Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-08

Milieuraad

Nr. 866

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT EN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juni 2022
Hierbij doen wij u de geannoteerde agenda van de Milieuraad van 28 juni
2022 toekomen, mede namens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, en de Minister voor Natuur en Stikstof.
De inhoud van deze geannoteerde agenda geeft de meest recente stand
van zaken weer. Mocht de agenda op belangrijke punten veranderen, dan
zullen wij u hierover tijdens het commissiedebat van 15 juni 2022
informeren.
Daarnaast wordt u geïnformeerd over de Nederlandse inbreng in het
kader van de publieke consultaties vanuit de Europese Commissie over
milieuvervuiling door microplastics, en over de herziening van de richtlijn
betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in
elektrische en elektronische apparatuur1 en biogebaseerde, bioafbreekbare en composteerbare kunststoffen. De inbreng op deze consultaties is als bijlage bijgevoegd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten

1

kst-21501-08-866
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Richtlijn 2011/65/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

1

I - GEANNOTEERDE AGENDA MILIEURAAD
Op de voorlopige agenda van de Milieuraad staat hoofdzakelijk het
Fit-for-55-(Ff55) pakket, waarbij het Voorzitterschap naar verwachting in
zal zetten op het bereiken van algemene oriëntaties op de voorstellen die
onder de Milieuraad vallen. Daarnaast is naar verwachting een algemene
oriëntatie over de ontbossingsverordening voorzien. De besluitvorming
op deze agendapunten geschiedt op basis van gekwalificeerde
meerderheid. Ten slotte staan er enkele punten onder «Diversen» op de
agenda waarbij geen discussie verwacht wordt. Dit betreft mogelijk een
toelichting van het Voorzitterschap over de overige lopende onderhandelingen, een presentatie door de Commissie van enkele recente wetgevingsvoorstellen en een toelichting van Tsjechië over hun aankomende
voorzitterschap.
Fit-for-55
Het Voorzitterschap heeft de afgelopen tijd veel vooruitgang weten te
boeken op de verschillende Ff55-dossiers die onder de Milieuraad vallen.
In aanloop naar de Raad zullen er nog discussies plaatsvinden, maar het
Voorzitterschap lijkt van plan op alle voorstellen (ETS, SCF, ESR, LULUCF,
CO2-normen) in te zetten op het bereiken van een algemene oriëntatie.
Over het algemeen zijn de technische discussies gevoerd, waarbij
grotendeels overeenstemming is gevonden, maar er staan op alle
dossiers nog politieke punten open die pas op de Raad beslecht zullen
kunnen worden. U ontvangt na afloop van de Raden in juni (Transportraad, Energieraad en Milieuraad) zo snel mogelijk een appreciatie van
het pakket middels de 6 wekelijkse brief over de stand van zaken van het
Ff55 pakket.
Inzet Nederland
De overkoepelende inzet van het kabinet is om te sturen op algemene
oriëntaties op alle dossiers. Hoe sneller er een Raadspositie ligt, hoe
eerder de trilogen met het Europees Parlement van start kunnen gaan, en
hoe eerder de wetgeving in werking kan treden. Dat is belangrijk, omdat
er zo snel mogelijk van start moet worden gegaan met de implementatie
van de hogere doelstellingen. Het belangrijkste is dat de ambitie van het
gehele FF55-pakket behouden blijft: de ten minste 55% reductie moet
voldoende geborgd zijn. Het lijkt er op, gezien de richting waar de
compromissen heen gaan, dat dit zo zal zijn. De overkoepelende doelstellingen van het emissiehandelssysteem (ETS), de Effort Sharing Regulation
(ESR) en landgebruiksverordening (LULUCF) staan niet ter discussie. U
bent eerder geïnformeerd over de inzet per dossier middels de verschillende BNC-fiches als ook de periodieke brieven over de stand van zaken
van het FF55-pakket2. Hieronder staat de op dit moment verwachtte
richting van de compromissen waar het Voorzitterschap op aanstuurt en
wordt de Nederlandse inzet geschetst met inachtneming van het
krachtenveld.
Indicatie krachtenveld
Effort Sharing Regulation (ESR)
Zoals in eerdere brieven aangegeven, is er binnen het ESR-dossier
discussie over de verdeling van de opgave onder lidstaten. Een deel van
de lidstaten hecht er sterk aan dat de formule op basis waarvan de
nationale doelstellingen worden bepaald ongewijzigd blijft en dus met
2

Kamerstuk 22 112, nr. 3409.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

2

name BBP/capita als basis neemt. Een ander deel, waaronder Nederland,
pleit voor meer convergentie in de nationale opgaven met het oog op
klimaatneutraliteit in 2050. Het aanpassen van de nationale doelstellingen
is echter een zero sum game: het verlagen van het doel voor een van de
lidstaten leidt altijd tot ophoging voor een ander. Het pleiten voor een
andere verdeling leidt daardoor tot veel weerstand. Tot dusver heeft geen
lidstaat dit aangedurfd. Het kabinet zet er op in dat er in ieder geval
verwezen wordt naar convergentie met het oog op de lange termijn en dat
benadrukt wordt dat deze verordening niet alleen bij moet dragen aan de
2030-doelstelling, maar ook de 2050-doelstelling van klimaatneutraliteit
waar alle lidstaten zich aan hebben gecommitteerd. De opgave die
Nederland onder de ESR toebedeeld krijgt, is een forse forse, maar met de
aangekondigde maatregelen in het beleidsprogramma wordt er een stap
in de goede richting gezet. Het kabinet zal dan ook benadrukken dat het
hiermee verwacht dat andere lidstaten ambitie zullen tonen in de overige
delen van het Ff55-pakket.
De flexibiliteitsmechanismen binnen en tussen de ESR, LULUCF en ETS
moeten ervoor zorgen dat lidstaten meer ruimte hebben om hun opgave
zo kosteneffectief mogelijk in te vullen. Het kabinet zet er op in deze te
verbeteren, met behoud van milieu-integriteit: er moet voldoende prikkel
blijven in alle sectoren om te verduurzamen. In dat opzicht zet het kabinet,
samen met gelijkgezinde lidstaten, er op in dat de flexibiliteit van de ESR
met het LULUCF in lijn blijft met de EU-Klimaatwet en LULUCFoverschotten gerealiseerd in 2021–2025 niet ingezet mogen worden in
2026–2030, gezien de wezenlijke aanpassingen aan de LULUCFdoelstellingen en boekhouding tussen die periodes. Hier zet een aantal
andere lidstaten wel op in. Daarnaast wil het kabinet vaker kunnen
beslissen over het wel of niet inzetten van ETS-rechten om te voldoen aan
de ESR-doelstellingen. Zo kan op basis van de meest recente emissiedata
een keuze worden gemaakt. Verder pleit het kabinet met een aantal
andere lidstaten ook voor meer transparantie in de handel van
ESR-rechten tussen lidstaten.
Social Climate Fund (SCF)
Tijdens de Raadsvergaderingen over het SCF gaf een grote groep lidstaten
aan het voorstel te beschouwen als sleutelonderdeel van het Ff55-pakket.
Daarbij geldt voor vele lidstaten de noodzaak voor aandacht voor de
sociale effecten van de klimaattransitie, in het bijzonder die van het ETS
voor de gebouwde omgeving en transport (ETS-BRT). De meningen over
de rol die het SCF daarin moet spelen zijn sterk verdeeld.
Recentelijk is meer aandacht gekomen voor de financiële architectuur van
het fonds, waarbij de door de Commissie voorgestelde plaatsing van het
fonds onder het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en een alternatieve
vormgeving via een directe financiële koppeling met het ETS onderwerp
van discussie zijn. Een aantal lidstaten pleit ervoor het SCF buiten het
MFK, maar binnen de EU-begroting te plaatsen. Daarbij zou een deel van
de inkomsten uit het ETS-BRT als externe ontvangsten aan de
EU-begroting worden toegekend ten behoeve van de financiering van het
SCF. Het SCF staat daarmee buiten de plafonds van het MFK en financiering verloopt niet via de eigen middelen van de Unie.
Het kabinet blijft terughoudend ten opzichte van nieuwe fondsen en het
openbreken van het MFK, en zal op basis van de uiteindelijke klimaatambitie van het pakket (minimaal 55%) moeten bepalen in hoeverre extra
financiële middelen gerechtvaardigd zijn. Het kabinet kijkt hierbij ook naar
het ETS-BRT en ziet een verband tussen de eventuele omvang van het
SCF en de ambitie van dit voorstel. Daarbij geldt dat de maatregelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

3

binnen het Ff55-pakket integraal bezien worden. Bij de financiële
architectuur van het SCF hecht het kabinet aan de toepasselijkheid van de
MFK-rechtstaatverordening, het waarborgen van een centrale governance
van het fonds zodat deze structurele klimaatmaatregelen aanmoedigt en
budgetcontrole. Deze worden bij plaatsing onder de EU-begroting
grotendeels geborgd.
Andere discussiepunten over het fonds zijn de bestedingsdoelen,
prefinanciering, (waarmee voorafgaand aan de invoering van ETS-BRT het
SCF zou worden bekostigd door een andere vorm van financiering, zodat
investeringen uit het fonds eerder kunnen starten), beheermodus,
doelgroep en de verdeling van de middelen. De posities van lidstaten op
deze onderwerpen zijn sterk verdeeld, waarbij keuzes op elk van deze
onderwerpen doorwerken op keuzes die elders gemaakt kunnen worden.
Dit maakt de onderhandelingen complex en een mogelijk compromis
moeilijk voorspelbaar. Wat betreft de bestedingsdoelen is de rol van
directe inkomenssteun het onderwerp van discussie. Een deel van de
lidstaten pleit voor het uitsluiten van inkomenssteun en prefinanciering,
terwijl een ander deel aangeeft dat de mogelijkheid tot inkomenssteun en
de financiering van maatregelen in vroege jaren cruciaal is voor de rol van
het SCF in het realiseren van de Europese klimaatambities. De
beheermodus-regels over de verdelingen van de rollen tussen Commissie
en lidstaten in het beheer van het fonds, de effectiviteit van de uitvoeringseisen uit het fonds en de administratieve lasten zijn ook nog niet
uitgekristalliseerd. Ten slotte moet nog duidelijk worden welke lidstaten
toegang tot dit fonds moeten krijgen en op basis van welke objectieve
criteria de middelen verdeeld moet worden. Duidelijk is dat verdeling van
de middelen onder de lidstaten plaatsvindt op basis van verschillende
criteria, onder andere gerelateerd aan armoede, het aandeel in de
Europese rurale bevolking en het bruto nationaal inkomen per hoofd van
de bevolking. De verdeling van SCF-middelen onder lidstaten zal in de
onderhandelingen lastig aan te passen zijn.
Emissiehandelssysteem (ETS) – stationaire installaties
De aanscherping van de ambitie van het bestaande ETS voor 2030 wordt
door nagenoeg alle lidstaten geaccepteerd. Het kabinet heeft hier ook
vanaf de start van de onderhandelingen op ingezet. Er lopen nog
discussies over de details van deze aanscherping (hoogte lineaire
reductiefactor, wijze van eenmalige verlaging van het emissieplafond en
in stand houden van het opnamepercentage van de marktstabiliteitsreserve) en de ambitie op andere onderdelen van de richtlijn. De discussie
centreert op onderdelen die impact kunnen hebben op het reductiepad
naar 2030, de ETS-prijs, de hoeveelheid gratis rechten en de omvang en
condities rondom het Innovatiefonds en het Moderniseringsfonds. Zo is er
een kleine, maar vocale groep lidstaten die zijn zorgen uit over de
ambitieuze aanscherping van het ETS en pleit voor een minder scherpe
verlaging van het emissieplafond en een minder sterke marktstabiliteitsreserve.
Een grote groep lidstaten bepleit daarnaast een aanscherping van het
prijsbeheersingsmechanisme in het licht van de hoge ETS-prijs. Het
kabinet is terughoudend ten aanzien van het aanscherpen hiervan, omdat
de ETS-prijs vrij met de marktomstandigheden moet kunnen meebewegen om aan te zetten tot emissiereductie. Voldoende ambitie en
prikkels zijn de toetsstenen van het kabinet bij de beoordeling van
voorstellen voor prijsbeheersing. Een grote meerderheid van lidstaten
heeft zich negatief uitgesproken over de voorgestelde energiebesparingsconditionaliteit, waardoor bedrijven minder gratis rechten zouden
ontvangen wanneer ze niet zouden investeren in rendabele energiebespa-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

4

ringsmaatregelen. Het kabinet is positief over de introductie van deze
conditionaliteit, maar kan leven met het eventueel schrappen hiervan
indien de ambitie in de rest van de richtlijn voldoende hoog blijft.
Ten aanzien van het Moderniseringsfonds, bedoeld voor transitiegerelateerde investeringssubsidies in 12 relatief arme lidstaten, zijn lidstaten
nog verdeeld. Enerzijds zijn er enkele lidstaten, waaronder Nederland, die
terughoudend staan tegenover de voorgestelde vergroting van het fonds.
Anderzijds zijn er lidstaten die bepleiten dat het fonds nog verder moet
worden vergroot en dat de voorgestelde uitsluiting van aardgasinvesteringen van tafel moet. Vooralsnog lijkt het compromis af te stevenen op
behoud van het Commissievoorstel.
Emissiehandelssysteem (ETS) – luchtvaart
De meeste lidstaten steunen de aanscherpingen voor de luchtvaart,
waarbij ook afspraken gemaakt worden over de Europese implementatie
van CORSIA. Het belangrijkste discussiepunt is de manier waarop
vluchten binnen de EER behandeld worden, die uitgevoerd worden door
luchtvaartmaatschappijen uit derde landen. Het lijkt erop dat het voorstel
van de Commissie overeind zal blijven. Dit betekent dat luchtvaartmaatschappijen uit derde landen voor vluchten binnen de EER in beginsel
moeten betalen voor zowel CORSIA én het ETS als zij geen afwijking
notificeren bij ICAO. Als deze wel een afwijking notificeren bij ICAO, is
alleen het ETS van toepassing. Het kabinet kan hiermee instemmen, maar
ziet ook dat dit een politiek ongewenst signaal af kan geven over CORSIA
vanwege de dubbele verplichting. Ook is er verdeeldheid ten aanzien van
het uitfaseren van de gratis rechten voor de luchtvaart. Enerzijds is er een
groep lidstaten, waaronder Nederland, die pleit voor versnelling van de
uitfasering van de gratis rechten, en anderzijds zijn er lidstaten die de
uitfasering liever uitstellen of zelfs geheel schrappen. Het compromis lijkt
daarom af te stevenen op behoud van het Commissievoorstel (geleidelijke
uitfasering van 2024 tot 2027). Het kabinet blijft pleiten voor versnelling
van de uitfasering van gratis rechten in lijn met de motie Kröger en
Boucke3, maar ziet behoud van het Commissievoorstel als een acceptabel
compromis. Hiermee is er nog steeds zekerheid dat de gratis rechten
binnen afzienbare tijd uitgefaseerd worden.
Emissiehandelssystemen (ETS) – zeevaart
De meeste lidstaten steunen in algemene zin de uitbreiding van het
bestaande ETS naar de zeevaart, ondanks de zorgen van enkele lidstaten
over de effecten op perifere regio’s en het concurrentievermogen van de
sector. Het kabinet herkent deze laatste zorgen, en vraagt hier ook
aandacht voor. Het kabinet pleit voor uitbreiding van de scope met
schepen tussen 400 en 5000 bruto tonnage (GT). Dit voorkomt ontwijking
door gebruik van schepen net onder de voorgestelde 5000 GT-grens en is
nodig om ook dit voor Nederland (en Europa) belangrijke segment in staat
te stellen te verduurzamen. Hier is weerstand tegen, maar een aantal
lidstaten steunt de Nederlandse inzet op een compromis om deze schepen
direct in de monitoringsverordening mee te nemen en eventuele opname
van deze schepen in het ETS te laten afhangen van een herzieningsclausule in 2026. Een aantal zuidelijke lidstaten zet in op een veilingverdeelsleutel geënt op het maritieme aandeel en aanwending van middelen
voor de zeevaart. Het kabinet maakt zich zorgen over een voorstel van een
aantal lidstaten om de doorbelasting van de kosten van ETS van de reder
naar degene waar hij zijn schip operationeel aan beschikking heeft gesteld

3

Kamerstuk 22 112, nr. 3365.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

5

te verplichten, wat grote gevolgen kan hebben voor de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid van het voorstel.
Emissiehandelssysteem (ETS) – gebouwde omgeving en wegtransport
Het nieuwe ETS voor de gebouwde omgeving en wegtransport (ETS-BRT)
blijft het meest gevoelige onderdeel van het ETS-voorstel. Nagenoeg alle
lidstaten, waaronder Nederland, spreken uit dat de sociaaleconomische
impact van het ETS-BRT bijzondere aandacht verdient. Diverse lidstaten
zien het voorstel als een belangrijk onderdeel van het Ff55-pakket en zien
geen realistische of wenselijke alternatieven om dezelfde klimaatambitie
te bereiken. Een grote groep lidstaten pleit voor aanscherping van het
mechanisme om excessieve prijsstijgingen tegen te gaan of voor uitstel
van de datum van inwerkingtreding (in het Commissievoorstel voorzien
voor 2026) in het licht van de huidige hoge energieprijzen. Ook zoeken
sommige lidstaten naar een beperking van de reikwijdte van het systeem.
Het kabinet zet zich – ook gelet op de motie Erkens en Leijten4 – actief in
voor verbetering van het voorstel zodat het een verduurzaming ondersteunt waar iedereen aan mee kan doen. Het kabinet heeft een kritische
opstelling ten aanzien van de uitwerking van het voorstel, mede in het
licht van de hoge energieprijzen. Het kabinet zet zich constructief in om de
betaalbaarheid voor huishoudens en mkb te waarborgen. Daarbij blijft het
voor het kabinet van belang dat het voorstel voldoende blijft bijdragen
aan het bereiken van de klimaatdoelen. Het nationale klimaatbeleid zal na
vaststelling van het pakket worden herijkt aan de hand van de verwachte
effecten op CO2-uitstoot en de betaalbaarheid voor huishoudens,
maatschappelijke organisaties en het mkb. Het kabinet houdt de
koopkrachtontwikkeling van huishoudens scherp in de gaten en kan,
indien daar aanleiding voor is, zowel generieke als gerichte maatregelen
overwegen, zoals bijvoorbeeld ook is gebeurd in reactie op de hoge
energieprijzen5. Het kabinet zet zich, samen met enkele andere lidstaten,
tevens in voor een verbreding (op termijn) van ETS-BRT naar alle fossiele
brandstoffen, om te voorkomen dat Nederlandse koplopers benadeeld
worden binnen het Europese speelveld.
CO2-normen voertuigen
Wat betreft de CO2-normen voor personen en bestelauto’s heeft het
kabinet met een aantal gelijkgestemde lidstaten gepleit voor uitfasering
per 2030 (in plaats van 2035, zoals voorgesteld door de Commissie), en
hogere tussendoelen op weg daar naartoe om zo vroeg mogelijk
CO2-winst te kunnen boeken6. Tegelijkertijd pleit een andere groep
lidstaten voor minder ambitie en kan een grote middengroep het
Commissievoorstel steunen.
Het kabinet verwacht dat het krachtenveld niet meer zal kantelen ten
gunste van een eerdere uitfaseerdatum, en dat uitfasering per 2035, in lijn
met het Commissievoorstel, het hoogst haalbare zal blijken. Hoewel het
kabinet zal blijven inzetten op een uitkomst die leidt tot zoveel mogelijk
CO2-reductie, is ook het bereiken van akkoord op korte termijn over een
uitfaseerdatum cruciaal.

4

Kamerstuk 22 112, nr. 3358.
Kamerstuk 35 925 XV, nr. 111.
6
Motie Boucke c.s. (Kamerstuk 32 813, nr. 886).
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

6

LULUCF
Het Voorzitterschap heeft progressie geboekt met een nieuw compromisvoorstel voor de herziening van de LULUCF-verordening. Het is onduidelijk of er een algemene oriëntatie zal worden bereikt tijdens de Raad.
Het ambitieniveau van het EC-voorstel voor 2030 is nog niet ter discussie
gekomen. Het Voorzitterschap tracht de lidstaten met zorgen over de
nationale doelstellingen voor 2030 tegemoet te komen. Het kabinet
begrijpt deze zorgen, maar wil er voor behoeden dat dit ten koste gaat van
de realisatie van de EU-doelstelling voor 2030. Het kabinet zet in op
overeenstemming met de flexibiliteit van de EU-klimaatwet en met
behoud van milieu-integriteit. Dit is met name belangrijk om in 2030 een
goede uitgangspositie te hebben om het doel van klimaatneutraliteit van
de EU als geheel in 2050 te kunnen bereiken.
Onderwerp van discussie in de recente onderhandelingen zijn onder meer
hoe invulling wordt gegeven aan de tussentijdse bindende doelen van de
lidstaten in de periode van 2026–2029 en op welke wijze emissies
veroorzaakt door natuurlijke verstoringen gerapporteerd kunnen worden.
De toegevoegde passages over de gevolgen van het niet halen van de
nationale doelen zijn zorgelijk, aangezien hierdoor het risico ontstaat dat
lidstaten minder urgentie zullen hechten aan het behalen van deze
doelstellingen. De inzet van het kabinet blijft er daarom op gericht het
ambitieniveau van de herziene LULUCF-verordening hoog te houden en
dat de verordening bepalingen met sterke waarborgen bevat om lidstaten
ertoe te bewegen hun nationale doelstellingen te behalen.
Ontbossingsverordening
Op 17 november jl. heeft de Commissie het voorstel voor een Verordening
over ontbossingsvrije producten op de interne markt uitgebracht7. Eerste
presentaties van het voorstel door de Commissie hebben in december jl.
al plaatsgevonden in respectievelijk de Landbouw- en Visserijraad en de
Milieuraad8. Een eerste discussie over het voorstel vond plaats tijdens de
informele Milieuraad in januari jl. Het Voorzitterschap heeft de onderhandeling van het voorstel voortvarend opgepakt door een ad hoc raadswerkgroep in te stellen onder de Milieuraad, met als doel om op 28 juni tijdens
de Milieuraad tot een akkoord te komen.
Inzet Nederland
Het kabinet beschouwt het voorstel als een resultaat van jarenlange inzet
van een groep gelijkgezinde landen, waaronder Nederland, voor verduurzaming van agrogrondstoffen- en houtketens en deze te verbreden naar
een Europees en mondiaal perspectief, om zo een bijdrage te leveren aan
het afremmen en het uiteindelijk stoppen van wereldwijde ontbossing en
bosdegradatie. Een van de hoofddoelen van het Nederlandse internationale bosbeleid is het stoppen van mondiale ontbossing en bosdegradatie uiterlijk in 2030.
In het bijzonder verwelkomt het kabinet dat er in het voorstel ook
aandacht wordt besteed aan het belang van flankerend beleid voor
samenwerking met productielanden, om hen in staat te stellen aan de
nieuwe EU-voorwaarden voor markttoegang te kunnen voldoen. Dat geldt
ook voor de inzet op samenwerking met andere belangrijke consumptielanden, zodat ook daar de geïmporteerde ontbossing stopt. Het kabinet is
bezorgd dat de Commissie parallel aan deze verordening geen concrete
7
8

COM (2021) 706.
Kamerstuk 21 501-08, nr. 849.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

7

voorstellen heeft gedaan om adequaat invulling te geven aan met name
de ondersteuning van en samenwerking met productielanden. In dat
kader zal het kabinet ook uitvoering geven aan de motie van de leden
Wassenberg en Teunissen over het opnemen van afgeleide producten van
soja en palmolie in de Ontbossingsverordening, en de motie van de leden
Boswijk c.s. over het opnemen van aanvullende ecosystemen in de
verordening9.
Indicatie krachtenveld
Het voorstel voor een verordening over ontbossingsvrije producten is
over het algemeen positief ontvangen door de lidstaten, hoewel een
aanzienlijk aantal aanstuurt op afzwakking van de verplichtingen voor
bedrijven en overheden. Een kleine groep landen, waaronder Nederland,
pleit juist voor uitbreiding van de verordening.
Diversen
- Lopende onderhandelingen en presentatie recente voorstellen
Naar verwachting zal het Voorzitterschap onder dit AOB-punt kort de
stand van zaken schetsen over een aantal lopende milieudossiers in de
gewone wetgevingsprocedure. Mogelijk dat het Voorzitterschap of de
Commissie hierbij ook ingaat op recent gepresenteerde wetgevingsvoorstellen. Hierover wordt geen discussie verwacht tijdens de Raad. Verwacht
wordt dat hier mogelijk ingegaan wordt op:
Verordening gefluoreerde broeikasgassen
Op 5 april jl. heeft de Commissie het voorstel tot herziening van de
F-gassen Verordening gepresenteerd. Het Franse Voorzitterschap heeft
aangegeven voorbereidende werkzaamheden voor het Tsjechisch
voorzitterschap vorm te geven. Het kabinet is positief over het voorstel
van de Commissie tot terugfasering van HFK’s (fluorkoolwaterstoffen). Het
kabinet steunt de hogere ambitie richting 2050 met bovendien forse
reducties van deze sterke broeikasgassen al op korte termijn. Over het
algemeen is het voorstel positief ontvangen door de lidstaten, maar zijn er
wel nog verschillen over het ambitieniveau dat de Commissie voorstelt.
De komende periode zal duidelijk worden wat de posities van lidstaten
zijn.
Richtlijn Industriële Emissies (IED)
De Commissie heeft op 5 april jl. een ambitieus voorstel uitgebracht tot
herziening van de Richtlijn Industriële Emissies als onderdeel van de
Europese Green Deal. Deze richtlijn is van groot belang voor het terugdringen van schadelijke emissies naar lucht, water en bodem van grote
industriële installaties en veehouderijen. De richtlijn heeft enerzijds
bijgedragen aan een belangrijke emissiereductie in Europa, anderzijds is
de weg naar nul vervuiling in 2050 nog lang. Met het oog hierop is het
voor Nederland belangrijk om in te blijven zetten op het reduceren van
schadelijke emissies, met specifieke aandacht voor het zo veel mogelijk
beperken van de emissies van zeer zorgwekkende stoffen.
Het kabinet heeft een eerste beoordeling uitgevoerd die is verwoord in
een BNC-fiche dat begin mei aan uw Kamer is gestuurd10. In het algemeen
staat het kabinet positief tegenover de ambitie om meer industriële
9
10

Kamerstuk 21 501-32, nr. 1395; Kamerstuk 21 501-32, nr. 1392.
Kamerstuk 22 112, nr. 3416.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

8

activiteiten onder de reikwijdte van de IED te brengen, wanneer deze een
belangrijke impact hebben op gezondheid en milieu en deze in
verhouding staat tot de lasten. Aandachtspunten van het voorstel zijn de
toename van lasten voor overheden en bedrijfsleven (o.a. voor veehouderijen). Voor de verdere uitwerking van de regels wil het kabinet graag een
actieve inbreng leveren, met name ten aanzien van veehouderijen.
Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA)
Op 17 november 2021 heeft de Commissie het voorstel voor de herziening
van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA)
gepubliceerd. Mogelijk zal het Voorzitterschap aan de hand van een
voortgangsverslag een korte toelichting geven over de stand van zaken
van de bespreking van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA). Een inhoudelijke bespreking is niet voorzien.
Uw Kamer is via het BNC-fiche geïnformeerd over de positie van het
kabinet ten aanzien van de herziening van de EVOA11. De inzet van het
kabinet is onveranderd. Het kabinet is positief over de herziening waarbij
een belangrijk doel is om middels de EVOA de Europese recyclingmarkt –
en (daarmee) het behalen van de circulaire doelstellingen van de Unie – te
bevorderen. Ook is het kabinet positief over het beoogde doel om de
export van afval uit de EU verder te beperken en om toezicht en
handhaving te versterken en illegale export en handel tegen te gaan.
De Lidstaten hebben het voorstel positief ontvangen. Lidstaten hebben
aandachtspunten aangedragen ten aanzien van het stroomlijnen en
digitaliseren van procedures, de termijnen behorende bij procedures en
het stimuleren van hoogwaardige verwerking van afval. Een aantal
lidstaten staat, evenals het kabinet, terughoudend tegenover het voorstel
om bevoegdheden aan de Commissie (OLAF) toe te kennen om
zelfstandig onderzoek en inspecties uit te voeren naar illegale
overbrenging in de lidstaten.
De inhoudelijke bespreking zal onder het inkomend Tsjechisch Voorzitterschap voortgezet worden.
- Presentatie door de Commissie van recente wetgevingsvoorstellen
Kaderverordening Ecodesign voor duurzame producten (ESPR)
Op 30 maart heeft de Commissie het voorstel voor een Kaderverordening
Ecodesign voor duurzame producten (ESPR) gepubliceerd. Mogelijk zal de
Commissie een presentatie geven over het voorstel. Een inhoudelijke
bespreking is niet voorzien.
Uw Kamer is via het BNC-fiche12 geïnformeerd over de positie van het
kabinet. Het kabinet is positief over het pakket dat de urgentie van de
transitie naar een circulaire economie onderstreept. De voorgestelde
maatregelen dragen bij aan het aanzienlijk verminderen van de
CO2-uitstoot, het aanpakken van verlies aan biodiversiteit, het verminderen van afval en het verhogen van de voorzieningszekerheid van
grondstoffen in de EU. Zeker de verbreding en verdieping van de
Ecodesign richtlijn is iets waar Nederland al geruime tijd voor pleit en het
kabinet verwelkomt dan ook dat dit nu verwezenlijkt kan worden.

11
12

Kamerstuk 22 112, nr. 3259.
Kamerstuk 22 112, nr. 3422.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

9

De inhoudelijke besprekingen van het voorstel zullen naar verwachting
tijdens het Tsjechisch Voorzitterschap starten.
- Werkprogramma inkomend voorzitter Tsjechië
Het inkomende Tsjechische Voorzitterschap zal zijn inhoudelijke prioriteiten voor de aankomende zes maanden presenteren. Tsjechië neemt per
juli het Voorzitterschap over van Frankrijk. Hierover wordt verder geen
discussie verwacht.
II - PUBLIEKE CONSULTATIES
- Publieke Consultatie Milieuvervuiling door Microplastics
In februari 2022 startte de Europese Commissie een publieke consultatie
over mogelijke maatregelen om milieuvervuiling door microplastics tegen
te gaan. De Nederlandse inbreng op deze consultatie is als bijlage
bijgevoegd. Nederland steunt de ambitie van de Commissie van 30%
reductie van de hoeveelheid microplastics in 2030, en kijkt uit naar de
uitwerking hiervan en hoe de Commissie monitoring hiervan voor ogen
heeft. De consultatie zal als input dienen voor een voorgenomen
maatregelenpakket van de Commissie gericht op het verminderen van
microplastics die onbedoeld in het milieu terechtkomen als gevolg van
bijvoorbeeld fragmentatie of slijtage van bepaalde producten.
- Publieke Consultatie Herziening RoHS-Richtlijn
In april 2022 startte de Europese Commissie zowel een publieke consultatie als een voor Lidstaten specifieke consultatie voor de herziening van
de RoHS-Richtlijn13 (Richtlijn betreffende beperking van het gebruik van
bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur).
De Nederlandse reactie op deze consultaties zijn als bijlage bijgevoegd.
Nederland ziet op veel gebieden kansen om beginselen van een circulaire
economie meer gewicht te geven in de RoHS-Richtlijn. Daarom ondersteunt Nederland een ambitieus herzieningsvoorstel van de RoHS
Richtlijn. De consultaties zullen als input dienen voor de impact
assessment en het uiteindelijke herzieningsvoorstel. De Commissie zal het
herzieningsvoorstel vermoedelijk in het tweede kwartaal van 2023
publiceren.
- Publieke Consultatie Biogebaseerde kunststoffen
Op 18 januari 2022 startte de Europese Commissie een publieke consultatie over biogebaseerde, bioafbreekbare en composteerbare kunststoffen. De Nederlandse inbreng op deze consultatie is als bijlage
toegevoegd. Hierin pleit Nederland onder andere voor beleid ter ondersteuning van biogebaseerde kunststoffen en een minimumaandeel
duurzaam geproduceerde, recyclebare, biogebaseerde plastics in nieuwe
producten. De consultatie zal door de Commissie gebruikt worden als
input bij het opstellen van een beleidskader voor het verwerven, etiketteren en gebruiken van biogebaseerde, bioafbreekbare en composteerbare kunststoffen.

13

Richtlijn 2011/65/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-08, nr. 866

10