Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

33 037

Mestbeleid

Nr. 404

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2021
In het Commissiedebat Mestbeleid van 15 september jl. (Kamerstuk
33 037, nr. 403) heb ik toegezegd uw Kamer voor het herfstreces te
informeren over de economische analyse van het ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn, alsmede over diverse andere punten aangaande
het ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn. Met deze brief geef ik
invulling aan mijn toezeggingen. Ik maak van de gelegenheid gebruik om
uw Kamer tevens te informeren over het proces ter voltooiing van het 7e
actieprogramma Nitraatrichtlijn, de stand van zaken van het real time
vervoersbewijs dierlijke meststoffen (rVDM) en het aanstellen van een
innovatiegezant.
Economische analyse ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn
Met mijn brief van 13 april jl. (Kamerstuk 33 037, nr. 393) heb ik uw Kamer
geïnformeerd over de opgave die we in Nederland hebben ten aanzien
van de verbetering van de waterkwaliteit en de voortgang van het 7e
actieprogramma Nitraatrichtlijn, dat moet voorzien in maatregelen om de
doelen van de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water, voor zover het de
landbouw betreft, te realiseren. In deze brief heb ik aangegeven dat ik het
van belang acht niet alleen inzicht te hebben in de milieueffecten, maar
ook in de economische effecten van de maatregelen. Daartoe heb ik
Wageningen Economic Research (WEcR) opdracht gegeven om de
economische impact van het ontwerp 7e actieprogramma in beeld te
brengen. Hierbij stuur ik uw Kamer het rapport «Economische factoren
van het 7e Actieprogramma Nitraat voor landbouwbedrijven» van WEcR
(bijlage 1)1. In dit rapport is een tweetal scenario’s uit de milieueffectrapportage geanalyseerd op economische impact. Hierbij is het maatregelenpakket van variant C «Meest milieu vriendelijke alternatief» uitgebreid
doorgenomen, waarbij tevens is aangegeven hoe dit uitpakt in variant B
«Reguleren en stimuleren» waar dit afwijkt van variant C. Aanvullend is
1

kst-33037-404
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

1

een economische analyse uitgevoerd van het voorgenomen maatregelpakket duurzame bouwplannen.
Uit het rapport van WEcR komt naar voren dat de maatregelen een stevige
economische impact hebben. Het gaat dan ten eerste om de invoering van
de verplichting tot duurzame bouwplannen, waarbij periodiek een
rustgewas geteeld moet worden. De variant met een gewasrotatie van één
rustgewas in de vier jaar, die is voorgesteld vanaf 2023, zal volgens WEcR
in het algemeen geen of een beperkte economische impact hebben,
omdat een frequentie van 1:4 rustgewassen niet ongebruikelijk is in de
akkerbouw. Een uitzondering is de akkerbouw met intensieve
bouwplannen, zoals bij zetmeelaardappelbedrijven en pootgoedteelt,
waarbij een negatieve impact op het verdienvermogen wordt verwacht,
omdat hier meestal geen rustgewassen in het bouwplan zijn opgenomen.
De belangrijkste reden is de vervanging van hoog salderende gewassen
door rustgewassen met lagere saldo’s, die zullen leiden tot een lager
inkomen. De impact op vollegrondsgroenten bedrijven wordt beperkter
ingeschat, doordat deze bedrijven kapitaalkrachtiger zijn en makkelijker
ruilgrond kunnen verwerven. Invoering van een gewasrotatie van één
rustgewas in de drie jaar als onderdeel van duurzame bouwplannen per
2027, zal volgens WEcR grote negatieve economische gevolgen hebben
voor de akkerbouwsector, met uitzondering van extensieve akkerbouwbedrijven zoals de graantelers in Noord-Nederland, die nu reeds voldoen
aan de voorgestelde gewasrotatie eisen. De verplichting om met ingang
van 1 oktober een vanggewas te telen, zal in de praktijk tot knelpunten
kunnen leiden bij zowel akkerbouwbedrijven als bedrijven die vollegrondsgroenten telen, waarbij WEcR aangeeft dat een vroegere oogst tot
een lagere gewasopbrengst zal leiden. Hierbij is geen rekening gehouden
met de uitzondering op de verplichting tot toepassen van vanggewassen
voor winterteelten. Een lijst toegestane winterteelten zal worden
opgesteld op basis van wetenschappelijk advies. Gras of wintergranen
vallen hier in ieder geval onder, gezien hun vermogen nutriënten op te
nemen in de winterperiode. Voor de varkenshouderij en melkveehouderij
heeft de invoering van duurzame bouwplannen minder gevolgen.
In het rapport geeft WEcR aan dat de invoering van bredere teeltvrije
zones zal leiden een tot afname van het gewasareaal en daarmee de
mestplaatsingsruimte. Hierdoor neemt de druk op de mestmarkt toe, wat
met name bij de varkenshouderij een negatieve economische impact zal
hebben. Voor de akkerbouwsector zal dit dan resulteren in een hogere
prijs (dus een positieve economische impact) voor mestplaatsing. Een
afname van de mestplaatsingsruimte als gevolg van het voorstel voor
bufferstroken zal daarnaast ook effect hebben op het kunnen voldoen aan
de verplichtingen voor verantwoorde en grondgebonden groei van de
melkveehouderij. De effecten hiervan kunnen per bedrijf verschillen als
gevolg van de aanwezigheid van waterlopen op een perceel en doordat
het voornemen is om waterbeheerders de mogelijkheid te bieden om op
basis van hun kennis van lokale omstandigheden te bepalen waar een
smallere teeltvrije zone afdoende is voor de waterkwaliteit.
Concluderend, laat de economische analyse van WEcR zien dat de bij het
voorstel van een gewasrotatie van één rustgewas in de vier jaar per 2023
de economische impact voor de akkerbouw en vollegrondsgroentetelers
bedrijven gemiddeld beperkt is. Het voorstel van een gewasrotatie van
één rustgewas in de drie jaar per 2027 zal stevige gevolgen inhouden voor
met name de intensievere delen van de akkerbouw- en tuinbouwsector.
Daarbij dient te worden opgemerkt dat dit ook de teelten zijn met grotere
risico’s op uitspoeling en afspoeling van nutriënten naar het grondwater
en oppervlaktewater. De economische analyse van WEcR laat ten aanzien
van datum van 1 oktober voor inzaai van een vanggewas zien dat dit zal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

2

leiden tot aanzienlijke derving van het saldo en daarmee het inkomen van
de akkerbouwer.
Ik realiseer mij dat de economische impact van de maatregelen uit het
ontwerp 7e actieprogramma stevig is. Tegelijkertijd hebben we nog een
grote opgave om de kwaliteit van het grondwater en oppervlaktewater te
verbeteren. Het realiseren van deze doelen vereist aanpassingen in de
huidige landbouwpraktijk en dat zal onmiskenbaar ook economische
gevolgen hebben. Tegelijkertijd is mij er uiteraard veel aan gelegen om de
economische impact niet groter te laten zijn dan noodzakelijk om de
doelen te bereiken. Ik sta dan ook open voor aanpassingen in het
maatregelenpakket uit het ontwerp 7e actieprogramma, mits het
doelbereik geborgd is en de maatregelen uitvoerbaar en handhaafbaar
zijn. Zoals toegezegd aan uw Kamer ben ik in overleg met primaire
sectorpartijen en met ketenpartijen over de voorgenomen maatregelen in
het ontwerp 7e actieprogramma. In de gesprekken wordt onder meer
verkend of alternatieve maatregelen met minder economische impact op
de sector, maar gelijkblijvend of groter effect op de waterkwaliteit en
passend binnen voornoemde randvoorwaarden, mogelijk zijn. Mijn inzet
is om de uitkomst van deze gesprekken, gezamenlijk met de ingebrachte
zienswijzen in het kader van de internetconsultatie, in november te
verwerken in het actieprogramma. Verderop in deze brief ga ik nader in op
het vervolgproces om te komen tot een definitief actieprogramma.
Effecten ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn op
gemengde bedrijven
Tijdens het Commissiedebat Mestbeleid heeft het lid Geurts (CDA)
aandacht gevraagd voor de impact van het ontwerp 7e actieprogramma
op gemengde bedrijven, en dan met name de verplichting om minimaal
op een deel van het areaal van een graasdierbedrijf rustgewassen te telen.
Bij veel gespecialiseerde graasdierbedrijven, zoals derogatiebedrijven,
past deze verplichting bij de huidige bedrijfsvoering. Ik ben mij ervan
bewust dat dit voorstel in de huidige vorm niet past bij gemengde
bedrijven, omdat immers maar een deel van het areaal gebruikt wordt
voor de graasdiertak. De verplichting om op het gehele areaal een
minimum percentage rustgewassen te telen, zou daarmee ook het
akkerbouwdeel beslaan en een onevenredig aandeel rustgewassen
afdwingen. Gemengde bedrijven zijn waardevol voor de transitie waar de
Nederlandse landbouw voor staat, omdat op deze bedrijven de kringloop
zoveel mogelijk gesloten kan worden binnen een bedrijf. In samenhang
met contour 1 van het nieuwe mestbeleid – een grondgebonden rundveehouderij – zal worden uitgewerkt hoe op zo’n manier met gemengde
bedrijven kan worden omgegaan dat aan het achterliggende doel recht
gedaan wordt (verminderen van nitraatuitspoeling door een groot areaal
rustgewassen), terwijl ook recht gedaan wordt aan gemengde bedrijfsvoering van dit type bedrijven (akkerbouw en graasdierbedrijven). Ik kom
hier op terug in het definitieve 7e actieprogramma na verwerking van de
zienswijzen.
Doorrekening effecten van flexibiliteit inzaaidatum vanggewas in
noordelijke provincies
In het Commissiedebat heeft dhr. Grinwis (ChristenUnie) gevraagd naar
een doorrekening van de milieueffecten indien boeren in noordelijke
regio’s meer flexibiliteit krijgen in de inzaaidatum van vanggewassen per
1 oktober mits zij binnen 14 dagen een vanggewas zaaien. Hierover heeft
de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM) eerder advies
uitgebracht. Hieruit komt naar voren dat het groeiseizoen in deze regio’s
later begint, waardoor gewassen (bij gelijke rassen) langer moeten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

3

doorgroeien om rijp te worden2. Uit onderzoek van de CDM3 blijkt ook dat
het later inzaaien van vanggewassen tot een scherpe daling van de
effectiviteit leidt ten aanzien van nitraatuitspoeling. In Noord-Nederland
begint het groeiseizoen later dan in Zuid- en Midden-Nederland als gevolg
van verschillen in de daglengte en lagere temperaturen, maar het
groeiseizoen eindigt ook eerder. Dat is ook het geval bij de groei van
vanggewassen, zoals ook blijkt uit de door de CDM4 berekende gemiddelde reductie in nitraatuitspoeling in milligram nitraat per liter die bereikt
kan worden door de inzaai van een vanggewas. In Zand-Noord wordt bij
inzaai op 1 oktober een reductie van gemiddeld 20 mg nitraat /l bereikt, bij
inzaai op 15 oktober is de gemiddelde reductie nog maar 3 mg nitraat /l.
Het verschuiven van de inzaaidatum voor vanggewassen op zandgrond in
Noord-Nederland houdt daarmee in dat de effectiviteit van het vanggewas
sterk vermindert en nog maar beperkt bijdraagt aan de verbetering van de
waterkwaliteit. Hoewel de waterkwaliteit gemiddeld wat beter is in de
noordelijke regio’s, komen ook hier op met name zandgronden nog te
hoge nitraatconcentraties voor. Het verschuiven van de inzaaidatum van
vanggewassen kan daar dan ook alleen als via andere maatregelen de
benodigde verbetering van de waterkwaliteit alsnog bereikt wordt.
Consequenties van verlies van derogatie
In het Commissiedebat van 15 september jl. over het mestbeleid heb ik
het lid De Groot (D66) een kwalitatieve schets van de consequenties van
het verlies van derogatie toegezegd. Zoals in eerdere Kamerbrieven
aangegeven houdt derogatie in dat boeren onder voorwaarden meer
stikstof uit dierlijke mest mogen gebruiken dan de norm van 170 kilogram
per hectare die is vastgelegd in de Nitraatrichtlijn (onder andere
Kamerstuk 33 037, nr. 369). Op grond van de huidige derogatiebeschikking
mogen boeren op zand- en lössgronden in de provincies Overijssel,
Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg 230 kilogram stikstof per
hectare gebruiken en in de overige provincies 250 kilogram stikstof per
hectare. Op het moment dat aan Nederland geen derogatie zal worden
verleend, betekent dit dat Nederland op alle landbouwgronden zal
terugvallen op de gebruiksnorm voor dierlijke meststoffen uit de
Nitraatrichtlijn die is bepaald op 170 kilogram stikstof per hectare. De
gebruiksnormen voor stikstof en fosfaat totaal (dierlijke mest en
kunstmest) veranderen niet door het wegvallen van de derogatie.
Naar verwachting zal het wegvallen van de mogelijkheid tot derogatie
grote gevolgen hebben voor de mestmarkt in Nederland. Momenteel
nemen met name melkveehouders deel aan de derogatie. Zij zullen bij
geen derogatie op bedrijfsniveau hun bemesting op een andere wijze
moeten gaan invullen. De behoefte aan stikstof zal ingevuld worden met
andersoortige meststoffen dan dierlijke mest. Binnen de huidige stikstofgebruiksnorm zou zal betekenen dat het gebruik van kunstmest in de
Nederlandse landbouw fors zal gaan toenemen. Aan de andere kant zullen
deze melkveehouders op zoek gaan naar wegen om de mest die zij niet
meer op het eigen bedrijf kunnen plaatsen, elders af te zetten. Zij zullen
dan hun mest willen gaan afzetten in de akkerbouw, waar nu vooral mest
uit de varkenshouderij wordt gebruikt. De nationale plaatsingsruimte voor
stikstof uit dierlijke mest zal door het wegvallen van de derogatie
afnemen. Hierdoor zal de druk op de mestmarkt gaan toenemen, waarbij
de inschatting is dat de voorkeur van akkerbouwers eerder uit zal gaan
naar rundveemest, onder meer omdat deze mest meer organische stof
bevat. Dit heeft tot gevolg dat de afzet van varkensmest naar de
2

CDM-advies «Afwenteling van milieueffecten bij tijdig oogsten van snijmaïs» 2021.
CDM-advies «Groenbemesters». 2017.
4
CDM-advies «Sturen op duurzame bouwplannen voor verbetering waterkwaliteit» 2021.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

4

akkerbouw moeilijker wordt, hetgeen de mestafzetkosten in de varkenshouderij kan doen toenemen.
Voorzien wordt dat de afzet van mest buiten Nederland zal toenemen.
Momenteel vindt al veel export plaats naar met name Duitsland, België en
Frankrijk. Het is met name de vaste fractie van mest na mestscheiding die
wordt geëxporteerd, dit is de fosfaatrijke fractie. Bij het wegvallen van de
derogatie zal ook de stikstofrijke fractie buiten de Nederlandse landbouw
afgezet moeten worden. Aangezien de nabije markten voor de afzet van
mest reeds verzadigd zijn, zal deze afzet gaan plaatsvinden op grotere
afstand. Het zal tijd vergen om deze mest op andere markten te kunnen
gaan plaatsen. Om de kostprijs voor dit transport in de hand te houden zal
mestbewerking hiervoor noodzakelijk zijn. Ook zullen verwerkingsroutes
als verbranding van mest, of biologische zuivering van mest, die de
stikstof omzetten naar N2-gas belangrijker worden. Een andere route is
het inzetten op hoogwaardige verwerking van dierlijke mest, tot kunstmestvervangers. De verwachting is dat, als de Europese Commissie voor
deze mogelijkheid ruimte biedt, deze verwerking van mest zal gaan
toenemen, waarbij de inschatting is dat er momenteel onvoldoende
capaciteit in Nederland is om het overschot volledig te kunnen gaan
verwerken.
Relevant is dat in de afgelopen periode regelingen zijn opengesteld
waardoor de mestproductie in Nederland in de komende jaren zal
afnemen. Op 1 april 2021 telde Nederland 4% minder varkens ten opzichte
van het jaar ervoor. Dit is mede het gevolg van de Saneringsregeling
varkenshouderij.5 De Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties
zal in 2022 open worden gesteld en naar verwachting in 2023 tot effecten
leiden. Op dit moment kan geen inschatting worden gegeven van de
exacte omvang van de effecten van deze regeling op de mestmarkt.
Ditzelfde geldt voor de regelingen die momenteel in provincies zijn
opengesteld en die gericht zijn op de opkoop van veehouderijen. Op
langere termijn zullen deze regelingen naar verwachting de productie van
dierlijke mest beperken, waardoor de druk op de mestmarkt op landelijk
niveau, wanneer de derogatie weg zou vallen, weer wat zal afnemen. Voor
individuele veehouders zal de plaatsingsruimte echter hoe dan ook
afnemen bij geen derogatie.
Naast de gevolgen op de mestmarkt, zijn er ook vragen gesteld over de
milieueffecten indien Nederland geen derogatie zou krijgen. Hierover heb
ik uw Kamer eerder geïnformeerd. Op mijn verzoek heeft de CDM een
advies gegeven over de milieueffecten van derogatie van de Nitraatrichtlijn (Kamerstuk 33 037, nr. 369).6 Uit dit advies blijkt dat derogatie,
onder meer als gevolg van de voorwaarde ten aanzien van grasland,
positief bijdraagt aan de waterkwaliteit, het klimaat en de agrobiodiversiteit. Derogatie kan als gevolg van de hogere toegestane dierlijke
mestgift wel leiden tot een hogere ammoniakemissie. Indien de derogatie
zou wegvallen, is de verwachting dat een deel van het grasland dat nu
wordt aangehouden om aan de derogatievoorwaarden te voldoen, zal
worden omgezet in bouwland. Dit zou een negatief effect hebben op de
waterkwaliteit, klimaat en agrobiodiversiteit.
Concluderend zullen de mestverwerkingscapaciteit en exportmogelijkheden op korte termijn onvoldoende zijn om het gehele mestoverschot te
kunnen plaatsen bij verlies van de derogatie. De druk op de mestmarkt zal
zo fors toenemen dat de gevolgen daarvan zeer grote impact kunnen
hebben op de gehele landbouw in Nederland. Ik heb in mijn brief van
5
6

Lichte daling varkensstapel, nauwelijks minder runderen (cbs.nl)
CDM advies, Milieueffecten bij geen derogatie van de Nitraatrichtlijn, 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

5

6 september jl. aangegeven dat Nederland in het Nitraatcomité van
15 september jl. de eerste presentatie heeft mogen geven in het proces
om tot een derogatie te komen (Kamerstuk 33 037, nr. 399). In
voornoemde brief heb ik eveneens aangegeven dat het definitieve 7e
actieprogramma Nitraatrichtlijn de basis zal moeten vormen voor een
verlening van derogatie aan Nederland in 2022. Over de maatregelen in
dit actieprogramma zullen de komende periode verdere gesprekken met
de Europese Commissie worden gevoerd. De uitkomsten van deze
gesprekken zullen de vervolgstappen in het Nitraatcomité bepalen.
Daarnaast heb ik bij de Europese Commissie aangegeven dat Nederland
een mogelijkheid wil om kunstmestvervangers uit dierlijke mest in te
zetten boven de gebruiksnorm voor dierlijke mest. Deze maatregelen
passen in een systeem waarbij nutriënten uit mest beter worden
toegepast, er minder emissies zullen zijn, en waarbij minder externe
nutriënten in het landbouwsysteem gebracht worden.
Verdere proces 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn
Het traject van de totstandkoming van het 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn zal eind dit jaar voltooid moeten zijn. Daartoe loopt momenteel de
publieke consultatie tot en met 18 oktober. Gelijktijdig wordt overleg
gevoerd met sectorpartijen en ketenpartijen over de voorgenomen
maatregelen in het ontwerp 7e actieprogramma. Hierbij wordt, zoals
eerder in deze brief aangegeven, ook verkend of alternatieve maatregelen
met minder economische impact op de sector, maar gelijkblijvend of
groter effect op de waterkwaliteit, mogelijk zijn.
Tevens loopt een verkennende analyse naar mogelijke aanvullende
maatregelen om doelen voor oppervlaktewaterkwaliteit onder de
Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water in zicht te krijgen. Begin
november worden daar de uitkomsten van verwacht. Hierbij wordt
nadrukkelijk de samenhang gezocht met de structurele aanpak stikstof.
Verder wordt medio november het advies van de Commissie voor de
milieueffectrapportage verwacht. Parallel wordt overleg gevoerd met de
Europese Commissie over het ontwerp 7e actieprogramma Nitraatrichtlijn
en in het verlengde daarvan de derogatie. De uitkomsten van deze
trajecten zullen, gezamenlijk met de uitkomsten van de publieke consultatie en het overleg met sectorpartijen, samen leiden tot een definitief
actieprogramma. Daarbij vind ik het van groot belang dat het Nationaal
Strategisch Plan voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het 7e
actieprogramma Nitraatrichtlijn dusdanig op elkaar zijn afgestemd dat de
regels uit beiden goed overeenkomen en dat het GLB-NSP de vrijwillige
gebiedsgerichte aanpak en de transitie naar duurzame bouwplannen uit
het 7e AP ondersteunt. In de fase van 2023 tot en met 2027 wil ik via
GLB-NSP en de gebiedsgerichte aanpak van het DAW de stapsgewijze
omslag van de sector faciliteren.
Voortgang realtime verantwoording mesttransporten (rVDM)
In mijn brief van 13 april 2021 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
voortgang van de invoering van realtime verantwoording van dierlijke
mesttransporten (verder rVDM) (Kamerstuk 33 037, nr. 394). De stapsgewijze implementatie van rVDM is in volle gang. Hiervoor is op 22 april jl.
de wijziging van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet (Ubm) in het
Staatsblad gepubliceerd en wordt verder gewerkt aan de voorbereidingen
van de wijziging van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet (Urm).
Voor een werkbaar en gebruiksvriendelijk systeem en een zorgvuldig
proces rondom de invoering van rVDM zijn praktijktesten en pilots met
gebruikers essentieel. De afgelopen periode is hard gewerkt aan het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

6

ontwikkelen van het systeem en voorbereiding van de invoering.
Allereerst is het systeem getest en samen met de sector is gestart met het
schaduwdraaien en worden pilots voorbereid. Volgens de laatste inzichten
in de activiteiten die nog moeten plaatsvinden kan een volledige
representatieve pilot op zijn vroegst in het voorjaar van 2022 starten.
Hiermee is brede uitrol van het rVDM-systeem voor de gehele sector,
zoals benoemd in mijn brief van 24 december 2020 (Kamerstuk 33 037,
nr. 381), voor de start van het uitrijdseizoen in 2022 niet meer haalbaar.
De invoering van rVDM is omvangrijk en betreft een grootschalige
systeemwijziging die enkele tienduizenden bedrijven en ca. een miljoen
mesttransporten per jaar raakt en een forse verandering met zich brengt
voor de werkwijze en bedrijfsprocessen van de sector, de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO). Ik vind het dan ook van groot belang dat de invoering
van rVDM zorgvuldig gebeurt en in nauwe samenwerking met diverse
sectorpartijen. Een robuust, werkbaar en toekomstbestendig
rVDM-systeem is essentieel voor de uitvoering (bij zowel sector als
overheid) en handhaving. Gezamenlijk met afgevaardigden van LTO,
Cumela, TLN en Rabobank is in de afgelopen periode onderzocht hoe de
werkbaarheid en robuustheid van het rVDM-systeem en de implementatie
van het systeem verbeterd kan worden. Ook wordt samen met de
sectorpartijen gewerkt aan de ontwikkeling van een storingsvoorziening
om te borgen dat ook in het geval van een storing of niet beschikbaarheid
van mobiel dataverkeer of het ICT-systeem, de vervoerders hun
meldingen in rVDM kunnen blijven doen, zodat mesttransporten niet stil
komen te staan. Deze ontwikkelingen maken een tweede wijziging van het
Ubm en een verdere aanpassing van de concept-wijziging van de Urm
voor de start van de pilot noodzakelijk.
Mijn inzet is erop gericht om rVDM na afloop van het mestseizoen 2022
voor alle ondernemers en mesttransporten uit te kunnen rollen. In de
maanden na het uitrijdseizoen vinden relatief weinig mesttransporten
plaats. Dat is een goed moment om te starten met de brede uitrol van het
systeem naar alle ondernemers. Dan kan het systeem in een relatief
rustige periode op ieder bedrijf worden toegepast en kunnen eventuele
kinderziektes worden verholpen voordat het uitrijdseizoen in 2023 start.
Dit betekent dat de voorbereidingen gericht zijn op het mogelijk maken
van inwerkingtreding per 1 januari 2023. Zoals eerder aan uw Kamer
gemeld, is gezien de demissionaire status van dit kabinet de besluitvorming over de inwerkingtreding van rVDM aan mijn ambtsopvolger
(Kamerstuk 33 037, nr. 394).
Kwartiermaker ten behoeve van versnelling innovatie
Tot slot kan ik uw Kamer melden dat in opvolging van het advies van de
Taskforce Versnelling Innovatieproces Stalsystemen (Bijlage bij Kamerstuk
29 383, nr. 357) voorafgaand aan het instellen van een regieorgaan en het
aanstellen van een innovatiegezant (motie van het lid Lodders, Kamerstuk
35 570 XIV, nr. 23), een kwartiermaker wordt aangesteld.
Hiervoor zal dhr. Ruud Tijssens voor de periode november 2021 tot en met
mei 2022 worden aangesteld. Hiermee geef ik invulling aan voornoemde
motie van het lid Lodders.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 037, nr. 404

7