3
Onrechtmatige�bewoning�recreatiewoningen
Aan�de�orde�is�de�behandeling�van:
- het�wetsvoorstel�Regels�voor�het�verlenen�van�vergunning�voor�de�onrechtmatige�bewoning�van�recreatiewoningen�(Wet�vergunning�onrechtmatige�bewoning�recreatiewoningen)�(32366).
De�algemene�beraadslaging�wordt�geopend.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Tijdens�het�kerstreces�was�ik�op�bezoek�in�Fort�Oranje,
een�voormalige�camping�in�de�buurt�van�Breda.�Er�lag
vijftien�centimeter�sneeuw�en�het�was�verdomd�koud.
Toch�was�het�een�komen�en�gaan�van�auto's,�voor�een
flink�deel�met�Pools�kenteken.�Alleen�al�in�de�gemeente�Zundert,�het�wilde�Westen�van�Brabant,�wonen�minstens�500�mensen�permanent�op�recreatieterreinen�als
Fort�Oranje,�het�Patersven�en�'t�Oekeltje.�Ze�wonen�in�caravans�en�andere�bouwwerken�die�in�de�verste�verte�niet
voldoen�aan�het�Bouwbesluit.�Een�bewoonster�liet�mij
haar�caravan�zien,�die�verwarmd�werd�met�een�petroleumkachel.�Levensgevaarlijk�in�zo'n�slecht�geventileerde
ruimte.�Ze�stond�al�een�tijd�ingeschreven�voor�een�huis�in
Breda,�maar�kwam�daar�niet�aan�de�bak.
Ik�vraag�de�minister�van�Infrastructuur�en�Milieu�waar
deze�mensen�heen�moeten�als�zij�van�deze�terreinen�af
moeten.�De�SP-fractie�vindt�het�prima�als�er�een�eind
gemaakt�wordt�aan�planologische�misstanden.�In�onze
Grondwet�staat�echter�ook�dat�de�regering�zich�inspant
voor�een�behoorlijke�huisvesting�van�onze�bevolking.�Wat
betekent�dit�materieel�in�dit�soort�situaties?�Schuift�de�minister�haar�verantwoordelijkheid�af�op�de�gemeenten�en
woningcorporaties,�zoals�deze�regering�de�verantwoordelijkheid�voor�het�ruimtelijke�beleid�ook�overlaat�aan�lagere
overheden?�Of�acht�de�minister�zich�op�zijn�minst�medeverantwoordelijk�om�te�zoeken�naar�een�oplossing?
In�Nederland�wonen�een�heleboel�mensen�permanent
in�een�recreatiewoning,�om�allerlei�redenen.�Er�zijn�mensen�die�graag�buiten�wonen�en�geen�woning�kunnen�of
willen�betalen�met�een�officiële�woonbestemming.�Dat�is
ondeugend,�maar�ook�enigszins�begrijpelijk�als�de�juridische�status�van�recreatiewoningen�vaag�is�en�de�handhaving�decennialang�een�zootje�was.�Er�is�ook�een�leger�van
starters,�gescheiden�mannen,�drop-outs�en�niet�te�vergeten�Polen,�die�niet�aan�de�bak�komen�op�de�reguliere�woningmarkt�en�daardoor�terechtkomen�op�een�recreatiepark.�En�passant�wordt�een�deel�van�hen�nog�uitgebuit
via�gedwongen�winkelnering�van�te�dure�nutsvoorzieningen.�Er�zijn�tegenwoordig�zelfs�al�gemeenten�in�regio's
met�restrictief�beleid�die�woningzoekenden�naar�deze�illegale�huisvesting�verwijzen.�Dat�getuigt�van�een�dubbele
moraal.�Wat�is�er�tegen�permanente�bewoning�van�recreatiewoningen?�Wat�de�SP-fractie�betreft�niets,�als�er�sprake�is�van�een�goede�planologische�inpassing,�ligging�nabij�voorzieningen�en�aansluiting�op�de�openbare�drinkwater-�en�energienetten.�De�woningen�dienen�ook�te�voldoen
aan�de�eisen�van�het�Bouwbesluit.�Daarentegen�is�er�heel
veel�tegen�de�permanente�bewoning�van�recreatiewonin-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

gen�op�kwetsbare�locaties�in�het�buitengebied,�in�de�ecologische�hoofdstructuur,�ontsloten�via�weggetjes�die�daar
niet�geschikt�voor�zijn.�Vaak�gaat�het�om�voormalige�campings�die�zijn�opgekocht�door�projectontwikkelaars�die
de�oorspronkelijke�recreanten�goedschiks�of�kwaadschiks
van�het�terrein�afwerken,�om�dit�vervolgens�vol�te�bouwen�met�chalets�of�bungalows.
Seizoensrecreatie�in�de�zomer�is�zo�sluipenderwijs�vervangen�door�intensief�gebruik�gedurende�het�hele�jaar.
De�gemeenten�stonden�erbij�en�keken�ernaar.�Het�bestemmingsplan�is�al�30�jaar�oud�en�maakt�geen�duidelijk�onderscheid�naar�type�recreatief�gebruik.�De�Kampeerwet
is�inmiddels�afgeschaft.�Zo�krijgen�de�Tedjes�van�Es�vrij
spel�om�oude�campings�om�te�katten,�vaak�met�constructies�waarmee�de�grond�in�hun�handen�blijft�en�ze�op�termijn�de�kopers�van�een�chaletje�zo�veel�mogelijk�geld�uit
de�zak�kunnen�blijven�kloppen.
De�SP-fractie�heeft�er�altijd�voor�gepleit�om�de�problematiek�van�de�permanente�bewoning�aan�de�voorkant
aan�te�pakken,�op�de�plaats�waar�het�probleem�ontstaat.
In�essentie�zijn�er�volgens�ons�twee�oorzaken.�Ten�eerste
is�er�te�weinig�betaalbare�woningbouw�in�de�gebieden
waar�weinig�gebouwd�mag�worden,�het�zogenoemde�restrictief�beleid,�en�houden�gemeenten�zich�ook�nog�eens
afzijdig�van�de�woonruimteverdeling.�Ten�tweede�zijn�er
zwakke�planologische�kaders�voor�terreinen�voor�verblijfsrecreatie�en�een�nog�veel�zwakkere�handhaving�van�die
kaders,�waardoor�een�extensief�kampeerterrein,�dat�gesloten�was�tussen�15 oktober�en�15 april,�met�onverharde
wegen�en�voor�een�flink�deel�bestemd�voor�toeristische
passanten,�zich�via�de�tussenfase�van�een�terrein�dat�grotendeels�bestaat�uit�jaarplaatsen�ontpopt�tot�een�dorp�in
het�buitengebied.�Soms�aan�de�bovenkant�van�de�markt,
als�een�villadorp.�Vaak�als�een�verpauperd�trailerpark�voor
hen�die�elders�niet�aan�een�fatsoenlijke�woning�kunnen
komen.�In�de�Verenigde�Staten�woont�ongeveer�10%�van
de�bevolking�in�trailerparken.�Ik�vraag�de�minister�of�dat
wat�haar�betreft�een�acceptabele�woonvorm�is�in�Nederland.�Ik�dacht�het�niet.
Dit�wetsvoorstel�is�een�zwakke�poging�om�de�rotzooi
op�te�ruimen�die�ontstaan�is�door�falend�overheidsbeleid�in�de�afgelopen�25�jaar.�In�december�2000�bood�mijn
collega�Remi�Poppe�aan�de�toenmalige�staatssecretaris
Geke�Faber�het�rapport�"Langkampeerders:�inpakken�en
wegwezen"�aan.�Zij�beloofde�bij�die�gelegenheid�om�de
Wet�op�de�openluchtrecreatie�aan�te�scherpen,�waardoor
langkampeerders�beter�beschermd�zouden�worden�en�gemeenten�beter�konden�optreden�tegen�wilde�projectontwikkelaars.�Maar�de�staatssecretaris�werd�burgemeester,�haar�opvolger�zag�geen�brood�in�deze�aanpak�en�dus
dweilen�we�nog�steeds�met�de�kraan�open.�Vervolgens
moet�je�dan�niet�verbaasd�zijn�als�het�lastig�wordt�om
mensen�die�al�die�zogenaamde�recreatiewoningen�illegaal
gebruiken�om�er�te�wonen,�er�weer�uit�te�krijgen.�Vindt�de
minister�dat�zij�of�andere�overheden�die�haar�wet�moeten
uitvoeren,�nog�enige�verplichting�hebben�om�in�alternatieve�huisvesting�voor�deze�mensen�te�voorzien?
Ik�heb�de�volgende�vragen�aan�de�minister�over�de�onderliggende�problematiek�die�de�aanleiding�was�voor�het
wetsvoorstel.�Is�zij�bereid�om�de�landelijke�planologische
kaders�voor�verblijfsrecreatie�aan�te�scherpen?�Zeker�voor
de�nationale�parken,�de�nationale�landschappen,�de�ehsen�de�Natura�2000-gebieden,�waarbij�en�passant�het�aantal�categorieën�wel�wat�mag�worden�teruggebracht,�maar
daar�is�het�kabinet�volgens�mij�mee�bezig.

10 maart 2011
TK�59

59-3-3

Paulus�Jansen
Is�de�minister�met�ons�van�mening�dat�het�feitelijk�gebruik�van�recreatiewoningen�op�dit�moment�per�definitie
lastig�vast�te�stellen�is?�Zou�daarom�de�ontwikkeling�van
recreatieparken�niet�gekoppeld�moeten�worden�aan�de
voorwaarde�van�bedrijfsmatige�exploitatie,�lees:�verhuur?
Is�de�minister�met�ons�van�mening�dat�de�verbetering
van�de�rechtsbescherming�van�langkampeerders�hard�nodig�is�om�een�dam�op�te�werpen�tegen�agressieve�projectontwikkeling?
Vindt�de�minister�net�als�de�SP�dat�het�strafbaar�moet
worden�om�misleidende�reclame�te�maken�voor�recreatiewoningen?�Daarin�wordt�gesuggereerd�dat�deze�permanent�bewoond�mogen�worden,�bijvoorbeeld�door�de�omschrijving�"365�dagen�recreëren�per�jaar".
Ik�kom�daarmee�op�het�wetsvoorstel�zelf.�De�SP-fractie
steunt�het�uitgangspunt�dat�mensen�die�van�vóór�31 oktober�2003�permanent�in�een�recreatiewoning�verbleven
die�niet�gelegen�is�in�een�kwetsbaar�natuurgebied�en�die
voldoet�aan�de�eisen�van�de�bestaande�woningen�uit�het
Bouwbesluit,�een�gedoogvergunning�krijgen�voor�de�rest
van�hun�leven.
Of�het�wetsvoorstel�ook�echt�een�einde�maakt�aan�alle�ellende,�hangt�ervan�af�of�het�probleem�vanaf�nu�bij
de�bron�wordt�aangepakt,�maar�ook�van�een�waterdichte
handhaving�voor�de�nieuwe�gevallen.�Daarover�hebben
wij�grote�twijfels.�Welke�zekerheid�is�er�dat�de�gemeenten
vanaf�nu�wel�gaan�doen�wat�ze�de�afgelopen�25�jaar�hebben�nagelaten?�Hoeveel�gevallen�van�permanente�bewoning,�gestart�na�31 oktober�2003,�zijn�er�inmiddels�bijgekomen?�Volgens�de�SP-fractie�vult�zich�alweer�een�nieuw
stuwmeer.�In�hoeveel�van�die�gevallen�heeft�de�gemeente�inmiddels�gehandhaafd?�Heeft�de�minister�sowieso�wel
zicht�op�wat�er�op�dat�terrein�gebeurt?
Gedoogvergunningen�mogen�alleen�worden�afgegeven
voor�woningen�die�voldoen�aan�het�Bouwbesluit.�Hebben
gemeenten�actief�gecontroleerd�of�die�woningen�daaraan
voldoen?�Is�de�VROM-Inspectie�steekproefsgewijs�nagegaan�of�de�gemeenten�hun�werk�fatsoenlijk�doen?�Hoe�zit
het�met�de�controle�of�gedoogvergunningen�alleen�worden�afgegeven�voor�locaties�die�daar�planologisch�geschikt�voor�zijn?
Al�met�al�staat�of�valt�de�rechtszekerheid�en�rechtsgelijkheid�van�mensen�die�in�het�schuitje�van�de�permanente�bewoning�zitten�met�een�fatsoenlijke�consequente�uitvoering�in�alle�gemeenten.�Daar�zit�onze�twijfel.�Ik�krijg
daar�graag�een�overtuigende�reactie�van�de�minister�op.
Laat�zij�daarbij�ook�nog�eens�ingaan�op�de�harde�kritiek
van�de�Raad�van�State�op�dit�punt.
De�SP-fractie�steunt�het�idee�van�een�generaal�pardon
voor�de�oude�gevallen.�We�betwijfelen�echter�of�de�uitwerking�van�het�idee�in�het�wetsvoorstel�effectief�is�en
of�de�handhaving�consequent�zal�worden�aangepakt.�Ten
slotte�vinden�wij�het�absoluut�noodzakelijk�dat�het�probleem�bij�de�bron�wordt�aangepakt.�In�de�regio's�waarin
nu�veel�mensen�uit�nood�een�zomerhuisje�bewonen,�moet
het�aanbod�aan�reguliere�woningen�omhoog.�De�planologische�bescherming�voor�verblijfsterreinen�voor�openluchtrecreatie�moet�verbeteren.�Als�de�minister�op�dit
punt�niet�met�toezeggingen�komt,�zal�ik�hierover�in�tweede�termijn�moties�indienen.

De�heer�Houwers�(VVD):
Voorzitter.�Dit�is�de�eerste�keer�dat�ik�namens�de�VVD-fractie�hier�het�woord�mag�voeren�over�ruimtelijke�ordening.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

Dat�is�meteen�een�onderwerp�waarvan�we,�zoals�ook�is
opgenomen�in�het�regeerakkoord,�vinden�dat�het�thuishoort�bij�een�bestuurslaag�die�dichter�bij�de�burger�ligt,
namelijk�de�gemeente.�Je�gaat�erover�of�je�gaat�er�niet
over.�Met�de�behandeling�van�dit�wetsvoorstel�wordt�het
onderwerp�toch�op�landelijk�niveau�besproken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�ben�meteen�klaarwakker.�De�heer�Houwers�weet�met
zijn�lokale�ervaring�toch�ook�dat�de�gemeenten�er�de�afgelopen�vijftig�jaar�op�dit�punt�een�zootje�van�hebben�gemaakt.�Toch�pleit�hij�er�met�een�gerust�hart�voor�dit�soort
zaken�aan�de�gemeenten�over�te�laten.�Ik�kan�me�dat�niet
voorstellen�van�de�VVD-fractie.
De�heer�Houwers�(VVD):
Het�woord�"zootje"�zou�ik�zeker�niet�in�de�mond�willen
nemen.�Ik�denk�wel�dat�een�aantal�dingen�niet�helemaal
goed�is�gegaan.�Sommige�mensen�leren�met�de�tijd.�Ik
denk�dat�dit�ook�hiervoor�geldt.�De�heer�Jansen�zal�in�mijn
bijdrage�ook�kunnen�horen�dat�we�gezien�de�vele�debatten�die�hierover�gevoerd�zijn�wel�degelijk�een�standpunt
willen�innemen�en�een�deel�van�de�problematiek�willen
oplossen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�hoop�uiteraard�ook�dat�gemeenten�bijgeleerd�hebben.
Een�aantal�gemeenten�heeft�inderdaad�bijgeleerd;�dat
ben�ik�met�de�heer�Houwers�eens.�Andere�hebben�helaas
niet�bijgeleerd.�Is�de�VVD-fractie�het�met�mij�eens�dat�het
verstandig�zou�zijn�als�het�Rijk�zijn�verantwoordelijkheid
neemt�om�kaders�te�stellen�aan�hoe�die�gemeenten�moeten�opereren�en�daarop�toezicht�uitoefent?�Of�vindt�de
VVD-fractie�dat�we�gemeenten�op�hun�blauwe�ogen�kunnen�geloven?
De�heer�Houwers�(VVD):
Als�je�taken�overdraagt,�moet�je�ook�vertrouwen�geven.
Je�moet�echter�ook�enkele�kaders�meegeven.�Dat�kan�ook.
Dat�moeten�wel�kaders�zijn�die�we�landelijk�van�grote�betekenis�vinden.�Zojuist�heeft�de�heer�Jansen�enkele�gebieden�benoemd�waarin�je�volgens�hem�niet�zou�moeten
bouwen.�Er�zijn�volgens�mij�duidelijke�redenen�om�dat�zo
te�doen.�Uiteindelijk�moeten�we�de�gemeenten�toch�het
vertrouwen�geven�om�dat�met�maatwerk�ter�plekke�aan
te�pakken.�In�zijn�bijdrage�heeft�de�heer�Jansen�duidelijk
geschetst�hoe�het�probleem�is�ontstaan.�De�problematiek
is�in�het�hele�land�verschillend.�Het�is�dus�niet�gek�om�besluiten�te�laten�nemen�in�de�bestuurslaag�die�het�dichtst
bij�de�burger�ligt.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Mag�ik�dus�concluderen�dat�de�VVD-fractie�vindt�dat�–�los
van�het�feit�dat�gemeenten�maatwerk�moeten�leveren;
daarmee�ben�ik�het�eens�–�we�de�algemene�kwaliteit�landelijk�moeten�bewaken?
De�heer�Houwers�(VVD):
De�VVD-fractie�wil�landelijk�de�zaken�regelen�die�landelijk�van�belang�zijn.�Heel�veel�zaken�kunnen�we�aan�de�gemeenten�overlaten.�Wat�ons�betreft�kunnen�we�dat�met
een�gerust�hart�doen,�zeker�als�we�deze�problematiek�hebben�opgelost.�We�zullen�in�de�loop�van�dit�debat�kunnen
vaststellen�of�dat�lukt.
Wat�de�VVD-fractie�betreft�voeren�we�nu�een�debat�om
te�komen�tot�een�afronding�zodat�we�het�onderwerp�op

10 maart 2011
TK�59

59-3-4

Houwers
een�goede�manier�aan�de�gemeenten�kunnen�overlaten.
Wij�willen�de�kans�benutten�de�minister�enkele�vragen�te
stellen�over�de�manier�waarop�bestemmingen�in�de�ruimtelijke�ordening�zijn�geregeld�en�hoe�we�dat�in�de�toekomst�gaan�doen.�Eerst�wil�ik�ingaan�op�het�wetsvoorstel.
De�VVD-fractie�juicht�toe�dat�dit�wetsvoorstel�nu�ter
behandeling�bij�de�Kamer�ligt.�Er�wordt�in�de�Kamer�al
meerdere�jaren�gesproken�over�de�permanente�bewoning
van�recreatiewoningen.�Even�zo�vaak�is�getracht�te�komen
tot�een�definitieve�oplossing.�Met�de�behandeling�van�dit
wetsvoorstel�hopen�we�tot�een�goed�einde�van�de�discussie�te�kunnen�komen.�Hoewel�we�blij�zijn�dat�het�eind�van
de�discussie�in�zicht�is,�vinden�we�het�legitiem�om�over�dit
onderwerp�te�spreken.�De�behandeling�door�gemeenten
van�de�permanente�bewoning�van�recreatiewoningen�is
namelijk�lange�tijd�niet�eenduidig�geweest.�Handhaving
vormde�niet�echt�een�aandachtspunt,�wellicht�omdat�men
daar�geen�prioriteit�aan�gaf�of�omdat�men�de�permanente
bewoning�helemaal�geen�probleem�vond.�In�ieder�geval�is
deze�door�veel�gemeenten�lange�tijd�gedoogd,�en�als�er�al
gehandhaafd�werd,�is�dat�niet�consequent�gedaan.
Zo�zijn�er�door�vertegenwoordigers�van�de�gemeenten
in�het�verleden�toezeggingen�over�permanente�bewoning
gedaan�die�later�weer�werden�ingetrokken.�Daarnaast�bestonden�er�grote�verschillen�tussen�gemeenten.�Bepaalde�gemeenten�kozen�voor�handhaving�waar�andere�juist
kozen�voor�legalisering.�Dit�heeft�voor�veel�onduidelijkheid�en�onzekerheid�gezorgd�bij�bewoners�van�recreatiewoningen.�Hoewel�de�bewoners�de�grens�van�het�toelaatbare�hebben�opgezocht,�blijkt�ook�uit�de�aangehaalde
voorbeelden�wel�dat�het�hier�niet�uitsluitend�kwaadwillende�burgers�betreft.�De�groep�waarover�we�nu�spreken,�de
groep�die�al�voor�31 oktober�2003�permanent�in�een�recreatiewoning�is�gaan�wonen,�heeft�te�maken�gehad�met�een
onduidelijke�en�inconsequente�overheid.�Zo�konden�burgers�tot�de�afweging�komen�dat�de�permanente�bewoning
van�recreatiewoningen�niet�tot�ingrijpen�zou�leiden.
Bijzonder�is�wel�dat�door�middel�van�dit�wetsvoorstel
door�de�rijksoverheid�wordt�ingegrepen�in�een�verantwoordelijkheid�die�bij�gemeenten�en�provincies�ligt.�De
ruimtelijke�ordening�op�dit�gebied�hoort�daar�immers
thuis.�Deze�verantwoordelijkheid�moet�goed�worden�geregeld.�De�eerder�genoemde�problemen�omtrent�de�permanente�bewoning�van�recreatiewoningen�uit�het�verleden
zijn�aanleiding�om�nu,�door�middel�van�dit�wetsvoorstel,
te�trachten�om�met�een�schone�lei�te�beginnen.�We�proberen�op�deze�manier�schoon�schip�te�maken.
Daarbij�past�dit�wetsvoorstel�in�de�discussie�die�eerder�in�de�Kamer�heeft�plaatsgevonden�en�die�is�aangezwengeld�door�mevrouw�Veenendaal,�oud-Kamerlid�namens�de�VVD,�en�daarvoor�al�door�mevrouw�Van�Gent
van�GroenLinks.�In�de�motie-Veenendaal�werd�de�regering
opgeroepen�om�ervoor�te�zorgen�dat�gemeenten�die�niet
aantoonbaar�helder�en�consequent�zijn�geweest�in�hun
handhavingsbeleid,�een�persoonsgebonden�gedoogbeschikking�verstrekken�aan�bewoners�die�permanent�in�een
recreatiewoning�woonden�voor�31 oktober�2003.�Later�is
de�regering�middels�een�motie�van�mijn�collega�Neppérus
opgeroepen�om�deze�mensen�voor�1 januari�2010�een�persoonsgebonden�beschikking�te�geven�als�de�gemeenten
pas�later�zijn�gaan�handhaven.
In�dit�wetsvoorstel�worden�voorwaarden�genoemd
waaraan�een�bewoner�van�een�recreatiewoning�moet�voldoen�als�hij�in�aanmerking�wil�komen�voor�een�persoonsgebonden�beschikking.�Deze�voorwaarden�sluiten�aan�bij
de�discussie�die�eerder�in�de�Kamer�heeft�plaatsgevon-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

den.�In�dit�wetsvoorstel�kan�echter�niet�alles�worden�geregeld.�Er�zijn�namelijk�ook�situaties�waarin�de�gemeente�al
een�tijdelijke�gedoogbeschikking�heeft�afgegeven.�Daarvoor�kan�een�goede�reden�zijn.�Die�gevallen�vallen�buiten�het�kader�van�dit�wetsvoorstel.�Daarnaast�zijn�er�situaties�waarin�mensen�lange�tijd�geleden�een�brief�of�een
aankondiging�van�optreden�hebben�ontvangen�van�de�gemeente,�maar�daarna�geen�enkele�vervolgactie�van�de�gemeente�hebben�gezien.�Ook�zij�zouden�hierbuiten�kunnen
vallen.�Verder�zijn�er�gemeenten�die�pas�recent�actief�zijn
geworden�en�de�laatste�jaren�toch�aanschrijvingen�hebben�gedaan�of�dwangsommen�hebben�opgelegd,�terwijl
er�voordien�niets�werd�gedaan.
Er�zijn�dus�verschillende�gevallen�die�buiten�dit�wetsvoorstel�vallen.�We�kunnen�hier�niet�alles�regelen�en�we
kunnen�niet�het�maatwerk�leveren�dat�gemeenten�wellicht
wel�kunnen�leveren.�Dat�betekent�dat�we�erop�vertrouwen
dat�gemeenten,�ook�in�het�licht�van�hun�eigen�optreden�in
het�verleden,�op�een�goede�manier�kijken�naar�de�schrijnende�gevallen�die�niet�voldoen�aan�de�voorwaarden.�Ik
spreek�dus�mijn�vertrouwen�uit�in�die�gemeenten�en�in
het�oordeel�dat�zij�hierover�kunnen�vellen.
Een�discussie�die�in�het�verlengde�ligt�van�dit�wetsvoorstel,�betreft�het�onderscheid�in�bescherming�tussen�woningen�en�recreatiewoningen.�De�VVD�heeft�eerder�de
wens�uitgesproken�dat�dit�onderscheid�wordt�herzien.�De
vraag�is�of�we�moeten�blijven�vasthouden�aan�het�onderscheid�tussen�woningen�en�recreatiewoningen.�Iets�is�immers�geschikt�om�te�bewonen�of�niet.�Er�lijkt�veel�te�zeggen�voor�het�vrijlaten�van�het�gebruik�van�een�woning,
als�eenmaal�is�bepaald�dat�woningen�op�een�bepaalde
plek�mogen�worden�gebouwd�en�als�de�woningen�voldoen�aan�het�Bouwbesluit.�Dit�geeft�de�mensen�meer�vrijheid�om�hun�woning�te�gebruiken�zoals�zij�dat�wensen.
Ook�verminderen�we�daarmee�de�regeldruk�en�de�handhavingslasten�voor�gemeenten.�We�moeten�dan�echter
niet�langer�recreatiewoningen�bouwen�op�plaatsen�in�de
natuur�waar�reguliere�woningbouw�niet�is�toegestaan;�we
moeten�echt�restrictief�zijn.�Laten�we�daarover�eerlijk�en
duidelijk�zijn�tegenover�de�burgers.�Een�andere�overweging�om�tot�opheffing�van�het�verschil�te�komen,�zou�kunnen�zijn�de�situatie�in�andere�Europese�landen.�Dan�mag
men�denken�aan�landen�als�Duitsland�en�Denemarken,
waar�er�op�dat�gebied�toch�anders�naar�wordt�gekeken.
Maar�goed,�wij�willen�daarover�niet�nu�al�een�standpunt�innemen.�Wij�verzoeken�de�minister�om�in�de�actualisatie�van�de�Nota�Ruimte�en�ons�ruimtelijkeordeningsbeleid�de�voor-�en�nadelen�van�een�eventuele�opheffing�van
zo'n�verschil�mee�te�nemen,�na�te�gaan�in�welke�situaties
je�dat�zou�kunnen�doen�en�te�bekijken�hoe�andere�voorbeelden�daarin�werken.�Kan�de�minister�ons�daarover�informeren?
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�sta�open�voor�de�discussie�die�de�heer�Houwers�wil.�De
vraag�is�uiteindelijk�of�het�antwoord�niet�al�bekend�is.�De
heer�Houwers�zegt�dat�natuurgebieden�niet�zodanig�bestemd�moeten�worden�dat�er�permanent�gebouwd�en�gewoond�wordt.�Dat�wil�zijn�partij�niet.�Vervolgens�zegt�hij
dat�die�vraag�ook�voor�bestaande�woningen�moet�worden
gesteld.�Is�het�antwoord�uiteindelijk�niet�dat�je�in�natuurgebieden�niet�permanent�kunt�wonen?�Voor�nieuwbouw
wil�de�heer�Houwers�het�al�niet.�Dan�moet�hij�dat�toch�ook
voor�bestaande�bouw�niet�willen?

10 maart 2011
TK�59

59-3-5

Houwers
De�heer�Houwers�(VVD):
Wat�bedoelt�de�heer�Monasch�met�de�opmerking�dat�ik�dit
voor�nieuwbouw�niet�wil?
De�heer�Monasch�(PvdA):
De�heer�Houwers�zegt�dat�wij�geen�nieuwe�recreatiewoningen�moeten�willen�in�beschermde�natuurgebieden.
De�heer�Houwers�(VVD):
Ja.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Zegt�u�dan�ook�dat�de�bestaande�recreatiewoningen�in
natuurgebieden�niet�moeten�worden�omgebouwd�tot�woningen�die�permanent�bewoond�kunnen�worden?
De�heer�Houwers�(VVD):
Ik�zie�daar�wel�grote�problemen.�Ik�kan�me�goed�voorstellen�dat�dit�een�van�de�voorwaarden�is�waaraan�moet
worden�voldaan.�Ik�ben�echter�niet�in�staat�om�mijn�eigen�vraag�nu�al�te�beantwoorden,�anders�zou�ik�hem�niet
aan�de�minister�stellen.�Ik�wil�graag�weten�wat�de�vooren�nadelen�zijn�en�welke�uitsluitingen�je�daarbij�zou�kunnen�maken.�Ik�kan�mij�goed�voorstellen�dat�van�een�ehsgebied�of�een�ander�gebied�met�belangrijke�natuurwaarden�wordt�gezegd�dat�het�daar�niet�kan.�In�die�zin�kunnen
wij�heel�terughoudend�zijn.�Wij�willen�echter�voorkomen,
wat�wel�is�gebeurd,�dat�tegen�mensen�wordt�gezegd�dat
zij�geen�reguliere�woning�mogen�bouwen,�terwijl�tegelijkertijd�wel�plannen�voor�recreatieve�bedrijvigheid�die�uiteindelijk�ook�tot�een�vorm�van�woningbouw�leiden,�mogelijk�worden.�Hierin�kunnen�wij�restrictiever�zijn.�Onze
vraag�is�om�nadrukkelijker�te�kijken�wat�je�met�het�gebruik
van�de�woning�zou�kunnen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
De�heer�Houwers�wil�zijn�eigen�vraag�niet�beantwoorden,
maar�vroeg�of�laat�zal�die�vraag�toch�beantwoord�moeten
worden.�Het�is�wel�prettig�als�ook�de�VVD�daar�op�een�gegeven�moment�een�mening�over�heeft.�Mijn�vraag�is�of�hij
niet�zijn�eigen�vraag�al�beantwoord�heeft.�Hij�zegt�namelijk�dat�hij�geen�nieuwe�recreatiewoningen�in�beschermde�natuurgebieden�wil.�Dat�betekent�toch�impliciet�dat�hij
niet�wil�dat�de�bestaande�recreatiewoningen�in�de�natuurgebieden�worden�omgekat�naar�permanente�bewoning?

gens�een�dossier�dat�ik�graag�aan�een�van�mijn�collega's
overlaat.�De�discussie�gaat�over�de�wijze�waarop�je�daarmee�omgaat,�de�hoeveelheid�ervan�en�de�manier�waarop
je�het�financiert.�Wij�vinden�dat�je�in�belangrijke�natuurgebieden,�welke�kwalificatie�je�daaraan�ook�geeft,�niet�zomaar�kunt�gaan�bouwen.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
De�VVD�wil�helemaal�de�ehs�niet�beschermen.�Zij�wil�die
zo�graag�mogelijk�om�zeep�helpen�en�volbouwen.�In�het
regeerakkoord�is�bovendien�gesteld�dat�de�provincie�over
dit�soort�zaken�gaat.�Waarom�verdedigt�de�heer�Houwers
hier�überhaupt�nog�een�wet�die�volgens�hem�niet�ter�zake
doet?
De�heer�Houwers�(VVD):
Dat�heb�ik�in�mijn�inleiding�aangegeven.�Wij�hebben�in�de
Tweede�Kamer�diverse�debatten�hierover�gevoerd,�geëntameerd�door�verschillende�fracties.�Wij�vinden�het�wel
verstandig�dat�wij�een�debat�dat�wij�op�deze�manier�hebben�aangezwengeld,�op�een�ordentelijke�manier�tot�een
einde�brengen.�Het�lijkt�ons�dat�dit�wetsvoorstel�daartoe
een�prima�aanleiding�is.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Dan�zegt�u�toch�gewoon:�we�leggen�het�terug�bij�de�provincie?�Dat�is�toch�uw�voorstel?�Waarom�moeten�we�het
er�hier�over�hebben?
De�heer�Houwers�(VVD):
Over�dit�wetsvoorstel?�Nou�ja,�omdat�wij�in�deze�Kamer
de�minister�hebben�opgeroepen�om�richting�gemeenten
aan�te�geven�dat�mensen�in�bepaalde�situaties�–�de�gevallen�van�voor�31 oktober�2003�–�het�recht�krijgen�op�een
persoonsgebonden�beschikking.�Dat�is�wat�we�met�dit
wetsvoorstel�beogen,�en�dat�is�waar�de�VVD�op�dit�moment�vierkant�voor�staat.�Wat�ik�daarnaast�doe,�is�met�u
proberen�een�doorkijkje�te�maken,�om�wellicht�de�kaders
waarover�de�heer�Jansen�het�had�te�kunnen�geven,�om�op
die�manier�de�ruimtelijkeordeningsvraagstukken�aan�de
gemeenten�en�de�provincies�te�kunnen�overlaten.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Wat�in�het�regeerakkoord�staat,�klopt�dus�eigenlijk�niet
meer.

De�heer�Houwers�(VVD):
De�heer�Monasch�zegt�dat�ik�het�impliciet�al�zeg.�Wij�willen�graag�de�voor-�en�nadelen�van�de�huidige�situatie�op
een�rijtje�zien.�Het�komt�nu�al�voor.�Wellicht�is�het�ook�al
gebeurd.�Dit�overziende,�kan�ik�me�goed�voorstellen�dat
wij�die�beperking�aanbrengen.�Wij�willen�echter�de�discussie�voeren.�Voor�de�VVD�is�de�natuur�gewoon�ook�zeer
belangrijk�en�wij�willen�niet�midden�in�de�natuur�van�alles
en�nog�wat�bouwen.�Dat�moge�duidelijk�zijn.

De�heer�Houwers�(VVD):
Alles�wat�in�het�regeerakkoord�staat,�klopt.�Dat�zult�u�toch
ook�van�harte�onderschrijven.�Of�zie�ik�dat�verkeerd?

De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�zou�willen�dat�wij�het�bandje�kunnen�terugspoelen,
want�ik�hoor�de�heer�Houwers�zeggen�dat�de�ecologische
hoofdstructuur�heel�belangrijk�is.�Maar�dat�is�nu�juist�wat
hij�met�de�coalitie�om�zeep�heeft�geholpen.�Hij�ziet�dus
toch�wel�de�waarde�in�van�natuur?

De�voorzitter:
Ik�schrijf�niks.�Mijnheer�Braakhuis,�u�doet�het�ook!

De�heer�Houwers�(VVD):
De�heer�Braakhuis�heeft�niemand�van�de�VVD�ooit�horen
zeggen�dat�wij�natuur�niet�belangrijk�vinden.�Dit�is�overi-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�voorzitter:
U�zegt�allemaal�steeds�"u".
De�heer�Houwers�(VVD):
Sorry,�ik�zal�via�de�voorzitter�spreken.

De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�voel�me�natuurlijk�aangesproken.�Wij�zitten�anders�in
deze�film.�Wij�houden�wel�van�de�ecologische�hoofdstructuur,�en�wij�menen�dat�ook.

10 maart 2011
TK�59

59-3-6

Houwers
De�heer�Verhoeven�(D66):
Mijn�collega�Braakhuis�maakt�zich�een�beetje�zorgen�over
de�koers�van�de�VVD�waar�het�gaat�om�de�omgang�met
natuur,�ik�maak�me�een�beetje�zorgen�over�de�koers�van
de�VVD�met�betrekking�tot�de�lokale�autonomie.�Mijnheer
Houwers�heeft�zojuist�verkondigd�dat�het�wat�hem�betreft
erom�gaat�dat�de�gemeenten�daarover�gaan.�Maar�op�een
heleboel�andere�dossiers�zeggen�de�VVD�en�dit�regeerakkoord�–�waarin�overigens�heel�veel�dingen�staan�die�niet
kloppen�–�dat�het�nu�juist�wel�landelijk�moet�worden�geregeld.�Ik�denk�aan�verplicht�aanbesteden�van�het�openbaar�vervoer,�de�antikraakwet�enzovoorts.�Dat�zijn�juist
voorbeelden�waarin�de�VVD�juist�treedt�in�de�autonomie
van�gemeenten.�Kan�de�heer�Houwers�uitleggen�waar�de
VVD�staat�als�het�gaat�om�de�lokale�autonomie�van�de�gemeenten?
De�heer�Houwers�(VVD):
Ik�wil�die�vraag�graag�beantwoorden�wat�de�ruimtelijke
ordening�betreft,�want�daarover�hebben�we�het�hier.�De
ruimtelijke�ordening�laten�we�graag�aan�de�gemeenten
over,�want�zij�staan�het�dichtst�bij�de�burgers.�Wij�denken
dat�zij�het�makkelijkst�maatwerk�kunnen�leveren.�Hierbij
geldt�het�adagium:�je�gaat�erover,�of�je�gaat�er�niet�over.
Het�feit�dat�wij�hier�vandaag�toch�nog�over�dit�onderwerp
spreken,�wat�feitelijk�bij�de�gemeenten�thuishoort,�ligt
aan�onszelf.�De�meerderheid�hier�heeft�gezegd�dat�wij�een
voorstel�zoals�dit�zouden�willen�zien.�Enkele�fracties�zagen
dat�in�het�verleden�niet�zo�zitten,�maar�wij�denken�dat,�als
zo'n�traject�wordt�ingezet,�het�passend�is�om�het�netjes�af
te�maken.�Ik�heb�in�mijn�bijdrage�aangegeven�dat�wij�dit
als�een�afronding�zien,�en�dat�we�de�verdere�afwikkeling
graag�overlaten�aan�de�gemeenten.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�ben�ook�blij�dat�we�vandaag�dit�wetsvoorstel�behandelen.�Maar�ik�wil�graag�van�de�heer�Houwers�weten�of�hij
het�met�mij�eens�is�dat�dit�wetsvoorstel�toch�wel�vrij�ver
gaat�in�het�treden�in�de�bevoegdheid�van�gemeenten,�en
zo�ja,�wat�dan�zijn�oordeel�is�–�straks�kunnen�we�het�antwoord�van�de�minister�daarin�meenemen�–�over�de�mate�waarin�deze�wet�treedt�in�de�bevoegdheid�van�de�gemeenten.
De�heer�Houwers�(VVD):
Ik�deel�de�mening�van�de�heer�Verhoeven�dat�dit�ver�gaat
in�de�bevoegdheid�van�de�gemeenten.�Maar�de�aanleiding
daarvoor�wordt�geschetst�in�deze�wet,�en�die�aanleiding
is�door�de�Kamer�ook�benoemd�bij�het�verzoek�om�tot�een
wet�als�deze�te�komen:�het�onduidelijke�beleid�in�het�verleden.�Op�basis�daarvan�willen�we�zaken�uit�het�verleden
oplossen,�wat�we�met�deze�wet�proberen�te�doen.�Ondertussen�blijf�ik�toch�vertrouwen�houden�in�de�gemeenten,
die�het�wel�aankunnen.�De�heer�Verhoeven�heeft�gelijk
als�hij�zegt�dat�dit�erg�in�de�autonomie�van�de�gemeenten
treedt,�maar�ik�heb�aangegeven�waarom�dat�is.�Voor�het
overige�willen�wij�graag�vertrouwen�uitspreken�in�die�gemeenten.�Zij�zouden�dit�prima�kunnen�oppakken.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Voor�D66�is�een�aanleiding�in�het�verleden�geen�reden
om�iets�in�de�toekomst�alsnog�verkeerd�te�gaan�regelen.
Ik�hoop�dat�de�VVD�dat�met�mij�eens�is.�Op�dit�moment
ligt�er�iets�voor�dat�misschien�wel�volgens�dat�mechanisme�te�werk�gaat,�namelijk�dat�we�onszelf�toch�opzadelen

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

met�iets�wat�niet�wenselijk�is.�Gaat�de�heer�Houwers�daar
straks�dan�voorstemmen?
De�heer�Houwers�(VVD):
Wij�zullen�natuurlijk�de�beantwoording�van�de�minister�afwachten.�Maar�met�de�wetenschap�van�nu�heb�ik�de�indruk�dat�de�VVD-fractie�voor�dit�wetsvoorstel�zal�stemmen.�Dat�heeft�alles�te�maken�met�het�feit�dat�wij�hier�zelf
om�gevraagd�hebben.�Wij�denken�met�elkaar�een�probleem�op�te�lossen.�Als�dat�is�gebeurd,�kunnen�we�de�besluitvorming�rond�de�recreatiewoningen�met�een�gerust
hart�aan�de�gemeenten�overlaten.�Ik�wacht�met�belangstelling�de�beantwoording�van�de�minister�af.

De�heer�Lucassen�(PVV):
Voorzitter.�Het�wetsvoorstel�dat�we�vandaag�bespreken
moet�een�einde�maken�aan�de�onzekere�situatie�waar�veel
eigenaren�van�recreatiewoningen�zich�in�bevinden.�Een
onzekere�situatie�die�het�gevolg�is�van�het�feit�dat�het�in
Nederland�mogelijk�is�dat�je�als�crimineel�wordt�behandeld�terwijl�je�woont�in�je�eigen�huis,�in�je�eigendom.�De
afgelopen�jaren�is�door�de�gemeenten�een�sterk�verschillend�beleid�gevoerd�hierop.�Sommige�gemeenten�zagen
ook�de�onzin�in�van�deze�regels�en�verleenden�toestemming�aan�eigenaren.�Andere�gemeenten�gedoogden�het.
Sommige�gemeenten�hielden�het�bij�een�sporadische
dreigbrief�en�weer�andere�kozen�voor�handhaving.�Keiharde�handhaving�die�soms�Stasi-achtige�vormen�aannam.
Uit�de�honderden�voorbeelden�die�ik�heb�ontvangen�via
de�post�en�de�mail�zal�ik�er�een�met�u�delen,�voorzitter.
Bij�de�rechtbank�in�Assen�diende�in�2006�een�kort�geding�tussen�twee�bewoners�van�een�recreatiewoning�en
de�gemeente�Westerveld.�De�bewoners,�een�man�en�een
vrouw,�kochten�de�woning�in�2003�en�die�woning�werd
permanent�bewoond.�En�dat�werd�gedoogd�door�de�gemeente.�Op�enig�moment�jaren�later�liet�de�gemeente�weten�dat�permanente�bewoning�niet�meer�getolereerd�zou
worden�en�er�werd�begonnen�met�controles.�En�wat�voor
controles!�De�gemeente�begon�met�wat�zij�zelf�noemde,
intensieve�observaties�van�de�woning.�Tussen�maart�en
juni�2006�is�in�totaal�27�keer�vanaf�de�openbare�weg�gecontroleerd�of�er�sprake�was�van�permanente�bewoning.
Uit�rapportages�en�gemaakte�foto's�blijkt�dat�de�gemeente
onder�meer�de�aanwezigheid�van�auto's,�het�buitenzetten
van�vuilnisbakken,�het�open-�en�dichtdoen�van�gordijnen
en�het�binnen-�of�buitenzetten�van�tuinstoelen�heeft�geconstateerd.�De�gemeente�legt�het�stel�een�dwangsom�op
wegens�de�overtreding.�Die�dwangsommen�zijn�niet�mals.
Die�lopen�in�de�duizenden�euro's.�De�maximale�boete�bedraagt�hiervoor�zelfs�€�45.000.
De�PVV�is�een�groot�voorstander�van�grondige�handhaving,�maar�hier�is�de�verhouding�toch�echt�helemaal�zoek.
In�recreatiewoningen�worden�eigenaren�bespioneerd
door�de�gemeenten�om�vast�te�stellen�dat�ze�in�hun�eigen
huis�wonen,�terwijl�andere�gemeenten,�soms�dezelfde�gemeenten,�een�lans�breken�voor�bijvoorbeeld�krakers�die
door�diefstal�bezit�nemen�van�andermans�huis.�Het�is�de
wereld�op�z'n�kop.�Kafka�zou�er�een�dik�boek�over�kunnen
schrijven.�Dit�kan�echt�alleen�in�Nederland.�Sterker�nog,
dit�gebeurt�ook�alleen�in�Nederland,�want�geen�enkel�ander�land�verbiedt�burgers�te�wonen�in�de�eigen�woning.

10 maart 2011
TK�59

59-3-7

Lucassen
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Mijn�mond�valt�open�van�verbazing.�Het�is�net�alsof�ik
naar�een�andere�partij�aan�het�luisteren�ben.�Dit�is�de�partij�van�de�handhaving.�Als�het�om�immigranten�gaat,�bent
u�er�als�partij�als�de�kippen�bij�om�ervoor�te�zorgen�dat
er�gehandhaafd�word,�desnoods�met�alle�middelen�die
zijn�toegestaan.�En�hier,�waar�de�regels�ook�gehandhaafd
moeten�worden,�zijn�mensen�welbewust�en�willens�en
wetens�in�overtreding�en�vindt�u�dat�goed.
(rumoer�vanaf�de�publieke�tribune)
De�voorzitter:
Dames�en�heren,�dat�moet�u�niet�doen.�Dat�is�niet�toegestaan�in�de�Kamer.�Als�u�dat�nog�een�keer�doet,�moeten
we�afscheid�van�elkaar�nemen,�en�dat�zou�ik�jammer�vinden.�Dus�u�moet�dat�echt�niet�doen.
De�heer�Lucassen�(�PVV):
Ik�kan�maar�op�een�manier�reageren�op�de�interruptie�van
de�heer�Braakhuis�en�dat�is�door�te�herhalen�dat�wij�groot
voorstander�zijn�van�handhaving.�De�Partij�voor�de�Vrijheid�is�gewoon�tegenstander�van�het�principe�dat�je�als
eigenaar�van�een�woning�niet�in�je�eigen�huis�mag�wonen.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Maar�dit�zijn�mensen�die�bouwen�op�een�plek�waar�het
niet�mag.�Daar�begint�de�overtreding�al.�Het�maakt�mij
niet�uit�of�het�van�henzelf�is�of�niet.�De�PVV�meet�met
twee�maten.�De�PVV�is�voor�handhaving�wanneer�het
haar�uitkomt�en�is�tegen�handhaving�als�dat�electoraal�beter�voor�haar�is.�Dit�noem�ik�gewoon�opportunistisch.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Is�de�heer�Lucassen�het�met�mij�eens�dat�het�wonen�in�vakantiehuisjes�strafbaar�is?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Het�wonen�in�vakantiehuisjes�is�helemaal�niet�strafbaar.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Is�volgens�de�PVV�het�permanent�bewonen�van�vakantiehuisjes�die�daar�niet�voor�bedoeld�zijn,�die�daar�niet�geschikt�voor�zijn�en�waarvoor�heel�andere�regels�en�een�andere�OZB�gelden�dan�voor�andere�huisjes,�niet�strafbaar?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Kijk,�nu�corrigeert�de�heer�Verhoeven�zichzelf�gelukkig:�hij
maakt�nu�verschil�tussen�wonen�en�permanent�wonen.
Dat�is�een�belachelijk�verschil,�dat�wij�alleen�in�Nederland
kennen.�Wij�maken�onderscheid�tussen�recreatiewoningen�en�gewone�woningen.�Dat�is�helemaal�niet�nodig�en
daar�willen�wij�vanaf.
Ik�wil�ook�nog�graag�reageren�op�de�interruptie�van
GroenLinks.�De�enige�fractie�die�hier�politiek�opportunistisch�bezig�is,�is�de�fractie�van�GroenLinks.�Zij�pleit�er�immers�voor�om�het�kraakverbod�overal�op�te�heffen�en�om
mensen�dus�weer�een�vrijbrief�te�geven�om�onder�het
mom�van�woningnood�bezit�te�nemen�van�het�eigendom
van�iemand�anders.�Zodra�iemand�in�zijn�eigendom�wil
wonen,�vindt�GroenLinks�het�echter�nodig�om�daarop�te
controleren.�Dat�is�kromme�handhaving.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter,�dank�dat�u�mij�toestaat�om�hierop�te�reageren.�Ook�op�dat�punt�zijn�wij�voor�handhaving.�De�kraakwet�ziet�erop�toe�dat�je�tijdelijk�in�de�woning�mag�wonen,
maar�wanneer�de�eigenaar�daar�verder�mee�wil,�moet�je
vertrekken.�Daar�zijn�wij�voor.�Wij�zijn�voor�het�toepassen�van�de�bestaande�wetten�en�regels;�nu�bent�u�aan�de
beurt.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Ik�maak�graag�gebruik�van�die�beurt.�Mijn�vraag�aan�de
GroenLinksfractie�is:�zij�is�toch�nog�steeds�voor�afschaffing�van�het�kraakverbod?
De�voorzitter:
Het�wordt�nu�een�beetje�onoverzichtelijk.�Als�u�daar�staat,
is�het�de�bedoeling�dat�u�vragen�beantwoordt.�Als�de�heer
Braakhuis�daar�staat,�kunt�u�hem�vragen�stellen.�Anders
houd�ik�het�overzicht�niet.�U�vervolgt�uw�betoog.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dan�maak�ik�een�eind�aan�deze�discussie�door�vast�te�stellen�dat�GroenLinks�het�oké�vindt�dat�mensen�in�een�huis
gaan�wonen�dat�niet�van�hen�is,�maar�mensen�wil�verbieden�om�te�wonen�in�een�woning�die�hun�eigen�bezit�is.
Dat�is�de�kern�van�het�beleid�van�GroenLinks.
De�voorzitter:
U�vervolgt�uw�betoog.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dank�u�wel,�voorzitter.
Dit�wetsvoorstel�biedt�een�kleine�handreiking�aan�de�eigenaren�die�de�afgelopen�jaren�met�deze�wisselende�problematiek�en�met�de�wisselende�uitvoering�van�deze�regels�zijn�geconfronteerd.�De�PVV�steekt�liever�haar�arm
uit�om�de�eigenaren�van�recreatiewoningen�uit�dit�moeras�van�zuigende�bestemmingsplannen�te�trekken.�Mijn
amendement�zal�ervoor�zorgen�dat�de�eigenaar�van�een
recreatiewoning�gewoon�het�recht�krijgt�om�daarin�te�wonen.
Tegelijkertijd�willen�wij�ervoor�zorgen�dat�de�leefbaarheid�en�de�sfeer�in�deze�gebieden�niet�in�gevaar�komen.
Wij�willen�bijvoorbeeld�niet�dat�dit�soort�woningen�permanent�verhuurd�gaat�worden�aan�uitzendbureaus�of
koppelbazen�om�vervolgens�te�dienen�als�een�soort�opvangkamp�voor�Poolse�of�andere�Oost-Europese�arbeidsmigranten.�De�SP-fractie�heeft�dit�zeer�terecht�aangehaald:
dat�soort�overlast�moet�worden�voorkomen.�Uiteraard�is
het�voldoen�aan�het�Bouwbesluit�de�basis�van�alles.
Dit�wetsvoorstel�maakt�deze�kromme�regels�wel�iets
rechter,�maar�van�echt�recht�is�nog�geen�sprake.�In�je�eigen�huis�moet�je�altijd�kunnen�wonen.�Ik�hoop�dan�ook�op
een�brede�steun�voor�het�amendement�dat�dit�mogelijk
moet�maken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�heb�een�vraag�over�het�amendement.�Heb�ik�het�goed
begrepen�dat�in�het�amendement�het�recht�op�permanente�bewoning�niet�afhankelijk�wordt�gesteld�van�de�vraag
of�iemand�nog�een�ander�huis�heeft�en�dus�of�er�sprake
is�van�een�tweede�woning�of�van�de�eerste�en�enige�woning?

10 maart 2011
TK�59

59-3-8

Lucassen
De�heer�Lucassen�(PVV):
In�het�amendement�wordt�uitgegaan�van�de�behoefte
van�sommige�eigenaren�om�er�permanent�te�wonen.�Dat
wordt�dus�gekoppeld�aan�de�inschrijving.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dan�betekent�het�amendement�impliciet�dat�alle�recreatiewoningen�in�het�buitengebied�en�alle�nieuwe�recreatiewoningen�die�gebouwd�worden,�ook�gewone�woningen�mogen�worden.�Is�het�onderscheid�tussen�recreatiewoningen
en�andere�woningen�daarmee�voor�u�eigenlijk�zinloos�geworden?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Niet�helemaal,�want�wij�willen�dit�sowieso�beperken�tot
het�eigenaarschap.�Wij�willen�dus�niet�dat�er�heel�veel
verhuring�gaat�plaatsvinden�voor�permanente�bewoning.
In�die�zin�is�het�recreatieaspect�gewaarborgd,�maar�dit
komt�tegelijkertijd�tegemoet�aan�het�recht�van�de�eigenaar�om�te�wonen�in�zijn�eigen�bezit.
De�voorzitter:
Tot�slot,�mijnheer�Jansen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Lucassen�weet�dat�in�de�praktijk�op�recreatieparken�waar�woningen�verkocht�zijn,�heel�vaak�een�vorm�van
onderverhuur�plaatsvindt.�Sterker�nog:�dat�wordt�gepropageerd�met�de�stelling�dat�je�daar�als�eigenaar�een�paar
centjes�mee�kunt�verdienen.�Hoe�is�dit�te�rijmen�met�uw
voorstel?
De�heer�Lucassen�(PVV):
In�die�zin�hebben�de�gemeenten�nog�steeds�het�recht�en
eigenlijk�de�plicht�om�handhavend�op�te�treden.�Dit�amendement�zorgt�er�immers�voor�dat�het�recht�op�permanente�bewoning�voorbehouden�is�aan�de�daadwerkelijke�eigenaar.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�probeer�u,�geachte�afgevaardigde�Lucassen,�altijd�goed
te�volgen.�U�raakt�mij�op�een�gegeven�moment�kwijt,�dus
graag�een�verheldering.�U�zegt�dat�een�eigenaar�moet
kunnen�doen�en�laten�wat�hij�wil�met�zijn�eigendom,�met
zijn�woning.�Dat�is�een�sympathiek�standpunt�dat�ik�onderschrijf.�Vervolgens�zegt�u�dat�u�hem�met�de�verhuur
gaat�beperken.�Aan�de�ene�kant�zegt�u�dus:�u�bent�eigenaar,�dus�u�mag�zelf�bepalen�of�u�daar�permanent�wilt
wonen�of�dat�u�het�voor�recreatief�gebruik�bewoont.�Aan
de�andere�kant�zegt�u�echter:�maar�u�mag�het�niet�vrij
gaan�verhuren.�Hoe�zit�dat?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dat�is�een�heel�terechte�vraag�van�de�heer�Monasch.�Kijk,
wij�zijn�helemaal�geen�tegenstander�van�de�aanduiding
"recreatiebestemming".�Wij�willen�dat�dus�ook�bewaken.
Tegelijkertijd�willen�wij�wel�recht�doen�aan�het�recht�dat
wij�het�allerbelangrijkst�vinden,�namelijk�dat�je�als�eigenaar�permanent�in�je�recreatiewoning�moet�kunnen�wonen�als�die�behoefte�bestaat.�Vandaar�dat�ik�het�op�die
manier�in�dat�amendement�heb�vervat.
De�voorzitter:
Mijnheer�Monasch,�via�de�voorzitter.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Monasch�(PvdA):
Ik�zou�niet�anders�durven.�Als�het�plotseling�toch�gebeurt,
is�dat�een�fout�mijnerzijds.
De�voorzitter:
We�blijven�het�proberen.
De�heer�Monasch�(PvdA):
Dat�begrijp�ik,�mijnheer�Lucassen,�maar�u�gaat�nu�allemaal�tussenweggetjes�bouwen.�U�zegt:�dit�is�uw�eigendom,�u�mag�ermee�doen�en�laten�wat�u�wilt;�u�mag�het
recreatief�gebruiken�of�er�blijven�wonen.�Daarmee�vervalt�de�bestemming�recreatiewoning�of�anderszins.�Vervolgens�zegt�u:�toch�ga�ik�tegen�deze�mensen�zeggen�dat
zij�het�niet�zomaar�mogen�gaan�verhuren.�Waarom�maakt
u�in�dat�geval�toch�die�uitzondering?�Ik�vraag�het�des�temeer,�omdat�wij�vanmiddag�in�een�ander�verband�gaan
praten�over�huisjesmelkers.�Ik�ben�dus�zeer�benieuwd
naar�uw�antwoord.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dat�is�wederom�een�terechte�vraag.�Dat�doen�wij�om�te
voorkomen�dat�wij�toestanden�krijgen�waarin�recreatiewoningen�gebruikt�worden�door�bijvoorbeeld�uitzendbureaus�of�mensen�die�de�boel�willen�verhuren.�Dan�krijgen
we�waarschijnlijk�toestanden�die�we�niet�willen.�Tegelijkertijd�vinden�wij�dat�eigenaren�wel�permanent�moeten
kunnen�wonen�in�hun�eigen�huis.�Het�gaat�dus�ook�om
permanente�bewoning�in�hun�eigen�bezit.�Dit�amendement�geeft�geen�vrijbrief�voor�onderverhuur.�Dat�beogen
wij�niet�met�dit�amendement.�Dat�heeft�de�heer�Monasch
goed�vastgesteld.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Recreatie�is�per�definitie�niet�permanent.�Recreatie�is�per
definitie�iets�tijdelijks.�Misschien�dat�de�PVV�permanent
wil�recreëren,�maar�dat�kan�per�definitie�niet.�Bestemmingsplannen�zijn�daar�heel�duidelijk�over.�Daarin�wordt
heel�duidelijk�een�onderscheid�gemaakt�tussen�permanente�bewoning�en�de�bestemming�recreëren.�Ik�heb�het
gevoel,�en�ik�hoop�echt�dat�ik�de�heer�Lucassen�daarin
goed�begrijp,�dat�hij�dat�onderscheid�volledig�wil�wegnemen.�Ook�zegt�hij:�als�je�nu�het�bestemmingsplan�overtreedt�door�permanent�te�wonen�in�iets�wat�bedoeld�is
voor�tijdelijke�bewoning,�vinden�wij�dat�goed.�Klopt�dat?
De�heer�Lucassen�(PVV):
De�bestemming�recreatie�voor�een�gebied�onderschrijven�wij�volkomen.�In�een�gebied�dat�aangewezen�is�om�te
recreëren,�moet�je�geen�groot�bedrijf�of�een�gigantische
olieterminal�bouwen;�ik�geef�maar�een�gek�voorbeeld.�Tegelijkertijd�willen�wij�eigenaren�de�mogelijkheid�bieden
om�permanent�in�hun�eigendom�te�wonen.�Die�behoefte�is�er,�want�anders�stonden�wij�hier�niet.�Dat�is�een�probleem.�Er�is�een�behoefte�bij�mensen�om�permanent�in
die�woning�te�wonen.�Wij�willen�de�bestemming�voor�recreatiedoeleinden�wel�handhaven�voor�het�gebied,�maar
de�eigenaar�ook�de�mogelijkheid�geven�om�te�wonen�in
zijn�eigendom.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dan�kom�ik�tot�de�conclusie�dat�de�PVV�iets�wil�wat�niet
kan.�De�PVV�wil�wel�recreatiegebieden�bestemmen�als�recreatiegebied,�bedoeld�voor�tijdelijk�gebruik.�De�woningen�die�op�dat�gebied�staan�en�in�diezelfde�bestemming
vallen,�wil�zij�echter�tegelijkertijd�een�permanente�woon-

10 maart 2011
TK�59

59-3-9

Lucassen
bestemming�geven.�De�heer�Lucassen�wil�twee�dingen
combineren�die�niet�te�combineren�zijn.�Waarom�maakt
hij�niet�gewoon�een�duidelijke�keuze?�Waarom�zegt�hij
niet:�recreatiegebieden�bestaan�wat�ons�betreft�niet;�heel
Nederland�is�om�in�te�wonen?�Of�waarom�zegt�hij�niet:
oké,�wij�houden�de�bestemming�recreatie�aan,�maar�dan
trekken�we�de�consequentie�door�naar�de�woningen�die
op�die�grond�staan?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dat�is�een�heel�goede�vraag.�Wij�willen�niet�iets�wat�niet
kan.�Wij�stellen�namelijk�nooit�dingen�voor�die�niet�kunnen;�dat�doet�de�PVV�niet.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Daar�zal�ik�maar�niet�op�reageren.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Dit�is�buitengewoon�onbeleefd.�Ik�zou�graag�willen�dat�u
daartegen�optreedt,�mevrouw�de�voorzitter.�Volgens�mij
gaan�wij�niet�zo�met�elkaar�om�hier.
De�voorzitter:
Ik�zal�u�een�paar�voorbeelden�uit�de�Handelingen�laten
zien!�Dit�komt�helaas�vaker�voor.�Niet�meer�doen,�mijnheer�Verhoeven.
De�heer�Lucassen�(PVV):
De�bestemming�recreatie�willen�wij�handhaven.�Wij�willen�inderdaad�een�combinatie�tussen�permanent�bewonen�en�de�bestemming�recreatie,�omdat�wij�ook�niet�de
gemeenten�in�de�problemen�willen�brengen.�Bij�een�bestemming�van�permanente�bewoning�horen�immers�extra�eisen,�zoals�trottoirs�en�verlichting.�Nu�laten�wij�aan�de
bewoner�die�daar�wil�wonen�de�keuze�of�die�de�faciliteiten
voldoende�vindt.�Wij�leggen�het�dus�neer�bij�de�eigenaar.
Die�krijgt�het�recht�om�daar�permanent�te�wonen�of�niet.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�zal�de�recreatiegebieden�schetsen�zoals�de�PVV�die
voorstaat.�Het�zijn�dan�recreatiegebieden,�bedoeld�om�te
recreëren,�waar�permanent�mensen�wonen�en�die�helemaal�volgebouwd�worden,�zodat�er�geen�enkele�sprake
meer�is�van�de�mogelijkheid�om�te�recreëren.�Dat�is�wat
de�PVV�wil�bereiken�met�haar�amendement�of�voorstel.�Ik
zal�het�nog�een�keer�zeggen:�het�kan�niet.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�wil�het�graag�iets�gearticuleerd�horen�van�de
PVV. Eigenlijk�zegt�de�PVV�dat�regels�gelden,�behalve�als
het�je�eigendom�is.�Ik�trek�dat�idee�door.�Ik�woon�in�een
gemeentelijk�monument.�Ik�zeg�niet�dat�ik�er�altijd�gelukkig�mee�ben,�maar�er�zijn�regels�aan�verbonden.�Mijn
vraag�aan�de�PVV�is�of�ik�die�regels�rustig�kan�overtreden
omdat�het�mijn�eigendom�is.�Een�ander�voorbeeld�is�dat
iemand�zijn�achtertuin�wil�volbouwen,�misschien�wel�vierhoog.�Het�is�immers�zijn�eigendom,�dus�huppekee,�tegen
alle�verordeningen�en�regels�in.�Ik�hoor�graag�van�de�PVV
of�dit�haar�standpunt�is.�Prevaleert�eigendom�boven�regelgeving?
De�heer�Lucassen�(PVV):
De�GroenLinksfractie�trekt�het�een�beetje�door�tot�in�het
extreme.�Dat�doet�de�PVV�helemaal�niet.�Het�gaat�gewoon
om�een�basisrecht.�Je�moet�kunnen�wonen�in�je�eigen-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

dom.�Ik�heb�het�niet�over�verbouwing,�uitbreiding�et�cetera.�Je�moet�kunnen�wonen�in�je�eigendom.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�herhaal�mijn�vraag.�Ik�wil�dat�de�PVV�dit�articuleert.�Zijn
eigendomsrechten�belangrijker�dan�de�gemeentelijke�verordeningen?
De�heer�Lucassen�(PVV):
Als�je�een�huis�hebt�gekocht,�moet�je�daarin�kunnen�wonen.

De�heer�Monasch�(PvdA):
Voorzitter.�De�discussie�horende,�heb�ik�het�gevoel�dat�wij
vandaag�wellicht�iets�kunnen�afsluiten.�Vervolgens�zal�het
binnenkort�op�een�andere�plaats�weer�terugkomen.
Met�dit�wetsvoorstel�wordt�getracht�zekerheid�te�bieden�aan�mensen�die�al�jarenlang�in�recreatiewoningen
wonen�en�in�de�illegaliteit�bleven.�Het�is�goed�dat�deze
mensen�nu�weten�waaraan�zij�toe�zijn,�maar�dat�de�recreatiewoningen�op�termijn�als�zodanig�weer�op�de�markt�terug�kunnen�komen.�In�veel�gemeenten�is�te�lang,�niet�of
laks�gereageerd�en�is�pas�na�jaren�de�vorm�van�bewoning
gehandhaafd.�Na�een�reeks�aan�maatregelen,�waarbij�gemeenten�zelf�inventarisaties�moesten�maken�en�moesten
kiezen�om�te�legaliseren�of�te�handhaven,�is�in�november
2003�nieuw�beleid�ingezet�dat�permanente�bewoning�eenduidig�verbood,�legalisering�door�gemeenten�onder�voorwaarden�mogelijk�maakte�en�gemeenten�de�mogelijkheid
gaf�persoonsgebonden�ontheffingen�te�verlenen.�Het�was
vervolgens�aan�gemeenten�om�te�handhaven.�Dat�is,�zo
constateer�ik�met�droefenis,�ongelijk�gebeurd.�Daardoor�is
zeer�veel�wrijving�ontstaan.
Met�dit�voorstel�wordt�een�oplossing�geboden�voor�de
mensen�die�al�in�2003�in�een�recreatiewoning�woonden.
Door�nu�ook�andere�bewijzen�toe�te�laten�dan�alleen�de
inschrijving�in�de�GBA�wordt�het�probleem�opgelost�voor
die�groep�van�echt�knellende�gevallen.�Zij�kunnen�in�hun
recreatiewoning�blijven�wonen.
Voor�ons�blijft�van�belang�dat�recreatiewoningen�beschikbaar�blijven�voor�recreatie.�Een�vergunning�zoals
nu�wordt�voorgesteld,�zorgt�ervoor�dat�de�recreatiewoning,�nadat�de�huidige�bewoner�hem�verlaat,�weer�voor
recreatie�bestemd�wordt.�Het�wetsvoorstel�biedt�echter
nog�geen�eenduidige�oplossing�voor�de�gevallen�van�na
2003.�Hiervoor�geldt�dat�zij�zich�bewust�hadden�moeten
zijn�van�het�verbod,�maar�ook�is�het�zeker�aan�de�gemeenten�te�verwijten�dat�zij�nadien�nog�steeds�laks�zijn�opgetreden�met�de�handhaving.�Al�in�2003�kregen�de�gemeenten�daarvoor�de�nodige�opties.�Mijn�vraag�aan�de�minister
is�wat�het�kabinet�gaat�doen�om�duidelijkheid�te�verschaffen�aan�de�bewoners�van�na�2003.�Is�nu�in�alle�gemeenten
duidelijk�waar�wordt�gehandhaafd,�waar�gedoogbeschikkingen�worden�gegeven�en�waar�recreatiewoningen�worden�omgezet�in�reguliere�woningen?�Ten�tweede�hanteert
de�wet�nu�de�peildatum�31 oktober�2003;�dat�is�het�moment�waarop�landelijk�beleid�is�ingezet.�In�gemeenten�is
dit�vaak�pas�later�vastgesteld.�De�rechter�heeft�zich�eerder
gebaseerd�op�de�datum�waarop�het�gemeentelijk�beleid
is�vastgesteld.�Omdat�daarmee�feitelijk�de�vaststellingsdatum�van�de�gemeente�geldt,�overweeg�ik,�tenzij�de�minister�mij�op�andere�gedachten�weet�te�brengen,�een�amendement�in�te�dienen�om�toch�terug�te�gaan�naar�de�peildatum�in�2003�voor�alle�gevallen.

10 maart 2011
TK�59

59-3-10

Monasch
Dit�debat�heeft�lang,�te�lang,�de�gemoederen�beziggehouden.�Te�vaak�heeft�de�overheid�onvoldoende�krachtig
en�transparant�geopereerd.�Daarvoor�zijn�deze�aanpassingen�in�de�wet�nu�nodig.�Mocht�tijdens�dit�debat�blijken
dat�zich�nog�onredelijke�situaties�kunnen�of�zullen�blijven
voordoen,�dan�staat�de�PvdA-fractie�open�voor�nadere�argumenten�en�afwegingen.

De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter.�In�Nederland�hebben�we�een�cultuurprobleem:
we�kunnen�niet�handhaven.�Burgerlijke�ongehoorzaamheid�leidt�in�ons�land�niet�steeds�tot�correctie�of�handhaving,�liever�doen�we�aan�pappen�en�nathouden.�We�passen�liever�de�wet�aan�de�door�ongehoorzaamheid�ontstane�nieuwe�situatie�aan;�dan�is�het�probleem�namelijk�ook
opgelost�en�is�iedereen�tevreden.�Daardoor�zeilen�motorrijders�nu�overal�tussendoor�en�neemt�hun�relatieve
sterftecijfer�toe.�Maar�ach,�wat�kan�het�schelen.�Wij�zijn
een�land�waarin�we�boos�worden�op�de�politie�wanneer
die�ons�een�boete�uitdeelt�omdat�we�drie�kilometer�te
hard�rijden;�dat�is�namelijk�kinderachtig.�We�verwachten
dat�het,�als�je�honderd�keer�door�rood�bent�gereden�zonder�consequenties,�vanaf�de�honderdeerste�keer�gewoon
mag.
We�worden�daarmee�steeds�meer�een�land�waar�de
grenzen�van�regelgeving�worden�opgezocht�of�overtreden,�om�dan�via�vermeend�gewoonterecht�de�regels�aan
het�gedrag�aan�te�passen.�Ik�ben�daar�niet�zo�van.�Regels�zijn�gewoon�regels.�In�de�nu�te�behandelen�situatie
is�dat�voor�mij�niet�anders.�In�dit�wetsvoorstel�staat�eigenlijk�doodleuk�dat�mensen�die�de�regels�overtreden�hebben,�worden�beloond�door�de�legalisering�van�hun�overtreding.�En�het�is�een�mooie�beloning:�het�zijn�vaak�de
mooiste�plaatsen�in�Nederland,�die�eigenlijk�bescherming
genieten.�Dit�soort�wetsvoorstellen�zijn�de�opmaat�voor
nieuwe�overtredingen�van�regels.�Een�overheid�die�faalt
in�handhaving,�die�zulk�gedrag�beloont,�nodigt�welhaast
uit�tot�zulk�gedrag.�En�omdat�gemeenten�falen�in�handhaving,�wordt�de�Kamer�hiermee�geconfronteerd,�om�dit
te�micromanagen�en�glad�te�strijken.�Ik�heb�daar�een�hekel�aan.�De�gebieden�waarom�het�gaat,�hebben�veelal�niet
voor�niets�een�andere�bestemming�gekregen�dan�permanente�bewoning:�het�gaat�vaak�om�natuurgebieden,�stukken�van�de�ecologische�hoofdstructuur,�waarvan�we�al�zo
weinig�hebben�en�waarvan�we�weten�dat�dit�kabinet�ze
liever�een�stuk�kleiner�wil�maken.�We�hebben�ruimtelijke
ordening�om�dit�soort�gebieden�te�beschermen.�Die�bescherming�komt�voort�uit�de�kwetsbaarheid�van�dit�soort
gebieden�en�de�waarde�die�ze�hebben.�Dat�de�gemeenten�zo�slecht�hebben�gehandhaafd,�neem�ik�hun�zeer�kwalijk.�Niet�alleen�omdat�dit�gebieden�zijn�waarvan�we�hadden�bedacht�dat�velen�ervan�moeten�kunnen�genieten�en
dat�ze�niet�moeten�worden�voorbehouden�aan�wetsovertreders,�maar�ook�omdat�noch�de�infrastructuur,�noch�de
woningen�zelf�zijn�ontworpen�voor�permanente�bewoning.
In�aangewezen�gebieden�zorgen�we�ervoor�dat�alles
goed�is�geregeld�en�ingericht�voor�permanente�bewoning,�maar�daar�is�dat�gewoon�niet�het�geval.�Met�deze
wet�zouden�we�gemeenten�belonen�voor�het�niet-handhaven,�overtreders�belonen�met�woongenot�op�de�mooiste
plekjes�van�Nederland,�die�zij�nu�voor�zichzelf�mogen�opeisen,�en�zouden�we�een�aanslag�doen�op�kwetsbare�gebieden.�Gemeenten�hebben�gefaald,�ons�als�Kamer�wordt

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

verzocht�om�hiervoor�de�verantwoordelijkheid�te�nemen.
Bedankt.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Voorzitter.�Ik�wil�de�heer�Braakhuis�vragen�om�terug�te
komen�op�de�onrechtvaardigheid�die�hij�aanhaalt.�Hij�is
voorstander�van�"regels�zijn�regels",�je�mag�geen�voordeel�trekken�uit�het�overtreden�van�regels.�Toch�is�hij�een
fel�pleitbezorger�geweest�van�het�kraken.�Krakers�mochten�niet�meer�hun�huis�worden�uitgezet�als�ze�langer�dan
een�jaar�in�het�huis�hadden�gewoond.�Vindt�hij�dat�niet
hetzelfde?�Vindt�hij�niet�dat�krakers�dan�ook�worden�beloond�voor�het�overtreden�van�een�wet?�En�doen�zij�dat
ook�niet�dikwijls�op�de�mooiste�plekjes�van�het�land,�ergens�in�een�mooi�grachtenpand�in�een�binnenstad?
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Wij�spreken�vandaag�niet�over�het�kraken�maar�ik�wil�wel
even�kort�reageren.�Het�punt�is�dat�wij�hiervoor�in�Nederland�regels�hebben.�Die�hebben�wij�ook�over�het�kraken.�Wij�proberen�eerst�in�de�Tweede�Kamer�te�regelen
hoe�wij�met�dingen�omgaan.�Als�wij�het�daar�met�elkaar
eens�zijn,�kijken�wij�vervolgens�naar�de�manier�waarop�de
regels�worden�gehandhaafd.�Dat�geldt�ook�voor�kraken;
neem�ons�ons�standpunt�daarin�niet�kwalijk.�Wij�regelen
het�eerst�hier.�Tot�die�tijd�wordt�er�gehandhaafd.
De�voorzitter:
Probeert�u�beiden�via�de�voorzitter�te�spreken.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Excuses,�voorzitter.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Voorzitter.�Wij�spreken�vandaag�inderdaad�over�de�recreatiewoningen,�dus�ook�niet�het�motorrijden�tussen�de�file�door.�Ik�concludeer�dat�de�heer�Braakhuis�het�terugdraaien�van�het�kraakverbod�moet�laten�vallen.�Dat�stond
vroeger�in�zijn�verkiezingsprogramma.�Staat�dat�er�nog
steeds�in?�Wil�GroenLinks�het�kraakverbod�nog�steeds�terugdraaien?�Wil�GroenLinks�nog�steeds�dat�mensen�illegaal�in�iemands�huis�kruipen�en�na�verloop�van�tijd�daarop�aanspraak�kunnen�maken?
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
De�heer�Lucassen�stelt�vragen�over�een�portefeuille�die�ik
niet�heb,�dus�ik�kan�hem�dat�antwoord�niet�geven.�Als�het
de�PVV�gaat�om�het�eigendomsrecht,�waarbij�de�eigenaar
rechten�kan�ontlenen�aan�het�feit�dat�iets�zijn�eigendom
is,�dan�kan�ik�de�heer�Lucassen�zeggen�dat�wij�dat�niet�bestrijden,�ook�niet�in�relatie�tot�recreatiewoningen.�Tegelijkertijd�staan�die�recreatiewoningen�op�een�gebied,�en�dat
weten�de�mensen�ook�op�het�moment�dat�zij�de�woning
bouwen�of�permanent�gaan�bewonen,�waar�dat�gewoon
niet�mag.�Het�eigendom�heeft�daarmee�niets�van�doen,
noch�het�respect�voor�eigendom.�Het�respect�voor�de�regels�heeft�daarmee�wel�te�maken.
De�voorzitter:
Tot�slot,�mijnheer�Lucassen.
De�heer�Lucassen�(PVV):
Voorzitter.�Ik�sluit�af�met�de�constatering�dat�de�heer
Braakhuis�mij�beschuldigt�van�een�dubbele�moraal�maar
hij�daar�juist�zelf�een�duidelijk�voorbeeld�van�stelt.

10 maart 2011
TK�59

59-3-11

Braakhuis
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter,�dat�bestrijd�ik�natuurlijk.�Wij�hebben�wel�degelijk�respect�voor�de�eigenaren�van�woningen,�waarvan
wij�vinden�dat�zij�tijdelijk�gekraakt�mogen�worden�in�verband�met�de�woningnood.�Dat�heeft�niets�te�maken�met
het�recht�van�de�eigenaar.
De�heer�Houwers�(VVD):
Voorzitter.�De�heer�Braakhuis�houdt�een�vurig�betoog�voor
handhaven.�Is�hij�er�zich�van�bewust�dat�de�GroenLinksfractie�voor�de�motie-Neppérus�heeft�gestemd�die�aan�de
basis�ligt�van�dit�wetsvoorstel?
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�ben�mij�daarvan�bewust�en�dat�zit�mij�ook�een�beetje
dwars.�Ik�spreek�mij�nog�niet�uit�voor�of�tegen�dit�wetsvoorstel,�maar�ik�geef�daarop�wel�mijn�commentaar.
De�voorzitter:
Dank�u�wel.�U�vervolgt�uw�betoog.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter.�Via�de�motie-Van�Gent/Van�der�Ham�uit�2002
wilde�de�GroenLinksfractie�de�verantwoordelijkheid�nemen�voor�schrijnende,�individuele�gevallen;�mensen�die
uit�nood�de�regels�overtreden�hadden�omdat�zij�domweg
niet�anders�konden.�Op�dat�standpunt�staat�mijn�fractie
nog�steeds.�Mijn�partij�staat�voor�de�kwetsbaren�in�deze
samenleving.�Een�stukje�gedogen�moet�aan�hen�gerelateerd�zijn,�niet�aan�anderen.�Ik�voel�namelijk�grote�weerstand�om�de�rest�te�belonen.�Wie�garandeert�mij�dat�de
gemeenten�nu�wel�consequent�zullen�handhaven?�Ik�heb
begrepen�dat�de�handhaving�inmiddels�verbeterd�is,�maar
welke�sanctie�komt�er�te�staan�op�gebrekkige�handhaving?�Wat�gaat�de�minister�dan�doen?�Ik�hoor�dat�graag
van�haar.
Voorzitter.�Mensen�zijn�niet�gek.�Zij�weten�donders
goed�dat�als�zij�een�permanente�recreatiewoning�betrekken,�zij�de�regels�overtreden.�Zij�zitten�het�zo�lang�mogelijk�uit.�Hun�onzekerheid�over�de�toekomst,�behalve�van
hen�die�dit�doen�uit�nood,�deert�mij�niet.�Zij�hebben�daar
bewust�voor�gekozen�en�zij�hebben�daarmee�ook�gekozen
voor�die�onzekerheid.�Als�de�GroenLinksfractie�instemt
met�dit�wetsvoorstel,�en�daarover�moet�mijn�fractie�nog
eens�goed�nadenken�en�daarvoor�wil�zij�ook�het�resultaat
van�dit�debat�afwachten,�dan�wil�zij�een�garantie�op�verdere�handhaving.�Daarnaast�wil�ik�nog�een�andere�garantie,�ongeacht�of�mijn�fractie�voor�of�tegen�deze�wet�gaat
stemmen.�Deze�wet�is�persoonsgebonden,�dus�niet�huishoudengebonden.�Elk�individu,�elke�aparte�overtreder,
moet�aantonen�dat�hij�vanaf�1 november�2003�permanent
woonachtig�is�geweest�in�de�betreffende�recreatiewoning.�Degenen�die�toegevoegd�zijn�aan�die�huishoudens,
en�dan�doel�ik�vooral�op�samenwonen,�huwelijk�et�cetera,�terwijl�zij�weten�dat�dit�liep,�hebben�het�recht�op�bewoning�expliciet�niet,�uiteraard�met�uitzondering�van�kinderen�die�in�deze�periode�geboren�zijn�uit�ouders�die�wel
dit�recht�hebben.�Ik�hoor�graag�hoe�hierop�toegezien�gaat
worden,�want�mijn�partij�hecht�zeer�aan�het�persoonsgebonden�karakter�van�deze�wet�om�de�schade�zoveel�mogelijk�te�kunnen�beperken.�Laat�dit�goed�doordringen�tussen�de�oren�van�alle�overtreders.�Ik�hoor�graag�van�de�minister�hoe�zij�hiertegen�aankijkt.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�heb�in�mijn�eigen�termijn�onderscheid�gemaakt�tussen
twee�categorieën�mensen�die�permanent�wonen.�Dat�zijn
wat�ik�maar�even�noem�de�liefhebbers�van�een�mooi�plekje�buiten�en�de�noodwoners,�die�eigenlijk�een�huis�in�de
stad�zoeken�maar�daar�op�een�of�andere�manier�niet�aan
toekomen.�De�heer�Braakhuis�heeft�de�laatste�categorie
eigenlijk�niet�behandeld�in�zijn�bijdrage.�Is�hij�met�de�SPfractie�van�mening�dat�op�gemeenten�waar�dit�op�grote
schaal�voorkomt�en�op�corporaties�en�andere�betrokken
partijen�de�plicht�rust�om�tegelijk�met�het�opheffen�van�de
permanente�bewoning�op�die�terreinen�die�mensen�een
alternatief�te�bieden?�Vindt�de�GroenLinksfractie�dat�ook?
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ja,�ik�vind�dat�we�daarin�ruimhartig�moeten�zijn.�Ik�denk
dat�het�dan�ook�gaat�om�noodgevallen�en�dus�ook�om�tijdelijke�gevallen.�Ik�vind�het�dus�niet�de�bedoeling�dat�die
mensen�dan�permanente�bewoningstoestemming�krijgen.�Ik�vind�dat�de�gemeente�erop�hoort�toe�te�zien�dat
die�mensen�adequate�bewoning�krijgen,�maar�for�the�time�being�zou�ik�mij�kunnen�voorstellen�dat�zo'n�gebied
als�buffer�kan�worden�gebruikt.
Ik�rond�af.�Het�zal�duidelijk�zijn�dat�wij�niet�zo�enthousiast�zijn�over�dit�wetsvoorstel,�dat�namelijk�op�zich�fouten
probeert�te�herstellen�waar�dat�eigenlijk�overtredingen�beloond.�Mijn�laatste�vraag�aan�de�minister�is�hoe�zij�denkt
ervoor�te�zorgen�dat�de�handhaving�vanaf�nu�wel�vlekkeloos�verloopt.�Hoe�zien�wij�dus�toe�op�de�handhaving�op
de�handhaving,�om�het�zo�maar�te�zeggen?�Hoe�krijgen
wij�de�garantie�dat�dit�soort�gebieden�voortaan�wordt�beschermd�en�voor�recreatief�gebruik�bestemd�is�en�blijft
voor�allen,�en�dus�niet�voorbehouden�is�aan�enkelen?�Dat
zeg�ik�natuurlijk�ook�in�het�licht�van�het�regeerakkoord,
waarin�dit�kabinet�heeft�aangegeven�dat�het�dingen�wil�terugleggen�bij�de�provincies.�Dan�hoor�ik�graag�van�de�minister�hoe�zij�dit�wil�gaan�regelen.
De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Ik�heb�het�hele�betoog�afgewacht�om�duidelijkheid�te�krijgen�op�de�vraag�die�ik�had.�Die�duidelijkheid�is�niet�gekomen.�Mijn�vraag�is�namelijk�waar�GroenLinks�vandaag
staat.�De�fractie�heeft�immers�voor�de�motie-Veenendaal
gestemd.�Ik�hoor�vandaag�allemaal�mitsen�en�maren,�ook
een�beetje�gekronkel�tussen�ja�of�nee.�De�heer�Braakhuis
stelt�allemaal�eisen,�maar�waar�staat�hij�nu?�GroenLinks
heeft�toch�de�motie-Veenendaal�zelf�ondertekend?
De�voorzitter:
Daar�is�net�al�over�gesproken.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Volgens�mij�heb�ik�die�vraag�wel�beantwoord�en�heb�ik
ook�gezegd�dat�ik�helemaal�niet�blij�ben�met�het�feit�dat
we�voor�die�motie�hebben�gestemd�en�dat�ik�daardoor
nu�ontzettend�twijfel.�Ik�ben�namelijk�eigenlijk�tegen�deze
wet,�maar�ik�ben�mij�bewust�van�de�motie,�dus�ik�twijfel.
De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Er�is�niets�tegen�twijfel.�Het�is�juist�heel�goed�wanneer�je
als�politicus�regelmatig�even�nadenkt�of�het�nog�wel�goed
is�wat�je�gedaan�hebt.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Als�wij�dat�allemaal�deden�?

10 maart 2011
TK�59

59-3-12

Braakhuis
De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Precies.�Dan�zou�ik�toch�beter�geduid�willen�hebben�waarom�destijds�voor�die�motie�is�gestemd�en�wat�er�in�de�tussentijd�dan�is�gebeurd�waardoor�u�bent�gaan�twijfelen.
Zijn�het�de�omstandigheden�of�is�het�de�koers�van�de�gedachtegang�die�u�aanvankelijk�wel�had�bij�de�problemen
die�destijds�aanleiding�waren�om�de�motie�te�ondersteunen?
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Dit�is�mede�ingegeven�door�een�rapport�van�VROM�uit
2009,�dus�na�de�laatste�motie,�waarin�ook�de�vloer�wordt
aangeveegd�met�deze�wet.

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�Niet�voor�niets�is�bij�wet�geregeld�dat�je�niet
permanent�mag�wonen�in�een�vakantiehuisje.�Recreatiewoningen�zijn�daarvoor�niet�geschikt.�Zij�voldoen�aan�andere�regels,�er�wordt�minder�belasting�voor�betaald�en�de
grond�waarop�zij�staan�is�een�stuk�goedkoper�dan�bouwgrond.�Het�is�bovendien�slecht�voor�de�natuurgebieden,
zoals�mijn�collega�van�GroenLinks�al�heeft�aangegeven.
Kortom,�dit�is�een�heel�ander�soort�beloning�dan�een�normaal�appartement�of�eengezinswoning.�D66�maakt�dat
onderscheid�dan�ook.
De�onrechtmatige�bewoning�van�recreatiewoningen�is
een�dossier�met�een�lange�geschiedenis.�Vele�debatten
zijn�gevoerd�over�dit�onderwerp�en�er�zijn�diverse�moties
over�ingediend.�Een�aantal�daarvan�passeerde�net�al�de
revue.�Vandaag�ligt�er�een�wetsvoorstel�voor�om�een�einde�te�maken�aan�de�problemen.�D66�staat�kritisch�tegenover�dat�wetsvoorstel.�Daarom�wil�ik�mijn�eerste�termijn
vooral�gebruiken�om�een�aantal�vragen�aan�de�minister�te
stellen.
Het�wetsvoorstel�vloeit�voort�uit�de�wens�van�de�Kamer�om�de�bewoning�van�recreatiewoningen�strikter�te
gaan�handhaven.�Ook�heeft�de�Kamer�uitgesproken�dat
mensen�voor�31 oktober�2003�een�persoonsgebonden�beschikking�moesten�krijgen.�D66�heeft�die�motie�ook�gesteund.�Het�betreft�de�motie-Neppérus�uit�2008.
Ondertussen�is�er�in�gemeenten�als�gevolg�van�deze
motie�veel�beweging�geweest�op�het�gebied�van�recreatiewoonbeleid.�In�2005�werd�17%�van�de�recreatiewoningen,�dus�bijna�één�op�de�vijf,�onrechtmatig�bewoond.�In
2009�was�dat�nog�maar�8%.�Daarvan�heeft�5%�betrekking
op�bewoners�die�er�al�voor�31 oktober�2003�woonden.�Dit
is�gebleken�uit�het�rapport�van�de�VROM-Inspectie.�Een
derde�van�de�gemeenten�heeft�de�problematiek�zelfs�al
helemaal�opgelost.�Gemeenten�hebben�de�mogelijkheid
om�gedoogbeschikkingen�af�te�geven�en�ze�hebben�dit
ook�op�grote�schaal�gedaan.
Toch�zijn�er�nog�steeds�mensen�die�zich�niet�gemeld
hebben�met�het�verzoek�om�een�ontheffing.�Heeft�de�minister�zicht�op�de�vraag�om�hoeveel�mensen�het�gaat?�De
minister�geeft�aan�dat�deze�mensen�geen�ontheffing�aanvragen�uit�angst�dat�de�gemeente�dan�bekend�wordt�met
hun�situatie�van�onrechtmatige�bewoning.�Volgens�mijn
fractie�is�dat�geen�reden�om�daarom�een�generieke�wettelijke�maatregel�te�treffen.�Dat�kun�je�ook�op�een�andere
manier�oplossen.�Kan�de�minister�aangeven�bij�hoeveel
aanvragen�deze�angst�terecht�is�geweest?�In�hoeveel�gevallen�van�een�melding�is�er�daadwerkelijk�overgegaan
tot�handhaving?�In�hoeveel�gevallen�is�bij�het�ontbreken

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

van�gemeentelijk�handhavingsbeleid�toch�geen�ontheffing
toegekend,�omdat�dit�volgens�het�Bro�niet�verplicht�is?
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�heer�Verhoeven�verwees�naar�een�onderzoek�van�de
VROM-Inspectie�uit�2009�of�2008.�Ik�heb�het�rapport�op�dit
moment�niet�bij�de�hand.�Als�ik�het�mij�goed�kan�herinneren,�ging�dat�over�de�officiële�recreatiewoningen,�woningen�dus�die�als�zodanig�die�bestemming�hebben.�Mijns
inziens�kloppen�de�cijfers�voor�deze�woningen.�Volgens
de�observatie�van�de�SP�is�er�de�afgelopen�periode�echter
wel�een�zeer�sterke�stijging�geweest�van�permanente�bewoning�van�"stacaravans",�de�trailerparken.�Dat�is�de�onderkant�van�de�markt,�waar�heel�veel�mensen�uit�nood�terecht�zijn�gekomen.�Maakt�D66�onderscheid�tussen�deze
twee�categorieën?�Klopt�het�dat�de�categorie�aan�de�onderkant�op�dit�moment�toeneemt?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�ben�afgegaan�op�het�rapport�van�de�VROM-Inspectie.
Daarin�staan�de�officiële�cijfers.�D66�is�altijd�in�eerste�instantie�geneigd�om�af�te�gaan�op�de�officiële�cijfers,�die
zo�goed�mogelijk�onderzocht�zijn�door�onderzoeksinstanties.�Wij�sluiten�niet�de�ogen�voor�de�trend�die�de�heer
Jansen�schetst.�Als�sprake�is�van�een�toename�aan�de�onderkant�van�de�markt�en�steeds�meer�mensen,�al�dan�niet
uit�nood�geboren,�gaan�wonen�in�dat�soort�tijdelijke�woningen,�dan�sluiten�wij�de�ogen�daar�zeker�niet�voor.�Wij
hebben�op�dit�moment�echter�geen�feiten�of�cijfers.�Deze
zijn�ons�in�ieder�geval�niet�bekend.�Dan�kunnen�wij�er�ook
niet�zo�heel�veel�mee.�Het�zou�goed�zijn�als�de�SP�of�een
andere�organisatie�hiernaar�onderzoek�doet,�opdat�wij�dit
kunnen�meenemen.�Vooralsnog�zijn�deze�gegevens�niet
beschikbaar.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Zoals�ik�in�mijn�bijdrage�heb�aangegeven,�wonen�op�het
grondgebied�van�de�gemeente�Zundert�–�dat�is�geen�grote
gemeente�–�minimaal�500�personen�permanent�in�woningen�aan�de�onderkant�van�de�markt,�in�trailers.�Dat�is�één
gemeente.�Ik�ben�best�bereid�om�het�onderzoek�nog�uit�te
breiden,�maar�vindt�u,�mijnheer�Verhoeven,�net�als�de�SP
het�feit�dat�in�één�gemeente�al�sprake�is�van�500�gevallen,
al�zorgwekkend�genoeg�om�de�minister�te�vragen,�op�dit
punt�actief�te�bezien�hoe�de�vork�in�de�steel�zit?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ten�eerste.�De�gemeente�Zundert�geeft�geen�beeld�dat�representatief�is�voor�heel�Nederland.�Ten�tweede.�De�gemeente�Zundert�heeft�in�haar�lokale,�specifieke�situatie
blijkbaar�een�probleem,�een�trend.�Het�zijn�juist�de�gemeenten�die�het�beste�op�lokale�trends�kunnen�inspringen.�Juist�het�feit�dat�de�gemeente�Zundert�met�deze�situatie�kampt,�is�reden�om�ervoor�te�zorgen�dat�gemeenten
hier�zo�goed�mogelijk�op�inspringen.�Ik�kan�mij�niet�voorstellen�dat�de�gemeente�Zundert�geen�weet�heeft�van�deze�situatie.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Volgens�de�heer�Verhoeven�is�het�dus�niet�zo�dat�heel�veel
gemeenten�in�Midden-�en�Noord-Limburg,�waar�sprake�is
van�seizoensarbeid,�te�maken�hebben�met�exact�hetzelfde�fenomeen.�Het�is�dus�niet�zo�dat�het�fenomeen�zich�op
grote�schaal�voordoet�op�de�Veluwe?�Het�is�dus�ook�niet
zo�dat�in�de�buurt�van�de�grote�steden,�bijvoorbeeld�van
mijn�woonplaats�Utrecht,�in�Maarssen,�duizenden�perso-

10 maart 2011
TK�59

59-3-13

Verhoeven
nen�op�voormalige�campingterreinen�permanent�in�trailers�wonen?�Is�dat�allemaal�onbekend�bij�D66?�Of�zegt�u:
ik�vermoed�iets�en�dit�zou�eens�goed�uitgezocht�moeten
worden?
De�heer�Verhoeven�(D66):
Daar�ben�ik�het�helemaal�mee�eens.�Ik�heb�dit�zo-even�ook
aangegeven.�Ik�sta�open�voor�een�onderzoek�naar�deze
categorie.�D66,�die�in�alle�provincies�weer�minimaal�twee
Statenleden�heeft�en�in�alle�gemeenten�is�teruggekeerd,
weet�dat�dit�soort�situaties�speelt,�natuurlijk.�Uit�mijn�eigen�ervaring�weet�ik�dat�er�studenten�zijn�die�gedwongen
zijn�om�op�campings�te�wonen.�Dergelijke�schrijnende�gevallen�doen�zich�voor,�zonder�meer.�Dat�baart�ons�ook�zorgen.�Op�dit�moment�zijn�daarvan�echter�geen�cijfers�en
moeten�wij�het�dus�doen�met�vermoedens.�Ik�heb�altijd
geleerd�dat�politiek�bedrijven�op�basis�van�vermoedens
niet�heel�verstandig�is.�Ik�sta�dus�open�voor�een�onderzoek,�en�ik�heb�zorgen�als�door�zulk�onderzoek�de�suggestie�van�de�heer�Jansen�bevestigd�wordt.
De�heer�Houwers�(VVD):
Ik�hoorde�de�heer�Verhoeven�zeggen�dat�hij�zich�graag�wil
baseren�op�feiten�en�cijfers.�Hij�begon�zijn�betoog�echter�met�de�melding�dat�vele�recreatiewoningen�"niet�geschikt"�zouden�zijn�om�in�te�wonen.�Deze�wet�ziet�er�nu
juist�op�dat�bewoning�alleen�nog�gebeurt�indien�aan�het
Bouwbesluit�wordt�voldaan.�Is�de�heer�Verhoeven�net�als
ik�van�mening�dat�vele�van�die�woningen�juist�wel�geschikt�zijn�om�in�te�wonen?�Daarnaast�stel�ik�een�vraag
over�de�opmerking�van�de�heer�Verhoeven�dat�er�veel
minder�belasting�zou�worden�betaald.�Zou�hij�kunnen
aangeven�waarop�hij�dat�baseert?�Ik�heb�namelijk�sterk
de�indruk�dat�vele�van�de�recreatiewoningbewoners�juist
meer�belasting�en�niet�minder�belasting�betalen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Nu�gaat�de�heer�Houwers�bijna�de�kant�op�dat�hij�zegt�ook
voorstander�te�zijn�van�het�feit�dat�mensen�permanent
in�dit�soort�woningen�wonen,�terwijl�wij�het�volgens�mij
over�één�ding�eens�zijn,�namelijk�dat�die�daarvoor�niet�bedoeld�zijn.�Ik�kan�bepaalde�stellingnames�van�mij�met�argumenten�onderbouwen,�maar�het�is�natuurlijk�gewoon
een�feit�dat�recreatiewoningen�zijn�bedoeld�om�te�recreëren.�Dat�betekent�dat�je�er�een�paar�weken�naartoe�gaat
om�te�recreëren,�vakantie�te�vieren,�waarna�je�weer�naar
je�eigen�huis�gaat.�Wij�kunnen�daar�allerlei�definities�aan
koppelen,�maar�dat�ga�ik�nu�niet�doen.�Er�zijn�natuurlijk
situaties�waarbij�je�uit�nood�in�zo'n�woning�terechtkomt,
maar�heel�veel�mensen�zijn�gewoon�in�zulke�woningen
blijven�wonen.�Daarvoor�zijn�die�woningen�niet�bedoeld.
Daar�gaat�het�om.
De�heer�Houwers�(VVD):
Qua�bestemming�heeft�de�heer�Verhoeven�een�punt.�Dat
is�onomstreden.�Mij�gaat�het�echter�om�de�kwalificatie
"geschikt".�"Geschikt"�houdt�ook�gewoon�in�"feitelijk�mogelijk",�en�feitelijk�mogelijk�is�het�zeker�om�daarin�te�wonen.�Alleen�het�feit�dat�het�gebeurt�toont�dat�al�aan.�Mijn
tweede�punt�betrof�de�suggestie�dat�er�veel�minder�belasting�betaald�zou�worden�door�deze�mensen.�Die�suggestie
hoor�ik�door�de�heer�Verhoeven�niet�gestaafd�worden.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�kan�er�wel�iets�over�zeggen,�hoor.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Houwers�(VVD):
Ik�denk�dat�het�ook�niet�juist�is.�Het�zou�beter�zijn�om�dat
niet�als�argument�te�gebruiken.
De�heer�Verhoeven�(D66):
"Geschikt"�is�nu�juist�wel�een�subjectief�woord.�Over�het
woord�"geschikt"�kun�je�geen�feitelijke�overeenstemming
krijgen.�Ik�vind�het�regeerakkoord�niet�geschikt,�terwijl�de
VVD�juist�heeft�gezegd�dat�er�geen�enkele�fout�in�staat.
Toch�vind�ik�het�niet�geschikt.�Daarover�kun�je�dus�eindeloos�blijven�debatteren.�Dat�doen�wij�niet.�In�reactie�op
de�vraag�over�de�belasting�zeg�ik�dit:�vanwege�de�bouwgrond�zijn�de�kosten�van�die�woningen�een�stuk�lager�dan
die�van�de�gemiddelde�woning�van�vergelijkbare�grootte
op�dezelfde�locatie.�Volgens�mij�is�dat�wel�feitelijk�aan�te
tonen.�In�die�zin�heb�je�minder�lasten,�minder�belasting,
minder�kosten�door�in�zo'n�woning�te�wonen.�Zo�zou�ik
het�bedoeld�willen�hebben.
De�voorzitter:
Dank�u�wel.�Ik�ga�de�sokken�erin�zetten,�want�wij�lopen
achter�op�schema.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Ik�doe�met�u�mee,�voorzitter.
De�voorzitter:
Daar�hoopte�ik�al�op.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Het�doel�van�het�wetsvoorstel�is�het�verschaffen�van�helderheid�aan�bewoners.�Bewoners�van�vóór�2003�moesten
volgens�eerdere�afspraken�voor�1 januari�helderheid�krijgen.�Wij�zitten�inmiddels�in�maart�2011.�Kan�de�minister
aangeven�hoeveel�mensen�nog�steeds�geen�duidelijkheid
hebben�over�het�bewonen�van�hun�recreatiewoning?�Wat
is�er�in�2010�nog�gebeurd�om�alsnog�die�helderheid�te
verschaffen?
Het�wetsvoorstel�regelt�dat�mensen�die�voor�31 oktober�2003�in�een�vakantiehuisje�woonden�een�persoonsgebonden�ontheffing�krijgen.�Daarmee�treedt�het�wetsvoorstel�in�de�autonome�bevoegdheden�van�gemeenten,�want
gemeenten�worden�hiertoe�door�deze�wet�verplicht.�De
motie-Neppérus�had�een�heel�andere�strekking.�Volgens
die�motie�werden�gemeenten�hiertoe�namelijk�opgeroepen.�Tussen�verplichten�en�oproepen�zit�een�wereld�van
verschil.�Het�aardige�is�nu�juist�dat�de�gemeenten�hebben
geluisterd�naar�de�oproep�en�daarom�niet�meer�verplicht
zouden�moeten�worden.�Dat�is�een�belangrijk�punt�voor
mijn�fractie.�De�Raad�van�State�heeft�mede�om�deze�reden
een�zwaarwegend�negatief�advies�geformuleerd.�Voor
de�bevoegdheden�van�de�gemeenten�geldt:�decentraal
wat�kan,�centraal�wat�moet.�Om�met�de�heer�Houwers�te
spreken:�je�gaat�erover�of�je�gaat�er�niet�over.�Voor�de�bevoegdheden�van�gemeenten�geldt�die�regel�en�dat�staat
bij�ons�centraal.�Kan�de�minister�uiteenzetten�waarom�zij
van�mening�is�dat�er�nu�–�ineens,�zou�ik�bijna�zeggen�–
centraal�maatregelen�moeten�worden�getroffen?
Uit�de�voortgangsrapportage�van�de�VROM-Inspectie
blijkt�dat�de�situatie�is�verbeterd,�met�name�in�het�handhaven�en�het�optreden�van�de�gemeenten.�Is�de�minister
van�mening�dat�gemeenten�zich�onvoldoende�inzetten�en
dat�daarom�vermindering�van�de�autonomie�noodzakelijk
is?�Is�de�minister�van�mening�dat�de�problematiek�zodanig�groot�is�dat�hierdoor�–�doordat�het�probleem�dus�blijkbaar�nog�steeds�in�een�bepaalde�vorm�bestaat�–�ingrijpen

10 maart 2011
TK�59

59-3-14

Verhoeven
noodzakelijk�is?�Kan�de�minister�uitgebreid�ingaan�op�de
alternatieve�aanpakken�die�de�Raad�van�State�heeft�geformuleerd?
Het�wetsvoorstel�heeft�ook�als�gevolg�dat�de�belangen�van�de�bewoners�zwaarder�worden�gewogen�dan
de�ruimtelijke�ordening.�Ik�doel�dan�natuurlijk�vooral�op
de�natuurkwaliteit,�die�door�de�ruimtelijke�ordening�beschermd�wordt.�Natuurgebieden�en�waardevolle�landschappen�moeten�beschikbaar�blijven�voor�recreatie.�Te
allen�tijde�moet�worden�voorkomen�dat�in�deze�kwetsbare
gebieden�woonwijken�ontstaan,�zoals�de�PVV-fractie�blijkbaar�het�liefst�zou�zien.�Ik�ben�daar�echt�van�geschrokken.
De�bestemmingsplannen�wijzen�deze�kwetsbare�gebieden
aan.�Door�te�gedogen�dat�mensen�permanent�in�de�recreatiewoningen�kunnen�wonen,�worden�deze�groene�ruimtes�aangetast.�Dat�wil�mijn�fractie�koste�wat�kost�voorkomen.�Ik�sluit�mij�daarom�aan�bij�de�inbreng�van�de�GroenLinksfractie.
Tot�slot�richt�ik�mijn�blik�op�de�toekomst.�Het�wetsvoorstel�heeft�betrekking�op�een�groep�bewoners�die�al�minimaal�acht�jaar�in�een�vakantiehuisje�wonen.�Zij�verdienen
duidelijkheid.�Bijna�de�helft�van�de�permanente�bewoners
van�vakantiehuisjes�zit�er�echter�korter�dan�sinds�oktober
2003�in.�8%�van�alle�vakantiehuisjes�wordt�namelijk�permanent�bewoond�en�3%�van�alle�vakantiehuisjes�wordt
permanent�bewoond�door�mensen�die�er�korter�dan�sinds
2003�in�zitten.�Op�welke�manier�gaat�de�minister�voorkomen�dat�wij�hier�over�acht�jaar�weer�staan�om�een�regeling�te�treffen�voor�de�mensen�die�vanaf�2010�in�een�vakantiehuisje�wonen?�Wat�zijn�de�belangrijkste�problemen
waar�de�gemeenten�nu�nog�tegen�aanlopen�bij�de�handhaving?�Bewoners�van�vakantiehuisjes�hebben�een�goedkoop�huis�met�lagere�rioolheffingen�en�dergelijke.�Is�de
minister�bereid�om�ook�te�kijken�naar�de�scheve�prikkels
die�de�bewoners�zelf�hierdoor�ondervinden?
Zoals�ik�al�aangaf,�staat�mijn�fractie�kritisch�tegenover
het�wetsvoorstel.�De�omvang�van�het�probleem�blijft�onduidelijk.�Ook�is�het�treden�in�de�gemeentelijke�autonomie�voor�mijn�fractie�nog�onvoldoende�onderbouwd�en
gerechtvaardigd.�Ik�kijk�dus�zeer�uit,�als�altijd,�naar�de�reactie�van�de�minister.
De�voorzitter:
Ik�wil�de�vaart�erin�zetten�omdat�er�om�13.30�uur�stemmingen�zijn.�Een�aantal�collega's�van�ons�heeft�andere
verplichtingen.�We�moeten�dus�proberen�om�dit�debat
uiterlijk�om�13.00�uur�te�hebben�afgerond.�Dat�moet�volgens�mij�kunnen.

De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Voorzitter.�Een�rechtvaardige�overheid�biedt�rechtszekerheid�aan�haar�inwoners.�Op�het�gebied�van�recreatiewoningen�heeft�de�overheid�daarin�enkele�steken�laten�vallen.�Dat�is�te�betreuren.�Mensen�die�in�de�jaren�negentig�tot�tevredenheid�langere�tijd�permanent�in�een�recreatiewoning�verbleven,�zonder�dat�de�gemeente�hun�heeft
gezegd�dat�dit�niet�toegestaan�is,�zijn�toen�gaan�geloven
dat�er�sprake�was�van�een�permanent�gedoogbeleid,�terecht�of�onterecht.�Pas�in�2003�is,�tenminste�op�landelijk
niveau,�duidelijk�gemaakt�dat�er�van�eindeloos�gedogen
geen�sprake�kan�en�mocht�zijn.�Het�was�echter�vaak�niet
zozeer�bewust�gedoogbeleid�als�wel�een�gebrek�aan�het
stellen�van�prioriteit�door�gemeenten�of�het�ontwijken�van
conflicten.�Dat�is�niet�goed�te�praten.�Mede�naar�aanlei-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

ding�van�dit�wetsvoorstel,�dat�mensen�die�aan�enkele�afgebakende�voorwaarden�voldoen�recht�geeft�op�een�persoonsgebonden�vergunning,�denken�wij�dat�wij�nu�iets
kunnen�herstellen�dat�wij�misschien�niet�hadden�moeten
herstellen,�omdat�het�misschien�wel�op�lokaal�niveau�had
moeten�plaatsvinden.
Ik�loop�eerst�de�kritiek�van�enkele�maatschappelijke
partijen�bij�langs.�Ten�eerste�is�er�de�kritiek�van�de�gemeenten.�Voor�de�gemeenten�die�hun�zaakjes�voor�elkaar
hebben,�heeft�dit�wetsvoorstel�volgens�mij�geen�gevolgen.�Gemeenten�die�onvoldoende�hebben�gehandhaafd
en/of�inconsequent�zijn�geweest�doen�dezer�dagen�vergeefs�bij�ons�een�beroep�op�hun�autonomie.�Ook�andere
leden�in�de�Kamer�hebben�hierop�al�gewezen.�Gespreide
verantwoordelijkheid�is�een�van�hun�uitgangspunten�en
een�van�onze�uitgangspunten.�Als�verantwoordelijkheid
echter�niet�wordt�waargemaakt,�is�zij�niet�onaantastbaar.
Als�dit�wel�zo�is,�zou�gespreide�verantwoordelijkheid�al
gauw�een�heilig�huisje�worden�in�plaats�van�een�principe.
Ik�ga�verder�met�de�kritiek�van�de�belanghebbenden.
Veel�permanente�bewoners�van�recreatiewoningen�zullen�bij�dit�voorstel�gediend�zijn,�omdat�zij�recht�krijgen�op
vrijstelling�van�het�bestemmingsplan.�Anderen,�die�korter�dan�zeven�jaar�in�een�recreatiewoning�wonen�of�aan
wie�al�eerder�is�gezegd�dat�zij�het�huis�uit�moesten,�hebben�geen�voordeel�bij�deze�wet.�Die�voorwaarden�vindt
de�CDA-fractie�echter�rechtvaardig.�Ik�wil�daaraan�niet�tornen.�Al�langer�is�in�deze�Kamer�gesproken�over�de�wet
die�zou�kamen.�Al�langer�heeft�de�Kamer�een�signaal�gegeven.�Wij�vinden�dat�wij�nu�moeten�doorpakken,�alhoewel�er�zeker�iets�valt�te�zeggen�voor�ontheffingen�op�breder�niveau.�Wij�willen�de�ingezette�koers�echter�doorzetten�om�tot�een�goed�einde�te�komen.
Andere�critici�stellen�dat�de�handhavingslast�voor�gemeenten�te�groot�is�en�dat�dit�reden�zou�moeten�zijn�voor
verruiming�van�deze�wet.�Dat�heeft�echter�de�schijn�van
gelegenheidsargument.�Bovendien�mogen�rechtvaardigheid�en�handhaving�wat�kosten.�Handhaving�is�nu�eenmaal�een�taak�van�de�overheid.�En�als�we�nu�doorpakken,
gaan�over�twee�jaar�de�handhavingslasten�voor�gemeenten�zelfs�omlaag.
Voorzitter.�Ik�heb�een�aantal�vragen.�Ik�begin�met�de
persoonsgebonden�omgevingsvergunningen.�In�de�wet
staat�het�volgende:�"Een�omgevingsvergunning�is�niet
overdraagbaar�en�vervalt�zodra�de�bewoner�de�bewoning
heeft�beëindigd".�Ik�vraag�de�minister�of�bijvoorbeeld�van
een�ouder�echtpaar�waarvan�een�van�de�partners�komt�te
overlijden,�de�andere�partner�het�recht�blijft�houden�op
bewoning�en�niet�alsnog�het�huis�uitgezet�wordt.�Ik�krijg
graag�een�toezegging�van�de�minister�dat�dit�niet�het�geval�is�en�dat�het�recht�overdraagbaar�is�op�een�geregistreerde�partner�of�echtgenoot.
Wij�constateren�via�de�RECRON�een�spanning�tussen
een�publiekrechtelijke�vergunningsituatie,�de�persoonsgebonden�vergunning,�en�privaatrechtelijke�afspraken,
bijvoorbeeld�in�een�huurovereenkomst.�Dit�kan�in�situaties�van�modernisering�tot�onduidelijkheid�leiden�tussen
een�ondernemer�en�een�huurder.�Is�de�minister�het�ermee
eens�dat�de�beperkte�looptijd�van�de�huurovereenkomst
een�beperking�stelt�aan�de�termijn�van�de�persoonsgebonden�vergunning?
Met�het�voorliggende�wetsvoorstel�worden�recreanten�die�vóór�31 oktober�2003�hun�recreatieverblijf�hebben
betrokken�en�daar�permanent�wonen,�in�gelegenheid�gesteld�om�een�persoonsgebonden�gedoogbeschikking�of
een�persoonsgebonden�ontheffing�aan�te�vragen.�Voor

10 maart 2011
TK�59

59-3-15

De�Rouwe
het�CDA�is�deze�deadline�keihard.�De�recreanten�van�vóór
31 oktober�krijgen�de�vergunning�wel�en�de�recreanten
van�na�31 oktober�niet.�Graag�krijgen�wij�een�toezegging
van�de�minister�op�dit�punt.�Is�dit�een�harde�grens?�Wordt
erop�gehandhaafd?�Hoe�voorkomen�we�dat�we�opnieuw
in�een�onduidelijke�situatie�terechtkomen?�Daarbij�wil�ik
graag�weten�welke�garanties�de�minister�kan�geven�of
welke�stappen�zij�nodig�acht�om�gemeenten�erop�te�wijzen�dat�er�nu�wel�gehandhaafd�moet�worden.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
De�SP-fractie�vindt�net�als�de�CDA-fractie�dat�het�oud�zeer
opgeruimd�moet�worden.�Ik�proef�uit�de�woorden�van�de
heer�De�Rouwe�dat�er�een�zekere�ongerustheid�is�over
de�handhaving:�het�moet�gebeuren,�maar�gaat�het�lukken?�Vindt�hij�ook�dat�we�moeten�proberen�het�probleem
bij�de�bron�aan�te�pakken�door�bijvoorbeeld�het�ruimtelijk�kader�voor�openluchtrecreatieterreinen�–�ik�doel�op
campings�en�chaletparken�et�cetera�–�te�verhelderen?�Zo
wordt�voorkomen�dat�het�stuwmeer�zich�de�komende�jaren�weer�geleidelijk�aan�gaat�vullen.
De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Ik�heb�zojuist�met�interesse�het�interruptiedebat�op�dit
punt�gevolgd.�Ik�heb�het�idee�dat�de�heer�Jansen�een�terecht�onderwerp�aansnijdt.�Ik�moet�zeggen�dat�een�diepere�kennis�van�mijn�kant�op�dit�dossier�nog�ontbreekt.
Ik�dacht�al�wel�dat�we�er�eens�naar�moeten�kijken.�Ik�stel
hier�wel�de�vraag�op�welk�niveau�dat�primair�moet�plaatsvinden.�Mijn�fractie�is�er�voorstander�van�dat�dit�op�lokaal,�provinciaal�niveau�moet�gebeuren.�Dat�neemt�niet
weg�dat�ik�de�vraag�van�de�heer�Jansen�begrijp.�Ik�vind
het�onderwerp�van�vandaag�niet�de�juiste�gelegenheid
om�hier�dieper�op�in�te�gaan,�maar�het�is�goed�als�we�er
nader�op�ingaan�in�een�debat.�Ik�sta�open�voor�de�suggestie�van�de�SP,�maar�ik�proef�ook�een�traditioneel�verschil
van�inzicht�over�waar�de�verantwoordelijkheid�moet�liggen.�Mijn�uitgangspunt�is�dat�het�op�lokaal�of�provinciaal
niveau�opgepakt�moet�worden.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dat�is�heel�positief.�Ik�denk�in�de�richting�van�een�verordening�op�grond�van�de�Wet�ruimtelijke�ordening.�Je�kunt
landelijk�een�verordening�vaststellen�met�kaders�voor�de
eisen�die�je�stelt�aan�terreinen�voor�openluchtrecreatie.
De�uitvoering�is�dan�lokaal�geregeld.�Spreekt�die�denkrichting�de�heer�De�Rouwe�ook�aan?
De�heer�De�Rouwe�(CDA):
Ik�wil�zo�ver�niet�gaan.�Ik�wil�eerst�de�voors�en�tegens
zien.�Ik�heb�gezegd�dat�dit�dossier�afwijkt�van�het�wetsvoorstel�waarover�wij�spreken.�Ik�heb�wel�de�ideologische
lijn�neergelegd�dat�dit�debat�niet�primair�bij�het�Rijk�moet
plaatsvinden,�maar�zo�veel�mogelijk�decentraal.
De�vergadering�wordt�van�11.40�uur�tot�11.55�uur�geschorst.
Voorzitter:�Van�Gent

Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Voorzitter.�We�spreken�over�het�wetsvoorstel�vergunning�onrechtmatige�bewoning�van�recreatiewoningen.�De
doelgroep�wordt�gevormd�door�de�onrechtmatige�bewo-

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

ners�van�recreatiewoningen�die�hun�bewoning�gestart�zijn
vóór�1 november�2003�en�er�sinds�die�tijd�wonen.�Toen�ik
zag�dat�dit�wetsvoorstel�behandeld�zou�worden,�vroeg�ik
me�ernstig�af�of�dat�wel�zo�behandeld�zou�moeten�worden.�Het�past�eigenlijk�niet�bij�het�huidige�regeerakkoord
waarin�aangekondigd�staat�dat�we�het�ruimtelijk�beleid
zo�veel�mogelijk�willen�decentraliseren�naar�de�partijen
die�het�dichtst�bij�de�burger�staan.�In�eerste�instantie�ben
ik�niet�erg�enthousiast�over�de�rijksbemoeienis�met�dit
onderwerp�via�dit�wetsvoorstel.�Een�selectievere�overheid�met�focus�op�taken�van�nationaal�belang�laat�dit�item
naar�mijn�mening�graag�over�aan�de�decentrale�overheden.�Het�dossier�van�recreatiewoningen�is�van�oudsher
ook�primair�een�gemeentelijke�verantwoordelijkheid.�Daar
hoort�het�wat�mij�betreft�ook�thuis.�Tegelijkertijd�weet�ik
ook�welke�discussie�er�de�afgelopen�jaren�heeft�plaatsgevonden�in�de�Kamer.�Dat�heeft�ook�verwachtingen�gewekt
bij�de�decentrale�overheden�en�de�burgers.�De�eerdere
oproepen�vanuit�de�Kamer�zijn�mij�goed�bekend.�Ik�denk
dat�dit�een�geschikt�moment�is�om�die�finale�duidelijkheid
te�bieden.�Daarom�is�het�van�belang�dit�wetsvoorstel�te
behandelen.�Daarmee�organiseren�we�wat�mij�betreft�een
sluitstuk�van�de�problematiek�omtrent�onrechtmatige�permanente�bewoning.
Ik�hecht�eraan�dat�deze�wet�eenvoudig�van�lijn�is.�Ik�zal
dus�zeer�terughoudend�zijn�bij�de�behandeling�van�eventuele�amendementen.�De�wet�moet�namelijk�vooral�de�uitvoering�van�de�voorliggende�moties�inhouden.�Het�zou
bestuurlijk�onbehoorlijk�kunnen�zijn�om�regels�te�veranderen�die�al�met�de�gemeenten�zijn�afgesproken.�Daarmee
geef�je�namelijk�een�andere�invulling�aan�datgene�waarop�de�afgelopen�jaren�is�gestuurd.�Natuurlijk�kijk�ik�ook
naar�het�geleverde�commentaar�van�de�VNG�en�de�Raad
van�State.�Zij�hebben�hun�twijfels�bij�de�manier�waarop
dit�probleem�in�deze�wet�georganiseerd�moet�worden.�Ik
streef�naar�afronding�van�de�problematiek�en�naar�een�zo
eenvoudig�mogelijke�en�heldere�lijn.
In�het�debat�kwamen�ook�andere�elementen�naar�voren.�De�SP-fractie�bracht�de�langkampeerders�en�de�stacaravans�in.�Ik�wil�erop�wijzen�dat�dat�niet�onder�deze�wetgeving�valt.�Wij�hebben�het�nu�over�recreatiewoningen.
Die�vallen�onder�het�Bouwbesluit�en�dat�is�opgenomen�in
de�Nota�Ruimte�en�in�de�structuurvisie.�De�discussie�over
langkampeerders�heeft�in�het�verleden�plaatsgevonden
rond�de�Wet�op�de�openluchtrecreatie.�Dat�viel�toen�onder
LNV�en�zal�nu�onder�EL&I�vallen,�voor�zover�daarover�nog
gediscussieerd�gaat�worden.�Het�is�dus�een�andere�problematiek.�Ik�begrijp�goed�wat�de�heer�Jansen�daarover
zei,�maar�dat�is�niet�waarover�dit�wetsvoorstel�gaat.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Dat�was�ons�bekend.�De�problematiek�gaat�natuurlijk�wel
over�permanente�bewoning,�al�is�het�door�een�andere
groep.�In�dat�opzicht�wil�ik�ervoor�pleiten�dat�de�minister
zich�er,�eventueel�samen�met�haar�collega,�over�uitlaat
hoe�zij�het�probleem�van�permanente�bewoning�aan�de
onderkant�van�de�woningmarkt�op�die�recreatieterreinen
op�een�ordentelijke�manier�wil�oplossen.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Daar�kan�ik�heel�helder�over�zijn,�ook�al�spreek�ik�over�het
terrein�van�mijn�collega.�Dat�is�een�gemeentelijke�aangelegenheid�en�dat�moet�je�dus�niet�op�rijksniveau�organiseren.
Voorzitter.�Het�wetsvoorstel�waarover�we�vandaag
spreken,�is�inmiddels�vooral�nodig�voor�de�bewoners�die

10 maart 2011
TK�59

59-3-16

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
zich�niet�of�niet�meer�in�de�Gemeentelijke�Basisadministratie�hebben�ingeschreven�op�het�adres�van�hun�recreatiewoning.�Aan�verreweg�de�meeste�inwoners�die�bij�de
gemeenten�wel�bekend�zijn,�is�namelijk�inmiddels�zekerheid�gegeven.�Ik�ontwerp�geen�wettelijke�regeling�voor�de
bewoners�die�hun�onrechtmatige�bewoning�van�een�recreatiewoning�zijn�gestart�na�31 oktober�2003�omdat�bij
hen�geen�sprake�is�van�een�langdurig�bestaande�en�feitelijk�gedoogde�bewoning,�noch�van�de�destijds�door�de�Kamer�bedoelde�schrijnende�situaties�uit�het�verleden.�Mede
door�de�ruime�aandacht�die�aan�onrechtmatige�bewoning
is�gegeven�na�31 oktober�2003,�wist�elke�nieuwe�bewoner
vanaf�die�datum�donders�goed�dat�wonen�in�een�recreatiewoning�niet�is�toegestaan.
Dan�de�omvang�van�de�bestaande�problematiek.�De�gemeenten�hebben,�zoals�een�aantal�Kamerleden�al�heeft
gezegd,�de�afgelopen�jaren�fors�geïnvesteerd�in�het�geven
van�duidelijkheid.�Het�is�jammer�dat�we�hier�nu�staan�omdat�ze�dat�niet�veel�eerder�hebben�gedaan�en�hebben�gehandhaafd,�maar�we�hebben�nu�kunnen�zien�dat�het�aantal�probleemsituaties�fors�is�gedaald.�Per�1 januari�2009
waren�er�nog�ongeveer�8000�onrechtmatige�bewoners
zonder�duidelijkheid�van�de�gemeente�of�zij�hun�bewoning�al�dan�niet�mochten�voortzetten.�Inmiddels,�zo�blijkt
uit�een�recente�steekproef,�is�nog�slechts�in�enkele�honderden�bij�de�gemeenten�bekende�gevallen�geen�duidelijkheid�gegeven.�Dat�is�heel�weinig�als�je�naar�de�gehele
problematiek�kijkt.
Er�zijn�echter�ook�bewoners�die�zich�niet�in�de�GBA
hebben�ingeschreven�op�het�adres�van�hun�recreatiewoning�of�die�zich�zelfs�hebben�laten�uitschrijven.�De�BelangenVereniging�Vrij�Wonen�heeft�het�over�vele�duizenden.
Voor�ons�is�dit�niet�verifieerbaar.�Daarmee�onttrekken�deze�bewoners�zich�aan�de�inventarisatie�van�een�groot�aantal�gemeenten�en�vormen�ze�in�het�algemeen�onbekende
gevallen.�Aan�hen�hebben�de�gemeenten�nog�geen�duidelijkheid�kunnen�geven.�Ik�denk�dat�deze�gevallen�wel�eens
verwarring�veroorzaken�over�de�grootte�van�de�aantallen.
Het�aantal�bekende�gevallen�is�de�afgelopen�jaren�in�elk
geval�enorm�afgenomen,�van�17.000�naar�8000�naar�enkele�honderden�nu.�We�weten�niet�hoeveel�onbekende�gevallen�er�zijn.�De�noodzaak�van�dit�wetsvoorstel�en�dus
van�de�forse�inbreuk�op�de�gemeentelijke�autonomie�ligt
inmiddels�dus�vooral�in�het�bieden�van�duidelijkheid�aan
de�niet-ingeschreven�of�uitgeschreven�bewoners.
Ik�ga�nu�in�op�de�specifieke�vragen�die�de�Kamerleden
hebben�gesteld.�Ik�heb�de�meeste�dingen�over�de�huidige
situatie�en�de�aantallen�al�gezegd.�De�grens�van�31 oktober�2003�is�voor�mij�inderdaad�keihard.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Mijn�excuses�dat�ik�zo�laat�ben,�maar�voordat�de�minister�ingaat�op�de�specifieke�vragen,�zou�ik�graag�een�vraag
stellen�over�haar�inleiding.�De�minister�geeft�aan�dat�er
duidelijke�resultaten�zijn�geboekt�door�de�handelingen
van�de�gemeenten,�hoewel�die�pas�na�enige�tijd�op�gang
gekomen�zijn.�Ziet�de�minister�een�mogelijkheid�om,�meer
dan�in�het�voorliggende�wetsvoorstel�gebeurt,�rekening�te
houden�met�het�feit�dat�er�al�een�heleboel�is�gebeurd?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Met�dit�wetsvoorstel�bieden�we�uiteindelijk�duidelijkheid
aan�degenen�die�continu�in�onduidelijkheid�hebben�gezeten�omdat�de�gemeente�niet�heeft�gehandeld.�De�gemeenten�die�hun�best�hebben�gedaan�en�goed�hebben
gehandeld,�hebben�dus�geen�last�van�dit�wetsvoorstel.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�gemeenten�die�niet�hebben�gehandeld�en�in�gebreke
zijn�gebleven,�zijn�de�enige�gemeenten�die�nu�worden�gedwongen�om�een�permanente�vergunning�af�te�geven�of
in�ieder�geval�een�besluit�te�nemen�over�de�wijze�waarop�ze�gaan�handhaven.�Degenen�die�het�goed�gedaan
hebben,�worden�niet�gestraft,�maar�degenen�die�het�niet
goed�gedaan�hebben,�ondervinden�nu�last�van�dit�wetsvoorstel.�In�mijn�betoog�was�al�te�horen�dat�het�niet�mijn
voorkeur�geniet�om�dit�op�deze�manier�te�regelen,�maar
dat�ik�tegelijkertijd�kijk�naar�de�discussie�die�de�afgelopen
jaren�is�gevoerd�en�het�beleid�dat�is�ingezet.�Ik�zou�het
dus�niet�netjes�vinden�als�ik�dit�opeens�zou�terugtrekken.
Ik�ben�echter�wel�blij�dat�het�gaat�om�een�tijdelijke�wet�die
na�twee�jaar�komt�te�vervallen.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Dat�is�helder.�Met�deze�benadering�kan�ik�wel�iets�in�dit
stadium.
De�onbekende�gevallen�vormen�een�ander�aandachtspunt.�Is�er�een�manier�waarop�de�rijksoverheid�de�gemeenten�kan�helpen�om�de�onbekende�gevallen,�die�buiten�de�onderzoekscijfers�en�de�GBA�vallen,�in�kaart�te�krijgen?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�zou�daar�nu�echt�niet�nationaal�op�willen�gaan�sturen.
De�mensen�die�zich�niet�hebben�gemeld�en�die�niet�ingeschreven�staan,�moeten�zelf�naar�de�gemeente�gaan�om
aan�te�tonen�dat�zij�er�in�die�periode�wel�altijd�gewoond
hebben�en�op�basis�daarvan�de�discussie�aangaan.�Als
Rijk�zou�ik�daar�nu�niet�een�extra�handhavingsactie�op�willen�zetten.
De�voorzitter:
De�laatste�keer.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Om�de�verwarring�weg�te�nemen,�ik�wil�hier�ook�niet�sturen.�Ik�heb�dat�zojuist�ook�aangegeven.�De�landelijke�overheid�kan�behalve�sturen,�ook�motiveren,�helpen�en�aanjagen.�Wij�hebben�wel�vaker�gesproken�over�de�verschillende�verhoudingen�tussen�de�bestuurslagen.�Is�er�een�mogelijkheid�om�zonder�te�sturen�toch�tot�verbetering�te�komen?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Er�is�misschien�nog�een�ander�inzicht.�Als�je�je�niet�inschrijft�in�de�basisadministratie�of�je�zelfs�uitschrijft�uit�de
basisadministratie,�is�het�de�vraag�of�wij�dat�op�een�of�andere�manier�moeten�belonen�door�tegen�de�gemeenten�te
zeggen�dat�zij�daarop�moeten�handelen.�Ik�denk�echt�dat
de�bewoners�met�de�gemeente�in�gesprek�moeten�gaan
en�ervoor�moeten�zorgen�dat�zij�in�die�een-op-eenrelatie
proberen�dit�op�een�goede�manier�te�regelen.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�beluister�dat�mensen�zich�willens�en�wetens�hebben
uitgeschreven�uit�de�gemeentelijke�basisadministratie,
mogelijk�om�dat�proces�te�frustreren.�Hoe�kan�het�anders
van�duizenden�bekende�gevallen�naar�honderden�zakken,
terwijl�er�nu�opeens�duizenden�onbekende�gevallen�blijken�te�zijn?�Verspelen�mensen�dan�niet�doodgewoon�hun
rechten?

10 maart 2011
TK�59

59-3-17

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Het�is�niet�zo�dat�die�duizenden�die�eerst�bekend�waren,
zich�nu�hebben�uitgeschreven�en�dat�daardoor�het�aantal
naar�honderden�is�gezakt.�Het�zijn�gewoon�gevallen�die
zijn�afgehandeld.�Er�is�veel�afgehandeld�in�de�afgelopen
periode�en�vaak�ook�ten�positieve.�In�80%�van�de�gevallen
heeft�de�gemeente�dan�ook�permanente�bewoning�toegekend.�Tegelijkertijd�is�er�ook�een�grote�groep�onbekende�gevallen.�Die�was�er�waarschijnlijk�ook�al�daarvoor.�Ik
denk�niet�dat�de�groep�van�de�bekende�gevallen�kleiner
is�geworden�doordat�gevallen�onbekend�zijn�geworden
door�bewust�uitschrijven.�Ik�weet�dat�veel�mensen�niet
ingeschreven�staan.�Dat�kan�zijn�omdat�zij�dat�nooit�hebben�gedaan�omdat�ze�niet�beseften�dat�ze�dat�moesten
doen�of�door�onbekendheid�daarmee.�Daaronder�kan�ook
een�groep�zitten�die�het�bewust�heeft�gedaan.�Bewust�uitschrijven�moet�je�nooit�belonen.
Dan�nog�een�punt�over�de�mensen�die�zich�nu�gemeld
hebben�bij�de�gemeente.�De�heer�Verhoeven�vroeg�hoeveel�mensen�die�zich�nu�hebben�gemeld�bij�de�gemeente,�de�gedoogbeschikking�niet�hebben�gekregen.�Naar�inschatting�van�de�inspectie�is�dit�aantal�niet�erg�groot.�Ik
zei�al�dat�in�ongeveer�80%�van�de�gevallen�wel�een�gedoogbeschikking�of�ontheffing�is�gegeven.�Handhaving
in�de�overige�gevallen�is�vaak�een�gevolg�van�de�inspanningen�van�de�gemeente�en�niet�van�bewoners�die�zich
vrijwillig�hebben�gemeld�met�het�doel�om�een�gedoogbeschikking�te�krijgen.�Er�zijn�ook�gemeenten�die�actief�hebben�gezegd�dat�zij�het�in�bepaalde�gebieden�niet�willen
hebben�en�die�daar�ook�achteraan�zijn�gegaan.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�heb�gevraagd�of�de�minister�op�enigerlei�wijze�toezicht
heeft�uitgeoefend�en�of�gemeenten�bij�het�afgeven�van
gedoogbeschikkingen�of�zelfs�het�legaliseren�van�situaties
actief�getoetst�hebben�of�de�woningen�aan�het�Bouwbesluit�voldoen�en�of�de�woningen�niet�in�natuurgebieden
zoals�ehs�et�cetera�liggen.�Heeft�de�minister�daar�zicht�op?
Is�daarnaar�onderzoek�gedaan�of�niet?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Voorzitter.�Ik�wil�graag�een�paar�blokjes�hanteren.�Misschien�helpt�dat�in�de�discussie.�Ik�wil�nu�spreken�over
de�huidige�situatie�en�de�aantallen�en�vervolgens�over�de
handhaving,�waarbij�dat�punt�terugkomt.�Daarna�ga�ik�in
op�de�vragen�over�persoonsgebondenheid�van�activiteiten,�het�nieuwe�beleid�en�ten�slotte�op�het�amendement
dat�er�nog�ligt.
De�voorzitter:
Oké.�Ik�zeg�dus�tegen�de�heer�Jansen:�blijft�u�opletten.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Hoe�groot�is�nu�het�aantal�nieuwe�gevallen�van�onrechtmatige�bewoning?�De�inspectie�heeft�in�2009�een�monitor�uitgevoerd�bij�de�gemeenten.�De�rapportage�daarvan
is�de�Kamer�in�2009�toegezonden.�Daarin�is�ook�aangegeven�in�welke�mate�nieuwe�onrechtmatige�bewoning�voorkomt.�Om�een�voorbeeld�te�geven:�per�1 januari�2009�ging
het�om�ongeveer�3%�van�het�aantal�recreatiewoningen,
dus�om�ongeveer�3000�gevallen�van�onrechtmatige�bewoning�sinds�die�periode,�die�bij�de�gemeenten�bekend
waren.�Je�ziet�nu�dat�gemeenten�vooral�op�de�nieuwe�gevallen�handhaven.�Daarvan�was�natuurlijk�extra�duidelijk
dat�het�niet�mocht.�Zij�zijn�nog�bezig�met�de�afhandeling
van�de�oude�gevallen.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

Wat�is�het�onderscheid�tussen�reguliere�en�recreatiewoningen?�Wat�wordt�als�voor-�en�nadeel�gezien�van�het
laten�vervallen�van�dat�onderscheid?�Daarnaar�is�een�onderzoek�gedaan�en�wel�in�2009,�en�het�rapport�naar�aanleiding�daarvan�is�aan�de�Kamer�gestuurd.�In�het�najaar
van�2009�is�dat�rapport�hier�besproken.�Toen�is�door�de
Kamer�aangegeven�dat�de�voordelen�van�het�onderscheid
groter�zijn�dan�de�nadelen.�De�Tweede�Kamer�deelde�die
conclusie.�Alle�woningen�die�recreatiewoningen�zijn�moeten�voldoen�aan�het�Bouwbesluit;�anders�zou�je�daar�helemaal�niet�mogen�wonen.�Maar�er�is�wel�onderscheid�tussen�het�type�woningen,�wat�er�alles�mee�heeft�te�maken
of�er�nutsvoorzieningen�moeten�worden�aangelegd,�en�of
er�postbezorging�moet�plaatsvinden�enzovoorts.
Hoe�zit�het�in�het�buitenland?�Het�is�heel�moeilijk�om
daar�iets�eenduidigs�over�te�zeggen,�want�in�elk�land�gebeurt�het�anders.�Soms�verschilt�het�binnen�landen�zelfs
per�regio's.�Er�zijn�meer�landen�waar�het�omgekeerde�het
geval�is,�dus�dat�de�recreatiewoningen�het�grootste�deel
van�het�jaar�leeg�staan.�In�Denemarken�mag�je�je�recreatiewoning�maar�de�helft�van�de�tijd�bewonen,�zodat�je
hem�de�andere�helft�van�het�jaar�verhuurt,�om�daarmee
het�toerisme�te�bevorderen.
Ik�kom�toe�aan�de�handhaving.�Velen�hebben�gevraagd
naar�de�zekerheid�dat�gemeenten�gaan�handhaven.�Uit
de�monitor�waarover�ik�het�net�had,�blijkt�dat�de�gemeenten�heel�veel�maatregelen�hebben�genomen�om�nieuwe
permanente�bewoning�te�voorkomen.�Uit�diezelfde�monitor�blijkt�dat�nieuwe�onrechtmatige�bewoning�maar�in�beperkte�mate�tot�stand�komt.�Dat�heeft�vaak�te�maken�met
huisvestingsproblemen.�Ze�weten�vaak�ook�wel�waar�de
problemen�vandaan�komen.�De�gemeenten�handhaven
op�de�nieuwe�permanente�bewoning,�en�proberen�dat�zoveel�mogelijk�te�voorkomen.�Als�een�gemeente�een�vergunning�afgeeft,�wordt�getoetst�of�de�recreatiewoning
voldoet�aan�de�eisen�van�het�Bouwbesluit.�De�inspectie
ziet�geen�aanleiding�om�daar�nog�een�specifiek�programma�voor�te�ontwikkelen.
De�heer�Monasch�heeft�gevraagd,�wat�het�kabinet�gaat
doen�aan�de�duidelijkheid�richting�gemeenten�voor�gevallen�na�31 oktober�2003.�Hij�overweegt�om�daarover�een
amendement�in�te�dienen.�Bij�deze�bewoners�is�duidelijk
dat�zij�niet�in�een�recreatiewoning�mogen�wonen.�Dat�is
in�die�tijd�veelvuldig�gecommuniceerd.�Ik�had�geen�recreatiewoning,�maar�ik�was�me�ook�toen�heel�erg�bewust�ervan�dat�dat�verboden�was.�Het�kwam�dus�bij�een�breed
publiek�aan.�Inmiddels�is�over�die�datum,�mede�dankzij�de
veelvuldige�communicatie,�voldoende�duidelijkheid�ontstaan.
Hiermee�is�er�geen�wettelijke�regeling�voor�"bewoningen"�die�na�31 oktober�zijn�gestart,�ook�niet�als�het�gaat
om�schrijnende�gevallen.�Voor�gemeenten�moet�voldoende�duidelijk�zijn�hoe�zij�daarmee�om�moeten�gaan.�Ik�weet
overigens�niet�helemaal�of�dit�het�antwoord�op�de�vraag
is,�maar�volgens�mij�hing�die�vraag�ook�samen�met�de
peildatum�die�de�gemeenten�vaststellen.�Gemeenten�hebben�soms�een�latere�peildatum�vastgesteld�dan�wij�nu
in�de�wet�hebben.�Ervoor�krijgen�bewoners�een�gedoogbeschikking,�erna�wordt�gehandhaafd.�Het�is�meer�regel
dan�uitzondering�dat�er�dus�gedoogbeschikkingen�worden�verleend.�Dus�hebben�de�gemeenten�met�hun�eigen
beleid�voor�de�bewoners�na�31 oktober�2003,�maar�voor
de�latere�gemeentelijke�peildatum,�grotendeels�duidelijkheid�verschaft.

10 maart 2011
TK�59

59-3-18

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
U�hebt�er�heel�veel�fiducie�in�dat�de�gemeenten�nu�fanatiek�handhaven�op�de�nieuwe�gevallen�van�na�31 oktober
2003.�Worden�eigenaar/bewoners�die�een�contract�hebben�waarmee�ze�in�principe�kunnen�verhuren�aan�derden
maar�geen�gebruikmaken�van�die�mogelijkheid�–�ze�hebben�dan�in�feite�een�nulurencontract�–�dan�door�de�desbetreffende�gemeenten�automatisch�beschouwd�als�nietpermanente�bewoner?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�kan�die�individuele�gevallen�natuurlijk�niet�per�gemeente�beoordelen,�maar�de�gemeenten�weten�wat�de�spelregels�zijn�bij�recreatiewoningen.�Daar�moeten�ze�op�handhaven.�Ik�wil�die�handhavingsrol�niet�gaan�overnemen�in
de�toekomst.�De�Kamer�heeft�ooit�gevraagd�om�voor�degenen�ten�aanzien�van�wie�er�onduidelijkheid�was�omdat�voor�2003�gemeenten�geen�duidelijkheid�gaven�over
wel�of�niet�permanente�bewoning,�een�termijn�te�regelen,
in�de�zin�dat�ze�tot�2010�duidelijkheid�van�de�gemeenten
konden�krijgen�en�dat�wanneer�ze�die�dan�nog�niet�hadden,�we�zouden�ingrijpen.�Welnu,�dat�laatste�doe�ik�met
deze�wet.�Daarmee�zorg�ik�ervoor�dat�uiteindelijk�die�duidelijkheid�wordt�verschaft�aan�die�laatste�groep�die�nog
overgebleven�is.�De�wet�zal�ook�maar�twee�jaar�in�werking
blijven.�Daarna�is�het�echt�weer�aan�de�gemeenten�om
daarop�te�handhaven.�Ik�denk�dat�de�gemeente�in�haar�eigen�vlees�snijdt,�als�die�niet�toeziet�op�het�onrechtmatig
gebruik�van�haar�recreatieparken.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�denk�dat�het�hemd�vaak�nader�is�dan�de�rok,�maar�de
minister�gaf�zojuist�een�voortreffelijk�voorbeeld�van�een
handhaafbare�regeling,�namelijk�de�situatie�in�Denemarken.�Daar�moet�je�namelijk�kunnen�overleggen�dat�je�50%
van�de�tijd�van�het�jaar�die�woning�verhuurd�hebt.�Als�je
dat�niet�doet�–�de�minister�kiest�daar�niet�voor�–�kom�je�terecht�in�de�handhaving�waar�ook�de�heer�Lucassen�zo'n
hekel�aan�heeft,�namelijk�dat�je�de�tandenborstel�moet
gaan�controleren�en�moet�gaan�kijken�of�de�gordijnen
open�zijn�in�zo'n�pand.�Dat�is�zeer�arbeidsintensief.�Daar
kan�je�gemeenten�niet�mee�opzadelen.�Als�je�dat�wel�doet
–�dat�doet�de�minister�–�dan�schuif�je�in�wezen�de�verantwoordelijkheid�af�op�partijen�die�dat�gewoon�niet�kunnen
waarmaken.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Het�controleren�of�mensen�zich�conform�de�verordeningen�en�de�Bouwbesluiten�gedragen,�is�altijd�een�gemeentelijke�taak�geweest.�Als�een�gemeente�recreatiewoningen�conform�het�bestemmingsplan�realiseert,�zal�zij�zelf
ook�moeten�toezien�op�de�regels�die�er�voor�gelden.�Ik�zie
daarin�geen�rol�voor�het�Rijk.�Moet�ik�dan�die�tandenborstels�gaan�controleren?
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Omdat�het�gemeenten�in�het�verleden�niet�lukte�om�het
structureel�goed�te�handhaven,�is�dat�stuwmeer�ontstaan.
Dat�lossen�we�vandaag�op,�naar�ik�hoop.�Onze�grote�zorg
is�echter�dat�dit�stuwmeer�nu�weer�gevuld�gaat�worden.
En�daar�doet�deze�minister�helemaal�niets�aan.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�ben�dat�niet�met�u�eens.�Dat�stuwmeer�is�in�het�verleden�ontstaan�omdat�het�onduidelijk�was�wat�er�nu�precies
wel�en�niet�mocht�met�permanente�bewoning.�Daardoor

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

hebben�de�gemeenten�het�lange�tijd�niet�gehandhaafd�en
niets�gedaan�en�is�er�voor�bewoners�een�heel�vervelende�situatie�ontstaan.�Als�je�dacht�dat�je�er�mocht�wonen
maar�dat�uiteindelijk�niet�zo�blijkt�te�zijn,�dan�is�dat�heel
vervelend.�Voor�iedereen�na�31 oktober�2003�is�het�gewoon�volstrekt�helder.�De�recreatiewoningen�mogen�niet
permanent�bewoond�worden.�Gemeenten�moeten�daarop�gewoon�handhaven.�Dat�geldt�voor�alles.�Als�mensen
ergens�misbruik�van�willen�maken�en�iets�doen�wat�tegen
de�regels�is,�dan�moet�je�daarop�handhaven.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�vind�de�minister�heel�vriendelijk�naar�de�gemeenten
toe,�maar�bestemmingsplan�is�bestemmingsplan.�Volgens
mij�zijn�er�zaken�zoals�artikel�19-procedures�om�af�te�wijken�van�het�bestemmingsplan�en�tot�die�tijd�dient�er�gewoon�gehandhaafd�te�worden.�Dus�de�gemeenten�wisten
best�waar�ze�aan�toe�waren.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Volgens�mij�is�dat�geen�vraag�maar�meer�een�ondersteuning�van�beleid.
De�heer�Verhoeven�heeft�gevraagd�wat�er�in�2010�nog
aan�handhaving�is�gebeurd.�Dat�heeft�vooral�betrekking
op�de�gevallen�na�1 november�2003�en�zeer�incidenteel
op�de�gevallen�voor�1 november�2003�omdat�toen�eigenlijk�de�grote�hausse�al�gehandhaafd�was.�Verder�is�mij�gevraagd�of�ik�bereid�ben�te�kijken�naar�de�scheve�prikkel
die�nu�uitgaat�van�de�gedoogsituatie�rond�permanente
bewoning.�Nee,�want�ik�los�de�oude�problematiek�op�en
daarmee�beëindig�ik�ook�de�rijksrol.�Ik�acht�de�gemeenten
heel�goed�in�staat�die�scheve�prikkel�zelf�weg�te�nemen.
Dan�kom�ik�op�de�meer�specifieke�uitwerking�van�het
wetsvoorstel.�Een�aantal�woordvoerders�heeft�zijn�zorgen
geuit�over�het�persoonsgebonden�karakter�van�de�vergunning.�Gevraagd�is�hoe�ik�daarop�wil�handhaven�en�hoe
het�precies�zit�met�het�eerdergenoemde�bejaarde�echtpaar.�Het�persoonsgebonden�karakter�van�de�vergunning
houdt�in�dat�elke�bewoner�die�op�31 oktober�2003�meerderjarig�was�de�persoonsgebonden�omgevingsvergunning�krijgt.�Daarmee�is�ook�het�vraagstuk�van�het�bejaarde�echtpaar�opgelost.�Althans,�als�zij�daar�op�dat�moment
samen�woonden,�wordt�de�omgevingsvergunning�verleend.�De�vergunning�vervalt�op�het�moment�dat�de�recreatiewoning�niet�meer�wordt�bewoond,�maar�het�probleem
van�de�heer�De�Rouwe�is�volgens�mij�hiermee�weggenomen.�Op�het�moment�dat�de�bewoners�die�de�vergunning
hebben,�daar�niet�meer�wonen,�wordt�de�recreatiewoning
weer�een�woning�die�niet�permanent�bewoond�mag�worden.
Hoe�ga�ik�toezien�op�het�persoonsgebonden�karakter
van�deze�wet?�Ik�rond�dit�af�met�dit�wetsvoorstel.�Daarna
is�het�aan�de�gemeenten�om�toe�te�zien�op�het�persoonsgebonden�karakter.�Zij�pakken�dit�ook�actief�op.�Ik�zie�in�de
handhaving�voornamelijk�voor�henzelf�een�rol.
De�heer�De�Rouwe�vroeg�zich�af�of�de�spanning�tussen�de�publiekrechtelijke�vergunningsituatie�en�de�persoonsgebonden�vergunning�in�relatie�tot�privaatrechtelijke�afspraken�in�situaties�van�modernisering�tot�onduidelijkheden�kan�leiden.�Hij�vroeg�zich�ook�af�of�ik�het�ermee�eens�ben�dat�de�beperkte�looptijd�van�de�huurovereenkomst�een�beperking�stelt�aan�de�termijn�van�de�persoonsgebonden�vergunning.�Dat�is�niet�het�geval,�want
als�de�huurovereenkomst�wordt�beëindigd,�moet�ook�de
bewoning�worden�beëindigd�en�vervalt�de�vergunning.�Ik
zie�dat�de�heer�De�Rouwe�er�inmiddels�ook�zelf�weer�bij�is.

10 maart 2011
TK�59

59-3-19

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
Is�de�persoonsgebonden�vergunning�zoals�die�in�de
wet�staat,�overdraagbaar�op�de�partner?�Zij�is�niet�overdraagbaar�op�een�partner�die�op�1 november�2003�daar
niet�was�ingeschreven,�maar�zoals�ik�al�zei,�hebben�op
1 november�2003�alle�op�dat�moment�volwassen�personen�in�die�woning�die�vergunning�gekregen.�Echtparen
worden�dus�niet�ruw�van�de�woning�gescheiden�als�één
van�hen�komt�te�overlijden.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Hier�wil�ik�iets�meer�duidelijkheid�over.�Stel�je�voor�dat
je�getrouwd�bent�op�1 april�2004;�heeft�degene�die�toen
nieuw�binnen�is�gekomen,�dan�toch�rechten?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Nee,�degenen�die�op�1 november�2003�in�de�recreatiewoning�woonden�en�toen�ouder�dan�18�jaar�waren,�hebben
recht�op�de�vergunning.�Als�zich�daarna�nieuwe�gezinssituaties�voordoen,�hebben�de�nieuwe�personen�geen�recht
op�die�vergunning.
De�heer�Jansen�vroeg�of�ik�een�kader�wil�aanscherpen,
onder�andere�op�basis�van�een�vereenvoudiging�van�een
aantal�gebiedscategorieën.�De�heer�Jansen�weet�dat�ik
bezig�ben�met�de�actualisatie�van�de�Nota�Ruimte�en�de
Nota�Mobiliteit.�Ik�zal�daarbij�aangeven�hoe�ik�een�aantal�nationale�verantwoordelijkheden�wil�neerleggen�bij�de
provincies�en�de�gemeenten,�omdat�ik�vind�dat�die�daar
thuishoren.�Daarbij�zullen�ook�de�gebiedscategorieën�en
de�nationale�landschappen�aan�de�orde�komen.�In�dat�traject�zal�ik�dus�met�de�Kamer�verder�praten�over�dit�onderwerp,�maar�de�heer�Jansen�heeft�volgens�mij�in�de�wetsbehandeling�tot�nu�toe�gemerkt�dat�ik�ook�daarbij�vooral�een�rol�voor�de�gemeenten�en�de�provincies�zie�op�het
punt�van�de�recreatiewoningen.
Er�valt�nog�heel�veel�hierover�te�zeggen,�maar�ik�zal�het
kort�houden.�Ik�ben�met�de�Raad�van�State�van�mening
dat�dit�een�heel�zwaar�middel�is,�maar�ik�kijk�toch�vooral
naar�de�politieke�situatie�die�zich�hier�heeft�voorgedaan.
De�Kamer�heeft�verzocht�om�hier�ten�enenmale�een�besluit�over�te�nemen�en�om�handhavend�op�te�treden.�Ik
ben�blij�dat�dit�een�tijdelijke�wet�is,�want�dat�betekent�dat
de�wet�uiteindelijk�komt�te�vervallen.�We�hebben�dus�niet
nog�heel�lang�zware�wetgeving�terwijl�die�uiteindelijk�niet
meer�nodig�blijkt�te�zijn.
Tot�slot�het�amendement�van�de�heer�Lucassen.�Hij
wenst�dat�alleen�de�eigenaar�van�een�recreatiewoning�altijd�recht�heeft�op�een�omgevingsvergunning,�maar�het
onderscheid�tussen�een�eigenaar�en�een�huurder�heeft
nog�nooit�een�rol�gespeeld�in�dit�dossier.�Er�is�geen�enkele�aanleiding�om�dat�onderscheid�nu�wel�en�bovendien
met�terugwerkende�kracht�een�rol�te�laten�spelen.�Daarnaast�zou�het�bestuurlijk�onbetrouwbaar�zijn�en�tot�grote�uitvoeringsproblemen�leiden,�als�de�sinds�1 november
2003�gecommuniceerde�eis�van�bewoning,�om�in�aanmerking�te�komen�voor�een�vergunning,�plotseling�zou�worden�geschrapt.�Het�zou�wat�dat�betreft�door�mij�ontraden
worden.�Tot�slot�zou�het�uiterst�ondoelmatig�zijn�om,�zoals�ook�wordt�voorgesteld,�het�wetsvoorstel�een�oneindige�werkingsduur�te�geven.�Ik�ontraad�dat�amendement
dus.
De�voorzitter:
Daarmee�is�een�eind�gekomen�aan�de�eerste�termijn�van
de�minister.�Omdat�het�nu�zo�snel�gaat,�overleg�ik�eerst
met�de�Kamerleden.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter.�Deze�minister�komt�snel�ter�zake,�is�kort�van
stof�en�duidelijk;�mijn�complimenten�daarvoor.�Dat�wil
niet�zeggen�dat�je�het�altijd�met�elkaar�eens�bent.�Vandaar
dat�ik�een�viertal�moties�aan�de�Kamer�voorleg.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
verzoekt�de�regering,�een�landelijk�ruimtelijk�kader�voor
recreatieparken�en�andere�verblijfsaccommodaties�voor
openluchtrecreatie�te�ontwikkelen,�waardoor�lagere�overheden�heldere�spelregels�meekrijgen�voor�hun�ruimtelijke
planning�en�handhaving�ter�zake,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Paulus�Jansen.
Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�8�(32366).
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�verouderde�campings�en�recreatieparken�in�toenemende�mate�afglijden�tot�woonplaats�voor
groepen�die�niet�of�in�onvoldoende�mate�in�aanmerking
komen�voor�betaalbare�reguliere�huisvesting;
overwegende�dat�deze�groep�door�intensivering�van�het
handhavingsbeleid�tegen�de�permanente�bewoning�van
recreatiewoningen�op�straat�dreigt�komen�te�staan;
verzoekt�de�regering�om�in�overleg�met�de�VNG�en�de�woningcorporaties�een�voorstel�aan�de�Kamer�voor�te�leggen
voor�het�realiseren�van�extra�sociale�huurwoningen�en/of
maatschappelijke�opvang�in�de�regio's�waar�dit�probleem
speelt,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Paulus�Jansen.
Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�9�(32366).
Motie
De�Kamer,

10 maart 2011
TK�59

59-3-20

Paulus�Jansen
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�recreatiewoningen�in�toenemende�mate�gebruikt�worden�voor�de�huisvesting�van�tijdelijke�arbeidskrachten;

wel�goed�gaat.�Ik�kan�mij�voorstellen�dat�de�minister�niet
wil�handhaven.�Dan�hebben�wij�wel�een�ander�verlangen,
namelijk�de�rapportages�voortzetten�zoals�wij�die�ook�in
2009�hebben�gekregen.

overwegende�dat�hierdoor,�tot�dusver�zonder�enige�vorm
van�sturing,�recreatieparken�sluipenderwijs�een�woonfunctie�krijgen;

Motie

verzoekt�de�regering�om�binnen�zes�maanden�een�voorstel�aan�de�Kamer�voor�te�leggen�waarbij�aangegeven
wordt�of�en�zo�ja,�onder�welke�condities�medegebruik�van
recreatiewoningen�voor�de�huisvesting�van�tijdelijke�arbeidskrachten�acceptabel�is,

gehoord�de�beraadslaging,

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

De�Kamer,

overwegende�dat�het�permanent�bewonen�van�recreatiewoningen�verboden�en�ongewenst�is;
overwegende�dat�nog�altijd�sprake�is�van�onrechtmatige
bewoning�van�recreatiewoningen;

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Paulus�Jansen.
Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�10�(32366).

overwegende�dat�gemeenten�verantwoordelijk�zijn�voor
de�handhaving�van�het�verbod�op�permanent�wonen�in
recreatiewoningen;

Motie

verzoekt�de�regering,�de�komende�twee�jaar�jaarlijks�de
Kamer�een�voortgangsrapportage�voor�te�leggen�over�de
stand�van�zaken�omtrent�de�handhaving�van�het�onrechtmatig�bewonen�van�recreatiewoningen,

De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�er�nog�altijd�woningen�met�bestemming�"recreatie"�verkocht�worden,�als�waren�zij�bestemd
voor�permanente�bewoning;
constaterende�dat�de�nieuwe�eigenaar�een�na�oktober
2003�aangeschafte�woning�met�bestemming�"recreatie"
niet�permanent�mag�bewonen;
verzoekt�de�regering,�een�voorstel�uit�te�werken�waarbij
misleidende�verkooptechnieken�en�advertenties�actief
bestreden�kunnen�worden,�bijvoorbeeld�in�de�vorm�van
strafbaarstelling,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Paulus�Jansen.
Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�11�(32366).
De�heer�Houwers�heeft�geen�behoefte�aan�een�tweede
termijn.�De�heer�Lucassen�ook�niet.�De�heer�Monasch
moest�de�vergadering�helaas�verlaten.
Het�woord�is�aan�de�heer�Braakhuis.

De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�dank�de�minister�voor�haar�antwoorden.�Ik
heb�geen�aanvullende�vragen.�Ik�dien�wel�een�motie�in.
Die�komt�voort�uit�het�feit�dat�de�minister�aangeeft�weinig
heil�te�zien�in�de�handhaving�op�de�handhaving.�De�gemeenten�hebben�aangetoond�niet�te�kunnen�handhaven.
Dat�wekt�niet�direct�het�vertrouwen�dat�het�in�de�toekomst

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

constaterende�dat�de�minister�niet�wil�handhaven�op�de
handhaving�door�de�gemeenten;

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Braakhuis�en
Verhoeven.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�12�(32366).

De�heer�Verhoeven�(D66):
Voorzitter.�Dank�voor�de�duidelijke�en�eerlijke�antwoorden�van�de�minister�over�de�spanningsvelden.�Zij�is�daar
helder�over.�Er�is�een�historische�situatie�geweest.�In�die
oude�situatie�is�voor�een�deel�al�richting�een�oplossing
gewerkt.�Er�is�tegelijkertijd�aan�wetsontwikkeling�gewerkt,
die�in�spanning�is�met�de�visie�van�het�regeerakkoord.�In
dit�geval�is�die�ook�in�spanning�met�de�visie�van�D66,�namelijk�dat�de�lokale�autonomie�van�belang�is.
Met�de�manier�waarop�deze�wet�gaat�uitpakken,�kun�je
meerdere�kanten�op.�Dat�geldt�ook�voor�de�waarde�van
deze�wet.�De�vraag�is�of�het�wegnemen�van�oud�zeer�geen
nieuw�gedoe�geeft.�Dat�is�voor�ons�de�centrale�vraag.�Het
antwoord�op�die�vraag�kunnen�wij�nog�niet�definitief�geven.
De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Voorzitter.�Er�zijn�niet�veel�vragen�meer�gesteld,�dus�ik�ga
maar�direct�over�tot�mijn�reactie�op�de�moties.�De�amendementen�heb�ik�in�mijn�vorige�termijn�besproken.
Allereerst�de�motie�van�het�lid�Paulus�Jansen�over�het
landelijk�ruimtelijk�kader�voor�recreatieparken�en�andere

10 maart 2011
TK�59

59-3-21

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
verblijfsaccommodaties.�Bij�de�actualisatie�van�de�Nota
Ruimte�en�de�Nota�Mobiliteit�kom�ik�terug�op�de�kaders
van�het�Rijk�met�betrekking�tot�de�ruimtelijke�inrichting.�Ik
zal�daarbij�aangeven�of�wij�daar�al�dan�niet�een�rol�zien.
Ik�kan�wel�bij�voorbaat�zeggen�dat�ik�dit�echt�een�gemeentelijke�of�provinciale�aangelegenheid�vind�en�dat�dit�dus
geen�plek�zal�krijgen�in�de�nota's.�Ik�ontraad�het�daarom
om�deze�motie�nu�aan�te�nemen.�Tegen�die�tijd�kunnen
wij�erover�discussiëren,�maar�nu�is�in�ieder�geval�bekend
hoe�ik�hierin�zit.
Dan�de�motie�van�het�lid�Paulus�Jansen�over�de�verouderde�camping-�en�recreatieparken�en�het�afglijden
van�deze�parken�tot�woonplaats�voor�groepen�die�daarvoor�niet�in�aanmerking�komen.�De�motie�vraagt�mij�om
in�overleg�te�treden�met�de�VNG�en�de�woningcorporaties�en�een�voorstel�aan�de�Kamer�voor�te�leggen�voor�de
realisatie�van�extra�sociale�huurwoningen�en�maatschappelijke�opvang�in�de�regio.�Ook�deze�motie�ontraad�ik.�Ik
vind�optreden�hierin,�wederom,�een�gemeentelijke�verantwoordelijkheid.�Ik�denk�dat�wij�op�rijksniveau�op�dit
moment�genoeg�uitdagingen�hebben.�Ik�wil�dus�niet�elke�keer�in�de�bevoegdheden�van�een�gemeente�treden
als�deze�iets�niet�goed�aanpakt.�Voorts�hoort�deze�kwestie
thuis�bij�mijn�collega�van�BZK.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Voorzitter.�Hoe�kijkt�de�minister�dan�aan�tegen�gemeenten,�zoals�Zundert,�die�zeggen�dat�zij�er�niet�uitkomen,�dat
zij�het�niet�redden,�dat�zij�geen�middelen�hebben�om�dit
probleem�op�hun�grondgebied�op�te�lossen?�Wat�doet�de
minister�dan,�geeft�ze�nog�steeds�niet�thuis?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Als�de�gemeente�Zundert�aangeeft�dat�zij�middelen�of�instrumenten�mist�om�de�problematiek�aan�te�pakken,�kan
zij�dat�via�de�VNG�bij�ons�kenbaar�maken.�We�kunnen
dan�op�rijksniveau�bezien�of�dit�probleem�voor�meer�plekken�geldt�en�dan�kunnen�we�er�wat�aan�gaan�doen.�Wat�u
vraagt,�is�andersom:�ik�moet�met�de�VNG�bespreken�hoe
wij�de�gemeenten�bij�dit�onderwerp�terzijde�staan,�en�wel
specifiek�door�het�al�dan�niet�realiseren�van�sociale�huurwoningen�of�maatschappelijke�opvang�in�de�regio's.�Dat
is�gewoon�niet�onze�taak.�Ik�ontraad�deze�motie�dus.
De�volgende�motie�van�de�heer�Jansen�verzoekt�de�regering�om�binnen�zes�maanden�een�voorstel�aan�de�Kamer�voor�te�leggen�om�aan�te�geven�of�en,�zo�ja,�onder
welke�condities,�medegebruik�van�recreatiewoningen
voor�de�huisvesting�van�tijdelijke�arbeidskrachten�acceptabel�is.�Ook�dit�gaat�weer�over�een�gemeentelijke�aangelegenheid:�in�de�gemeentelijke�verordeningen�staat�beschreven�hoe�men�met�recreatiewoningen�moet�omgaan,
dit�staat�niet�in�nationale�wetgeving.�Ik�ontraad�dus�ook
deze�motie.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Er�zijn�gemeenten�waarin�recreatiewoningen�het�hele�jaar
door�worden�gebruikt�voor�de�huisvesting�van,�bijvoorbeeld,�Poolse�arbeiders;�recreatiewoningen,�dus�dat�staat
haaks�op�het�planologisch�beleid�en�de�wet.�Geeft�de�minister�nu�nog�steeds�niet�thuis,�of�ziet�zij�in�die�gevallen
toch�nog�een�kleine�taak�voor�zich�weggelegd?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�vind�dat�de�gemeente�daarop�moeten�handhaven.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
En�als�de�gemeente�dat�niet�doet?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�vind�niet�dat�het�Rijk,�elke�keer�als�een�gemeente�ergens�niet�op�handhaaft,�meteen�moet�gaan�ingrijpen;�dat
doe�je�alleen�maar�als�er�een�grote�maatschappelijke�problematiek�ontstaat.�Gemeenten�moeten�gewoon�handhaven.�Als�de�burgers�in�een�gemeente�vinden�dat�hun�gemeente�daarin�onvoldoende�optreedt,�kunnen�ze�actief
worden.�Er�is�een�lokale�politiek,�er�zijn�lokale�bestuurders
en�lokale�verantwoordelijkheden.�Ik�vind�niet�dat�wij�als
Rijk�daarin�moeten�ingrijpen.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�constateer�dat�deze�minister�zegt�dat�de�huisvesting
van�Poolse�en�andere�Oost-Europese�arbeiders�op�het
platteland�haar�probleem�niet�is�terwijl�gemeenten�op�dat
punt�met�de�handen�in�het�haar�zitten.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag?
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�constateer�dat�deze�minister�hierin�afwijkt�van�haar
collega's,�die�zich�daarover�wel�ongerust�maken.�Ik�verwacht�van�de�minister�van�Ruimtelijke�Ordening�dat�zij
meehelpt�bij�het�oplossen�van�dit�probleem.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Collega�Kamp,�die�zich�over�een�aantal�zaken�op�dit�terrein�zorgen�maakt,�kan�wettelijke�regelgeving�maken
waarin�hij�aangeeft�hoe�lang�mensen�in�het�land�kunnen
verblijven.�Het�Rijk�bemoeit�zich�echter�niet�met�het�toezicht�van�een�gemeente�op�de�al�dan�niet�permanente
bewoning�van�een�recreatiewoning�door�arbeidskrachten�van�buiten�Nederland.�De�gemeente�moet�daarop�zelf
handhaven.�Als�wij�bij�al�dit�soort�dingen�waarbij�zij�een
steekje�laten�vallen,�moeten�optreden,�dan�zouden�wij�van
Nederland�misschien�beter�één�grote�gemeente�kunnen
maken.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Voorzitter.�Bij�dat�laatste�voorstel�sluit�ik�mij�meteen�aan.
Ik�val�de�heer�Jansen�graag�bij.�Wij�staan�hier�te�micromanagen�omdat�de�gemeenten�niet�bleken�te�kunnen�handhaven.�De�minister�gebruikt�bij�vier�moties�steeds�hetzelfde�argument,�namelijk�dat�de�gemeenten�het�zelf�moeten�doen.�Wij�vonden�dat�eigenlijk�ook�in�relatie�tot�de
recreatieparken,�maar�zij�hebben�hun�onvermogen�aangetoond.�Blijkbaar�hebben�de�gemeenten�kaders�nodig.
Die�kaders�bieden�hen�de�handvatten�om�de�uitvoerende
handhavingstaken�beter�te�kunnen�doen.�Dat�is�een�kleine�tegemoetkoming�aan�de�gemeenten�die�het�algemeen
belang�dient.�Het�zou�het�Rijk�passen�–�ik�vind�dat�in�elk
geval�chic�–�om�de�gemeenten�op�die�manier�te�helpen.�Ik
verzoek�de�minister�om�hierover�toch�nog�een�keer�na�te
denken�en�de�moties�te�steunen.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Voorzitter.�Ik�heb�aan�het�begin�van�het�debat�duidelijk�gezegd�dat�een�wetsvoorstel�als�dit�wat�mij�betreft�nooit�ingediend�had�moeten�worden.�Wat�daarin�staat,�behoort
namelijk�niet�tot�onze�taak.�Gezien�de�historie�en�het�politieke�debat�wil�ik�dit�evenwel�netjes�afronden.�Daarmee
geef�ik�ook�een�duidelijk�signaal�af�voor�de�toekomst,�na-

10 maart 2011
TK�59

59-3-22

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
melijk�dat�dit�soort�kwesties�niet�meer�op�rijksniveau�in
een�wet�moet�worden�geregeld.�Dat�hoort�bij�de�partijen
die�daarvoor�verantwoordelijk�zijn.�Als�gemeenten,�individueel,�aangeven�dat�zij�onvoldoende�instrumenten�hebben�om�te�kunnen�handhaven,�dan�kunnen�zij�dat�allereerst�melden�in�de�VNG-overleggen.�Daarin�kunnen�zij
met�elkaar�bezien�hoe�de�problematiek�kan�worden�opgelost.�Als�de�VNG�hen�vervolgens�niet�helpt�om�de�verordeningen�aan�te�passen�waarmee�zij�wel�hun�taak�op�zich
kunnen�nemen,�kan�er�altijd�naar�het�Rijk�gekeken�worden
als�er�een�rijksregel�is�die�een�belemmering�opwerpt.�In
dit�geval�zijn�er�echter�geen�belemmeringen.�Gemeenten
kunnen�gewoon�handhavend�optreden.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�ga�niet�te�lang�herhalen,�maar�ik�benadruk�toch�nog�een
keer�dat�dit�al�eens�gezegd�is.�De�minister�heeft�al�aangegeven�dat�de�gemeenten�kunnen�handhaven.�Dat�konden�zij�echter�al.�De�heer�Jansen�vraagt�nu,�en�ik�steun
dat,�om�een�tegemoetkoming�aan�de�gemeenten�om�hen
wat�sneller�handvatten�te�bieden.�Is�de�minister�bereid�om
met�de�VNG�te�praten�en�te�vragen�of�er�behoefte�is�aan
die�handvatten?�Daarmee�onderzoekt�ze�of�de�moties�van
de�heer�Jansen�hout�snijden.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Mevrouw�de�voorzitter.�Ik�denk�dat�het�andersom�moet
gaan.�Als�de�VNG�die�behoefte�heeft,�dan�moet�zij�bij�mij
komen.�Ik�moet�niet�naar�de�VNG�gaan�onder�het�mom
van:�ik�heb�begrepen�dat�er�in�Zundert�een�probleem�is
met�de�handhaving�en�ik�wil�nu�graag�met�u�praten�over
een�eventuele�aanpassing�van�een�verordening.�Ik�bewandel�die�weg�liever�andersom.�Ik�geloof�niet�dat�wij�nu�hier
een�kader�moeten�stellen.�Als�het�nodig�is,�dan�ben�ik�bereid�om�alle�kaders�te�stellen�die�nodig�zijn,�maar�ik�geloof�niet�dat�wij�nu�hier�een�kader�moeten�stellen�zonder
dat�daarom�gevraagd�is.
Mevrouw�de�voorzitter.�De�vierde�motie�is�ook�afkomstig�van�het�lid�Jansen.�Daarin�wordt�de�regering�gevraagd�om�een�voorstel�uit�te�werken�waarmee�misleidende�verkooptechnieken�en�advertenties�actief�bestreden�worden,�bijvoorbeeld�door�strafbaarstelling.�Voor
zover�ik�weet,�zijn�misleidende�advertenties�in�dit�land
strafbaar.�Er�zijn�ook�instanties�die�daarop�toezien.�Bij�die
instanties�kunnen�klachten�worden�ingediend�en�zij�treden�daarin�vervolgens�ook�handhavend�op.�Volgens�mij
dekken�die�alle�terreinen,�dus�ook�eventueel�misleidende
teksten�over�recreatiewoningen.�Ik�ontraad�dus�het�aannemen�van�deze�motie�waarin�wordt�gevraagd�om�de�uitwerking�van�een�specifiek�regime.
De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ik�constateer�dat�advertenties�voor�365�dagen�per�jaar�recreatief�wonen�of�semipermanent�wonen,�whatever�that
may�be,�op�dit�moment�niet�strafbaar�zijn.�Via�de�door�de
minister�aangegeven�procedures�kun�je�daar�niets�aan
doen.�De�SP-fractie�zegt:�dat�is�pure�misleiding,�daar�moet
iets�aangebeuren.�Dat�vereist�klaarblijkelijk�aanpassing
van�regelgeving,�toch?
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Je�hebt�de�Reclame�Code�Commissie.�Die�kan�bepalen�of
iets�misleidend�is�of�niet.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

De�heer�Paulus�Jansen�(SP):
Ja,�maar�dan�wil�ik�de�minister�erop�wijzen�dat�de�Reclame�Code�Commissie�geen�sanctie�kan�opleggen.�Zij�kan
alleen�een�standje�geven�en�daar�lachen�deze�mensen
om.�Ze�verdienen�namelijk�heel�veel�geld�met�deze�misleiding.�De�SP-fractie�vraagt�in�deze�motie�om�een�sanctie
die�hout�snijdt�en�die�in�proportie�staat�tot�de�winsten�die
met�dit�soort�praktijken�gemaakt�worden.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�ken�de�instrumenten�van�de�Reclame�Code�Commissie
niet�allemaal.�Ik�heb�in�het�verleden�gezien�dat�de�commissie�wel�degelijk�in�staat�is�om�boetes�op�te�leggen.�Als
een�partij�haar�reclames�desondanks�herhaalt,�krijgt�ze
een�boete�opgelegd�voor�iedere�keer�dat�zij�dit�weer�doet.
Maar�goed,�ik�begeef�mij�nu�op�een�terrein�waar�ik�het�fijne�niet�van�weet.�Ik�zou�in�ieder�geval�de�bestaande�wegen�willen�volgen�en�hiervoor�geen�speciale�regeling�in
het�leven�willen�roepen.�Ik�ontraad�de�motie�dan�ook.
Dan�kom�ik�bij�de�motie�van�de�heer�Braakhuis�en�de
heer�Verhoeven�op�stuk�nr.�12.�Hierin�wordt�gevraagd�om
een�jaarlijkse�rapportage.�In�2009�hebben�wij�een�rapportage�gehad.�Nu�hebben�wij�een�soort�steekproef�gedaan.
Je�ziet�dat�het�aantal�gevallen�van�onrechtmatige�bewoning�afneemt.�Ik�vraag�mij�af�of�hierover�nog�een�jaarlijkse�rapportage�moet�komen.�Dat�betekent�immers�dat�er
weer�een�hele�onderzoeksronde�van�de�inspectie�overheen�moet�gaan.�Ik�wil�deze�motie�ontraden,�omdat�ik�dit
de�verantwoordelijkheid�van�gemeenten�vind.
Hiermee�ben�ik�gekomen�bij�het�einde�van�mijn�beantwoording.
De�voorzitter:
Nog�niet�helemaal,�want�de�heer�Verhoeven�heeft�nog�een
vraag.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Omdat�de�heer�Braakhuis�dusdanig�sprakeloos�is,�zal�ik
proberen�iets�te�zeggen�over�het�advies.
De�voorzitter:
Gelukkig�spreekt�u�in�dezen�met�één�mond.
De�heer�Verhoeven�(D66):
Waar�het�deze�motie�betreft,�zeker.
De�rapportage�die�er�lag,�heeft�tot�heel�heldere�inzichten�geleid,�waar�wij�in�dit�debat�ook�uitgebreid�over�gesproken�hebben.�Er�zijn�nog�een�heleboel�onbekende�gevallen�en�niet�in�kaart�gebrachte�situaties�die�de�discussie
steeds�vertroebeld�hebben.�Deze�wet�komt�er�waarschijnlijk.�Dan�is�het�helemaal�niet�gek�om�toch�iets�te�hebben
op�basis�waarvan�je�ziet�of�iets�succes�heeft,�waardoor�je
het�belang�van�de�wet�inziet�en�hem�ook�goed�kunt�uitvoeren.�Ik�wil�de�minister�vragen�om�toch�nog�een�keer�na
te�denken�over�de�mogelijke�meerwaarde�van�zo'n�onderzoek.�Volgens�mij�hoeft�het�niet�heel�ingewikkeld�te�zijn.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Ik�snap�het.�Men�zag�mij�misschien�enigszins�twijfelen�bij
de�beantwoording,�want�ik�heb�er�een�dubbel�gevoel�bij.
Inzicht�is�immers�altijd�goed.�Tegelijkertijd�heeft�het�kabinet�gezegd:�laten�wij�proberen�om�zo�min�mogelijk�onderzoek�te�doen�als�het�niet�echt�noodzakelijk�is.�Immers,
alles�wat�je�doet,�kost�extra�capaciteit�en�wij�zijn�enorm
aan�het�inkrimpen.�Dat�is�de�reden�dat�ik�de�motie�ontraden�heb,�zeker�omdat�ik�vind�dat�gemeenten�zelf�moeten

10 maart 2011
TK�59

59-3-23

Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus
gaan�bijhouden�hoe�het�ermee�staat.�Ik�kan�alleen�maar
zeggen:�het�is�aan�de�Kamer.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
Ik�dacht:�misschien�kan�ik�aan�de�minister�tegemoetkomen�door�dit�aan�een�termijn�te�binden,�namelijk�de�komende�drie�jaar�–�dan�gaat�het�om�drie�rapportages�–�opdat�wij�in�ieder�geval�het�begin�van�het�nieuwe�proces�in
de�gaten�kunnen�houden.�Ik�hoop�de�minister�hiermee
over�de�streep�te�trekken.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
U�gaat�een�stukje�verder,�want�in�uw�motie�zegt�u:�twee
jaar.�Als�u�nu�de�andere�kant�opgaat,�dus�één�keer,�dan
ben�ik�uw�partner.
De�heer�Braakhuis�(GroenLinks):
U�hebt�gelijk,�ik�buig�het�naar�de�andere�kant�om.�Ik�vraag
om�over�twee�jaar�nog�één�keer�een�rapportage�te�geven.
Minister�Schultz�van�Haegen-Maas�Geesteranus:
Over�twee�jaar�nog�één�keer.�Wat�mij�betreft�is�dat�akkoord.
De�voorzitter:
Voor�de�duidelijkheid�merk�ik�op�dat�u�de�motie�niet�hebt
ontraden,�maar�het�oordeel�aan�de�Kamer�laat.�Dat�is�toch
een�verschil.
De�algemene�beraadslaging�wordt�gesloten.

De�voorzitter:
Over�de�ingediende�moties�zal�aanstaande�dinsdag�worden�gestemd.
De�vergadering�wordt�van�12.50�uur�tot�13.30�uur�geschorst.
Voorzitter:�Verbeet
De�voorzitter:
Op�de�tafel�van�de�Griffier�ligt�een�lijst�van�ingekomen
stukken.�Op�die�lijst�staan�voorstellen�voor�de�behandeling�van�deze�stukken.�Als�voor�het�einde�van�de�vergadering�daartegen�geen�bezwaar�is�gemaakt,�neem�ik�aan�dat
daarmee�wordt�ingestemd.

Tweede�Kamer

Onrechtmatige�bewoning
recreatiewoningen

10 maart 2011
TK�59

59-3-24