Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2679
Vragen van het lid Hachchi (D66) en Peters (GroenLinks) aan de minister en
de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken over genderbeleid in de Arabische
Regio (ingezonden 29 april 2011).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris
Knapen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 30 mei 2011).
Vraag 1
Welke concrete gevolgen voor het Nederlandse beleid ten aanzien van
vrouwen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika (de MENA-landen) heeft de
verklaring van u en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton,
waarin u stelde dat deze «will lead to concrete joint actions for women»?1
Wanneer wordt duidelijk wat deze concrete acties zijn?
Antwoord 1
De VS, en vooral minister Clinton, benadrukt stelselmatig dat duurzame
democratie zonder participatie van vrouwen niet mogelijk is. Nederland zet
zich al jaren in om de positie van vrouwen en meisjes in de regio te
versterken en heeft op dit terrein een uitstekende reputatie opgebouwd, die
door de VS wordt erkend. De gezamenlijke verklaring van de VS en NL
onderstreept het gemeenschappelijk belang dat beide landen aan deelname
van vrouwen aan politieke en bestuurlijke besluitvormingsprocessen hechten.
Als uitvloeisel van de verklaring was Nederland vertegenwoordigd bij het
bezoek van de Amerikaanse Ambassadeur for Global Women’s Issues
Melanne Verveer aan Tunesië (mei 2011) voor overleg met vrouwenorganisaties uit de regio. Een bezoek aan Marokko voor overleg met de autoriteiten
staat eveneens op het programma. In juni zal door Nederland en de VS
worden deelgenomen aan een ministeriële bijeenkomst van de Community
for Democracies (Working Group on Women and Democracy Mentoring) in
Vilnius.

1

ah-tk-20102011-2679
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nieuwsbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken (22 april 2011) http://
www.rijksoverheid.nl/nieuws/2011/04/22/rosenthal-en-clinton-over-libie-vastbesloten-envastberaden.html en de «Joint statement on the important role of women in emerging
democracies» (21 april 2011) http://www.minbuza.nl/en/News/Speeches_and_Articles/2011/04/
Joint_statement_on_the_important_role_of_women_in_emerging_democracies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 2
Hoe zult u de «areas of collaboration» identificeren waar Nederland en de
Verenigde Staten bij bestaande initiatieven een specifieke meerwaarde
kunnen leveren? Welke (Nederlandse) NGO’s zult u hierbij betrekken?
Antwoord 2
In aanvulling op het onder vraag 1 gestelde zullen in de komende tijd nadere
afspraken worden gemaakt over hoe verdere samenwerking gestalte krijgt.
Voor de betrokkenheid van Nederlandse Ngo’s zie vraag 3.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat op dit moment de Nederlandse bijdrage is ter bevordering van vrouwen in de MENA-landen, zowel via multilaterale donoren als via
Nederlandse NGO’s die samenwerken met lokale vrouwenorganisaties? Bent
u bereid in de kabinetsreactie op de motie Pechtold-Timmermans over het
Nederlandse en EU-beleid ten aanzien van de MENA-landen een specifieke
genderstrategie mee te nemen?
Antwoord 3
De Nederlandse financiële bijdrage aan multilaterale donoren is niet
geoormerkt voor steun aan vrouwenemancipatie in de MENA regio.
Beleidsmatig is Nederland wel betrokken bij het stimuleren van multilaterale
activiteiten gericht op het bevorderen van vrouwenrechten.
Steun aan lokale en regionale vrouwenorganisaties wordt verleend via het
MDG3 fonds en rechtstreeks door ambassades. Het MDG3 fonds steunt, via
ASMA (American Society for Muslim Advancement), Kvinna till Kvinna
Foundation, Nobel Women’s Initiative, OWFI (Organization of Women’s
Freedom in Iraq), V-Day Egypt (Karama) en het WLP (Women’s Learning
Partnership for Rights, Development and Peace) diverse vrouwenorganisaties
in de regio.
De door Nederland gesteunde organisatie Karama was de drijvende kracht
achter de van 13-15 mei jl. in Cairo gehouden regionale bijeenkomst «The
Arab Women’s Movement and the Uprisings». Vrouwenactivisten uit
verschillende generaties, verschillende landen, met een religieuze of seculiere
achtergrond bespraken hoe te voorkomen dat vrouwen in de transitieperiode
weer buitenspel worden gezet. Van belang hierbij is volgens de deelnemers
dat politieke participatie van vrouwen niet alleen ondersteuning krijgt binnen
ontwikkelingssamenwerking, maar tevens in breder politiek/veiligheidskader.
In Egypte steunt de ambassade het Ishraq project, waarbij een geïntegreerd
pakket van diensten wordt aangeboden aan meisjes van 12 – 15 jaar in drie
gouvernoraten om hun kansen te vergroten. Daarnaast worden programma’s
uitgevoerd om politieke participatie van vrouwen te bevorderen, de juridische
positie van vrouwen te versterken, de werklast van plattelandsvrouwen te
verminderen, het nationale emancipatiebeleid te versterken en geweld tegen
vrouwen te verminderen.
Verder worden door Nederlandse Ngo’s diverse activiteiten ter ondersteuning
van vrouwen in de Arabische regio uitgevoerd. Binnenkort zal het departement een bijeenkomst organiseren om een beter overzicht te krijgen van de
gezamenlijke inspanningen om positieverbetering van vrouwen in de regio te
bevorderen.
Zoals ik ook al zei tijdens het AO RBZ van 19 mei jl. onderschrijf ik ten volle
het beleidsvoornemen van HV Ashton en Commissaris Füle om meer
aandacht aan gender en vrouwen te besteden in het herziene EU Nabuurschapsbeleid. Hier kom ik nader op terug.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het in bepaalde MENA-landen van belang is om zo
snel mogelijk extra in te zetten op vrouwenrechten cq vrouwenprojecten? Hoe
bent u dit van plan te realiseren?
Antwoord 4
Ja.
Organisaties die gesteund worden door het MDG3 fonds kunnen voor 2011
aanvulling aanvragen. Ik heb voor 2011 € 2 miljoen beschikbaar gesteld ten
behoeve van vrouwenparticipatie in de Arabische regio en € 1,7 miljoen uit
het Mensenrechtenfonds. Voorstellen kunnen tevens worden ingediend voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

een bijdrage vanaf 2012 uit FLOW (Funding Leadership and Opportunities for
Women), de opvolger van het huidige MDG3 fonds.
Vraag 5
Heeft u de Verenigde Staten verzocht om in hun contacten met de Egyptische
Supreme Council of the Armed Forces gender op de agenda te zetten? Zo
nee, wanneer zult u dit doen?
Antwoord 5
Mevrouw Clinton heeft tijdens haar bezoek aan Egypte in maart 2011
gesproken met de Supreme Council of the Armed Forces, waarbij dit
onderwerp aan de orde kwam.
Vraag 6
Bent u bereid middelen ter bevordering van vrouwenparticipatie in de
Arabische regio ook ter beschikking te stellen voor de overgangs- en
verkiezingsprocessen die reeds nu plaatsvinden in landen als Tunesië en
Egypte? Welke middelen zijn dit en hoe snel zijn die beschikbaar?
Antwoord 6
Deelname van vrouwen aan transitieprocessen, waaronder verkiezingen, is
een belangrijke voorwaarde voor de duurzaamheid en stabiliteit van
democratische staatsvormen. De onder het antwoord op vraag 4 genoemde
€ 2 miljoen voor vrouwenemancipatie is vooral hiervoor bedoeld. Fondsen
zijn op aanvraag beschikbaar en verzoeken kunnen op korte termijn worden
behandeld.
Vraag 7
Welke rol speelt VN Veiligheidsraadresolutie 1325 in uw contacten met
autoriteiten van MENA-landen?
Antwoord 7
De ambassades in de regio worden geïnformeerd over de implicaties van
VNVR resolutie 1325 en worden geïnstrueerd daar in hun contacten met
lokale autoriteiten uitvoering aan te geven.
Vraag 8
Zult u het belang van resolutie 1325 in al uw contacten met de autoriteiten
van MENA-landen onderstrepen? Bent u bereid alle Nationaal Actieplan (NAP)
1325 partners op te roepen om dit ook te doen? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 8
Ja, in het momenteel in voorbereiding zijnde Nationaal Actieplan 1325 voor
de periode 2012 – 2015 zal de uitwerking voor de MENA regio worden
meegenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3