2018D45664

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Financiën over de Macro Economische Verkenning
(MEV) 2019 (bijlage bij Kamerstuk 35 000, nr. 2).
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
De griffier van de commissie,
Weeber

nds-tk-2018D45664

1

1.

2.

3.

4.
5.

6.
7.
8.

9.

10.
11.
12.
13.

14.

15.

16.
17.
18.
19.

20.
21.
22.

23.

24.

Hoe hoog werd het EMU-saldo geraamd ten tijde van de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s en hoe hoog ten tijde van de
doorrekening van het regeerakkoord?
Hoe hoog werd het bbp geraamd ten tijde van de doorrekening van
de verkiezingsprogramma’s en hoe hoog ten tijde van de doorrekening van het regeerakkoord?
Hoe ontwikkelt de Gini-coëfficiënt voor zowel vermogen als inkomen
zich volgend jaar? Hoe ontwikkelen deze zich tijdens deze kabinetsperiode?
Hoe kan de arbeidsproductiviteit worden vergroot?
Welk deel van de hogere energielasten komt terecht bij huishoudens?
Welk deel bij bedrijven? Kan ook worden aangegeven om hoeveel
miljard euro het gaat?
Kan per inkomensgroep worden aangegeven hoe de koopkracht zich
sinds 2008 heeft ontwikkeld?
Welk effect heeft het tweeschijvenstelsel op de werkgelegenheid?
Met hoeveel zou het houdbaarheidssaldo verbeteren, indien vrouwen
in Nederland evenveel zouden werken als vrouwen in de best
presterende West-Europese landen in termen van arbeidsparticipatie?
Met hoeveel zou het houdbaarheidssaldo verbeteren indien vrouwen
gemiddeld vijf uur per week meer werken? Hoeveel zou het verbeteren indien vrouwen specifiek in de zorg en onderwijs per week
gemiddeld een uur extra zouden werken?
Met hoeveel zou het houdbaarheidssaldo verbeteren wanneer de
overheid een miljard euro bezuinigd?
Wat is de druk van het lage btw-tarief op de bruto/superbruto-/
besteedbare inkomens per inkomensgroep?
Wat was de koopkrachtstijging geweest indien er geen sprake was
geweest van lastenverlichting in de inkomstenbelasting?
Kan voor alle ramingsverschillen in macro-economische variabelen
tussen de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning
(MEV) een verklaring gegeven worden? Kan een verklaring worden
gegeven voor het verschil tussen de raming van de EMU-schuld in de
Miljoenennota en door het CPB?
Wat zijn de precieze economische effecten van een strakker monetair
beleid? Op welke manier merkt de Nederlandse economie de afbouw
van het ruimere monetaire beleid?
Wat is de waarde van de arbeidsinkomensquote (aiq) in het economische beleid? Wordt hierop gestuurd of wordt hier op een manier
rekening mee gehouden?
Kan de werkloosheid voor alle EU-lidstaten gegeven worden?
Kan de consumptiegroei voor de laatste tien jaar gegeven worden?
Wat kan hieruit afgeleid worden?
Wat is de omvang van de output gap?
Welke maatregelen uit het regeerakkoord hebben een groter
koopkrachteffect (positief of negatief) dan 0,1%-punt op de mediane
koopkracht?
Wanneer was het laatste jaar dat geraamd werd dat slechts 5% erop
achteruit zou gaan?
Wat zijn de effecten op de zorguitgaven (particulier en collectief) van
halvering van het eigen risico?
Wat zijn de structurele kosten van het bevriezen van de AOW-leeftijd
op 66? Wat zijn de structurele kosten van het verlagen van de
AOW-leeftijd naar 65?
Wat zou de stijging van de collectieve lasten zijn (basispad en
beleidsmatig), indien de lasten met 6 miljard euro werden verhoogd
ten opzichte van de Miljoenennota?
Hoeveel mensen hebben tot 100.000 euro vermogen in box 3 en waar
bestaat dit vermogen grotendeels uit?

2

25. Wat zijn de kosten van het sec verhogen van het heffingsvrije
vermogen tot 100.000 euro?
26. Wat wordt het forfaitaire tarief (evenredig verspreid over de
inkomstenbronnen in box 3), indien het heffingsvrij vermogen
verhoogd wordt tot 100.000 euro maar de totale box 3-heffing met 1,4
miljard euro verhoogd wordt?
27. Hoeveel gaat een onderneming in het mkb met een winst van 100.000
euro meer betalen aan vennootschapsbelasting (Vpb) als de
Vpb-verlaging uit het regeerakkoord geen doorgang vindt?
28. Welke stappen zijn er de afgelopen vijf jaar gezet om belastingontduiking tegen te gaan, welke zijn onderhanden en welke staan op de rol?
29. Welke stappen zijn er de afgelopen vijf jaar gezet om belastingontwijking tegen te gaan, welke zijn onderhanden en welke staan op de rol?
30. Hoeveel belastingverdragen kent Nederland?
31. Structureel was al het tweeschijvenstelsel ingeboekt; welk deel van
de lastenverlichtingen komt voor rekening van het kabinet Rutte-II en
welk deel voor het kabinet Rutte-III?
32. Kunt u een overzicht maken van alle maatregelen die in 2019
genomen worden met een positief en/of negatief effect op de
portemonnee?
33. Klopt het dat eenverdieners volgend jaar een inhaalslag maken wat
betreft koopkracht? Zo ja, om welk bedrag gaat het hier?
34. Hoeveel euro gaat iemand met een modaal inkomen met een
koopwoning erop achteruit in 2019 en 2021? Hoe zit het met iemand
met een hoog inkomen?
35. Hoe kan het dat het kabinet aangeeft dat iedereen 500 euro meer te
besteden heeft, terwijl het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) uitgaat van 300 euro? Hoe is dit verschil te verklaren?
36. Kunt u de 1,9 miljard euro dividendbelasting nader toelichten? Wat
zijn de onzekerheidsmarges en hoe groot is de kans dat dit bedrag
hoger uitvalt?
37. Kan er door middel van een waaier worden aangegeven wat de
verwachte kosten zijn van het afschaffen van de dividendbelasting en
hoe groot de kans is per scenario?
38. Wat is het actuele houdbaarheidssaldo van de overheid? Hoe heeft
dit saldo zich in het laatste jaar ontwikkeld en door welke maatregelen precies?
39. Hoe zouden de koopkrachtplaatjes eruit zien als de energiebelasting,
die op dit moment wordt meegenomen in de inflatie, zo realistisch
mogelijk mee wordt genomen?
40. Klopt het dat lage inkomens er in werkelijkheid minder op vooruitgaan dan in de huidige koopkrachtplaatjes, omdat een hogere
energierekening hen relatief harder raakt en dat nu nog niet op die
manier wordt meegenomen?
41. Wat is er gebeurd of wat gaat er gebeuren met de inkomensongelijkheid in 2017, in 2018 en in 2019? Welk deel van de inkomensongelijkheid in de verschillende jaren komt door maatregelen van dit kabinet
en welke door voorgaande kabinetten?
42. Wat is er gebeurd of wat gaat er gebeuren met de vermogensongelijkheid in 2017, in 2018 en in 2019? Welk deel van de vermogensongelijkheid in de verschillende jaren komt door maatregelen van dit
kabinet en welke door voorgaande kabinetten?
43. Hoe heeft het Nederlandse bbp zich ontwikkeld tussen 2008 en 2018?
Met hoeveel procentpunt is deze in die periode gegroeid? Kan dit
worden afgezet tegen de gemiddelde groei in die periode in de
eurozone, in OESO-verband en respectievelijk in het Verenigd
Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en België?
44. Hoe wordt het verschil tussen de mediane koopkracht en het reëel
beschikbaar inkomen verklaard?

3

45. Kunt u de trend van de vanaf 2017 stijgende arbeidsinkomensquote
(aiq) nader onderbouwen?
46. Kunt u de lastenverlichting voor gezinnen, waarvan per saldo sprake
is, nader specificeren door middel van een tabel?
47. Is het correct om de btw-verhoging enkel als inflatie mee te nemen in
de koopkrachtcijfers, wetende dat lage inkomensgroepen een groter
deel van hun inkomen aan het lage btw-tarief spenderen dan hoge
inkomens?
48. Wat is het effect van de afschaffing van de dividendbelasting op de
ontwikkeling van het aantal bijzondere financiële instellingen (BFI’s)
en de geldstromen die daar doorheen lopen?
49. Welke gevolgen heeft de hervormde winstbelasting van de Verenigde
Staten voor de doorsluisfunctie van Nederland?
50. Wat is de reactie van het kabinet op de suggestie van het CPB over
het mededingingsbeleid?
51. Hoe beïnvloedt de doorsluisfunctie van Nederland het overschot op
de lopende rekening?
52. Wat is de raming voor het overschot op de lopende rekening voor de
komende jaren?
53. Kunt u aangeven hoe het reëel beschikbaar inkomen van de sector
huishoudens, dat volgens het CPB in Nederland per capita tussen
2002 en 2017 met 2% is gestegen, zich in andere landen heeft
ontwikkeld in deze periode?
54. Kan de ontwikkeling van het bbp en het beschikbaar inkomen ook
voor de ons omringende landen gegeven worden? Is daar een zelfde
trend waarneembaar?
55. Wat is de ontwikkeling van het aantal verleende bouwvergunningen
in 2017, 2018 en 2019?
56. Hoe hebben de gewerkte uren zich ontwikkeld in de afgelopen jaren?
Is de participatie in termen van gewerkte uren ook weer op het niveau
van vóór de crisis?
57. In welke mate hangt de toename van het aantal vaste arbeidsrelaties
samen met de conjunctuur?
58. Neemt het aanbod van arbeidsmigranten uit de Midden- en OostEuropese landen af nu de arbeidsmarkt in deze landen aantrekt?
59. Op welke manier verhouden de hogere instroomcijfers in de Wet
werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) van het UWV in het
cohort vlak voor de AOW-leeftijd zich tot het achtergronddocument
van het CPB over het effect van stijging van de AOW-leeftijd op de
arbeidsongeschiktheid? Is bij de relatie tussen de AOW-leeftijd en
arbeidsongeschiktheid onderscheid te maken tussen verschillende
groepen?
60. Welk deel van de collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) die te
laat worden afgesproken worden tot de incidentele loonontwikkeling
gerekend? Om hoeveel cao’s gaat dit? Op welke manier werkt dit
door in het minimumloon?
61. Wat was de gemiddelde koopkrachtstijging voor 2019, exclusief
maatregelen uit het regeerakkoord?
62. Kunt u de raming bij de rekening-courantmaatregel nader onderbouwen en meerjarig weergeven?
63. De overheidsbestedingen groeien dit jaar in volume met 2,3% trager
dan voorzien (uitgegaan van 3,1%). Wordt dit volgend jaar bijgeplust?
Of is hier geen een-op-eenrelatie?
64. Worden indirecte belastingen meegenomen in de collectieve
lastenquote? En in de koopkrachtplaatjes?
65. Is bekend (in de database) wie er in een huis met laag en hoog
energielabel woont? Zo ja, is er een causaal verband met lage en
hoge inkomens?
66. Kunt u in een tabel aangeven wat het uitgesplitste effect is op de
gasinkomsten van afzonderlijk de doorwerking van het volumebesluit

4

67.

68.

69.

70.

71.
72.

73.
74.
75.
76.

77.

78.

79.
80.

81.
82.
83.
84.
85.
86.

via de Vpb, de afdrachtsystematiek, nieuwe prijzen en de aangepaste
kosten?
Kunt u in een tabel weergeven wat de gasinkomsten in euro’s waren,
hoeveel de kaderrelevante effecten zijn, wat de nieuwe inkomstenreeks wordt en los daarvan welke niet-kaderrelevante gevolgen het
gasbesluit heeft?
Waardoor is er tussen Voorjaarsnota en MEV een bijstelling geweest
van de gasraming? Kunt u de bijstellingen uitsplitsen naar beleidsmatig en niet-beleidsmatige effecten?
Welk basisplan uit figuur 3.3, linker grafiek, wordt gebruikt ten
opzichte waarvan de effecten op de gasinkomsten in de rechtergrafiek worden bijgesteld?
Hoe wordt de kans ingeschat dat Nederland, dat nu voldoet aan de
regels van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) maar dat met een
structureel begrotingssaldo van – 0,4% gevaarlijk dicht bij de grens
komt, bij economische tegenvallers deze grens zal overschrijden?
Hoe zou de collectieve uitgavenquote er uit hebben gezien zonder
economische groei? Zou deze dan zijn gestegen?
Hoe is de lastenverzwaring van per saldo 800 miljoen euro voor
gezinnen opgebouwd? Hoe sluit dit aan op de cijfers uit de Miljoennota, waar deze 800 euro miljoen niet vermeld wordt?
Waar wordt het verschil in de raming van de zorgpremie tussen het
Ministerie van VWS en het CPB door veroorzaakt?
Wat is de afgelopen jaren de ramingsfout geweest van het Ministerie
van VWS en het CPB bij het ramen van de zorgpremie?
In welke mate betaalt de belastingbetaler op dit moment mee aan
arbeidsongeschikte zelfstandigen zonder verzekering?
Hoe heeft de beleidsmatige lastenontwikkeling op EMU-basis (BLO)
zich ontwikkeld in de afgelopen jaren, als wel rekening gehouden
wordt met de kinderbijslag en de toeslagen?
Kunt u de verschillen verklaren in de koopkrachtcijfers van het Nibud
en die van het kabinet en het CPB? Kan met name ingegaan worden
op voorbeelden waarbij de koopkracht daalt, en vooral de koopkracht
van een paar (tweeverdieners, bruto jaarinkomens 25.000 en 10.000
euro) met één kind? Waarom (door welke maatregelen) gaan deze
voorbeelden erop achteruit?
Hoe ontwikkelt de groep zich die minder dan 63% van het wettelijk
minimumloon verdient en daarom niet wordt meegenomen in de
koopkrachtberekeningen? Is deze groep de afgelopen jaren gekrompen of gegroeid? Om hoeveel personen gaat het? Om hoeveel
huishoudens?
Klopt het dat lage inkomens een groter deel van hun inkomen (bruto
of besteedbaar) kwijt zijn aan het lage btw-tarief?
Hoe verhoudt de opmerking dat lage inkomens niet meer uitgeven
aan producten in het lage btw-tarief dan hoge inkomens zich tot het
feit dat lage inkomens een groter deel van het inkomen besteden aan
het lage btw-tarief?
Welke invloed heeft het beleidspakket op het aantal huishoudens
onder de lage inkomensgrens?
Wat is het percentage van de huishoudens in het laagste kwintiel
(laagste 20%) die een deeltijdbaan hebben?
Wat is het percentage van de huishoudens in het laagste kwintiel die
studeren?
Wat is het percentage van de huishoudens in het laagste kwintiel die
een AOW- of arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen?
Wat is het percentage van de huishoudens in het laagste kwintiel die
36 uur of meer werken?
Kunt u in medianentabel een uitsplitsing maken in het laagste
kwintiel tussen de koopkrachtontwikkeling van werkenden en die van
niet-werkenden?

5

87. Kunt u uitleggen hoe in de tabel op bladzijde 70 de lage inkomens
een hoog inkomen hebben?
88. Hoe ziet de medianentabel voor 2019 er uit, wanneer de lonen met
1%-punt minder stijgen dan nu wordt aangenomen en alle andere
aannames niet veranderen?
89. Hoe ziet de medianentabel voor 2019 er uit, wanneer de lonen met
5%-punt (conform de looneis van de FNV) stijgen en alle andere
aannames niet veranderen?
90. Hoe ziet de medianentabel voor 2019 er uit, wanneer de lonen met
0,5%-punt minder stijgen dan nu wordt aangenomen en alle andere
aannames niet veranderen?
91. Waarom worden de toeslagen niet meegeteld in het lastenkader voor
gezinnen? Hoewel dit formeel uitgaven zijn (en niet lasten), telt het
toch wel op in de portemonnee van gezinnen? Kunt u deze weergave
van de lastenontwikkeling (laten) aanpassen om deze onduidelijkheid
weg te nemen?
92. Kunt u middels een tabel per beleidsmaatregel aangeven of deze een
gunstig, een ongunstig of een wisselend effect heeft op de koopkracht en welk bedrag per maatregel hiermee is gemoeid?

6