Beheersverslag
2009

Deel 1
Beleidsverslag

Voorwoord

Pagina 2 | Beheersverslag 2009

In dit Beheersverslag leggen we verantwoording af over het halen
van de afgesproken doelstellingen en over wat we hebben gepres­
teerd in het jaar 2009. In het voorwoord van het verslag over 2008
zijn we geëindigd met de woorden: “We willen het komende jaar de
bedrijfsvoering op een hoger plan brengen. Omdat burgers en
bedrijven daarop rekenen”. In het jaar 2009 hebben we voort­
gebouwd op de verbeteringen van 2008 en gestuurd daar waar het
nog niet goed genoeg was.
Op bijna alle fronten heeft de Belastingdienst over 2009 voortgang
geboekt. Een aantal van de belangrijkste resultaten op een rij:
• De digitale dienstverlening is verbeterd: de pilot met vooraf
ingevulde aangifte inkomstenbelasting is succesvol verlopen;
gebruikers waarderen het gemak en de tijdwinst.
• Er is sprake van een werkende loonaangifteketen. De gegevens
uit de polisadministratie zijn massaal gebruikt voor de vooraf
­ingevulde aangifte.

• Het horizontaal toezicht is uitgebreid: met zo’n 60 zeer grote
ondernemingen en 50 middelgrote organisaties zijn convenanten
afgesloten. In het midden- en kleinbedrijf (MKB) zijn conven­
anten gesloten met een tiental kantoren van fiscaal intermediairs
en koepelorganisaties.
• Het Toeslagenproces is flink verbeterd: in 2009 zijn alle toeslagen
(huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en kind­gebonden
budget) binnen de rechtmatigheidgrenzen gebleven; het aantal
klachten over toeslagen is met meer dan een kwart afgenomen.
• Bijna 8.300 zwartspaarders gaven meer dan 2,2 miljard
­buitenlands vermogen aan bij de Belastingdienst.
• Misbruik van de auto van de zaak werd streng gestraft.
• De FIOD is effectief gebleken: 86% van de processenverbaal leidt
tot een rechterlijke uitspraak of een transactie. Bij de bestrijding
van de vastgoedfraude zijn door de FIOD in de Klimop-zaak goede
resultaten geboekt.

• De afgifte van VAR-verklaringen en BTW-nummers is versneld.
• De reorganisatie van de Douane is goed afgerond.
• Startende ondernemers zijn systematisch bezocht. Door onder­
nemers vroegtijdig te informeren over hun fiscale verplichtingen,
leidt dit tot minder correcties achteraf.
• Er zijn voorlichtingscampagnes gehouden over geld terug vragen
(jongeren), invoer verboden goederen (Douane), en startende
ondernemers en zzp-ers.

Natuurlijk blijven er nog verbeterpunten over zoals de afhandel­
termijnen voor bezwaren en klachten en de bereikbaarheid van
de BelastingTelefoon. Ook de informatievoorzieningsketen
(IV-keten) vergt nog de nodige aandacht het komende jaar. Het
geheel overziend zijn we niettemin trots op wat het afgelopen
jaar is bereikt. Dit moedigt ons aan om met de inzet van alle
medewerkers van de Belastingdienst het in 2010 wederom beter
te doen dan het afgelopen jaar.

Albert van der Meer
Theo Poolen
Willy Rovers

Wim Sijstermans
Peter Veld
Hans van der Vlist

Beheersverslag 2009 | Pagina 3

Inhoudsopgave
Deel 1 – beleidsverslag
1
1.1

Algemeen
Mening van burgers en bedrijven

6
7

2
2.1
2.2
2.3
2.4

Dienstverlening
Inleiding
Volumeontwikkeling
Ervaren kwaliteit
Realisatie

8
9
9
10
11

3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7

Toezicht en opsporing
Inleiding
Volumeontwikkeling
Ervaren toezicht
Toezicht fiscaal
Toezicht toeslagen
Toezicht Douane
Opsporing

16
17
17
18
18
23
24
27

Pagina 4 | Beheersverslag 2009

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6

Massale klantprocessen
Inleiding
Volumeontwikkeling
Realisatie
Toeslagen
Procesverstoringen
Grote projecten

30
31
31
32
32
32
33

5
5.1
5.2
5.3

Bedrijfsvoering
Personeel
Organisatieontwikkeling
Overige bedrijfsvoeringsaspecten

36
37
39
40

Bedrijfsvoeringsmededeling

42

Deel 2 – jaarrekening

Deel 3 – bijlagen

1
Inleiding
1.1 Algemeen
1.2 Inrichtingseisen
1.3	Rechtshandhavingsbeleid en beleid ter bestrijding
van misbruik en oneigenlijk gebruik
1.4 Begrotingsverplichtingen, -uitgaven en -ontvangsten

46
47
47

2
2.1
2.2
2.3
2.4

Toelichting op Kernstaat 1
Verplichtingen
Uitgaven
Ontvangsten
Niet-begrotingsuitgaven en ontvangsten

50
51
51
53
58

3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

Toelichting op Kernstaat 2
Niet-begrotingsuitgaven Toeslagregelingen
Overige niet-begrotingsuitgaven
Niet-begrotingsontvangsten Fondsen
Niet-begrotingsontvangsten Toeslagregelingen
Overige niet-begrotingsontvangsten

60
61
61
62
64
64

4

Bijlage bij de Jaarrekening

68

47
48

1

Productietabellen

76

2

Bijzondere regelingen

86

3

Begrippenlijst

88

Beheersverslag 2009 | Pagina 5

1
Algemeen
Burgers en bedrijven zijn bereid hun wettelijke ­verplichtingen
aan de Belastingdienst na te komen.
Dit is de algemene beleidsdoelstelling van de Belastingdienst.
De bereidheid om de wettelijke verplichtingen na te komen, noemen
we ‘compliance’. De Belastingdienst bevordert de compliance onder
meer door vanuit een dienstverlenende houding te zorgen voor goede
communicatie met burgers en bedrijven. Naast dienstverlening houdt
de Belastingdienst ­adequaat toezicht op de naleving van wettelijke
­verplichtingen en dwingt die naleving desnoods af.

Pagina 6 | Beheersverslag 2009

1.1	Mening van burgers
en bedrijven
Compliance blijkt niet alleen uit naleving van wettelijke verplich­­
tingen. Compliance blijkt ook uit de mening van burgers over de
Belastingdienst. Elk jaar meet de Belastingdienst met de Fiscale
monitor hoe burgers en bedrijven over de Belastingdienst denken
en hoe ze het handelen van de Belastingdienst beoordelen. Binnen
de Fiscale monitor wordt jaarlijks een onderzoek uitgevoerd onder
particulieren, ondernemers, Douaneklanten, fiscaal intermediairs
en - sinds 2007 - toeslaggerechtigden.

In de Fiscale monitor geven burgers en bedrijven onder meer aan
hoe zij staan tegenover het betalen van belasting. In tabel 1 is een
aantal vragen opgenomen.
Het percentage ondervraagden dat belasting ontduiken
­onaanvaardbaar vindt, laat de laatste jaren een stijgende lijn zien.
Douaneklanten scoren het hoogst, 98% vindt belastingontduiking
onaanvaardbaar tegenover 83% van de particulieren.
Ook het aantal mensen voor wie zelf belasting ontduiken
­uitgesloten is, stijgt. Particulieren scoren met 72% ook hier het
laagst, Douaneklanten scoren met 95% het hoogst.

Waardering algemeen functioneren
Het algemeen functioneren van de Belastingdienst krijgt in 2009
gemiddeld een 6,7 als rapportcijfer en dat is 0,3 hoger dan 2008.
Toeslaggerechtigden waarderen het algemeen functioneren van de
Belastingdienst/Toeslagen met een 6,7. De waardering van particu­
lieren scoort met een 6,5 iets onder het gemiddelde. Van onder­
nemers en Douaneklanten krijgt de Belastingdienst het hoogste
cijfer, een 6,8. Als we kijken naar andere overheidsinstanties, dan
scoort de Belastingdienst niet slecht; ter vergelijking: gemeenten
scoren gemiddeld een 6,2 en de politie een 6,4.

Betalen van belasting wordt door meer dan de helft van de
­belastingplichtigen niet als vanzelfsprekend ervaren. We zien in
2009 wel een flinke stijging ten opzichte van 2008. Douaneklanten
en ondernemers scoren ruim boven de 55%, van de particulieren en
toeslaggerechtigden vindt iets minder dan de helft dat ze een
­bijdrage moeten leveren.

Tabel 1: Houding belastingplichtigen tegenover belastingen (%)
							
Belastingontduiking is onaanvaardbaar					
Zelf belasting ontduiken is uitgesloten					
Belasting betalen betekent iets moeten bijdragen					

2006
86
77
54

2007
90
79
55

2008
92
82
49

2009
92
86
53

Beheersverslag 2009 | Pagina 7

2
Dienstverlening
De operationele doelstelling voor dienstverlening luidt:
Belastingplichtigen, premieplichtigen en toeslaggerechtigden ­dienstverlening
­aanbieden op de manier die hen past.

Pagina 8 | Beheersverslag 2009

2.1 Inleiding

Bezetting dienstverlening

De dienstverlening van de Belastingdienst is gericht op het
­bevor­deren van de zelfredzaamheid van burgers en bedrijven.
De Belastingdienst ondersteunt op die manier burgers en bedrijven
in het nakomen van verplichtingen en het uitoefenen van rechten.
De Belastingdienst heeft in 2009 sterk ingezet op het verbeteren van
processen en het vergroten van de dienstbaarheid.

5%

Voor 2009 zijn de volgende instrumenten ingezet:
• Telefonische dienstverlening gericht op goede bereikbaarheid
en kwalitatief goede afhandeling;
• De vooringevulde aangifte;
• Voorlichting via diverse media.
In 2009 waren ruim 1.600 medewerkers werkzaam in het segment
dienstverlening. Dat is ongeveer 5% van de totale bezetting.
Zo’n 700 medewerkers werkten fulltime in de telefonische dienst­
verlening, binnen dienstverlening is dat 44% (zie figuur 1).

2.2 Volumeontwikkeling

Beleid / ontwerp
Toeslagen
Opsporing
Dienstverlening

Facilitair
Massaal / ICT
Douane
Belastingregio's

Burgers en ondernemingen communiceren met de Belastingdienst
via verschillende wegen: via internet, post, telefonisch, persoonlijk
aan de balie, en via de verschillende diensten zoals de HUBA (hulp bij
aangifte). Over de afgelopen jaren levert dat het volgende beeld op.
Klantcontacten via internet
Het aantal klantcontacten via internet nam in 2009 met 28,6
­miljoen bezoekers (6,7%) toe ten opzichte van 2008.
Aangeboden telefoongesprekken
Het aantal aangeboden gesprekken bereikte over 2009 bijna de 18
miljoen. Dit is een toename met 1,1 miljoen telefoontjes (7%) ten
opzichte van 2008.

Tabel 2: Volumeontwikkeling dienstverlening (aantallen x 1.000)
							
Aantal bezoekers op website					
Aangeboden telefoongesprekken					
Baliebezoekers						
Terugbelafspraken 						
Aanvraag afgifte sofinummers					
Aanvraag afgifte sofinummers NEN 1					
Aanvraag afgifte VAR-verklaringen					
Aanvraag registratie nieuwe Ondernemingen (LH en OB nummers)				
Hulp bij aangifte door Belastingdienst					
Hulp bij aangifte door vakbonden					
Ontvangen bezwaarschriften 2					
Ontvangen klachten (aantal x 1)					

2006
24.700
17.344
1.115
2.669
171
235
150
322
441
19.214

2007
27.300
16.668
1.081
2.364
230
279
171
377
413
22.674

2008
26.800
16.816
1.024
2.282
106
62
227
164
170
370
429
16.395

2009
28.600
17.951
1.007
2.118
74
37
268
252
191
445
366
13.852

¹ NEN gecertificeerde uitzendondernemingen.
²	Ontvangen bezwaarschriften volgens nieuwe definitie, waarbij uitsluitend de bezwaarschriften
worden geteld welke zijn ontvangen n.a.v. de: definitieve, navorderings- en naheffingsaanslagen.

Beheersverslag 2009 | Pagina 9

Baliebezoek
Het aantal baliebezoekers bedroeg iets meer dan een miljoen en is
hiermee nagenoeg gelijk gebleven aan vorig jaar.
Terugbelafspraken
Het aantal terugbelafspraken in 2009 kent een lichte daling ten
opzichte van 2008. Daarmee zet de trend van de afgelopen jaren van
het terugdringen van de terugbelafspraken gestaag door. Toeslagen
zijn met 208.000 gevallen goed voor circa 10% van het aantal terug­
belafspraken. Daarnaast zijn er bij Toeslagen 45.000 duplicaat­
beschikkingen aangevraagd.
Hulp bij aangifte en aanvraag (HUBA)
Ook in 2009 trof de Belastingdienst voorzieningen voor belasting­
plichtigen die hulp nodig hadden bij het invullen van hun aangifte.
Die hulp werd geboden door de Belastingdienst, vakbonden en
ouderenbonden. De medewerkers van deze bonden worden
geschoold door de Belastingdienst.
Het aantal belastingplichtigen dat hulp zocht en kreeg bij het
invullen van hun aangifte inkomstenbelasting steeg ook in 2009.
Bij de Belastingdienst steeg het aantal hulpvragen met 12,4%, de
hulp door bonden steeg nog sterker: met 20%. De stijging van deze
vorm van dienstverlening laat een trend zien, de afgelopen drie jaar
steeg de vraag met bijna 40%.
Afgifte BSN-nummers
Vanaf eind 2007 geven gemeenten het burgerservicenummer (BSN)
uit bij geboorte of vestiging in Nederland. Door de invoering van
BSN verstrekt de Belastingdienst geen sofinummers meer aan
personen die in de Gemeentelijke Basisadministratie staan
­ingeschreven. In 2009 zijn er door de Belastingdienst 74.000
BSN nummers aan niet-ingezetenen uitgegeven.
VAR-verklaringen
Het totaal aantal aanvragen voor een verklaring arbeidsrelatie (VAR)
is ten opzichte van 2008 opgelopen tot 268.000 aanvragen, een
stijging van 18%.
Bezwaarschriften
Het aantal bezwaren laat een afname zien. In vergelijking met het
beheersverslag 2008 wordt de rapportage over de fiscale bezwaar­
schriften beperkt tot de bezwaarschriften tegen definitieve

a­ anslagen en navorderingsaanslagen. Deze bezwaarschriften bevat­
ten vaak een fiscaaltechnische problematiek, die door de inspecteur
wordt beoordeeld. De bezwaarschriften tegen voorlopige aanslagen
worden buiten beschouwing gelaten omdat de Belastingdienst deze
voor het overgrote deel binnen enkele dagen als een mutatie afhandelt.
Klachten en brieven
In tabel 3 wordt het aantal klachten en brieven weergegeven die
de dienst en verschillende externe instanties ontvingen over de
Belastingdienst.
In 2009 ontving de Belastingdienst zelf 13.852 klachten. In vergelijking
met 2008 is dat een daling van ruim 15%. Vooral over Toeslagen
k­wamen minder klachten binnen, waren er in 2008 nog 7.436 klachten
over Toeslagen, in 2009 waren dat er 5.536, een daling van 25%.
In 2009 ontving de Nationale Ombudsman 2.066 klachten over de
Belastingdienst, waarvan 777 over Toeslagen. Dat zijn in totaal 23%
minder klachten dan in 2008.

2.3 Ervaren Kwaliteit
De door de burger ervaren kwaliteit van de dienstverlening wordt
jaarlijks gemeten met de Fiscale monitor, waarbij belasting­
plichtigen en toeslaggerechtigden worden geënquêteerd. In tabel 4
zijn de resultaten op een rij gezet.
Over de hele linie zijn in 2009 de doelstellingen van de ervaren kwaliteit
gehaald. Zo is de ervaren duidelijkheid in correspondentie licht toege­
nomen. Respondenten zijn tevreden over de duidelijkheid van brieven
en het gemak waarmee ze informatie op de ­website kunnen vinden.
De ervaren snelheid van afhandeling steeg in 2009 van 54% naar
64% van het aantal respondenten. Toch vinden burgers en onder­
nemers nog steeds dat de behandeling van aangiftes en aanvragen
te traag verloopt.
De kwaliteit van de antwoorden bij de BelastingTelefoon ligt nog
niet op het gewenste niveau: er is echter wel een stijgende lijn
zichtbaar ten opzichte van 2008. De kwaliteit van de antwoorden op
fiscale vragen (door TNS/NIPO gemeten) steeg van 74% naar 81%
(doelstelling voor 2009 80%-85%). De kwaliteit van de antwoorden

Tabel 3: Klachten en brieven (aantallen)
							
Brieven aan de Koningin						
Commissie voor de verzoekschriften en burgerinitiatieven				
Door de Nationale Ombudsman ontvangen klachten				
- waarvan Toeslagen						
- waarvan uitgebrachte rapporten					
- doorgezonden naar Belastingdienst					
Door de Belastingdienst ontvangen klachten					
- waarvan Toeslagen						
- waarvan overige processen					

Pagina 10 | Beheersverslag 2009

2006
38
161
3.332
1.668
30
1.634
19.214
11.126
8.088

2007
29
148
3.283
1.482
25
1.776
22.674
12.668
10.006

2008
53
177
2.691
1.001
30
1.660
16.395
7.463
8.932

2009
41
145
2.066
777
21
1.268
13.852
5.536
8.316

op status en procesvragen scoorde 87% en dat is lager dan de doel­
stelling voor 2009 (90%-95%). De belangrijkste oorzaken voor het
niet realiseren van deze laatste doelstelling is de vertraagde
­implementatie van het informatiesysteem ten behoeve van de
medewerkers van de BelastingTelefoon.

2.4 Realisatie
In tabel 5 worden de tijdigheid van afhandeling van de verschillende
soorten dienstverlening weergegeven.

Stella-teams
In 2009 is in iedere regio de Stella-aanpak ingevoerd.
Dat betekent dat burgers die grote moeite hebben met het
oplossen van hun fiscale problemen intensief geholpen
worden. Hiervoor is in elke regio een zogenaamd Stellateam ingericht dat er voor zorgt dat de problemen van deze
burgers worden opgelost door bijzondere aandacht. De
resultaten zijn dat fiscale- en invorderingsproblemen
worden opgelost en burgers zich goed geholpen voelen
door de Belastingdienst.

Terugbelafspraken
Voor de complexere vragen die de BelastingTelefoon doorgeeft aan
de regio’s van de Belastingdienst geldt de doelstelling dat 90% van
de vragen binnen twee werkdagen worden beantwoord. Deze norm
is ruimschoots gehaald. In 2009 was het percentage 94%.

loonheffingnummer streeft de Belastingdienst naar afhandeling
binnen vijf werkdagen. Er zijn 256.000 aanvragen behandeld.
Hiervan is 95% tijdig afgedaan.

Sofinummers
In 2009 zijn er 71.000 verzoeken voor afgifte van sofinummers
behandeld. Deze zijn alle binnen de normtermijn van vijf
­werkdagen afgewikkeld.

Bezwaren en klachten
De Belastingdienst hanteert de doelstelling dat van de bezwaar­
schriften en klachten minimaal 95% respectievelijk 98% tijdig wordt
afgedaan. Deze doelstelling is in 2009 niet gerealiseerd. Over 2009
is het resultaat dat 87% van de bezwaarschriften en 94% van de
klachten tijdig is behandeld.

VAR-verklaring
Een specifiek proces voor het bedrijfsleven is de aanvraag van de
verklaring arbeidsrelatie (VAR). De doelstelling is de verwerkingstijd
van de standaardverzoeken te beperken tot vijf werkdagen. In 2009
werden 268.000 aanvragen voor een VAR-verklaring ontvangen,
waarvan 93% tijdig is afgehandeld.
Registratie nieuwe ondernemers
Voor het opvoeren van een nieuwe ondernemer voor de inkomsten­
belasting en het toekennen van een omzetbelastingnummer en

In tabel 6 staat de uitsplitsing naar de verschillende belasting­
middelen van de tijdigheid van afhandeling van bezwaarschriften.
Het percentage tijdig afgedane bezwaren door belastingregio’s
kwam over 2009 uit op 84% (norm is 95-98%). Douane en Toeslagen
scoorden beter met 99% respectievelijk 95%.
Met name de score bij de bezwaarschriften van de Inkomstenheffing
blijft achter bij de doelstelling. Verstoringen in het administratieve
proces en de tijd die daarna nog nodig is voor de centrale

Tabel 4: Ervaren kwaliteit van de dienstverlening (% positieve antwoorden)
						
2006
2007
2008
									
Ervaren duidelijkheid correspondentie				
81
82
82
Ervaren snelheid afhandeling				
62
55
54
Ervaren bereikbaarheid					
60
59
60
Nakomen van afspraken					
87
81
81

2009
doelstelling
80 – 85
65 – 70
65 – 70
85 - 90

2009
realisatie
84
64
67
86

Tabel 5: Tijdigheid dienstverlening (in procenten)
						
2008
					
Tijdig afgehandeld %
Terugbelafspraken					
91
Aanvraag afgifte sofinummers				
96
Aanvraag afgifte sofinummers NEN				
n.v.t.
Aanvraag afgifte VAR verklaringen				
99
Registratie nieuwe Ondernemingen (LH en OB nummers)			
87
Afgedane bezwaarschriften				
83
Afgehandelde klachten					
88

2009
Norm 2009
85-90
98-100
98-100
>90
>98
95-100
95-100

2009
Tijdig afgehandeld %
94
100
100
93
95
87
94

Beheersverslag 2009 | Pagina 11

Tabel 6: Afdoening bezwaar3 (tijdigheid in %)
						
2006
2007
2008
									
Inkomstenbelasting					
81
84
84
- Inkomstenbelasting particulieren				
84
85
84
- Inkomstenbelasting ondernemers				
74
82
84
Vennootschapsbelasting					
71
79
88
Loonbelasting/Loonheffingen				
63
58
69
Omzetbelasting					
65
69
82
Douane					
91
94
95
Wet zelfstandigen in ziekenfondsverzekering (WZZ)				
78
86
90
Motorrijtuigenbelasting incl. houderschapsbelasting				
90
90
97
Toeslagen					
59
Overige					
67
56
76
Totaal					
80
83
83

v­ erwerking en verzending van de beschikkingen zijn hieraan debet.
Eind 2009 is besloten onderzoek te laten instellen naar het bezwaar­
proces. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zullen in 2010
maat­regelen worden getroffen om tot een verbeterde proces­
inrichting te komen.
Van de afgedane klachten is 83% binnen 6 weken afgedaan en 94%
binnen de door de Awb gestelde termijnen. Gedurende het jaar is
het aantal klachten dat binnen de Awb-termijnen is afgewikkeld
gestegen. In november en december lag het percentage boven de
98%. De belangrijkste redenen om te klagen zijn de behandel­
termijn en administratieve nauwkeurigheid. Klagers die een
­medewerker hebben gesproken zijn overwegend positief over de
vriendelijkheid (75%), de mate waarin ze serieus genomen zijn
(68%) en het getoonde begrip (60%). Wanneer klagers beneden
gemiddeld tevreden zijn, of ontevreden, blijkt dit vaak samen te
gaan met een lange afhandeltermijn.
Beroepschriften
In tabel 7 staan de door de Belastingdienst gemeten kengetallen
over de afhandeling van beroepschriften. Het aantal afgedane
beroepschriften is gedaald in 2009.
Tijdig afhandelen aangifte
De Belastingdienst heeft termijnen afgesproken waarbinnen een
aangifte moet leiden tot een voorlopige aanslag, (vóór 1 april aan­
gifte, vóór 1 juli bericht). Tabel 8 geeft voor het middel inkomsten­
belasting (IB) het percentage tijdigheid. De doel­stelling is gehaald.
Vooringevulde aangifte (VIA)
Doelstelling van de vooringevulde aangifte is het de burgers
­makkelijker te maken om elektronisch aangifte te doen. Voor
het belastingjaar 2008 is hiervoor een landelijke proef gedaan.
Belastingplichtigen die aangifte deden via internet, konden ervoor

2009
doelstelling
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98
95 - 98

82
84
79
95
80
89
99
91
98
95
84
87

kiezen bij het invullen van het elektronische aangifteformulier
gebruik te maken van de vooraf ingevulde aangifte. Deze proef is
in 2009 geëvalueerd. Hieruit bleek dat deze mogelijkheid positief
wordt gewaardeerd.
Van de gebruikers gaf 92% aan de vooringevulde aangifte daadwer­
kelijk als gemak te ervaren; vooral de tijdwinst speelt daarbij een
rol. 93% van de respondenten gaf aan ook volgend jaar hiervan
gebruik te gaan maken. Meer dan 80% van de ondervraagden zou
de VIA ook aan een ander aanraden. Het rapportcijfer was een 7,5.

De Vooraf Ingevulde Aangifte (VIA) is in de prijzen gevallen
tijdens de uitreiking van de Nationale E-Government Award
2010. De jury is lovend over de VIA. In het rapport staat
vermeld dat het immers alle burgers raakt. De VIA maakt
bovendien succesvol gebruik van vele verschillende
gegevens van overheidspartijen. Volgens de jury komen
trajecten als DigiD en het WOZ-register door VIA tot bloei.
Het project heeft laten zien dat de Belastingdienst in staat is
een groot project te realiseren, vindt de jury.

Telefonische bereikbaarheid
In tabel 9 wordt een overzicht gegeven van de bereikbaarheid van de
BelastingTelefoon.
De gemiddelde bereikbaarheid over alle werkstromen bedroeg 74%.
Voor de werkstromen Ondernemingen, Auto en Douane lag het
percentage bereikbaarheid ruim boven de 85%. Van de 14 miljoen
aangenomen gesprekken in 2009 heeft meer dan een kwart van de
gesprekken betrekking op toeslagen. De bereikbaarheid voor toe­
slagen is in de maanden januari, juni, september, en oktober van
het jaar fors onder het gewenste niveau gebleven. Dit heeft met
name het totaalpercentage naar beneden gedrukt. De oorzaken van

³ Bezwaarschriften zijn tijdig afgehandeld als afhandeling plaatsvindt binnen de daarvoor geldende wettelijke termijn (Algemene wet bestuursrecht).
Dit betekent een afhandelingstermijn van 6 weken, met de mogelijkheid van eenzijdige verdaging van 4 weken, of een afwijkende termijn in overleg
met de belastingplichtige/toeslaggerechtigde.

Pagina 12 | Beheersverslag 2009

2009

deze achterblijvende telefonische bereikbaarheid zijn divers. In
2009 is een nieuw technisch platform geïnstalleerd, wat vooral in
het begin gepaard ging met een verlaging van de bereikbaarheid.
Daarnaast zijn in 2009 ten opzichte van het jaar 2008 ruim 1 miljoen
gesprekken meer binnengekomen, een stijging van meer dan 10%.
Ook was de afhandeltijd van gesprekken voor bepaalde werk­
stromen in sommige maanden hoger dan verwacht. Door het hoge
aanbod aan telefoontjes werd de maximale capaciteit van het
telefonieplatform regelmatig overschreden, waardoor weer veel
herhaalverkeer ontstond.

• Klantgericht Afhandelen Telefonie (KAT) Toeslagen
In 2007 is een pilot gestart met het telefonisch stopzetten van de
huur- en zorgtoeslag. In 2008 zijn de mogelijkheden
uitgebreid,o.a. het telefonisch wijzigen van inkomens. In 2009
heeft opnieuw een uitbreiding plaats gevonden: vanaf februari
2009 kunnen toeslaggerechtigden ook de kinderopvangtoeslag
en het kindgebondenbudget stopzetten. In 2009 zijn in totaal
114.825 stopzettingen en 200.497 inkomenswijzigingen verwerkt.
In 2009 is bij de BelastingTelefoon Toeslagen gestart met het voor
de klant treffen van een betalingsregeling. Sinds de invoering van
werkwijze, zijn ongeveer 50.000 betalingsregelingen getroffen.

Maart 2009
De BelastingTelefoon beleeft de drukste periode van het
jaar met soms meer dan 100.000 telefoontjes per dag.
Daarom zijn ze in maart ook op vrijdagavond tot 20.00 uur
en zaterdag van 9.00 tot 17.00 uur geopend. Ook in 8 regio's
werken medewerkers sinds begin maart op proef langer
door om de dienstverlening te verbeteren en om de ­
voor- en nadelen van flexibele werktijden te onderzoeken.

Helpdesk Intermediairs
De Helpdesk Intermediairs als onderdeel van de BelastingTelefoon
draagt in grote mate bij aan de tevredenheid van fiscale inter­
mediairs op het gebied van telefonische dienstverlening. Zonder
keuzemenu wordt de klant direct geholpen door speciaal opgeleide
medewerkers die in staat zijn om meer dan 80% van de vragen direct
te beantwoorden. In 2009 zijn 353.004 gesprekken binnengekomen
waarvan er 343.536 direct zijn afgedaan. Het percentage aan­
genomen gesprekken bedroeg in 2009 97. Vanwege de positieve
ervaringen in 2009 worden de lokale lijnen voor fiscale inter­
mediairs overgebracht naar de Helpdesk.

Verbetering dienstverlening BelastingTelefoon
In 2009 zijn verschillende initiatieven genomen om de telefonische
dienstverlening te vergroten.
• Klantgericht Afhandelen Telefonie (KAT) Particulieren
Vanaf 1 januari 2009 kunnen bij de BelastingTelefoon heffings­
kortingen voor de VA 2009 telefonisch stop gezet worden. Het
totaal aantal stopzettingen bedroeg in 2009 15.999. Ook kunnen
particulieren telefonisch uitstel van belastingaangifte vragen.

Voorlichtingscampagnes
Ondernemers, particulieren en (fiscaal) intermediairs moeten op
de hoogte zijn van voor hen relevante zaken die voortvloeien uit
wet- en regelgeving. Hiervoor zijn in een Postbus 51-campagne
radio- en tv-spots ingezet, maar daarnaast is er ook gebruik gemaakt
van brieven en toelichtingen, advertenties, beurzen en bijeen­
komsten, websites, banners, nieuwsbrieven en brochures.

Tabel 7: Afgedane beroepschriften
							
Afgedane beroepschriften (aantallen) 4					
Percentage belastingplichtige in het gelijk gesteld					

2006
5.663
29

2007
6.073
29

2008
6.642
27

2009
6.534
28

2009
doelstelling
95 - 98

2009
realisatie
99,9

2009
doelstelling
80 – 85

2009
realisatie
74

Tabel 8: Tijdige afhandeling aangiften (%)
						
2006
2007
2008
									
Tijdigheid afhandelen aangiften IB				
99,7
99,7
99,3

Tabel 9: Telefonische Bereikbaarheid (%)
							
2007
2008
									
Bereikbaarheid 						
81
81
⁴ inclusief Hoge Raad.
Beheersverslag 2009 | Pagina 13

In 2009 zijn onder meer de volgende campagnes gehouden voor
jongeren (geld terugvragen), Douane (invoer verboden goederen),
ondernemers (EU BTW), startende ondernemers en zzp-ers.
Verder is in 2009 voor fiscaal intermediairs een serie van acht bijeen­
komsten georganiseerd waar ruim 6.000 bezoekers zijn geweest.
In de eerste maanden van 2009 heeft intensieve communicatie met
toeslaggerechtigden plaatsgevonden, waarbij zij het advies kregen
hun inkomensschattingen te wijzigen wanneer zij niet meer of in
mindere mate nog in aanmerking komen voor de fiscale aftrek van
kosten voor buitengewone uitgaven. Dit ter vermijding van een
terugbetalingsverplichting van toeslagen bij de definitieve
­toekenning over 2009. In de periode januari tot en met maart was
een toename van het aantal inkomensmutaties waarneembaar van
ongeveer 400.000.

Internet bij de balies
Alle balies beschikken sinds dit jaar over een internet
werkplek. Op deze internet werkplekken kunnen burgers,
indien nodig met hulp, gebruik maken van de elektronische
faciliteiten die de Belastingdienst biedt. Dit met de
bedoeling burgers meer zelfredzaam te maken.

Vanaf 2010 gelden nieuwe regels voor de gastouderopvang. In
november 2009 is aan alle ouders met opvang door gastouders
gevraagd aan te geven of zij hun toeslag willen behouden en of zij
zich ervan vergewist hebben dat hun gastouders aan de nieuwe
regels zullen voldoen. Dit om te voorkomen dat in 2010 de bijdrage
onterecht wordt toegekend. Meer dan 90% van de aangeschreven
aanvragers heeft hierop gereageerd. De overigen hebben een
­rappelbrief gekregen. De toeslagen van de 7.000 aanvragers die ook
daarop niet reageerden zijn in februari 2010 stopgezet. Samen met
de aanvragers die zelf om stopzetting hebben verzocht, zijn er
16.000 toeslagen voor de gastouderopvang stopgezet.
Verbeteren van de website van de Belastingdienst
In 2009 is er ook specifieke aandacht geweest voor mensen die
moeite hebben met het begrijpen van formulieren en schriftelijke
toelichting. Juist voor deze groep van 1,5 miljoen mensen is er op de
websites een speciale voorleesfunctionaliteit geïmplementeerd.
De Belastingdienst streeft ernaar om de bezoekers van haar sites een
bereikbaarheid van 24 uur per dag, 7 dagen per week te kunnen
bieden, met een zo beperkt mogelijke uitval vanwege onderhoud.
In 2009 zijn de websites vrijwel continu bereikbaar geweest.

Pagina 14 | Beheersverslag 2009

3
Toezicht en
opsporing
Toezicht en opsporing worden binnen de Belastingdienst
uitgevoerd op de terreinen fiscaal, toeslagen en douane.
De operationele d
­ oelstelling voor toezicht luidt:
Door toezicht en opsporing bevordert de Belastingdienst dat
belastingplichtigen, toeslaggerechtigden en premieplichtigen hun
wettelijke verplichtingen nakomen.
De Douane kent daarnaast voor de zogenaamde niet-fiscale
douanetaken de volgende operationele doelstelling:
Het leveren van een bijdrage aan de bescherming van de
samenleving tegen ongewenste goederen.

Pagina 16 | Beheersverslag 2009

3.1 Inleiding

Bezetting toezicht en opsporing
2% 3%

Toezicht is risicogericht, zichtbaar en actueel. Toezicht vindt op
maat plaats: vertrouwen waar het kan en repressief waar nodig.
De Belastingdienst richt zijn toezicht daarbij niet alleen op bekende
belastingplichtigen maar ook op de groep die zich buiten het
blikveld van de Belastingdienst bevindt. Binnen het toezicht
­onderscheidt de Belastingdienst vier segmenten: Particulieren,
­Midden- en Kleinbedrijf (MKB), Middelgrote ondernemingen
(MGO) en Zeer grote ondernemingen (ZGO).
De instrumenten die de Belastingdienst tot zijn beschikking heeft
variëren van bedrijfsbezoeken, boekenonderzoeken, bestuur­lijke
boetes tot strafrechtelijke vervolging. De handhavingsmix wordt
samen­gesteld vanuit de optiek van effectiviteit (bijdrage aan ervaren
pakkans) en efficiëntie (kosten). Daarbij speelt samenwerking met
andere over­heids­organisaties en werken in de actualiteit een belang­
rijke rol. Verder zet de Belastingdienst in op horizontaal toezicht door
het afsluiten van convenanten met grote organisaties, brancheorgani­
saties binnen het midden- en kleinbedrijf en met fiscale intermediairs.
Het toezicht bij toeslagen is gericht op het correct, op basis van de
wette­lijke grondslagen, uitbetalen van het juiste bedrag. De kern
hier­van is het admini­stratieve toezicht. Dat bestaat uit massale
verge­lijkingen tussen de eigen gegevens in de aanvragen en
­gegevens van derden.
De toezicht- en opsporingstaken op de niet-fiscale terreinen ­hebben
tot doel de risico’s op het gebied van veiligheid, gezondheid,
­economie en milieu (VGEM) beheersbaar te maken. De Douane
controleert de goederenstromen die het land binnenkomen,
­worden doorgevoerd of het land verlaten.
De FIOD-ECD heeft een opsporingstaak op fiscaal gebied maar ook
voor toeslagen, het intellectueel eigendom, de financiële integriteit
en de fraude met goederen.
Om de operationele doelstellingen te bereiken zijn in 2009 17.288
medewerkers ingezet in het toezicht op de belastingmiddelen, 647
op toeslagen en 5.177 op goederen. Daarnaast zijn ruim 1.126 mede­
werkers ingezet in de opsporing. In totaal betreft het circa 73% van
de totale personele capaciteit 5.

52%

16%

Beleid / ontwerp
Toeslagen
Opsporing
Dienstverlening

Facilitair
Massaal / ICT
Douane
Belastingregio's

3.2 Volumeontwikkeling
De volgende tabel geeft de ontwikkeling weer van het aantal
belasting­plichtigen en toeslaggerechtigden over de afgelopen
vier jaren.
De volumes laten afgezien van de inkomensheffing en toeslagen
een licht stijgend beeld zien. Voor toeslagen is sprake van een lichte
daling. Het aantal belastingplichtigen in de inkomensheffing is
gedaald door het afvoeren van belastingplichtigen die meerdere
jaren een zogeheten nihilaanslag hebben ontvangen. Het
genoemde aantal belastingplichtigen IB/IH in 2009 van 8,6 miljoen
betreft degenen die verplicht zijn aangifte te doen. Het aantal
vrijwillige aangiften was in 2009 1,1 miljoen. In totaal komt het
aantal te behandelen aangiften in 2009 daarmee uit op 9,7 miljoen.

Tabel 10: volumeontwikkeling belastingplichtigen en toeslaggerechtigden (aantallen x 1.000)
							
Belastingplichtigen IB/IH						
Belastingplichtigen Vpb						
Inhoudingsplichtigen LB/LH					
Inhoudingsplichtigen OB						
Aanvragen toeslagen						

2006
9.201
711
572
1.231
6.186

2007
10.223
750
595
1.316
7.513

2008
9.696
791
619
1.408
7.664

2009
8.644
810
627
1.453
7.574

⁵ Exclusief inhuur.
Beheersverslag 2009 | Pagina 17

3.3 Ervaren Toezicht
Jaarlijks meet de Belastingdienst door middel van de Fiscale
­monitor wat de door belastingplichtigen en toeslaggerechtigden
ervaren kans is dat de Belastingdienst ontdekt dat iemand in een
aangifte of een aanvraag voor toeslag onjuiste informatie opgeeft.
De doelstelling is behaald. De ervaren kans op ontdekking is ten
opzichte van 2008 toegenomen tot 83%.
Onder particulieren (85%), toeslaggerechtigden (86%) en onder­
nemers (86%) is de ervaren kans op ontdekking groter dan onder
douaneklanten (76%). Van de expediteurs schat 70% de pakkans op
tamelijk groot tot vrijwel zeker, tegen bijna 80% bij de andere
douaneklanten. Toeslaggerechtigden met een huurtoeslag schatten
de pakkans hoger in (91%) dan zorgtoeslaggerechtigden (86%).

3.4 Toezicht Fiscaal
Deze paragraaf gaat in op de realisatie van de doelstellingen.

3.4.1	Boekenonderzoeken,
kantoortoetsen en acties
De doelstelling en de realisatie voor de boekenonderzoeken,
­kantoortoetsen en acties zijn weergegeven in tabel 12.
De uren acties zijn met name ingezet voor de opsporing van
­onbekende belastingplichtigen. Ondermeer betreft het uren voor
fiscale surveillance. Binnen het toezicht op de loonheffing is een
beweging gemaakt naar een meer dienstverlenende en preventieve
aanpak gericht op het voorkomen van fouten. Een meer gedetail­
leerde indeling per segment voor aantallen gecontroleerde
­aangiften en boekenonderzoeken is weergegeven in tabel 13.
In 2009 is de bovengrens voor af te handelen aangiften IH particu­
lieren over­schreden. Dit is te verklaren uit het uitvoeren van de
pilot massaal toe­zicht. In deze pilot is bij ruim 100.000 belasting­
plichtigen de aan­gifte op een beperkt aantal risico’s getoetst.
De gemiddelde behandel­tijd voor deze posten ligt lager dan voor
overige op kantoor behandelde posten waardoor uiteindelijk de
productie is toegenomen.

Juli 2009
Maar liefst 76 van de 84 hoofdklassers in het amateurvoetbal krijgen een 'fiscale gele kaart'. De onderzoeken hebben
betrekking op vijf jaar en leverden in totaal ruim 6,5 miljoen
euro aan correcties op.

Voor zowel de aangiften IH als de aangiften vennootschaps­belasting
zijn in de segmenten MGO en ZGO de bovengrenzen van de streef­
waarden overschreden. Oorzaak hiervan is vooral het weg­werken
van oude voorraden.
Voor actualiteitsbezoeken en boekenonderzoeken ligt de realisatie
boven de streefwaarden.
Uit de gerealiseerde aantallen actualiteitsbezoeken blijkt dat
­belastingregio’s sneller dan gepland toegroeien naar actueel
­toezicht. De extra boekenonderzoeken binnen het MGO segment
worden met name veroorzaakt door het wegwerken van voorraden
onderhanden werk in het kader van werken in de actualiteit.
De aantallen correcties uit de kantoortoetsen en de boekenonder­
zoeken zijn opgenomen in tabel 14.
Het correctiepercentage IH komt voor 2009 uit op 32% 6. In 2008 was
het correctiepercentage 41%. De daling wordt goeddeels ­veroorzaakt
doordat in 2009 voor een relatief groot aantal aangiften sprake was
van correctie van heffingskortingen, van premies zorgverzekerings­
wet en inhoudingen. Dit soort correcties wordt niet meegeteld als
correctie bij de berekening van het correctiepercentage.
Het correctiepercentage kantoortoets Vpb is zowel in 2008 als in
2009 uitgekomen op 44%. Het correctiepercentage boekenonder­
zoeken is stabiel. In 2009 was het correctiepercentage 51%. Dit is
identiek aan het correctiepercentage voor 2008.

3.4.2 Projectmatig werken

In 2009 kende de Belastingdienst meerdere toezichtprojecten.
De beoogde effecten op de compliance zijn beschreven in termen
van correcte registratie van belastingplichtigen, juiste en volledige
aangifte, tijdig doen van aangifte en tijdige betaling door belasting­
plichtigen. Alle toezichtprojecten die in 2009 zijn gestart, zijn
gericht op het bereiken van één of meer van deze effecten. In de

Tabel 11: ervaren kans op ontdekking ( %)
						
2006
2007
2008
									
Ervaren kans op ontdekking				
81
86
80

2009
doelstelling
80-85

2009
realisatie
83

⁶ Omdat voor 2008 en 2009 standaard bestuurlijke informatie ontbreekt over de correcties inkomensheffing is voor beide jaren het correctiepercentage
gebaseerd op een steekproef op de behandelde aangiften. Voor 2009 zijn MGO en ZGO niet in de steekproef betrokken; de correctiepercentages zijn
derhalve exclusief MGO en ZGO.

Pagina 18 | Beheersverslag 2009

projecten spelen actualiteit, zichtbaarheid, samenwerking en
horizontalisering een grote rol. Belangrijke projecten die regionaal
vorm hebben gekregen, waren de aanpak van het toezicht in de
loonheffing en de startersbezoeken.
Voor de loonheffing heeft het toezicht een sterk actueel en dienst­
verlenend karakter. In totaal is ruim 12% van de totale projecttijd
ingezet op toezicht in de loonheffing. Naast telefonisch contact om
aangiftegedrag te verbeteren, omvatte dit project het instellen van
actualiteitsbezoeken in verband met de laatst ingediende aangiften.
In plaats van corrigeren over het verleden ligt hierbij de nadruk op
de actualiteit, op de beantwoording van de vraag of de klant de
organisatie en beheersing van de bedrijfsprocessen rondom
­personeel en lonen op orde heeft en of aanvullende controle­
werkzaamheden moeten worden verricht.

Elke regio kent een of meer projecten gericht op startende
­onder­nemers. De projecten zijn gericht op het beïnvloeden van het
fiscale gedrag van de nieuwe ondernemer in een zo vroeg mogelijke
fase van het ondernemerschap en indien mogelijk zelfs daarvoor.
De Belastingdienst past een gedifferentieerde aanpak toe met indivi­
duele startersbezoeken kort na de start, collectieve (en soms branche­
gerichte) startersvoorlichting, handhavingscommunicatie en, samen
met beroepsgerichte (regionale) onderwijsinstellingen, de
­ontwikkeling en uitvoering van lespakketten gericht op ­belasting,
administratie en aangifte. Ook zijn in enkele regio’s starterdesks
opgezet. Dit alles in samenwerking met opleidings­instituten, Kamers
van Koophandel, Centra voor Werk en Inkomen, vakbonden, banken
en gemeenten. Onderzoek wijst uit dat starters positief zijn over de
zichtbare en actuele aanpak en eerste effect­metingen laten een
positief effect zien op het aangifte- en betaalgedrag.

Tabel 12: kengetallen toezicht (aantallen x 1.000)
						
2006
2007
2008
									
Gecontroleerde aangiften IH-niet winst				
973
1.026
791
Gecontroleerde aangiften IH-winst				
274
314
269
Gecontroleerde aangiften Vpb				
43
49
46
Boekenonderzoeken (IH/Vpb/LH/OB)				
70
61
52
Fiscale controles invoerrechten en accijnzen				
103
92
86
Actualiteitsbezoeken					
20
31
43
Uren acties					
378

2009
doelstelling
500-700
148-169
31-35
36-44
89-94
52-63
250-300

2009
realisatie
729
163
41
44
90
72
253

Instrumenten toezicht						
2009
							
doelstelling
Toezicht binnen									
Behandelde aangiften IH niet winst					 500.000-700.000
Behandelde aangiften IH-winst
- MKB						 140.000-160.000
- MGO						
6.200-6.700
- ZGO						
1.800-2.000
totaal						 148.000-168.700
Behandelde aangiften Vpb
- MKB						
22.000-26.000
- MGO						
5.500-6000
- ZGO						
3.200-3.400
totaal						
30.700-35.400

2009
realisatie

Tabel 13: toezichtactiviteiten (aantallen)

Toezicht buiten 									
Boekenonderzoeken
- MKB						
35.000-42.000
- MGO						
1.200-1.700
- ZGO						
200-500
totaal						
36.400-44.200
Actualiteitsbezoeken
- MKB						
50.000-60.000
- MGO						
1.500-2.000
-ZGO						
400-500
totaal						
51.900-62.500

728.600
148.300
10.600
4.000
162.900
26.400
9.200
5.700
41.300

41.500
2.300
500
44.300
68.700
2.500
500
71.700

Beheersverslag 2009 | Pagina 19

Tabel 14: correcties verticale toezichtactiviteiten (aantallen x 1.000)
							
Correcties IH (incl. navorderingsaanslagen)					
Correcties Vpb (incl. navorderingsaanslagen)					
Correcties boekenonderzoeken excl. SV onderzoeken (IH/Vpb/LH/OB)				

Naast de regionaal vormgegeven thema’s kent de Belastingdienst
landelijke thema’s die eveneens projectmatig worden vormgegeven.
Een aantal daarvan wordt hierna toegelicht.

Vastgoed/Nokvorst
De Belastingdienst detecteert en onderzoekt misstanden in de vast­
goedsector, in samenwerking met andere overheden en financiële
toezichthouders. Het betreft een meerjarig programma (2007-2010).
Er is aandacht voor intermediairs, projectontwikkeling, de bouw, de
financiering en de exploitatie van het vastgoed. De kennis van de
sector is verder ontwikkeld. Dit heeft geresulteerd in 390 onder­
zoeken met een totale correctieopbrengst van € 88 miljoen. Naast de
repressieve kant zet de Belastingdienst in op preventie. Met 90% van
de woningcorporaties is een vaststellingsovereenkomst gesloten,
waardoor de fiscale startpositie van de corporaties is vast komen te
staan. Onder meer is een afspraak gemaakt over de waardering van
2.400.000 verhuurobjecten met een waarde van € 256 miljard.

Inkeerregeling
Met de zogeheten inkeerregeling wordt beoogd dat belasting­
plichtigen met buitenlands rekeningen vrijwillig hun eerder gedane
aangiften inkomstenbelasting en vermogensbelasting verbeteren.
Deze regeling heeft in 2009 geleid tot een forse toename van het
aantal inkeerders. Deze ontwikkeling hangt samen met een toege­
nomen internationale focus op fiscale fraude met niet bekende
buitenlandse tegoeden. In het verlengde hiervan heeft Nederland
ingezet op het zo snel mogelijk afsluiten van nieuwe verdragen en
overeenkomsten met landen met een bankgeheim. Het doel is
uitbreiding van de mogelijkheden om (bank)informatie uit te
wisselen. Met een groot aantal van de belastingparadijzen zijn
inmiddels afspraken gemaakt. Een tweede pijler onder deze nieuwe
aanpak is de wijziging van het boeteregime geweest. Zo is de boete
bij ontdekking door de Belastingdienst per 1 juli 2009 verhoogd tot
300% en is per 1 januari 2010 een boete bij inkeer geïntroduceerd
van 15%. Als de belastingplichtige vóór ontdekking door de
Belastingdienst melding deed van onbekend buitenlands
­vermogen, werd geen boete geheven. Er zijn in 2009 een speciale
inkeerlijn en een emailadres geopend. Daarnaast heeft de
Belastingdienst een overeenkomst gesloten met een tipgever met
informatie over door Nederlanders aangehouden bankrekeningen
in het buitenland. Door dit pakket aan maatregelen en de daarmee
gepaard gaande publiciteit, is het aantal inkeerders in 2009 sterk
toegenomen in vergelijking tot 2008. In totaal hebben zich 8.293
inkeerders bij de Belastingdienst gemeld. De daarbij gemoeide
tegoeden bedroegen circa € 2,2 miljard. Veruit de meeste reke­
ningen werden aangehouden in Zwitserland, België en Luxemburg
(resp. 2.294, 2.423 en 1.563). Het hoogste bedrag waarmee in een
Pagina 20 | Beheersverslag 2009

2006
642
20
22

2007
654
20
22

2008
439
20
21

2009
285
18
18

individueel geval is ingekeerd was € 81 miljoen. Daarnaast waren er
drie gevallen van meer dan € 20 miljoen en ruim 300 gevallen van
meer dan € 1 miljoen. In de laatste week van het jaar was de stroom
inkeerders gegroeid tot meer dan 500 per dag. De Belastingdienst
heeft in alle gevallen waarin op 31 december 2009 navorderbare
jaren dreigden te verlopen nog diezelfde dag en avond aanslagen
vastgesteld en die aanslagen bij de inkeerders thuisbezorgd. Op
basis van de ervaring dat de verschuldigde belasting en heffings­
rente 20-25% bedraagt van het aangemelde tegoed, betekent deze
actie een eenmalige extra bate van tenminste € 450 miljoen en een
structurele meeropbrengst van circa € 26 miljoen per jaar.

Arbeidsmarkt
Onder de noemer ‘betere naleving bij in- en uitleen van tijdelijke
arbeid’ is in 2009 het thema Arbeidsmarkt gestart. De focus ligt op
de fiscale risico’s en knelpunten bij het inlenen en ter beschikking
stellen van (buitenlandse) arbeidskrachten door tussenpersonen en
loopt meerdere jaren. De handhaving is gericht op het beïnvloeden
van het gedrag van arbeidskrachten, uitleners en inleners. Met de
overkoepelende brancheorganisaties is overlegd over de mogelijk­
heden van horizontaal toezicht. Dat heeft geresulteerd in een
afspraak rondom bepaalde kostenvergoedingen. In 2009 lag de
nadruk op preventieve instrumenten en dan met name op voor­
lichting. De voorlichtingscampagne en de website zijn in samen­
werking met het ministerie van SZW gerealiseerd. Met de branche­
organisaties zijn afspraken gemaakt over fiscale knelpunten.

Auto
Belastingdienstbreed is het thema auto opgepakt, met de bedoeling
om het werkelijke privé gebruik van zakelijke auto’s nadrukkelijk in
de heffing te betrekken. Er is veel aandacht geweest in de landelijke
media over de bijtelling. Eind 2009 hebben circa 250.000 belasting­
plichtigen een brief ontvangen waarin zij werden gewezen op de
voorwaarden rond fiscaal belast privé gebruik van een zakelijke
auto. Daarbij is nadrukkelijk ingegaan op de mogelijkheid om de
verklaringen privé gebruik auto in te trekken. Tevens werden de
betrokkenen geïnformeerd over de per 1 januari 2010 aangescherpte
sanctie bij onterecht gebruik van de verklaring niet-privé gebruik.
Op basis van beschikbare contra-informatie zijn themagericht onder­
zoeken uitgevoerd naar de loonaangifte door bedrijven en de aangifte
inkomstenbelasting door ondernemers en particulieren. Dit toezicht
leverde een bedrag aan belastingopbrengst op van € 16 miljoen.
De extra inzet op dit terrein heeft ertoe geleid dat voor steeds meer
auto’s van de zaak (zowel van werknemers als van ondernemers) de
bijtelling wordt toegepast. Dit blijkt onder meer uit het totale
bedrag aan bijtelling in de sfeer van de loonheffing. Dit is gestegen
van € 3,4 miljard in 2006 naar € 4,2 miljard in 2008. Deze stijging is

deels te danken aan de groei van het aantal auto’s van de zaak,
maar ook aan een grotere compliance. Het toezicht auto wordt
ook komend jaar gecontinueerd. Waar mogelijk wordt gebruik­
gemaakt van contra-informatie, zoals automatische nummer­
plaatherkenning.

3.4.3 Horizontaal toezicht

Door middel van horizontaal toezicht streeft de Belastingdienst er naar
in zijn relatie met bonafide organisaties onduidelijkheden en mogelijke
pro­blemen zo veel mogelijk vooraf met de betrokkenen op te lossen.
Hier­bij worden afspraken gemaakt in de vorm van convenanten.
Inmiddels zijn in het segment zeer grote ondernemingen (ZGO)
met zo’n 60 organisaties convenanten afgesloten en is de
Belastingdienst met een groot aantal zeer grote organisaties in
gesprek om tot het afsluiten van een convenant te komen. In deze
convenanten worden de uitgangspunten en de wijze waarop
­partijen met elkaar wensen om te gaan vastgelegd, zowel voor de
toekomst als voor de afwikkeling van het verleden.
Bij de middelgrote ondernemingen (MGO) is eenzelfde aanpak
geïntroduceerd. Momenteel is er met ca. 50 middelgrote
­organisaties een convenant getekend en ook hier vinden met
diverse andere middelgrote organisaties gesprekken over dit
traject plaats. Hierbij wordt ook specifiek ingezet op het sluiten
van handhavingsconvenanten met non-profitorganisaties. Met
diverse provincies en gemeenten zijn inmiddels horizontaal
toezichtconvenanten getekend.
Voor zowel MGO als ZGO geldt dat de voorraden aangiften uit
oude jaren worden teruggebracht om in staat te zijn horizontaal
toezicht in de actualiteit uit te voeren. Uit onderzoek blijkt dat de
organisaties waarmee de Belastingdienst een horizontale toezicht­

In 2009 is de verkorte winstaangifte geïntroduceerd voor de
vennootschapsbelasting. De verkorte winstaangifte is een
initiatief in het kader van het programma Standard Business
Reporting (SBR). Hierin werken de overheid en een groot
aantal marktpartijen samen aan het ontwikkelen van een
gestandaardiseerde berichteninfrastructuur gebaseerd op
XBRL (eXtensible Business Reporting Language). De
kwaliteit van deze aangifte wordt geborgd door gebruik te
maken van een standaard taxonomie in combinatie met
afspraken over kwaliteitsborging door de intermediair.
Dit laatste krijgt gestalte in het sluiten van een horizontaal
toezichtconvenant. De combinatie van het gebruik van SBR
en horizontaal toezicht waarborgt de kwaliteit van de
aangifte vooraf. De Belastingdienst kan deze aangiften na
ontvangst in beginsel direct afdoen.

relatie heeft, dit als een positieve ontwikkeling ervaren. Onder
meer worden zekerheid vooraf, werken in de actualiteit en
­transparantie gewaardeerd.
Gezien het grote aantal ondernemingen in het MKB-segment is het
niet doenlijk om met alle ondernemers individueel een convenant
te sluiten. Om deze bedrijven ook de mogelijkheid van horizontaal
toezicht te bieden kiest de Belastingdienst ervoor om convenanten
af te sluiten met intermediairs (brancheverenigingen, koepels,
financiële en fiscale dienstverleners). Tot nu toe heeft de
Belastingdienst dergelijke convenanten gesloten met een tiental
kantoren van fiscaal intermediairs en koepelorganisaties waarbij
diverse intermediairkantoren zijn aangesloten.

Tabel 15: afgehandelde APA/ATR- en rulingverzoeken in 2009 (aantallen)
		
		
		
APA
ATR
Totaal

Voorraad
Ontvangen
Afgehandeld
Toegewezen
Afgewezen
1 januari					
2009					
161
227
231
191
9
299
426
492
347
28
460
653
723
538
37

Ingetrokken /
buiten
behandeling
31
117
148

Voorraad per
31 december
2009
157
233
390

Tabel 16: afgehandelde verzoeken
							
APA/ATR-verzoeken						
ATR-verzoeken						
Totaal						

2006
237
373
610

2007
339
550
889

2008
273
676
949

2009
231
492
723

2006
53
42

2007
54
43

2008
50
45

2009
53
47

Tabel 17: doorlooptijden afgehandelde verzoeken (aantal dagen)
							
APA/ATR-verzoeken						
ATR-verzoeken						

Beheersverslag 2009 | Pagina 21

Individuele ondernemers kunnen zich hierbij aansluiten. De onder­
nemer, cliënt van de fiscaal intermediair waarmee de Belastingdienst
een convenant heeft gesloten, neemt deel aan het convenant door het
ondertekenen van een deelnameverklaring waarin hij onder meer
aangeeft dat hij de fiscale gegevens juist, tijdig en volledig zal
­verschaffen aan zijn intermediair. Door de combinatie van pro-actief
fiscaal relevante issues voor te leggen aan de Belastingdienst, afstem­
ming van werkprocessen tussen convenantpartners en vooroverleg
wordt bereikt dat de kwaliteit van de aangifte van de deelnemende
ondernemers zodanig is geborgd, dat de Belastingdienst de aangifte
direct kan afdoen. Steekproefsgewijs wordt gecontroleerd.
Voor het kunnen aanleveren van de verkorte winstaangifte
­vennoot­schapsbelasting zijn met tien fiscale intermediairs ­specifieke
­convenanten afgesloten. Verder is de Belastingdienst in gesprek met
softwareontwikkelaars over mogelijke verbeteringen in softwarepak­
ketten. Het gaat dan om software voor de financiële admini­stratie en
de fiscale aangifte, de loon- en salarisadministratie en kassasystemen.
Advance pricing agreements en advance tax rulings
Naast de nieuwe activiteiten die op het gebied van horizontaal
toezicht plaatsvinden sluit de Belastingdienst al eerder advance
pricing agreements (APA) en advance tax rulings (ATR) af met onder­
nemingen. Een APA is een afspraak vooraf over de vaststelling van
een zakelijke beloning of een methode voor de vaststelling van een
dergelijke beloning voor grensoverschrijdende transacties (goede­
ren en dienstverlening) tussen gelieerde lichamen of tussen onder­
delen van eenzelfde lichaam. Een ATR is eveneens een afspraak
vooraf en geeft zekerheid over de fiscale gevolgen van een voorge­
nomen transactie of samenstel van transacties voor bepaalde, in het
ATR-besluit genoemde, internationale onderwerpen.

Tabel 15 geeft een overzicht van de in 2009 afgehandelde APA/
ATR-verzoeken. Tabel 16 geeft de ontwikkeling in de tijd weer van
het aantal afgehandelde verzoeken.
Het aantal binnengekomen verzoeken is gedaald ten opzichte van
de afgelopen jaren. In tabel 17 staat een overzicht van de doorloop­
tijden van de afgehandelde APA/ATR-verzoeken.

3.4.4 Invordering

Voor invordering heeft de Belastingdienst het percentage achter­
stand invordering als prestatie-indicator gedefinieerd. De achter­
stand invordering is in 2009 ten opzichte van 2008 gestegen van 2,2
naar 2,4%. Dit was minder dan geraamd (2,5-3,0%).
De overige resultaten van de Belastingdienst op het gebied van
invordering staan weergegeven in tabel 19.
Het percentage invorderingsbedrag ouder dan één jaar is in 2009
gestegen naar 58,7%. Exclusief uitstel in verband met bezwaar is
sprake van een stijging naar 45%. Het percentage van het invorde­
ringsbedrag, dat is afgeboekt omdat inning niet meer mogelijk is,
is in 2009 gedaald tot 1,1%.
De betalingsachterstand (voor de middelen Vpb, IH, LH en OB) is
eind 2009 uitgekomen op circa € 4,1 miljard. Het achterstands­
bedrag is vergelijkbaar met 2008.

3.4.5 Internationale samenwerking

Het totaal van de geautomatiseerde internationale gegevensuitwis­
seling had voor de verzonden gegevens betrekking op een bedrag
van circa € 1,8 miljard. De gegevens die werden ontvangen vertegen­
woordigden een bedrag van circa € 34 miljard. Naast de geautomati­

Tabel 18: achterstand invordering ( %)
						
2006
2007
2008
									
Achterstand invordering (excl. uitstel bezwaar)				
3,0
2,5
2,2

2009
doelstelling
2,5-3,0

2009
realisatie
2,4

Tabel 19: resultaten invordering
							
Invorderingsbedrag ouder dan 1 jaar (%)					
Invorderingsbedrag ouder dan 1 jaar (%) 7				
Oninbaar geleden (%)						
Achterstand invordering in bedragen (x € miljoen)					

2006
61,0
53,0
0,9
4.074

2007
54,0
49,0
1,2
4.432

2008
57,0
44,0
1,3
4.167

2009
58,7
45,0
1,1
4.123

2006
3.815
3.386

2007
3.999
2.844

2008
3.692
3.187

2009
3.436
2.933

Tabel 20: internationale uitwisseling van heffingsgegevens (aantallen)
							
Op verzoek verstrekte inlichtingen door Nederland aan het buitenland			
Op verzoek verstrekte inlichtingen door het buitenland aan Nederland			

⁷ Exclusief invorderingsaanslagen waarvoor uitstel van betaling in verband met een bezwaarschrift is verleend.

Pagina 22 | Beheersverslag 2009

Tabel 21: internationale wederzijdse bijstand (aantallen)
							
Verzoeken wederzijdse bijstand van Nederland aan buitenland				
Verzoeken wederzijdse bijstand van buitenland aan Nederland				
Afgehandelde verzoeken rechtshulp uit het buitenland				

2006
235
1.067
203

2007
236
1.409
174

2008
230
1.660
190

2009
203
1.394
181

2009
doelstelling
106-110
106-110

2009
realisatie
108
103

Tabel 22: FIX-score (indexcijfer)
						
2006
2007
2008
									
FIX-score Belastingregio’s					
105
107
109
FIX score Douane					
100
105
112

seerde gegevensuitwisseling wordt op verzoek ook gericht informa­
tie uitgewisseld. Tabel 20 geeft een overzicht van de omvang van
deze vorm van gegevensuitwisseling tussen de Nederlandse en de
buitenlandse belasting- en douanediensten.
Een bijzondere categorie vormen de internationale verzoeken om
bijstand bij invordering en strafrechtshulp. In tabel 21 staan de aan­
tallen verzoeken in het kader van internationale wederzijdse bijstand.

3.4.6 Kwaliteitsborging

De Belastingdienst hanteert een aantal instrumenten om de
­kwaliteit van de processen te meten en waar nodig te verbeteren.
De fiscale kwaliteitsindex (FIX) en audits maken daarvan deel uit.
De fiscale kwaliteitsindex meet de kwaliteit van de aangiftebehan­
deling, de administratieve controles, de invordering, het controle­
proces en de heffing en bezwaarbehandeling van de inkomsten­
belasting, vennootschapsbelasting, loonheffing, omzetbelasting,
accijnzen en invoerrechten.
De FIX-score voor Douane is in 2009 gedaald. Na een substantiële
kwaliteitsverbetering in 2007 en 2008 blijkt dat deze verbetering
zich in 2009 niet verder heeft voortgezet.

3.5 Toezicht Toeslagen
De inkomensafhankelijke regelingen voor de huurtoeslag,
­zorg­toeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebondenbudget, die
door de Belastingdienst worden uitgevoerd, gaan uit van het actuele
­inkomen. In beginsel zijn dit schattingsgegevens die belang­
hebbenden zelf opgeven. Op basis hiervan worden voorschotten
­verstrekt, welke definitief worden gemaakt op het moment dat het
­toetsingsinkomen beschikbaar is.
Het toezicht op toeslagen vindt plaats op basis van een met de
betrokken departementen afgestemd toezichtplan. De kern hiervan
is het administratieve toezicht dat bestaat uit massale ­vergelijkingen
tussen de gegevens uit de aanvragen en gegevens van derden, zoals

de registratie in de gemeentelijke basisadministratie, waaruit de
onjuistheid van of twijfel over een aanvraag kan blijken.
Daarnaast bestaat toezicht dat waarneming ter plaatse vereist; het
zogenaamde intensief toezicht.
Hierbij werkt Belastingdienst/Toeslagen samen met andere
­toezichthouders. Daartoe behoren o.a. de Sociale Diensten van
gemeenten, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de Gemeentelijke
Gezondheids Diensten (GGD) en de interventieteams. In 2009
heeft de samenwerking met deze partners geleid tot ruim 3.100
(2008: 1.600) stopgezette toeslagen.
Administratief toezicht
In de massale vergelijking van de eigen opgave in aanvragen met
informatie van derden wordt voor alle regelingen gecontroleerd of
de opgegeven huishoudsamenstelling juist is. Bij de definitieve
vaststelling wordt in alle gevallen het authentieke inkomens­
gegeven van de Belastingdienst gebruikt. Voor de huurtoeslag wordt
in alle gevallen gecontroleerd op de aanwezigheid van voordeel uit
sparen en beleggen (de vermogenstoets).
Gemeenschappelijke basisregistratie
De wettelijke verplichting tot invoering van de gemeentelijke basis­
administratie (GBA) als basisregistratie betekent dat alle gemeenten en
andere GBA-gebruikers, waaronder de Belastingdienst, bij de uitvoering
van hun publieke taken voortaan gebruik maken van de actuele per­
soonsgegevens uit deze administratie en niet langer terugvallen op een
eigen bronbestand. Onverminderd deze ­verplichting kan zich de
situatie voordoen dat de Belastingdienst onder omstandigheden tot de
conclusie moet komen dat één of meerdere gegevens niet juist zijn.
De Belastingdienst kan in zo’n geval in zijn beslissing afwijken van de
gegevens van de GBA. Er zal dan gelijktijdig door de Belastingdienst een
foutmelding worden gedaan aan de GBA.
Huurtoeslag
Specifiek voor de huurtoeslag wordt gecontroleerd op de
bewonings­situatie en de hoogte van de huur. Van corporaties
en grote verhuurders zijn medio 2009 810.000 hurenopgaven
­ontvangen die in de voorschotbetalingen 2009 zijn verwerkt.

Beheersverslag 2009 | Pagina 23

Tabel 23: Definitieve Toekenningen Berekeningsjaar 2008
Uitsplitsing definitieve bedragen 2008 (t.o.v. voorschot)
nabetaling			
Geen verschil (nihil)			
Invordering			
Per saldo te vorderen			

Zorg
22%
46%
32%
€ 157 miljoen

Huur
21%
53%
26%
€ 72 miljoen

Kinderopvang
38%
22%
41%
€ 0 miljoen

Kindertoeslag
17%
39%
44%
€ 82 miljoen

Zorg
21%
46%
33%
€ 202 miljoen

Huur
23%
46%
31%
€ 220 miljoen

Kinderopvang
38%
24%
38%
€ 33 miljoen

Tabel 24: Definitieve Toekenningen Berekeningsjaar 2007
Uitsplitsing definitieve bedragen 2007 (t.o.v. voorschot)		
Nabetaling				
Geen verschil (nihil)				
Invordering				
Per saldo te vorderen 				

Zorgtoeslag
Bij de zorgtoeslag wordt gecontroleerd of de aanvrager en/of de
toeslagpartner verzekerd zijn voor de Zorgverzekeringswet.
Op grond van de gegevensuitwisseling met het College van
Zorgverzekeraars zijn bij de definitieve toekenning over
berekenings­jaar 2008 95.815 aanvragen zorgtoeslag op het aspect
­verzekerdheid gecontroleerd. Dit heeft ertoe geleid dat 11.983
zorg­toeslagen volledig zijn teruggevorderd en dat voor 22.137
aanvragers de zorgtoeslag is aangepast.
Kinderopvangtoeslag
De belangrijkste administratieve controle bij deze toeslag bestaat
uit de controle van de gemaakte kosten kinderopvang. Die bestaan
uit de afgenomen uren kinderopvang vermenigvuldigd met de
betaalde uurprijs. Steeds meer van deze gegevens krijgt de
Belastingdienst rechtstreeks van de kinderopvanginstellingen. Kan
de aanvraag met deze gegevens niet volledig gecontroleerd worden
of zijn er afwijkingen tussen de aanvraag en ontvangen gegevens
van kinderopvanginstellingen dan wordt de aanvrager gevraagd zijn
aanvraag met jaaropgaven van de instelling te onderbouwen.
In 2009 zijn 360.000 aanvragers hiertoe benaderd voor de jaaropga­
ven 2008. In september hebben circa 80.000 aanvragers een rappel­
brief ontvangen. Onder meer op grond van het niet tijdig insturen
van jaaropgavengegevens en het niet reageren op rappelbrieven
heeft Belastingdienst/Toeslagen 27.000 kinderopvangtoeslagen niet
gecontinueerd naar 2010. Deze toeslagontvangers zullen, wanneer
zij menen toch recht te hebben op kinderopvangtoeslag in 2010,
een nieuwe aanvraag moeten indienen. Het toezicht op
berekenings­jaar 2008 moet in belangrijke mate nog uitgevoerd
worden en zal in 2010 nagenoeg afgerond worden.
In 2009 heeft ten slotte het toezicht op berekeningsjaar 2007
­plaatsgevonden, waarbij veel correcties zijn doorgevoerd. Van
10.500 kinderopvangtoeslagen is daarbij het jaarrecht op nihil
vastgesteld ten gevolge van het – ondanks herhaald rappelleren –
niet aan­leveren van jaaropgaven kinderopvangkosten.
De kinderopvangtoeslag bestaat voor circa 25% uit toeslagen,
verleend voor kinderopvang bij gastouders. In het wettelijk stelsel
⁸ Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages afwijken van 100%.
Pagina 24 | Beheersverslag 2009

van 2009 zijn de belangen van ouders, gastouders en gastouder­
bureaus nog te eenzijdig gericht op wederzijdse maximalisatie.
De juistheid van de opgegeven uren kan door de Belastingdienst
niet objectief worden vastgesteld. Over dit deel van de uitbetalingen
(circa € 750 miljoen) bestaat daarom een inherente onzekerheid
over de rechtmatigheid. Per 1 januari 2010 is de Wet kinderopvang
gewijzigd. Onderdeel van de wijziging is het opnemen van ­gastouders
en gastouderbureaus in een landelijk register. Hierdoor ontstaan
meer controlemogelijkheden. Door de wetswijziging zal de onzeker­
heid over de rechtmatigheid van de uitbetalingen m
­ inder worden.
Kindgebonden budget
Naast huishoudsamenstelling en inkomen is hier van belang of er
sprake is van een voor de toeslag kwalificerend kind. De toeslag
wordt uitsluitend toegekend als daar volgens de Sociale
Verzekeringsbank sprake van is.
Het resultaat van de controles is samengevat weergegeven in de
tabellen 23 en 24 8

3.6 Toezicht Douane
3.6.1	Versterking controles buitengrens
en overige uitkomsten toezicht
De resultaten van het toezicht zijn op hoofdlijnen
opgenomen in tabel 25.
De fysieke controles ambulant buitengrens zijn uitgekomen boven
de doelstelling. Dit wordt veroorzaakt doordat meer risico’s zijn
geïdentificeerd waarop gecontroleerd moest worden. Binnen de
passagierscontroles zijn alle 100% controles uitgevoerd. Door een
lagere bezettingsgraad per vliegtuig en door minder vluchten uit de
risicolanden valt het aantal 100% controles echter lager uit. De
capaciteit die hierdoor beschikbaar kwam is ingezet voor overige
reizigers controles. Het aantal scancontroles is hoger dan oorspron­

Tabel 25: resultaten versterken buitengrens (aantallen x1.000 tenzij anders vermeld)
						
2006
2007
2008
									
Uren toezicht buitengrens 				
367
688
700
Scancontroles vracht 					
87
83
93
Fysieke controles vracht 					
129
86
94
Fysieke controles koeriers en postzendingen 9 				
89
113
112
Passagierscontroles (luchtzijde)				
724
730
805
Fysieke controles ambulant buitengrens 10 				
28
44
Fysieke controles ambulant binnenland				
70
36
46
Administratieve controles					
3,2
2,5
2,2

2009
doelstelling
475 - 525
85 - 90
95 - 105
100 - 110
810 - 870
32 - 37
40 - 45
2,2 - 2,7

2009
realisatie
491
98
99
108
823
43
42
2,7

2009
doelstelling
3 - 3,5
17 - 19
25 - 30
5-6
0,9 - 1,1
-

2009
realisatie
2,8
21
21
7,3
0,9
35

2008
5.110
52
19.787
6.143
407
204.419
513
5.811

2009
4.187
32
14.573
3.819
596
209.904
483
28.525

Tabel 26: aantal correcties en processen verbaal VGEM en fiscaal (x 1.000)
						
2006
2007
2008
									
Correcties scan- en fysieke controles vracht				
6,3
4,5
3,6
Correcties koeriers en postzendingen				
21
22
21
Correcties passagiers					
32
28
29
Correcties ambulant binnen/buitengrens				
6,9
6,1
7,6
Correcties administratieve controles				
1,1
0,9
0,9
34
35
36
Processen verbaal 11 					

Tabel 27: in beslaggenomen goederen (kilogrammen tenzij anders vermeld)
							
Cocaïne						
Heroïne						
Marihuana						
Hasjiesj						
Overige verdovende middelen					
Sigaretten (aantallen x1.000)					
Tabak						
Wapens (aantallen, inclusief imitatiewapens)					

kelijk gepland. De overschrijding wordt veroorzaakt doordat in 2008
het scanproces is verbeterd. Daardoor is de gemiddelde bestede tijd
per controle gedaald en konden meer controles worden uitgevoerd.
Met deze verbetering was in de planning voor 2009 nog geen
­rekening gehouden.
Met de uitvoering van de controles wil de Douane zoveel mogelijk
risicogericht te werk te gaan. De aantallen correcties en processen
verbaal zijn opgenomen in tabel 26.
De daling in het correctiepercentage scan- en fysieke controles
vracht wordt veroorzaakt door een groter aandeel fysieke controles
op uitvoer met restitutie. Het aantal correcties met betrekking tot
de fysieke controles uitvoer met restitutie ligt traditioneel aanzien­
lijk lager dan bij de overige fysieke controles. Het aantal correcties
passagiers bleef achter bij de planning doordat onder andere de

2006
9.084
115
358
1.865
203
116.246
10.393
34.653

2007
9.783
39
1.744
5.782
407
84.768
1.082
15.655

fiscale vrijstellingsgrens in 2009 aanzienlijk is verhoogd. Hiermee
was in de planning nog geen rekening gehouden. De correcties
ambulant binnen/buitengrens zijn boven de bandbreedte van de
doelstelling uitgekomen. Dit resultaat is vooral bereikt door correc­
ties op BPM en Eurovignetten bij de ambulante controles binnen­
land. Tabel 27 geeft een overzicht van inbeslaggenomen goederen.

Tijdens een 100% controle van een vlucht uit Suriname
wordt een bolletjesslikker aangehouden met maar liefst
een totaalgewicht van 2,2 kilo in zijn lichaam. Ook houdt
het Schipholteam de oudste drugssmokkelaar ooit aan:
een 78-jarige man met 2 kilo cocaïne.

⁹ Voor 2005 nog opgenomen onder fysieke controles vracht.
¹⁰ Wordt vanaf 2007 afzonderlijk gemeten.
¹¹ Voor processen verbaal wordt geen doelstelling gedefinieerd.

Beheersverslag 2009 | Pagina 25

Door het HARC-team (Hit and Run Containerteam) van de
FIOD-ECD Amsterdam werd een onderzoek gedaan naar
mogelijke invoer van cocaïne aan boord van een schip
afkomstig uit Zuid-Amerika. Er bevond zich onder het
schip een zogenaamd duikluik in de buurt waarvan circa
150 kilogram cocaïne aangetroffen is. In de daarop
volgende actie werden zes verdachten aangehouden en is
de cocaïne, met een straatwaarde van ca. € 8.250.000, in
beslag genomen.

3.6.2 Certificering (AEO)

Horizontaal toezicht krijgt binnen de Douane in het bijzonder vorm
in het verlenen van de status van Authorised Economic Operator
(AEO) aan bedrijven. Toekenning betekent dat voor een bedrijf
vereenvoudigde douaneprocedures en een lichter controleregime
van toepassing zijn. De AEO-status is van toepassing voor het gehele
grondgebied van de Europese Unie. In 2009 is aan 222 bedrijven een
AEO-status verleend.
De Douane heeft in samenwerking met koepelorganisaties van het
bedrijfsleven een enquête gehouden onder bedrijven over het
aanvragen van een AEO-status. Uit de enquête komt naar voren dat
bedrijven behoefte hebben aan meer duidelijkheid over de eisen
voor een AEO-status en de voordelen daarvan. Als reactie hierop
hebben bedrijfsleven en Douane een werkgroep ingesteld die de
communicatie gaat verbeteren over doel en voordelen van de
AEO-status. Uit de enquête komt verder naar voren dat bedrijven

behoefte hebben aan begeleiding door de Douane bij de voor­
bereiding van een AEO-aanvraag. De Douane is in het najaar al
begonnen met een intensievere begeleiding van bedrijven o.a. door
individuele bezoeken of groepsgewijze voorlichting. Bedrijven
worden daarbij ook actiever gewezen op het bestaan van de AEO
Guidelines van de Europese Commissie met behulp waarvan
­bedrijven kunnen inschatten of ze voldoen aan de voorwaarden
voor een AEO-certificaat.

3.6.3 Internationale samenwerking

Met de Amerikaanse en Chinese Douane werkt de Douane samen
op het terrein van green lanes. Hierbij worden de controle- en
toezichtswerkzaamheden door slechts één van beide
­douane­organisaties uitgevoerd. In de green lane met Amerika
steunt de Amerikaanse Douane op de controleaanpak van de
Nederlandse Douane.
De green lane met China maakt deel uit van de Smart en Secure
Trade Lane pilot (SSTL) tussen de Europese Unie en China, waarbij
Nederland en het Verenigd Koninkrijk de pilot-partners van China
zijn. De SSTL is tweezijdig van aard. Dat wil zeggen dat de
Nederlandse Douane steunt op de werkzaamheden van de Chinese
Douane en andersom. Daarnaast is er met China overleg over
verdere afstemming van de verschillende certificeringprogramma’s.
In 2009 heeft de Douane geparticipeerd in 24 internationale douane­
operaties die onder meer door de Wereld Douane Organisatie en de
Europese Unie zijn geïnitieerd. De onderwerpen richtten zich op een
breed scala, zoals onder andere drugs, namaak, veiligheid en afval.

Tabel 28: aantallen restitutie en substitutiecontroles
Restitutie- en substitutiecontroles			
Uitvoer van goederen met restitutie
(excl. industriële landbouwproducten)			
Uitvoer van industriële landbouwgoederen met restitutie
Substitutiecontroles12				

2007

%

1.747 6,70
2.729 5,90
1.750		

2008

%

2009

824 11,30
1.256 8,80
1.910		

%

EU norm

980 5,80
358 10,00
1.271		

5
5

Tabel 29: opsporingsonderzoeken (aantallen)
							
Fiscaal						
Financieel-economisch						
Goederen						
Totaal						

2006
382
156
104
642

2007
349
177
76
602

2008
290
158
81
529

2009
222
176
75
473

2009
doelstelling
82-85

2009
realisatie
86

Tabel 30: processen verbaal gevolgd door veroordeling/transactie (%)
						 2006
2007
2008
									
Processen-verbaal gevolgd door veroordeling/transactie			
81
79
84

¹² De EU norm is één controle per dag per kantoor van uitvoer op de dagen dat er aanbod is.

Pagina 26 | Beheersverslag 2009

3.6.4 	Door de Europese Unie
voorgeschreven controles

opsporings­onderzoeken plaatsgevonden, welke hebben geleid tot
naheffingsaanslagen voor een bedrag van € 29 miljoen.

De Douane voert op basis van verordeningen van de Europese Unie
controles uit bij de uitvoer van landbouwgoederen met restitutie.
Aan de Europese normen is voldaan.

Aantal processen-verbaal dat leidt tot een rechtelijke uitspraak of transactie
De Belastingdienst heeft het percentage processen verbaal dat
gevolgd moet worden door een veroordeling dan wel een transactie
gedefinieerd als prestatie-indicator. Dit percentage is in 2009 met
2% gestegen ten opzichte van 2008. De doelstelling is hiermee meer
dan gerealiseerd.

Het werkpakket uitvoer met restitutie kende in 2009 een grote
verandering. In 2008 was nog sprake van een afbouw van het werk­
pakket. Door het opnieuw afkondigen van restitutie bij uitvoer van
melk- en zuivelproducten moest het proces in 2009 in korte tijd
weer opgebouwd worden. In de eerste maanden bleven de
­resultaten achter. In het laatste kwartaal is deze achterstand
­ingelopen en is de doelstelling gerealiseerd.

3.7 Opsporing
3.7.1 Algemeen

Om een optimaal effect te bewerkstellingen op de compliance heeft
de FIOD-ECD in de opsporing bewuste keuzes gemaakt. Zo is er een
accent gelegd op zaken met grote(re) maatschappelijke relevantie.
Dit hoeven niet per definitie grotere zaken te zijn. Er kan ook sprake
zijn van kleine(re) zaken met een bepaalde uitstraling die thema­
gewijs worden opgepakt. In termen van productieaantallen bracht
dit een neerwaartse trend ten opzichte van voorgaande jaren met
zich mee, maar het beoogde effect op de compliance is groter.
Trends van het afgelopen jaar waren een toename van het aantal
zaken op het gebied systeemfraudes zoals fraude met voorlopige
teruggave (VT-fraude), fraude met kinderopvangtoeslag, BTW-fraude
en zaken op het gebied van beleggingsfraude. Er wordt in toe­
nemende mate een beroep gedaan op de expertise van medewerkers
van de FIOD-ECD in zaken die betrekking hebben op onroerend goed.
Verdeling opsporingsuren over taakgebieden
De FIOD-ECD verdeelt haar capaciteit over de taakgebieden fiscaal
(47%), financieel-economisch (40%) en goederen (10%). Daarnaast
besteedt de FIOD-ECD tijd aan rechtshulpverzoeken (3%).
Gedurende het jaar stond de inzet op het fiscale taakgebied onder
druk door twee grote financieel-economische zaken. De twee zaken
hebben veel opsporingscapaciteit gevraagd waardoor het aandeel
van opsporingsuren voor het financieel-economische taakgebied
gedurende het jaar relatief hoog is uitgevallen. Tabel 20 geeft de
verdeling van opsporingsonderzoeken naar taakgebied weer.
Enkele financiële cijfers
In de fiscale zaken over 2009 is door de belastingregio’s voor een
totaalbedrag van circa € 104 miljoen gecorrigeerd. Dit bedrag
bestaat uit € 57 miljoen aanslagen zonder boete, € 33 miljoen
aanslagen met boete en € 14 miljoen boete.
In het kader van intracommunautaire BTW-fraude hebben 13

3.7.2 Enige concrete opsporingsresultaten
VT-fraude
De rechtbank heeft een belastingadviseur veroordeeld tot een
gevangenisstraf van 3,5 jaar waarvan 1 jaar voorwaardelijk en een
geldboete van € 74.000 . Met verzonnen aangiften voor voorlopige
teruggave (VT) heeft de belastingadviseur er voor gezorgd dat de
fiscus voor miljoenen werd benadeeld. Deze adviseur verzond
verzoeken tot voorlopige teruggaaf elektronisch naar de
Belastingdienst, waarna de fiscus bedragen van doorgaans rond de
€ 10.000 stortte op de rekeningen van de klanten. De belasting­
adviseur gaf een te hoog bedrag aan betaalde loonbelasting op,
maar ook werd aftrek van hypotheekrente opgevoerd terwijl zijn
klanten in een huurhuis woonden. Het bleek om ongeveer 6000
VT’s van particulieren te gaan die in verband met verdachte konden
worden gebracht. De Belastingdienst is begonnen met terug­
vordering van de ten onrechte uitbetaalde bedragen. Als uitloper
van dit onderzoek zijn er een 30-tal kleinere strafrechtelijke onder­
zoeken gestart tegen particulieren die voor aanzienlijke bedragen
hebben gefraudeerd.

Kinderopvangtoeslag
In 2009 hebben er binnen de FIOD-ECD twee onderzoeken gelopen
tegen gastouderbureaus die hebben gefaciliteerd bij aanvragen voor
kinderopvangtoeslag. In beide gevallen werden door de bureaus
aanvragen voor de toeslag gedaan, waarbij onjuiste uren, fictieve
namen en bankrekeningen zijn gebruikt om toeslagen te krijgen.
Totaal is een bedrag van ongeveer € 37 miljoen door de
Belastingdienst/Toeslagen uitgekeerd waarvan vermoedelijk een
groot deel ten onrechte. Door informatieuitwisseling met de
Belastingdienst/Toeslagen is begonnen met het terugvorderen van
ten onrechte ontvangen toeslagen. Het OM heeft de zaken inmid­
dels voor de rechter gebracht.

Zaak schroot
De zaak betreft een drietal zeer grote schroothandelaren die enorme
omzetten genereerden en dit slechts gedeeltelijk fiscaal verant­
woordden. De schroothandel is lange tijd onbenaderbaar geweest
mede vanwege het feit dat dit veelal vanaf woonwagencentra werd
aangestuurd en een groot deel van de omzet buiten de ­admini­stratie

Beheersverslag 2009 | Pagina 27

werd gehouden. In deze onderzoeken is intensief samen­gewerkt
met de Belastingdienst en ook de politie en ME om de veiligheid
tijdens acties te waarborgen. Doel van de aanpak van deze zaken is
het beëindigen van de soort vrijplaatsstatus en het belasten van de
omzet. Tijdens de acties is voor miljoenen aan contanten in beslag
genomen. Tevens is een aantal goederen als auto’s en een boot in
beslag genomen. Door deze zaken is meer kennis en inzicht verkre­
gen in de schroothandel die het mogelijk maakt ook in andere
bedrijven controles uit te voeren waarbij de Belastingdienst niet
alleen afhankelijk is van de gegevens van het bedrijf zelf. Het onder­
zoek is nog niet geheel afgerond.

Klimop
Het strafrechtelijk onderzoek ‘Klimop’ naar grootschalige fraude
met verkoop en ontwikkeling van vastgoed is de grootste zaak uit de
geschiedenis van de FIOD-ECD. Vermoedelijk is voor ruim € 200
miljoen weggesluisd. Inmiddels zijn in november 2009 de eerste
twee verdachten op zitting gekomen. De rechtbank heeft hen in
december veroordeeld tot 16 maanden onvoorwaardelijke gevange­
nisstraf vanwege witwassen, valsheid in geschrifte en deelname aan
een criminele organisatie. Er is hoger beroep ingesteld. Het onder­
zoek is gestart in 2006 na een signaal van de Belastingdienst. Deze
vorm van corruptie was dermate complex opgezet dat in het straf­
rechtelijk onderzoek gebruik is gemaakt van niet-alledaagse
­opsporingsmethoden, zoals het opnemen van vertrouwelijke
communicatie. De enorme omvang van het onderzoek (waaraan in
totaal zo’n 260.000 opsporingsuren zijn besteed) vereiste een
gedegen voorbereiding. Om de omvang van dit onderzoek weer te
geven volgt een aantal kwantitatieve gegevens.
• Aantal verdachten
					
• Aantal doorzoekingen
• Aantal vorderingen
• Aantal gehoorde getuigen
• Omvang fraude
• Strafrechtelijk financieel onderzoek
en conservatoir beslag		

50 natuurlijke personen
60 rechtspersonen
67 locaties
40 locaties
168
> € 200 miljoen
> € 160 miljoen

Beverwijkse Bazaar
Het project Beverwijkse Bazaar is een samenwerkingsverband tussen
de Belastingdienst, politie, Arbeidsinspectie, UWV, SIOD, gemeente
en OM. Het doel van het project is de compliance onder de ruim
2.200 standhouders te vergroten. Een risicoanalyse wees uit dat 95%
scoorde op één of meerdere risicosignalen. Er zijn inmiddels meer
dan 300 controleopdrachten aan de belastingkantoren uitgezet in
het land. Gelet op de grote aantallen wordt telkens gewerkt met een
top 100 die als eerste de aandacht krijgen.

Pagina 28 | Beheersverslag 2009

4
Massale
klantprocessen
De operationele doelstelling voor de massale klantprocessen luidt:
Efficiënte en soepele uitvoering van de massale processen.

Pagina 30 | Beheersverslag 2009

4.1 Inleiding

Bezetting massale processen

De Belastingdienst maakt bij zijn uitvoeringsprocessen veel gebruik
van automatisering, waarmee de informatie die nodig is voor het
vaststellen van aanslagen en het verstrekken van toeslagen, op een
snelle en efficiënte wijze wordt verwerkt. Voor burgers en bedrijven
betekent dit dat zij sneller zekerheid kunnen krijgen over hun
fiscale positie. Door het gebruik van digitale documenten wordt
bovendien de kans op fouten sterk verminderd.

14%

Internet heeft om doelmatigheidsredenen de voorkeur van de
Belastingdienst. Het beleid is er dan ook op gericht belastingaan­
giften zoveel mogelijk elektronisch te ontvangen. Een van de maat­
regelen die de Belastingdienst neemt om de aangifte voor de burger
gemakkelijker te maken is de vooringevulde aangifte (VIA). Op
termijn zal de papieren aangifte – behoudens een enkele uit­
zondering – komen te vervallen.
Voor de uitvoering van de massale processen in 2009 zijn ruim 4.628
medewerkers ingezet. Dat is ongeveer 14% van de totale bezetting.13

Beleid / ontwerp
Toeslagen
Opsporing
Dienstverlening

Facilitair
Massaal / ICT
Douane
Belastingregio's

4.2 Volumeontwikkeling
De afgelopen jaren heeft zich een volumegroei van belastingplich­
tigen, douaneklanten en toeslaggerechtigden voorgedaan. Deze
volumeontwikkeling weerspiegelt zich in de aantallen verwerkte
aangiften en uitbetaalde toeslagen.

Tabel 31: aantallen verwerkte aangiften (x 1.000)
							
Inkomstenbelasting						
Vennootschapsbelasting						
Loonbelasting/loonheffingen					
Omzetbelasting						
Invoerrechten en accijnzen					
Zorgverzekeringswet						
Motorrijtuigenbelasting 						
Overig 						

2006
7.374
454
6.624
6.190
14.733
11.267
252

2007
8.212
430
6.960
6.606
14.562
10.944
288

2008
15.32314
506
6.585
7.214
14.840
1.102
11.128
544

2009
12.532
665
7.357
7.028
14.900
1.389
10.398
391

2006
4.930
1.034
222
-

2007
5.010
1.089
345
1.069
-

2008
5.053
1.093
448
1.070

2009
5.041
1.098
454
981

Tabel 32: aantallen uitbetaalde toeslagen (x 1.000)
							
Zorgtoeslag						
Huurtoeslag						
Kinderopvangtoeslag						
Kindertoeslag						
Kindgebonden budget						

¹³ Exclusief inhuur.
¹⁴	Het hoge aantal verwerkte aangiften in 2008 wordt mede verklaard door het feit dat in 2008 niet alleen de aangiften 2007 zijn behandeld,
maar ook een inhaalslag is gemaakt met de ontstane voorraad aangiften 2006 en oudere belastingjaren.

Beheersverslag 2009 | Pagina 31

4.3 Realisatie
In tabel 33 worden voor een aantal massale stromen de tijdigheid
van afhandeling weergegeven.
De doelstelling met betrekking tot de tijdige verwerking van terug­
betalingen is niet gehaald. Dit kwam door de mindere prestaties in
de eerste vier maanden van het jaar. Het verwerkingsproces van
terugbetalingen is daarna aangepast. Door de nieuwe werkwijze is,
na een korte aanloopfase, vanaf augustus de tijdige afhandeling wel
voor 100% gerealiseerd.

4.4 Toeslagen
Het jaar 2009 heeft in het teken gestaan van het continueren van
een beheerste uitvoering van de toeslagen. In zijn algemeenheid
kan gesteld worden dat een verdere verbetering van het uitvoerings­
proces van toeslagen met de huidige geautomatiseerde systemen
niet mogelijk is. De huidige toeslagensystemen genereren niet op
alle noodzakelijke terreinen betrouwbare (financiële) beleids­
informatie. Dit geldt in het bijzonder voor de gedetailleerde
­regeling van de huurtoeslag. Het nieuwe toeslagensysteem moet
hier de definitieve oplossing bieden.

Huurtoeslag/Zorgtoeslag
Naast de maandelijkse uitbetaling van circa 5,5 miljoen zorgtoe­
slagen en meer dan 1 miljoen huurtoeslagen heeft de productie zich
in 2009 gericht op het vaststellen van definitieve toekenningen over
het berekeningsjaar 2007 en 2008. Over berekeningsjaar 2007 zijn
6,6 miljoen aanvragen huur- en zorgtoeslag definitief toegekend,
waardoor dit berekeningsjaar nagenoeg geheel (98%) is afgerond.
De resterende toeslagen kunnen nog niet definitief vastgesteld
worden, omdat deze toeslagontvangers uitstel hebben aangevraagd
voor het doen van hun aangifte inkomstenbelasting en hierdoor
nog geen toetsingsinkomen bekend is.
Over berekeningsjaar 2008 zijn meer dan 4,6 miljoen (68%) ­
huur- en zorgtoeslagen definitief vastgesteld. Voor de resterende 2,1
miljoen definitief te berekenen posten geldt dat het toetsings­
inkomen nog niet is vastgesteld, dan wel dat in het kader van ­toezicht
de grondslaggegevens nog nader vastgesteld dienen te worden.

Kinderopvangtoeslag
Bij de aanvang van het definitief toekennen over 2007 is gebleken
dat de urenopgave van ouders in meer dan 50% van de gevallen

afwijkt van de urenopgave van de kinderopvanginstellingen. Dit
wordt voornamelijk veroorzaakt doordat gedurende het jaar ouders
nauwelijks wijzigingen hebben doorgegeven. Daarom is in november
2008 aan ouders gevraagd de jaargegevens van de kinderopvang­
instellingen respectievelijk gastouderbureaus over 2007 op te sturen.
De achterstand die hierdoor in 2008 was opgelopen is in 2009
ingelopen. Van de circa 400.000 ontvangers kinderopvangtoeslag
in berekeningsjaar 2007 heeft 85% in 2009 een definitieve toeken­
ning ontvangen.
Ook voor het definitief toekennen 2008 geldt dat door het grote
aantal verschillen in urenopgaven het definitief toekenningproces
is vertraagd. Medio juni zijn circa 360.000 brieven gestuurd naar
aanvragers met het verzoek om toezending van de jaaropgaaf
kinderopvanguren 2008. In september hebben circa 80.000 aan­
vragers een rappelbrief ontvangen. Over berekeningsjaar 2008 zijn
circa 52.000 (11%) kinderopvangtoeslagen definitief vastgesteld.
Voor de resterende 433.000 definitief te berekenen posten geldt dat
het toetsingsinkomen nog niet is vastgesteld, dan wel dat, zoals
hierboven vermeld, in het kader van toezicht de grondslaggegevens
nog nader vastgesteld dienen te worden.

Kindertoeslag/Kindgebondenbudget
Medio 2009 is gestart met het definitief toekennen berekeningsjaar
2008 van de kindertoeslag. Dit proces verloopt voorspoedig. In 2009
zijn ruim 800.000 aanvragen 2008 (70%) definitief vastgesteld.
De resterende posten zullen definitief vastgesteld worden nadat het
toetsingsinkomen beschikbaar is gekomen.

4.5 Procesverstoringen
Het terugdringen van de voor burgers en bedrijven merkbare gevol­
gen van procesverstoringen bij de Belastingdienst kreeg in 2009
wederom de volle aandacht. Een belangrijke maatregel in dit
­verband is het structureel verbeteren van de testaanpak van
­programma’s en systemen. Er is een plan van aanpak ‘Verbetering
testaanpak ICT Belastingdienst’ opgesteld, waaraan uitvoering
wordt gegeven. In de twee halfjaarsrapportages die in 2009 naar de
Tweede Kamer zijn gestuurd (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008/09,
31 066, nr. 71 en nr. 82) is melding gemaakt van concrete resultaten
van de verbeterde testaanpak doordat een aantal verstoringen kon
worden voorkomen of tijdig, dat wil zeggen vóór verzending aan
burger of ondernemer, kon worden hersteld.
Met ingang van het najaar 2009 worden meer fiscaal deskundigen
ingezet bij het testen en beoordelen van voorlopige aanslagen en

Tabel 33: prestatie-indicatoren massale processen
									
						
2006
2007
2008
Aantal zendingen zonder fouten				
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Tijdige verwerking van mutaties rekeningnummers (binnen 1 week)		
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Tijdige verwerking van terugbetalingen (binnen 1 week)		
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Tijdige verwerking van verrekeningen van teruggaven met 		
nog openstaande aanslagen (binnen 2 weken)				
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

Pagina 32 | Beheersverslag 2009

Doelstelling
2009
99-100%
99-100%
99-100%

Realisatie
2009
99%
100%
87%

99-100%

100%

andere producten die aan burgers en ondernemers worden
­gezonden. In het verlengde hiervan zullen ook belasting­
consulenten bij deze activiteiten worden betrokken.
Ten opzichte van 2008 is het aantal procesverstoringen in 2009
bijna gehalveerd. Hoewel er alles aan wordt gedaan om procesver­
storingen te voorkomen, blijft het mogelijk dat deze optreden. In
die gevallen is de inzet erop gericht overlast bij burgers en bedrijven
zoveel mogelijk te voorkomen. Op verschillende plaatsen in het
ontvangstproces zijn maatregelen getroffen om de goede ontvangst
van berichten zeker te stellen. Daarnaast ziet de Belastingdienst er
op toe dat belastingplichtigen de juiste berichten en gegevens
ontvangen. Grote stromen beschikkingen (aanslagen, toeslagen,
mailingen) worden voor verzending systematisch gecontroleerd op
juistheid, volledigheid en inhoudelijke (fiscale) kwaliteit. In 2009
zijn 6.482 partijen steekproefsgewijs gecontroleerd. Deze partijen
waren in totaal goed voor circa 59 miljoen poststukken. In circa 1%
van de partijen zijn één of meerdere bevindingen gesignaleerd.
Deze partijen zijn tegengehouden en pas na correctie verzonden.

4.6 Grote Projecten
Bij de Belastingdienst loopt een aantal projecten gericht op proces­
verandering dan wel verbetering van de geautomatiseerde onder­
steuning van het productieproces. In 2009 heeft de Belastingdienst
extern onderzoek laten verrichten naar het functioneren van de
informatievoorzieningsketen (IV-keten). De conclusies bevestigden
het beeld dat de IV-keten nog niet alle waarborgen biedt om met
voldoende zekerheid de doelstellingen van grote projecten als
Toeslagen en ETM (invordering) en aanpassingen in het systeem
voor de aangiftebelastingen te kunnen realiseren. Over de uit­
komsten is de Tweede Kamer geïnformeerd bij brief van
14 mei 2009 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008/09, 31066, nr. 71).
Om de ­beheersing te vergroten is één van de aanbevelingen uit het
onderzoek om de noodzakelijk geachte voorzieningen te ontwikke­
len in kleine stappen, die elk op zich minder dan € 10 mln. kosten.
Centraal staat de toekomstbestendigheid van de te ontwikkelen
systemen. Deze benadering komt tot uiting in de projecten die
hierna worden behandeld.15

teerd. De huidige systemen en het nieuwe systeem zullen in 2010
voor een bepaalde periode parallel draaien. Beide systemen staan
dan in productie, maar alleen de huidige systemen staan dan ‘live’.
Op deze wijze kan de Belastingdienst ervaring opdoen met het
nieuwe systeem en mogelijke kinderziekten er uit halen.

ETM (invordering)
Het programma Invordering heeft ten doel een zo efficiënt mogelijk
massaal proces van klantbehandeling te realiseren. Ook beoogt het
programma het compliant gedrag te vergroten. Een aantal maat­
regelen daartoe is inmiddels gerealiseerd, waaronder het versturen
van betalingsherinnering alvorens tot invorderingsmaatregelen
wordt overgegaan, het betekenen van dwangbevelen per post en
niet meer door de deurwaarder, en de behandeling in een incasso­
centrum. Naast wijziging in processen omvat het project ook de
invoering van een nieuw systeem, Enterprise Tax Management
(ETM), bedoeld om de betalingen en ontvangsten te verwerken en
de vernieuwde invorderingsprocessen te ondersteunen. Dit systeem
moet de huidige invorderingsystemen COA (Centrale Ontvangers
Administratie) en GOA (Geautomatiseerde Ontvangers
Administratie Lokaal) op termijn gaan vervangen.
Om beheersing van de implementatie te vergroten en de risico’s te
verkleinen is in 2009 besloten om ETM gefaseerd in te voeren. Eind
2009 is ETM ingevoerd voor de zogenaamde lokale middelen,
middelen die decentraal op de belastingregio’s worden geadmini­
streerd, zoals assurantiebelasting en dividendbelasting.

Basisregistratie Inkomen
Op 1 januari 2009 is de Wet Basisregistratie Inkomen in werking
­getreden. De Belastingdienst is verantwoordelijk voor het regi­streren
van inkomensgegevens van burgers. Hiertoe is het project Basis­
registratie Inkomen gestart waarmee een administratie wordt ontwor­
pen waarin het authentieke inkomengegeven (AIG) van burgers wordt
vastgelegd. Doel is de administratieve lasten van burgers en bedrijven
te verlichten. Afnemers – dit zijn overheids­instanties – zijn verplicht
gebruik te maken van het AIG en mogen deze gegevens niet uitvragen
bij de burger. Eind december was het ontwerp voor de AIG-database
gereed. In 2010 wordt het AIG beschikbaar gesteld zijn voor afnemers.
Verder worden in 2010 de voorbereidingen getroffen voor de aanslui­
ting van de Belastingdienst op het nieuwe Handelsregister.

Toeslagen
In de tweede helft van 2009 is het nieuwe Toeslagensysteem
­opgeleverd om te worden getest. Aan de Tweede Kamer is
­gerapporteerd dat het nieuwe systeem beheerst en gefaseerd zal
worden geïmplementeerd in 2010 (Tweede Kamer, vergaderjaar
2008/09, 31 066, nr. 78). Met beheerst wordt gedoeld op het feit dat
het nieuwe systeem extra goed wordt getest. Deze aanpak
­betekende dat de voorschotten voor het toeslagjaar 2010 nog met
behulp van de huidige systemen zijn gecontinueerd. In december
2009 ontvingen de burgers een voor hen vertrouwde beschikking.
De testen van het nieuwe systeem zijn eind 2009 begonnen. Als dit
traject is afgerond, kan het nieuwe systeem worden geïmplemen­

Vooringevulde aangifte (VIA)
Doel van het programma VIA is administratieve lastenverlichting en
gemak voor de burger. Het motto is: ‘baten bij de burger, lasten bij de
overheid’. Na een interne proef onder medewerkers van de Belasting­
dienst en UWV in 2008, is in 2009 een landelijke pilot uitgevoerd
waarbij de aangifte met een aantal gegevens vooraf was ingevuld.
Belastingplichtigen die aangifte doen via internet konden ervoor
kiezen om bij het invullen van het elektronische aangifte­formulier
gebruik te maken van de vooraf ingevulde aangifte. In de vervolgfase
van dit project (2010) worden bankgegevens aan de VIA gekoppeld.
In 2009 zijn de voorbereidingen getroffen voor deze vervolgstap.

¹⁵ Het betreft de ICT-projecten die periodiek door de minister van BZK aan de Tweede Kamer worden gemeld, met een projectwaarde van meer dan € 20 miljoen.

Beheersverslag 2009 | Pagina 33

eCustoms
eCustoms staat voor Electronic Customs. Het programma komt
voort uit Europese Douanewetgeving. De Europese Commissie wil
komen tot eenvoudige en papierloze procedures voor douane­
diensten en het bedrijfsleven. Het jaar 2009 stond in het teken van
het borgen van de veiligheid van het grensoverschrijdend verkeer.
Goederen die van buiten de EU worden binnengebracht en vanuit
de EU worden uitgevoerd, moeten vooraf bij de Douane worden
aangemeld waarna deze goederen aan een risicoselectie worden
onderworpen. Ondernemers krijgen een EORI nummer (Economic
Operators Registration and Identification) waarmee elektronisch
kan worden gecommuniceerd met de Douane. De voorbereidingen
daartoe startten al in het voorjaar van 2008. Hierbij hoorden ook
gesprekken van de Douane met grote bedrijven en met de vertegen­
woordigende koepelorganisaties. Op 1 februari 2010 is EORI succes­
vol ingevoerd. Het berichtenverkeer tussen de Douane en het
bedrijfsleven verloopt voortaan vrijwel volledig elektronisch.

Pagina 34 | Beheersverslag 2009

5
Bedrijfsvoering
De Belastingdienst streeft naar continue verbetering in de bedrijfsvoering.
De Belastingdienst wil een aantrekkelijke werkgever zijn voor huidige en toekomstige werknemers. De focus ligt hierbij op het bieden van opleidings- en
­ontwikkelmogelijkheden en op diversiteit en integriteit. Daarnaast wil de
Belastingdienst een duurzame Belastingdienst zijn.

Pagina 36 | Beheersverslag 2009

5.1 Personeel
De bezetting ultimo 2009 was 30.707 fte. Dit komt overeen met
33.071 medewerkers. In 2008 werkten nog 33.261 medewerkers bij
de Belastingdienst. De instroom bedroeg over 2009 2,1%. De uit­
stroom was 2,6%. De belangrijkste reden bij uitstroom is mobiliteit
(het aanvaarden van een functie bij een andere werkgever). De
doorstroom naar andere functies binnen de Belastingdienst is 4,6%.

Voor de ondersteuning van de primaire processen van de
Belastingdienst waren in de facilitaire centra voor dienstverlening
en kennis en communicatie circa 1900 medewerkers werkzaam.
In de beleidsondersteuning en het ontwerp van processen en
­producten waren circa 650 medewerkers werkzaam.

5.1.1		Personeelssamenstelling

In tabel 35 wordt de verhouding per leeftijdsklasse weergegeven van
zowel de beroepsbevolking in Nederland als van de Belastingdienst.
De gemiddelde leeftijd is in 2009 gestegen van 46,4 jaar naar 47,2
jaar. Het gemiddelde aantal dienstjaren is gestegen van 20,3 jaar in
2008 naar 20,6 jaar in 2009. Ruim 68% van de medewerkers binnen
de Belastingdienst is 45 jaar en ouder.

Bezetting ondersteunende processen

De verhouding man/vrouw is 66% mannen en 34% vrouwen.
Verdeeld over de verschillende leeftijdscategorieën blijkt dat mannen
in de meerderheid zijn vanaf 45 jaar en ouder. In de categorieën jonger
dan 45 is de man/vrouw verhouding 47% mannen en 53% vrouwen.

2%

6%
Leeftijdsopbouw en geslacht

12.000
10.000
8.000
6.000
4.000
2.000
0-25

25-35

36-45

46-55

56-60

60 en >

Man
Vrouw

Beleid / ontwerp
Toeslagen
Opsporing
Dienstverlening

Facilitair
Massaal / ICT
Douane
Belastingregio's

Tabel 34: instroom, uitstroom en doorstroom
							
Instroom in fte						
Uitstroom in fte						
Doorstroom in fte						

2006
1.927
596
1.628

2007
2.176
930
1.829

2008
994
1.075
2.003

2009
646
808
1.427

Belastingdienst
2006
2007
1,4
2,4
40,3
36,8
58,3
60,8

2008
2,0
33,3
64,7

2009
1,7
30,1
68,1

Tabel 35: leeftijdsopbouw (%)
Leeftijdsklasse				
					
15-24				
25-44				
45-64				

Beroepsbevolking
2008
11,5
49,7
38,8

Beheersverslag 2009 | Pagina 37

5.1.2		Diversiteit

Het diversiteitbeleid in 2009 was gericht op het zichtbaar maken
van de toegevoegde waarde van diversiteit voor het werk en de
organisatie. Verder is ingezet op het vormen van divers samen­
gestelde managementteams. Regio’s is gevraagd hierop zelf doel­
stellingen te formuleren, passend bij hun organisatieomgeving.
Ook zijn leidinggevenden getraind in het managen van diversiteit.
Ten aanzien van etniciteit is tot en met 2008 uitgegaan van de
definities zoals deze in de Wet Samen zijn vastgelegd. Begin 2009 is
de Belastingdienst overgegaan naar de definities zoals deze door het
CBS worden gehanteerd. Dit leidt er toe dat de percentages uit de
voorgaande jaren niet meer te vergelijken zijn met 2009. Wel is de
samenstelling van 2008 beoordeeld conform de definities van het
CBS. In vergelijking met 2008 is het percentage etnische minder­
heden licht gestegen.

5.1.3		Aantrekkelijke werkgever

De Belastingdienst investeert in zijn medewerkers door middel van
opleidingen. De nadruk ligt daarbij op vakgerichte opleidingen.
De Belastingdienst biedt nieuwe medewerkers de mogelijkheid te
participeren in startopleidingen. Deze opleidingen bestaan uit vier
dagen werken en één dag opleiding. Daarnaast worden (fiscale)
verdiepingsopleidingen aangeboden. De algemene delen van de
fiscale scholingen zijn uitbesteed aan ROC’s en Hogescholen. Het
resultaat van de opleiding is het behalen van een officieel erkend
diploma. Ook verzorgt de Belastingdienst samen met Nivra/
Nyenrode een leertraject voor de opleiding tot registeraccountant.

Belastingdienst de studie bachelor Fiscale Economie met
succes afgerond.
In 2009 hebben 1016 medewerkers een masterclass gevolgd om de
vaardigheden op het gebied van horizontaal toezicht te vergroten.
Ook is het voor medewerkers mogelijk via een zogenaamde EVCprocedure (erkenning verworven competentie) vrijstellingen te
krijgen vanwege aanwezige kennis en ervaring, en zodoende sneller
een erkend diploma te behalen. In 2009 zijn 236 EVC-certificaten
uitgereikt aan medewerkers van de Belastingdienst.

5.1.4 Integriteit

Vermoedens van strafbare feiten worden gemeld aan de FIOD. Deze
onderzoekt de meldingen en stemt de aanpak af met het ministerie
van Financiën en zonodig met het Openbaar Ministerie en de
Nationale Recherche.
In 2009 zijn er in totaal 28 vermoedens van strafbare feiten gemeld.
Hiervan zijn in 4 gevallen voorwaardelijke straffen opgelegd. In 10
gevallen werd geen disciplinair traject gestart, omdat na onderzoek
geen strafbare feiten werden geconstateerd. In de resterende 14
gevallen was het onderzoek op 31 december 2009 nog niet afgerond.

Insiderregeling
In 2009 zijn 1207 medewerkers als insider in het kader van de
­insiderregeling aangewezen. Een insider is een medewerker die
werkzaamheden verricht waaraan in het bijzonder het risico van
oneigenlijk gebruik van koersgevoelige informatie verbonden is.

Communicatie
In totaal hebben 77 medewerkers in 2009 met goed gevolg de
E-opleiding afgerond. Verder hebben 130 medewerkers hun associated
degree accountancy gehaald. In 2009 hebben 48 F-medewerkers van de

Een onderdeel van het integriteitsbeleid is goede communicatie
naar de medewerkers. Daartoe is ten eerste een website ontwikkeld,
waar alle medewerkers belangrijke informatie over integriteit

Tabel 36: diversiteit (%)
							
2006
2007
Vrouwen in personeelsbestand					
32,6
33,5
Vrouwen in schaal 10 of hoger					
18,2
18,1
Vrouwen in schaal 12 of hoger					
7,4
7,6
Etnische minderheden						
8,4
9,3
Etnische minderheden nieuwe definitie16							

2008
33,8
19,1
8,1
9,4
5,5

2009
34,1
20,1
8,6

2008
29.685
1.934
4.083
35.702

2009
29.656
1.880
3.842
35.378

5,7

Tabel 37: opleidingen aantallen deelnemers
							
Fiscale (bij)scholingen						
SUB17 en toeslagen bijscholingen					
Overige (bij)scholingen						
totaal						

¹⁶ In 2009 zijn de criteria voor etnische minderheden uit niet-westerse landen gewijzigd.
¹⁷ Samenwerking UWV – Belastingdienst (loonaangifteketen).

Pagina 38 | Beheersverslag 2009

2006
27.339
3.162
5.738
36.239

2007
21.162
3.392
5.446
30.000

kunnen vinden. Ten tweede zijn de brochures ‘Werken met de
basiswaarden’ en ‘Spelregels Integriteit Belastingdienst’ samen­
gevoegd tot één overzichtelijke brochure met de basiswaarden en
de actuele regelgeving op het gebied van integriteit. De brochure
komt in 2010 uit. Ten derde is een handreiking voor leiding­
gevenden ontwikkeld voor het omgaan met problematische
­schulden bij medewerkers.

5.1.5		Ziekteverzuim

Het totale ziekteverzuimpercentage (inclusief verzuim langer dan
1 jaar) is gedaald van 6,1% in 2008 naar 5,9% in 2009. Het ziekte­
verzuim korter dan 1 jaar was in 2009 5,1%. Dit komt overeen met
de Achmea-norm voor 2009. De Belastingdienst maakt sinds 2004
gebruik van de Achmea-norm die is afgeleid van de Verbaannorm
van Falke & Verbaan. De Achmea-norm is gebaseerd op de
personeels­samenstelling van het klantenbestand van Achmea,
waarbij gekeken wordt naar leeftijd, geslacht en drie klassen in
werkniveau. Hiervoor is gekozen omdat deze kenmerken samen­
hangen met de hoogte van het ziekteverzuim.

5.2 Organisatieontwikkeling
Het afgelopen jaar is de inrichting van een aantal organisatie­
onderdelen van de Belastingdienst gewijzigd.

5.2.1		Douane

De Douane is in 2009 gereorganiseerd. In lijn met de veranderende
werkprocessen van de Douane, waarbij verdere horizontalisering van
het toezicht en versterking van het toezicht aan de EU-buitengrens

centraal staan, heeft de Douane in 2009 een andere bestuurlijke inrich­
ting gekozen. Er zijn 9 uitvoerende regiokantoren gekomen onder
leiding van een centrale directie en een landelijk kantoor in Rotterdam.

5.2.2		Informatievoorzieningsketen

In 2009 heeft een doorlichting plaatsgevonden van de Informatie­
voorzieningsketen (IV-keten) van de Belastingdienst. Naar
­aan­leiding van de uitkomsten van deze doorlichting heeft de
Belastingdienst besloten de huidige inrichting van de IV-keten te
herzien. De herinrichting heeft tot doel te komen tot een eendui­
dige verdeling van taken en verantwoordelijkheden in de IV-keten,
zodat verbetermaatregelen kunnen worden doorgevoerd op het
gebied van de organisatorische inrichting van de IV-keten, de
­professionaliteit van managers en medewerkers en de wijze waarop
binnen de organisatie wordt omgegaan met architectuur en
applicatie­ontwikkeling. De nieuwe organisatie is op 1 januari 2010
van start gegaan.

5.2.3 FIOD-ECD

In 2009 is intensief gewerkt aan het Veranderprogramma Copernicus.
De verandering in zowel wijze van werken als organisatie komt voort
uit een andere visie op het opsporingsproces. De FIOD-ECD wil
voortaan alleen onderzoeken doen die gericht zijn op vooraf te
bepalen effecten in de totale handhavingsketen. Daarbij gebeurt
de selectie van onderzoeken en thema’s aan de hand van vooraf te
maken keuzes, mede op basis van intelligence. De onderzoeken
gebeuren planmatig en projectmatig, waardoor tevens een betere
beheersing van de doorlooptijden tot stand kan worden gebracht.
De organisatie is op basis van deze uitgangspunten in 2009
opnieuw ingericht.

Tabel 38: delicten in gemelde integriteitsbreuken (aantallen)
							
Diefstal/ heling/ verduistering					
Fiscale delicten						
Schending geheimhouding					
Overtreding interne voorschriften					
Criminele contacten						
Omkoping						
Ongeoorloofde nevenwerkzaamheden					
Valsheid in geschrifte						
Verdovende middelen						
Overig						
Totaal						

2006
7
4
7
1
1
3
0
5
1
7
36

2007
9
2
7
1
1
3
2
4
2
4
35

2008
8
5
1
1
2
5
2
4
28

2009
5
9
1
3
4
6
28

2006
5,9

2007
6,1

2008
6,1

2009
5,9

Tabel 39: ziekteverzuim (%)
							
Ziekteverzuim						

Beheersverslag 2009 | Pagina 39

5.3	Overige Bedrijfs­
voeringsaspecten
5.3.1		Duurzaamheid

De Belastingdienst heeft zijn ambities met betrekking tot duur­
zaamheid verwoord in het actieprogramma 'Duurzame
Belastingdienst 2006-2012'. Met dit actieprogramma streeft de
Belastingdienst een duurzame bedrijfsvoering na met de focus op
reductie van CO2-uitstoot.
In 2009 zijn diverse acties geweest op het gebied van duurzaamheid.
Zo is door het plaatsen van centrale inzamelingsmiddelen (afval­
scheidingstations) in een aantal grote kantoren het restafval in die
panden met zo’n 28% verminderd. Verder is gestart met bewust­
zijnscampagnes voor medewerkers en is gewerkt aan energie­
besparende ICT oplossingen. Bijna alle panden van de
Belastingdienst doen mee in het project ‘actief energiemanage­
ment’ van de Rijksgebouwendienst. Daarbij is het energieverbruik
met 8% gereduceerd ten opzichte van 2006.
In 2009 is duurzaamheid bij alle aanbestedingen een zwaarwegend
criterium geweest. De duurzaamheidcriteria die door Senter Novem
zijn vastgesteld, gelden voor de Belastingdienst als basisniveau.
De Belastingdienst kiest bij nieuwbouwprojecten bewust voor
duurzaam bouwen waarbij gevel, materialen, afwerking etc. zijn
­afgestemd op een hoge mate van duurzaamheid en een minimale
milieubelasting. Ook bij het aangaan van nieuwe schoonmaak­
contracten in 2009 was duurzaamheid een belangrijk criterium voor

Pagina 40 | Beheersverslag 2009

het kiezen van een nieuwe contractant. In de catering van de
Belastingdienst maakten biologische producten in 2009 een aan­
deel van 31% van de totale omzet uit. Ook de dienstauto’s worden
groener. Het percentage dienstauto’s met een energielabel A en B is
gestegen naar ruim 35% ten opzichte van een kleine 23% vorig jaar.

5.3.2 Onderzoek betaalgedrag

De Belastingdienst bewaakt de betaaltermijnen en stuurt op tijdige
betaling van de inkoopfacturen. Naar aanleiding van verschillende
berichten in de media over het betaalgedrag van de overheid is
rijksbreed onderzoek gedaan naar het feitelijke betaalgedrag van de
departementen en onderdelen hiervan. Ook de Belastingdienst is
onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat 92,5% van de facturen
tijdig zijn betaald door de Belastingdienst. Rijksbreed was dat 75%.
De Belastingdienst heeft besloten facturen voortaan uiterlijk
­binnen 24 dagen na binnenkomst betaalbaar te stellen. Het percen­
tage tijdig betaalde facturen komt daarmee uit op circa 96%.

5.3.3 Informatiebeveiliging

De Belastingdienst heeft de normen voor (informatie)beveiliging
beschreven in een Handboek (Informatie)Beveiliging (HIB-BBN).
In het recente verleden zijn alle eenheden van de Belastingdienst
successievelijk onderwerp geweest van certificeringsonderzoeken,
uitgevoerd door de Rijksauditdienst. Als laatste onderdelen zijn de
BelastingTelefoon en Toeslagen aan de beurt geweest. In 2010 wordt
hierover gerapporteerd. Alle belastingdienstregio’s en ondersteu­
nende diensten voldoen aan de basisnormen voor informatie­
beveiliging en integriteit.

Bedrijfsvoerings
mededeling
In deze bedrijfsvoeringsmededeling wordt ingegaan op de afwikkeling van
de over begrotingsjaar 2008 door de Algemene Rekenkamer geconstateerde
onvolkomenheden en enkele andere specifieke bedrijfsvoeringsvraagstukken, die zich gedurende het begrotingsjaar 2009 hebben voorgedaan, en
waarvan informatieverstrekking voor het inzicht en de oordeelsvorming
door de gebruikers van het Beheersverslag van belang is.

Pagina 42 | Beheersverslag 2009

De Belastingdienst besteedt op een gestructureerde wijze aandacht
aan de bedrijfsvoering. Op basis van de periodieke informatie over
de beleid- en bedrijfsvoeringprocessen en de risico’s die daarbij aan
het licht treden, wordt systematisch bewaakt of de dienst zijn
doelstellingen op doelmatige en rechtmatige wijze realiseert.

Algemene Rekenkamer over Jaarverslag IXB 2008
In 2009 is veel aandacht besteed aan de onvolkomenheden
in de bedrijfsvoering die door de Algemene Rekenkamer zijn
­gecon­stateerd in het Rapport bij het Jaarverslag IXB 2008.
In 2008 was, op begrotingshoofdstukniveau XVIII WWI, nog sprake van
overschrijding van de rapporteringgrenzen inzake de naleving van
wet- en regelgeving voor zowel de voorschotten als definitieve toeken­
ningen huurtoeslag. Over 2009 bevinden de fout- en onzekerheids­
percentages voor alle toeslagen, dus ook de huurtoeslag, zich binnen
de tolerantiegrenzen. De aansluitingen tussen beschikkingssystemen
toeslagen en betaalsystemen en de financiële aansluitingen tussen de
heffingssystemen en de invorderings­administratie zijn met ingang van
het tweede halfjaar 2009 periodiek gemaakt.
Het toezicht op de dividendbelasting is in 2009 op het vereiste
niveau gebracht.
Ten aanzien van de inkoopfunctie geldt dat de contractenadmini­
stratie op orde is gebracht. Daarmee kunnen ook de Europese
aanbestedingsregels beter worden nageleefd.
Op het punt van de dossiervorming geldt dat over 2009 de kwaliteit
van de verslaglegging bij Inkomstenheffing is verbeterd. De verslag­
legging bij Inkomstenheffing niet winst was eind 2009 bij enkele
belastingregio’s nog onder het gewenste niveau. Dit punt zal in 2010
opnieuw managementaandacht krijgen.
Wat betreft de logische toegangsbeveiliging bij de belastingregio’s is
het aantal conflicterende mutatierechten over 2009 zoveel mogelijk
verminderd. Waar dit om technische dan wel organisatorische
redenen niet kan zijn aanvullende beheersmaatregelen getroffen.

Awb-conform werken
De Belastingdienst hanteert voor de tijdige afdoening van bezwaar­
schriften en klachten een bandbreedte van 95–98% respectievelijk
98-100%. Over 2009 is het resultaat verbeterd naar 87% van de
bezwaarschriften en 94% van de klachten dat tijdig is behandeld.
Met name de score bij de bezwaarschriften van de Inkomstenheffing
blijft achter bij de doelstelling. Verstoringen in het administratieve
proces en de tijd die daarna nog nodig is voor de centrale verwer­
king en verzending van de beschikkingen zijn hieraan debet. Eind
2009 heeft het management van de Belastingdienst een onderzoek
gestart naar het bezwaarproces. Op basis van de uitkomsten van het
onderzoek worden in 2010 maatregelen getroffen om tot een
­verbeterde procesinrichting en bestuurlijke informatievoorziening
te komen. De tijdige afhandeling van klachten zal in 2010 opnieuw
extra managementaandacht krijgen.

voren komt is 74%. De toename van het aantal gesprekken bij toeslagen
en de – vertraagde – ingebruikname van een nieuw telefonie­platform
hebben een lagere bereikbaarheid tot gevolg gehad.
Het management van de Belastingdienst laat onderzoeken wat de
verdere oorzaken zijn van het tegenvallende bereikbaarheids­
percentage. Daarbij wordt ook gekeken naar de wijze waarop de
gesprekken worden gemeten en verantwoord.

Informatievoorziening (IV)-voortbrengingsorganisatie
Begin 2009 heeft een externe doorlichting van de IV-keten plaats­
gevonden. De conclusies bevestigen het beeld dat de prestaties van
de IV-keten achterblijven en dat de IV-keten nog niet alle waar­
borgen biedt om met voldoende zekerheid de doelstellingen van
grote projecten als Toeslagen en ETM (invordering) en aanpassingen
in het AangifteBelastingenSysteem te kunnen realiseren. Bij het op
orde brengen van de IV-keten zal extra aandacht zijn voor deze
projecten en systemen.
In de aanbiedingsbrief van de staatssecretaris van 14 mei jl. bij de
vierde halfjaarsrapportage (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008-2009,
31 066, nr. 71) is de besluitvorming door de Belastingdienst naar
aanleiding van de uitkomsten van de externe doorlichting van de
Informatievoorzieningsketen (IV-keten) gemeld. De maatregelen
hebben betrekking op de herinrichting van de IV-organisatie (die
per 1 januari 2010 is gerealiseerd), op de professionaliteit van
manage­ment en medewerkers, en op de wijze waarop de
Belastingdienst omgaat met architecturen en met applicatie­
ontwikkeling. De prioriteiten zijn ten eerste waarborgen van de
continuïteit, daarna implementeren van wetgeving, en ten slotte
innoveren. Het programma Complexiteitsreductie is over 2009 voor
een beperkt deel voortgezet. Waar het programma technologische
vernieuwing omvatte is dit voor drie jaar bevroren.
In de vierde (mei 2009) en de vijfde halfjaarsrapportage (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2008-2009, 31 066, nr. 82) is nader gerappor­
teerd over de stand van zaken ten aanzien van een aantal korte
termijn maatregelen alsmede een aantal structurele maatregelen.

Conclusie
Afgezien van de hiervoor genoemde punten is in 2009 sprake
geweest van ordelijk en beheerst verlopen bedrijfsprocessen, welke
tevens voorzien in waarborgen voor een rechtmatige begrotings­
uitvoering, inclusief een toereikend beleid ter voorkoming van
­misbruik en oneigenlijk gebruik. Wat betreft de genoemde uitzon­
deringen zijn maatregelen getroffen om de bedrijfsvoering te
verbeteren.

Den Haag, 15 maart 2010

Telefonische bereikbaarheid
De Belastingdienst hanteert voor telefonische bereikbaarheid een
bereikbaarheidspercentage van 80–85%. Het bereikbaarheidspercen­
tage zoals dit over 2009 uit de bestuurlijke informatievoorziening naar

De Directeur-generaal Belastingdienst
drs. P.W.A. Veld

Beheersverslag 2009 | Pagina 43

Deel 2
Jaarrekening

Beheersverslag 2009 | Pagina 45

1
Inleiding

Pagina 46 | Beheersverslag 2009

1.1 Algemeen
In de jaarrekening legt de Belastingdienst verantwoording af over
de uitkomsten van het financiële beheer in het begrotingsjaar 2009.
Deze verantwoording heeft betrekking op de verplichtingen,
­uitgaven en ontvangsten van het in de Begroting IX B (Financiën)
opgenomen beleidsartikel 1 voor zover het de Belastingdienst
betreft, en de niet in de Begroting IX B opgenomen uitgaven en
ontvangsten ten behoeve van derden.
De belangrijkste financiële gegevens worden in twee kernstaten
gepresenteerd. Waar van belang worden de cijfers toegelicht.
Tenzij anders vermeld, luiden de bedragen in duizenden euro’s.
De in deze jaarrekening opgenomen informatie is consistent met
het Jaarverslag IX B Financiën 2009 zoals dit, op het moment van
ondertekening van het Beheersverslag, aan de Algemene
Rekenkamer ter beoordeling wordt aangeboden. In het rapport van
de Algemene Rekenkamer kunnen opmerkingen worden gemaakt
over het financiële beheer van de Belastingdienst en de verantwoording daarover, die van invloed zijn op het Jaarverslag IX B Financiën
2009, zoals dat uiteindelijk bij de Staten-Generaal wordt ingediend.

1.2 Inrichtingseisen
De financiële administratie van de Belastingdienst is ingericht
met inachtneming van de Comptabiliteitswet en de Regeling
Departementale Begrotingsadministratie. Als gevolg hiervan wordt
als waarderingssysteem het verplichtingen- en kasstelsel gehanteerd. Alle bedragen en vorderingen zijn opgenomen tegen
­nominale waarde.

1.3	Rechtshandhavingsbeleid en
beleid ter bestrijding van mis­
bruik en oneigenlijk gebruik
Rechtshandhavingsbeleid
De kerntaak van de Belastingdienst is een proportionele en evenwichtige rechtshandhaving. Dat gebeurt onder meer door de
belasting­plichtige fiscaal relevante informatie te verstrekken.
Informatie, die bedoeld is om hem te ondersteunen bij het voldoen
aan zijn fiscale verplichtingen. Anderzijds wordt, zo nodig, toezicht
­uitgeoefend op de klant door het corrigeren en bestrijden van het
niet nakomen van wettelijke verplichtingen. De wijze waarop het
toezicht wordt uitgeoefend, verschilt en is afhankelijk van de klant en
van de risico’s. Wat niet verschilt, is de inhoud: bij het uit­oefenen van
toezicht worden de fiscale wet- en regelgeving gehanteerd.
In het handboek “Advisering en implementatie wetgeving” zijn de
maatregelen inzake het toetsen op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid, de implementatie en de toepassing en evaluatie van
wetgeving nader uitgewerkt.

Op het gebied van de rechtshandhaving besteedt de Belastingdienst
aandacht aan de kwaliteitsborging binnen het primaire proces. Een
goed werkend stelsel van kwaliteitsborging vormt immers de basis
voor een adequate rechtshandhaving.

Beleid ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik
Belastingheffing en toeslagen zijn gevoelig voor misbruik en
­oneigenlijk gebruik omdat de hoogte van de heffing en de verplichting om te betalen afhankelijk zijn van gegevens die belasting­
plichtigen en toeslag-gerechtigden zelf verstrekken. Bij alle door de
Belastingdienst uit te voeren fiscale taken en toeslagregelingen
worden de medewerkers, in meer of mindere mate, geconfronteerd
met de problematiek van misbruik en oneigenlijk gebruik (M en O).
Het tegengaan van M en O bij de uitvoering van fiscale wet- en
regelgeving en de toeslagregelingen vormt een geïntegreerd onderdeel van het rechtshandhavingsbeleid. De uitvoering van deze
werkzaamheden kent beperkingen. De werkzaamheden worden
uitgevoerd binnen de beschikbaar gestelde personele en financiële
middelen. Dat leidt tot het maken van keuzes over de inzet van ons
personeel. Verder zijn er maatschappelijke begrenzingen door
wettelijke bepalingen, zoals privacywetgeving, die controle­
mogelijkheden beperken of verhinderen. Dit betekent dat ook bij
een toereikend M en O-beleid sprake blijft van inherente onzekerheid over de volledigheid van de ontvangsten en de juistheid van de
(toeslag)uitgaven. Deze onzekerheid is niet nader kwantificeerbaar.
Een eerste aandachtspunt bij de uitvoering van het M en O-beleid
betreft het beoordelen van de M en O-gevoeligheid van nieuwe
wet- en regelgeving en het toetsen op handhaafbaarheid. Naast een
goede voorlichting is de aanwezigheid van een toereikend controleen sanctiebeleid een voorwaarde voor een effectieve uitvoering van
de wet- en regelgeving. Daarbij wordt de aandacht vooral op die
terreinen gericht waar het fiscaal en financieel risico groot is.
Binnen de Belastingdienst wordt fiscaal technisch interne controle
uitgeoefend op de uitvoering van het controlebeleid.
Het sanctiebeleid is wettelijk geregeld in de Algemene Wet inzake
Rijksbelastingen en nader uitgewerkt in het Besluit Bestuurlijke
Boeten Belastingdienst. Voor de toeslagen betreft dit de Algemene
Wet Inkomensafhankelijke Regelingen. Een besluit Bestuurlijke
Boeten voor toeslagen is 11 juli 2009 in werking getreden. Periodiek
wordt de uitvoering van specifieke wetten en regelingen geëvalueerd.
Naast het verwerken van ingediende gegevens besteedt de
Belastingdienst veel aandacht aan het opsporen van belasting­
plichtigen en van belastbare feiten en gebeurtenissen. In dit kader
zijn bij de uitvoering van fiscale taken en toeslagregelingen onder
meer de gegevensuitwisseling met andere instanties, waar­
nemingen ter plaatse en andere acties van belang.
Het eerste deel van dit Beheersverslag gaat nader in op het door de
Belastingdienst gevoerde rechtshandhavings- en M en O-beleid.

Beheersverslag 2009 | Pagina 47

1.4 Begrotingsverplichtingen, -uitgaven en -ontvangsten
KERNSTAAT 1
(x € 1.000)			
Oorspronkelijke
				 (begrotings) raming
Omschrijving			
2009

Raming 2009
Na mutaties
Najaarsnota

Realisatie
2009

Realisatie
2008

Verplichtingen			

3.595.495

3.783.792

3.854.228

3.638.767

Uitgaven			

3.595.495

3.783.792

3.745.779

3.558.883

Programma-uitgaven			
	- Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ)		
- Vergoeding proceskosten			
- Garanties procesrisico’s			
- Bijdragen en staatsprijs fiscale zaken		
- Heffings- en invorderingsrente		
- Diverse uitgaven			

804.595
612
2.536
45
175
800.000
1.227

908.345
612
3.736
95
175
900.000
3.727

853.031
731
3.601
122
213
843.823
4.541

677.940
56.758
3.178
11
202
615.078
2.713

Apparaatsuitgaven			
- Personeel en materieel Belastingdienst		
				
Ontvangsten			

2.790.900
2.790.900

2.875.447
2.875.447

2.892.748
2.892.748

2.880.943
2.880.943

131.887.411

107.237.428

104.564.648

119.560.815

Programma-ontvangsten			
	- Belastingontvangsten			
- Kosten vervolging			
- Opbrengst schikkingen en adm. boeten		
- Heffings- en invorderingsrente		

131.866.497
130.628.544
144.276
173.677
920.000

107.209.827
105.934.874
189.276
165.677
920.000

104.532.391
103.304.531
197.138
163.656
867.066

119.526.179
118.263.239
181.640
161.398
919.902

Apparaatsontvangsten			
	- Aan apparaatsuitgaven gerelateerde		
ontvangsten Belastingdienst 		
-O
 ntvangsten voor verrichte werkzaamheden
door de Belastingdienst			

20.914

27.601

32.267

34.636

20.286

26.373

30.772

32.870

628

1.228

1.495

1.766

Pagina 48 | Beheersverslag 2009

2
Toelichting
op Kernstaat 1

Pagina 50 | Beheersverslag 2009

2.1 Verplichtingen
De verplichtingen 2009 zijn samengesteld uit de mutaties in de openstaande verplichtingen en de programma- en
apparaats­uitgaven 2009. Ten opzichte van de raming 2009 na de Najaarsnota is de realisatie € 70,4 mln. hoger.
Verder wordt volstaan met een verwijzing naar de toelichting op de uitgaven.

2.2 Uitgaven
De totale uitgaven van de Belastingdienst bedroegen in 2009 € 3.746 mln. en zijn daarmee € 38 mln. lager uitgekomen dan
de raming na de Najaarsnota. De uitgaven zijn onder te verdelen in uitgaven voor het programma en het apparaat.
Hieronder wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op verschillen tussen de realisatie en de raming na de Najaarsnota.

Programma-uitgaven
Wet Waardering Onroerende Zaken
De rijksbijdrage aan de door de gemeenten te maken WOZ-kosten is met ingang van 2009 overgeheveld naar het
­gemeentefonds. De realisatie van € 0,7 mln. betreft uitgaven voor de definitieve afrekeningen in het kader van de
WOZ-vangnetregeling en het aandeel van het rijk in de bureaukosten van de Waarderingskamer.

Vergoeding proceskosten
Belastingplichtigen komen in aanmerking voor een vergoeding van gemaakte kosten indien zij in het gelijk worden gesteld
bij een bezwaar- of beroepsprocedure. Belastingplichtigen hebben in 2009 een groter beroep gedaan op deze vergoeding
dan oorspronkelijk was geraamd. De uitgaven bedroegen over 2009 € 3,6 mln.

Heffings- en invorderingsrente
(x € 1 mln.)								
Invorderingsrente								
Heffingsrente								
									

2009
350,4
493,4
843,8

2008
301,1
314,0
615,1

De geraamde uitgaven bedroegen bij ontwerpbegroting € 800 mln. In de tweede suppletoire wet is deze raming verhoogd
met € 100 mln. De realisatie is € 56,2 mln. lager dan de bijgestelde raming.

Apparaatsuitgaven
Personeel en materieel Belastingdienst
De begroting en de realisatie met betrekking tot de personele en materiële uitgaven zijn in onderstaande tabel
weergegeven.
De oorspronkelijke begrotingsraming is bij Voorjaarsnota en Najaarsnota met een bedrag van per
saldo € 84,5 mln. opgehoogd.

Heffings- en invorderingsrente
(x € 1.000) 			
Oorspronkelijke
				 (begrotings) raming
				
2009
Personeel			
1.811.703
Materieel			
979.197
Totaal			
2.790.900

Raming 2009
Na mutaties
Najaarsnota
1.895.614
979.833
2.875.447

Realisatie
2009

Realisatie
2008

1.923.036
969.712
2.892.748

1.854.434
1.026.509
2.880.943

Beheersverslag 2009 | Pagina 51

De mutaties betreffen:
• De toebedeelde loon- en prijsbijstelling
Voor de compensatie van gestegen lonen en prijzen.

+ € 96,9 mln.

+ € 52,6 mln.
• Hogere uitgaven voor het apparaat Belastingdienst
• Kosten nieuwe accijnszegels
		De Belastingdienst heeft de accijnszegels die gebruikt worden voor tabaksproducten vernieuwd. Het beveiligingsniveau is
aanzienlijk verhoogd. De nieuwe zegels zijn moeilijker te vervalsen en beter van vervalste zegels te onderscheiden. De nieuwe
accijnszegels maken een effectieve aanpak van fraude mogelijk. Dit moet leiden tot vermindering van nagemaakte tabaksproducten. Verder hebben tabaksproducenten bij de invoering van de nieuwe zegels veel meer zegels besteld dan de gebruikelijke bestelhoeveelheden. Reden hiervoor is dat de producenten een bepaalde basisvoorraad willen hebben, die in één
keer is besteld. De kosten voor de accijnszegels komen voor rekening van de Belastingdienst (totaal + € 8,3 mln.)
• Financiële correctie op exportsubsidies landbouwgoederen
		De Europese Commissie heeft Nederland financiële correcties opgelegd voor het, volgens de Europese Commissie,
onvoldoende uitvoeren van substitutiecontroles door de Douane in de Rotterdamse haven en verplichte controles op
exportzendingen van landbouwgoederen waaraan een exportsubsidie is verbonden. De correcties hebben betrek­king
op de periode september 2001 – december 2002 en 2003 – 2004. Na een bemiddelingsprocedure zijn de c­ orrecties
uitgekomen op € 9,7 mln. respectievelijk € 10,4 mln. De laatste correctie wordt financieel afgewikkeld in 2010.
Een deel van de correcties is door de Belastingdienst gedekt binnen de begroting 2009 (+ € 8,8 mln.)
• Uitvoeringskosten fiscale wetsvoorstellen
		Het betreft de kosten van de maatregelen die zijn opgenomen in het Belastingplan 2009, het pakket overige fiscale
maatregelen (ofm) 2009 en het EU BTW-pakket. De maatregelen in het Belastingplan en ofm zijn o.a. de AOW maat­
regel (participatiebonus en heffing 65-plussers) en wijziging regels correctieberichten. Het EU BTW-pakket wijzigt
enerzijds de BTW-richtlijn 2006 met nieuwe regels ter bepaling van de plaats van dienst en regelt anderzijds de
moderni­sering en vereenvoudiging van de teruggaafprocedure voor ondernemers van in andere lidstaten betaalde
BTW. Daarnaast bevat het pakket een wijziging van de verordering inzake administratieve samenwerking (+ € 9,2 mln.)
• Programma Standard Business Reporting
		Het programma ‘Standard Business Reporting’ (SBR) betreft het gestandaardiseerd opstellen, controleren en
­uitwisselen van verantwoordingsinformatie met en binnen de Nederlandse overheid. Het programma SBR is het
­vervolg op het Nederlandse Taxonomie project en is gericht op schaalvergroting van informatie en deelnemende
partijen. Het totale programma kost € 22,4 mln. waarvan € 12,0 mln. door de Belastingdienst en het Ministerie van
Justitie (ieder € 6,0 mln.) wordt gedekt. De overige € 10,4 mln. is afkomstig uit de middelen in het kader van de
Vernieuwing Rijksdienst; in elk van de jaren 2008 tot en met 2011 € 2,6 mln. (+ € 2,6 mln.)
• Vervallen BTW-vrijstelling op postzendingen
In het kader van de liberalisatie van de postmarkt, heeft het Kabinet besloten dat per 1 april 2009 de BTW-vrijstelling op
meerstukszendingen van post vervalt. Dit betekent dat de Belastingdienst BTW moet gaan betalen over zijn post­
zendingen (+ € 7,3 mln.)
• Uitgaven in verband met werkzaamheden voor derden
		De Belastingdienst verricht werkzaamheden in opdracht van derden (zoals P-Direkt). De uitgaven hiervoor worden aan
de opdrachtgevers doorbelast (+ € 10,7 mln.)
• Overig
		Naast de bovenstaande mutaties zijn er nog diverse relatief kleine (technische) mutaties en overboekingen
(+ € 5,7 mln.), zoals de bijdragen van andere departementen voor de rijksbrede Kluwer- en SDU contracten.
• Kasschuiven
Enkele in 2009 voorziene uitgaven, worden pas in 2010 en later gerealiseerd.
Zo heeft de staatssecretaris van Financiën bij brief met kenmerk DGB/2009/2648 d.d. 14 mei 2009 de Tweede Kamer
ingelicht over het gedeeltelijk voortzetten van het programma Complexiteitsreductie. Het in 2009 voor dat programma
beschikbare budget is deels doorgeschoven naar latere jaren.
Verder gaat het o.a. om de betaling van een door de Europese Commissie opgelegde financiële correctie en middelen in
het kader van het project Vooringevulde Aangifte.
De realisatie was € 17,3 mln. hoger dan de raming na mutaties Najaarsnota. Dit betreft het saldo van extra uitgaven vanwege werkzaamheden voor derden (+ € 4,6 mln.), extra uitgaven aan invorderingsmaatregelen (+ € 7,9 mln.) en een
aantal relatief kleine (technische) mutaties en overboekingen van in totaal + € 4,8 mln.
Pagina 52 | Beheersverslag 2009

- € 65,0 mln.

2.3 Ontvangsten
Programma-ontvangsten
Belastingontvangsten
In dit onderdeel wordt een toelichting gegeven op de in kernstaat 1 opgenomen belastingontvangsten van het begrotingsjaar 2009. In tabelvorm worden gedetailleerd de begrote en gerealiseerde belastingontvangsten weergegeven. De gepresenteerde ontvangsten zijn het saldo van alle in 2009 door de Belastingdienst ontvangen en teruggegeven belastingbedragen.
De in kernstaat 1 opgenomen belastingontvangsten zijn netto-ontvangsten, dat wil zeggen na aftrek van de ontvangsten die
ten behoeve van het gemeentefonds, het provinciefonds en het BTW-compensatiefonds worden afgezonderd.

Belastingontvangsten
(x € 1.000) 			
Oorspronkelijke
				 (begrotings) raming
				
2009

Raming 2009
Na mutaties
Najaarsnota

Realisatie
2009

Realisatie
2008

77.818

62.830

61.956

72.917

Invoerrechten			
2.357
Omzetbelasting			
45.952
Belasting op personenauto’s en motorrijwielen		
3.478
Accijnzen			
11.038
- Accijns van lichte olie			
4.063
- Accijns van minerale oliën , anders dan lichte olie		
3.449
- Tabaksaccijns			
2.513
- Alcoholaccijns			
312
- Bieraccijns			
402
- Wijnaccijns			
300
Belastingen van rechtsverkeer		
6.088
- Overdrachtsbelasting			
5.159
- Assurantiebelasting			
884
- Kapitaalsbelasting			
45
Motorrijtuigenbelasting			
3.350
Belastingen op een milieugrondslag		
5.274
- Grondwaterbelasting			
189
- Afvalstoffenbelasting			
177
- Energiebelasting			
4.110
- Leidingwaterbelasting			
128
- Kolenbelasting/Brandstofbelasting		
1
- Verpakkingenbelasting			
364
- Vliegbelasting			
305
Verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken en andere producten
155
Belasting op zware motorrijtuigen		
126

1.983
35.919
2.161
10.569
3.951
3.282
2.342
304
398
292
3.601
2.778
801
22
3.316
5.011
167
115
4.154
115
15
267
179
155
115

1.953
34.873
2.168
10.705
4.009
3.335
2.372
317
385
287
3.663
2.791
866
6
3.341
4.979
174
45
4.184
121
0
276
179
162
111

2.369
43.310
3.271
10.489
4.066
3.195
2.278
339
318
293
5.389
4.562
804
23
3.079
4.733
172
117
4.076
118
15
147
88
158
119

Belastingen op inkomen, winst en vermogen		

73.848

64.619

62.890

65.050

Loonbelasting/inkomstenbelasting		
Dividendbelasting			
Kansspelbelasting			
Vennootschapsbelasting			
Vermogensbelasting			
Successierechten			

49.134
3.796
508
18.435
30
1.945

47.783
2.316
436
12.261
20
1.803

46.918
2.084
446
11.604
25
1.813

40.168
3.951
302
18.814
20
1.795

Niet nader toe te rekenen belastingontvangsten		

149

98

47

95

Totaal belastingontvangsten		

151.815

127.545

124.893

138.062

Kostprijsverhogende belastingen		

Ontvangsten die ten behoeve van het
Gemeentefonds en het provinciefonds worden afgezonderd	-18.719	-19.030	-19.012	-17.451
Ontvangsten die ten behoeve van het
BTW-compensatiefonds worden afgezonderd		-2.468	-2.581	-2.577	-2.348
							
Totaal belastingontvangsten IX B (Financiën)		
130.628
105.934
103.304
118.263

Beheersverslag 2009 | Pagina 53

De hoogte van de belastingopbrengsten wordt beïnvloed door macro-economische factoren en autonome maatregelen
(fiscale maatregelen en maatregelen in de uitvoering). In het algemeen worden verschillen tussen de raming en de r­ ealisatie
van de belastingopbrengsten niet nader verklaard. Veelal zijn deze verschillen macro-economisch bepaald en als zodanig door
de Belastingdienst niet te beïnvloeden. Slechts indien bij een middel bijzondere afdrachten zijn gedaan, of andere proces­
matige opmerkingen moeten worden gemaakt, worden deze in de toelichting opgenomen. Voor de verklaring van verschillen,
welke door macro-economische factoren zijn bepaald, wordt verwezen naar het Rijksjaarverslag over het jaar 2009.
Ultimo 2009 zijn, evenals in voorgaande jaren, bedragen ontvangen en betaald die nog niet definitief zijn verwerkt in de
administratie van de Belastingdienst, de zogeheten comptabele overloop. Bij de jaarafsluiting is het bedrag van de overloop
door middel van een toedelingsmethodiek verantwoord op de diverse belastingmiddelen en aandelen voor derden.

Toelichting op de tabel belastingontvangsten
In de tabel zijn de belastingontvangsten opgenomen zoals deze over 2009 verantwoord worden op hoofdstuk IX B
Financiën van de Rijksbegroting. De bedragen worden toegelicht in de gevallen dat de belastingen onderdeel uitmaken
van een samenstel van ontvangsten en ook indien ze geïnd zijn voor andere instanties.

Kostprijsverhogende belastingen
Invoerrechten
De verantwoorde ontvangsten worden ten gunste van het ministerie van Financiën geboekt. De aan de Europese Unie
afgedragen invoerrechten komen ten laste van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Door de afdeling
Rijkshoofdboekhouding van het ministerie van Financiën (RHB) werd in 2009 een bedrag van € 2.285 mln. ten laste van de
begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken afgedragen aan de Europese Unie. Met ingang van het verslagjaar 2009
worden de afdrachten voor Rechten op landbouwproducten tezamen met de afdrachten Douanerechten afgedragen (tot
2009 bij Landbouwheffingen - zie Overige niet-begrotingsontvangsten).

Omzetbelasting
Het deel van de BTW dat aan de Europese Unie moet worden afgedragen wordt ten laste van de begroting van het ministerie
van Buitenlandse Zaken verantwoord. Door de RHB werd in 2009 een bedrag van € 357 mln. ten laste van de begroting van
het ministerie van Buitenlandse Zaken afgedragen aan de Europese Unie.
Als onderdeel van het pakket crisismaatregelen van het kabinet is het bedrijven vanaf juli 2009 toegestaan de BTW, in plaats
van per maand, per kwartaal af te dragen. Dit heeft in 2009 geleid tot lagere ontvangsten.
De bruto-opbrengst bestaat naast de hoofdsom van de motorrijtuigenbelasting uit de geheven provinciale opcenten en
administratieve boeten.
De provinciale opcenten behoren tot de niet-begrotingsontvangsten. Deze ontvangsten zijn afzonderlijk weergegeven in
kernstaat 2. In de toelichting op deze staat is meer informatie te vinden over de opcenten.

Motorrijtuigenbelasting
(x € 1 mln.)								
2009
2008
Bruto-opbrengst								
4.783,5
4.460,8
Administratieve boeten								-41,4	-49,7
Provinciale opcenten								-1.400,9	-1.332,5
Belastingontvangsten								
3.341,2
3.078,6

Belastingen op een milieugrondslag
De tarieven voor de vliegbelasting zijn per 1 juli 2009 op nul gezet. Het wetsvoorstel tot afschaffing van de vliegbelasting is
eind december 2009 bij de Tweede Kamer ingediend.

Pagina 54 | Beheersverslag 2009

Belastingen op inkomen, winst en vermogen
Loon- en inkomstenbelasting
(x € 1 mln.)								
Loonbelasting								
Inkomstenbelasting								
Saldo								

2009
46.383,2
535,0
46.918,2

2008
40.310,0
-142,1
40.167,9

Het in de tabel opgenomen bedrag is het saldo van ontvangsten loon- en inkomstenbelasting. De heffing en inning van de
loon- en inkomstenbelasting vindt gecombineerd plaats met de Premies Volksverzekeringen. Per belastingjaar worden de
loon- en inkomensheffing gesplitst in een belasting- en een premiedeel. Op grond van de regeling Wfsv (Wet financiering
sociale verzekeringen) worden voor het aandeel Premies Volksverzekeringen voorlopige toedelingspercentages vastgesteld
op basis van ramingen van het Centraal Planbureau. Op grond van de gegevensregistratie worden na twee jaar de definitieve
toedelingspercentages voor de loonheffing (LB/PVV) vastgesteld en vindt verrekening plaats tussen het Rijk en de Sociale
Fondsen. Voor de inkomensheffing (IB/PVV) gebeurt dit na 4 jaar.
De loonheffing wordt gecombineerd geheven met de premies werknemersverzekeringen (PWV), de inkomensafhankelijke
bijdrage Zorgverzekeringswet (ZVW) en de werkgeversbijdrage kinderopvang (WKO). Op grond van de regeling Wfsv (Wet
financiering sociale verzekeringen) worden op grond van de gegevensregistratie na twee jaar de definitieve toedelings­
percentages voor de loonheffing vastgesteld en vindt verrekening plaats tussen het Rijk en de Sociale Fondsen.

Loonbelasting
(x € 1 mln.)								
Bruto-ontvangst loonbelasting							
Verrekening belastingjaar 2006 (vaststellen van de definitieve verdeelpercentages)				
Verrekening belastingjaar 2006 (vaststellen van de definitieve toedelingspercentages)				
Verrekening belastingjaar 2007 (voorlopig vaststellen van de definitieve verdeelpercentages)			
Netto-ontvangst loonbelasting							

2009
43.770,1
153,5
2.346,3
113,3
46.383,2

2008
40.310,0
0
0
0
40.310,0

Het vaststellen van de definitieve toedelingspercentages van de LB/PVV belastingjaar 2007 was gepland in 2009. Omdat de
benodigde gegevens hiervoor in 2009 nog niet volledig beschikbaar waren, zal de vaststelling en verrekening plaatsvinden
in het eerste halfjaar 2010.

Inkomstenbelasting
(x € 1 mln.)								
Bruto-ontvangst inkomstenbelasting							
Aanvullende verrekening 2001/2002							
Verrekening belastingjaar 2004 (vaststellen van de definitieve toedelingspercentages)				
Netto-ontvangst inkomstenbelasting							

2009
2008
535,0
2.139,8
0	-3.652,5
0
1.370,6
535,0
-142,1

Het vaststellen van de definitieve toedelingspercentages van de IB/PVV belastingjaar 2005 was gepland in 2009. Omdat de
benodigde gegevens hiervoor in 2009 nog niet volledig beschikbaar waren, zal de vaststelling en verrekening plaatsvinden
in het eerste halfjaar 2010.
Met ingang van 1 juli 2005 is de Spaarrenterichtlijn in werking getreden. Deze Europese richtlijn heeft als doel ervoor te
zorgen dat de belastingheffing in de EU-lidstaten effectiever kan plaatsvinden. Gedurende een overgangsperiode houden
enkele landen een bronheffing in over de aan buitenlandse rekeninghouders uitbetaalde spaarrente die voor 75% wordt
uitbetaald aan de Nederlandse staat. In de netto-ontvangsten 2009 is met betrekking tot deze bronheffing een bedrag van
€ 36,7 mln. begrepen.

Beheersverslag 2009 | Pagina 55

Niet nader toe te rekenen belastingontvangsten
(x € 1 mln.)								
Niet nader toe te rekenen ontvangsten							

2009
47,1

2008
95,3

De boekingen op dit onderdeel hebben voornamelijk betrekking op ontvangsten op reeds oninbaar geleden vorderingen en
vrijwillig betaalde belasting.

Ontvangsten die ten behoeve van het gemeentefonds, het provinciefonds
en het BTW-compensatiefonds worden afgezonderd
(x € 1 mln.)								
2009
2008
Gemeentefonds								-17.682,9	-16.245,9
Provinciefonds								-1.329,2
-1.205,1
									 -19.012,1 -17.451,0

Van het totaal aan belastingontvangsten vindt aftrek plaats van de ontvangsten die ten behoeve van het gemeentefonds en
het provinciefonds worden afgezonderd op basis van de Financiële-verhoudingswet.

(x € 1 mln.)								
2009
2008
BTW-compensatiefonds								-2.577,1	-2.348,4

Vanaf 1 januari 2003 kunnen gemeenten, provincies en de kaderwetgebieden de betaalde BTW voor hun niet-ondernemersactiviteiten, die volgens de wetgeving daarvoor in aanmerking komen, gecompenseerd krijgen uit het BTWcompensatiefonds. Het BTW-compensatiefonds wordt gevoed vanuit de belastingontvangsten.

Overige programma-ontvangsten
Kosten vervolging
(x € 1 mln.)								
Kosten vervolging								

2009
197,1

2008
181,6

De kosten voor invorderingsmaatregelen (aanmaningen, dwangbevelen, beslagopdrachten, verkoopopdrachten en
de inzet van deurwaarders) worden op grond van de Kostenwet invordering rijksbelastingen doorberekend aan de
­belastingplichtigen. Mede door toename van het aantal invorderingshandelingen zijn deze ontvangsten voor 2009 hoger
dan oorspronkelijk geraamd.

Opbrengst schikkingen en administratieve boeten
(x € 1 mln.)								
Schikkingen								
Administratieve boeten								
									

Pagina 56 | Beheersverslag 2009

2009
13,4
150,2
163,6

2008
7,8
153,6
161,4

De verdeling van de administratieve boeten naar middel is als volgt:
(x € 1 mln.)								
Vennootschapsbelasting								
Omzetbelasting								
Loon- en inkomstenbelasting							
Motorrijtuigenbelasting								
Overige belastingen								
									

2009
10,0
77,2
17,1
41,3
4,6
150,2

2008
7,7
85,9
3,2
49,7
7,1
153,6

2009
77,1
789,9
867,0

2008
77,3
842,6
919,9

Heffings- en invorderingsrente
(x € 1 mln.)								
Invorderingsrente								
Heffingsrente								
									

Apparaatsontvangsten
Aan apparaatsuitgaven gerelateerde ontvangsten Belastingdienst
De apparaatsontvangsten van de Belastingdienst hebben veelal een directe samenhang met de apparaatsuitgaven. In onderstaande tabel worden de apparaatsontvangsten gespecificeerd:
(x € 1 mln.)								
Uitkeringen Fonds Arbeidsongeschiktheids Verzekering Overheidspersoneel (WAO)				
Internationale bijstand								
Subsidies A&O-fonds								
Overige subsidies en personele ontvangsten							
Doorbelaste kosten aan derden							
Overige ontvangsten materieel							
									

2009
2,9
2,6
0,3
3,4
19,5
2,1
30,8

2008
2,3
3,1
0,2
5,0
21,7
0,6
32,9

Ontvangsten voor verrichte werkzaamheden door de Belastingdienst
Als vast onderdeel van zijn werkpakket verricht de Belastingdienst werkzaamheden voor andere instanties. De hiervoor
gemaakte kosten worden doorberekend op basis van tariefregelingen. Deze leiden tot de volgende ontvangsten:
1. Een vergoeding voor de inning en invordering van de verontreinigingsheffing rijkswateren als onderdeel van een door de
Belastingdienst op 27 maart 1995 gesloten convenant met het ministerie van Verkeer en Waterstaat.
2. Een vergoeding voor de uitvoeringskosten voor de heffing ondernemingsraden als onderdeel van een door de
Belastingdienst op 24 oktober 2007 gesloten convenant met de Sociaal Economische Raad (SER).
3. Legesgelden. De tarieven voor ambtelijke werkzaamheden van de Douane berusten op art. 35 van de Douanewet
(Stb.1995,553). In verband met de wijziging van het Registratierecht is met ingang van 2008 de doorberekening van de
kosten van registratie vervallen.
4. Administratiekosten Eurovignet. Bij teruggave van belasting op Euro-jaarvignetten worden administratiekosten
­berekend. Het tarief berust op art.14, lid 4, van de Wet belasting zware motorrijtuigen (Stb.1995,563).
De specificatie luidt:
(x € 1 mln.)								
Perceptiekosten Verontreinigingsheffing 							
Perceptiekosten heffing ondernemingsraden							
Legesgelden								
Administratiekosten Eurovignet							
									

2009
0,024
0,353
0,769
0,349
1,495

2008
0,025
0,265
1,324
0,152
1,766

Beheersverslag 2009 | Pagina 57

2.4 Niet-begrotingsuitgaven en ontvangsten
KERNSTAAT 2
(x € 1.000)					
Omschrijving

Realisatie 2009

Realisatie 2008

Uitgaven					
13.579.109
12.390.524
Toeslagregelingen						
Zorgtoeslag					
4.069.848
3.681.009
Huurtoeslag					
2.470.754
2.405.648
Kinderopvangtoeslag					
3.078.348
2.863.427
Kindertoeslag					
46.241
743.512
Kindgebonden Budget					
997.325
88.145
		
Overige niet-begrotingsuitgaven					
BTW-compensatiefonds					
2.577.086
2.348.414
Tegemoetkoming Buitengewone Uitgaven				
303.116
265.548
Verrekening perceptiekosten douanerechten				
11.278
2.916
Afwikkeling oude premiejaren UWV				
18.631
0
Premies Ziekenfondsverzekering zelfstandigen				
6.482	-8.095
		
Ontvangsten					
69.800.335
76.967.261
Fondsen						
Premies Volksverzekeringen				
32.561.557
37.175.535
Premies werknemersverzekeringen				
16.085.665
18.248.243
Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet			
16.669.984
17.032.140
Werkgeversbijdrage Kinderopvang				
683.507
658.876
		
Toeslagregelingen						
Zorgtoeslag					
434.239
353.340
Huurtoeslag					
310.850
253.899
Kinderopvangtoeslag					
162.407
114.445
Kindertoeslag					
78.742
8.994
Kindgebonden Budget					
22.941
0
		
Overige niet-begrotingsontvangsten					
Provinciale opcenten					
1.400.854
1.332.502
Heffing Mijnbouwwet					
877.076
1.216.998
Landbouwheffingen					
257.378
287.980
Voorraadheffing aardolieproducten				
91.899
83.951
Eurovignet					
56.696
77.294
Landinrichtingsrente					
39.065
37.499
Dwanginvordering voor derden				
11.896
16.391
Verontreinigingsheffing rijkswateren				
17.265
21.961
Heffing ondernemingsraden				
17.395
22.548
Verkeersbegeleidingstarief				
17.944
19.676
Premies Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen			
2.793
4.841
Premies schuldig nalatig					
182
148

Pagina 58 | Beheersverslag 2009

3
Toelichting
op Kernstaat 2

Pagina 60 | Beheersverslag 2009

In kernstaat 2 zijn de door de Belastingdienst over 2009 gerealiseerde uitgaven en ontvangsten opgenomen, die niet ten
laste of ten gunste komen van de Begroting IXB Financiën.
De uitgaven hebben betrekking op de uitbetaling door de Belastingdienst van toeslagen en uitkeringen als onderdeel van
de uitvoering van een aantal wetten en regelingen ten behoeve van andere instanties.
De ontvangsten betreffen de voor derden geïnde belastingen, heffingen en overige vorderingen. Tot de belangrijkste
­instanties behoren een aantal andere ministeries, de provincies, de Sociale Fondsen en het Landbouw Egalisatie Fonds.

3.1 Niet-begrotingsuitgaven Toeslagregelingen
(x € 1 mln.)								
Zorgtoeslag								
Huurtoeslag								
Kinderopvangtoeslag								
Kindertoeslag								
Kindgebonden Budget								

2009
4.069,8
2.470,8
3.078,3
46,2
997,3

2008
3.681,0
2.405,6
2.863,4
743,6
88,1

De Belastingdienst is in 2005 gestart met het uitbetalen van de kinderopvangtoeslag, de huurtoeslag en de zorgtoeslag. Met
ingang van het toeslagjaar 2007 is gestart met het uitbetalen van de kindertoeslag. Vanaf december 2008 is de kindertoeslag
vervangen door het Kindgebonden budget.
In 2009 heeft de Belastingdienst de vóór 2008 ontstane boekingsverschillen onderzocht. Dit heeft geresulteerd in een extra
doorbelasting aan de beleidsdepartementen voor begrotingsjaar 2009 van per saldo € 4,9 mln. (zorgtoeslag € 0,8 mln.,
huurtoeslag € 2,7 mln., kinderopvangtoeslag € 1,3 mln. en kindertoeslag 0,04 mln.).

3.2 Overige niet-begrotingsuitgaven
(x € 1 mln.)								
BTW-compensatiefonds								

2009
2.577,1

2008
2.348,4

Gemeenten, provincies en de kaderwet-gebieden krijgen de betaalde BTW voor hun niet-ondernemersactiviteiten, die
volgens de wetgeving daarvoor in aanmerking komen, gecompenseerd uit het BTW-compensatiefonds.

(x € 1 mln.)								
Tegemoetkoming Buitengewone Uitgaven							

2009
303,1

2008
265,5

De Belastingdienst voert voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de regeling Tegemoetkoming buiten­
gewone uitgaven (TBU) uit.
De TBU wordt, in het kader van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg), vanaf belastingjaar
2009 vervangen door de Tegemoetkomingsregeling specifieke zorgkosten (TSZ).

(x € 1 mln.)								
Verrekening perceptiekosten douanerechten							

2009
11,3

2008
2,9

Beheersverslag 2009 | Pagina 61

Het is mogelijk om aangifte voor douanerechten te doen in een andere lidstaat dan de lidstaat van vestiging. In dat geval
worden de inningskosten verrekend tussen de betrokken EU-lidstaten. De hier vermelde bedragen zijn het saldo van deze
verrekeningen. Over 2009 heeft Nederland per saldo meer afgedragen dan ontvangen.
Verrekening vindt plaats met België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Ierland, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk.

(x € 1 mln.)								
Afwikkeling oude premiejaren UWV							

2009
18,6

2008
0

Vanaf 2009 voert de Belastingdienst de financiële afwikkeling van de oude premiejaren van vóór 2006 uit ten behoeve van
het UWV. Per saldo is er in 2009 € 18,6 mln. uitbetaald ten behoeve van het UWV.

(x € 1 mln.)								
Premies Ziekenfondsverzekering zelfstandigen							

2009
2008
6,5	- 8,1

Per 1 januari 2006 is de Zorgverzekeringswet ingegaan. Hierdoor is de Wet Ziekenfondsverzekering zelfstandigen komen te
vervallen. De uitgaven hebben betrekking op eerdere premiejaren.

3.3 Niet-begrotingsontvangsten Fondsen
(x € 1 mln.)								
Premies Volksverzekeringen							
Premies werknemersverzekeringen							
Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet						
Werkgeversbijdrage kinderopvang							

2009
32.561,6
16.085,7
16.670,0
683,5

In de loonaangifte vindt een gecombineerde heffing plaats van loonbelasting, Premies Volksverzekeringen, premies werknemersverzekeringen, de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet en de werkgeversbijdrage kinderopvang.
De totale ontvangsten worden door middel van een in de regeling Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen) vastgestelde systematiek verdeeld.
In 2009 zijn de definitieve verdeelpercentages voor het belastingjaar 2006 vastgesteld. Daarnaast heeft een voorlopige
verrekening plaatsgevonden voor het belastingjaar 2007.
Premies Volksverzekeringen
De heffing en inning van de Premies Volksverzekeringen vindt gecombineerd plaats met de loon- en inkomstenbelasting.
Per belastingjaar worden voorlopige toedelingspercentages vastgesteld op basis van ramingen van het Centraal Planbureau.
Na twee jaar voor de loonbelasting en vier jaar voor de inkomstenbelasting worden op basis van de geregistreerde posten
definitieve toedelingspercentages vastgesteld en vindt een afrekening plaats tussen het Rijk en de Sociale
Verzekeringsfondsen.
Uit de reguliere opbrengsten is over 2009 een bedrag van € 34.632,6 mln. aan de Fondsen afgedragen.
Verder vonden in 2009 de volgende verrekeningen plaats:
a. Naar aanleiding van het vaststellen van de definitieve verdeelpercentages over 2006 is een bedrag van € 174,8 mln.
­verrekend ten gunste van de Sociale Fondsen.
b. Naar aanleiding van het vaststellen van de definitieve toedelingspercentages over 2006 is een bedrag van € 2.346,3 mln.
verrekend ten gunste van de opbrengst loonbelasting.
Pagina 62 | Beheersverslag 2009

2008
37.175,5
18.248,2
17.032,1
658,9

c. Tevens heeft er een voorlopige verrekening voor het jaar 2007 plaatsgevonden. Als gevolg hiervan is een bedrag van
€ 131,9 mln. verrekend ten gunste van de Sociale Fondsen.
Aan invorderingsrente is in 2009 per saldo een bedrag van € 31,4 mln. ontvangen van de Sociale Fondsen.
Per saldo is in 2009 € 32.561,6 mln. afgedragen aan de Sociale Fondsen.
De verdeling van het saldo over de diverse fondsbeheerders luidt als volgt:
(x € 1 mln.)								
Sociale Verzekeringsbank (AOW, ANW)							
College voor Zorgverzekeringen (AWBZ)							
									

2009
18.928,8
13.632,8
32.561,6

2008
21.657,1
15.518,4
37.175,5

Premies Werknemersverzekeringen
De verdeling van het saldo voor de premies werknemersverzekeringen over de diverse UWV-fondsen luidt als volgt:
(x € 1 mln.)								
Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf) 							
Sectorfondsen (Sfn)								
Uitvoeringsfonds voor de Overheid (UfO)							
Arbeidsongeschiktheidskas (Aok)							
Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof)							
Werkhervattingskas (Whk)							
									

2009
3.099,1
1.641,4
279,5
296,4
10.371,0
398,3
16.085,7

2008
5.706,7
1.629,1
297,8
338,5
9.623,3
652,8
18.248,2

De in 2009 ontvangen bedragen bestaan enerzijds uit reguliere ontvangsten en anderzijds uit een verrekening naar aanleiding van het vaststellen van de definitieve verdeelpercentages over 2006 en een voorlopige verrekening voor het jaar 2007.

(x € 1.000) 		
Reguliere ontvangsten
Verrekening 2006 Verrekening 2007
AWf			
3.128,1
4,6	-33,5
Sfn			
1.681,7	-20,1	-20,1
UfO			
278,1	-2,7
4,0
Aok			
302,2	-14,2
8,3
Aof			
10.402,0	-16,5	-14,5
Whk			
430,5
0	-32,2
				
16.222,6
-48,9
-88,0

Totaal 2009
3.099,1
1.641,4
279,5
296,4
10.371,0
398,3
16.085,7

In de reguliere ontvangsten 2009 is een bedrag van € 1,3 mln. aan ontvangen invorderingsrente opgenomen.
Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet
De verdeling voor de Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet is als volgt:
(x € 1 mln.)								
2009
Reguliere ontvangsten (Loonaangifte)							 16.394,2
Verrekening belastingjaar 2006							-279,3
Verrekening belastingjaar 2007							-153,4
Reguliere ontvangsten uit aanslagen							
708,5
									 16.670,0

2008
16.337,1
0
0
695,0
17.032,1

Beheersverslag 2009 | Pagina 63

Naast de loonaangifte worden specifieke aanslagen ZVW opgelegd aan zelfstandigen en personen met inkomsten uit
­overige werkzaamheden (freelancers e.d.).
Voor de evenredige bijdrage verdeling zijn voor het belastingjaar 2009 voorschotten uitbetaald met een financieel belang
van € 108,3 mln. Daarnaast is een deel van de definitieve bedragen 2008 vastgesteld en, zonodig, verrekend met de eerder
verleende voorschotten.
De geïnde bijdragen worden door de Belastingdienst afgedragen aan het Zorgverzekeringsfonds, dat beheerd wordt door
het College voor Zorgverzekeringen (CVZ).
Werkgeversbijdrage kinderopvang
De ontvangen bedragen voor de Werkgeversbijdrage kinderopvang worden afgedragen aan het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap.
De verdeling van de WKO is als volgt:

(x € 1 mln.)								
2009
Reguliere ontvangsten								
687,3
Verrekening belastingjaar 2007							-3,8
									
683,5

2008
658,9
0
658,9

3.4 Niet-begrotingsontvangsten Toeslagregelingen
(x € 1 mln.)								
Zorgtoeslag								
Huurtoeslag								
Kinderopvangtoeslag								
Kindertoeslag								
Kindgebonden budget								

2009
434,2
310,9
162,4
78,7
22,9

2008
353,3
253,9
114,4
9,0
0,0

De ontvangsten op de toeslagen hebben betrekking op voor een te hoog bedrag of ten onrechte uitgekeerde voorschotten
die zijn terugontvangen van de begunstigden.

3.5 Overige niet-begrotingsontvangsten
(x € 1 mln.)								
Provinciale opcenten
							

2009
1.400,9

De provinciale opcenten worden geïnd aan de hand van een per provincie vastgesteld opslagpercentage. De afdrachten
worden berekend over het totaal van de desbetreffende ontvangsten op basis van de geregistreerde betalingen en de opgelegde aanslagen. Deze berekeningsmethodiek is afgestemd met de provincies.

Pagina 64 | Beheersverslag 2009

2008
1.332,5

De specificatie van de afdrachten over 2009 is:
(x € 1 mln.)								
Provincie Groningen								
Provincie Friesland								
Provincie Drenthe								
Provincie Overijssel								
Provincie Gelderland								
Provincie Flevoland								
Provincie Utrecht								
Provincie Noord-Holland								
Provincie Zuid-Holland								
Provincie Zeeland								
Provincie Noord-Brabant								
Provincie Limburg								
Totaal								

2009
44,9
54,7
44,7
93,3
174,0
45,9
106,0
188,0
313,8
29,7
209,3
96,6
1.400,9

2008
43,4
50,5
43,1
89,3
168,4
43,7
103,4
177,3
284,2
29,1
207,2
92,9
1.332,5

(x € 1 mln.)								
Heffing Mijnbouwwet								

2009
877,1

2008
1.217,0

De Belastingdienst verzorgt op grond van de Mijnbouwwet de heffing en inning bij mijnbouwmaatschappijen van de
afdracht van winstaandeel, cijns en oppervlakterecht. De ontvangen bedragen worden afgedragen aan het Ministerie van
Economische Zaken.

(x € 1 mln.)								
Landbouwheffingen								

2009
257,4

2008
288,0

De door de Belastingdienst ontvangen bedragen worden aan het Landbouw Egalisatiefonds afgedragen.
Met ingang van het verslagjaar 2009 worden de afdrachten voor rechten op landbouwproducten tezamen met de afdrachten
douanerechten aan de Europese Unie afgedragen (zie Belastingontvangsten – Invoerrechten).
Door de afdeling Rijkshoofdboekhouding van het ministerie van Financiën (RHB) werd in 2009 een bedrag van € 10 mln.,
voor suiker- en isoglucoseheffingen, ten laste van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken afgedragen aan
de Europese Unie.

(x € 1 mln.)								
Voorraadheffing aardolieproducten							

2009
91,9

2008
84,0

Als uitvloeisel van een EG-richtlijn is de Wet voorraadvorming aardolieproducten (Stb.1976,569) in Nederland van kracht.
In verband met deze wet is een heffing ingesteld op aan accijns van minerale oliën onderworpen aardolieproducten.
De door de Belastingdienst geïnde bedragen worden aan de stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten
(COVA) afgedragen in de maand volgend op de maand van inning.
Ten behoeve van de financiële verantwoording van de stichting COVA wordt hieronder de afstemming tussen de door de
Belastingdienst ontvangen voorraadheffing en de afdrachten aan COVA door de RHB weergegeven.

Beheersverslag 2009 | Pagina 65

(x € 1 mln.)									
Geïnde bedragen in 2009									
Bij: overloop december 2008								
Af: overloop december 2009								
Opgave Belastingdienst aan COVA								
Bij: verantwoord in december 2008 en afgedragen in 2009							
Af: verantwoord in december 2009 en afgedragen in 2010							
In 2009 door de RHB afgedragen aan de stichting COVA							

(x € 1 mln.)								
Eurovignet								

2009
56,7

2009
91.899
2.080
452
93.527
7.451
7.514
93.464

2008
77,3

De Belastingdienst verzorgt het beheer en de uitbetaling van gelden in verband met de verkoop van Eurovignetten uit
de zogenaamde gordelterminals. De opbrengst wordt volgens een afgesproken sleutel verdeeld over de verdragslanden
Zweden, Denemarken, België, Luxemburg en Nederland.
De ontvangsten aan verkoop in 2009 bedroegen € 56,7 mln. Deze opbrengsten hadden betrekking op de maanden
­december 2008 tot en met november 2009. In 2009 is een totaalbedrag van € 95,1 mln. als opbrengst verdeeld en afge­
dragen aan de lidstaten. Hiervan had € 63,6 mln. betrekking op de ontvangsten over 2008.

(x € 1 mln.)								
Landinrichtingsrente								

2009
39,1

2008
37,5

2009
11,9

2008
16,4

Voor het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verricht de Belastingdienst conform artikel 229 van
de Landinrichtingswet de inning van de Landinrichtingsrente (voorheen Ruil- en herverkavelingsrente).

(x € 1 mln.)								
Dwanginvordering voor derden							

Een aantal instanties heeft de dwanginvordering uitbesteed aan de Belastingdienst. De belangrijkste zijn: de invordering
van overschotheffingen op grond van de Meststoffenwet, van individuele huursubsidies op grond van de Huursubsidiewet,
en van belasting, premies en EG-heffingen voor buitenlandse belastinginstanties in Nederland op grond van verdragen en
overeenkomsten met buitenlandse overheden.

(x € 1 mln.)								
Verontreinigingsheffing rijkswateren							

Op grond van het Uitvoeringsbesluit verontreiniging rijkswateren (Stb. 1970,536; laatstelijk gewijzigd bij Stb.1996,74)
voert de Belastingdienst ten behoeve van het ministerie van Verkeer en Waterstaat de inning en invordering van de
Verontreinigingsheffing rijkswateren (VHR) uit.

Pagina 66 | Beheersverslag 2009

2009
17,3

2008
22,0

(x € 1 mln.)								
Heffing ondernemingsraden							

2009
17,4

2008
22,5

De Belastingdienst voert de heffing en inning van de heffing ondernemingsraden uit ten behoeve van de SociaalEconomische Raad (SER). De heffing is gebaseerd op de Verordening heffing scholing en vorming ondernemingsraadsleden
van de SER.
In 2009 heeft de Belastingdienst voor heffingsjaar 2006 23 aanslagen en verminderingen opgelegd (waarvan 5 nihil), voor
heffingsjaar 2007 498 aanslagen en verminderingen (waarvan 221 nihil), voor heffingsjaar 2008 2.160 aanslagen en verminderingen (waarvan 476 nihil) en voor heffingsjaar 2009 20.923 aanslagen en verminderingen (waarvan 2.113 nihil).
Het geïnde bedrag heeft voor € 0,7 mln. betrekking op heffingsjaar 2006, voor € 0,6 mln. op heffingsjaar 2008,
voor € 16,1 mln. op heffingsjaar 2009.

(x € 1 mln.)								
Verkeersbegeleidingstarief							

2009
17,9

2008
19,7

De Belastingdienst verzorgt de heffing, facturering en inning van het verkeersbegeleidingstarief in het kader van de
Scheepvaartverkeerswet ten behoeve van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Het betreft een heffing op de vaart van
zeeschepen met een lengte vanaf 41 meter in een verkeersbegeleidingsgebied. Dit zijn de zeegebieden rond Den Helder,
het Noordzeekanaal, het Eemsgebied, de Westerschelde en de Nieuwe Waterweg.

(x € 1 mln.)								
Premies Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ)						

2009
2,8

2008
4,8

2009
0,2

2008
0,2

De ontvangsten betreffende de Nieuwe Waterweg worden afgedragen aan het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam.
In 2009 bedroeg deze afdracht € 13,3 mln.

(x € 1 mln.)								
Premies schuldig nalatig								

De Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen is met ingang van 1 augustus 2004 afgeschaft. De ontvangen
premies hebben betrekking op eerdere premiejaren.
Op grond van artikel 61 van de Wet financiering sociale verzekeringen kunnen verzekerden, binnen vijf jaar na kennisgeving
van de aantekening schuldig nalatig te zijn van betaling op de aanslag verschuldigde premie voor de volksverzekeringen,
alsnog betalingen doen.

Beheersverslag 2009 | Pagina 67

4
Bijlage bij de
Jaarrekening

Pagina 68 | Beheersverslag 2009

Saldibalans Belastingdienst
Debet			
Credit
(x € 1.000)
Stand per
Stand per
(x € 1.000)
		
31-12-2009
31-12-2008		

Stand per
31-12-2009

Stand per
31-12-2008

Liquide middelen
15
14
Rekening-courant Kerndepartement	-146.604	-180.046
Uitgaven buiten			
Ontvangsten buiten
begrotingsverband
8.490
6.662
begrotingsverband
155.109
186.722
		
8.505
6.676		
8.505
6.676
Rechten
20.562.962
22.099.171
Tegenrekening rechten
20.562.962
Vorderingen / leningen			
Tegenrekening
		
833.005
609.746
vorderingen/leningen
833.005
Voorschotten
15.872.863
13.256.501
Tegenrekening voorschotten
15.872.863
Tegenrekening verplichtingen
350.497
242.122
Verplichtingen
350.497
Tegenrekening garanties
515
441
Garanties
515
		
37.619.842
36.207.981		
37.619.842
						
Totaal
37.628.347
36.214.657
Totaal
37.628.347

22.099.171
609.746
13.256.501
242.122
441
36.207.981
36.214.657

Toelichting op de saldibalans Belastingdienst
De saldibalans kan worden onderscheiden in een intracomptabel en een extracomptabel deel.
Het intracomptabele deel betreft de saldibalansposten die in dwingend evenwichtsverband en in directe relatie met de
kasstromen worden bijgehouden. Het betreft liquide middelenrekeningen, de rekening-courantverhoudingen van de
Belastingdienst met het kerndepartement, alsmede de uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverband.
Het extracomptabele deel betreft saldibalansposten die niet in dwingend evenwichtsverband en in directe relatie met de
kasstromen worden bijgehouden. Het betreft hier rechten, vorderingen, voorschotten, schulden, verplichtingen en garanties.

Intracomptabel deel saldibalans
Liquide middelen
(x € 1.000)						
Kleine kas						

31-12-2009
15

31-12-2008
14

31-12-2009
8.490

31-12-2008
6.662

Uitgaven buiten begrotingsverband
(x € 1.000)						
Tussenrekeningen betalingsverkeer e.d.					

Als uitgaven buiten begrotingsverband is het saldo opgenomen van een aantal financiële tussenrekeningen.

Rekening-courant kerndepartement
(x € 1.000)						
31-12-2009
31-12-2008
Rekening-courant kerndepartement					-146.604	-180.046

Beheersverslag 2009 | Pagina 69

De stand op de rekening-courant betreft de financiële verhouding van de Belastingdienst met het ministerie van Financiën.
Het bevat het saldo van de intracomptabele saldibalansposten.

Ontvangsten buiten begrotingsverband
(x € 1.000)						
Provinciale opcenten						
Eurovignetten						
Heffing ondernemingsraden					
Verkeersbegeleidingstarief					
FIOD-ECD						
Overige te verrekenen						
							

31-12-2009
119.586
29.586
1.320
1.193
3.016
408
155.109

31-12-2008
115.157
70.915
1.626
698
0
-1.674
186.722

Als ontvangsten buiten begrotingsverband zijn de bedragen opgenomen, die door de Belastingdienst voor derden zijn
geïnd en waarvoor nog een verrekening moet plaatsvinden.

Extracomptabel deel saldibalans
Rechten
(x € 1.000)						
Belastingvorderingen						
Conserverende aanslagen						
							

31-12-2009
17.881.006
2.681.956
20.562.962

31-12-2008
19.429.994
2.669.177
22.099.171

Als rechten zijn de openstaande belastingvorderingen opgenomen. Het betreft hier het nominale bedrag van de in
debiteuren­administraties geregistreerde invorderingsopdrachten. Dit bedrag is gecorrigeerd voor de betalingen die ultimo
het jaar waren ontvangen, maar nog niet waren verwerkt in de debiteurenadministraties.
De belangrijkste posten van de ultimo 2009 openstaande belastingvorderingen zijn de vorderingen inzake de vennootschapsbelasting (€ 5,9 mld.), de inkomstenbelasting/Premies Volksverzekeringen (€ 5,2 mld.), de omzetbelasting
(€ 2,5 mld.), de loonbelasting/Premies Volksverzekeringen/premies werknemersverzekeringen (€ 2,0 mld.), de successierechten (€ 1,2 mld.) en de tabaksaccijns (€ 0,5 mld.).
Voor de LB/PVV/PWV/ZVW van de belastingjaren 2006 tot en met 2009 bedraagt het openstaande vorderingenbedrag (excl.
overloop) € 1,4 mld.
Voor de aanslagen ZVW is het openstaande bedrag ultimo 2009 € 110 mln.
Voor de heffing ondernemingsraden stond ultimo 2009 in de debiteurenadministratie nog € 0,8 mln. aan openstaande
vorderingen geregistreerd, waarvan € 0,1 mln. voor heffingsjaar 2007, € 0,2 mln. voor heffingsjaar 2008 en € 0,5 voor
­heffingsjaar 2009.
De belastingvorderingen zijn voor 57,4% ontstaan in 2009, voor 15,0% in 2008, voor 8,4% in 2007, voor 5,5% in 2006 en
dateren voor 13,7% van vóór 2006. Van het totale te vorderen bedrag zal uiteindelijk een aanzienlijk gedeelte niet inbaar
zijn. Bij 40,2% van de openstaande vorderingen is de betalingstermijn verstreken. Van deze achterstandsposten is 42,7% aan
te merken als betwist, bijvoorbeeld omdat een bezwaarschrift is ingediend. Ook van de niet-betwiste rechten met een
betalingsachterstand zal een gedeelte niet of moeilijk inbaar zijn, bijvoorbeeld als gevolg van faillissementen.
In 2004 is de Belastingdienst gestart met het opleggen van conserverende aanslagen op basis van de Wet IB 2001. Omdat de
conserverende aanslagen niet direct invorderbaar zijn en slechts bedoeld ter behoud van heffingsrechten worden deze
aanslagen opgenomen als een afzonderlijke categorie onder de rechten. Als aan alle vereisten wordt voldaan, worden de
aanslagen na verloop van 10 jaar kwijtgescholden.

Pagina 70 | Beheersverslag 2009

Vorderingen en leningen
(x € 1.000)						
Vorderingen zorgtoeslag						
Vorderingen huurtoeslag						
Vorderingen kinderopvangtoeslag					
Vorderingen kindertoeslag					
Vorderingen kindgebonden budget					
Leningen aan personeel voor computerapparatuur					
Leningen aan personeel wegens vervoerplan/aan ex-UWV’ers voor aanschaf auto’s			
Vorderingen Eurovignet						
Overige vorderingen						
							

31-12-2009
202.780
297.922
262.743
40.081
20.239
0
742
8.160
338
833.005

31-12-2008
209.118
285.909
97.496
6.533
862
1
1.463
7.973
391
609.746

De openstaande vorderingen van de toeslagen hebben betrekking op voor een te hoog bedrag of ten onrechte uitgekeerde
­toeslagen. Over het algemeen worden op deze vorderingen niet de gebruikelijke dwanginvorderingsmaatregelen toegepast,
maar worden soepele standaard betalingsregelingen getroffen. In bepaalde gevallen kan ook een betalingsregeling op maat
worden afge­sproken. Daarnaast kan de Belastingdienst teveel uitbetaalde bedragen verrekenen met nieuw toegekende toeslagen.
Een gedeelte van de toeslagvorderingen zal niet of moeilijk inbaar zijn. Dit geldt in sterkere mate voor toeslagvorderingen
die, als gevolg van de problemen bij toeslagen, later dan gebruikelijk zijn ingesteld. In 2009 is een bedrag van € 33,8 mln.
afgeboekt als oninbaar. Uitgesplitst naar toeslag betrof het de volgende bedragen:
• € 18,2 mln. huurtoeslag;
• € 0,5 mln. kindertoeslag;
• € 0,3 mln. kindgebonden budget;
• € 6,5 mln. kinderopvangtoeslag;
• € 8,3 mln. zorgtoeslag.
Door uitbesteding van een deel van de werkzaamheden voor het Eurovignet aan een extern bedrijf komen de ontvangsten ­
1 maand later ter beschikking van de Belastingdienst. Als gevolg hiervan bestaat ultimo 2009 een vordering van € 8,2 mln.
In het kader van de overgang van personeel van het UWV naar de Belastingdienst is aan betrokkenen die daarom verzocht
hebben in 2005 een lening verstrekt tot maximaal het benodigde bedrag voor de aankoop van de hun tot 1 januari 2006
door het UWV ter beschikking gestelde lease-auto. De medewerkers lossen de leningen in enkele jaren af.

Voorschotten
(x € 1.000)						
Kinderopvangtoeslag						
Huurtoeslag						
Zorgtoeslag						
Kindertoeslag						
Kindgebonden budget						
Ambtshalve voorschotten evenredige bijdrageverdeling				
Voorschotten aan personeel					
Voorschotten aan leveranciers					
WOZ						
Overige voorschotten						
							

31-12-2009
5.713.542
3.502.960
5.170.687
281.990
1.042.290
145.350
1.244
4.293
4.160
6.347
15.872.863

31-12-2008
4.746.290
3.107.099
4.332.359
796.203
87.283
152.945
1.435
14.703
6.890
11.294
13.256.501

Onder deze post zijn betalingen aan derden opgenomen, die nog niet definitief zijn afgerekend.
De voorschotten van de toeslagen hebben betrekking op de verstrekte betalingen op voorlopige toeslagbeschikkingen.

Beheersverslag 2009 | Pagina 71

De ambtshalve voorschotten evenredige bijdrageverdeling zijn bestemd voor burgers bij wie naar verwachting meer dan het
maximum aan inkomensafhankelijke bijdrage in het kader van de zorgverzekeringswet is ingehouden. De openstaande
voorschotten bedragen € 108,3 mln. over heffingsjaar 2009, € 36,9 mln. over heffingsjaar 2008 en € 0,2 mln. over
­heffingsjaar 2007.
De voorschotten aan personeel betreffen vooruitbetalingen van salarissen, reis- en verblijfkosten en studiekosten. Onder
voorschotten leveranciers zijn betalingen aan leveranciers opgenomen waarvoor de prestaties nog geleverd dienen te
worden. De voorschotten WOZ betreffen het restant van de aan gemeenten in 2003 en 2004 verstrekte voorschotten in het
kader van de vangnetregeling 1999 t/m 2002. Definitieve afrekening kan nog plaatsvinden tot medio 2010. De overige
voorschotten betreffen voornamelijk betalingen voor scanapparatuur en mobiel laboratorium.

Verplichtingen
(x € 1.000)						
Betalingsverplichtingen						

31-12-2009
350.497

31-12-2008
242.122

De post betalingsverplichtingen bestaat voornamelijk uit bestellingen van goederen en diensten waarvoor nog geen factuur
is ontvangen. Met name verplichtingen voor ontwikkeling en onderhoud ten behoeve van de geautomatiseerde systemen
vertonen een sterke toename. De betalingen zullen voor het merendeel plaatsvinden in 2010.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen
De Belastingdienst heeft in 2004 en 2005 met medewerkers contracten afgesloten aangaande betaling van aanvulling op de
voor hen bij vertrek uit de dienst beschikbare FPU-uitkering tot 70% van het salaris en doorbetaling van de helft van het
werkgeversdeel van de pensioenpremie gedurende maximaal 4 jaar. Uit deze contracten vloeien verplichtingen voort
gespreid over de jaren 2007 tot en met 2012 van in totaal € 104 mln.

Garanties
(x € 1.000)						
Garanties procesrisico’s						

31-12-2009
515

De garanties betreffen door de Belastingdienst aan faillissementscuratoren afgegeven garanties in verband met
­procesrisico’s. De stand geeft het totaal uitstaande garantiebedrag aan. Slechts een beperkt aantal garanties leidt
­uiteindelijk tot een betaling.

De jaarrekening bestaat uit 28 pagina’s.
Den Haag, 15 maart 2010

Pagina 72 | Beheersverslag 2009

31-12-2008
441

Deel 3
Bijlagen

Beheersverslag 2009 | Pagina 75

Bijlage 1
Productietabellen

Pagina 76 | Beheersverslag 2009

Belastingdienst in cijfers
Tabel 1: Volumes
						
Aantal behandelde aangiften				
Aantal voorlopige aanslagen				
Aantal voorlopige teruggaven				
Aantal uitgevoerde fiscale controles				
Aantal uitgevoerde controles gericht				
op de bescherming van de samenleving
Aantal uitbetaalde toeslagen				

2006
47,5 mln.
9,7 mln.
4,1 mln.
3,3 mln.
423.000

2007
48,6 mln.
11,0 mln.
3,5 mln.
3,3 mln.
338.000

2008
57,9 mln.
12,0 mln.
3,4 mln.
3,1 mln.
359.000

2009
54,7 mln.
13,2 mln.
3,7 mln.
2,9 mln.
291.000

6,2 mln.

7,5 mln.

7,7 mln.

7,6 mln.

							
Aantal belpogingen						
Uitval overbelasting						
Totaal beantwoord						
Bereikbaarheid						

2007
16.668.078
451.049
13.860.151
81%

2008
16.815.505
359.003
13.800.082
81%

2009
17.950.953
779.000
14.069.097
74%

						
2006
2007
2008
Particulieren								
Totale aanbod					
7.724.761
7.621.102
7.729.626
Totaal beantwoord					
6.596.566
6.691.922
6.361.880
Aangenomen					
86%
88%
82%

2009
7.782.915
6.363.928
82%

Ondernemingen								
Totale aanbod					
3.087.129
2.967.976
2.809.885
Totaal beantwoord					
2.876.443
2.389.710
2.419.126
Aangenomen					
93%
81%
86%

2.966.722
2.551.729
86%

Toeslagen								
Totale aanbod					
4.695.970
4.245.095
4.506.427
Totaal beantwoord					
3.795.538
3.519.928
3.785.591
Aangenomen					
81%
83%
84%

5.029.076
3.852.142
77%

Overig								
Totale aanbod					
1.836.156
1.382.856
1.410.564
Totaal beantwoord					
1.686.490
1.258.591
1.233.485
Aangenomen					
92%
91%
87%

1.393.240
1.301.298
93%

Dienstverlening
Tabel 2: Telefonische bereikbaarheid

Tabel 3: Aangenomen telefoontjes per werkstroom (excl. uitval overbelasting)

Tabel 4: Terugbelafspraken (frobo’s)
						
Aantal frobo’s 					
Waarop tijdig gereageerd					

2006
2.669.222
84%

2007
2.363.562
85%

2008
2.282.493
91%

2009
2.118.244
94%

Beheersverslag 2009 | Pagina 77

Tabel 5: Terugbelafspraken (frobo’s) per werkstroom
						
2006
2007
2008
Belastingen								
Aantal frobo’s 					
1.188.922
906.315
825.642
Waarop tijdig gereageerd					
91%
85%
95%

2009
888.365
93%

Toeslagen								
Aantal frobo’s 					
413.806
364.418
302.416
Waarop tijdig gereageerd					
46%
48%
56%

208.491
83%

Uitstel, formulieren, etc.								
Aantal frobo’s 					
1.066.494
1.092.829
1.154.435
Waarop tijdig gereageerd					
96%
97%
97%

976.488
97%

Tabel 6: Beschikbaarheid websites
								
2008
Belastingdienst website							
100%
Douane website							
99,90%
Persoonlijk domein							
99,40%
Toeslagen							 n.b.

2009
100%
100%
99,80%
100%

Tabel 7: Digitale formulieren
							
formulier
							
beschikbaar vanaf
Aanvraag Verklaring arbeidsrelatie (VAR)					 oktober 2008
Bezwaarschrift						
juli 2008
Notaris akten						
april 2008
Uitstel BPM						 oktober 2008
Uitstel IB-aangifte						
januari 2008
Verzoek stopzetten VA/VT					
januari 2009
Verzoek wijzigen toetsingsinkomen					
januari 2009

Pagina 78 | Beheersverslag 2009

2008

2009

43.584
27.242
4.087
471
50.000
n.v.t
n.v.t

100.476
93.569
5.570
2.484
463.000
14.829
136.247

Tabel 8: Bezwaarschriften
						
2006
2007
2008
Ontvangen bezwaarschriften							
Totaal					
440.980
412.682
429.255
Inkomstenbelasting					
301.514
287.242
263.111
WAZ / ZFW					
29.768
31.149
16.611
Overige belastingen					
96.702
82.566
67.044
Douane					
12.996
11.725
12.091
Toeslagen					
n.b.
n.b.
70.398

2009
365.726
221.518
3.552
69.971
10.263
60.422

Afgedane bezwaarschriften							
Totaal					
461.376
468.721
428,398
Inkomstenbelasting					
308.405
319.534
275.517
WAZ / ZFW					
30.134
36.307
18.953
Overige belastingen					
107.612
100.350
76.153
Douane					
15.225
12.530
12.315
Toeslagen					
n.b.
n.b.
45.460

423.285
269.106
5.949
72.560
10.829
64.841

Percentage tijdig afgedane bezwaarschriften							
Totaal					
80%
83%
83%
Inkomstenbelasting					
81%
84%
84%
WAZ / ZFW					
78%
86%
90%
Overige belastingen					
75%
75%
87%
Douane					
91%
94%
95%
Toeslagen					
n.b.
n.b.
59%

87%
82%
91%
94%
99%
95%

Tabel 9: Afgedane bezwaarschriften n.a.v. correcties
						

2006

2007

2008

2009

Totaal 					
Belastingplichtige gelijk %				

60.555
37%

63.477
34%

45.736
35%

32.827
38%

Beheersverslag 2009 | Pagina 79

Tabel 10: B
 eroepschriften (exclusief de ingetrokken beroepschriften en exclusief
de door de Hoge Raad behandelde beroepschriften)
						
2006
2007
2008
Ontvangen beroepschriften							
Totaal					
5.878
5.565
5.710
Inkomstenbelasting					
3.035
2.843
2.710
Omzetbelasting					
617
500
442
Motorrijtuigenbelasting					
422
353
248
Overige belastingen					
1.496
1.508
1.377
Douane					
308
361
378
Toeslagen					
n.b.
n.b.
555

2009
5.269
2.169
545
159
1.329
217
850

Afgedane beroepschriften							
Totaal					
5.036
5.505
6,003
Inkomstenbelasting					
2.685
2.869
2.976
Omzetbelasting					
487
540
503
Motorrijtuigenbelasting					
232
346
366
Overige belastingen					
1.352
1.486
1.420
Douane					
280
264
382
Toeslagen					
n.b.
n.b.
356

5.801
2.703
548
399
1.426
287
438

Percentage afgedane beroepschriften waarbij
de belastingplichtige geheel in het gelijk werd gesteld						
Totaal					
29%
29%
28%
Inkomstenbelasting					
28%
28%
28%
Omzetbelasting					
38%
35%
32%
Motorrijtuigenbelasting					
7%
15%
23%
Overige belastingen					
34%
35%
32%
Douane					
35%
30%
25%
Toeslagen					
n.b.
n.b.
13%

28%
27%
36%
28%
33%
28%
16%

Percentage afgedane beroepschriften waarbij
de belastingplichtige gedeeltelijk in het gelijk werd gesteld					
Totaal					
13%
14%
16%
Inkomstenbelasting					
11%
13%
15%
Omzetbelasting					
14%
14%
20%
Motorrijtuigenbelasting					
20%
26%
31%
Overige belastingen					
15%
15%
19%
Douane					
6%
9%
5%
Toeslagen					
n.b.
n.b.
6%

17%
16%
22%
23%
19%
9%
5%

Tabel 11: Klachten
						
2006
2007
2008
Ontvangen klachten								
Totaal					
19.214
22.674
16.395
Toeslagen					
11.126
12.668
7.463
Belastingregio’s					
6.961
8.798
7.393
Overig					
1.127
1.208
1.539

13.852
5.536
6.609
1.707

Afgedane klachten								
Totaal					
16.117
21.327
16.461
Toeslagen					
9.260
12.241
7.800
Belastingregio’s					
6.030
7.952
7.355
Overig					
827
1.134
1.306

14.201
5.895
6.677
1.629

Percentage tijdig afgedane klachten							
Totaal					
85%
92%
88%
Toeslagen					
84%
91%
85%
Belastingregio’s					
85%
93%
90%
Overig					
94%
96%
98%

94%
92%
95%
98%

Pagina 80 | Beheersverslag 2009

2009

Toezicht
Tabel 12: Ingediende aangiften inkomstenbelasting (belastingjaar t-1)
								
2008
Ontvangen aangiften							
9.942.000
Waarvan digitaal							 8.947.000 (90%)
Waarvan papier							 995.000 (10%)
Geregistreerde aangiften							
9.477.000

2009
10.544.000
9.476.000 (90%)
1.068.000 (10%)
9.736.000

Tabel 13: Percentage burgers dat tijdig (voor 1 april) de IB-aangifte instuurt
							
Aantal aangiftebrieven						
Aantal voor 1 april ingezonden aangiften (garantieposten)				
Percentage						

2007
9.500.000
6.400.000
67%

2008
9.400.000
6.900.000
74%

2009
8.400.000
7.000.000
83%

								
Aantal verzoeken							
Percentage afgewezen							

2008
3,3 miljoen
4,50%

2009
3,4 miljoen
2,80%

Tabel 14: Verzoeken tot uitstel van indienen aangifte

Tabel 15: Fiscale controles
						
Totaal					
			
Controles douane					
Controles op aangiften invoerrechten- en accijnzen 				
Reizigersbagage					
Ambulante controles en mobiel toezicht goederen				
Boekenonderzoeken					
Scancontroles (vaste scans)				
Overige controles 					
				
Controles belastingregio’s				
Kantoortoetsen					
Boekenonderzoeken				
Bedrijfsbezoeken en actualiteitsonderzoeken				

2006
3.339.800

2007
3.425.400

2008
3.132.900

2009
2.948.200

1.987.800
1.001.000
724.000
70.000
4.400
86.700
101.700

1.968.600
865.000
730.000
64.000
3.500
82.500
223.600

1.931.700
721.000
805.000
105.000
3.200
93.000
204.500

1.899.000
702.000
824.000
84.000
2.800
98.400
187.800

1.352.000
1.290.000
42.000
20.000

1.456.800
1.389.200
36.000
31.600

1.201.200
1.105.700
52.300
43.200

1.049.200
933.000
44.400
71.800

								
Aantal door de inspecteur behandelde IB-aangiften van particulieren				
Percentage van het totaal aantal behandelde IB-aangiften particulieren			

2008
790.600
6%

2009
728.750
7%

Aantal door de inspecteur behandelde IB-aangiften van ondernemers				
Percentage van het totaal aantal behandelde IB-aangiften ondernemers			

269.100
11%

163.000
7%

Aantal door de inspecteur behandelde VPB-aangiften					
Percentage van het totaal aantal behandelde VPB-aangiften					

46.000
10%

41.300
7%

Tabel 16: Aantal door de inspecteur behandelde aangiften (uitgeworpen risicoposten)

Beheersverslag 2009 | Pagina 81

Tabel 17: Afhandeling fraudemeldingen
						
Aangemelde zaken					
Geaccepteerde zaken					

2006
1.054
630

2007
971
620

2008
818
501

2009
749
498

2006
192
61%
20%
19%

2007
270
66%
13%
21%

2008
183
43%
41%
16%

2009
111
57%
29%
14%

2006
61.500
580.000
5.800
14.000
167.000
946.000
1.249.000
20.000

2007
43.400
611.000
6.900
13.000
524.000
986.000
1.156.000
28.800

2008
38.100
401.000
7.400
12.900
804.000
1.048.000
1.166.000
12.100

2009
37.900
244.600
8.800
9.200
842.000
1.087.688
1.166.900
7.600

2006
6.890
2.100
23.560
960

2007
7.030
2.760
24.180
1.140

2008
6.360
1.580
26.530
1.490

2009
4.360
1.290
26.730
2.500

Tabel 18: Afhandeling processen-verbaal fiscaliteit
						
Afgedaan door Openbaar Ministerie				
- waarvan vonnis rechter				
- waarvan transactie					
- waarvan sepot					

Tabel 19: Navorderingen, correcties en naheffingen
						
Inkomstenbelasting navorderingen				
Inkomstenbelasting correcties op aangiften				
Vennootschapsbelasting navorderingen				
Vennootschapsbelasting correcties op aangiften				
Loonbelasting / Loonheffingen				
Omzetbelasting					
Motorrijtuigenbelasting				
Overig					

Tabel 20: Bekeuringen douane
						
Douane wetgeving					
Accijnswetgeving					
VGEM-wetgeving					
Overig					

Tabel 21: Onderzochte monsters voor de in- en uitvoeraangiften door het Douane Laboratorium
						
Landbouwregeling				
Accijnswetgeving					
Tariefgroepindeling					
Diverse VGEM-wetgeving					

2006
9.738
1.978
18.793
4.068

2007
6.501
1.612
13.193
3.797

2008
3.668
1.615
9.753
3.633

2009
3.551
3.994
10.216
4.392

2006
1.660.000
1.919.000
1.238.000
1.167.000
902.000
3.281

2007
1.744.000
2.189.000
1.436.000
1.407.000
1.037.000
3.325

2008
2.253.000
2.557.000
1.648.000
1.614.000
1.082.000
4.244

2009
2.599.000
2.970.000
1.835.000
1.787.000
1.131.000
5.572

Tabel 22: Dwangmaatregelen
						
Betalingsherinneringen					
Aanmaningen					
Uitgevaardigde dwangbevelen				
Betekende dwangbevelen					
Beslagopdrachten					
Openbare verkopingen					

Pagina 82 | Beheersverslag 2009

Massale processen (Toeslagen)
Tabel 23: Productie toeslagen
				
Huurtoeslag
					
Eerste aanvragen			
150.000
waarvan verwerkt binnen acht weken 		
95%
Mutaties en correcties			
waarvan verwerkt binnen acht weken 		

Kindgebonden
budget
24.000
93%

Kinderopvang
toeslag
86.000
95%

Zorgtoeslag

153.000
98%

452.000
93%

936.000
99%

Kinderopvang
toeslag
129.000
38%

Zorgtoeslag

15%
16%
4%
3%

10%
10%
1%
0%

588.000
98%

355.000
99%

Tabel 24: Resultaten definitief toekennen toeslagjaar 2007 (t/m december 2009)
							 Huurtoeslag
								
Nabetalingen van te weinig ontvangen toeslagen					
289.000
							
23%
waarvan:			
€ 0 - € 100						
10%
€ 100 - € 500						
7%
€ 500 - € 1000						
4%
> € 1000						
2%

1.125.000
21%

Nihil						
							

567.000
46%

81.000
24%

2.471.000
46%

Invorderingen van te veel uitbetaalde toeslagen					
							
waarvan:						
€ 0 - € 100						
€ 100 - € 500						
€ 500 - € 1000						
> € 1000						

379.000
31%

127.000
38%

1.739.000
33%

3%
11%
6%
10%

14%
14%
5%
5%

11%
18%
2%
1%

Kindgebonden
budget
138.000
17%

Kinderopvang
toeslag
20.000
38%

Zorgtoeslag

6%
9%
2%
0%

17%
17%
3%
1%

11%
10%
1%
0%

366.000
53%

319.000
39%

11.000
22%

1.810.000
46%

Invorderingen van te veel uitbetaalde toeslagen
182.000
				
26%
waarvan:				
€ 0 - € 100			
3%
€ 100 - € 500			
12%
€ 500 - € 1000			
5%
> € 1000			
7%

364.000
44%

21.000
41%

1.242.000
32%

10%
26%
9%
0%

21%
16%
2%
1%

10%
17%
4%
1%

Noot: Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages in de onderverdeling verschillen van het totaalpercentage.

Tabel 25: Resultaten definitief toekennen toeslagjaar 2008 (t/m december 2009)
				
Huurtoeslag
					
Nabetalingen van te weinig ontvangen toeslagen
141.000
				
20%
waarvan:				
€ 0 - € 100			
7%
€ 100 - € 500			
7%
€ 500 - € 1000			
4%
> € 1000			
2%
Nihil			
				

875.000
22%

Noot: Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages in de onderverdeling verschillen van het totaalpercentage.
Beheersverslag 2009 | Pagina 83

Tabel 26: Vergelijking definitief toekennen toeslagjaar 2007 (t/m december 2008) en toeslagjaar 2008 (t/m december 2009)
				
Huurtoeslag
					
Definitief toekennen 2007 2008		
800.000
Definitief toekennen 2008 2009		
689.000

Kindgebonden
budget
n.v.t.
821.000

Kinderopvang
toeslag
< 1.000
52.000

Zorgtoeslag

2008
30.894

2009
30.707

4.083.000
4.198.000

Bedrijfsvoering
Tabel 27: Personele bezetting
						
Personeel in fte per 31 december				

Pagina 84 | Beheersverslag 2009

2006
29.715

2007
30.970

Bijlage 2
Bijzondere
Regelingen

Pagina 86 | Beheersverslag 2009

Tabel 1: Vervroegde afschrijving milieu-investeringen ondernemers (VAMIL-regeling)
						
Ingediende aanmeldingen				
Aangemeld investeringsbedrag				

2006
7.000
1.055.000.000

2007
8.000
1.957.000.000

2008
7.000
795.000.000

2009
6.000
784.000.000

2008
7.000
843.000.000

2009
6.000
791.000.000

2008
14.000
1.486.000.000

2009
11.000
861.000.000

Noot: De cijfers over 2008 zijn gecorrigeerd in verband met de definitieve cijfers. De cijfers over 2009 zijn voorlopig.

Tabel 2: Milieu-investeringsaftrek ondernemers (MIA-regeling)
						
Ingediende aanmeldingen 				
Aangemeld investeringsbedrag				

2006
10.000
485.000.000

2007
8.000
711.000.000

Noot: De cijfers over 2008 zijn gecorrigeerd in verband met de definitieve cijfers. De cijfers over 2009 zijn voorlopig.

Tabel 3: Energie-investeringsaftrek ondernemers (EIA-regeling)
						
Ingediende aanmeldingen 				
Aangemeld investeringsbedrag 				

2006
10.000
3.712.000.000

2007
13.000
2.018.000.000

Noot: De cijfers over 2008 zijn gecorrigeerd in verband met de definitieve cijfers. De cijfers over 2009 zijn voorlopig.

Tabel 4: Afdrachtverminderingen loonbelasting
						
2006
2007
2008
2009
Onderwijs									
Aantal werkgevers					
30.000
35.000
38.000
39.000
Bedrag					
193.000.000
243.000.000
296.000.000
345.000.000
Zeevaart								
Aantal werkgevers					
359
350
347
Bedrag					
85.000.000
82.000.000
82.000.000

332
101.000.000

Speur- en ontwikkelingswerk								
Aantal werkgevers					
11.000
11.000
12.000
14.000
Bedrag					
375.000.000
423.000.000
456.000.000
687.000.000
Noot: De cijfers over 2008 zijn gecorrigeerd in verband met de definitieve cijfers. De cijfers over 2009 zijn voorlopig.

Beheersverslag 2009 | Pagina 87

Begrippenlijst

Pagina 88 | Beheersverslag 2009

In dit overzicht worden de belangrijkste begrippen uit deel 1 beleidsverslag gedefinieerd. Onder de kolom bron is aangegeven wat de
­herkomst is voor de aantallen en kengetallen. Onderscheid wordt daarbij gemaakt tussen:
• Productiesystemen; systemen die dienen voor de planning en sturing van het werkaanbod.
• Financieel administratieve systemen; systemen die naast de jaarrekening cijfers ook daaraan gerelateerde bestuurlijke informatie opleveren.

Begrip

Definitie

Bron

Totstandkoming

aangiften ib;
percentage tijdigheid
afhandeling

voor 1 april ontvangen aangiften IB waar­
voor voor 1 juli een voorlopige aanslag is
opgelegd gedeeld door het aantal voor
1 april ontvangen aangiften IB

financieel administratief
systeem

geautomatiseerd /
­handmatige berekening

aangiften;
aantal behandeld

aantal aangiften dat in een kantoortoets of
een veldtoets is gecontroleerd

productiesysteem / financi­
eel administratief systeem

handmatige vastlegging

aangiften;
aantal gecontroleerde
(kantoortoetsen) ih-niet
winst, ih winst en vpb

aantal door medewerkers van de
­belastingdienst op kantoor gecontroleerde
aangiften aan de hand van schriftelijke of
­mondelinge inlichtingen van de belasting­
plichtige of derden

financieel administratief
systeem

handmatige vastlegging

aangiften;
aantal verwerkt

aantal aangiften dat verwerkt is door middel
van (massale) geautomatiseerde
gegevensverwerking

productiesysteem / financi­
eel administratief systeem

volledig geautomatiseerd

acties;
aantal uren

aantal uren toezicht gericht op opsporing
van en toezicht op onbekende inkomens­
stromen van belastingplichtigen

productiesysteem

handmatige vastlegging

administratieve controles;
aantal

zie: boekenonderzoeken

productiesysteem / financi­
eel administratief systeem

handmatige vastlegging

baliebezoekers;
aantal

aantal belastingplichtigen en toeslag­
gerechtigden dat de balie van een belasting­
kantoor heeft bezocht voor informatie of
inlichtingen

productiesysteem

handmatige vastlegging

bedrijfsbezoeken;
aantal

aantal bezoeken aan belastingplichtige
ondernemingen zoals waarneming ter
plaatse, bedrijfsgesprekken en starters­
bezoeken voor zover niet rechtstreeks ver­
band houdend met een belastingaangifte

productiesysteem

handmatige vastlegging

beroepschriften;
aantal afgehandeld

aantal beroepschriften waarop de rechter
uitspraak heeft gedaan

productiesysteem

handmatige vastlegging

bezwaarschriften;
aantal afgehandeld

aantal afgegeven beschikkingen van de
belastingdienst naar aanleiding van
­ontvangen bezwaarschriften

productiesysteem

handmatige vastlegging

bezwaarschriften;
aantal ontvangen

aantal ontvangen bezwaren tegen
­beschikkingen van de belastingdienst

productiesysteem

handmatige vastlegging

Beheersverslag 2009 | Pagina 89

Begrip

Definitie

Bron

Totstandkoming

bezwaarschriften;
percentage tijdig
afgehandeld

aantal AWB 1 conform afgehandelde
bezwaarschriften gedeeld door totaal aantal
afgehandelde bezwaarschriften

productiesysteem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

boekenonderzoeken excl. sv
onderzoeken (ih/vpb/lh/ob);
aantal correcties

aantal door medewerkers van de belasting­
dienst bij belastingplichtigen gecontro­
leerde aangiften dat leidt tot een correctie
(naheffing en/of boete)

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

boekenonderzoeken;
aantal gecontroleerd

aantal door medewerkers van de belasting­
dienst bij belastingplichtigen gecontroleerde
aangiften aan de hand van de administratie
van de betreffende belastingplichtige

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fiscale controles;
invoerrechten- en
accijnzen aantal

aantal door de douane uitgevoerde onder­
zoeken naar naleving van invoerrechten- en
accijnsregelgeving

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke controles;
aantal ambulant
binnenland

aantal keren dat personen en of goederen
door de douane wordt gecontroleerd
­binnen Nederland op de naleving van fiscale
en VGEM regelgeving

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke controles;
aantal ambulant
buitengrens

aantal controles van personen en of goede­
ren aan de buitengrens dat niet plaatsvindt
bij een grensovergang op de naleving van
fiscale en VGEM regelgeving

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke controles;
aantal correcties

aantal door de douane uitgevoerde
fysieke con­troles (vracht, scan, koeriers,
ambulant) dat leidt tot een correctie
(naheffing en/of boete)

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke controles;
aantal koeriers en
postzendingen

aantal zendingen via post- of koeriers­
bedrijven afkomstig van buiten de Europese
Unie dat op naleving van fiscale en VGEM
regelgeving is gecontroleerd

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke controles;
aantal vracht

aantal containers/vrachtwagens afkomstig van
buiten de Europese Unie dat door opening
door een douanemedewerker is gecontroleerd
op naleving van fiscale en VGEM regelgeving

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

fysieke scancontroles;
aantal vracht

aantal containers/vrachtwagens afkomstig
van buiten de Europese Unie dat door
middel van scanapparatuur fysiek is getoetst
op naleving van fiscale en VGEM regelgeving

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

¹ Algemene Wet Bestuursrecht.

Pagina 90 | Beheersverslag 2009

Begrip

Definitie

Bron

Totstandkoming

hulp bij aangifte;
aantal

aantal belastingplichtigen dat gebruik
heeft gemaakt van de ondersteuning door
belastingdienst- of vakbondsmedewerkers bij
het invullen van de aangifte inkomsten­
belasting op basis van het afsprakensysteem
van de belastingdienst

productiesysteem

handmatige vastlegging

internet;
aantal klantcontacten

aantal bezoeken aan de website van de
belastingdienst

productiesysteem

volledig geautomatiseerd

invordering;
percentage achterstand

achterstandsbedrag invordering gedeeld
door de totale belasting- en
premieontvangsten

financieel administratief
systeem

handmatige vastlegging

invordering;
achterstandsbedrag

bedrag aan vorderingen van de belasting­
dienst op belastingplichtigen waarvoor de
betalingstermijn is verstreken

financieel administratief
systeem

handmatige vastlegging

kantoortoetsen;
aantal correcties ih (incl.
na­vorderingsaanslagen)
en vpb

aantal op kantoor gecontroleerde aangiften
dat leidt tot een correctie (naheffing en/of
boete)

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

klachten;
aantal afgehandeld

aantal door de belastingdienst ­
afgehandelde klachten

productiesysteem

handmatige vastlegging

klachten;
aantal ontvangen

aantal door de belastingdienst ontvangen
klachten

productiesysteem

handmatige vastlegging

klachten;
percentage tijdigheid
afgehandeld

aantal AWB conform afgehandelde klachten
gedeeld door afgehandelde klachten

productiesysteem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

oninbaar geleden;
bedrag

invorderingsbedrag dat wordt afgeboekt als
zijnde niet meer inbaar

financieel administratief
systeem

handmatige vastlegging

oninbaar geleden;
percentage

oninbaar geleden bedrag gedeeld door de
totale belasting en premieontvangsten

financieel administratief
systeem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

passagierscontroles;
aantal

aantal keren dat bagage van passagiers en
bemanningsleden afkomstig van buiten de
Europese Unie op naleving van fiscale en
VGEM regelgeving is gecontroleerd

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

registratie nieuwe
ondernemingen;
percentage tijdig
geregistreerd

aantal binnen vijf werkdagen afgegeven
omzetbelasting en loonheffingnummers
gedeeld door totaal aantal afgegeven omzet­
belasting- en loonheffingverklaringen

productiesysteem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

registratie nieuwe
ondernemingen;
aantal afgifte

aantal afgegeven omzetbelasting- en
loonheffingnummers

productiesysteem

handmatige vastlegging

Beheersverslag 2009 | Pagina 91

Begrip

Definitie

Bron

Totstandkoming

restitutiecontroles;
aantal

aantal controles waarbij de goederenzen­
dingen daadwerkelijk worden vergeleken
met de gegevens op de aangifte gericht op
het vaststellen of restituties op buiten de
Europese Unie geëxporteerde landbouw­
goederen terecht worden toegekend

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

sofinummers;
aantal afgifte

aantal afgegeven sofinummers door de
belastingdienst

productiesysteem

handmatige vastlegging

sofinummers;
percentage tijdige afgifte

aantal binnen vijf werkdagen afgegeven
sofinummers gedeeld door totaal aantal
afgehandelde terugbelafspraken

productiesysteem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

substitutiecontroles;
aantal

aantal controles gericht op het vaststellen of
de ten uitvoer aangeboden landbouwgoede­
ren, die de Europese Unie gaan verlaten,
geen andere zijn dan die op de uitvoeraan­
gifte zijn aangegeven

productiesysteem / financieel
administratief systeem

handmatige vastlegging

telefonische
bereikbaarheid;
percentage

afgehandelde telefoongesprekken gedeeld
door aangeboden telefoongesprekken

productiesysteem

geautomatiseerd / hand­
matige berekening

telefoongesprekken;
aantal aangeboden

voor 2007: aantal belpogingen dat is
­geregistreerd door de telefooncentrale van
de Belastingdienst/BelastingTelefoon

productiesysteem

volledig geautomatiseerd

vanaf 2007: aantal belpogingen dat is
­geregistreerd door het netwerk van KPN
telefoongesprekken;
aantal afgehandeld

aantal afgehandelde telefoongesprekken
door medewerkers van de belastingtelefoon

productiesysteem

volledig geautomatiseerd

terugbelafspraken;
aantal afgehandeld

aantal beantwoorde telefonische vragen
waarvoor terugbellen noodzakelijk was

productiesysteem

handmatige vastlegging

terugbelafspraken;
aantal ontvangen

aantal ontvangen telefonische vragen
waarvoor terugbellen noodzakelijk is

productiesysteem

handmatige vastlegging

terugbelafspraken;
percentage tijdig
afgehandeld

aantal terugbelafspraken dat binnen twee
werkdagen na ontvangst is afgehandeld
gedeeld door totaal aantal afgehandelde
terugbelafspraken

productiesysteem

handmatige vastlegging /
handmatige berekening

toezicht buitengrens;
aantal uren

aantal bestede uren aan toezicht op de
naleving van VGEM en fiscale regelgeving
aan de grenzen van de Europese Unie

productiesysteem

handmatige vastlegging

var verklaringen;
aantal afgifte

aantal afgegeven var 2 verklaringen

productiesysteem

handmatige vastlegging

² Verklaring Arbeidsrelatie.

Pagina 92 | Beheersverslag 2009

Begrip

Definitie

Bron

Totstandkoming

var verklaringen;
percentage tijdige afgifte

aantal binnen vijf werkdagen afgegeven
var verklaringen gedeeld door totaal aantal
afgegeven var verklaringen

productiesysteem

handmatige vastlegging

ziekteverzuim;
percentage

de afwezige tijd gedurende de laatste 12
maanden gedeeld door de totale werkbare
tijd (exclusief zwangerschapsverlof )

productiesysteem

handmatige vastlegging

Beheersverslag 2009 | Pagina 93