2
Vragenuur: Vragen Van Strien
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 12.3 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Van Strien aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, bij afwezigheid van de
staatssecretaris Cultuur en Media, over het bericht
"Nederland zakt 22 plekken op de ranglijst van persvrijheid:
'Ongekend'".
De voorzitter:
Aan de orde is het mondelinge vragenuur. Ik heet allereerst
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van
harte welkom. Hij vervangt de staatssecretaris. Ik heet de
woordvoerders, de mensen op de publieke tribune en de
mensen die op een andere manier dit debat volgen van
harte welkom.
Ik wil graag het woord geven aan de heer Van Strien van
de VVD. Hij heeft een vraag over het bericht "Nederland
zakt 22 plekken op de ranglijst van persvrijheid: 'Ongekend'".
Als de heer Van Strien zover is, dan geef ik hem graag het
woord.

De heer Van Strien (VVD):
Mevrouw de voorzitter, minister, collega's. Welkom terug
van het reces. Statistieken en cijfers zeggen soms meer dan
woorden; het zal deze minister, met zijn natuurkundige
achtergrond, aanspreken. In 2020 waren er 121 meldingen
van geweld tegen journalisten. In 2021 waren dat er maar
liefst 272. Vier jaar op rij daalde Nederland in de ranking
van persvrijheid van Reporters Without Borders: van plek
2 naar plek 6. Dit jaar duikelden we maar liefst 22 plekken:
van 6 naar 28. Nog nooit stond Nederland zo laag in deze
toonaangevende ranking.
Achter deze kille feiten gaan schrijnende verhalen schuil.
Verhalen van journalisten die hun cruciale rol in ons
democratische bestel naar eer en geweten proberen uit te
voeren. Verhalen van journalisten die vanwege die rol thuis,
digitaal en op straat bedreigd worden. Verhalen van journalisten die vanwege die rol veiligheidsfolie op ramen thuis
geplakt krijgen en veiligheidscamera's en alarmknoppen
moeten installeren. Verhalen van de media die plopkappen
en logo's verwijderen, zodat ze niet langer herkenbaar zijn
in het veld. Verhalen van journalisten die vanwege die rol
stenen of, erger, molotovcocktails hun huis ingegooid krijgen. Verhalen van journalisten die vanwege dit alles zich
begrijpelijkerwijs gaan afvragen: wil ik dit mijn familie nog
wel aandoen? Kan ik mijn werk nog wel frank en vrij doen?
Ik spreek die bedreigde journalisten vaak en weet van hen:
als je eenmaal bedreigd bent, dan gaat het onder je huid
zitten en beïnvloedt het je werk. Kortom, bij velen van hen
rijst begrijpelijkerwijs de vraag: wil en kan ik dit nog wel?
Voorzitter. De onderliggende uitdaging die uit de feiten
blijkt, is hoe we ervoor zorgen dat journalisten in alle veiligheid en vrijheid hun werk kunnen doen, zodat ze een cruciale rol kunnen vervullen in ons democratisch proces,
namelijk die van de luis in de pels, het controleren van de

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Strien

macht, het onderzoeken en het doorvragen. Als VVD maken
we ons er al lang hard voor om journalisten zo veel mogelijk
in hun kracht te zetten, om het zo maar eens uit te drukken.
Ik noem sneller en strenger straffen, doxing verbieden,
privégegevens van journalisten afschermen, PersVeilig
voortzetten, lokale en regionale media versterken en het
belang van vrije media opnemen in het curriculum over
burgerschap. Ook in het coalitieakkoord zijn mooie ronkende
zinnen opgenomen over pal staan voor die persveiligheid
en -vrijheid.
Voorzitter. Gezien de urgentie zou je dus verwachten dat
er bijkans een halfjaar na het coalitieakkoord een stroom
van initiatieven vanuit het ministerie van deze minister zou
komen om die persveiligheid en -vrijheid te verbeteren. Het
tegendeel is echter waar. Sinds de inkt van het akkoord is
opgedroogd, staat ook het ministerie op dit vlak gortdroog.
Laat ik dus beginnen met een aantal simpele vragen aan
de minister. Ziet hij de urgentie van deze problematiek? Zo
ja, hoe geeft zijn ministerie hier dan uiting aan? Laten we
de koe meteen bij de hoorns vatten. Is de minister dan
bereid om samen met de minister van JenV nog voor de
zomer met een actieplan te komen om de persveiligheid
en -vrijheid in Nederland weer te garanderen? Deze minister
staat volgens mij bekend als een ambitieus man, dus laten
we ook de ambitie hebben om zo snel mogelijk weer terug
in de top tien te komen. Ik hoor graag zijn reactie.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de minister.

Minister Dijkgraaf:
Mevrouw de voorzitter. Ik wil de heer Van Strien hartelijk
danken voor deze vraag. Het is terecht dat uw Kamer deze
zorgwekkende situatie aan de orde stelt. Ik denk dat het iets
is waar we permanent over in gesprek moeten blijven. Laat
ik beginnen met te zeggen dat de persvrijheid en de persveiligheid van journalisten bij mijzelf en bij het hele kabinet
heel hoog in het vaandel staan. Kritische, onafhankelijke,
gedegen en waarlijk vrije journalistiek is een belangrijke
pijler in onze democratische samenleving en in onze
rechtsstaat. Dat is de zuurstof voor de democratie. We
hebben goed geïnformeerde burgers nodig om hen uiteindelijk de juiste beslissingen te laten nemen. De agressie en
het geweld die vastgesteld worden in deze rapporten zijn
totaal onacceptabel. Dat gedrag kunnen we en mogen we
niet tolereren. Ieder incident is er één te veel. Ook de dreiging van incidenten is totaal onacceptabel, want een
onveilige omgeving creëert uiteindelijk een onvrije omgeving. Die veiligheid gaat ons allemaal aan.
Daarom is het ook goed dat er in internationaal verband
veel aandacht is voor dat onderwerp. De heer Van Strien
noemde het al. Het rapport van Free Press Unlimited is
absoluut helder in hoe de bedreigingen zijn toegenomen.
Het doet trouwens ook belangrijke aanbevelingen. Het roept
ons bijvoorbeeld op om met name door de lens van vrouwelijke journalisten te kijken. Die worden aanmerkelijk meer
bedreigd. Het rapport roept ons ook op stappen voorwaarts
te maken, zowel qua bescherming als qua bewustwording.
Dan is er natuurlijk het rapport van de World Press Freedom
Index, die u noemde. Het is sowieso een pijnlijk rapport om

10 mei 2022
TK 77

77-2-1

te lezen. De ondertitel van dat rapport is: een nieuw tijdperk
van polarisatie. Het stelt vast dat over de hele wereld de
pers meer en meer in het gedrang komt. Ik denk dat het
beter is om te weten wat er mis is dan om absoluut blind
te varen. Daarom zijn dit soort rapporten goed, want die
houden ons scherp. Ik wil wel onderstrepen dat er nog
steeds veel goed gaat binnen Nederland in relatie tot de
pers, maar ik ben mij zeer bewust van en ben bezorgd over
de ontwikkelingen die ervoor gezorgd hebben dat wij gezakt
zijn op de ranglijst. Ik denk dan met name aan fysiek geweld.
Als u kijkt naar de vijf indicatoren op basis waarvan dat
rapport is samengesteld, dan blijkt dat we qua fysieke veiligheid op plaats 125 staan van de 180 landen. Dat laat zien
dat dramatische ontwikkelingen zich hebben voorgedaan.
Het gaat ook om online intimidatie tegen verschillende
lagen en groeperingen binnen onze samenleving. Het is
heel belangrijk dat journalisten vrij zijn om hun werk te
doen. Ze moeten beschermd worden tegen de politieke en
commerciële druk, maar ook tegen agressie en geweld.
Ik vind het wel belangrijk om te benadrukken dat we als
samenleving als geheel verantwoordelijk zijn voor het
beschermen van de persvrijheid. Dat geldt voor ons als
leden van het kabinet, dat geldt voor u als Kamer en dat
geldt voor iedere burger in ons land. Alleen samen kunnen
we ervoor zorgen dat journalisten werkelijk vrij en veilig
kunnen werken en ons van informatie kunnen voorzien.
De index en de pijnlijke cijfers zal mijn collega de staatssecretaris van OCW absoluut nader gaan bestuderen, om te
zien welke zaken precies in andere landen spelen en welke
lessen daaruit getrokken kunnen worden. We willen
natuurlijk dat ons land in absolute zin vrij is, maar de relatieve ranking die uit zo'n lijst komt, is ook interessant omdat
het voorbeelden geeft van landen waar het beter gaat. De
Scandinavische landen staan bijvoorbeeld vrij hoog. Zij
gaat in gesprek met relevante partijen in het binnen- en
buitenland om te kijken welke lessen eruit getrokken kunnen
worden en welke best practices we eventueel kunnen
overnemen. Daarnaast is ze aan de hand van de motieKoekkoek c.s. bezig met het in beeld brengen van structurele
problemen en mogelijke oplossingen.
Als we kijken naar de maatregelen, waar de heer Van Strien
ons toe oproept, dan is het belangrijk om te zeggen dat wij
als kabinet continu in contact staan met de journalistieke
sector over al die zaken die te maken hebben met de veiligheid van journalisten, om te oordelen welke maatregelen
en eventuele aanvullende maatregelen nodig zijn om hen
in vrijheid en veiligheid hun werk te kunnen laten doen. We
spreken ook werkgevers en opdrachtgevers aan op hun
verantwoordelijkheid. We zijn blij met de goede stappen
die zijn gezet, ook door de private partijen, de werknemers,
om journalisten ondersteuning, beschermingsmiddelen en
trainingen te bieden.
Een belangrijk element daarbij is PersVeilig. Dat is een initiatief waarbij journalisten en hoofdredacteuren, de politie
en het OM met elkaar een dialoog hebben. Ze spreken over
alle aspecten die daar een rol bij spelen. De minister van
Justitie en Veiligheid en staatssecretaris van OCW steunen
dit initiatief financieel. Het is interessant dat dit in het rapport wordt genoemd als een initiatief waar Nederland zich
op positieve wijze mee onderscheidt. Wij vinden het dus
een belangrijk initiatief. Ik noemde al het vergelijkend
onderzoek dat wij gaan doen. Slechte rapportcijfers dus,
maar tegelijkertijd is er ook voeding voor nieuwe initiatieven

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Strien

en andere goede ideeën over hoe er in het buitenland
effectief wordt gewerkt aan preventie. De staatssecretaris
zal dus in gesprek gaan met collega-politici, journalisten
en experts in andere landen.
Trouwens, we praten hier over bedreigingen aan journalisten. Het is natuurlijk belangrijk om vast te stellen dat het
probleem breder is. Ook politici worden bedreigd, advocaten worden bedreigd, wetenschappers worden bedreigd.
Mensen die staan voor de feiten hebben het moeilijk. Het
is dus ook onderdeel van een veel bredere problematiek.
Ik kan ook zeggen dat de staatssecretaris de komende
periode met deskundigen gaat uitwerken hoe burgers op
een betere manier met de journalistiek en de media kunnen
omgaan, bijvoorbeeld via het programma Mediawijsheid.
Dat is een netwerk met heel veel partners. Het gaat dan om
een beter begrip voor de rol en het aanzien van de journalistiek. Behalve het beschermen van journalisten hebben
we ook een belangrijke rol om aan de burgers uit te leggen
wat hun rol is en hoe we die kunnen versterken.
Ten slotte werkt de staatssecretaris op dit moment ook
samen met de sector aan beleidsvoorstellen voor een bredere kwaliteitsimpuls voor de lokale omroepen. Die spelen
ook een belangrijke rol, onder andere op het gebied van
professionalisering en lokale media.
Ten slotte. U vroeg wanneer de Kamer een soort actieplan
kan krijgen. Dat is niet alleen een kwestie van de staatssecretaris; daar is ook de minister van Justitie en Veiligheid
bij betrokken. Maar ik kan u toezeggen dat we vóór de
zomer een brief aan uw Kamer kunnen toezenden over een
bundeling van al deze acties, die absoluut nodig zijn.
De heer Van Strien (VVD):
De minister is een wetenschapper, zoals ik al zei, dus je
krijgt een soort college, met een tour d'horizon waarbij de
zaak wordt verbreed. Maar het gaat mij nu heel concreet
om die persveiligheid en de persvrijheid, dus niet alleen
dat het een breder maatschappelijk onderwerp is. Goed dat
er in ieder geval een toezegging is dat er vóór de zomer
een brief komt. Maar ik hoor ook nog heel veel over bestuderen, samen, en over dat het een complex probleem is.
De vorige keer, anderhalve maand geleden, stond ik hier
ook met de staatssecretaris. Toen zei zij dat het garanderen
van persveiligheid en -vrijheid "een complexe, uitdagende
klus" en "een moeilijke opgave" is.
Volgens mij is het voor u als wetenschapper een opgave
waar u graag uw tanden in zet. Ik zou dus graag willen dat
u in die brief, dat actieplan dat dan voor de zomer komt,
ook ingaat op het sneller en strenger straffen, een taakstrafverbod en het doorvoeren van het verbod op doxing, zoals
dat vandaag door de Raad van State nog eens van harte is
ondersteund. Het gaat dan om het beter afschermen van
de privégegevens van journalisten zoals bij de KvK. U
spreekt van een goed initiatief als het gaat om de persveiligheid. Het zou mooi zijn als in dat actieplan duidelijk komt
te staan dat de financiering is geregeld.
Dan het versterken en professionaliseren van de lokale en
regionale media. Die discussie hebben we anderhalve
maand geleden hier ook met de staatssecretaris gehad. Dat
zou ook nog met de sector gedaan worden. Dus neem dat
ook op. Zorg ervoor dat datgene wat u zelf aangeeft in de

10 mei 2022
TK 77

77-2-2

brief staat, want dat is het begin van een oplossing. Dan
kunnen we misschien nog vóór de zomer ook een mooi
debat hebben over hoe we nou in Nederland de persvrijheid
en de persveiligheid weer gaan garanderen, want dat is
een belangrijk goed in ons democratisch bestel.
Minister Dijkgraaf:
Dit is belangrijk. De heer Van Strien geeft ook aan dat een
aantal van deze taken buiten het werkterrein van de
staatssecretaris ligt, namelijk bij het ministerie van Justitie
en Veiligheid of bij Economische Zaken als het gaat over
het afschermen van de persoonsgegevens. Maar u heeft
gelijk dat dit een urgente zaak is. Ik zeg met alle plezier toe
dat al deze onderwerpen die u noemt en misschien nog
een paar extra terug te vinden zijn in die brief. Ik denk dat
dat ook een goede gelegenheid is om met mijn collega in
gesprek te gaan over hoe en wat, en over wat precies de
effecten kunnen zijn van deze maatregelen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dank u wel, meneer Van Strien. Er is eerst een
aantal vervolgvragen. De leden kunnen gewoon weer naar
de microfoon toe lopen. Ik zag dat mevrouw Westerveld in
ieder geval al een signaal gaf. Daarna gaan we gewoon alle
microfoons langs. Mevrouw Westerveld van GroenLinks,
en dan de heer Sjoerdsma.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
We bespreken een belangrijk onderwerp, maar ik zit, in alle
eerlijkheid, helemaal niet op een actieplan te wachten. De
NVJ, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, weet
heel goed wat er moet gebeuren en kaart dat ook al jaren
bij ons aan: investeer in PersVeilig, zorg voor meer politiecapaciteit, investeer in mediawijsheid. Is de minister het
met me eens dat we dat zouden moeten gaan doen in plaats
van wachten op een brief en wachten op een actieplan?
Minister Dijkgraaf:
Mevrouw Westerveld geeft concreet aan dat er een aantal
initiatieven zijn in Nederland die goed lopen en waar we in
deze kritische rapporten ook toe worden aangemoedigd.
Dat zullen belangrijke elementen zijn van dat plan. Een
aantal andere elementen zitten misschien meer in de
bestraffing, in het strafbaar stellen van doxing, wat al werd
genoemd, waarvoor op dit moment een wetsvoorstel bij
de Raad van State is. Er zullen ongetwijfeld een aantal
aanvullende maatregelen in dat plan komen en ik denk dat
het belangrijk is dat we die gebundeld bij elkaar brengen.
Dat is volgens mij de insteek van zo'n actieplan.
Mevrouw Westerveld (GroenLinks):
Mijn punt is vooral dat we gewoon weten wat er moet
gebeuren, dat de NVJ dat heel erg goed weet en dat we
niet eerst een heel uitgebreid plan hoeven af te wachten,
maar dat de minister nu aan de slag zou moeten gaan. Er
is nog iets wat we kunnen doen. Bedreiging, intimidatie,
uitschelden, zowel online als fysiek; dat heeft natuurlijk een
oorzaak. Een van de redenen is natuurlijk ook de
omgangsvormen hier. Ik vraag de minister of hij het met
me eens is dat we ook hier het goede voorbeeld kunnen
geven door het voor journalisten op te nemen, door ze niet

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Strien

"tuig van de richel" te noemen of andere bewoordingen
voor ze te gebruiken, en dat dat ook kan helpen om intimidatie van en aanvallen op journalisten te voorkomen.
Minister Dijkgraaf:
Absoluut. Zoals aangegeven is de groeiende polarisatie in
de Nederlandse samenleving en wereldwijd de grote motor
achter al deze bedreigingen. Alles wat gedaan kan worden
om die polarisatie tegen te gaan is een belangrijke stap.
Als er een plek is waar een lichtend voorbeeld gegeven kan
worden, is het hier in uw Kamer. Alles wat hier in deze
Kamer het goede voorbeeld geeft, zal absoluut een helende
werking hebben op onze maatschappij.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Sjoerdsma, D66 en dan de heer De
Hoop, PvdA.
De heer Sjoerdsma (D66):
Dank voor die woorden. Mijn fractie deelt natuurlijk de grote
zorgen over de toenemende agressie tegen journalisten.
Vaak gaat het dan over wat we doen na bedreigingen en
na intimidaties, maar het gaat ook over het voorkomen
daarvan. Er is een WODC-onderzoek naar de motieven van
mensen die journalisten hebben lastiggevallen, maar dat
is eigenlijk een beetje op de lange baan geschoven. Mijn
vraag aan deze minister zou zijn of dat onderzoek niet weer
naar voren kan worden gehaald en zo snel mogelijk kan
beginnen, zodat we dit kunnen voorkomen.
Minister Dijkgraaf:
Absoluut waar dat naast het beveiligen en beschermen van
journalisten, hen helpen de weg te vinden naar meldpunten
en betere afspraken maken met de politie, het heel erg
belangrijk is dat we wat aan preventie doen. Dat betekent
eigenlijk een soort opvoedkundige rol in onze samenleving.
Voor zover ik weet, duurt het WODC-onderzoek tot het einde
van het jaar. Het ligt buiten mijn bevoegdheid, maar dat is
de informatie die ik heb gekregen. In het programma dat
ik eerder noemde, komt al een aantal elementen terug. Ik
kan me heel goed voorstellen dat in het actieplan dat voor
de zomer komt, ook dit element aan de orde komt in het
mediawijsheidprogramma: hoe gaan mensen om met de
media, wat doen ze wel en wat doen ze niet en hoe accepteren, beoordelen en waarderen ze de rol van journalisten?
Ik denk dat dat een sterke rol zou kunnen spelen, maar ik
heb begrepen dat dit specifieke onderzoek pas aan het einde
van het jaar beschikbaar zal zijn. Volgens mij ligt dat in de
aard van het onderzoek.
De heer Sjoerdsma (D66):
Kunnen we in de reactie van het kabinet op het rapport van
Free Press Unlimited ook het punt meenemen dat mevrouw
Westerveld maakte, namelijk de polarisatie die ook hier
plaatsvindt van de zijde van de PVV en Forum en op welke
wijze die van invloed is op de veiligheid van journalisten?
Gelet op het grote gewicht dat Free Press Unlimited daarop
heeft gelegd in het rapport, zou ik graag zien dat het kabinet
ook daarop met een officiële reactie komt.

10 mei 2022
TK 77

77-2-3

Minister Dijkgraaf:
Absoluut. Ik denk dat al deze elementen in deze internationale rapporten, die een hele openhartige, eerlijke en
onversneden kijk geven op wat er in Nederland goed en
niet goed gaat, moeten worden meegenomen en dat de rol
van de polarisering zeker geadresseerd moet worden.
De voorzitter:
Eerst kan de heer De Hoop van de PvdA een vraag stellen,
en dan mevrouw Werner.
De heer De Hoop (PvdA):
Allereerst wil ik het volgende zeggen. De minister is prima
in staat om deze vraag te beantwoorden, maar toch vind ik
het wel jammer dat we moeten constateren dat de
bewindspersoon die dit in portefeuille heeft er niet is. Ik
vind dat dat te veel gebeurt bij het vragenuurtje in deze
Kamer.
Los daarvan zeg ik: het is natuurlijk dieptreurig dat journalisten in dit land op dit moment niet veilig zijn. De organisatie PersVeilig doet ontzettend veel om daartegen op te treden. Is de bekostiging van die organisatie op dit moment
voldoende, of is er meer voor nodig? Ik ben heel benieuwd
om dat van de minister te horen.
Minister Dijkgraaf:
Allereerst wil ik nogmaals mijn collega, staatssecretaris
Uslu, excuseren. Zij is in het Koninklijk Huis. Een afspraak
daar is volgens mij een van de weinige afspraken waar zij
voorrang aan moet geven.
De ondersteuning voor PersVeilig is, zoals ik het begrijp,
zeker tot 2024 gegarandeerd. Ik kan me voorstellen dat we
bijvoorbeeld over de vraag of het op het juiste niveau is,
nog verder discussie hebben. U zal daar dan over worden
geïnformeerd in de brief die voor de zomer gaat komen.
Maar ik onderstreep nogmaals dat ook in deze internationale
rapporten dit initiatief eigenlijk als een Nederlands voorbeeld van een best practice wordt genoemd. Dus ongetwijfeld zijn dit soort initiatieven, zoals ik al eerder heb gezegd,
belangrijke stappen in de goede richting. Er is ook nog
parallel een initiatief, genaamd Flexibel Beschermingspakket
Freelancers. Freelancers vallen niet onder persvrijheid.
Mevrouw Werner (CDA):
Het CDA heeft natuurlijk zorgen over de landelijke media,
maar ook over de regionale en lokale media. Zij moeten
natuurlijk hun werk ook goed doen, maar hebben minder
geld om bijvoorbeeld beveiliging mee op pad te sturen.
Hoe kan de minister de regionale en lokale media hierin
ondersteunen?
Minister Dijkgraaf:
Ik zei al dat de staatssecretaris op dit moment werkt aan
een beleidsvoorstel dat echt gaat over de versterking van
de lokale media. Mevrouw Werner noemt dat ze minder
middelen hebben. Een ander punt is trouwens dat lokale
journalisten vaak beter bekend zijn en zich daarmee ook
kwetsbaarder voelen. Ik denk dus dat het erg belangrijk is
dat die lokale media geprofessionaliseerd worden, helaas

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Strien

ook op dit domein van bescherming en beveiliging. Want
er zijn inderdaad ook heel veel concrete bedreigingen
geweest aan het adres van deze lokale journalisten. Dit zal
dus een belangrijk element zijn van dat beleidsplan.
De voorzitter:
Mevrouw Van der Plas stelt een vraag, en daarna mevrouw
Agema. Nee, mevrouw Agema toch niet. Mevrouw Van der
Plas van BBB.
Mevrouw Van der Plas (BBB):
Natuurlijk, iedereen moet met z'n poten van journalisten
afblijven. Niemand mag ze bedreigen. We willen geen
huisbezoekjes. Niemand mag met fakkels bij hen aan de
deur komen staan of wat dan ook. Dat is evident en het is
ook heel belangrijk dat dat gewoon kei- en keihard wordt
aangepakt. Een ander deel van persvrijheid is natuurlijk de
persvrijheid van journalisten bij hoe zij omgaan met informatie die zij bijvoorbeeld vanuit de overheid of vanuit het
kabinet krijgen. Een voormalig journalist van Op1 van de
NPO is ooit te verstaan gegeven dat zij niks zou mogen
zeggen en geen vragen zou mogen stellen als de heer Rutte
in een bepaalde uitzending van het programma zou komen.
Dat schijnt toen zo bedongen te zijn door het team van de
heer Rutte. Kan de minister aangeven hoe vaak het voorkomt dat er vanuit de overheid aan een journalist wordt
gevraagd: dat wil ik niet en ik wil eigenlijk niet met die en
die aan tafel komen te zitten? Hoe vaak wordt er gevraagd:
die en die journalist mag die en die vragen niet stellen? Dat
vind ik namelijk ook een heel ernstige aantasting van de
persvrijheid.
Minister Dijkgraaf:
Ik kan deze vraag helaas alleen maar beantwoorden op
grond van mijn persoonlijke ervaring, en die is redelijk kort.
Ik heb dat zelf nog niet meegemaakt. Ik denk dat het terecht
is dat u die vraag stelt, maar ik heb daar op dit moment
geen informatie over.
Mevrouw Van der Plas (BBB):
Kunt u daar informatie over krijgen? Hoe vaak gebeurt dat?
Ik weet niet welke weg ik daarvoor zou moeten bewandelen.
Misschien moet ik zelf een verzoek daartoe indienen door
middel van Kamervragen. Of misschien zou ik dat dan aan
elke minister moeten vragen. Ik zou het echter het liefst
centraal doen. Hoe vaak komt het nou eigenlijk voor dat
mensen uit het kabinet, vanuit de overheid, aan journalisten
gewoon regels opleggen? Hoe vaak komt het voor dat men
bijvoorbeeld zegt: dat en dat mag je niet vragen, en anders
kom ik niet?
Minister Dijkgraaf:
Ik hoop dat dat niet gebeurt, maar ik wil met alle plezier
een schriftelijk antwoord op deze vraag toezeggen.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Veel journalisten werken als freelancer. De gegevens die
via het handelsregister openbaar zijn, zijn onder andere het
woonadres en het bezoekadres. Het woonadres kun je
afschermen, maar het bezoekadres nog niet. Wij weten dat

10 mei 2022
TK 77

77-2-4

daar wel heel veel vraag naar is. Ik zou de minister de suggestie mee willen geven om bij de uitwerking van de
maatregelen ook het afschermen van het bezoekadres
mogelijk te maken in het register van de Kamer van Koophandel om journalisten te beschermen.
Minister Dijkgraaf:
Dat is een interessante en waardevolle suggestie. Die neem
ik graag mee. Ik kan me voorstellen dat dat punt geadresseerd wordt bij het actieplan dat voor de zomer komt.
De voorzitter:
Ik wil de minister bedanken voor zijn aanwezigheid.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van Strien

10 mei 2022
TK 77

77-2-5