5
Vragenuur: Vragen Lodders
Vragen van het lid Lodders aan de minister van Financiën
over onterechte belastingaanslagen voor duizenden
automobilisten.
De voorzitter:
Dan geef ik tot slot het woord aan mevrouw Lodders
namens de VVD voor haar vraag over onterechte
belastingaanslagen voor duizenden automobilisten.
Mevrouw Lodders namens de VVD.

Mevrouw Lodders (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Er is bijna geen dag waarop wij hier
niet spreken over de Belastingdienst. Vandaag spreken we
helaas over een nieuwe fout. Ik dank de minister dat hij nog
net voor het aantreden van de nieuwe staatssecretarissen
hierover uitleg wil komen geven in de Kamer.
Voorzitter. De zaak die we vandaag bespreken, raakt meer
dan 5.000 hardwerkende mensen. Zij hebben een aanslag
gehad voor een belasting die ze toch niet hoefden te
betalen. We weten inmiddels allemaal wat voor stress dit
bij mensen kan veroorzaken, ook op dit dossier. Er zijn
mensen die door de onterechte belastingheffing hun auto
al verkocht hebben.
Daarom heb ik de volgende vragen aan de minister. Hoe
kon het gebeuren dat zo veel mensen een aanslag kregen
die niet voor hen bedoeld was? Welke fouten zijn er nog
meer gemaakt? Hoe worden al deze fouten goedgemaakt?
Is er contact met de betrokken mensen? Is dat menselijk
contact en gaat het niet via een kille overheidsbrief? Hoe
komt het dat uitvoeringsorganisaties zoals de RDW — in
dit geval ging het om het kentekenregister — niet over de
juiste informatie beschikken? Wat doet de minister eraan
om de juiste en benodigde informatievoorziening te
verbeteren? Hoe kan het dat in dit dossier fout op fout
gestapeld wordt? De Belastingdienst zette eerder ook al
naar schatting 11.000 mensen op het verkeerde been over
het betalen van de fijnstoftoeslag. De fijnstoftoeslag, die
ook wel roettaks is genoemd, is eerder al een jaar uitgesteld
vanwege problemen met de uitvoering. Kunnen we nu
concluderen dat deze alsnog te vroeg is ingevoerd?
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.

Minister Hoekstra:
Voorzitter. In alle eerlijkheid denk ik dat we het hier vooral
hebben over de RDW, de Rijksdienst voor het Wegverkeer.
Iedere Nederlander zal het meteen met mevrouw Lodders
eens zijn dat we het dan hebben over het hart van de
portefeuille van de minister van Financiën. Daarom moet
ik toch ook even iets van een aanloop nemen om uit te
leggen en toe te lichten waar het hier over gaat.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Lodders

De voorzitter:
Ja, als het maar kort is.
Minister Hoekstra:
Kort is het altijd, voorzitter. Die toeslag is bedoeld om
vervuilende dieselauto's zonder roetfilter meer te belasten.
De toeslag is aangekondigd in de Wet uitwerking Autobrief
in 2016. Vervolgens — mevrouw Lodders verwijst daar ook
naar — is die wetswijziging verpakt in het Belastingplan
2019. De inwerkingsdatum is vervolgens een jaar uitgesteld.
Hoe werkt dat dan vervolgens? De RDW vraagt aan alle
partijen in het veld welke auto's hiervoor in aanmerking
komen. De RDW geeft dan aan de Belastingdienst door bij
welke auto's geen gegevens zijn aangeleverd of hoe die
gegevens eruitzien. Hier wreekt zich dat in ieder geval één
marktpartij — mogelijk zijn het er meer — ondanks de hele
lange periode waarin je dit kon zien aankomen, geen
gegevens heeft aangeleverd. Ja, dan gaat de Belastingdienst
aan de gang met gewoon sec de gegevens van de RDW.
Vervolgens realiseert een van die veldpartijen zich dat en
levert als een haas nog gegevens aan bij de RDW. De RDW
geeft die weer door aan de Belastingdienst en de
Belastingdienst zet alles op alles om vervolgens weer te
corrigeren. Dus ik zeg het met voorzichtigheid, gegeven
ook wat we verder allemaal te bespreken hebben over de
Belastingdienst, maar ik denk dat het beeld dat de
Belastingdienst dit verkeerd heeft gedaan echt wel enige
correctie behoeft. Overigens is er contact opgenomen met
degenen die eerst wel een rekening hebben gekregen, die
gecorrigeerd moet worden.
De voorzitter:
Dat was de aanloop, nu de antwoorden.
Minister Hoekstra:
Volgens mij zaten de antwoorden hier allemaal in besloten,
want mevrouw Lodders vroeg "hoe kon het gebeuren en
hoe wordt het goedgemaakt?" Ik denk dat ik op die beide
vragen antwoord heb gegeven. Het feit dat de RDW blanco
heeft aangeleverd aan de Belastingdienst heeft te maken
met marktpartijen die naar mijn waarneming niet op tijd
bij de RDW zijn beland. Hoezeer ik me ook heb verdiept in
de RDW, alle ins en outs ken ik ook niet.
Mevrouw Lodders (VVD):
De Belastingdienst is natuurlijk afhankelijk van informatie
die de dienst aangereikt krijgt. Maar mijn vraag is: welke
controles worden er dan uitgevoerd voordat, in dit geval,
ruim 5.000 mensen die verkeerde brief krijgen? Eerder op
dit dossier zijn 11.000 mensen op het verkeerde been gezet,
wat overigens gelijk is gecorrigeerd door de Belastingdienst.
Die informatie moet juist zijn. Ik ben op zoek naar de
controles die binnen de Belastingdienst plaatsvinden
voordat deze stappen gezet worden. We hebben de
afgelopen weken meerdere voorbeelden gezien dat mensen
problemen ondervonden bij de omgang met de
Belastingdienst en daardoor in de problemen kwamen. De
minister kent zeker het voorbeeld van de startende
ondernemers die al weken wachten op een btwidentificatienummer. Ook daarbij voerde de Belastingdienst
overhaast maatregelen uit zonder rekening te houden met

28 januari 2020
TK 46

46-5-1

de gevolgen voor de mensen die het betreft. Mijn vraag
aan de minister is hoe we hier in de toekomst meer rekening
mee gaan houden.
Minister Hoekstra:
Ik wil toch precies zijn. Voor elk van die dossiers ben ik
graag beschikbaar; zie het debat dat ik vorige week mede
met mevrouw Lodders heb gevoerd. De RDW levert
gegevens aan. Het gros van de veldpartijen waar de RDW
mee te maken heeft, levert die informatie correct aan, maar
er is er met name één die daarmee te laat is. Dan kun je
van de Belastingdienst redelijkerwijs niet verwachten dat
die gaat zeggen: het is ons expertisegebied niet, wij hebben
die kennis niet, maar toch gaan we de RDW "second
guessen" over de vraag of alle fabrikanten en anderen de
juiste gegevens hebben aangeleverd. Die stijlfiguur is er
niet en die zouden we ook niet moeten willen. Het is echt
aan de RDW en de sector zelf, hoezeer ik het ook eens ben
met mevrouw Lodders dat er ten aanzien van andere zaken
bij de Belastingdienst echt nog wel het nodige te gebeuren
staat.
Mevrouw Lodders (VVD):
Voorzitter, tot slot en daarmee rond ik af. Ik denk dat het
heel erg belangrijk is, zeker in de positie waarin de
Belastingdienst op dit moment verkeert, dat er een
controlemechanisme zit in de dienst om te bekijken of de
informatie die wordt aangeleverd, ook de juiste informatie
is. Op het moment dat daar twijfels over zijn, moeten er
ook maatregelen worden genomen, want ik denk dat het
onterecht is dat de Belastingdienst hieraan extra werk heeft
gehad. Ook het beeld dat daarover bestaat, is niet het juiste
beeld. Ik hoop dus dat we daar met het oog op de toekomst
lering uit kunnen trekken voor soortgelijke onderwerpen.

Minister Hoekstra:
Ik heb in het debat ook gezegd dat ik het op zichzelf zeer
eens ben met diegenen die zeggen dat veel van de ellende
in Nederland ontstaat doordat het misgaat bij de uitvoering
en dat daar vaak een beleidscomponent aan zit, waarbij we
als politiek een stevige vinger in de pap hebben. Ik zeg "we
als politiek", want het gaat echt ver voorbij de
beleidsverantwoordelijke ministers. Dat is één.
Twee. Ik heb me er vandaag pas in verdiept en ik ken de
materie dus maar ten dele, maar ik krijg toch ook de indruk
dat de RDW naar alle waarschijnlijkheid gewoon op tijd een
vraag heeft gesteld. Het is verder mijn waarneming dat de
RDW keer op keer heeft gerappelleerd. Ik zeg het met enige
voorzichtigheid, maar volgens mij heeft een van de
veldpartijen zich gerealiseerd dat men eigenlijk te laat was.
Het is dan wel aan ons om het beeld te scheiden van wat
er gebeurd lijkt te zijn en om dat vervolgens in de juiste
hokjes te behandelen.
De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van
het mondelinge vragenuur. Ik schors voor enkele
ogenblikken en daarna gaan we stemmen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Voorzitter, ik sluit af. Ik waardeer het dat de minister
vandaag hier is, maar ik kijk uit naar de samenwerking met
de beide nieuwe staatssecretarissen. We hebben namelijk
kunnen lezen dat die zeer binnenkort hier onze gasten
kunnen zijn.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Lodders. De heer Van Weyenberg
namens D66.
De heer Van Weyenberg (D66):
Mevrouw Lodders vraagt hier natuurlijk terecht aandacht
voor, want mensen hebben er gewoon last van dat er bij
dé overheid dingen misgaan. Het maakt hun namelijk niet
uit wie dat is.
In het debat over de toekomst van de Belastingdienst
hebben we het ook heel erg gehad over de rol van
opdrachtgevers. Is de minister het met D66 eens dat we in
dit soort discussies te vaak kijken naar de uitvoerder en dat
de Kamer veel vaker de opdrachtgever naar zich toe moet
halen? Ik heb de indruk dat de minister hier nu antwoord
staat te geven op vragen over vergissingen die ergens
anders worden gemaakt. Dat is voor de mensen thuis totaal
niet relevant, maar wat mij betreft zou het dat voor dit huis
wel moeten zijn.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Lodders

28 januari 2020
TK 46

46-5-2