Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3366
Vragen van het lid Fokke (PvdA) aan de Minister van Economische Zaken over
mijnwaterschade in Limburg (ingezonden 12 juli 2016).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 31 augustus
2016).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de berichtgeving over de Provincie Limburg, die
teleurgesteld is over de vertraging van het onderzoek naar de mijnwaterschade?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat dit onderzoek rond deze tijd opgeleverd had moeten worden?
Is het waar dat dit met u is afgesproken?
Antwoord 2
De oorspronkelijke planning van het onderzoek was gericht op afronding voor
de zomer van 2016. In het debat van 23 maart 2016 en in de brief van 23 juni
2016 (Kamerstuk 32 849, nr. 77, blg-775494) heb ik uw Kamer reeds medegedeeld dat de resultaten van het onderzoek eind 2016 openbaar zullen worden.
Vraag 3
Wat is de reden van de vertraging? Welk onderzoeksbureau verzorgt dit
onderzoek?
Antwoord 3
Ingenieurbüro Heitfeld-Schetelig (IHS) verzorgt het onderzoek. Ik heb uw
Kamer eerder in een brief van 20 juni 2014 (Kamerstuk 32 849, nr. 21)
aangegeven dat een vijftal pilots onderdeel uitmaken van het onderzoek; deze
lopen nog. In het onderzoek is een zogeheten peer review ingebouwd,
waarna het definitieve rapport wordt opgeleverd. Deze peer review wordt nog
uitgevoerd.

1

ah-tk-20152016-3366
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.1limburg.nl/provincie-teleurgesteld-over-vertraging-mijnschadeonderzoek?context=topstory

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4
Kunt u bij dit bureau aandringen op meer spoed? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het onderzoeksbureau IHS levert het onderzoek zo snel als mogelijk op.
Voorop staat echter de kwaliteit van het onderzoek en de zorgvuldigheid
waarmee het onderzoek gedaan wordt. Zoals aangegeven is in het onderzoek
een peer review ingebouwd; deze acht ik voor de kwaliteit van het onderzoek
zeer waardevol en deze moet dan ook op een goede manier gedaan kunnen
worden.
Vraag 5
Kunt u reageren op de stelling van gedeputeerde Daan Prevoo, dat u de
problematiek in Limburg niet serieus neemt?
Antwoord 5
Ik neem de schade aan gebouwen in Limburg zeer serieus. Naar aanleiding
van berichten die bij het Ministerie van Economische Zaken binnenkwamen,
dat er schades aan woningen optreden in de voormalige mijnstreek waarvan
de bewoners het idee hebben dat die het gevolg zijn van het stijgende
mijnwater, heb ik een onderzoek geïnitieerd naar de gevolgen van het
stijgende mijnwater, evenals naar oude schachten en oude winningen. Tevens
ben ik in juni 2014 op bezoek gegaan in Limburg om zelf kennis te kunnen
nemen van schade waarvan de bewoners dachten dat die gerelateerd was
aan de voormalige steenkolenwinning. Medewerkers van mijn ministerie
overleggen op regelmatige basis met de provincie Limburg en betrokken
gemeenten over het onderzoek, de schades waarvan men denkt dat die te
relateren zijn aan de voormalige kolenwinning en hoe wij hier gezamenlijk
mee kunnen omgaan. In de provincie is een financiële voorziening in het
leven heeft geroepen, de Stichting Calamiteitenfonds Mijn(water)schade
Limburg, voor de vergoeding van schade in schrijnende gevallen waarbij de
veiligheid van de hoofdwoning in het geding is ten gevolge van – hoogstwaarschijnlijk – voormalige mijnbouwactiviteiten. Het Rijk heeft 1 miljoen
euro aan deze stichting bijgedragen.
Vraag 6
Is het denkbaar dat in Limburg een vergelijkbare problematiek speelt als in
Groningen, zoals gedeputeerde Daan Prevoo stelt?
Antwoord 6
De problematiek in Limburg is niet vergelijkbaar met Groningen. Er wordt in
Limburg een groot onderzoek gedaan naar mogelijke na-ijlende effecten van
de steenkolenwinning en met name naar mogelijke gevolgen van de stijging
van het mijnwater. Op basis van dit onderzoek kan de problematiek in
Limburg nader geduid worden. Eind van dit jaar zal ik u de resultaten van het
onderzoek toesturen.
Vraag 7
Is het Rijk verantwoordelijk voor de mijnbouwwaterschade, zoals gedeputeerde Daan Prevoo stelt? Of hebben de rechtsvoorgangers DSM, Umicore en
Oranje-Nassau Groep hierin ook een rol?
Antwoord 7
Een mijnbouwonderneming draagt zorg en is verantwoordelijk voor een
goede uitvoering van zijn mijnbouwactiviteiten en dient alle maatregelen te
nemen die redelijkerwijs van hem gevergd kunnen worden om te voorkomen
dat door die activiteiten schade ontstaat. Mocht desondanks toch schade
ontstaan, dan heeft de exploitant van een mijnbouwwerk op grond van artikel
6:177 van het Burgerlijk Wetboek een risicoaansprakelijkheid voor de
eventuele schade, die na 1 januari 2003 bekend is geworden, door beweging
van de bodem als gevolg van de exploitatie van dat werk, en dient deze
schade in beginsel te vergoeden met inachtneming van de toepasselijke weten regelgeving. Voor schade, bekend geworden voor 1 januari 2003, vloeit
een dergelijke verplichting voort uit artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek
(en de voorgangers van dat artikel). Na sluiting van het mijnbouwwerk rust

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

de aansprakelijkheid op degene die de laatste exploitant was en diens
rechtsopvolger.
Vraag 8
Is het waar dat in 1994 besloten is om te stoppen met het oppompen van
mijnwater?
Antwoord 8
In 1994 zijn de laatste mijnwaterpompen in Nederland in de schacht
Beerenbosch stilgezet.
Vraag 9
Wat was de reden van dit besluit en door wie is het genomen?
Antwoord 9
De Nederlandse steenkolenwinningen zijn in 1974 beëindigd. Eschweiler
Bergwerks Verein AG (EBV) heeft de pompen in de schacht Beerenbosch tot
1994 laten pompen om de instroom van water vanaf de Nederlandse zijde in
de Duitse mijnen te voorkomen. Aan de Duitse zijde van de grens zijn tot
1992 steenkolen gewonnen door de EBV. Daarna was het niet meer nodig om
mijnwater te pompen.
Vraag 10
Is het waar dat de verjaringstermijn van 30 jaar voor mijnbouwschade is
beginnen te lopen in 1994 en dus pas eindigt in 2024? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
De exploitant van een mijnbouwwerk heeft op grond van artikel 6:177 van het
Burgerlijk Wetboek een risicoaansprakelijkheid voor de eventuele schade die
ontstaat door beweging van de bodem als gevolg van de exploitatie van dat
werk en na 1 januari 2003 bekend is geworden, en dient deze schade in
beginsel te vergoeden met inachtneming van de toepasselijke wet- en
regelgeving. Voor schade die bekend is geworden voor 1 januari 2003 vloeit
die verplichting in beginsel voort uit artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek
(en de voorgangers van dat artikel). Na sluiting van het mijnbouwwerk rust
de aansprakelijkheid op degene die de laatste exploitant was. Ingevolge
artikel 3:310, tweede lid, BW verjaart de rechtsvordering tot vergoeding van
schade die een gevolg is van beweging van de bodem door mijnbouwactiviteiten door verloop van 30 jaren na de gebeurtenis waardoor de schade is
veroorzaakt. Omdat de steenkolenwinning in Zuid-Limburg meer dan 30 jaar
geleden is gestaakt (de laatste mijnen zijn in 1974 gesloten), zijn vorderingen
tot vergoeding van de schade als gevolg van de kolenwinning verjaard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3