993

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

188

Artikel 32 – Rechtsbijstand en Rechtspleging
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Apparaatskosten HR

2016

Optimale randvoorwaarden
voor een
doelmatig en
doeltreffend rechtsbestel
(Rechtspraak)

2016

Evaluatie griffierechten

2017

Evaluatie transgenderwet

2017

Evaluatie wet
OM-afdoening

20181

Werking van de nieuwe
bepalingen uit de Wet
bestuur en toezicht

2017

Evaluatie instituut Nationaal rapporteur mensenhandel en
seksueel geweld tegen kinderen

2017

Evaluatie Herziening Gerechtelijke Kaart:
A Schaalgrootte rechtspraak in eerste aanleg
B De rechter op afstand

2017

Puntentoekenning rechtsbijstand

2017

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen

Aanvulling:

Overig onderzoek

Aanvulling:

Toetsbare beleidsplannen

Digitalisering werkprocessen strafrechtketen
Regionaal uitstapprogramma prostituees

1

De einddatum is herzien.

Artikel 33 Veiligheid en Criminaliteitsbestrijding
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Rechtshandhaving en
vervolging

2021

Monitor coffeeshops: aantallen en gemeentelijk beleid 2015 &
2016

2017

Evaluatie kansspelautoriteit

2017

Monitor coffeeshopbeleid 2016 (Deel A); landelijk representatief beeld

2017

Verbetering aanpak rijden onder invloed van drugs

2017

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen
Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid
Aanvulling
Overig onderzoek

Aanvulling:

Toetsbare beleidsplannen

Digitalisering werkprocessen strafrechtketen
Regionaal uitstapprogramma prostituees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

189

Artikel 34 – Straffen en Beschermen
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Raad voor de
Kinderbescherming,
art. 34.1

2020

Preventieve maatregelen,
art. 34.2

2020

Tenuitvoerlegging
strafrechtelijke sancties
en Vreemdelingenbewaring,
art 34.3

2018

Slachtofferzorg, art.
34.4

2021

Uitvoering jeugdbescherming
en voogdij
AMV’s, art. 34.5

2019

Tenuitvoerlegging
justitiële sancties jeugd, art. 34.5

2018

Actualisering recidivemeting educatieve maatregelen voor
verkeersovertreders 2016

2017

Evaluatie financiële regelingen slachtoffers seksueel misbruik
in de jeugdzorginstellingen en pleeggezinnen

2017

Actualisering recidivemeting:
Reclassering 2016
Gevangeniswezen 2016

2017

Effectevaluatie
gedragsinterventie
Tools4U recidivemeting

2018

Effectiviteit van
beschermingsbevelen

2018

Tweede slachtoffermonitor

2017

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen

Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Aanvulling:

Overig onderzoek

Aanvulling:

Evaluatie Gedragsbeïnvloedende maatregel (GBM) recidivedeel 2017
Haalbaarheidsstudie jongvolwassen zeer actieve veelplegers en 2017
de ISD-maatregel

Toetsbare beleidsplannen

Evaluatie pilot SCIL LVB (licht verstandelijke beperking)

2017

Evaluatie invoering wet Middelentesten bij geweldplegers in
startgebieden

2017

Training Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) in
detentie

2017

Terugdringen recidive
Voorkomen vechtscheidingen
Vrijwilligerswerk gedetineerden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

190

Artikel 36 – Contraterrorisme en Nationaal
Veiligheidsbeleid
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Nationale veiligheid en
terrorismebestrijding

2018

Onderzoeksraad voor
Veiligheid

2018

Overig onderzoek

Monitor jihadistische
netwerken

2020

Aanvulling

National Risk Assessment (NRA):
Witwassen 1
Terrorismefinanciering 1

2017

Toetsbare beleidsplannen

Contraterrorisme

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen

Artikel 37 Vreemdelingen
Artikelnummer

Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Toegang, toelating en
opvang vreemdelingen

2018

Terugkeer

2018

Evaluatie van de Wet Biometrie

2017

Ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van beleid
Beleidsdoorlichtingen

Overig onderzoek
Aanvulling
Toetsbare beleidsplannen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

191

BIJLAGE 3. EXTERNE INHUUR
Overzicht niet-financiële informatie over inschakeling van externe adviseurs en tijdelijk
personeel (bedragen x € 1.000)
omschrijving

bedrag

Beleidsgevoelig

13.194

1. Interim-management

3.008

2. Organisatie- en formatieadvies

7.648

3. Beleidsadvies
4. Communicatieadvisering

Beleidsondersteunend

727
1.811

101.710

5. Juridisch advies

2.217

6.Advisering opdrachtgevers automatisering

97.003

7.Accountancy, financiën en administratieve organisatie

2.490

Ondersteuning bedrijfsvoering

146.315

8. Uitzendkrachten

146.315

Totaal externe inhuur

261.219

Totaal Uitgaven Personeel Ambtelijk + externe inhuur
percentage externe inhuur

2.261.774
11,5%

Het overzicht betreft de inkoop van tijdelijk personeel bij het bestuursdepartement, de taakorganisaties OM, Raad voor de Kinderbescherming en
de Hoge Raad (uitgaven), alsmede de agentschappen (kosten) van dit
Ministerie Het Ministerie gaf in het jaar 2017 € 261,2 mln. uit aan externe
inhuur. De uitgaven voor ambtelijk personeel inclusief externe inhuur
bedroegen € 2,26 mrd. Dit jaar worden voor het eerst de externe
beveiligingsdiensten bij DJI opgenomen onder de externe inhuur (€ 23,3
mln.). In voorgaande jaren werden deze kosten verantwoord onder de
overige personeelskosten.
Het inhuurpercentage over het jaar 2017 bedraagt dus 11,5%. Hiermee is
de norm van 10% overschreden.
De belangrijkste oorzaak voor de overschrijding:
• Ook in 2017 had de IND nog te maken met de effecten van de
verhoogde asielinstroom in 2015/2016. Zo is nog een grote voorraad
VA (Verlengde Aanvragen) weggewerkt, alsmede een zeer grote
voorraad Nareiszaken. Om deze opdrachten binnen de gestelde
termijnen uit te kunnen voeren, is een groot deel van de externe
inhuur uit 2016 gecontinueerd, en daardoor is ook voor 2017 het
percentage door de IND overschreden (uitzendkrachten: € 25,2 mln.).
• het CJIB heeft een omvangrijke ICT-portfolio. Hiervoor wordt voor een
aanzienlijk deel externe expertise/capaciteit ingehuurd (€ 18,3 mln.)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

192

•

Bij het NFI is de overschrijding van de norm is enerzijds een gevolg
van inhuur voor werk voor andere overheden en anderzijds een gevolg
van de nog lopende verbeteracties op de bedrijfsvoering (€ 6,3 mln.)

Het aantal overschrijdingen binnen VenJ van het maximumuurtarief
(€ 225 ex. BTW) bedroeg in 2017 twaalf:
• Zes overschrijdingen bij het OM inzake juridische ondersteuning
• Zes overschrijdingen bij het bestuursdepartement inzake juridische
ondersteuning. Vier van deze overschrijdingen betreft juridische
ondersteuning waarbij de aanklager reeds vertegenwoordigd is door
de landsadvocaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

193

BIJLAGE 4. VOORTGANGSRAPPORTAGE VenJ VERANDERT
Voor u ligt de vierde voortgangsrapportage van het VenJ verandert
programma. Met deze rapportage wordt teruggekeken op de periode
augustus 2017 – februari 2018. De vorige rapportage heeft u ontvangen bij
de vaststelling van de begrotingsstaten52.
Hoofdlijnen van het veranderprogramma
Het Ministerie staat voor een goed werkende rechtsstaat, een veilig
Nederland en een rechtvaardig migratiebeleid; maatschappij en politiek
stellen hier terecht hoge eisen aan. De samenleving verandert en
ontwikkelingen hebben implicaties voor zowel de missie en doelen, de
werkwijze en werkcultuur en de wijze van organiseren van het ministerie.
Reden voor de toenmalige Minister om eind 2015 de opdracht te geven
om een meerjarig veranderprogramma uit te voeren; «VenJ Verandert».
Het veranderprogramma heeft als doelstelling: «VenJ is een
betrouwbare partner voor burger, bedrijf, bestuur en media, die
resultaat levert in een veranderende samenleving».
Op basis van deze doelstelling zijn zes programmalijnen vastgesteld en in
maart 2016 met uw Kamer gedeeld53;
1. Het ministerie informeert en communiceert meer, proactief en open
en transparant, zodat politiek en samenleving vroegtijdig weten wat
er speelt op het terrein van VenJ.
2. Het ministerie wordt een continu lerende organisatie, zodat waar
mogelijk verbeteringen in het werk worden aangebracht.
3. Het ministerie investeert in mensen en gedrag, zodat professionals
ruimte kunnen nemen en aangesproken worden op resultaat.
4. Het ministerie heeft een lange termijn visie en strategie, zodat er een
leidraad is op basis waarvan keuzes worden gemaakt.
5. Het ministerie zorgt voor regie en een sterk intern netwerk, zodat
complexe maatschappelijke vraagstukken worden aangepakt over
bestaande organisatieonderdelen en structuren heen.
6. Het ministerie werkt in nauwe samenwerking met «buiten», zodat
maatschappelijk resultaat wordt vergroot en snel kan worden
ingespeeld op nieuwe maatschappelijke vragen.
Langs de weg van de programmalijnen bepaalt het ministerie een met
binnen en buiten gedeelde koers, professionaliseert het ministerie haar
onze werkwijze en werkcultuur en brengt het ministerie de daarvoor
benodigde organisatiestructuur en -processen op orde.
Twee keer per jaar wordt uw Kamer geïnformeerd over de voortgang van
het programma. In 2016 is het programma geconcretiseerd en is de start
gemaakt. Het jaar 2017 stond in het teken van het bestendigen en tastbaar
maken van de eerste veranderingen, gericht op het vernieuwen van de
strategie, organisatie, werkwijzen, werkcultuur en de ondersteunende
systemen van het ministerie. Voor het jaar 2018 is de ambitie om de
ingezette weg vast te houden, te laten beklijven en verder te ontwikkelen
waar nodig, in onze werkwijze en in onze cultuur, zodat onze inspanningen een merkbaar maatschappelijk effect hebben.
Deze rapportage is opgebouwd in drie thema’s die de rode draden van het
veranderprogramma vormen voor Veiligheid en Justitie: herkenbare
strategie, professionele werkwijze en cultuur en processen op orde.
52
53

Kamerstukken II 2017–2018, 34 775 VI, nr. 2
Kamerstukken II, 2015–2016, 34 300 VI, nr. 83

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

194

Herkenbare strategie
Begin januari 2018 is de strategische agenda voor het ministerie gepresenteerd als uitwerking van de vierde programmalijn. De strategische
agenda («Samen werken aan Recht en Veiligheid») verwoordt de
gemeenschappelijke koers en de visie voor de langere termijn van VenJ.
Dit gedeelde besef van de hoofdrichting van de inspanningen in beleid en
uitvoering vormt, in lijn met de keuzes in het Regeerakkoord, een
belangrijke voorwaarde voor het gezamenlijk werken aan recht en
veiligheid. De agenda maakt, op basis van een omgevingsanalyse, de vijf
uitdagingen voor het ministerie zichtbaar: de justice-, de veerkracht-, de
«smart»-, de globaliserings- en de governance-uitdaging. Ook beschrijft
de agenda de vijf strategische opgaven op de kerndomeinen van het
ministerie.
De strategische agenda wordt breed gedeeld met samenwerkingspartners
en met de gesprekspartners die aan de vorming ervan hebben bijgedragen. Zo is de agenda, behalve als brochure, ook digitaal gepubliceerd
op Rijksoverheid.nl.54 De agenda wordt ingezet bij strategische workshops
met medewerkers binnen het ministerie, in het strategisch ontwikkelprogramma voor leidinggevenden, tijdens een brede netwerkbijeenkomst
met stakeholders in maart, en in toekomstig te organiseren dialoogbijeenkomsten met partners. Ook bij het versterken van de signalerings- en
kennisfunctie van het ministerie speelt de agenda een belangrijke rol, in
samenhang met de eerder in 2017 vastgestelde strategische kennis- en
innovatieagenda (SKIA), die richting geeft aan kennisontwikkeling en
innovatie vanuit strategische prioriteiten. De eveneens in 2017 ontwikkelde technologiescan (in antwoord op de smart-uitdaging) geeft in de
breedte en diepte inzicht in technologische ontwikkelingen en hun
betekenis (als kans of risico) op het VenJ-terrein. De doorwerking en
uitvoering van de technologiescan is de afgelopen periode in gang gezet.
Zo is er VenJ-brede samenwerking gestart op een aantal technologische
onderwerpen als blokchain en satelliettoepassingen voor Veiligheid en
Justitie.
Professionele werkwijze en werkcultuur
Uitgangspunt voor de professionele werkwijze en werkcultuur is de focus
op het maatschappelijk vraagstuk. Wat zijn de grote opgaven op het
gebied van Veiligheid en Justitie en hoe kunnen die het beste worden
aangepakt. Sinds de instelling van de brede Bestuursraad wordt in de top
van het ministerie intensiever samengewerkt aan onderwerpen zoals de
begroting en de domeinoverstijgende thema’s uit het regeerakkoord;
experimenten met wietteelt, ondermijning, cybercrime etc. Daarnaast
werkt het ministerie met startups in het Startup in Residence (SiR)
programma om tot innovatieve oplossingen te komen. Het concept
opgavegericht werken is hierbij leidend en per opgave wordt bepaald op
welke wijze het ministerie haar rol vervult. Dit vraagt ook een andere wijze
van organiseren van het ministerie en een andere manier van werken. Om
hier invulling aan te geven zijn een aantal instrumenten ingezet.
Het strategisch ontwikkelprogramma Columbus voor leidinggevenden is
gestart en biedt een leeromgeving waarin de top 300 leidinggevenden
reflecteert op en oefent met het overheidshandelen in een veranderende
samenleving. De ontwikkelopgave richt zich op de vertaling van de VenJ

54

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2018/02/20/samen-werken-aan-recht-enveiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

195

ambitie naar de praktijk: wat betekent dit voor de rol van de leidinggevende en die van de medewerker.
Waar in de managementconferentie van mei 2017 is gesproken over een
ander sturingsmodel binnen het ministerie en het centraal zetten van het
concept van opgavegericht werken, zijn in de tweede managementconferentie in oktober 2017 ervaringen en dilemma’s gedeeld over de dagelijkse
praktijk en de veranderingen die de organisatie ondergaat. In de volgende
managementconferentie is het thema een «veilige, open en integere
cultuur» leidend.
Naast leidinggevenden delen medewerkers informatie, doen zij inspiratie
op en benoemen zij de barrières waar zij tegen aanlopen om opgavegericht te kunnen handelen. In de afgelopen periode is via werksessies,
stages, een digitaal platform en de Tour van de Verandering de verbinding
versterkt tussen medewerkers van het bestuursdepartement en de
uitvoeringsorganisaties in het land.
Een professionele organisatie leert van wat er gebeurt. In de afgelopen
periode is geïnvesteerd in een professionele werkomgeving. Zo heb ik,
mede naar aanleiding van het debat over de onafhankelijkheid van het
Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) op
23 januari 2018 aangegeven dat ik sta voor een open cultuur waarin een
veilige werkomgeving voor de medewerkers bestaat en men zich vrij voelt
ook moeilijke kwesties en mogelijke misstanden aan de orde te stellen.
Die openheid is iets waar ik mij de komende tijd ook persoonlijk voor zal
inzetten.
De rol van het toezicht in de beleidscyclus wordt versterkt. Toezicht is een
onmisbare schakel in de beleidscyclus. De koers van de Inspectie van
Justitie en Veiligheid is in november 2017 gepresenteerd langs vier
hoofdlijnen; toezicht gericht op ketens en netwerken, periodieke rapportages over de staat van het toezichtveld, een heldere rol bij incidenten en
een focus op het lerend vermogen van instellingen en ketens.
Processen op orde
Uitvoering is gegeven aan het gewijzigde sturingsmodel waarin conform
de regeling agentschappen en de kaderwet ZBO de sturing door opdrachtgever en de sturing door eigenaar zijn gesplist. Dit draagt bij aan betere
checks and balances tussen de aandacht voor de beleidsopdracht en
aandacht voor de continuïteit van de uitvoeringsorganisaties. De
eindverantwoordelijkheid voor de (financieel)beheersmatige sturing van
de uitvoeringsorganisaties (eigenaarsrol) is belegd bij de secretarisgeneraal(SG). De SG wordt hierbij ondersteund door de nieuwe directie
Eigenaarsadvisering(DEA).
Ook de overheveling van de controlfunctie van directoraten-generaal met
betrekking tot de uitvoeringsorganisaties naar de directie Financieel
Economische Zaken, maakt onderdeel uit van het nieuwe sturingsmodel.
Dit zorgt voor een duidelijkere en sterkere verbinding tussen de concerncontrol en de uitvoeringsorganisaties.
Met het nieuwe sturingsmodel is tevens een start gemaakt met een
Strategisch Bestuurlijk Beraad, waarin SG en plaatsvervangend SG
overleggen met de algemene leiding van de uitvoeringsorganisaties die
onder het nieuwe sturingsmodel vallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

196

Het nieuwe sturingsmodel is eind 2017 middels een gatewayreview
geëvalueerd. Deze geeft een positieve ontwikkeling aan. De organisatorische veranderingen zijn doorgevoerd, processen zijn ingericht en
medewerkers werken vanuit hun nieuwe positie en verantwoordelijkheden.
De visie op de bedrijfsvoering die in juni 2017 is vastgesteld door de
brede Bestuursraad wordt geïmplementeerd. De speerpunten voor de
bedrijfsvoering zijn; kwaliteit voor het primaire proces als inrichtingsprincipe, het benutten van het collectief en het versterken van de
governance van de bedrijfsvoering. Om hier uitvoering aan te geven
nemen de uitvoeringsorganisaties nu ook deel aan de
Strategische Bedrijfsvoeringraad; het overleg van de pSG met directeuren
bedrijfsvoering. Periodiek worden Bestuursraad en Audit Committee van
VenJ over de voortgang geïnformeerd.
De in de vorige rapportage genoemde integriteitsinstrumenten55 voor het
melden en afhandelen van vermoedens van misstanden, integriteitsschendingen en ongewenste omgangsvormen worden of zijn momenteel
bij ieder dienstonderdeel van mijn ministerie geïmplementeerd. De
invoering bij het bestuursdepartement is op 1 augustus 2017 gerealiseerd.
Op 28 september 2017 is de derde (halfjaarlijks) netwerkbijeenkomst voor
Vertrouwenspersonen bij het ministerie gehouden. Doel van deze
bijeenkomsten is om Vertrouwenspersonen bij het ministerie in staat te
stellen elkaar te ontmoeten en kennis en expertise te delen.
Op 1 januari 2018 is de Tijdelijke adviescommissie afdoening integriteitsinbreuken van start gegaan. Het gaat hier om een proef van een jaar
om te bezien of dit instrument uniformiteit in de afdoening van integriteitsincidenten – en daarmee rechtszekerheid voor medewerkers – helpt
bevorderen. De proef houdt in dat een voornemen om een medewerker
een disciplinaire straf op te leggen om advies wordt voorgelegd aan deze
commissie. De commissie adviseert vervolgens over de proportionaliteit
van de voorgenomen straf aan het bevoegd gezag.
Tot slot
De afgelopen periode is met veel energie uitvoering gegeven aan het
meerjarig programma van VenJ Verandert. De komende periode zal dit
onverminderd worden voortgezet, samen met de medewerkers en onze
stakeholders van buiten het ministerie zodat onze inspanningen een
merkbaar effect hebben voor burger, bedrijf, bestuur en media. Uw Kamer
wordt over de voortgang – conform toezegging – bij de indiening van de
begroting voor het jaar 2019 geïnformeerd.

55

Kamerstukken II 2017–2018, 34 775 VI, nr. 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

197

BIJLAGE 5. OVERZICHT VAN IN 2017 TOT STAND GEKOMEN
WETTEN
Wetsvoorstel

Staatsblad

Datum inwerkingtreding

Wijziging van het Besluit bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte in verband
met actualisering van de boetebedragen

Besluit van
1 januari 2017
12 december 2016, Stb.
512

Wijziging van de bijlage, bedoeld in artikel 2, eerste lid, van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften en het Besluit OM-afdoening in verband met
onder meer de jaarlijkse indexering van de tarieven

Besluit van
1 januari 2017
15 december 2016, Stb.
540

Wijziging van de wet tot wijziging van de Mijnbouwwet, de Wet milieubeheer en de
Wet op de economische delicten in verband met implementatie van richtlijn nr.
2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende de
veiligheid van offshore olie- en gasactiviteiten en tot wijziging van richtlijn 2004/35/EG
(PbEU 2013, L 178), en wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in verband met
de omkering van de bewijslast bij schade binnen het effectgebied van een
mijnbouwwerk in verband met aanpassing van de bepaling inzake een wettelijk
bewijsvermoeden voor mijnbouwschade in Groningen en enkele andere bepalingen
(Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen)

Wet van 21 december
2016, Stb. 553

1 januari 2017

Wijziging van het Besluit van 23 december 2004 tot vaststelling van nadere
Besluit van
1 januari 2017
voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag (Stb. 2004, 747) ter uitvoering van 22 december 2016, Stb.
richtlijn 2014/95/EU van het Europees Parlement en van de Raad van 22 oktober 2014
559
tot wijziging van richtlijn 2013/34/EU met betrekking tot de bekendmaking van
niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit door bepaalde grote ondernemingen en groepen (PbEU 2014, L 330) (Besluit bekendmaking diversiteitsbeleid)
Wijziging van het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders in verband Besluit van
18 januari 2017
met de aan de gerechtsdeurwaarder opgedragen handelingen op grond van de
22 december 2016, Stb.
Uitvoeringswet verordening Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen 560
wijziging van het Besluit controle op rechtspersonen in verband met actualisering van
de benaming van diverse instanties

Besluit van 23 januari
2017, Stb. 18

1 februari 2017

Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, in verband met de omzetting van Richtlijn 2014/104/EU van het
Europees Parlement en de Raad van 26 november 2014 betreffende bepaalde regels
voor schadevorderingen volgens nationaal recht wegens inbreuken op de bepalingen
van het mededingingsrecht van de lidstaten en van de Europese Unie (Implementatiewet richtlijn privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht)

Wet van 25 januari
2017, Stb. 28

10 februari 2017

Regels voor de inrichting van en de orde tijdens het politieverhoor waaraan de
raadsman deelneemt (Besluit inrichting en orde politieverhoor)

Besluit van 26 januari
2017, Stb. 29

1 maart 2017

Tijdelijke regels inzake het opleggen van vrijheidsbeperkende maatregelen aan
personen die een gevaar vormen voor de nationale veiligheid of die voornemens zijn
zich aan te sluiten bij terroristische strijdgroepen en inzake het weigeren en intrekken
van beschikkingen bij ernstig gevaar voor gebruik ervan voor terroristische activiteiten
(Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding)

Wet van 10 februari
2017, Stb. 51

1 maart 2017

Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap in verband met het intrekken van
het Nederlanderschap in het belang van de nationale veiligheid

Rijkswet van
10 februari 2017, Stb.
52

1 maart 2017

Wijziging van de Paspoortwet in verband met het van rechtswege laten vervallen van
reisdocumenten van personen aan wie een uitreisverbod is opgelegd

Rijkswet van
10 februari 2017, Stb.
53

deels 1 maart 2017

Wijziging van de Jeugdwet, het Besluit Jeugdwet, het Burgerlijk Wetboek en de Wet
structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen met het oog op het afschaffen van
de ouderbijdrage voor jeugdhulp

Wet van 21 december
2016, Stb. 64

28 februari 2017

Wijziging van het Besluit verkrijging en verlies Nederlanderschap met het oog op het
vaststellen van de elementen die betrokken worden bij de belangenafweging inzake
een besluit omtrent intrekking van het Nederlanderschap en tot vaststelling van het
tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen I en IB van de Rijkswet van 10 februari
2017 tot wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap in verband met het
intrekken van het Nederlanderschap in het belang van de nationale veiligheid (Stb.
2017, 52)

Besluit van 10 februari
2017, Stb. 67

1 maart 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

198

Wetsvoorstel

Staatsblad

Datum inwerkingtreding

Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het voortzetten van het Wet van 10 februari
streefcijfer voor een evenwichtige verdeling van de zetels van het bestuur en de raad
2017, Stb. 68
van commissarissen van grote naamloze en besloten vennootschappen

deels 13 april 2017;
deels 1 januari 2020

Implementatie van richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van
25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging
van Kaderbesluit 2001/220/JBZ (PbEU 2012, L 315)

Wet van 8 maart 2017,
Stb. 90

1 april 2017

Wijzigingen van het Besluit register deskundige in strafzaken in verband met een
verruiming van de mogelijkheid een deskundige voorwaardelijk in te schrijven en
enkele andere wijzigingen

Besluit van 9 maart
2017, Stb. 96

15 april 2017

Regels ter uitvoering van richtlijn 2014/95/EU van het Europees Parlement en van de
Raad van 22 oktober 2014 tot wijziging van richtlijn 2013/34/EU met betrekking tot de
bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit door
bepaalde grote ondernemingen en groepen (PbEU 2014, L 330) (Besluit bekendmaking
niet-financiële informatie)

Besluit van 14 maart
2017, Stb. 100

24 maart 2017

Tot wijziging van de Faillissementswet in verband met de versterking van de positie
van de curator (Wet versterking positie curator)

Wet van 22 maart 2017, 1 juli 2017
Stb. 124

Wijziging van de Uitvoeringswet verordening Europese procedure voor geringe
Wet van 22 maart 2017, 14 juli 2017
vorderingen en de Uitvoeringswet verordening Europese betalingsbevelprocedure ter Stb. 125
uitvoering van Verordening (EU) 2015/2421 van het Europees Parlement en de Raad van
16 december 2015 tot wijziging van verordening (EG) nr. 861/2007 tot vaststelling van
een Europese procedure voor geringe vorderingen en Verordening (EG) nr. 1896/2006
tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (PbEU 2015, L 341/1)
Goedkeuring van het op 27 september 2012 te Straatsburg tot stand gekomen Verdrag
van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart
(CLNI 2012) (Trb. 2013, 72)

Wet van 22 maart 2017, 1 juli 2017
Stb. 160

Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het tegengaan van
onredelijk lange betaaltermijnen

Wet van 18 april 2017,
Stb. 170

1 juli 2017

Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet teneinde de
omvang van de wettelijke gemeenschap van goederen te beperken

Wet van 24 april 2017,
Stb. 177

1 januari 2018

Wijziging van het Besluit omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht
en handhaving)

Besluit van 21 april
2017, Stb. 193

1 juli 2017

Goedkeuring van het op 11 juni 2014 te Genève tot stand gekomen Protocol van 2014
bij het Verdrag betreffende de gedwongen of verplichte arbeid (Trb. 2015, 32 en
Trb. 2015, 194)

Rijkswet van 19 april
2017, Stb. 195

1 augustus 2017

Wijziging van het Vrijstellingsbesluit Wbp in verband met de uitspraak van het Hof van Besluit van 12 mei
Justitie van de Europese Unie van 6 oktober 2015 (C-362/14) strekkende tot het wijzigen 2017, Stb. 203
van de in artikel 44, onder d, neergelegde vrijstelling van de meldplicht van artikel 27
Wet bescherming persoonsgegevens voor verantwoordelijken die gegevens doorgeven
naar de Verenigde Staten op basis van het EU-VS-privacyschild

25 mei 2017

Wijziging van het Besluit burgerlijke stand 1994 in verband met de akte als bedoeld in
artikel 19i, eerste lid, van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek

Besluit van 22 mei
2017, Stb. 212

1 juli 2017

Betreffende de wijziging van de Reclasseringsregeling 1995 in verband met de
modernisering van die regeling en enkele redactionele en technische wijzigingen

Besluit van 23 mei
2017, Stb. 220

1 juli 2017

Wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter implementatie van de richtlijn
2014/41/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende het
Europees onderzoeksbevel in strafzaken (implementatie richtlijn Europees onderzoeksbevel)

Wet van 31 mei 2017,
Stb. 231

17 juni 2017

Wijziging van de Wet wapens en munitie, de Flora- en faunawet en de Wet natuurbescherming in verband met de versterking van het stelsel ter beheersing van het legaal
wapenbezit

Wet van 29 mei 2017,
Stb. 242

deels in werking
1 september 2017

Wet van 7 juni 2017, Stb. 245

tot wijziging van Boek
1 van het Burgerlijk
Wetboek in verband
met het clausuleren
van het recht op
contact of omgang na
partnerdoding

1 januari 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

199

Wetsvoorstel

Staatsblad

Datum inwerkingtreding

Wijziging van het Besluit OM-afdoening met betrekking tot in de bijlage II opgenomen
feiten en het Besluit digitale stukken Strafvordering in verband met enkele technische
wijzigingen

Besluit van 9 juni 2017, 1 juli 2017
Stb. 259

Wijziging van het Besluit DNA-onderzoek in strafzaken

Besluit van 13 juni
2017, Stb. 263

deels 1 juli 2017

Wijziging van diverse rechtspositiebesluiten in verband met de Wet van 25 mei 2016 tot Besluit van 15 juni
wijziging van de Politiewet 2012 in verband met de inbedding van de Politieacademie
2017, Stb. 269
in het nieuwe politiebestel (Stb. 2016, 203)

23 juni 2017

Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen en de Vreemdelingenwet 2000 in verband Wet van 7 juni 2017,
met de implementatie van Richtlijn 2014/36/EU van het Europees Parlement en de Raad Stb. 282
van 26 februari 2014 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van
onderdanen van derde landen met het oog op tewerkstelling als seizoenarbeider (PbEU
2014, L 94)

1 juli 2017

Goedkeuring van de op 19 november 2010 te ’s-Gravenhage tot stand gekomen
Overeenkomst tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering
van de Verenigde Staten van Amerika inzake verbetering van de samenwerking bij het
voorkomen en bestrijden van ernstige criminaliteit (Trb. 2010, 321)

Wet van 28 juni 2017,
Stb. 310

18 juli 2017

Regels over het verwerken van gegevens ter bevordering van de veiligheid en de
integriteit van elektronische informatiesystemen die van vitaal belang zijn voor de
Nederlandse samenleving en regels over het melden van ernstige inbreuken (Wet
gegevensverwerking en meldplicht cybersecurity)

Wet van 25 juli 2017,
Stb. 316

1 oktober 2017

Wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 in verband met onder meer Besluit van
de uitbreiding van het recht op verhoorbijstand naar meerderjarige verdachten
25 augustus 2017, Stb.
331

8 september 2017

Wijziging van het Besluit van 23 december 2004 tot vaststelling van nadere
voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag (Stb. 747)

Besluit van
29 augustus 2017, Stb.
332

1 januari 2018

Wijziging van het Besluit financieel beheer politie in verband met het treffen van een
regeling voor voorzieningen op de balans van de politie en het vervallen van de
overgangsregel over de afschrijving van activa aangeschaft voor 1 januari 2013

Besluit van 3 oktober
2017, Stb. 378

deels 19 oktober 2017,
deels 1 januari 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 VI, nr. 1

200