Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 317

JBZ-Raad

Nr. 352

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 oktober 2015
Hierbij bieden wij u het verslag aan van de Raad Justitie en Binnenlandse
Zaken gehouden in Luxemburg op 8 en 9 oktober 2015. In het verslag is
ook de op 8 oktober en marge van de Raad gehouden conferentie op hoog
niveau over de Westelijke Balkan/Oostelijke Mediterrane route, verwerkt.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

kst-32317-352
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

1

Verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 8 en 9 oktober 2015 te
Luxemburg
Belangrijkste resultaten
Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
In de Raad was overeenstemming over een versterkt mandaat van
Frontex. Frontex moet in staat worden gesteld om sneller te reageren in
crisissituaties. De Commissie zal hiertoe nu voorstellen uitwerken. De
Raad heeft verder conclusies aangenomen met betrekking tot de toekomst
van het terugkeerbeleid. Daarnaast zijn de voorstellen ten aanzien van een
permanent herplaatsingsmechanisme en de lijst van veilige landen
terugverwezen voor verdere ambtelijke voorbereiding. Tot slot hebben de
lidstaten de voorbereidingen van de Top in Valletta en de Westelijke
Balkanconferentie besproken.
Veiligheid en Justitie
Terrorismebestrijding: de Raad nam conclusies aan die betrekking
hebben op een betere benutting van de middelen ter bestrijding van de
illegale handel in vuurwapens. Ook concludeerde het Voorzitterschap dat
de Raad heeft gekozen voor een proportionele benadering van de
spoorwegveiligheid.
Bestrijding georganiseerde en zware criminaliteit: de Raad heeft
afgesproken in de Operationele Actieplannen van de EU-beleidscyclus
zware en georganiseerde criminaliteit voor 2016 en 2017 rekening te
houden met het fenomeen van grensoverschrijdende criminaliteit
gepleegd in verband met criminele motorbendes.
Hernieuwde strategie voor interne veiligheid voor de EU (2015–
2020): het Voorzitterschap presenteerde een nieuwe benadering om in de
strategie voor interne veiligheid voor de EU voor 2015–2020 meer
dynamiek aan te brengen en te kunnen inspelen op actualiteiten. De Raad
stemde in met deze nieuwe werkwijze voor implementatie van de Interne
Veiligheid Strategie 2015 – 2020.
Richtlijn gegevensbescherming voor opsporing en vervolging: De
Raad bereikte een algemene benadering ten aanzien van de richtlijn
gegevensbescherming voor opsporing en vervolging. Er was brede steun
onder de lidstaten. De onderhandelingen met het Europees parlement
zullen beginnen op 27 oktober.
Arrest Schrems: De Commissie gaf een toelichting op de mogelijke
gevolgen van de uitspraak van het Hof van Justitie inzake de zaak
C-362/14 (Maximillian Schrems v. Data Protection Commissioner) d.d.
6 oktober jl (Schrems-arrest). De Commissie gaf aan de onderhandelingen
met de VS te zullen intensiveren, maar ook dat een concrete deadline voor
afronding daarvan nog niet te geven is. De prioriteit op korte termijn is
continuering van de bescherming van persoonlijke gegevens en het
vinden van alternatieve rechtsgrondslagen voor overdracht van gegevens
naar de VS.
Europees Openbaar Ministerie: Het Voorzitterschap concludeerde dat
de JBZ-Raad in ruime mate steun geeft aan de voorliggende tekst voor de
artikelen 24, 25, 26, 27, 28, 28a, 29, 30, 31, 32, 33 en 35. Het concludeerde
voorts dat verder werk nodig is, met name ook met het oog op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

2

samenhang tussen de verschillende bepalingen uit de ontwerpverordening.
Ontbijtbespreking PIF-richtlijn: Veel lidstaten toonden bereidheid om
ten behoeve van de triloog, een compromis te verkennen aangaande het
onder de reikwijdte van de PIF-richtlijn brengen van btw-fraude, waarbij
vooral wordt gedacht aan een inkadering (bv. ernstige zaken, grensoverschrijdende zaken, carrousel fraude). Het Voorzitterschap concludeerde
dat op technisch niveau zal worden getracht om mogelijke compromissen
uit te werken.
Lunchbespreking toetreding EU tot EVRM: Het Voorzitterschap
concludeerde op basis van de bespreking dat het de Commissie zal
uitnodigen om aan de Raad van Europa duidelijk te maken dat de EU
vastberaden is om toe te treden tot het EVRM en daarnaast om te komen
met een gedetailleerde (ook technische) analyse van de daarvoor nog te
nemen stappen.
I. Gemengd Comité
1. De toekomst van het beleid inzake het beheer van de
buitengrenzen
– Algemeen debat
Het debat in het Gemengd Comité richtte zich met name op de toekomst
van Frontex, waar grote overeenstemming bestond over de wenselijkheid
van het versterken van het mandaat van Frontex. Frontex moet beter in
staat worden gesteld om te reageren op crisissituaties en moet lidstaten
beter kunnen ondersteunen in het beheer van de buitengrenzen. Een
aantal lidstaten benadrukte de primaire verantwoordelijkheid die Lidstaten
hebben voor het beheer van de buitengrenzen. De Commissie werkt aan
voorstellen om het mandaat van Frontex en het beheer van de buitengrenzen te versterken. Op deze manier kan er adequatere hulp worden
geboden aan lidstaten met het beheer van de buitengrenzen. De
Commissie riep de lidstaten bovendien op om personeel bij te dragen aan
de verschillende Frontex-operaties. Nederland merkte hier op dat voor het
welslagen van andere maatregelen, zoals de hotspots en herplaatsing, het
versterken van de buitengrenzen cruciaal is.
Het Gemengd Comité richtte zich vervolgens op het inzetten van
technologie voor grensbeheer. De Europese Commissie stelde dat de
stijgende reizigersaantallen en veiligheidszorgen tot investeringen nopen,
hier is het slimme grenzenpakket een essentieel onderdeel van. Het is
voor Nederland van belang dat de balans tussen veiligheid en mobiliteit
zorgvuldig bewaard blijft. Daarnaast heeft de Europese Commissie
aangegeven bereid te zijn om meer Schengenevaluaties uit te voeren.
2. De toekomst van het terugkeerbeleid
a. Mededeling van de Commissie aan het Europees parlement en
de Raad betreffende een Europees actieplan inzake terugkeer
b. Aanbeveling voor een Europees Handboek over terugkeer
c. Ontwerpconclusies van de Raad
In de Raad bestond brede steun voor het Actieplan Terugkeer van de
Europese Commissie. Het Voorzitterschap benadrukte dat het huidige
Europese terugkeerbeleid verouderd is en dat het niet leidt tot tevredenheid. De Raad heeft conclusies aangenomen met betrekking tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

3

toekomst van het terugkeerbeleid. In de raadsconclusies benadrukt de
Raad dat een effectief terugkeerbeleid een essentieel onderdeel vormt van
het Europese migratiebeleid. Het voornaamste knelpunt in de lage
terugkeerratio is de beperkte bereidheid van derde landen om mee te
werken, het Actieplan benadrukt de opschaling van samenwerking met
die derde landen. In het verlengde hiervan is in de Raadsconclusies een
paragraaf met de Nederlandse visie meer-voor-meer opgenomen.
In brede zin werd het belang van terugkeer erkend voor het goed
functioneren van de nationale asielsystemen in algemene zin, en expliciet
voor de hotspots. De lidstaten onderstreepten de noodzaak om terugkeer
te plaatsen in de brede contacten en samenwerking van zowel de Unie als
van de lidstaten.
3. Visumbeleid
a. Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en
de Raad betreffende de visumcode van de Unie (herschikking)
b. Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en
de Raad tot vaststelling van een rondreisvisum en tot wijziging
van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en van de Verordeningen (EG) nr. 562/2006 en nr. 767/2008
= oriënterend debat/voortgangsverslag
Het Voorzitterschap presenteerde kort een nota waarin het de Raad een
consistente en alomvattende benadering voorstelt waar rekening wordt
gehouden met inspanningen op het gebied van readmissie, veiligheid en
grenzen, terwijl gewerkt wordt aan een positieve benadering van het
visumbeleid ten behoeve van de Europese economie en in het bijzonder
het toerisme. Hierop werd door geen enkele lidstaat geïntervenieerd en de
discussie zal worden voortgezet in de Raadswerkgroep.
II. Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Raad – wetgevende besprekingen
4. Follow-up van de wetgevingsvoorstellen van 9 september 2015
a. Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en
de Raad tot vaststelling van een crisisherplaatsingsmechanisme
en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 604/2013 van het
Europees parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling
van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat
verantwoordelijk is voor de behandeling van een verzoek om
internationale bescherming dat door een onderdaan van een
derde land of een staatloze bij een van de lidstaten wordt
ingediend
b. Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en
de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijke EU-lijst van
veilige landen van herkomst voor de toepassing van Richtlijn
2013/32/EU van het Europees parlement en de Raad betreffende
gemeenschappelijke procedures voor de toekenning en
intrekking van de internationale bescherming, en tot wijziging
van Richtlijn 2013/32/EU
Het Voorzitterschap concludeerde dat de voorstellen inzake een
permanent herplaatsingsmechanisme en de lijst van veilige landen van
herkomst nader dienen te worden besproken, ook ten behoeve van de
trilogen met het Europees parlement. Namens Nederland werd nogmaals

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

4

onderstreept dat het voorstel voor een permanent herplaatsingsmechanisme niet ver genoeg gaat en dat wat Nederland betreft in dit systeem
ook een verdeling van álle ingediende asielaanvragen wordt opgenomen.
Er is in de Raad niet gesproken over onder welke omstandigheden
gesproken kan worden over een crisis, de absorptiecapaciteit van lidstaten
of de verdeelsleutel. Tijdens de bespreking over de voorlopige maatregelen op het gebied van internationale bescherming ten gunste van Italië
en Griekenland, werd door enkele lidstaten de noodzaak van juiste
registratie onderstreept.
Raad – niet wetgevende besprekingen
5. Besluit van de Raad tot vaststelling van voorlopige maatregelen op het gebied van internationale bescherming ten gunste
van Italië en Griekenland, vastgesteld op 14 september
= Verslag over de tenuitvoerlegging
De Raad besprak de voortgang met betrekking tot de operationalisering
van de hotspots in Italië en Griekenland en de verzoeken van Frontex en
EASO voor verdere bijstand in personeel en materieel. De implementatie
van de herplaatsingsbesluiten is aangevangen, waarbij met name de
hotspots in Italië beginnen te functioneren. In de bespreking kwam onder
meer het belang van voldoende opvangcapaciteit, de aard van de opvang
en het risico van secundaire bewegingen naar andere lidstaten aan de
orde. De Commissie riep de lidstaten op hun concrete bijdragen zo snel
mogelijk kenbaar en beschikbaar te maken.
6. De toekomst van het terugkeerbeleid
= Aanneming van conclusies
Zie onder 2. De Raad nam de conclusies aan.
7. Diversen
a. Top in Valetta, 11–12 november 2015
= informatie van het Voorzitterschap
De Raad werd bijgepraat over de ambtelijke voorbereidingen van de Top
met de Afrikaanse Unie in Valletta op 11 en 12 november. Doel van de Top
is om te komen tot een politieke verklaring en een actieplan op het gebied
van migratie en ontwikkelingssamenwerking. Ter voorbereiding op de Top
zullen nog drie bijeenkomsten plaatsvinden waar deze documenten zullen
worden uitgewerkt. Het Voorzitterschap riep lidstaten op om op het
hoogste niveau deel te nemen.
Uit de verschillende interventies kwam nadrukkelijk naar voren dat alle
lidstaten veel belang hechten aan deze Top. Verwacht wordt dat de
uitkomsten van de Top zich zullen richten op de grondoorzaken voor
migratie, de aanpak van illegale migratie inclusief terugkeer, bevorderen
van legale migratie en mobiliteit, de aanpak van mensensmokkel en het
bevorderen van internationale bescherming en asiel. Sleutelwoorden
waren partnerschappen, gezamenlijkheid en lange-termijn oplossingen. In
algemene zin is er brede erkenning van de grondoorzaken voor migratie
naar Europa en de uitdagingen waar met name de Afrikaanse partners
tegenover staan. Tegelijkertijd wordt binnen de Raad breed gedragen dat
van de landen van herkomst ook meer samenwerking mag worden
verwacht op het gebied van migratie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

5

b. Conferentie op hoog niveau over de route door het oostelijke
Middellandse Zeegebied en de Westelijke Balkan en marge van de
Raad
= informatie van het Voorzitterschap
En marge van de JBZ-Raad vond op 8 oktober onder voorzitterschap van
de Hoge Vertegenwoordiger en de Luxemburgse Minister van Buitenlandse Zaken en Migratie de conferentie op hoog niveau over de
Westelijke Balkan/Oostelijke Mediterrane route plaats. De conferentie
richtte zich op de gemeenschappelijke uitdaging van het beheersbaar
maken van de huidige migratieproblematiek via deze routes. Deelnemers
waren de Ministers van buitenlandse zaken en van migratie van de
EU-lidstaten, geassocieerde landen, de door de migratiestromen meest
getroffen derde landen en een aantal internationale organisaties. Centraal
stond de noodzaak voor nauwere samenwerking en de gedeelde
verantwoordelijkheid voor de problematiek.
De conferentie bood de gelegenheid aan Turkije, Libanon, Jordanië en de
Westelijke Balkanlanden om de situatie in hun land met betrekking tot de
opvang van vluchtelingen en de stromen van irreguliere migranten nader
toe te lichten. Internationale organisaties als UNHCR, IOM en WFP
benadrukten het belang van goede opvang voor vluchtelingen in de
buurlanden van Syrië en riepen op tot een versterkte inzet op dit terrein.
Nederland heeft tijdens de bijeenkomst opgeroepen tot een nieuwe
overeenkomst tussen alle betrokken partners, alsmede de noodzaak voor
concrete ondersteuning voor de buurlanden van Syrië. Tevens werd het
belang benadrukt om deze samenwerking in samenhang te bezien:
ondersteuning van betrokken landen, registratie van vluchtelingen,
effectieve terugkeer, en de aanpak van mensensmokkel zijn daarbij
essentieel. Aandacht werd gevraagd voor de Nederlandse middellangetermijnvisie op de aanpak van de problematiek en de hiertoe noodzakelijke
inzet op veilige en duurzame opvang in de regio, in combinatie met
versterkte hervestiging.
Bij acclamatie werd een verklaring aangenomen waarin het belang van
gezamenlijke actie op basis van solidariteit werd benadrukt, alsmede het
respect voor internationale verplichtingen en mensenrechten. Actie zal
worden genomen op de volgende terreinen: versterking van de ondersteuning van Jordanië, Libanon en Turkije bij de opvang van vluchtelingen; ondersteuning van de meest getroffen transitlanden o.a. op het
gebied van humanitaire hulp, opvang, grensbewaking en informatieuitwisseling; versterkte samenwerking teneinde mensensmokkel en
-handel aan te pakken; de aanpak van de grondoorzaken van migratie; en
de samenwerking met herkomstlanden van irreguliere migranten met
name op het gebied van terugkeer. Tevens zal verder worden ingezet op
het engageren van de brede internationale gemeenschap teneinde een
politieke oplossing voor het conflict in Syrië te vinden, financiële
ondersteuning te versterken en hervestigingsmogelijkheden te vergroten.
De EU zegde steun toe in de vorm van verhoogde financiële bijdragen en
technische samenwerking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

6

III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad – wetgevende besprekingen
8. Voorstel voor een richtlijn van het Europees parlement en de
Raad over het gebruik van persoonsgegevens van passagiers voor
het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van
terroristische misdrijven en zware criminaliteit
= voortgangsverslag
Het Voorzitterschap deed mondeling verslag van de werkzaamheden op
dit dossier waarover inmiddels 2 trilogen hebben plaatsgevonden. Voor
het einde van dit jaar volgen nog 5 trilogen. Uit de besprekingen komt
naar voren dat lidstaten en Europees parlement ver uit elkaar liggen voor
wat betreft de bewaartermijn en de reikwijdte. Doel van het Voorzitterschap is om voor het einde van 2015 een akkoord te bereiken Het
Voorzitterschap riep de lidstaten nogmaals op om met hun nationale
parlementen te spreken, opdat die overtuigd worden van de meerwaarde
van PNR voor de veiligheid van de burgers.
Er waren geen interventies van lidstaten. Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad nota heeft genomen van de voortgang in het EU-PNR
dossier.
9. Voorstel voor een richtlijn van het Europees parlement en de
Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in
verband met de verwerking van persoonsgegevens door
bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het
onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of
de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije
verkeer van die gegevens
= algemene benadering
De Commissie gaf aan het voorliggende voorstel een goed compromis te
vinden, op basis waarvan de triloog kan starten. De Commissie is akkoord
met de huidige (delicate) balans tussen de belangen van de handhavingsautoriteiten en de rechten van individuele burgers. De Commissie gaf aan
wel te hopen dat nog enkele zorgpunten tijdens de triloog verholpen
zullen worden: dit betreft de verhouding tussen artikel 60 («grandfather
clause») en artikel 351 VWEU, de toedeling van bevoegdheden van de
toezichthoudende autoriteit (artikel 46), mede in het licht van de recente
uitspraak in de Schrems-zaak, en de inwerkingtredingstermijn van drie
jaar. In elk geval zullen de richtlijn en de verordening op het zelfde
moment in werking moeten treden.
De lidstaten die intervenieerden, gaven aan te kunnen instemmen met een
algemene benadering. Enkele lidstaten vroegen aandacht voor de
gevolgen van de uitspraak in de zaak Schrems.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er brede steun is voor de algemene
benadering. De onderhandelingen met het Europees parlement zullen
beginnen op 27 oktober. Een akkoord het gehele pakket voor het einde
van dit jaar is volgens het Voorzitterschap nog steeds mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

7

10. Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van
het Europees Openbaar Ministerie (EOM)
= gedeeltelijke algemene benadering
Het Voorzitterschap vroeg de Raad om in te stemmen met een gedeeltelijke algemene benadering ten aanzien van een aantal artikelen uit de
ontwerpverordening. Het betreft de artikelen 24, 25, 26, 27, 28, 28a, 29, 30,
31, 32, 33 en 35. Daaronder zijn artikel 26, dat grensoverschrijdende
samenwerking binnen het EOM betreft, en artikel 31, dat betrekking heeft
op de toelaatbaarheid en beoordeling van in een andere lidstaat
verzameld bewijs door de rechter die de zaak uiteindelijk inhoudelijk
behandelt. Artikel 25 betreft de lijst met onderzoeksmaatregelen die
Europese gedelegeerde aanklagers tot hun beschikking moeten krijgen en
artikel 35 betreft de procedurele waarborgen. De voorliggende tekst in
document 12174/15 biedt volgens het Voorzitterschap een goed evenwicht
tussen de verschillende posities van lidstaten.
De Commissie gaf steun aan een gedeeltelijke algemene benadering. De
Commissie gaf aan zorgen te hebben over enkele punten in de voorliggende artikelen. Met betrekking tot artikel 25 (onderzoeksmaatregelen) gaf
de Commissie aan te hechten aan uniformiteit van de onderzoeksmaatregelen die het EOM in alle participerende lidstaten ter beschikking moet
hebben. De huidige tekst draagt, als gevolg van verwijzingen naar
nationaal recht, volgens de Commissie het risico in zich dat een versnipperde aanpak ontstaat. Als compromis presenteerde de Commissie een
aanvulling op de tekst, erin bestaand dat lidstaten moeten notificeren voor
welke feiten zij bepaalde onderzoeksmaatregelen beschikbaar hebben.
Met betrekking tot artikel 31 (toelaatbaarheid bewijs) gaf de Commissie
aan vast te houden aan het standpunt dat alleen naar het Handvest van de
grondrechten zou moeten worden verwezen en niet naar nationaal recht.
Met betrekking tot artikel 35 (procedurele waarborgen) pleitte de
Commissie, mede onder verwijzing naar de positie van het Europees
parlement, voor een ruimere regeling voor rechtsbijstand en toegang tot
bewijsstukken.
De Minister gaf aan dat Nederland niet kan instemmen met het voorliggende voorlopige onderhandelingsresultaat. Gegeven de politieke
gevoeligheid waarmee dit dossier in Nederland is omgeven en de grote
mate van betrokkenheid van het parlement, is Nederland niet in de positie
om akkoord te geven aan een gedeeltelijke algemene benadering ten
aanzien van de voorliggende artikelen. Voor dit dossier geldt zeer
nadrukkelijk het adagium «nothing is agreed untill everything is agreed».
De Minister pleitte voor een vergelijkbare uitkomst als na de JBZ-Raad
van juni 2015, een formulering in de trant van van «broad conceptual
support».
De overige lidstaten reageerden langs de volgende lijnen.
De meeste lidstaten steunden de gedeeltelijke algemene benadering,
maar veel lidstaten gaven ook aan op technisch niveau nog eens goed te
willen kijken naar de voorliggende artikelen. Enkelen benadrukten het
adagium «nothing is agreed untill everything is agreed». Er werd
daarnaast enkele malen benadrukt dat het belangrijk is dat rekening wordt
gehouden met alle nationale rechtssystemen en rechtstradities, want het
EOM moet draagvlak hebben onder zoveel mogelijk lidstaten. Er werd
tegelijkertijd door enkele lidstaten gepleit voor behoud van ambitie bij de
oprichting van het EOM: zij vinden dat het EOM voldoende instrumenten
moet hebben om effectief onderzoek te kunnen doen. Dit is ook belangrijk
voor de geloofwaardigheid van het EOM. De Commissie steunde dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

8

pleidooi. De lidstaten die reageerden op het net gepresenteerde voorstel
van de Commissie voor aanvulling op artikel 25, gaven aan dat te steunen.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de JBZ-Raad in ruime mate steun
geeft aan de voorliggende tekst voor de artikelen 24, 25, 26, 27, 28, 28a,
29, 30, 31, 32, 33 en 35. Het concludeerde voorts dat verder werk nodig is,
met name ook met het oog op samenhang tussen de verschillende
bepalingen uit de ontwerpverordening.
11. Diversen
= Informatie van het voorzitterschap over ter tafel liggende
wetgevingsvoorstellen
= Richtlijn 2012/29/EU van het Europees parlement en de Raad
van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor
de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers
van strafbare feiten: omzetting
= Informatie van de Commissie
Het Voorzitterschap verwees enkel naar het rondgestuurde overzicht over
ter tafel liggende wetgevingsvoorstellen.
De Commissie herinnerde de lidstaten aan de noodzaak dat zij richtlijnen
daadwerkelijk implementeren, ook op JBZ-terrein. De Commissie haalde
in dit verband de slachtofferrichtlijn aan die beoogt gunstige gevolgen te
hebben voor de positie van slachtoffers. Vijf weken na deze Raad, is de
deadline voor implementatie door lidstaten.
Raad – niet wetgevende besprekingen
12. Terrorismebestrijding
a. Conclusies van de Raad met het oog op een betere benutting
van de middelen ter bestrijding van de illegale handel in
vuurwapens (doc.12449/15)
= Aanneming
Het Voorzitterschap wees in het bijzonder op de aanbevelingen 6 en 7
(herziening wetgeving en de verbetering van de informatie-uitwisseling)
uit de voorliggende Raadsconclusies.
De Commissie gaf aan dat bestrijding van de illegale handel in
vuurwapens verbeterde EU-wetgeving vereist, alsook verbeterde
informatie-uitwisseling en goede operationele samenwerking. De
Commissie werkt daar nu aan en noemde de nieuwe regels met
betrekking tot het deactiveren van vuurwapens en de herziening van
Richtlijn 91/477. De Commissie sprak zorgen uit wat betreft minimumstandaarden, en deelde mede voorstander te zijn van sterke gemeenschappelijke standaarden.
Geen van de lidstaten intervenieerde. Het Voorzitterschap concludeerde
dat de Raadsconclusies door de JBZ-Raad zijn aangenomen.
b. Monitoring van de afgesproken acties
De EU-Contra Terrorisme Coördinator (CTC) gaf een toelichting op zijn
rapport (doc.12318/15). Hij noemde in het bijzonder de EU-Internet
Referral Unit (IRU) bij Europol, ontwikkelingen van het Syria Strategic
Communications Advisory Team (SSCAT) dat inmiddels twaalf lidstaten
heeft geadviseerd, de omzetting van het Radicalisation Awareness
Network in een Center of Excellence en de samenwerking met Tunesië. Op
19 oktober 2015 vindt de conferentie over radicalisering in gevangenissen
plaats. Benadrukt het belang van preventie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

9

Het Voorzitterschap lichtte toe dat op basis van het rapport 5 prioritaire
acties zijn opgesteld waarop voor het einde van dit jaar voortgang moet
zijn geboekt (doc.12551/15). Het Voorzitterschap verzocht de lidstaten in te
stemmen met de acties: implementatie van de gemeenschappelijke
risico-indicatoren ter verbetering van de controles aan de buitengrenzen,
verbetering van de informatie -uitwisseling (SIS II, Interpol en Focal Point
Travellers), internet, en de interne-externe samenwerking met extra
aandacht voor Tunesië.
De Commissie meldde dat het voorstel voor de herziening van het
Kaderbesluit Terrorisme eind 2016 komt en dat het EU Internet Forum
wordt gelanceerd op 2 december 2015. De Commissie riep lidstaten op
om voldoende menskracht ter beschikking te stellen van de EU-IRU. De
Commissie wees ook op de oprichting van het RAN Center of Excellence,
waarvoor de Commissie 25 miljoen euro ter beschikking heeft gesteld, en
dat klaar staat om Turkije te ondersteunen.
België gaf een korte mondelinge terugkoppeling van de bijeenkomst van
de EU-kopgroep jihadisme op 8 oktober vlak voor de JBZ-Raad.
Gesproken is over de werkzaamheden van het SSCAT en de wens is
uitgesproken financiering hiervan te verlengen voor een periode van 3
jaar, welk verzoek aan de Commissie werd gedaan. Verder heeft de
kopgroep aangegeven dat vaart moet worden gemaakt met de implementatie van de risico-indicatoren. De lidstaat die na België intervenieerde,
wees op het belang van het gebruik van SIS-II.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de JBZ-Raad instemt met de 5
voorgestelde prioriteiten voor de korte termijn en dat COSI belast wordt
met de follow-up. Er volgt rapportage hierover in de JBZ-Raad van 4 en
5 december 2015.
c. Spoorwegveiligheid: informatie over de recente ontwikkelingen
Het Voorzitterschap gaf een terugkoppeling van de lunchbespreking in de
Transport Raad waar over dit onderwerp is gesproken, mede op basis van
de uitkomsten vergadering van de LANDSEC (Land Transport Security
Expert Group) van 11 september 2015, die ging over de voorstellen van
Commissie. Alle lidstaten zijn het er over eens dat voor de veiligheid op
het spoor een proportionele benadering dient te worden gekozen. De trein
is en blijft een open transportsysteem. Als mogelijke acties wordt gekeken
naar de verbetering van de uitwisseling van informatie tussen politie en
andere diensten. Daarnaast zal de Commissie een studie uitvoeren naar
welke concrete en evenwichtige maatregelen genomen kunnen worden.
Uitkomsten van die studie zullen in 2016 beschikbaar zijn. Tot slot zal
gekeken worden naar de verbetering van de technologie ter verhoging
van de veiligheid. Het Voorzitterschap meldde dat de Ministers van
Transport zijn geïnformeerd over de Raadsconclusies over vuurwapens
van heden.
De Commissie gaf aan het standpunt te ondersteunen dat een effectief en
goed transportsysteem gehandhaafd moet blijven. Spoorwegveiligheid
dient gebaseerd te zijn op een evenwichtige benadering. De Commissie
gaf aan dat prioriteit moet worden gegeven aan praktische maatregelen,
zoals de opzet van risico-evaluaties die ook in de luchtvaartbeveiliging
bekend zijn. Ook valt te denken aan training van personeel. Vanuit een
lidstaat werd nog nadruk gelegd op de verbetering van informatieuitwisseling, met name SIS II moet beter worden gebruikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

10

Het Voorzitterschap concludeerde dat de JBZ-Raad kennis heeft genomen
van de resultaten van de LANDSEC-vergadering van 11 september 2015,
welke zijn bevestigd door de Ministers van Transport. De Raad heeft
gekozen voor een proportionele benadering van de spoorwegveiligheid
en heeft met instemming gereageerd op het voornemen van de
Commissie om een studie te laten uitvoeren.
13. Bestrijding van georganiseerde en zware internationale
criminaliteit
a. Stand van zaken implementatie EU-prioriteiten zware en
georganiseerde criminaliteit
In een besloten sessie heeft de directeur van Europol de Ministers
geïnformeerd over de recente en komende operationele acties van
Europol.
b. Grensoverschrijdende criminaliteit in verband met criminele
motorbendes
= Informatie van België
België lichtte aan de hand van het voorliggende document de problematiek toe van de criminele motorbendes. Een onderwerp dat ook valt
binnen de operationele actieplannen (OAP’s) van de EU-beleidscyclus
zware en georganiseerde criminaliteit. België verzocht dat met dit aspect
rekening wordt gehouden in de OAP’s voor 2016 en 2017. Alleen politiële
en justitiële aanpak van dit fenomeen is niet voldoende. Volgens België
moet ook de bestuurlijke aanpak hierbij betrokken worden. Wat dat laatste
betreft, is ook een rol weggelegd voor het informeel Netwerk bestuurlijke
aanpak. Dat Netwerk zou nader onderzoek kunnen doen en gerichte
grensoverschrijdende projecten kunnen ontwikkelen.
De Commissie sprak steun uit om aandacht te besteden aan dit fenomeen,
alsook voor de samenwerking in het kader van de bestuurlijke aanpak. De
Commissie gaf aan dat financiële middelen hiervoor ter beschikking
kunnen worden gesteld en verwees ook naar de plannen van het
inkomend Nederlandse Voorzitterschap.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad heeft afgesproken in de
OAP’s 2016 en 2017 rekening te houden met dit fenomeen. De Raad heeft
ook ingestemd met een coördinerende rol van COSI bij de implementatie
van de aanpak zoals voorgesteld in het bovengenoemde document.
En marge van de Raad sprak de Minister van Veiligheid en Justitie met de
Belgische Minister van binnenlandse zaken Jambon en de Duitse
Staatssecretaris van binnenlandse zaken Krings af, dat de regionale
samenwerking bij de aanpak van criminele motorbendes door Nederland,
België en Duitsland, alsook door in Beneluxverband, als volgt wordt
geïntensiveerd:
1. De aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit door motorbendes
vereist zowel een justitiële als bestuurlijke toepasselijke aanpak;
2. Nederland, België, Luxemburg en Duitsland zullen de mogelijkheden in
kaart brengen voor de intensivering van de grensoverschrijdende
bestuurlijke informatie-uitwisseling;
3. Nederland, België, Luxemburg en Duitsland zullen best practices delen
op het gebied van het verbieden van motorbendes en het strafrechtelijk onderzoeken en vervolgen van deze bendes als criminele organisaties.
4. De Benelux-landen zullen hun bestaande verdrag aangaande politiesamenwerking aanpassen om grensoverschrijdende bestuurlijke
informatie-uitwisseling tussen lokale autoriteiten mogelijk te maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

11

14. Hernieuwde strategie voor interne veiligheid voor de EU
(2015- 2020)
= Verslag over de tenuitvoerlegging
Het Voorzitterschap lichtte toe dat het met het voorliggende document
(10854/15) een nieuwe benadering heeft gekozen voor de implementatie
van de strategie voor interne veiligheid voor de EU. Voor het Luxemburgse Voorzitterschap waren vuurwapens, illegale migratie, de Europol
verordening en EU-PNR prioriteiten. COSI (Permanent Comité operationele samenwerking op het gebied van de binnenlandse veiligheid) is
belast met het monitoren van de implementatie. Het doel van de nieuwe
benadering is om in de strategie meer dynamiek aan te brengen en te
kunnen inspelen op actualiteiten. Het voorliggende document heeft alleen
betrekking op de zes maanden van het Luxemburgse Voorzitterschap
maar moet ook gezien worden als basis voor opvolgende Voorzitterschappen. Het inkomend Voorzitterschapstrio zal deze werkwijze
voortzetten en met een plan voor de volgende achttien maanden komen.
Er waren geen interventies van de lidstaten. Het Voorzitterschap concludeerde dat de JBZ-Raad heeft ingestemd met dit document (10854/15) en
de gekozen werkwijze voor implementatie van de Interne Veiligheid
Strategie 2015 – 2020.
15. Gevolgen van het arrest Maximilian Schrems/Data Protection
Commissioner van 6 oktober 2015 (Zaak C-362/14)
= Informatie van de Commissie
De Commissie gaf een toelichting op de mogelijke gevolgen van de
uitspraak van het Hof van Justitie inzake de zaak C-362/14 (Maximillian
Schrems v. Data Protection Commissioner) d.d. 6 oktober jl (Schremsarrest). Essentie van de uitspraak is de ongeldigverklaring van de Safe
Harbour-overeenkomst met de VS. Verder heeft het Hof bepaald dat
nationale toezichthouders zelfstandig een oordeel mogen vellen over het
niveau van gegevensbescherming in een derde land, onafhankelijk van
«adequacy-decisions» die door de Commissie zijn genomen ten aanzien
van dat land.
De Commissie gaf aan de onderhandelingen met de VS te zullen
intensiveren, maar ook dat een concrete deadline voor afronding daarvan
nog niet te geven is. De prioriteit op korte termijn is continuering van de
bescherming van persoonlijke gegevens en het vinden van alternatieve
rechtsgrondslagen voor overdracht van gegevens naar de VS. In de
tussentijd is richtlijn 95/46 nog steeds van kracht en zijn er alternatieve
rechtsgrondslagen beschikbaar op basis waarvan overdracht van
gegevens nog steeds mogelijk is. Na 16 oktober zal de artikel 29
werkgroep met «guidance» over deze alternatieven komen. Commissaris
Jourová heeft contact met de nationale toezichthouders, teneinde een
uniforme aanpak te bereiken. Met de VS zijn al enkele verbeteringen
overeengekomen, zoals een jaarlijkse evaluatie van Safe Harbour, inclusief
het aspect van nationale veiligheid. Ook zal het onderwerp op de agenda
staan van de EU-VS Ministeriële JBZ-bijeenkomst van 12 november 2015.
De Juridische Dienst van de Raad (JDR) stelde nadrukkelijk dat Safe
Harbour niet meer bestaat. Het is nu aan de nationale toezichthouders om
te controleren of de rechten van data-subjecten voldoende zijn gegarandeerd, met name bij overdracht van gegevens naar derde landen. De JDR
verwees in het bijzonder naar paragraven 94 en 95 van het Schremsarrest: «legislation permitting the public authorities to have access on a
generalised basis to the content of electronic communications must be
regarded as compromising the essence of the fundamental right to

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

12

respect for private life» en «legislation not providing for any possibility for
an individual to pursue legal remedies in order to have access to personal
data relating to him, or to obtain the rectification or erasure of such data,
does not respect the essence of the fundamental right to effective judicial
protection».
De JDR gaf tot slot aan te twijfelen over de waarde van de door de
Commissie gesuggereerde alternatieve rechtsbasis, genoemd in artikel 26,
lid 1, sub b van de richtlijn 95/46 (contract tussen controller en data
subject). Deze mogelijkheid is door de Schrems-uitspraak ondermijnd.
16. Lunchbespreking: Toetreding van de Unie tot het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) en
de fundamentele vrijheden
= Voortgangsverslag
Het Voorzitterschap onderstreepte dat toetreding van de EU tot het EVRM
van groot belang is. Het is volgens het Voorzitterschap nu de tijd om – na
de reflectieperiode na het negatieve Advies van het Hof van Justitie – het
werk op technisch niveau weer op te starten op basis van een analyse van
de Commissie.
Commissaris Timmermans gaf aan dat toetreding nog steeds, ook voor de
Commissie, een prioriteit is. De Commissie zal binnenkort met schriftelijke
bijdragen komen om de bespreking in de FREMP-Raadswerkgroep weer
op te starten. Deze zullen in eerste instantie betrekking hebben op meer
technische onderwerpen maar later ingaan op meer gevoelige onderwerpen zoals wederzijds vertrouwen en gemeenschappelijk buitenlandsen veiligheidsbeleid (GBVB).
Nederland heeft aangegeven tijdens het komende Voorzitterschap een
actieve bijdrage te willen leveren aan het verder brengen van de onderhandelingen. Nederland werd daarin gesteund door diverse lidstaten.
Het Voorzitterschap concludeerde op basis van de lunchbespreking dat
het de Commissie zal uitnodigen om aan de Raad van Europa duidelijk te
maken dat de EU vastberaden is om toe te treden tot het EVRM en
daarnaast om te komen met een gedetailleerde (ook technische) analyse
van de daarvoor nog te nemen stappen.
17. Lunchbespreking: Migratiecrisis: aspecten van de justitiële
samenwerking en de strijd tegen vreemdelingenhaat
= Algemeen debat
Het Voorzitterschap concludeerde op basis van de lunchbespreking dat de
lidstaten de hoofddoelen steunen, zoals neergelegd in het document
12372/15, in het bijzonder wat betreft het werk van Eurojust dat noodzakelijk wordt geacht in de huidige situatie, alsook het mandaat van de
Commissie om door te gaan met de dialoog met internetproviders en
deze te intensiveren en te verbeteren. Het Voorzitterschap herinnerde de
Ministers eraan dat nationale wetgeving, de rechtspraak en het openbaar
ministerie allemaal een rol hebben te vervullen in de strijd tegen
vreemdelingenhaat. Het Voorzitterschap zal de opvolging van dit
agendapunt mogelijk op de volgende JBZ-Raad agenderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

13

18. Ontbijtbespreking: Implicaties van het Taricco-arrest van
8 september 2015 (Zaak C-105/14)
= Algemeen debat
Onder verwijzing naar het arrest Taricco (C-105/14), wees het Voorzitterschap op de positie van het Europees parlement (EP), dat principieel voor
het opnemen van btw-fraude in de richtlijn bescherming van de financiële
belangen van de Unie door middel van het strafrecht (PIF-richtlijn) is. Het
uitsluiten van btw-fraude is voor het EP onaanvaardbaar. Ook de
Commissie is die mening toegedaan. Het Voorzitterschap deed een
dringend beroep op de Raad om bereidheid te tonen compromissen te
verkennen.
De Minister gaf aan dat Nederland voorstander is van het uitsluiten van
btw-fraude van de PIF-richtlijn. Gegeven het krachtenveld, onderschreef
hij evenwel dat op technisch niveau naar de uitwerking van een voor de
Raad aanvaardbaar compromis moet worden gekeken. Samen met enkele
andere lidstaten refereerde hij aan het feit dat deze discussie ook raakt
aan het beleidsterrein waarvoor de ECOFIN-Raad verantwoordelijk is. Hoe
dit verder ook zij, veel lidstaten zijn bereid tot een compromis, gelet op de
redenering van het Hof van Justitie dat btw-fraude ten nadele strekt van
de financiële belangen van de Unie en als zodanig onder het begrip EU
fraude valt. Bij deze redenering gaat het om uitwerking van de
bevoegdheid van het EOM op basis van het eerste lid van artikel 86
WVEU, in die zin dat het gaat om bescherming van de financiële belangen
van de Unie. Wel suggereerde een aantal van deze lidstaten dat
btw-fraude beperkt onder de PIF-richtlijn wordt gebracht. Suggesties die
daartoe werden gedaan, zagen op een inkadering in relatie tot ernstige en
grensoverschrijdende zaken, carrouselfraude en/of het opnemen van
financiële drempels. Maar, er waren ook enkele lidstaten die zich bleven
verzetten tegen het onder de PIF-richtlijn brengen van btw-fraude. Er zal
dus nog wel discussie over de gevolgen van het arrest plaatsvinden, maar
de verwachting is dat dit zal uitlopen op een verdere uitwerking in de
vorm van een beperkte opname van btw-fraude in de richtlijn.
Een dergelijke uitbreiding vindt Nederland niet nodig, maar het is wel iets
anders dan het EOM ook bevoegd te maken voor terrorisme, zoals
sommige leden van het EP wel eens te kennen hebben gegeven. Dat
laatste zou een vorm van «mission creep» zoals bedoeld door het lid van
Wijngaarden tijdens het algemeen overleg op 7 oktober jl., zijn. Daarvoor
geldt immers het vierde lid van artikel 86 WVEU, dat uitbreiding van de
bevoegdheid van het EOM buiten het eerste lid slechts toelaat met
instemming van de volledige Europese Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 317, nr. 352

14