Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

26 234

Vergaderingen interim- Committee en
Development Committee

Nr. 259

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN EN BUITENLANDSE
ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 oktober 2021
In het commissiedebat van 8 september jl. over de Eurogroep/Ecofin
(Kamerstuk 21 501-07, nr. 1780) en het commissiedebat AVVN van
14 september jl. (Kamerstuk 26 150, nr. 195) heeft uw Kamer verzocht om
nadere toelichting op de generieke allocatie van speciale trekkingsrechten
van het IMF (SDR’s) en Belarus. Uw Kamer is middels de beantwoording
van de schriftelijke vragen (Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 230)
geïnformeerd over de generieke allocatie van SDR’s en Belarus. Voor het
overzicht treft u onderstaand, mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken, toelichting op het proces rondom de generieke allocatie van SDR’s
en Belarus.
De COVID-19 crisis onderstreept het belang van een sterk mondiaal
financieel vangnet om financiële stabiliteit te borgen. Tijdens de
Voorjaarsvergadering 2021 hebben de leden van het IMF daarom steun
uitgesproken voor een generieke allocatie van speciale trekkingsrechten
(Special Drawing Rights, SDR).1 Deze SDR’s versterken de internationale
reservepositie van centrale banken en vergroten daarmee de
weerbaarheid van de mondiale economie en de capaciteit om schokken
op te vangen. Het voorstel voor een allocatie van SDR’s, op basis van een
analyse naar de mondiale vraag naar internationale reserves, is in de
zomer van 2021 goedgekeurd door de Raad van Bewindvoerders en de
Raad van Gouverneurs van het IMF. Ook Nederland heeft voor een
generieke allocatie van SDR’s gestemd.2 De allocatie van SDR’s is op
23 augustus effectief geworden.3 Bij een generieke allocatie van SDR’s
worden de SDR’s verdeeld aan de leden van het IMF op basis van
quota-aandeel.
1

Kamerstuk 26 234, nr. 253
Uw Kamer is hierover geïnformeerd in een recente kamerbrief: Kamerbrief SDR allocatie |
Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
3
IMF Managing Director Announces the US$650 billion SDR Allocation Comes into Effect
2

kst-26234-259
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 259

1

Uw Kamer heeft gevraagd om toelichting op de allocatie van SDR’s en
hoe het IMF kan worden ingezet als onderdeel van het sanctieinstrumentarium. In algemene zin geldt dat het de rol van het IMF is om
betalingsbalanssteun te verlenen aan landen die door het lidmaatschap
worden erkend. Lidstaten die niet erkend worden hebben geen toegang
tot IMF-faciliteiten. Het IMF gaat over tot niet-erkenning van een regering
indien de meerderheid van het IMF-lidmaatschap, gewogen op basis van
stemgewicht, een regime niet erkent. Mocht dit gebeuren zal het regime
geen aanspraak kunnen maken op de faciliteiten van het IMF, waaronder
programma’s, en geen toegang hebben tot gealloceerde SDR’s. Daarnaast
mag een land geen achterstallige betalingen aan het IMF uit hebben
staan.
Het kabinet heeft grote zorgen over de zware repressie waar de autoriteiten in Belarus hun eigen bevolking aan onderwerpen. Nederland heeft
in EU-verband daarom ook vier krachtige pakketten sancties tegen Belarus
ingesteld. Samen met een grote groep partners staat Nederland ook op
het standpunt dat Loekasjenko geen democratische legitieme president is.
Echter, er is geen sprake van brede internationale niet-erkenning van de
uitvoerende macht van Belarus. Ook in EU-verband is niet overgegaan tot
volledige niet-erkenning van de uitvoerende macht van Belarus. Wel is de
samenwerkingsrelatie met Belarus in grote mate afgeschaald sinds de
gestolen presidentsverkiezingen van augustus 2020.
Bij de allocatie van de SDR’s op 23 augustus jl. zijn deze generiek
uitgekeerd aan alle leden van het IMF. De leden waarvan de uitvoerende
macht door de meerderheid van het IMF-lidmaatschap wordt erkend,
waaronder dus ook Belarus, hebben toegang tot de gealloceerde SDR’s.
Nederland is van mening dat dit correct en op basis van de geldende
procedures van het IMF is gebeurd.
Om speciale trekkingsrechten te verzilveren moet de centrale bank van
Belarus deze op de internationale kapitaalmarkt omwisselen voor harde
valuta bij andere centrale banken. Nederland zet in contacten met de EU,
de VS en andere internationale partners erop in om, in lijn met het
staande sanctiebeleid, de mogelijkheden daartoe voor Belarus zoveel
mogelijk te beperken. Op grond van afspraken met het IMF behoudt De
Nederlandsche Bank zich altijd het recht voor om SDR transacties te
weigeren met tegenpartijen waar (EU) sancties voor gelden.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 234, nr. 259

2