Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

26 150

Algemene Vergadering der Verenigde Naties

Nr. 170

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN
DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 maart 2018
Met verwijzing naar het verzoek van het lid Ploumen, d.d. 15 maart 2018,
over het voorzitten van de VN-Veiligheidsraad (Handelingen II 2017/18, nr.
62, Regeling van Werkzaamheden), informeren wij u, mede namens de
Minister-President, over de inzet van het Koninkrijk der Nederlanden bij
het open debat in de VN-Veiligheidsraad over de hervorming van
VN-Vredesoperaties van 28 maart aanstaande.
In de brief aan uw Kamer over de inzet van het Koninkrijk der Nederlanden (Nederland) tijdens het lidmaatschap van de VN-Veiligheidsraad in
20181 stelde het kabinet te willen werken aan een Veiligheidsraad die
conflicten en oorlogen aanpakt met effectieve en goed uitgeruste
vredesmissies, maar ook helpt voorkomen, door de grondoorzaken aan te
pakken.
VN-vredesoperaties hebben te kampen met problemen. Er zijn regelmatig
berichten over gebrekkig optreden bij bescherming van burgers,
terroristische aanvallen en tegenwerking door autoriteiten. Het budget
van VN-vredesoperaties staat onder druk, onder andere vanwege de
kritische opstelling van de VS-administratie. Daarnaast kampt de VN met
een tekort aan goed getrainde troepen en kritieke middelen, zoals
inlichtingenpersoneel, strategisch transport en helikopters.
Daarom is de verbetering van VN-vredesoperaties een van de drie
prioriteiten van het Nederlandse lidmaatschap van de Veiligheidsraad in
2018. Bescherming van burgers in conflict moet als onderdeel van
mandaten van VN-vredesoperaties proactief en waar mogelijk in overleg
met die burgers gebeuren. Missies moeten deel uitmaken van een bredere
strategie voor het betreffende land, en ze moeten de capaciteit hebben om
hun mandaat uit te voeren. Nederland zet daarnaast in op meer (politieke)
participatie van vrouwen en het integreren van een genderperspectief in
1

kst-26150-170
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Kamerstuk 26 150, nr. 168; d.d. 27 oktober 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 150, nr. 170

1

processen van vrede, verzoening en wederopbouw. Missies worden
effectiever als er sprake is van meer diversiteit, in overeenstemming met
VNVR-resolutie 1325. De inzet van meer vrouwelijke militairen in missies
leidt daarnaast tot meer sociale veiligheid en is nodig om genderspecifieke doelstellingen van het mandaat uit te kunnen voeren.
Nederland heeft ervoor gekozen om in de maand maart, wanneer
Nederland voorzitter is van de Veiligheidsraad, een open debat te wijden
aan de verbetering van VN-vredesoperaties. Uw Kamer is hierover
geïnformeerd in de geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse
Zaken van 19 maart 2018.2 Om het belang te onderstrepen dat Nederland
hecht aan dit onderwerp, zal de Minister-President dit open debat leiden.
Nederland tilt hiermee de inzet op dit onderwerp naar een hoger plan.
Met het open debat wordt VN-lidstaten die geen deel uitmaken van de
Veiligheidsraad, maar die bijvoorbeeld wel een belangrijke bijdrage
leveren aan VN-vredesoperaties (bijv. landen als Duitsland, India,
Rwanda), de gelegenheid geboden om hun visie op het onderwerp te
geven. Nederland vindt het vanuit het oogpunt van transparantie
wenselijk dat ook zij kunnen deelnemen aan het debat. Om het open debat
richting te geven, heeft Nederland een document opgesteld waarin de
belangrijkste uitdagingen en oplossingsrichtingen op een rij worden
gezet, een zogenaamde «concept note». Deze is bijgevoegd3.
De belangrijkste boodschap van de inbreng van Nederland in dit open
debat is dat de Veiligheidsraad, lidstaten en de VN zelf daadwerkelijk hun
verantwoordelijkheid moeten nemen om vredesmissies te hervormen.
Daarbij doet Nederland een aantal concrete suggesties voor verbetering:
meer en beter gebruik van inlichtingen in VN-missies, toepassing van de
geïntegreerde benadering en betere force generation zodat de VN over
meer kritische capaciteiten kan beschikken. De civiele en militaire
aansturing in missies moet beter op elkaar aansluiten om de effectiviteit
van missies te vergroten. Ook vraagt Nederland aandacht voor betere
samenwerking met regionale organisaties.
De Secretaris-Generaal van de VN zal de Veiligheidsraad tijdens dit debat
toespreken over zijn eigen plannen om vredesoperaties effectiever te
maken, een prioriteit van hem voor 2018. Dit is onderdeel van zijn
doelstelling om preventie centraler te stellen in het werk van de VN. De
inzet van vredesoperaties is daarbij een van de instrumenten.
Gebruikelijk bij een open debat is dat ook andere sprekers de gelegenheid
krijgen om de Veiligheidsraad toe te spreken. Daartoe zijn de voorzitter
van de Commissie van de Afrikaanse Unie, Moussa Faki, en Fatimata
Touré, van de Malinese NGO Groupe de Recherche d’Etudes de Formation
Femme – Action uitgenodigd.
Nederland streeft naar aanname van een voorzitterschapsverklaring, in
samenwerking met de andere leden van de Raad, waarin de belangrijkste
punten van de discussie worden weergegeven en die tevens steun biedt
aan de hervormingsagenda van de Secretaris-Generaal.
Het open debat maakt deel uit van een traject dat in de rest van het jaar
zal doorlopen. Het Koninkrijk zal het lidmaatschap gebruiken om op
verschillende manieren een concrete bijdrage te blijven leveren aan de
verbetering van VN-vredesoperaties.

2
3

Kamerstuk 21 501-02, nr. 1849; d.d. 9 maart 2018
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 150, nr. 170

2

Ook buiten de Veiligheidsraad blijft Nederland zich hiervoor inzetten,
onder andere als co-host van de reeks ministeriele bijeenkomsten over
VN-vredesoperaties, laatstelijk in november 2017 in Vancouver. De
volgende ministeriele bijeenkomst is begin 2019 in New York.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok
De Minister van Defensie,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 26 150, nr. 170

3