Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 336

Wijziging van diverse wetten op het terrein van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap om wetstechnische gebreken te
herstellen, om de mogelijkheid tot afwijking van
de wet bij lagere regelgeving in bepaalde
gevallen te beëindigen, om uitgewerkte
overgangsbepalingen te schrappen en het nog
geldend overgangsrecht over te brengen naar de
Wet op het primair onderwijs en de Wet op de
expertisecentra en om de naamgeving van de
ministeries aan te passen

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
ALGEMEEN
Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
1. Inleiding
Dit wetsvoorstel bestaat uit verschillende hoofdstukken, te weten de
reparatie van wetstechnische gebreken, de wetswijzigingen naar
aanleiding van Motie Jurgens, het schrappen van uitgewerkte overgangsbepalingen en het overbrengen van nog geldend overgangsrecht naar de
WPO en de WEC, en de wetswijzigingen naar aanleiding van de naamswijzigingen van ministeries. De hoofdstukken zijn in deze toelichting
afzonderlijk toegelicht. In dit wetsvoorstel is afgeweken van de gebruikelijke nummering van wijzigingsbepalingen in Romeinse cijfers. Vanwege
de omvang van het wetsvoorstel en de indeling in hoofdstukken is uit het
oogpunt van overzichtelijkheid ervoor gekozen een nummering in
Arabische cijfers toe te passen.
Wetstechnische gebreken (Hoofdstuk 1)
Dit hoofdstuk van het wetsvoorstel strekt tot het herstel van (wets)technische onvolkomenheden in een aantal wetten op het beleidsterrein van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Zoals in de
considerans en in het opschrift is aangegeven, gaat het in dit wetsvoorstel
om het herstel van wetstechnische gebreken en leemten. Deze betreffen
voornamelijk wetstechnische fouten, zoals verschrijvingen, onjuiste
verwijzingen, wetswijzigingen waarbij een foutief artikel- of lidnummer
werd genoemd e.d.

kst-33336-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

1

Daarnaast gaat het om technische inconsequenties. Dit doet zich
bijvoorbeeld voor als via een wijzigingswet in diverse wetten steeds
dezelfde soort wijziging is aangebracht, maar dit in een aantal wetten is
verzuimd of als ingevolge een bepaalde wetswijziging voortaan bepaalde
uniforme begrippen zijn gaan gelden die ten onrechte nog niet in andere
wetten zijn doorgevoerd.
Bij elke voorgestelde wijziging is een korte toelichting opgenomen, zodat
geen enkel misverstand kan ontstaan over het karakter en de inhoud van
de desbetreffende wijziging.
In het bij koninklijke boodschap van 12 februari 2011 ingediende voorstel
van wet tot wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met onderwijskwaliteit, onderwijstijd en vakanties (Kamerstukken 32 640) (hierna Wetsvoorstel onderwijstijd VO) is in artikel 14,
vierde lid, van de Wet op de medezeggenschap opgenomen dat het
ouders/leerlingendeel van de medezeggenschapraad instemming krijgt op
(onder meer) de »kwantitatieve en kwalitatieve invulling van een
onderwijsprogramma». Gedurende de parlementaire behandeling van
genoemd wetsvoorstel is diverse malen aan de orde geweest wat de
exacte betekenis en reikwijdte van deze formulering is. Door de regering
is consequent aangevoerd dat de bedoeling van die formulering is om het
ouders/leerlingdeel van de medezeggenschapsraad instemming te geven
op het totaal aantal uren en het soort activiteiten dat als onderwijstijd
wordt geprogrammeerd. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling geweest
aan deze formulering een bredere reikwijdte toe te kennen en het
instemmingsrecht ook betrekking te laten hebben op de inhoud van het
onderwijs (onder meer Kamerstukken I 2011/12, 32 640, C, blz. 28, 29
Kamerstukken I 2011/12, 32 640, E. blz. 12, Kamerstukken II 2010/11, 32
640, nr. 6, blz. 47, 50). Tijdens de parlementaire behandeling van het
wetsvoorstel is, zoals blijkt uit de hiervoor aangehaalde stukken, evenwel
naar voren gekomen dat de formulering van artikel 14, vierde lid, van de
Wet medezeggenschap op scholen op dit punt aanleiding tot vragen kan
zijn. Om die reden heeft de regering tijdens de plenaire behandeling in de
Eerste Kamer toegezegd de formulering aan te scherpen en stelt de
regering voor om de formulering van de zinsnede «de kwantitatieve en
kwalitatieve invulling van een onderwijsprogramma» in technische zin
aan te scherpen overeenkomstig de bedoeling, zoals die ook in genoemde
parlementaire stukken uiteen is gezet. Het Beoordelingskader van de
Inspectie van het onderwijs is het uitgangspunt bij het instemmingsrecht
op het soort activiteiten door de medezeggenschapsraad, die dit Beoordelingskader derhalve in acht dient te nemen. De medezeggenschapsraad
zal daardoor in praktijk vooral een rol spelen bij de beoordeling van door
het bevoegd gezag geprogrammeerde activiteiten die niet in het Beoordelingskader zijn vastgelegd.
Omdat het instemmingsrecht zich uitstrekt over hetgeen dienaangaande
in de schoolgids is opgenomen is het tevens noodzakelijk de in het
Wetsvoorstel onderwijstijd opgenomen bepaling over de schoolgids
(artikel 24a, eerste lid, onderdeel c, van de Wet op het voortgezet
onderwijs) op gelijke wijze aan te passen.
Het bovenstaande is van overeenkomstige toepassing ten aanzien van de
BES, met dien verstande dat op de BES geen aparte wet medezeggenschap van toepassing is. In artikel 58 van de Wet voortgezet onderwijs
BES is voorzien in een eenvoudige medezeggenschapsstructuur. Het
beleid ten aanzien van het totaal aantal uren en het soort activiteiten dat
als onderwijstijd wordt geprogrammeerd zal onderdeel uitmaken van deze
algemene gang van zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

2

Wetswijzigingen naar aanleiding van Motie Jurgens (Hoofdstuk 2)
Wat regelt het wetsvoorstel
Dit hoofdstuk van het wetsvoorstel houdt in dat in enkele onderwijswetten
delegatiebevoegdheden worden geschrapt of vervangen die afwijking van
de wet bij lagere regelgeving mogelijk maken.
Doelen en achtergronden
Op 22 mei 2007 heeft de Eerste Kamer met algemene stemmen de motie
van het Eerste Kamerlid Jurgens c.s.1 (hierna: motie Jurgens) aanvaard. In
deze motie wordt de regering verzocht geen vorm van wetgeving meer te
gebruiken waarbij de wetgever lagere wetgevers machtigt om regels te
stellen die afwijken van de wet. In de brief van de Minister van Justitie van
27 februari 20082 is aangegeven dat het primair de verantwoordelijkheid
van de betrokken ministeries is om de wetgeving in overeenstemming te
brengen en te houden met de lijn die ten aanzien van «afwijkende
delegatiebepalingen» is vastgesteld.
Voor het domein van OCW is ervoor gekozen, de noodzakelijke wijzigingen op te nemen in één wetsvoorstel.
Niet alle afwijkingsbevoegdheden in de onderwijswetten komen te
vervallen. De afwijkingsbevoegdheden zijn verdeeld in drie categorieën:
1. afwijken: er is echt sprake van afwijken van de wet;
2. pseudo-afwijken: de term «afwijken» wordt wel gebruikt maar er
wordt materieel niet afgeweken (en dat is ook niet de bedoeling);
3. gerechtvaardigd afwijken: er is sprake van afwijken van de wet, maar
in het kader van een experiment of noodtoestand.
Bepalingen met afwijkingsbevoegdheden van de derde categorie
behoeven geen aanpassing en blijven in dit wetsvoorstel verder buiten
beschouwing.
Dit wetsvoorstel regelt dat de bepalingen in onderwijswetten met
afwijkingsbevoegdheden worden verwijderd of aangepast die vallen
onder de eerste categorie en onder de tweede categorie, behalve als het
gaat om het nemen van beslissingen in een individueel geval. Voor het
nemen van zo’n beslissing is in sommige bepalingen de term «afwijken»
opgenomen zonder dat deze duidt op de bevoegdheid om afwijkende
regels te stellen. Deze bepalingen behoeven dan ook geen aanpassing.

1
2

Kamerstukken I 2006/07, 21 109, nr. D.
Kamerstukken I 2007/08, 21 109, nr. E.

Het wetsvoorstel past de afwijkingsbevoegdheden uit de onderwijswetten
op drie manieren aan:
a. de inhoud van de afwijkingsbepaling wordt vervangen door de
inhoud van de bijbehorende afwijkende bepaling van lager recht.
Deze aanpassing, die dus een «verplaatsing» is van lager recht naar
het niveau van de wet, is in het bijzonder geschikt ter vervanging van
de afwijkingsbevoegdheden uit de eerste categorie;
b. de afwijkingsbepaling wordt inhoudelijk zo aangepast dat er geen
sprake meer is van een afwijkingsbevoegdheid, maar van een
bevoegdheid om bij algemene maatregel van bestuur bepalingen uit
de wet geheel of gedeeltelijk van toepassing te verklaren. Deze
juridische constructie is niet aan te merken als een in motie Jurgens
bedoelde «afwijkende delegatiebepaling», want de aangepaste
bepaling regelt alleen de bevoegdheid om al bestaande wettelijke
bepalingen van toepassing te verklaren (wijkt dus niet af). Bovendien
houdt de wetgever zelf controle over de toepassing van de bevoegdheid door in de nieuwe wettelijke bepaling het toepassingsbereik van
de bevoegdheid aan te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

3

c.

De afwijkingsbevoegdheid wordt geschrapt zonder te voorzien in een
vervangende bepaling. Deze aanpassing is in het bijzonder geschikt
voor afwijkingsbevoegdheden waar in praktijk geen uitvoering aan is
gegeven.

Schrappen van uitgewerkte overgangsbepalingen en het
overbrengen van nog geldend overgangsrecht (Hoofdstuk 3)
In dit hoofdstuk van het wetsvoorstel wordt een vervolg gegeven aan de
door de diverse opeenvolgende kabinetten gedurende de laatste jaren
ingezette deregulering. De inmiddels uitgewerkte overgangsbepalingen in
de diverse wetten in de periode 1983–1997, betrekking hebbend op het
voormalige basisonderwijs en het voormalige speciaal onderwijs, worden
uit die wetten geschrapt. Overgangsbepalingen die nog niet zijn uitgewerkt worden eveneens geschrapt, maar tegelijkertijd overgezet naar een
in de Wet op het primair onderwijs (WPO) en/of naar de Wet op de
expertisecentra (WEC) nieuw hoofdstuk of nieuwe titel Overgangsbepalingen. Voor deze periode is gekozen, omdat per 1 augustus 1998 zowel de
WPO, als de WEC in werking zijn getreden.
Deze actie betekent -naast opschoning van de diverse onderwijswettenvoor de betrokkenen en de burger een verbetering, doordat de nog
geldende overgangsbepalingen voor het primair onderwijs nu in de WPO
en de WEC zelf worden opgenomen en dus eenvoudiger te vinden zijn.
Daarmee wordt bereikt dat bij de raadpleging van de geldende regelgeving voor het primair onderwijs in een oogopslag kan worden gezien
welke uitzondering(en) daarop van kracht zijn.
Het voornemen is deze operatie voort te zetten. Daarbij is het streven de
wetten met betrekking tot het primair onderwijs en het (voortgezet)
speciaal onderwijs vanaf 1998 en de Wet op het voortgezet onderwijs
(WVO) op dezelfde wijze door te lichten en op te schonen.
Wetswijzigingen naar aanleiding van de naamswijzigingen van
ministeries (Hoofdstuk 4)
Per 14 oktober 2010 zijn de namen van een aantal ministeries gewijzigd.
Ten eerste zijn door de samenvoeging van het Ministerie Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en het Ministerie van Economische Zaken de
namen van deze ministeries vervangen door: Ministerie van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie. Ten tweede zijn door de samenvoeging
van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ook de namen
van deze ministeries gewijzigd in: Ministerie van Infrastructuur en Milieu.
Tot slot is de naam van het Ministerie van Justitie gewijzigd in: Ministerie
van Veiligheid en Justitie. Deze naamsveranderingen hebben ook
consequenties voor hun vermelding in de wetten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarom wijzigt artikelen van
hoofdstuk 4 van deze wet deze naamswijzigingen voor zover nodig in de
onderscheiden wetten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap.
2. Uitvoerbaarheid
De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) heeft geconstateerd dat er geen
uitvoeringsconsequenties aan dit wetsvoorstel zijn verbonden.
3. Administratieve lasten
Het wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor administratieve lasten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

4

4. Financiële gevolgen
Aan het wetsvoorstel zijn geen financiële gevolgen verbonden.
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel 1.1, onderdeel A (wijziging artikel 43 van de Wet op het
primair onderwijs)
Deze voorgestelde wijziging past artikel 43, zesde lid, van de WPO aan op
artikel 70b van de WPO, waarin de indicatiestelling op verzoek van
bevoegd gezag is geregeld. Bij de Wet van 27 september 2007 (Stb. 2007,
445) is artikel 70b van de WPO ingevoegd dat regelt dat voor het bevoegd
gezag van de school van de in dit artikel genoemde leerling het mogelijk
is bij de commissie voor de indicatiestelling een indicatiestelling te
verzoeken. Het bevoegd gezag van de school kan dit doen indien de
ouders van deze leerling niet overgaan tot een verzoek als bedoeld in
artikel 28c, eerste lid, van de WEC. Verzuimd is artikel 43, zesde lid aan te
passen aan deze bevoegdheid van het bevoegd gezag van de school. Dit
wordt nu hersteld.
Artikel 1.1, onderdeel B (wijziging artikel 93 van de Wet op het
primair onderwijs) en Artikel 1.3, onderdeel A (wijziging artikel
91 van de Wet op de expertisecentra)
Artikel 91, eerste lid, onderdeel d, van de WEC en artikel 93, eerste lid,
onderdeel c, van de WPO bepalen op dezelfde wijze de vaststelling van
het bekostigingsplafond voor nieuwe voorzieningen in de huisvesting als
artikel 76d, eerste lid, onderdeel e, van de WVO. Artikel 93, eerste lid,
onderdeel c, van de WPO en artikel 91, eerste lid, onderdeel d, van de
WEC, verwijzen niet naar scholen voor praktijkonderwijs terwijl deze wel
in artikel 76d, eerste lid, onderdeel e, van de WVO zijn opgenomen. De
voorgestelde wijzigingen herstellen dit.
Artikel 1.3, onderdeel B (wijziging artikel 164a van de Wet op de
expertisecentra)
Het Besluit van 5 oktober 2005 (Stb. 2005, 553) trekt het Formatiebesluit
WEC in en regelt dat de definitie van een leerling met een
niet-Nederlandse culturele achtergrond is opgenomen in artikel 1 van het
Besluit bekostiging WEC. Verzuimd is de verwijzing in artikel 164a van de
WEC naar het artikel uit het Formatiebesluit WEC te vervangen door een
verwijzing naar het artikel uit het Besluit bekostiging WEC. De voorgestelde wijziging verbetert dit.
Artikel 1.1, onderdeel C (wijziging artikel 178b van de Wet op het
primair onderwijs), Artikel 1.2, onderdeel L (wijziging artikel 103c
van de Wet op het voortgezet onderwijs) en Artikel 1.3, onderdeel
C (wijziging artikel 164b van de Wet op de expertisecentra),
Artikel 1.5 (wijziging artikel 2.5.5b van de WEB) en Artikel 1.6,
onderdelen L en R (wijziging artikelen 6.14 en 7.57b van de Wet
op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
De wet van 15 oktober 2009 (Stb. 2009, 492) wijzigt diverse wetten in
verband met de oprichting van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
Verzuimd is in de artikelen 178d van de WPO, 103c van de WVO en 164b
van de WEC het woord «zij» te vervangen door «hij» nu dit niet meer
betrekking heeft op de Informatie Beheer Groep, maar op Onze Minister.
Dit is dezelfde aanleiding om in het vijfde lid van artikel 7.57b het woord
«haar» door «hem» te vervangen. Verder is verzuimd in artikel 6.14, vijfde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

5

lid van de WHW de Informatie Beheer Groep te vervangen door de Dienst
Uitvoering Onderwijs. Deze wijziging herstelt dit.
Artikel 1.2, onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Wet op het
voortgezet onderwijs)
Eerste lid: Het gaat hier om een verschrijving die nu wordt verbeterd.
Tweede lid: De Wet van 15 oktober 2009 (Stb. 2009, 492) wijzigt artikel
103d van de WVO die het gebruik van het basisregister onderwijs van
artikel 24b van de WOT regelt. Verzuimd is in artikel 1 van de WVO een
begripsbepaling van het basisregister onderwijs op te nemen. Dit wordt
nu hersteld.
Artikel 1.2, onderdelen B en C (wijziging artikelen 10b5 en 10b7
van de Wet op het voortgezet onderwijs)
Bij de Wet van 27 juni 2008 (Stb. 2008, 267) zijn artikelen 1.3.2 en 2.5.2 van
de WEB komen te vervallen. Verzuimd is de verwijzing in artikel 10b5,
derde lid naar artikel 2.5.2 van de WEB te schrappen. Daarnaast is het op
grond van deze wet niet meer mogelijk voor regionale opleidingencentra
om op grond van artikel 1.3.2 in een samenwerkingsverband te werken.
Verzuimd is artikel 10b7 van de wet op het voortgezet onderwijs hierop
aan te passen. De artikelen worden daarom aangepast.
Artikel 1.2, onderdeel D (wijziging artikel 10d van de Wet op het
voortgezet onderwijs)
Artikel II, onderdeel D, bevat een wijziging die oorspronkelijk was
opgenomen in de Wet van 11 juli 2008 inzake de voorzieningenplanning in
het VO (zie Stb. 2008, 296, artikel I, onderdeel G, onder 2). De wijzigingsopdracht was onuitvoerbaar geworden nadat met de Wet van 18 oktober
2007, houdende wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs onder
meer in verband met enkele aanpassingen in de inrichtings- en examenvoorschriften met betrekking tot het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (Stb. 2007, 441) het vierde lid van artikel 10 van de WVO is
aangepast. Bij het opstellen van de wijzigingsopdracht in de Wet van
11 juli 2008 (Stb. 2008, 296) is hiermee geen rekening gehouden. De
wijzigingopdracht die nu wordt gegeven houdt wel rekening met de
eerder uitgevoerde aanpassing van het artikel.
Artikel 1.2, onderdeel E (wijziging artikel 37f van de Wet op het
voortgezet onderwijs)
Bij de Wet van 11 juli 2008 (Stb. 2008, 296) is artikel 19 van de WVO
opgesplitst in twee nieuwe artikelen. Sinds de inwerkingtreding van
bovengenoemde wijzigingswet bevat artikel 16 van de WVO de
bepalingen over de scholengemeenschap en bevat artikel 19 van de WVO
bepalingen over het voorbereidend beroepsonderwijs in agrarische
opleidingscentra. Artikel 37f van de WVO verwijst echter nog naar artikel
19 terwijl het in dit artikel een verwijzing naar de scholengemeenschap
betreft. De verwijzing naar artikel 19 wordt daarom veranderd in een
verwijzing naar artikel 16.
Artikel 1.2, onderdeel F (wijziging van artikel 53b van de Wet op
het voortgezet onderwijs)
Bij de Wet van 16 juli 2005 (Stb. 2005, 423) is de lumpsumbekostiging in
het primair onderwijs ingevoerd. Artikel 120 en artikel 132 van de WPO
zijn hierop aangepast, maar verzuimd is artikel 53b van de WVO en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

6

verwijzingen die in deze bepaling zijn opgenomen aan te passen. Dit
wordt nu alsnog gedaan.
Bij de Wet van 11 september 2008 (Stb. 2008, 387) is artikel 40b van de
WVO komen te vervallen. Verzuimd is artikel 53b, zesde lid, van de WVO
waarin naar dit artikel wordt verwezen hierop aan te passen. Deze
voorgestelde wijziging past dit nu alsnog aan.
Artikel 1.2, onderdeel G (wijziging van artikel 60 van de Wet op
het voortgezet onderwijs)
Bij de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen is per abuis
geregeld dat bij alle staatsexamens die op grond van artikel 60 worden
afgenomen, ook de rekentoets moet worden afgenomen. Met de Wet
referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen is beoogd de rekentoets op
gelijke wijze te regelen voor het Staatsexamen als voor het Eindexamen.
Hieruit is af te leiden dat de rekentoets alleen bij Staatsexamens moet
worden afgenomen indien hiermee een diploma overeenkomend met een
diploma van een school voor vwo, havo of mavo kan worden behaald. Dit
wijzigingsartikel herstelt dit alsnog. Mogelijk treedt artikel 5, onderdeel F,
van de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen eerder in
werking dan voor dit wetsvoorstel mogelijk is en daarom wijzigt dit artikel
het betreffende artikel uit de Wet op het voortgezet onderwijs. Mocht dit
wetsvoorstel eerder in werking treden dan treedt deze wijzigingsbepaling
tegelijkertijd in werking met artikel 5, onderdeel F, van de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen.
Artikel 1.2, onderdeel H (wijziging artikel 72 van de Wet op het
voortgezet onderwijs)
Bij de Wet van 11 juli 2008 (Stb. 2008, 296) is er in de WVO een nieuwe
afdeling 3 ingevoerd, waarbij in het tweede lid van artikel 72 de bepaling
van het nieuwe onderdeel aa abusievelijk in onderdeel a was opgenomen.
Dit onderdeel herstelt deze technische vergissing.
Artikel 1.2, onderdelen I en J (wijziging artikelen 84 en 86 van de
Wet op het voortgezet onderwijs)
De Wet van 11 juli 2008 (Stb. 2008, 296) regelt in artikel 69 van de WVO
het leerwegondersteunend onderwijs. Artikelen 84, vierde lid, en artikel
86, derde lid, onderdeel d, van de WVO verwijzen nog naar artikel 75c,
waarin voor de inwerkingtreding van de bovengenoemde wijzigingswet
het leerwegondersteunend onderwijs werd geregeld. Deze voorgestelde
wijzigingen passen dit nu aan.
Artikel 1.2, onderdeel K (wijziging artikel 96i van de Wet op het
voortgezet onderwijs)
Artikel 96i, vierde lid, van de WVO regelt dat de bedragen die met
toepassing van artikel 118b, eerste lid, van de WVO zijn uitgegeven ten
behoeve van de personeelskosten, onderscheidenlijk de daarop
betrekking hebbende ontvangsten, bij het vaststellen van het totaal van de
bedragen die in het voorafgaande kalenderjaar zijn uitgegeven ten
behoeve van de personeelskosten buiten beschouwing worden gelaten.
Bij de Wet van 7 juli 2006 (Stb. 2006, 340) is artikel 118b van de WVO
komen te vervallen. Verzuimd is artikel 96i, vierde lid, van de WVO aan
deze wijziging aan te passen. De voorgestelde wijziging herstelt dit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

7

Artikel 1.2, onderdeel M (wijziging artikel 105 van de Wet op het
voortgezet onderwijs) en Artikel 1.6, onderdelen N, P, Q, S, T, W
en X (wijziging artikelen 7.3c, 7.24, 7.25, 7a.1, 7a.2, 10.20 en
14.1 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek)
Deze voorgestelde wijzigingen corrigeren de onjuiste verwijzingen die zijn
ontstaan door wijzigingen uit de Wet van 6 juli 2004 (Stb. 2005, 14), de
Wet van 4 februari 2010 (Stb. 2010, 119), de Wet van 24 juni 2010 (Stb.
2010, 293) en de Tweede Aanpassingswet openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba – B. De artikelen 141 van de WPO BES en 201 van
de WVO BES zijn ingebed in de regeling rond zij-instromers (titel III,
afdeling 10, van de WPO BES en titel V van de WVO BES). De regeling van
zij-instromers is op dit moment nog niet actueel en de inwerkingtreding is
voorzien op 1 januari 2016. Tevens wordt een omissie hersteld. Vergeten
was dat naast de op de BES behaalde diploma’s van het voortgezet
onderwijs ook een aantal van de diploma’s van het beroepsonderwijs die
op de BES zijn behaald, toegang moet verlenen tot het hoger onderwijs.
Bij de Wet van 6 juli 2004 (Stb. 2005, 14) is artikel 83 van de WVO komen
te vervallen. Verzuimd is de verwijzing in artikel 105 van de WVO naar dit
artikel te schrappen. Dit wordt nu hersteld.
Artikel 1.2, onderdelen N en O (invoeging artikel 110 en wijziging
artikel 110a van de Wet op het voortgezet onderwijs)
In de Wet van 11 juli 2008 (Stb. 2008, 296) is bij amendement en het
daarop volgend gewijzigd voorstel van wet (Kamerstukken II 2007/08, 31
310, nr. 18) de mogelijkheid van de «havo-route» (waarbij leerlingen
binnen de mavo-school door kunnen stromen naar de havo) bij
mavo-scholen behouden gebleven. Met het behoud van deze
mogelijkheid is ook artikel 110 van de WVO van betekenis gebleven. In
artikel 110 van de WVO werd geregeld dat artikelen 107 en 108 van de
WVO, voor zover zij betrekking hebben op scholen voor hoger algemeen
voortgezet onderwijs, van overeenkomstige toepassing zijn op de havo
afdelingen van een mavo-school. Abusievelijk is artikel 110 van de WVO
en de verwijzing in artikel 110a van de WVO naar artikel 110 van de WVO
bij diezelfde wet alsnog komen te vervallen. Met de invoeging van artikel
110 van de WVO en de wijziging van artikel 110a van de WVO wordt dit
weer hersteld.
Artikel 1.4, onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Leerplichtwet
1969)
Bij de Wet van 20 juni 2002 (Stb. 2002, 387) is artikel 1a van de
Leerplichtwet 1969 verdeeld in twee leden waarbij de onderdelen a en b
van het artikel ondergebracht zijn in het eerste lid. Dit voorgestelde
wijzigingsartikel past de verwijzingen in artikel 1, onderdeel b, onder 4 en
artikel 1, onderdeel c, onder 2, hierop aan.
Artikel 1.4, onderdeel B (wijziging artikel 1a1 van de
Leerplichtwet 1969) en Artikel 1.6, onderdelen F, I en J (wijziging
artikelen 5a.11, 5a13f en 5a13g van de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Deze wijzigingsbepalingen betreffen verbeteringen die worden aangebracht vanwege een onjuiste verwijziging (artikel 1.4, onderdeel B) of
vanwege taalfouten (artikel 1.7, onderdelen F, I en J).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

8

Artikel 1.4, onderdeel C (wijziging artikel 3a van de Leerplichtwet
1969)
De Wet van 29 mei 2006 (Stb. 2006, 281) vervangt artikelen 11a tot en met
11g van de WVO door zes nieuwe artikelen. In het oude artikel 11a,
tweede lid, van de WVO werden de vakken van de basisvorming
opgesomd. Bijna al deze vakken worden sinds de inwerkingtreding van de
nieuwe artikelen in artikel 11b, eerste lid, van de WVO aangeduid als
aspecten waarmee rekening moet worden gehouden bij het opstellen van
kerndoelen in een Algemene Maatregel van Bestuur. Artikel 3a van de
Leerplichtwet verwijst echter nog naar de het artikellid waarin de vakken
van de basisvorming werden opgesomd. De voorgestelde wijziging past
artikel 3a van de Leerplichtwet 1969 aan zodat dit artikel verwijst naar het
nieuwe artikel 11b, eerste lid, van de WVO.
Artikel 1.6, onderdeel A (wijziging artikel 1.1 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Bij de wet van 4 februari 2010 (Stb. 2010, 119) was deze wijzigingsopdracht niet aan artikel 1.1, onderdeel x1 van de WHW gekoppeld, maar
aan artikel 1.1, onderdeel x, van de WHW gekoppeld, en daardoor
technisch onuitvoerbaar.
Artikel 1.6, onderdeel B (wijziging artikel 2.5 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Bij de wet van 4 februari 2010 (Stb. 2010, 119) is op grond van artikel I,
onderdeel P, lid 1a van artikel 2.5 van de WHW volledig geïntegreerd in
het eerste lid. Verzuimd is tegelijkertijd lid 1a te laten vervallen en een
aanduiding voor het eerste lid te plaatsen.
Artikel 1.6, onderdeel C (wijziging artikel 2.8 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Met de Wet versterking besturing (Stb. 2010, 119) was in artikel I,
onderdeel S, beoogd de administratieve lasten van de instellingen voor
hoger onderwijs te verminderen. Met de wijzigingsopdracht is onbedoeld
ook de verplichting voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van
Wetenschappen en de Koninklijke Bibliotheek vervallen om een begroting
aan de Minister van OCW te zenden. Met de toevoeging van de in artikel
1.7, onderdeel C, bedoelde volzin wordt aan de oorspronkelijke bedoeling
recht gedaan.
Artikel 1.6, onderdeel D (wijziging artikel 5a.9 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
In artikel I, onderdeel H, onder 9, van de wet tot wijziging van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met
aanpassing van het accreditatiestelsel was per abuis een opdracht tot
invoeging van een zinsnede en een zin in artikel 5a.9, achtste lid, van de
WHW gegeven in plaats van een opdracht tot vervanging van een deel
van artikel 5a.9, achtste lid, van de WHW a door deze zinsnede en zin.
Artikel 1.7, onderdeel D, voorziet erin om alsnog de eerder bedoelde
wijziging in artikel 5a.9, achtste lid, van de WHW aan te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

9

Artikel 1.6, onderdeel E (wijziging artikel 5a.10 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
In het eerste lid wordt «haar» vervangen door «zijn» omdat een verwijzing
naar het onzijdige woord «accreditatieorgaan» met «zijn» moet worden
aangegeven.
Het tweede lid vervangt het woordje «of» waardoor het duidelijk is dat het
hier gaat om een cumulatieve opsomming.
Artikel 1.6, onderdeel G (wijziging artikel 5a.13a van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Met de Wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met aanpassing van het accreditatiestelsel is artikel 5a.13a in de WHW geregeld. Abusievelijk is hierin
opgenomen dat de instelling een aanvraag indient, terwijl het bestuur van
de instelling dit doet. De voorgestelde wijziging corrigeert dit.
Artikel 1.6, onderdeel H (wijziging artikel 5a.13c van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Het opschrift artikel 5a.13c wekt een onjuiste indruk van de strekking van
de regeling die in het artikel is opgenomen. Het opschrift wekt de indruk
dat het in dit artikel gaat om een aanvraag voor een instellingstoets
kwaliteitszorg. In werkelijkheid gaat het om het besluit op een aanvraag.
Het nieuwe opschrift doet hieraan recht.
Artikel 1.6, onderdeel K (wijziging artikel 6.12 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Door de aanvaarding van het amendement Zijlstra (Kamerstukken II
2008/2009, 31 821, nr. 62) is artikel I, onderdeel AR, van de Wet versterking
besturing vervallen. Daardoor herleefde onbedoeld het oorspronkelijke
artikel 6.12 van de WHW dat betrekking had op de niet meer bestaande
figuur van de aangewezen instelling. De voorgestelde wijziging maakt dit
onbedoelde effect ongedaan.
Artikel 1.6, onderdeel M (wijziging artikel 7.1 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
De wijziging van deze bepaling corrigeert in de eerste plaats dat de
genoemde titels, met uitzondering van de genoemde artikelen, niet
slechts van overeenkomstige toepassing, maar volledig van toepassing
zijn. De verschrijving in de Wet versterking besturing wordt hiermee
hersteld. Met de tweede volzin wordt hersteld dat in de oorspronkelijke
tekst ten onrechte onvoldoende rekening was gehouden met het eigen
karakter van de rechtspersonen voor hoger onderwijs.
Artikel 1.6, onderdeel O (wijziging artikel 7.18 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Nu met de Wet versterking besturing de zinsnede «de kerkelijke hoogleraren aan een openbare universiteit» is komen te vervallen, heeft het
woord «en» geen functie meer en leidt slechts tot verwarring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

10

Artikel 1.6, onderdeel U (wijziging artikel 10.3d van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
De minister heeft geen rol bij de benoeming van leden van de raad van
toezicht van bijzondere instellingen. Bij de aanvaarding van het
amendement Zijlstra (Kamerstukken II 2008/09, 31 821, nr. 60) is dat over
het hoofd gezien en niet meegenomen in de Wet versterking besturing.
Met het vervallen van de bedoelde volzinnen wordt dit hersteld.
Artikel 1.6, onderdeel V (wijziging artikel 10.19 van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Door een verkeerde wijzigingsopdracht in artikel I, onderdeel DW, van de
Wet versterking besturing (Stb. 2010, 119) kent artikel 10.19 thans twee
keer een zesde lid en geen vijfde lid. Door middel van deze wijziging
wordt dit hersteld.
Artikel 1.6, onderdeel Y (wijziging artikel 15.6 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
De wet van 14 juni 2007 (Stb. 2007, 254) voegt aan de WHW artikel 10b toe
over de verlening van de Verlening van de graad Associate degree.
Abusievelijk is artikel 15.6, eerste lid van de WHW hier niet op aangepast.
Deze wijziging past dit artikel alsnog aan.
Artikel 1.6, onderdeel Z (wijziging artikel 18.14 van de Wet op het
hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Artikel 18.14 heeft uitsluitend betrekking op de artikelen 18.7 en 18.9. Deze
artikelen zijn bij de Wet versterking besturing vervallen. Verzuimd is ook
dit artikel te laten vervallen. Met deze wijziging wordt dat nu alsnog
gedaan.
Artikel 1.6, onderdeel AA (wijziging artikel 18.32c van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek)
Het woord «om» in dit artikel is niet op zijn plaats en leidt tot verwarring,
vandaar dat artikel 18.32c, derde lid, van de WHW opnieuw wordt
geformuleerd.
Artikel 1.7 (wijziging artikel 12.10a Wet studiefinanciering 2000)
Met deze wijziging is een verheldering van artikel 12.10a van de Wet
studiefinanciering 2000 beoogd. Hiermee wordt, conform de bedoeling
van de wetgever, vastgelegd dat ingeval het op basis van artikel 12.10a
vastgestelde rentepercentage nul of lager bedraagt, dat rentepercentage
op nul wordt gesteld.
Artikel 1.8 (wijziging artikel 2 van de Wet College voor examens)
Bij de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen is verzuimd een
koppeling te maken tussen rekentoets en de taken die het College voor
examens heeft ten aanzien van de centraal examens. Dat deze taken aan
het College voor examens zijn opgedragen blijkt als vanzelfsprekend uit
de systematiek van de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen.
De koppeling wordt hier nu alsnog gemaakt. Deze wijziging zal niet eerder
in werking treden dan nadat artikel 5, onderdeel F, van de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen in werking is getreden aangezien
deze wijziging samenhangt met het invoeren van de rekentoets in het
eindexamen en het staatsexamen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

11

Artikel 1.9 (wijziging artikel 2 108, 2 116 en 7.11 van de
Mediawet 2008)
In de wet tot «wijziging van onder meer de Mediawet 2008 in verband met
aanpassing van de
rijksmediabijdrage, beëindiging van de wettelijke taken van de Stichting
Radio Nederland Wereldomroep en aanpassingen van meer technische
aard» wordt artikel 2.88a vernummerd tot artikel 2.88b en vervalt artikel
2 158 van de Mediawet 2008. Verzuimd is de artikelen 2 108, 2 116 en
artikel 7.11 hierop aan te passen. Met deze wijzigingen wordt dit alsnog
hersteld.
Artikel 1.10, onderdelen A, B en C (wijziging artikelen 75, 110 en
167a van de WPO BES), Artikel 1.11, onderdelen A en B (wijziging
artikelen 1 en 214 van de WVO BES), Artikel 1.12, onderdelen B
en C (wijziging artikelen 8.3.2 en 11.6 van de WEB BES) en Artikel
1.13 (wijziging artikel 3 van de Mediawet BES)
Bij de Tweede Aanpassingswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius
en Saba – B zijn verschillende verschrijvingen of onjuiste aanduidingen in
de WPO BES en WEB BES terecht gekomen. Deze worden nu hersteld.
Artikel 1.12, onderdeel A (wijziging artikel 8.1.1 van de WEB BES)
In artikel 8.1.1, vijfde en zevende lid, van de WEB BES wordt abusievelijk
verwezen naar de vierde volzin van het eerste en zevende lid. Dit moet het
vijfde lid zijn aangezien in dat lid is geregeld wat degene moet aantonen
indien deze ingeschreven wil worden.
Artikel 1.14 (wijziging artikel 3 Wet van 6 juli 2004 tot wijziging
van de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met onder
meer vereenvoudiging van de bekostigingsbepalingen)
Bij de Wet van 11 september 2008 (Stb. 2008, 387) is de termijn die is
opgenomen in artikel 96g1 van de WVO aangepast van zeven naar negen
jaar. Verzuimd is het overgangsrecht dat opgenomen is in artikel 3 van de
Wet van 6 juli 2004 (Stb. 2004, 14) hierop aan te passen. Dit wordt nu
aangepast.
Artikel 1.15 (goedkeuring artikel 5 Mediaregeling BES)
Omdat er op de BES geen publieke omroep is, is geregeld dat de overheid
en politieke partijen zendtijd kunnen krijgen op de commerciële omroepinstellingen. De regels omtrent het niet verspreiden van programma’s met
ernstige schadelijke inhoud voor minderjarigen, de verantwoordelijkheid
voor de eigen programma’s en de regels omtrent reclame en sponsoring
behoren van toepassing te zijn op een ieder die programma’s verspreidt.
Per abuis is geen koppeling gemaakt om de regels ook te laten gelden
voor de overheid en de politieke partijen die zendtijd verkrijgen op de
omroepdiensten van de BES omroepinstellingen. Deze koppeling wordt
op grond van artikel 20, eerste lid, en 21, eerste lid, van de Invoeringswet
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba nu alsnog gemaakt.
Dat deze regels ook voor de overheid en politieke partijen gelden is een
vanzelfsprekendheid en stond en staat niet ter discussie.
Artikel 1.16 (wijziging wetsvoorstel Onderwijstijd VO)
Artikel 1.16 voorziet in aanpassing van de wet van ......tot wijziging van
onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met onder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

12

wijskwaliteit, onderwijstijd en vakanties (Stb. ...) zoals toegelicht in de
paragraaf «Wetstechnische gebreken» van het algemene deel van de
toelichting.Die wet treedt dan vervolgens in werking inclusief de aanpassingen die door artikel 1.16 zijn aangebracht.
Onderdeel C van artikel 1.16 betreft de aanpassing van een zogenoemde
samenloopbepaling. Het gaat om samenloop tussen genoemde wet en de
wet inzake de invoering van de maatschappelijke stage. Die samenloopbepaling zal artikel III, onderdeel H, van genoemde wet «overschrijven»
omdat de wet inzake de invoering van de maatschappelijke stage reeds in
werking is getreden.
Artikel 2.1 (wijziging artikel 38a van de Wet op het primair
onderwijs), Artikel 2.2 (wijziging artikel 38a van de Wet op de
expertisecentra), Artikel 2.3, onderdeel D (wijziging artikel 38
van de Wet op het voortgezet onderwijs), artikel 2.6 (wijziging
artikel 42 van de Wet primair onderwijs BES) en Artikel 2.7,
onderdeel D (wijziging artikel 89 van de Wet voortgezet
onderwijs BES).
In deze bepalingen is een mogelijkheid tot afwijken opgenomen die gelet
op de aangenomen motie niet meer is toegestaan. Deze mogelijkheid is
bedoeld voor gevallen waarin men voor dezelfde werkzaamheden wenst
te worden benoemd of tewerkgesteld zonder benoeming aan scholen die
niet uitgaan van hetzelfde bevoegd gezag. Artikel 12 van het Besluit
zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs is een uitwerking van
deze bepaling. De inhoud van dat artikel wordt nu in de wet zelf
opgenomen, zodat niet langer sprake is van afwijking van de wet bij
lagere regelgeving.
Artikel 2.3, onderdelen A, C, (wijziging artikelen 25a, 33,
dertiende lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs), artikel
2.4, onderdelen A, D en E (wijziging artikelen 2.6, tweede lid,
12.3.8, tweede lid, en 12.3.9, tweede lid, van de Wet educatie en
beroepsonderwijs) en artikel 2.7, onderdelen A en C (wijziging
artikelen 62 en 80, van de Wet voortgezet onderwijs BES)
In de voorgestelde wijzigingen worden artikelen genoemd die bij
algemene maatregel van bestuur (geheel of gedeeltelijk) van overeenkomstige toepassing kunnen worden verklaard. Deze van toepassingverklaring
vervangt de systematiek van afwijking van de wet bij lagere regelgeving.
Punt 2 van het algemene deel van deze memorie van toelichting geeft een
nadere beschrijving van deze systematiek.
Artikel 2.3, onderdeel B (wijziging artikel 30a van de Wet op het
voortgezet onderwijs), Artikel 2.4, onderdelen B en C (wijzigingen
artikelen 7.4.2 en 7.4.11 van de Wet educatie en beroepsonderwijs) en artikel 2.7, onderdeel B (wijziging artikel 75 van de
Wet voortgezet onderwijs BES)
In artikel 30a van de WVO en in de artikelen 7.4.2, derde lid, en 7.4.11,
zesde lid, van de WEB is een mogelijkheid tot afwijken van de wet bij
algemene maatregel van bestuur opgenomen die gelet op de genoemde
motie niet meer is toegestaan. Van de afwijkingsmogelijkheid is overigens
nooit gebruikgemaakt, zodat voor de termijnen voor bezwaar en beroep
teruggevallen kan worden op de artikelen 6:7, 7:10 en 7:24 van de
Algemene wet bestuursrecht. Daarom worden de genoemde voorschriften
nu geschrapt zonder dat een vervangende voorziening noodzakelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

13

Artikel 2.3, onderdeel E (wijziging artikel 61, tweede lid, van de
Wet op het voortgezet onderwijs) en Artikel 2.7, onderdeel E
(wijziging artikel 61 van de Wet voortgezet onderwijs BES)
Met deze wijziging wordt de volzin geschrapt die impliceert dat de WVO in
beginsel van toepassing is op het voortgezet onderwijs bedoeld in artikel
5, onderdeel e. Artikel 5, onderdeel e, gaat over andere vormen van
voortgezet onderwijs dan het reguliere voortgezet onderwijs waarvoor in
de WVO voorschriften zijn gegeven. Voor deze andere vormen van
voortgezet onderwijs worden op grond van artikel 61, tweede lid,
voorschriften gegeven over de inrichting van het onderwijs, de examens,
de rechtspositie van het personeel, de benoembaarheid van het
personeel, en de aanvang, wijze en beëindiging van bekostiging. Met de
toevoeging dat kan worden afgeweken bij af krachtens het bij deze wet
bepaalde, is er de schijn dat sprake is van een bepaling die niet is
toegestaan op grond van motie Jurgens en wordt daarom geschrapt.
Artikel 2.3, onderdeel F (wijziging artikel 77, derde lid, van de
Wet op het voortgezet onderwijs)
Het huidige artikel 77, derde lid, is ingericht als een bepaling die door de
motie Jurgens als ongeoorloofd is aangemerkt. De bepaling impliceert dat
afdeling II in beginsel van toepassing is op de grondslagen en wijze van
bekostiging van een scholengemeenschap of een school en de daaraan
verbonden cursussen in de zin van artikel 73, eerste lid. De voorgestelde
wijziging geeft aan dat de bekostigingsvoorschriften voor scholen in
beginsel niet op gelijke wijze van toepassing zijn op een scholengemeenschap of op cursussen als bedoeld in artikel 73, eerste lid. Hiervoor
worden bij of krachtens Algemene Maatregel van Bestuur aparte
voorschriften vastgesteld.
Artikel 2.5 (wijziging artikel 12, vijfde lid, van de Wet op de
erkende onderwijsinstellingen)
Het vijfde lid regelt nu nog dat de minister bij wijze van algemene regeling
kan afwijken van de bepaling uit hetzelfde lid dat de examenopgaven na
afloop van een examen op verzoek en desgewenst tegen betaling bij de
instelling verkrijgbaar dienen te worden gesteld.
In de vervangende bepaling wordt geregeld dat de minister niet meer
door middel van algemene regels kan afwijken van de in de eerste zin
genoemde bepaling, maar alleen nog bevoegd is om per geval anders te
bepalen.
Artikel 3.1 (Artikelen III en IV van de wet van 2 mei 1986, Stb.
255)
Artikel III regelt dat de programma’s van eisen voor het jaar 1986 geacht
worden te zijn vastgesteld op grond van artikel 90 van de Wet op het
basisonderwijs (WBO). Dit artikel is uitgewerkt en kan dus vervallen.
Artikel IV stelt dat verzoeken om bekostiging die op grond van artikel 70
van de WBO bij Onze Minister zijn ingediend voor de datum van uitgifte
van bovengenoemd Staatsblad geacht worden te zijn ingediend op de
datum van uitgifte van dat Staatsblad. Zij worden op gelijke wijze
afgehandeld als de verzoeken om bekostiging die na die datum op grond
van artikel 70 van de WBO bij Onze Minister zijn ingediend. Ook dit artikel
is uitgewerkt en kan dus vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

14

Artikel 3.2 (Artikelen III, V en VI van de wet van 24 december
1986, Stb. 719, Wet gemeentelijke regelingen leerlingenvervoer)
Artikel III geeft een overgangsregeling voor het tijdvak 1 augustus 1985 tot
1 augustus 1987, te weten een uitkering aan elke gemeente van 80 procent
van in dat tijdvak netto ten laste van de rekening van de gewone dienst
gebleven kosten die voorvloeien uit de toepassing van artikel 45 van de
WBO en artikel 54 van de Interimwet op het speciaal onderwijs en het
voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO). Genoemde wetsartikelen
behelzen de bij de wet ingevoerde gewijzigde regelingen leerlingenvervoer.
Artikel V verklaart de op 31 juli 1987 geldende voorschriften bedoeld in
artikel III van kracht ten aanzien van de op 1 augustus 1987 door het Rijk
nog niet vastgestelde of uitbetaalde bedragen.
Artikel VI verklaart de op 31 juli 1987 geldende voorschriften van
toepassing op geschillen met betrekking tot de toepassing van artikel 45
van de WBO en artikel 54 van de ISOVSO die op 31 juli 1987 aanhangig
zijn of na die datum binnen de beroepstermijn aanhangig zijn gemaakt en
betrekking hebben op het tijdvak 1 augustus 1985 tot 1 augustus 1987.
Bovengenoemde artikelen zijn inmiddels uitgewerkt en kunnen derhalve
vervallen.
Artikel 3.3 (Artikel V van de wet van 28 maart 1987, Stb. 157)
Dit wetsartikel regelt de mogelijke teruggave van een eerder verloren
bevoegdheid tot het geven van onderwijs krachtens artikel 4 van de WBO,
artikel 4 van de ISOVSO of artikel 41 van de WVO. Daarbij wordt in het
eerste lid geregeld dat aan degene die de onderwijsbevoegdheid meer
dan vijf jaar voor de inwerkingtreding van de wet (in werking getreden op
17 april 1987) heeft verloren en deze bevoegdheid niet onvoorwaardelijk is
teruggegeven, deze bevoegdheid wordt teruggegeven op de datum van
inwerkingtreding van de wet.
In het tweede lid wordt bepaald dat aan degene die de bevoegdheid
bedoeld in het eerste lid, vijf jaar of minder voor 17 april 1987 krachtens
de in het eerste lid bedoelde bepalingen heeft verloren en deze
bevoegdheid niet voordien onvoorwaardelijk is teruggegeven, deze
bevoegdheid vijf jaar na het verlies daarvan alsnog wordt teruggegeven.
In het derde lid, tenslotte, wordt geregeld dat de Kroon in bijzondere
gevallen de bevoegdheid bedoeld in het eerste lid, die krachtens de in het
eerste lid bedoelde bepalingen is verloren en voor 17 april 1987 niet is
teruggegeven, al dan niet onder voorwaarden, op schriftelijk verzoek van
de betrokkene alsnog kan teruggeven. Deze voorwaarden vervallen vijf
jaar na het verlies van de bevoegdheid bedoeld in het eerste lid.
Aangezien er in het verleden toepassing is gegeven aan dit wetsartikel en
er dus leraren kunnen zijn die daaraan nog rechten ontlenen, wordt
voorgesteld dit wetsartikel uit de wet te verwijderen en over te hevelen
naar artikel 3 van de WPO (uitbreiding van dat wetsartikel met de leden
vijf tot en met zeven) en naar artikel 3 van de WEC (nieuwe leden zeven
tot en met negen).
Artikel 3.4 (Artikel II van de wet van 29 april 1987, Stb. 198)
Deze wet behelst een wijziging van de ISOVSO in verband met wijziging
van de teldatum van 1 april in 16 januari met ingang van het jaar 1987. In
artikel II is een overgangsregeling opgenomen, geldig voor het jaar 1987,
die eventuele nadelige gevolgen van deze wetswijziging voor de
instandhouding van een school nivelleert. Aangezien dit artikel is
uitgewerkt, kan het vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

15

Artikel 3.5 (Artikelen II en III van de wet van 23 december 1987,
Stb. 611)
Bij deze wet worden de drie teldata voor het basisonderwijs vervangen
door één teldatum, namelijk 16 januari. Tevens wordt de oude Lageronderwijswetprocedure heringevoerd met betrekking tot de instandhouding en de opheffing van openbare en bijzondere scholen. Deze
wetswijziging betreft met name de artikelen 18, 107 en 108 van de WBO
en trad op 1 januari 1988 in werking (artikel I). De artikelen II en III zijn
overgangsbepalingen met een geldigheidsduur tot en met 31 juli 1988.
Artikel II geeft de tekst van de artikelen 107, 108 en 110 van de WBO voor
genoemde periode en artikel III laat het aantal leerlingen op 16 oktober
1987 buiten beschouwing voor de toepassing van artikel 18 van de WBO
voor het schooljaar 1988–1989 (eerste lid) en tot het schooljaar 1990–1991
voor de toepassing van de artikelen 107 en 108 van de WBO (tweede lid).
Beide artikelen zijn uitgewerkt en kunnen vervallen.
Artikel 3.6 (Artikel II van de wet van 4 juli 1990, Stb. 361)
Artikel II bepaalt in het eerste lid dat artikel 11, tweede lid, onderdeel d
van de WBO, waarbij de opneming van een zogenaamde zorgverbredingsparagraaf in het jaarlijks vast te stellen schoolwerkplan verplicht wordt
gesteld, voor de eerste maal toepassing vindt ten aanzien van het eerste
schoolwerkplan dat wordt vastgesteld na 31 juli 1990.
Het tweede lid van artikel II schrijft voor dat, indien in het schooljaar
1990–1991 geen schoolwerkplan wordt vastgesteld, een afzonderlijk
document wordt vastgesteld waarin met betrekking tot het schooljaar
1991–1992 uitvoering wordt gegeven aan artikel 11, tweede lid, onderdeel
d van de WBO zoals gewijzigd door de wet.
Dit wetsartikel is uitgewerkt en kan dus vervallen.
Artikel 3.7 (De artikelen III, IV, V, VI, VII, VIII en IX, tweede en
derde lid, van de wet van 28 oktober 1991, Stb. 543)
Deze wet betreft een wijziging van een aantal artikelen in de WBO en de
ISOVSO in verband met wijziging van de teldatum 16 januari in 1 oktober.
Aanleiding daarvoor was het streven naar een betere beheersing van de
rijksbegroting. Bovengenoemde overgangsartikelen bevatten invoeringsrecht voor de periode 1991–1993, dat inmiddels is uitgewerkt. Deze
bepalingen kunnen derhalve vervallen.
Artikel 3.8 (De artikelen V, VI, VII, VIII, IX en X van de wet van
27 februari 1992, Stb. 113)
Bij deze wet wordt het formatiebudgetsysteem in het basisonderwijs, het
(voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs ingevoerd.
Bovengenoemde artikelen betreffen alle overgangsrecht tot uiterlijk
1 augustus 1993, met uitzondering van artikel X. Afhandeling geschillen,
ten aanzien waarvan de op 31 juli 1992 geldende voorschriften van
toepassing werden verklaard. Dit artikel kan, evenals de overige
overgangsbepalingen, gelet op het tijdsverloop vervallen.
Artikel 3.9 (De artikelen V, VI en VII van de wet van 21 mei 1992,
Stb. 245)
Deze wet behelst een wijziging van de WBO, de Overgangswet WBO, de
ISOVSO en de Overgangswet ISOVSO inzake beperking van de rentevergoeding voor schoolterreinen en de vergoedingen voor schoolterreinen
en gebouwen in het basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal
onderwijs. In bovengenoemde artikelen is overgangsrecht geregeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

16

Artikel V verklaart de op 31 augustus 1991 geldende bepalingen inzake
vergoeding voor schoolterreinen in het basisonderwijs en het (voortgezet)
speciaal onderwijs van toepassing tot 1 mei 1991 en verklaart de op
31 mei 1992 ter zake geldende artikelen van toepassing gedurende de
periode 1 mei 1991 tot 1 juni 1992, zijnde de datum van inwerkingtreding
van dit wetsartikel V. Dit artikel is inmiddels uitgewerkt en kan dus
vervallen.
De artikelen VI en VII behelzen een wijziging van de vergoedingsregeling
van schoolterreinen en gebouwen. De vergoeding voor een schoolterrein
die voor 1 juni 1992 is aangevangen en plaatsvindt met toepassing van
artikel 98, derde lid, van de WBO, of artikel E 29, E 32 of E 43 van de
Overgangswet WBO, wordt met ingang van 1 juni 1992 gewijzigd in een
vergoeding ter grootte van twee-derde deel van de rente op basis van een
fictieve lening voor de noodzakelijk geachte kosten, met een lineaire
aflossing en, gerekend vanaf het tijdstip waarop voor het eerst een
vergoeding voor het schoolterrein werd verleend, een looptijd van 40 jaar
(artikel VI). De vergoeding voor de niet op het schoolterrein betrekking
hebbende kosten van stichting en eerste inrichting van een voorziening in
de huisvesting bestemd voor blijvend gebruik die plaatsvindt met
toepassing van artikel 98, eerste lid, van de WBO of artikel E 32 of E 43
van de Overgangswet WBO wordt met ingang van 1 januari 1992
vastgesteld op een vergoeding ter grootte van de rente en aflossing op
basis van een fictieve lening voor de noodzakelijk geachte kosten met een
lineaire aflossing en een looptijd van 60 jaar (Artikel VII). Beide artikelen
zijn nog steeds van kracht en worden derhalve -met het schrappen uit de
wet- overgeheveld naar de WPO (nieuw artikel 186, zie artikel 3.31, onder
D, van voorliggend wetsvoorstel) en naar de WEC (nieuw artikel 173a, zie
artikel 3.32, onder H).
Artikel 3.10 (Artikelen III, IV en V, het tweede en het derde lid,
van de wet van 18 juni 1992, Stb. 310)
Bij deze wet worden de bekostigingsstelsels in het basisonderwijs en het
(voortgezet) speciaal onderwijs aangepast met betrekking tot onder meer
de vaststelling van de vergoedingsbedragen en de geldigheidsduur van
huisvestingsbeschikkingen.
In de artikelen III en IV zijn tijdelijke maatregelen opgenomen, betrekking
hebbend op de geldigheidsduur van huisvestingsbeschikkingen
(goedkeuring van huisvestingsvoorzieningen door de Minister van
Onderwijs en Wetenschappen) gedurende de periode 1990–1993. Deze
periode is al lang verstreken, zodat deze artikelen kunnen vervallen.
In artikel V, tweede en derde lid, worden besluiten van de Minister van
Onderwijs en Wetenschappen tot vaststelling van de definitieve vergoedingsbedragen, die onder het voorbehoud van inwerkingtreding van de
wet zijn genomen, gelijkgesteld met besluiten, genomen op basis van
daarvoor geldende wetgeving. Deze leden zijn inmiddels uitgewerkt, zodat
zij eveneens kunnen vervallen.
Artikel 3.11 (Artikel 2 van hoofdstuk XIV van de wet van 4 juni
1992, Stb. 422)
Dit artikel regelt in het eerste lid dat Afdeling 7.1 van de Algemene wet
bestuursrecht tot 1 januari 1996 geen toepassing vindt ten aanzien van
besluiten van de Minister van Onderwijs en Wetenschappen, genomen op
grond van de volgende met name genoemde onderwijswetten, te weten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

17

de WVO, de Wet op het leerlingwezen, de Machtigingswet inschrijving
studenten, de Experimentenwet onderwijs en de Lager-onderwijswet
1920.
In het tweede lid wordt geregeld dat genoemde Afdeling tot 1 januari 1996
evenmin toepassing vindt ten aanzien van besluiten van de Minister van
Onderwijs en Wetenschappen, genomen op grond van de daarin met
name genoemde onderwijswetten, voor zover tegen die besluiten
krachtens de voor 1 januari 1993 geldende wetgeving beroep op de Kroon
open staat.
Dit artikel is bij wet van 23 december 1993, Stb. 690 (in werking getreden
op 1 januari 1994) gewijzigd, onder andere door vermelding van vijf
nieuwe onderwijswetten. Bij wet van 26 april 1995, Stb. 250 is dit artikel
wederom gewijzigd. Daarbij wordt de «regeling herziening bekostigingsstelsel voortgezet onderwijs» toegevoegd aan de opsomming in het
tweede lid van artikel 2. Tevens wordt de termijn van 1 januari 1993
vervangen door 1 januari 1994.
Dit artikel is uitgewerkt en kan dientengevolge vervallen.
Artikel 3.12 (De artikelen XV en XVI van de wet van 3 december
1992, Stb. 662)
Deze wet regelt de invoering van het formatiebudgetsysteem (FBS). Het
wijzigt onder meer de WBO, de ISOVSO, de WVO, de Wet op het
leerlingwezen en de Wet op de onderwijsverzorging (WOV) in verband
met onder meer de invoering van de mogelijkheid van bestuursaanstelling, het decentraal georganiseerd overleg, de invoering van de
mogelijkheid van centrale diensten en de uitbreiding van de bevoegdheden van de commissie van beroep.
De wet bevat een overgangsbepaling, te weten artikel XV (Overgangsbepaling bestuursaanstelling). Het bepaalt dat, zolang het bevoegd gezag
niet de keuze voor benoeming in algemene dienst heeft gemaakt, de
aanstelling dan wel de benoeming bij een of meer scholen voor het
personeel blijft gehandhaafd. Dit artikel is uitgewerkt en kan dus
vervallen.
Artikel XVI is een evaluatieartikel. Het verplicht de Ministers van
Onderwijs en Wetenschappen en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
tot het drie jaar na de inwerkingtreding van de wet uitbrengen van een
verslag aan beide Kamers der Staten-Generaal over de mate waarin
bevoegde gezagsorganen gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid
van benoeming van personeel in algemene dienst. Deze termijn is – gelet
op de datum van inwerkingtreding van deze bepalingen op 23 december
1992 – verstreken, zodat dit artikel eveneens kan vervallen.
Artikel 3.13 (Artikel IV van de wet van 21 april 1993, Stb. 253)
Deze wet (regeling onderwijsvoorrangsgebieden) wijzigt de WBO, de
ISOVSO en de WVO door het daarin vastleggen van maatregelen voor het
opheffen of verminderen van onderwijsachterstanden van leerlingen.
Artikel IV van de wet bepaalt dat de Minister van Onderwijs en Wetenschappen, in overeenstemming met de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij, binnen vier jaar na inwerkingtreding van de wijzigingen die de
wet aanbrengt, aan de Staten-Generaal een verslag uitbrengt over de
doeltreffendheid en de effecten van deze wijzigingen in de praktijk. Deze
termijn is reeds lang gepasseerd, zodat dit artikel kan vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

18

Artikel 3.14 (Artikel XIV van de wet van 7 juli 1993, Stb. 405)
Bij deze wet worden enkele onderwijswetten gewijzigd in verband met
nascholing. Artikel XIV schrijft -ter aanvulling op het bepaalde in die
wetten- bevoegde gezagsorganen van scholen voor basisonderwijs en
(voortgezet) speciaal onderwijs voor dat zij tot een bij de wet te bepalen
tijdstip en in elk geval voor 1 augustus 1997 verplicht zijn ten minste 4/5
deel van het jaarlijks uit ’s Rijks kas ontvangen bedrag ten behoeve van
nascholing van het personeel te besteden bij openbare en uit ’s Rijks kas
bekostigde bijzondere lerarenopleidingen. Artikel XV van de wet bepaalt
vervolgens in het tweede lid dat artikel XIV zal vervallen op een bij de wet
te bepalen tijdstip en in elk geval voor 1 augustus 1997.
De wet van 2 juli 1997, Stb. 316 wijzigt in artikel II vervolgens deze
bepalingen, in zoverre dat in artikel XIV in de eerste volzin de zinsnede
«een bij wet te bepalen tijdstip en in elk geval voor» vervalt. Voorts wordt
deze bepaling aangevuld met een tweede volzin, luidende «De bestedingsverplichting, bedoeld in de eerste volzin, is eveneens van toepassing
op de bedragen ten behoeve van nascholing die tot en met 31 juli 1997 in
een fonds zijn ondergebracht, en na die datum worden besteed». Voorts
wordt bepaald dat in artikel XV het tweede lid vervalt, alsmede de
aanduiding van het eerste lid.
De Memorie van Toelichting bij het betreffende wetsvoorstel merkt ter
zake het volgende op: «Door het laten vervallen van een passage in de
eerste volzin van artikel XIV en het laten vervallen van het tweede lid van
artikel XV, wordt bereikt dat enerzijds artikel VIX niet vervalt en vanaf
1 augustus 1997 nog bestaat, zodat de verwijzing in de nieuwe tweede
volzin van artikel XIV ook na 1 augustus 1997 nog zinnig is, terwijl
anderzijds door handhaving van de datum van 1 augustus 1997 in artikel
XIV duidelijk is dat de bestedingsverplichting op zichzelf maar tot die
datum geldt. Voor in een fonds ondergebrachte gelden is dan de tweede
volzin van artikel XIV van toepassing».
Op grond van het bovenstaande kan thans worden geconcludeerd dat dit
artikel, zoals het bij laatstgenoemde wet is gewijzigd, is uitgewerkt. Het
kan derhalve vervallen.
Artikel 3.15 (De artikelen IV, V, VII, VIII en X tot en met XXII van
de wet van 15 december 1993, Stb. 716)
Deze wet brengt een wijziging tot stand van het stelsel van stichtingsnormen en opheffingsnormen in de WBO en van het huisvestingsstelsel in
de WBO en de ISOVSO. Doel daarbij is een evenwichtiger verdeling van
middelen in een goed gespreid basisonderwijs en een verbetering van de
beheersbaarheid van het huisvestingsstelsel in de WBO en de ISOVSO.
Artikel IV van de wet bepaalt in het eerste lid dat scholen voor kinderen
van woonwagenbewoners met ingang van 1 augustus 1994 worden
bekostigd als basisscholen. In het tweede lid wordt een corrigerende
regeling getroffen voor het geval deze wijziging tot een kleinere omvang
van de formatie zou leiden. Het derde lid maakt per 1 augustus 1994 een
eind aan het bestaan van een afdeling voor zeer jeugdige kinderen van
woonwagenbewoners, terwijl in het vierde lid leerlingen van een school
voor kinderen van woonwagenbewoners en leerlingen van een afdeling
voor zeer jeugdige kinderen van woonwagenbewoners, die op 31 juli 1994
de leeftijd van 3 jaar hebben, gelijkgesteld worden met leerlingen die met
ingang van 1 augustus 1994 op de school voor basisonderwijs zijn
toegelaten op grond van artikel 23 van de WBO. Dit artikel is inmiddels
uitgewerkt en kan derhalve vervallen.
Artikel V heeft betrekking op een speciale wettelijke voorziening voor de
school voor openbaar en protestants-christelijk onderwijs in Earnewâld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

19

Daarbij is onder meer bepaald dat deze school niet voor 1 augustus 1999
wordt opgeheven, tenzij deze school indien zij als nevenvestiging
onderdeel zou vormen van een andere school wegens het niet voldoen
aan een van de normen voor bekostiging van een nevenvestiging,
genoemd in artikel 107e, eerste lid, van de WBO zou moeten worden
opgeheven. Tevens wordt daarin bepaald dat de bekostiging van deze
school ook na 1 augustus 1999 kan worden voortgezet zolang na die
datum geen opheffing van de school behoeft plaats te vinden op basis
van de artikelen 107 tot en met 108 van de WBO.
Bij artikel XIX van de wet van 2 april 1998, 228 is artikel V van Stb. 1993,
716 gewijzigd: de aanduidingen «artikel 107e, eerste lid van de Wet op het
basisonderwijs» en «de artikelen 107 tot en met 108 van de Wet op het
basisonderwijs» worden vervangen door respectievelijk «artikel 158,
eerste lid van de Wet op het primair onderwijs» en «de artikelen 153 tot en
met 160 van de Wet op het primair onderwijs».
Bij artikel IV van de wet van 23 april 1998, Stb. 294, is artikel V van Stb.
1993, 716 wederom gewijzigd: de daarin genoemde data «1 augustus 1999
en 1 oktober 1999» zijn toen vervangen door «bij KB te bepalen datum».
Dit KB is sindsdien niet geslagen.
Artikel VII van de wet laat de Tijdelijke wet bekostiging nieuwe basisscholen (Stb. 1992, 365) vervallen met uitzondering van artikel 18 van die
wet. Dat artikel regelt onder andere de omzetting van scholen voor
kinderen van schippers, van kermisexploitanten en van circusmedewerkers in basisscholen met ingang van 1 augustus 1992. Verder regelt dit
artikel de bekostiging van basisscholen die voor de inwerkingtreding van
de wet op een door Gedeputeerde Staten goedgekeurd plan van nieuwe
scholen zijn opgenomen. Tevens worden regels gegeven in geval van
beslissingen in beroep, ingesteld voor de inwerkingtreding van de wet en
voor de gevolgen daarvan voor de bekostiging. Dit artikel is inmiddels
uitgewerkt en kan derhalve vervallen.
Artikel VIII geeft regels voor het plan van nieuwe scholen voor de
schooljaren 1995–1996 tot en met 1997–1998. Dit artikel is uitgewerkt en
kan vervallen.
Op basis van artikel X wordt bij de vaststelling van een plan van nieuwe
scholen voor de schooljaren 1995–1996 tot en met 1997–1998 bepaald dat
als voorgaand plan van scholen als bedoeld in artikel 62 van de WBO
wordt aangemerkt het plan van nieuwe scholen dat op grond van de
Tijdelijke wet bekostiging nieuwe basisscholen werd vastgesteld voor het
schooljaar 1994–1995. Ook dit artikel is uitgewerkt en kan vervallen.
Artikel XI betreft een wijziging van de wettelijke teldata met betrekking tot
voor 1 augustus 1994 bekostigde nevenvestigingen van basisscholen. Dit
artikel is uitgewerkt en kan vervallen.
De artikelen XII tot en met XIV geven regels voor het geval een tweetal
wetten, namelijk de wet «Aanpassing van een aantal wetten aan de eerste
tranche van de Algemene wet bestuursrecht» (Stb. 1992, 422) en de
Gemeentewet, later in werking treedt dan de wet. Dit is niet het geval,
zodat deze artikelen kunnen vervallen.
De artikelen XV tot en met XXI betreffen alle tijdelijke maatregelen met
betrekking tot de periode 1 oktober 1994 tot en met 31 juli 2002.
Genoemde perioden zijn verstreken, zodat deze artikelen kunnen
vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

20

Artikel XXII geeft regels voor de besteding van besparingen voor het Rijk
als gevolg van de vermindering van het aantal basisscholen door de
Tijdelijke wet bekostiging nieuwe basisscholen en deze wet. Dit artikel is
nog niet uitgewerkt, derhalve wordt het bij deze wet overgeheveld naar
een nieuw artikel 186a WPO (zie artikel 3.31, onder D, van dit
wetsvoorstel), met uitzondering van het vijfde lid van artikel XXII, dat het
volgende inhoudt:»Onze minister bevordert de indiening voor 1 januari
2000 van een wetsvoorstel ten behoeve van de bijstelling van het getal
8 356 genoemd in het tweede lid indien hij op basis van de ramingen van
de aantallen leerlingen voor het basisonderwijs die ten grondslag liggen
aan de rijksbegroting verwacht dat in die aantallen een verlaging optreedt
ten opzichte van het aantal leerlingen dat op 1 oktober 1991 basisonderwijs volgde.». Bedoeld wetsvoorstel is niet ingediend.
Artikel 3.16 (Artikel III van de wet van 1 december 1994, Stb.
848)
Deze wet houdt een wijziging in van de WBO en de ISOVSO inzake de
bevoegdheid voor het geven van onderwijs in niet-Nederlandse taal en
cultuur.
Artikel III van de wet bepaalt dat aan degenen die een toets of een examen
moeten afleggen om de hier bedoelde bevoegdheid te verwerven een bij
ministeriële regeling te bepalen bijdrage in de kosten zal worden
verstrekt. De periode waarin deze toets dan wel dat examen moet worden
voorbereid en afgelegd en dus ook de periode van de daarmee verband
houdende te maken kosten is reeds lang verstreken.
Dit artikel is inmiddels uitgewerkt en kan dus vervallen.
Artikel 3.17 (Artikel V. van de wet van 23 december 1994, Stb.
940)
Deze wet regelt een wenselijk geachte samenwerking tussen het basisonderwijs en het speciaal onderwijs, de zogenaamde wet «Weer samen naar
school».
Dit artikel bepaalt in het eerste lid dat, «indien Onze minister voor 1 april
1995 voor een regio als bedoeld in artikel 24 van de WOV niet een voorstel
tot erkenning van een regionale verwijzingscommissie als bedoeld in
artikel 32a van de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet
speciaal onderwijs heeft ontvangen, of wanneer hij wel een zodanig
voorstel heeft ontvangen dat echter niet door hem kan worden
ingewilligd», hij voor de betreffende regio een regionale verwijzingscommissie instelt. Het tweede lid bepaalt dat de regionale verwijzingscommissies op 1 augustus 1995 met hun werkzaamheden beginnen. Bij wet
van dezelfde datum (23 december 1994), Stb. 941 is de datum «1 april
1995» vervangen door 1 mei 1995 en is de datum «1 augustus 1995»
vervangen door 1 januari 1996.
Dit artikel is uitgewerkt en kan vervallen.
Artikel 3.18 (De artikelen IX, X en XII van de wet van 9 maart
1995, Stb. 155)
Deze wet, ook wel aangeduid met «budgettering wachtgelden en
instelling participatiefonds», regelt dat de werkloosheidsuitkeringen en
herplaatsingswachtgelden in beginsel ten laste komen van het bevoegd
gezag van een school voor basisonderwijs, voor speciaal onderwijs, voor
voortgezet speciaal onderwijs, voor speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs, voor voortgezet onderwijs en voor beroepsonderwijs of
volwasseneneducatie, alsmede van het bestuur van een landelijk orgaan
en van een onderwijsverzorgingsinstelling. Bedoeld bevoegd gezag wordt
door middel van de wet verplicht deel te nemen aan een participatiefonds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

21

en wordt verantwoordelijk gesteld voor de kosten van de werkloosheidsuitkeringen en herplaatsingswachtgelden.
Artikel IX (Afvloeiingsregelingen en invoering bestuursaanstelling)
bepaalt in de eerste zin dat de op de dag van inwerkingtreding van een
aantal artikelen in onder andere de WBO, de ISOVSO en de WVO
geldende afvloeiingsregelingen, vastgesteld krachtens hoofdstuk I-G van
het Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel, alsmede de desbetreffende
overgangsregelingen, met ingang van dat tijdstip vervallen. In de hiervoor
bedoelde artikelen wordt de zogenaamde bestuursaanstelling van
onderwijzend en niet-onderwijzend personeel ingevoerd. De mogelijkheid
daartoe was al gecreëerd in de wet van 3 december 1992, Stb. 662, tot
invoering van het formatiebudgetsysteem (FBS), maar nu wordt deze
bestuursaanstelling verplicht. Deze bepaling is inmiddels uitgewerkt en
kan vervallen.
Artikel X (Overgangsbepalingen) bepaalt dat benoemingen van personeelsleden bij een of meer door het bevoegd gezag in stand gehouden
scholen met ingang van het tijdstip van inwerkingtreding van de wet van
rechtswege worden omgezet in een benoeming in algemene dienst van
het bevoegd gezag. Ook deze bepaling is inmiddels uitgewerkt en kan dus
vervallen.
Artikel XII (Functioneren rechtspersoon en vervallen Tijdelijke wet
arbeidsbemiddeling onderwijs, TWAO) geeft de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen de opdracht de Tijdelijke wet arbeidsbemiddeling onderwijs te laten vervallen, zodra naar zijn oordeel de rechtspersoon als bedoeld in artikel 114b van de WBO, artikel 110b van de
ISOVSO en hun equivalenten in de overige in dat artikel genoemde
onderwijswetten zijn bij of krachtens die wetten opgedragen taken
zodanig uitvoert dat de TWAO niet langer noodzakelijk is, met dien
verstande dat de artikelen met betrekking tot een vermindering van de
rijksvergoeding van toepassing blijven op de vaststelling van die
vergoeding. De TWAO is per 1 januari 1996 vervallen (KB van
13 december 1994, Stb. 879), met dezelfde uitzondering van de artikelen
met betrekking tot de vaststelling van de rijksvergoeding in geval van een
vermindering van die rijksvergoeding. Er worden geen beschikkingen
meer afgegegeven op basis van dit wetsartikel, zodat het kan vervallen.
Artikel 3.19 (De artikelen X tot en met XIX van de wet van
31 mei 1995, Stb. 319)
Bij deze wet wordt de samenvoeging geregeld van de schoolsoorten
onderwijs aan blinde kinderen en onderwijs aan slechtziende kinderen tot
de schoolsoort onderwijs aan visueel gehandicapte kinderen.
Artikel X. Omzetting bekostiging scholen in bekostiging van instellingen
met nevenvestigingen.
Dit artikel bepaalt dat, indien de bevoegde gezagsorganen van de scholen
voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs voor blinde, slechtziende
en/of meervoudig gehandicapte kinderen besluiten deze met ingang van
de datum van inwerkingtreding van de wet om te zetten in instellingen
voor onderwijs voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs aan visueel
gehandicapte kinderen en de bevoegde gezagsorganen van in de
omgeving gesitueerde scholen voor speciaal en voortgezet speciaal
onderwijs aan blinde, slechtziende en/of meervoudig gehandicapte
kinderen besluiten de scholen met ingang van die datum om te zetten in
nevenvestigingen daarvan, die instellingen en nevenvestigingen met
ingang van die datum voor bekostiging in aanmerking komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

22

Dit artikel is uitgewerkt (de instellingen zijn gevormd) en kan vervallen. De
inhoud daarvan wordt in aangepaste vorm overgeheveld naar een nieuw
tweede lid van artikel 89 WEC (zie artikel 3.32, onder F, van dit
wetsvoorstel).
De verwijzing naar artikel X is in de WEC (zie de artikelen 63, tweede lid,
71d,) vervangen door een verwijzing naar artikel 89 WEC, tweede lid.
Artikel XI. Personeel
In dit artikel worden de personele gevolgen van de samenvoegingen als
bedoeld in de wet vastgelegd. Zo wordt in het eerste lid gegarandeerd dat
het dienstverband van het personeel na samenvoeging wordt voortgezet
indien dat ook het geval zou zijn geweest zonder die samenvoeging.
Het tweede, derde en vierde lid wijken hiervan af: een van de directeuren
van de samen te voegen scholen wordt directeur van de te vormen
instelling, aan de overige directeuren wordt een andere functie aangeboden, waarvan het niveau en het carrièrepatroon zoveel mogelijk
overeenkomt met hetgeen is gegarandeerd in de oorspronkelijke functie.
In het vijfde en zesde lid worden aan de aan een instelling te benoemen
directeur en overige personeelsleden salarisgaranties gegeven.
Het zevende lid geeft regels voor het verbruik van formatierekeneenheden
in relatie tot de gegeven salarisgarantie en het achtste lid verplicht het
bevoegd gezag tot het verstrekken van een benoeming in algemene dienst
aan de directeur en de overige personeelsleden, die op de datum van
inwerkingtreding van de wet in dienst zijn van het bevoegd gezag.
Het negende lid breidt de strekking van het toenmalige artikel 49 van de
ISOVSO (inmiddels artikel 63 van de WEC) uit tot de te vormen instellingen, hoofdvestigingen en nevenvestigingen. Het artikel regelt het
beroepsrecht van het personeel.
Het eerste tot en met het vierde lid, het zevende en het achtste lid van dit
artikel zijn inmiddels uitgewerkt en kunnen vervallen. Het vijfde, het zesde
en het negende lid hebben nog rechtskracht en worden overgeheveld
naar de WEC. De tekst van het vijfde en het zesde lid wordt in aangepaste
vorm overgeheveld naar artikel 29a (eerste en tweede lid, zie artikel XXXII,
onder B, van dit wetsvoorstel) en de tekst van het negende lid in aangepaste vorm naar artikel 63 (nieuw tweede lid, met vernummering van het
huidige tweede en derde lid tot respectievelijk derde en vierde lid, zie
artikel 3.32, onder C, van dit wetsvoorstel).
Artikel XII. Vergoeding op basis van artikel 92A ISOVSO voor de periode
vanaf de datum van inwerkingtreding van de wet tot en met 31 december
van het vierde kalenderjaar daaropvolgend.
Dit artikel regelt de rijksvergoeding voor de materiële voorzieningen ten
behoeve van de instandhouding gedurende de in de aanhef genoemde
periode, te weten tot en met 1999. Dit artikel is uitgewerkt en kan derhalve
vervallen.
Artikel XIII. Formatie op basis van artikel 93A, vijfde lid, ISOVSO voor de
vijf schooljaren vanaf de datum van inwerkingtreding van de wet.
De hier bedoelde vaststelling betreft de periode tot en met het schooljaar
2000–2001. Dit artikel is uitgewerkt en kan derhalve vervallen.
Artikel XIV. Huisvestingsvoorzieningen nevenvestiging.
Dit artikel verklaart Titel IV, afdeling 3, van de ISOVSO en de ter uitvoering
daarvan vastgestelde bepalingen van toepassing op nevenvestigingen als
bedoeld in artikel X van de wet. Gelet op de voorgenomen wijziging van
het tweede lid van artikel 89 (zie artikel 3.32, onder F) kan artikel XIV van
deze wet vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

23

Artikel XV. Afhandeling van voor de datum van inwerkingtreding van de
wet ingediende verzoeken, artikel XVI. Afrekening en artikel XVII.
Geschillen.
Artikel XV betreft voor de datum van inwerkingtreding van de wet
ingediende verzoeken om een huisvestingsvoorziening, (extra) personeelsformatie en verhoging van de vergoeding voor de kosten van
materiële instandhouding in geval van bijzondere omstandigheden. Deze
worden geacht te zijn ingediend door het bevoegd gezag van de instelling
en ten behoeve daarvan.
Artikel XVI bepaalt dat de afrekeningen van de vergoedingen voor de
periode voorafgaand aan de datum van inwerkingtreding van de wet ten
behoeve van een school genoemd in artikel X, dienen te geschieden
overeenkomstig de ISOVSO en de ter uitvoering daarvan vastgestelde
voorschriften zoals die golden voor het jaar waarop de afrekening
betrekking heeft.
Artikel XVII verklaart de ISOVSO en de ter uitvoering daarvan vastgestelde
voorschriften en overgangsregelingen zoals luidend op de dag voorafgaand aan de datum van inwerkingtreding van de wet van toepassing op
geschillen met betrekking tot hun toepassing die op die dag aanhangig
waren of na die dag binnen de beroepstermijn aanhangig zijn gemaakt
met betrekking tot de scholen, genoemd in artikel X.
Deze artikelen zijn inmiddels uitgewerkt en kunnen dus vervallen.
Artikel XVIII. Berekening aantal leerlingen instelling met nevenvestiging(en).
Dit artikel bepaalt dat onder het aantal leerlingen van een instelling als
bedoeld in artikel X verstaan wordt het aantal leerlingen van de hoofdvestiging en de nevenvestiging of nevenvestigingen van de instelling
tezamen, tenzij in de ISOVSO en de ter uitvoering daarvan vastgestelde
voorschriften anders is bepaald. Dit artikel heeft nog steeds rechtskracht
en wordt -met gelijktijdige schrapping uit de wet- overgeheveld naar de
WEC (nieuw artikel 71d, zie artikel 32, onder D, van dit wetsvoorstel).
Artikel XIX. Beperking korting rijksvergoeding basisschool.
In dit artikel wordt bepaald dat indien de zogenaamde strafkorting
ingevolge artikel 108a, derde lid van de WBO voor de inwerkingtreding
van de wet lager is dan na die inwerkingtreding, die lagere korting
plaatsvindt. Deze korting op de rijksvergoeding werd toepepast wanneer
het bevoegd gezag van een basisschool in gebreke bleef bij de opgave
van het aantal leerlingen. Dit artikel is uitgewerkt en kan dus vervallen.
Artikel 3.20 (Artikel VI van de wet van 30 november 1995, Stb.
612)
Bij deze wet wordt de vaststelling van een directiestatuut door het
bevoegd gezag voorgeschreven. Daartoe worden de WBO, de ISOVSO, de
WVO, de Wet op het cursorisch beroepsonderwijs en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 gewijzigd.
Artikel VI behelst een overgangsbepaling: het schrijft voor dat het
bevoegd gezag van de onder de hiervoor genoemde wetten ressorterende
scholen uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van de wet een
directiestatuut vaststelt. Dit artikel is uitgewerkt en kan vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

24

Artikel 3.21 (Artikel IV van de wet van 16 november 1995, Stb.
616)
Dit is de wet Regeling samenwerking sociale vernieuwing onderwijs,
waarbij ernaar gestreefd wordt een samenhangende aanpak van het
voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden door scholen en
gemeenten te bevorderen. Daartoe worden onder meer de WBO, de
ISOVSO en de WVO gewijzigd.
Artikel IV van de wet wijzigt de hierboven genoemde wetten in verband
met deelontslag. In de artikelen 110b, tweede lid van de WBO, artikel
106b, tweede lid van de ISOVSO en artikel 118b, tweede lid van de WVO
wordt tot een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip de zinsnede
«gedwongen ontslag van personeel» vervangen door «gedwongen
ontslag of deelontslag van personeel». Deze uitbreiding heeft tot gevolg
dat ook in deeltijd werkzaam personeel onder de ontslagbescherming
ingevolge de aangehaalde wetsartikelen wordt gebracht. Artikel IV heeft
evenwel geen enkele betekenis gehad. Het daarin bedoelde koninklijk
besluit is dat van 11 december 1995, Stb. 617, waarin het in artikel IV
bedoelde tijdstip op hetzelfde tijdstip wordt bepaald als het tijdstip van
inwerkingtreding van die wet. Derhalve kan dit artikel thans vervallen.
Artikel 3.22 (De artikelen V, VI en VII van de wet van 25 april
1996, Stb. 271)
Deze wet brengt een aantal wijzigingen tot stand in de WBO inzake onder
meer de overboeking van niet bestede vergoedingen, in de ISOVSO inzake
onder meer de overboeking van niet bestede vergoedingen en het
vervallen van de verplichte pauze en in een aantal andere wetten in
verband met speciaal en voortgezet speciaal onderwijs aan visueel
gehandicapte kinderen.
Wat de overboeking van niet bestede vergoedingen betreft, ziet de wet op
situaties waarin sprake is van samenvoeging van scholen en gelijksoortige situaties. Deze regeling voorziet erin dat het bevoegd gezag van
een school die wordt opgeheven als gevolg van een samenvoeging met
een andere school ofwel waarvan de bekostiging wordt beëindigd als
gevolg van een samenvoeging met een andere school, haar uit ’s Rijks kas
ontvangen niet bestede vergoedingen niet behoeft terug te storten in ’s
Rijks kas.
In aanvulling op deze aankondiging zijn in deze regeling ook voorzieningen getroffen voor omzetting van een openbare school in een
bijzondere school of omgekeerd, en voor scholen die een nevenvestiging
worden bij een andere school. Uit harmonisatie-overwegingen is deze
regeling eveneens ingevoerd voor scholen voor (voortgezet) speciaal
onderwijs die in een vergelijkbare situatie verkeren. De hier omschreven
voorzieningen werden in de WBO opgenomen in het vierde en vijfde lid
van artikel 109 en in de ISOVSO in het vierde en vijfde lid van artikel 105.
Bovenomschreven regeling trad in werking op 29 mei 1996.
In artikel V is voorts artikel 109, vierde lid van de WBO rechtreeks van
toepassing verklaard op een bekostigde school die vóór 1 augustus 1996
met toepassing van artikel 63b van de WBO als nevenvestiging in
bekostiging is genomen.
De artikelen VI en VII geven regels voor de overboeking van niet bestede
vergoedingen met betrekking tot gedurende de periode 1 augustus 1985
tot 29 mei 1996 samengevoegde basisscholen en scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs.
De artikelen V, VI en VII zijn inmiddels uitgewerkt en kunnen dus vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

25

Artikel 3.23 (De artikelen IX tot en met XVI, XIX, eerste lid, en
XX tot en met XXII van de wet van 4 juli 1996, Stb. 402)
Dit is de wet waarbij de WBO, de ISOVSO en de WVO worden gewijzigd in
die zin dat beslissingen omtrent huisvestingsvoorzieningen geheel bij de
gemeentebesturen worden gelegd en niet meer aan de goedkeuring van
de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Minister van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij worden onderworpen. De wet staat
bekend als de Wet decentralisatie huisvestingsvoorzieningen.
De artikelen IX tot en met XVI bevatten overgangsrecht inzake afhandeling
van procedures met betrekking tot de diverse huisvestingsvoorzieningen
voor het basisonderwijs, het (voortgezet) speciaal onderwijs en het
primair onderwijs gedurende de periode 1996–2000. Deze artikelen zijn
uitgewerkt en kunnen dus vervallen.
Artikel XIX, eerste lid betreft de vaststelling door de gemeenteraad ten
behoeve van het jaar 1997 van de gemeentelijke regeling voor de
afhandeling van aanvragen als bedoeld in artikel 73 van de WBO en de
artikelen 78 en 81 van de ISOVSO, zoals deze luidden voor de inwerkingtreding van de wet. Deze bepaling is uitgewerkt en kan vervallen.
Artikel XX. Bepaling ontvangsten en uitgaven op grond van de artikelen
74 van de Wet op het basisonderwijs en 82 van de Interimwet op het
speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs.
Dit artikel verplicht de gemeenten een eventueel positief saldo van de
ontvangsten en uitgaven ten behoeve van de onder één bevoegd gezag
ressorterende bijzondere scholen, opgebouwd op basis van de aangehaalde wetsartikelen sinds de invoering van het zogenaamde Londostelsel per 1 augustus 1985 voor het basisonderwijs en per 1 januari 1988
voor het (voortgezet) speciaal onderwijs, aan het betreffende bevoegd
gezag uit te keren. Een negatief saldo wordt niet verrekend. De
vaststelling van deze bedragen diende de gemeenteraad vast te stellen
per 31 december 1996. Dit artikel is uitgewerkt en kan dus vervallen.
Artikel XXI. Afhandeling geschillen; financiële aanspraken.
Het eerste lid van dit artikel bepaalt dat op geschillen inzake ministeriële
beslissingen ten aanzien van huisvestingsvoorzieningen de oude
wetgeving van toepassing blijft.
Het tweede lid schrijft voor dat beslissingen ten aanzien van afrekeningen
van de vergoeding met betrekking tot de kalenderjaren tot en met 1996
worden afgehandeld op basis van de oude wetgeving.
Het derde lid regelt de overgang van de financiële huisvestingsverplichtingen per 1 januari 1997 naar de gemeente.
Artikel XXI is uitgewerkt en kan vervallen.
Artikel XXII. Vaststelling programma’s van eisen 1997. Dit artikel bepaalt
dat de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor 1997 geen
programma’s van eisen vaststelt. Dit houdt verband met het feit dat de
gemeenten met ingang van 1 januari 1997 verantwoordelijk zijn voor de
huisvestingsvoorzieningen en de daarmee verband houdende procedures
in het primair en het voortgezet onderwijs. Dit artikel is uitgewerkt en kan
dus vervallen.
Artikel 3.24 (De artikelen III, IV, V, VB en VII van de wet van 4 juli
1996, Stb. 403)
Deze wet is bekend als de Wet vereenvoudiging Londo. De wet beoogt de
gesignaleerde problemen rondom de beheersbaarheid van het Londostelsel weg te nemen, de uitvoerbaarheid en inzichtelijkheid te verbeteren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

26

en de beheerslast te verminderen. Daartoe wordt de complexiteit van het
stelsel verminderd, wordt een betere aansluiting tussen bekostigen en
begroten verzekerd en worden procedures vereenvoudigd.
De artikelen III tot en met V, VB, VII en X zijn overgangsbepalingen en zijn
alle uitgewerkt. Zij kunnen dus vervallen. Zij houden globaal het volgende
in.
Artikel III. Overgangsbepaling vergoedingen. Deze bepaling ziet op de
situatie dat een schoolbestuur dat geen eigenaar is van een schoolgebouw met de gemeente is overeengekomen om de materiële instandhouding (preventief onderhoud) te verzorgen. In dat geval ontvangt het
schoolbestuur de betreffende rijksvergoeding. Per 1 januari 1997 gaat
deze rijksvergoeding evenwel over naar de gemeente. Tot die datum
wordt afgerekend conform de dan nog geldende wettelijke bepalingen.
Artikel IV. Overgangsbepaling bijzondere omstandigheden. In de wet zijn
de «bijzondere omstandigheden», op grond waarvan op verzoek van het
schoolbestuur een hogere rijksvergoeding kan worden toegekend,
aangescherpt, in zoverre, dat bij Koninklijk Besluit de omvang daarvan zal
worden aangegeven. Omdat het aantal indicatoren van de programma’s
van eisen op grond van de wet vermindert, kan bij de inwerkingtreding
daarvan nog niet worden aangegeven wanneer sprake is van een
zodanige afwijking. Derhalve dienen dergelijke verzoeken tot 1 januari
2000 op basis van de oude wetgeving te worden beoordeeld.
Artikel V. Gewenningsregeling en artikel VB. Overgangsregeling
vergoeding voor materiële instandhouding bij instellingen in de jaren
1997, 1998 en 1999.
Als gevolg van de wet vindt een herschikking van middelen plaats.
Daardoor zouden schoolbesturen geconfronteerd kunnen worden met een
vergoeding die afwijkt van die waarop op basis van de geldende
regelgeving aanspraak kan worden gemaakt. Daarom is deze «gewenningsregeling» in het leven geroepen die drie jaar (tot 1 januari 2000) zou
duren. In een «glijdende schaal» worden de schoolbesturen gedurende
deze periode voor een eventueel inkomstenverlies gecompenseerd. Dit
artikel is bij wet van 19 december 1996, Stb. 649 gewijzigd en aangevuld
met de artikelen VA en VB. Artikel VA geeft een overgangsregeling voor de
vergoeding voor de materiële instandhouding van een ruimte voor
onderwijs in lichamelijke oefening in het primair onderwijs in de periode
van 1 januari 1997 tot en met 31 juli 1997 en artikel VB houdt een
overgangsregeling in voor de vergoeding voor de materiële instandhouding op basis van artikel XII van de wet van 31 mei 1995, Stb. 319 voor
de jaren 1997, 1998 en 1999. Het betreft hier de vergoeding aan door
middel van die wet gevormde instellingen voor onderwijs voor speciaal
en voortgezet speciaal onderwijs aan visueel gehandicapte kinderen.
Artikel VA van deze wet is bij wet van 24 april 2002, Stb. 218 vervangen
door artikel VA. VERLENGDE GEWENNINGSREGELING.
Artikel VII. Vaststelling programma’s van eisen ten behoeve van het jaar
waarin de wet in werking treedt.
Dit artikel bepaalt dat de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de programma’s van eisen, bedoeld in de WBO en de ISOVSO,
zoals deze wetten luiden per 1 januari 1997, vaststelt voor 1 oktober 1996.
Artikel 3.25 (Artikel IV van de wet van 14 november 1996, Stb.
580)
Bij deze wet wordt de bestuursvorm van het openbaar onderwijs nader
gestalte gegeven. Hij is een uitwerking van het toenmalige regeerakkoord,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

27

waarin de behoefte werd geformuleerd aan een meer op afstand
functionerende gemeente bij de uitoefening van haar taak als bevoegd
gezag van de openbare scholen. De wet maakt het mogelijk om het
bestuur te verzelfstandigen, zelfs buiten de publiekrechtelijke sfeer.
Artikel IV verplicht de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
tot het in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij uitbrengen van een verslag aan de Staten-Generaal over de
effecten van de wet in de praktijk. Dat verslag moest voor 1 februari 2002
worden uitgebracht. Het artikel heeft thans geen betekenis meer en kan
dus vervallen.
Artikel 3.26 (Artikel V van de wet van 19 december 1996, Stb.
649)
Deze wet brengt een herziening tot stand van de regeling inzake de
financiële gelijkstelling van scholen. Daarmee wordt de al bestaande
-grondwettelijk voorgeschreven- formele financiële gelijkstelling uitgebreid met een materiële. De reden daarvoor is dat de formele gelijkstelling
geen oplossing biedt voor de ongelijke omstandigheden waarin scholen
zich kunnen bevinden. Door deze wijziging van de WBO, de ISOVSO en de
WVO wordt aan dit bezwaar tegemoet gekomen. Verder worden in deze
en enige andere wetten enige technische aanpassingen inzake de
vergoedingen voor lichamelijke oefening aangebracht.
Artikel V geeft regels voor de toepassing van de overschrijdingsregeling
voor het tijdvak 1992–1997 voor een school die in stand wordt gehouden
op basis van een gemeenschappelijke regeling. Deze periode ligt al lang
achter ons. Dit artikel kan dus vervallen.
Artikel 3.27 (De artikelen VI en VII van de wet van 14 februari
1997, Stb. 105)
Aanleiding tot deze wet is de wens om een evenredige arbeidsparticipatie
van mannen en vrouwen in het onderwijs te bevorderen, met name voor
wat betreft de deelname van vrouwen in leidinggevende functies. Daartoe
worden wijzigingen aangebracht in onder andere de WBO, de ISOVSO en
de WVO. Die wijzigingen houden de verplichting voor het bevoegd gezag
van een school in om eenmaal in de 4 jaar een document inzake
evenredige vertegenwoordiging van vrouwen in de schoolleiding vast te
stellen.
Artikel VI bevat een overgangsregeling, inhoudende dat een document als
hier bedoeld in geval van ondervertegenwoordiging voor de eerste maal
wordt opgesteld binnen 1 jaar na het tijdstip van inwerkingtreding van de
wet, zijnde 7 maart 1997. Die termijn is al lang verlopen, zodat dit artikel
kan vervallen.
Artikel VII bevat een evaluatiebepaling, inhoudende het voorschrift dat de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen in overeenstemming
met de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij binnen 7 jaren
na de inwerkingtreding van de wet (dus uiterlijk 6 maart 2004) een verslag
aan de Staten-Generaal uitbrengt over de doeltreffendheid en de effecten
van de wet in de praktijk. Ook die termijn is al lang verlopen, zodat ook dit
artikel kan vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

28

Artikel 3.28 (De artikelen V tot en met VII, IX, leden 1 en 2, X en
XI van de wet van 15 mei 1997, Stb. 237)
Deze wet is bekend als de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Doel daarvan is de gemeenten meer verantwoordelijkheid te geven
bij de bestrijding van onderwijsachterstanden en de scholen te stimuleren
gerichter aandacht te besteden aan het bestrijden van onderwijsachterstanden. Daartoe worden onder andere de WBO, de ISOVSO en de WVO
gewijzigd.
Artikel V bevat een overgangsbepaling inzake bezwaar en beroep. Daarin
worden de op 31 juli 1998 geldende voorschriften inzake toepassing van
de artikelen 111a van de WBO, artikel 107a van de ISOVSO en artikel 102b
van de WVO met betrekking tot de regeling onderwijsvoorrangsgebieden
van toepassing verklaard op voor 1 augustus 1998 ingesteld bezwaar en
beroep, of daarna, doch binnen de bezwaartermijn onderscheidenlijk de
beroepstermijn ingesteld bezwaar en beroep, dan wel bezwaar en beroep
ingesteld na die datum en na afloop van de termijn voor zover daarbij
artikel 6:11 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is
verklaard.
Artikel VI. Overgangsbepaling handhaven oude voorschriften voor
afrekening. Dit artikel schrijft voor dat de hierboven genoemde artikelen
inzake de regeling onderwijsvoorrangsgebieden van toepassing blijven op
de tijdvakken waarvoor zij gelding hadden.
Artikel VII. Overgangsbepaling toedeling gemeentelijke middelen. Dit
artikel bepaalt dat de daarvoor in aanmerking komende gemeenten met
ingang van 1 augustus 1998 voor de periode van 4 jaar een specifieke
uitkering ontvangen ter tegemoetkoming in de kosten voor het bestrijden
van onderwijsachterstanden.
Artikel IX. Eerste vaststelling landelijk beleidskader en onderwijsachterstandenplan. In het eerste lid van dit artikel wordt voorgeschreven dat het
landelijk beleidskader, bedoeld in de artikelen 110a van de WBO, 106a van
de ISOVSO en 118a van de WVO voor de eerste maal wordt vastgesteld
de dag na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin de wet wordt
geplaatst. Die datum is 19 juli 1997.
In het tweede lid wordt geregeld dat het onderwijsachterstandenplan of
een besluit omtrent de verdeling van middelen indien wordt afgezien van
de vaststelling van het plan, bedoeld in de artikelen 110b van de WBO,
106b van de ISOVSO en 118b van de WVO voor de eerste maal wordt
vastgesteld vóór 1 augustus 1998.
Het derde lid van dit artikel is al bij wet van 5 maart 1998, Stb. 148
vervallen.
Artikel X. Ministeriële regeling voor invoering van de wet. In dit artikel,
zoals bij wet van 5 maart 1998, Stb. 148 gewijzigd, wordt de mogelijkheid
gecreëerd tot het stellen van regels bij ministeriële regeling ten behoeve
van een goede invoering van de door de wet gewijzigde of toegevoegde
bepalingen van de WBO, de ISOVSO en de WVO. Die mogelijkheid
bestond tot en met het schooljaar volgend op de inwerkingtreding van de
wet, zijnde 1 augustus 1998.
Artikel XI. Toekenning middelen voor onderwijsachterstandenbestrijding
vanaf 1 augustus 1997.
Dit artikel bepaalt dat bij ministeriële regeling voor de periode van
1 augustus 1997 tot 1 augustus 1998 ter bestrijding van onderwijsachterstanden aan gemeenten bedragen worden toegekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

29

De hierboven beschreven artikelen zijn alle uitgewerkt en kunnen dus
vervallen.
Artikel 3.29 (De artikelen B4 tot en met B7 van artikel V en
artikel VI van de wet van 15 mei 1997, Stb. 252)
In deze wet tot wijziging van de WBO, de ISOVSO en de WVO, ook wel
bekend als de Wet regeling schoolbegeleiding, worden regels gesteld
betreffende de verantwoordelijkheid van gemeentebesturen voor
schoolbegeleiding en voor de instandhouding van schoolbegeleidingsdiensten. Daartoe wordt tevens een tijdelijke wettelijke basis geboden
voor een specifieke uitkering voor de subsidiëring van schoolbegeleidingsactiviteiten.
Artikel V (Artikel B4. Afhandeling bezwaar en beroep). Dit artikel verklaart
de op 31 december 1997 geldende bij of krachtens de WOV gegeven
voorschriften die betrekking hebben op schoolbegeleidingsdiensten van
toepassing op nog lopende procedures inzake bezwaar en beroep. Dit
artikel is inmiddels uitgewerkt en kan vervallen.
Artikel V (Artikel B5. Verhaal ontslaguitkeringskosten). Dit artikel regelt dat
de onder de WOV geldende systematiek, waarbij de veroorzaker van
ontslaguitkeringskosten deze ook daadwerkelijk betaalt, wordt voortgezet.
Ingevolge het eerste lid van dit artikel blijven wat betreft de gemeenten de
voorschriften van de WOV van kracht zolang er ontslaguitkeringskosten
worden uitgekeerd. Het betreft zowel de kosten die zijn ontstaan voor
1 januari 1998 als de kosten die na die datum zijn ontstaan.
Ingevolge het tweede lid van dit artikel geldt voor de schoolbegeleidingsdiensten eenzelfde systematiek als voor de gemeenten, met dien
verstande dat verhaal van ontslaguitkeringskosten met ingang van
1 januari 1998 niet langer kan geschieden door inhouding op de
vergoeding aan de schoolbegeleidingsdiensten. Zij ontvangen vanaf die
datum immers geen vergoeding meer. Hieruit vloeit voort dat een
onderscheid moet worden aangebracht tussen de periode voor 1 januari
1998 en de periode vanaf die datum.
Artikel B5, tweede lid, onder a voorziet in het verhaal van ontslaguitkeringskosten die zijn ontstaan voor 1 januari 1998.
Onderdeel b van het tweede lid van dit artikel betreft ontslaguitkeringskosten, voortkomend uit ontslagen waarmee het Participatiefonds niet
heeft ingestemd. Dit heeft betrekking op de periode gedurende welke nog
geen cao tussen de schoolbegeleidingsdienst en de personeelsorganisaties tot stand is gekomen. Na de totstandkoming van een dergelijke cao
is de schoolbegeleidingsdienst niet meer aangesloten bij het Participatiefonds.
Gelet op het feit dat er nog steeds uitkeringen kunnen worden verstrekt
waarop dit artikel van toepassing is, wordt de inhoud daarvan overgeheveld naar de WPO en de WEC (respectievelijk een nieuw artikel 180b
WPO (zie artikel 3.31, onder C, van dit wetsvoorstel) en een nieuw artikel
166b WEC, zie artikel 3.32, onder G, van dit wetsvoorstel) en vervalt dit
artikel.
Artikel V (Artikel B6. Afhandeling aanspraken).
Dit artikel bepaalt in het eerste lid dat met betrekking tot de op
31 december 1997 door het Rijk nog niet vastgestelde of uitgekeerde
bedragen de bij of krachtens de WOV gegeven voorschriften die
betrekking hebben op de schoolbegeleidingsdiensten van toepassing
blijven.
Het tweede lid bepaalt dat met betrekking tot de op 31 december 2001
door het Rijk nog niet vastgestelde of uitgekeerde bedragen de bij of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

30

krachtens artikel V, Titel A van de wet gegeven voorschriften van
toepassing blijven.
Alhoewel de bedoelde vaststellingen gezien het tijdsverloop hebben
plaatsgevonden, kunnen er nog geschillen lopen. Daarom wordt de
inhoud van dit artikel eveneens overgeheveld naar de WPO en de WEC
(respectievelijk een nieuw artikel 180c WPO (zie artikel 3.31, onder C, van
dit wetsvoorstel) en een nieuw artikel 166c WEC, zie artikel 3.32, onder G,
van dit wetsvoorstel) en vervalt dit artikel.
Artikel V (Artikel B7. Expiratie)
Dit artikel bepaalt dat de artikelen B1 en B2 met ingang van 1 januari 2002
vervallen. Aan handhaving van dit artikel is geen behoefte meer.
Artikel VI. Evaluatie.
Dit artikel verplicht de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
tot het uitbrengen van een verslag over de doeltreffendheid en de effecten
van artikel V, Titel A van de wet in de praktijk voor 1 januari 2001. Dit
artikel kan vervallen.
Artikel 3.30 (De artikelen V en VI van de wet van 6 november
1997, Stb. 542)
Deze wet tot wijziging van de WBO, de ISOVSO, de WVO en de wet
medezeggenschap onderwijs 1992 regelt verschillende zaken: het geeft
waarborgen voor het vrijwillige karakter van de ouderbijdragen in het
primair en het voortgezet onderwijs, het geeft het ouder/leerlingendeel
van de medezeggenschapsraad in het primair onderwijs, het voortgezet
onderwijs en de educatie en het beroepsonderwijs een instemmingsbevoegdheid voor de vaststelling van de hoogte van de ouderbijdragen, het
geeft zowel het personeelsdeel als het ouder/leerlingendeel van die raad
een instemmingsbevoegdheid voor de aanvaarding van sponsorgelden en
wijzigt in het basisonderwijs de regeling van stichtings- en opheffingsnormen bij gemeentelijke herindelingen.
Artikel V bepaalt de datum van inwerkingtreding van de wet voor wat
betreft de vrijwillige ouderbijdrage op 1 augustus 1998. Het artikel kan
vervallen.
Artikel VI verplicht de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
tot het binnen drie jaar na de inwerkingtreding van de wet in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
uitbrengen van een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van
de bepalingen in de wet die de ouderbijdragen en sponsorgelden
betreffen. Dit artikel kan vervallen, aangezien de wet op 26 november 1997
in werking is getreden.
Artikel 3.31
Artikel 3.31 betreft de wijzigingen in de WPO als gevolg van het laten
vervallen van bepalingen in de wetten tot wijziging van de WBO die thans
nog rechtskracht hebben en het overhevelen van die bepalingen naar de
WPO. Voor een specifieke toelichting op die bepalingen wordt verwezen
naar de hiervoor onder de artikelen 3.1 tot en met 3.30 gegeven
toelichting op de te schrappen en naar de WPO over te hevelen
bepalingen. Daarin staat tevens vermeld welke bepalingen van de WPO
als gevolg van deze overheveling worden gewijzigd, c.q. welke bepalingen
als gevolg daarvan in de WPO zullen worden opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

31

Artikel 3.32
Artikel 3.32 betreft de wijzigingen in de WEC als gevolg van het laten
vervallen van bepalingen in de wetten tot wijziging van de ISOVSO die
thans nog rechtskracht hebben en het overhevelen van die bepalingen
naar de WEC. Voor een specifieke toelichting op die bepalingen wordt
verwezen naar de hiervoor onder de artikelen 3.1 tot en met 3.30 gegeven
toelichting op de te schrappen en naar de WEC over te hevelen
bepalingen. Daarin staat tevens vermeld welke bepalingen van de WEC
als gevolg van deze overheveling worden gewijzigd, c.q. welke bepalingen
als gevolg daarvan in de WEC zullen worden opgenomen.
Artikel 4.1, artikel 4.2 en artikel 4.3
Deze artikelen zijn in het in de eerste paragraaf van het algemene deel
onder het kopje «Wetswijzigingen naar aanleiding van de naamswijzigingen van ministeries (Hoofdstuk 4)» toegelicht.
Artikel 5.1
Indien de genoemde wijzigingsbepalingen uit het wetsvoorstel tot
wijziging van enkele onderwijswetten in verband met een herziening van
de organisatie en financiering van de ondersteuning van leerlingen in het
basisonderwijs, speciaal en voortgezet speciaal onderwijs, voortgezet
onderwijs en beroepsonderwijs (33 106) eerder in werking treden dan
artikel 1.1, onderdeel A, artikel 1.2, onderdeel F, respectievelijk artikel 3.32,
onderdeel D, van dit wetsvoorstel, dan kunnen de betreffende wijzigingsopdrachten uit dit wetsvoorstel niet meer worden uitgevoerd en dienen
daarom te vervallen. Anderzijds gaat dezelfde redenering op indien artikel
1.2, onderdeel F, van dit wetsvoorstel eerder in werking treedt dan artikel
III, onderdeel M, van het genoemde wetsvoorstel. In dat geval komt artikel
III, onderdeel M, van het genoemde wetsvoorstel te vervallen.
Artikel 5.2
Het wetsvoorstel centrale eindtoets en leerling- onderwijsvolgsysteem
primair onderwijs wijzigt de naam van het College voor Examens in de
begripsbepaling in artikel 1 van de Wet op het voortgezet onderwijs in
College voor toetsen en examens. Als deze wijziging eerder inwerking
treedt dan deze wet, zal artikel 1.2, onderdeel A, van dit wetsvoorstel
hierop moeten worden aangepast.
Artikel 5.3
Met het bij koninklijke boodschap van 24 juli 2010 ingediende voorstel van
wet tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en aanverwante
wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het
bestuursprocesrecht (Wet aanpassing bestuursprocesrecht) (32 450)
vervallen artikel 14.1 van de WHW en artikel 105 van de WVO. Indien
bovengenoemde wijziging van artikel 14.1 van de WHW eerder in werking
treedt dan de wijziging in artikel 1.7, onderdeel X, van dit wetsvoorstel
dan kan deze laatstgenoemde wijzigingsopdracht niet meer worden
uitgevoerd. Artikel 1.7, onderdeel X, van dit wetsvoorstel dient in dat
geval te vervallen. Hetzelfde geldt voor artikel 105 van de WVO. Indien
bovengenoemde wijziging van artikel 105 van de WVO eerder in werking
treedt dan de wijziging van artikel 1.2, onderdeel M, van deze wijzigingswet, dan kan deze laatstgenoemde wijzigingsopdracht niet meer
worden uitgevoerd en dient te vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

32

Artikel 5.4
Indien artikel V, onderdeel N, van het wetsvoorstel tot wijziging onder
meer de Wet educatie en beroepsonderwijs ten behoeve van het
bevorderen van meer doelmatige leerwegen in het beroepsonderwijs en
het moderniseren van de bekostiging van het beroepsonderwijs (33 187)
eerder in werking treden dan artikel 1.12, onderdeel A, van dit
wetsvoorstel, dan kan deze wijzigingsopdracht uit dit wetsvoorstel niet
meer worden uitgevoerd en dient daarom te vervallen.
Artikel 5.5
Indien artikel I, onderdeel U, van het wetsvoorstel tot wijziging van onder
meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake voortgezet algemeen
volwassenenonderwijs en overige educatie (33 146) eerder in werking
treedt dan artikel 2.4, onderdeel C, van deze wet, wordt er in artikel 7.4.11
van de Wet educatie en beroepsonderwijs een extra lid ingevoegd en
vervalt derhalve niet het zesde lid, maar het zevende lid van 7.4.11 van de
Wet educatie en beroepsonderwijs.
Artikel 5.6.
Op 1 augustus 2006 is de Wet op de beroepen in het onderwijs in werking
getreden waarmee de huidige bekwaamheidseisen van leraren zijn
vastgesteld. Artikel XII bevat een overgangsbepaling dat overgangsrecht
voor de bekwaamheidseisen van leraren in het godsdienstonderwijs of
levensbeschouwelijk vormingsonderwijs regelt. Met deze wijzigingsbepaling wordt voorgesteld dit overgangsrecht te handhaven.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 336, nr. 3

33