Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1549
Vragen van het lid Recourt (PvdA) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over het bericht dat kantonrechters regelmatig dubieuze beslissingen nemen
(ingezonden 15 februari 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 8 maart
2013).
Vraag 1
Kent u het bericht «Kantonrechters gaan te veel uit van de schuld van de
verdachten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 6
Deelt u de mening van de in het bericht genoemde onderzoeker dat
kantonrechter regelmatig te veel fouten maken? Zo ja, waarop baseert u uw
mening? Zo nee, waarom niet en in welk opzicht zijn de conclusies van de
onderzoeker niet correct?
Kunnen fouten die kantonrechters maken worden herleid tot het steeds
sneller moeten beslissen «waardoor ze [...] op een «veroordelingsmachine»
gaan lijken»? Zo ja, wat gaat u doen om dit te verbeteren? Zo nee, hoe weet
u dat?
Is het waar dat de kantonrechter zich vaak laat leiden door de officier van
justitie? Zo ja, deelt u de mening dat in dat geval de rechter niet uitgaat van
de onschuld van de verdachte, dat dit onwenselijk is en hoe gaat u dit laten
verbeteren? Zo nee, waarom niet?
Acht u het mogelijk dan wel waarschijnlijk dat er van de 250.000 jaarlijkse
strafzaken er naar schatting 12.500 «verkeerde beslissingen» worden
genomen? Zo ja, waar baseert u dit op? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat nader onderzoek naar de uitspraken van kantonrechters nodig is? Zo ja, wie moet dit onderzoek gaan uitvoeren, hoe gaat dit
onderzoek plaatsvinden en op welke termijn kunnen de resultaten van het
onderzoek bekend worden? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20122013-1549
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Volkskrant, 13 februari 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 2 t/m 6
De Raad voor de rechtspraak heeft mij in een reactie laten weten grote
bedenkingen te hebben bij de opzet van het bedoelde onderzoek en mede
daarom de conclusies ervan niet te onderschrijven. Nog afgezien van de
methodologische kwetsbaarheid (die door de onderzoeker erkend wordt) om
waarnemingen in 150 zaken te extrapoleren naar uitspraken over 250.000
strafzaken, overtuigen de in het onderzoek gepresenteerde casusvoorbeelden
niet. Van belang daarbij is onder meer het uitgangspunt van de onderzoeker
dat er vrijspraak moet volgen als een door de verdediging opgeworpen
alternatief scenario voor de tenlastelegging niet kan worden ontkracht. Die
opvatting is betwistbaar, in het bijzonder ten aanzien van zaken waarin
tegenover het wettig en op zichzelf genomen overtuigend bewijs slechts een
onaannemelijk scenario wordt gesteld terwijl de verdachte geen moeite doet
om die onaannemelijkheid weg te nemen. Verder lijken de resultaten van het
onderzoek intern tegenstrijdig, met name voor wat betreft de schijn van
partijdigheid van de rechter, nu de studenten die de waarnemingen uitvoerden over 100% van de geobserveerde zaken noteerden dat de verdachte ter
zitting als onschuldig werd behandeld en dat de rechter zich tijdens de
behandeling van de zaak heeft onthouden van iedere schijn van partijdigheid.
Ook van de zijde van wetenschappers en kantonrechters zijn kritische reacties
op dit onderzoek verschenen. Dit in aanmerking nemende acht ik de
conclusies van het onderzoek onvoldoende solide om hier beleidsmaatregelen of nader onderzoek mijnerzijds op te baseren.
Vraag 7
Kunt u deze vragen beantwoorden voorafgaande aan het debat dat u met de
Kamer zult voeren over de werkdruk van rechters?
Antwoord 7
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2