Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1523
Vragen van de leden Sterk en Ormel (beiden CDA) aan de ministers van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van Veiligheid en Justitie en van
Buitenlandse Zaken over het werven van spionnen in Nederland door de
Turkse inlichtingendienst (ingezonden 27 januari 2011).
Antwoord van de ministers Donner (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) en Rosenthal (Buitenlandse Zaken), mede namens de
minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 22 februari 2011).
Vraag 1
Kent u het bericht «Turkije werft moderne spionnen in Nederland»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op welke wijze onderzoekt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(AIVD) deze praktijken van de Turkse inlichtingendienst? Zijn er op dit
moment aanwijzingen dat er in Nederland Turkse spionnen actief zijn en
welke maatregelen worden er genomen om deze activiteiten te laten
stoppen?
Antwoord 2
De AIVD doet onderzoek naar heimelijke inlichtingenactiviteiten van andere
landen in Nederland. In het openbaar kan niet aangegeven worden naar
welke landen de AIVD specifiek onderzoek doet. Waar inlichtingenactiviteiten
van andere landen worden onderkend, wordt altijd opgetreden om de
inlichtingenactiviteiten te beëindigen. Dit optreden kan op verschillende
wijzen vorm krijgen: door operationeel handelen van de AIVD, door diplomatiek optreden door de Nederlandse regering of indien mogelijk, kan overgegaan worden tot justitiële vervolging.
Vraag 3 en 4
Deelt u de mening dat het werven van Turkse Nederlanders (met een
Nederlandse nationaliteit) in strijd is met de goede betrekkingen tussen
Nederland en Turkije en een aantasting vormen van de Nederlandse

1

ah-tk-20102011-1523
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

AD, 25 januari 2011: «Turkije werft moderne spionnen in Nederland».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

soevereiniteit? Besmetten deze praktijen niet het onderlinge vertrouwen
binnen de NAVO?
Bent u bereid de Turkse regering aan te spreken op deze praktijken en ze
nadrukkelijk af te zien van het werven van spionnen onder Nederlandse
staatsburgers?
Antwoord 3 en 4
Het gestelde in de brief aan Uw Kamer van onze ambtsvoorgangers minister
Verhagen en minister Ter Horst d.d. 26 september 2008 (kenmerk 2008–
0000453360), met als onderwerp «Heimelijke inlichtingenactiviteiten van
vreemde mogendheden in Nederland» is nog immer van toepassing.
Nederlandse burgers kunnen door beïnvloeding door een andere mogendheid beperkt worden in de uitoefening van hun grondrechten. Dit is een
wezenlijke schending van onze democratische rechtsorde en de soevereiniteit
van Nederland.
Heimelijke beïnvloeding van politieke en ambtelijke functionarissen en
rekrutering van personen werkzaam in het veiligheidsapparaat vormen een
aantasting van de bestuurlijke integriteit. Constatering van dergelijke
beïnvloeding leidt altijd tot maatregelen, toegesneden op de aard en omvang
van de activiteiten.
Vraag 5
Op welke wijze zorgt u ervoor dat de bestuurlijke integriteit en de weerbaarheid wordt vergroot, teneinde de slaagkans om spionnen te werven tot nul
wordt gereduceerd?
Antwoord 5
In april 2010 heeft het Kabinet het rapport over de Kwetsbaarheidsanalyse
Spionage Nederland (KWAS) aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstuk
30 821, nr. 11) en daarbij aangegeven dat een kabinetsreactie zou volgen. De
kabinetsreactie, in samenwerking met VNO-NCW tot stand gekomen, zal naar
verwachting eind februari worden aangeboden aan de Tweede Kamer. In deze
reactie zal het Kabinet aangeven welke maatregelen worden genomen, hoe zij
invulling wil geven aan haar eigen verantwoordelijkheid en hoe zij bedrijven
en andere organisaties willen stimuleren en ondersteunen om ook hun
weerbaarheid tegen spionage te verhogen.
Voorts onderhoudt de AIVD contacten met velerlei partijen, waaronder
overheidsinstellingen, over spionagerisico’s en andere mogelijke dreigingen.
Zo worden spionagebriefings gegeven om het bewustzijn te vergroten en de
weerbaarheid tegen spionage te vergroten. In concrete gevallen van spionage
informeert de AIVD de betrokken organisatie of instelling, opdat deze in staat
zijn maatregelen te treffen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2